265180-Bijlage 1: Programmabegroting 2027
Tekst van het document
Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Verkeerstechnische | - | -3 | -3 | -3 Investering in 2027 bedraagt € 100.000 met maatregelen Kruisweg | kapitaallasten vanaf 2028 van € 2.900 Maasbracht Uitbreiding | - | -2 | -2 | -2 Investering in 2027 bedraagt € 80.200 met parkeercapaciteit | kapitaalasten vanaf 2028 van € 2.300 Kloosterhoek/PSW Totaal | - | -5 | -5 | -5 Overige doelstellingen Wat willen we bereiken? 1. | Vervanging speeltuinen Uiterlijk in 2036 een veilig, toekomstbestendig en kwalitatief speeltoestellenbestand realiseren, waarbij alle toestellen voldoen aan de geldende wet- en regelgeving Warenwetbesluit Attracties- en Speeltoestellen (WAS) en het aandeel verouderde toestellen (>15 jaar) structureel is teruggebracht. Wat gaan we daarvoor doen? 1. | Vervanging speeltuinen We voeren een gefaseerde vervanging uit (2027–2036) op basis van een vastgestelde planning, waarbij: • | Toestellen met de hoogste veiligheidsrisico’s prioriteit krijgen; • | Het aantal toestellen wordt gericht verminderd en samengevoegd (efficiënter gebruik); • | Verouderde en weinig gebruikte toestellen (zoals wipkippen) niet worden vervangen; • | En jaarlijks wordt gestuurd op veiligheid, kwaliteit en beheersbaarheid van onderhoud.
De planning is voor 10 jaar opgesteld, waarbij in 2027 de toestellen worden aangepakt die de hoogste prioriteit hebben op geldende wet- en regelgeving (WAS) en veroudering. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Investering | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Vervanging speeltuinen | 84 | 63 | 52 | 51 Totaal | 84 | 63 | 51 | 51 Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Kapitaallasten | - | -6 | -10 | -13 | Investering in 2027 € 83.900, 2028 € 63.100, 2029 € 51.500 en 2030 € 50.500 met kapitaallasten vanaf 2028 vanaf € 5.600, 2029 € 9.800 en 2030 € 13.200. Totaal | - | -6 | -10 | -13 59 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 60 Investeringen/ Exploitatie Speerpunt 3.6.1: kwaliteit in groene en verharde openbare ruimte Wat willen we bereiken? 1. Groenbeheerplan 2027-2031 De gemeente blijft de komende jaren inzetten op de hoge kwaliteit van groen in de openbare ruimte en houdt vast aan de huidige beeldkwaliteitsniveaus. Afhankelijk van de locatie is dit niveau A of B. De hoogwaardige leefomgeving met rustige woongebieden, veel groen en natuur, prachtig monumentaal erfgoed en een uitstekend onderhouden openbare ruimte wordt namelijk door inwoners benoemd als een van de kernkwaliteiten van Maasgouw. 2.
Wegenbeheerplan 2027-2031 In het coalitieprogramma 2026-2030 staat opgenomen dat het huidige kwaliteitsniveau voor wegen en verhardingen behouden dient te worden. De hoogwaardige leefomgeving met rustige woongebieden, veel groen en natuur, prachtig monumentaal erfgoed en een uitstekend onderhouden openbare ruimte wordt namelijk door inwoners benoemd als een van de kernkwaliteiten van Maasgouw. Het geactualiseerde beheerplan wegen is opgesteld met dit uitgangspunt. 3. Programma Water, Riolering en Klimaatadaptatie 2027-2031 De groene en verharde openbare ruimte in Maasgouw is van hoge kwaliteit. Wij willen dit kwaliteitsniveau in de komende jaren graag vast blijven houden. We bewegen mee met het veranderende klimaat om het huidige kwaliteitsniveau te behouden. Wat gaan we daarvoor doen? 1. Groenbeheerplan 2027-2031 Om de huidige kwaliteit te blijven handhaven zet de gemeente de ingeslagen manier van werken voort. Dit betekent een groot deel onderhoud in eigen beheer uitvoeren met behulp van onze buitendienst en als het nodig is met ondersteuning van derden. Zo blijft de betrokkenheid met de openbare ruimte groot, wat uiteindelijk weer resulteert in een hoogwaardige leefomgeving. Een complete onderbouwing over hoe er invulling wordt gegeven aan het groenbeheer wordt opgenomen in het Groenbeheerplan 2027-2031. Dit plan wordt in december 2026 aan de raad voorgelegd. 2.
Wegenbeheerplan 2027-2031 Het huidige wegenareaal ligt er over het algemeen goed bij. Om dit te kunnen behouden is het wel belangrijk dat het nodige onderhoud gepleegd wordt. In het Wegenbeheerplan 2027-2031 wordt aangegeven welke maatregelen nodig zijn om de komende jaren het gewenst kwaliteitsniveau te kunnen behouden. Dit plan wordt in december 2026 aan de raad voorgelegd. 3. Programma Water, Riolering en Klimaatadaptatie 2027-2031 Voor de aanpak van de klimaatproblemen wateroverlast, droogte en hittestress volgen we een maatwerkaanpak per locatie. In het Programma Water, Riolering en Klimaatadaptatie 2027-2031 wordt aangegeven welke maatregelen nodig zijn om de komende jaren de gewenste doelstellingen (ambities) te bereiken. Dit programma wordt in december 2026 aan de raad voorgelegd. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Investering | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Openbaar groen | 150 | 150 | 150 | 150 Wegen en verhardingen | - | - 1.447 | - Totaal | 150 | 150 | 1.597 | 150 Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Kapitaallasten openbaar | 0 | -5 | -10 | -15 groen Kapitaallasten wegen en | 0 | 0 | 0 | -48 verhardingen Groenbeheerplan 2027- | -32 | -32 | -32 | -32 | Het benodigde budget bedraagt € 1.695.300 voor 2031 | 2027, aflopend naar € 1.667.500 voor 2030. Dit betreft een verhoging van het onderhoudsbudget van € 32.500.
Wegenbeheerplan 2027- | -304 | -324 | -304 | -324 | Het benodigde budget voor het regulier 2031 | onderhoud bedraagt € 1.734.000. Dit betreft een verhoging van het onderhoudsbudget van € 303.600. Daarnaast is incidenteel € 20.000 (2028 en 2030) nodig voor incidentele uitgaven. Programma Water, | -25 | -25 | -25 | -25 Riolering en Klimaatadaptatie – vergroenen voortuinen Totaal | -361 | -386 | -371 | -444 Verbonden partijen Naam | Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 4.6 paragraaf verbonden partijen. Reinigingsdienst Maasland Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen Waterleiding Maatschappij Limburg NV Nazorg Limburg NV Vereniging Afvalsamenwerking Limburg 61 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Totaaloverzicht lasten en baten programma beheer openbare ruimte (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Beheer overige gebouwen en | 671 | 78 | 178 | 178 | 178 | 178 gronden Beheer verkeer en vervoer | 288 | 41 | 41 | 41 | 41 | 41 Parkeren | 117 | 110 | 110 | 110 | 110 | 110 Afval | 3.759 | 3.613 | 3.658 | 3.664 | 3.670 | 3.670 Riolering | 5.141 | 5.034 | 4.845 | 5.014 | 5.411 | 5.461 Beheer openbaar groen | 2 | 60 | 66 | 72 | 77 | 77 Begraafplaatsen en crematoria | 91 | 136 | 142 | 142 | 144 | 144 Totaal Baten | 10.068 | 9.071 | 9.040 | 9.220 |
9.630 | 9.680 Lasten Beheer overige gebouwen en | 313 | 273 | 273 | 272 | 271 | 270 gronden Beheer verkeer en vervoer | 5.051 | 4.985 | 5.087 | 5.187 | 5.278 | 5.408 Parkeren | 20 | 9 | 9 | 9 | 9 | 9 Afval | 1.370 | 1.159 | 938 | 938 | 938 | 938 Riolering | 2.530 | 2.306 | 1.957 | 2.011 | 2.318 | 2.280 Beheer openbaar groen | 2.246 | 2.851 | 2.765 | 2.733 | 2.772 | 2.778 Begraafplaatsen en crematoria | 142 | 187 | 185 | 185 | 185 | 183 Bestuurlijke samenwerking | 1.877 | 2.082 | 2.327 | 2.338 | 2.351 | 2.351 Totaal Lasten | 13.550 | 13.852 | 13.540 | 13.674 | 14.120 | 14.217 Totaal saldo baten & lasten | -3.482 | -4.781 | -4.500 | -4.454 | -4.490 | -4.537 Baten reserves | 954 | 597 | 82 | 81 | 80 | 80 Lasten reserves | 928 | 497 | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | 25 | 100 | 82 | 81 | 80 | 80 Totaal saldo | -3.457 | -4.681 | -4.418 | -4.372 | -4.411 | -4.457 62 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 63 3.7 Economische ontwikkeling Een sterke economie draagt bij aan de leefbaarheid, werkgelegenheid en aantrekkelijkheid van Maasgouw. Het programma economische ontwikkeling richt zich op toekomstbestendige bedrijvigheid, een sterke nautische sector, duurzame recreatie en toerisme en een goed voorzieningenniveau in de kernen.
Daarbij wordt gewerkt aan een gezonde balans tussen economische ontwikkeling, leefbaarheid en zorgvuldig ruimtegebruik. De volgende producten behoren tot dit programma: Beleidsontwikkelingen en dagelijkse werkzaamheden In 2027 wordt gewerkt om de aanpak voor het verduurzamen van bedrijventerreinen verder te concretiseren om invulling te geven aan de ambitie om bedrijventerreinen te verduurzamen en toekomstbestendig te maken. In samenwerking met Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg (OML) wordt gewerkt aan de herontwikkeling van delen van het bedrijventerrein Panheel. Hiervoor wordt een integrale visie opgesteld voor de toekomstige ontwikkeling van het terrein. Daarbij staan duurzaamheid, vergroening, bereikbaarheid, leefbaarheid en zorgvuldig ruimtegebruik centraal. De nautische sector vormt een onderscheidend economisch profiel van Maasgouw. Daarom wordt gewerkt aan toekomstbestendige vestigingslocaties voor watergebonden bedrijven en dienstverlening. Ook wordt ingezet op een verdere versterking van havengebieden en de bereikbaarheid van economische locaties. Voor de Nautische Boulevard in Wessem worden de grondoverdrachten afgerond en wordt de provinciale eindverantwoording voorbereid. Hiermee wordt verder uitvoering gegeven aan de transformatie van de Mauritshaven naar een thematisch bedrijventerrein voor watersport- en watersportservicebedrijven.
Daarnaast wordt de voorbereiding van een tweede ontsluiting van bedrijventerrein Waage Naak voortgezet. Deze ontwikkeling draagt bij aan een betere bereikbaarheid en verkeersveiligheid. De verdere planuitwerking vindt plaats in samenhang met de dijkversterkingsopgaven van het waterschap. Recreatie en toerisme leveren een belangrijke bijdrage aan de economie en leefbaarheid van Maasgouw. In 2027 wordt verder uitvoering gegeven aan het programma Waardevol Toerisme Maasgouw. De nadruk ligt op maatwerkoplossingen binnen de focusgebieden Stevensweert en Producten Detailhandel en voorzieningenniveau Economische havens en waterwegen Recreatie en toerisme Recreatieve havens Jacht en visserij
Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 64 Thorn. Daarnaast worden toeristische overstappunten in Linne en Stevensweert voorbereid en gerealiseerd. Ook wordt gewerkt aan de verdere versterking van het recreatieve routenetwerk en het onderzoeken van ontbrekende verbindingen. De gemeente zet in op een aantrekkelijk recreatief aanbod dat waarde toevoegt voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Daarbij wordt rekening gehouden met de kwaliteit van de leefomgeving, natuur en landschap. Voor Porta Isola wordt onderzocht hoe het gebied toekomstbestendig kan worden ontwikkeld. Daarbij worden, samen met de provincie en eigenaren, de mogelijkheden verkend voor een transformatie naar een woongebied met maatschappelijke meerwaarde. Een aantrekkelijk voorzieningenniveau draagt bij aan vitale dorpskernen. Daarom werkt de gemeente aan sterke centrumgebieden en een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers. Waarbij in 2027 de maatregelen uit de centrumvisies van Heel en Maasbracht verder worden uitgewerkt. Ook wordt gekeken op basis van kernanalyses naar maatregelen die bijdragen aan het behoud van voorzieningen en leefbaarheid in de verschillende kernen. Samenwerkingen De gemeente werkt samen met regionale partners, Provincie, Waterschap Limburg, ondernemers en andere betrokken partijen.
Deze samenwerking draagt bij aan duurzame bedrijventerreinen, een sterke nautische sector, een aantrekkelijk recreatief aanbod en vitale dorpskernen. Coalitieprogramma 2026-2030 Voor een verdere toelichting op de speerpunten wordt verwezen naar het coalitieprogramma 2026- 2030. Speerpunten Doelstelling 3.7.1 Duurzame bedrijven en bedrijventerreinen We stimuleren een verdere verduurzaming van bedrijven en bedrijventerreinen. 3.7.2 Nautische sector en havens Wij zijn als gemeente een kennis- en samenwerkingspartner voor de nautische sector en willen bijdragen aan havengebieden en nautische bedrijven die toekomstbestendig, vitaal en innovatief zijn. 3.7.3 Recreatie en toerisme Naast rustige woongebieden zijn er in Maasgouw ook levendige plekken die ruimte bieden voor recreatie, toerisme en horeca. Wij willen dat recreatie en toerisme in Maasgouw waarde toevoegt voor bewoners, bedrijven en bezoekers zonder dat het woon- en leefklimaat en de natuur onder druk komen te staan. 3.7.4 Detailhandel en voorzieningenniveau We streven naar een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven in de detailhandel zodat ze ook een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan leefbaarheid en voorzieningen in de dorpskernen.
3.7.5 Arbeidsmarkt en personeelstekorten We streven naar een goede afstemming van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt en zoeken samen met betrokken partijen naar oplossingen om personeelstekorten aan te pakken. Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 65 Global Goals Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 6.5. Exploitatie Speerpunt 3.7.1: duurzame bedrijven en bedrijventerreinen Wat willen we bereiken? 1. Concretiseren aanpak verduurzamen bedrijventerreinen In 2030 is inzichtelijk wat bedrijven nodig hebben om emissies te reduceren en zijn de belangrijkste kansen voor circulariteit, samenwerking en het benutten van reststromen vertaald naar concrete projecten. In 2035 zijn bedrijventerreinen toekomstbestendig ingericht: klimaat adaptief, emissiearm en circulair, met bedrijven op de juiste plek. Wat gaan we daarvoor doen? 1. Concretiseren aanpak verduurzamen bedrijventerreinen In 2027 wordt de aanpak voor het verduurzamen van bedrijventerreinen verder geconcretiseerd. • De gemeente zet actief in op het planmatig klimaatbestendig maken van bedrijventerreinen en het stimuleren van bedrijven om emissie reducerende maatregelen te nemen en circulaire kansen beter te benutten.
Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar mogelijkheden voor samenwerking tussen bedrijven, het efficiënter benutten van energie- en grondstoffenstromen en het versterken van circulaire ketens. De gemeente speelt hierin een faciliterende en aanjagende rol. • Daarnaast zoeken naar een gecombineerde aanpak met het Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen (PVB) Limburg en Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg (OML) in Regio Deal-verband en specifiek met OML, om de eerste stappen te kunnen zetten in de revitalisering van bedrijventerreinen. Hiervoor wordt eind 2026 een aanvraag subsidie uit de Regio Deal Midden-Limburg voorbereid. Begin 2027 wordt een besluit verwacht op deze aanvraag Regio Deal. Verder zet OML, in het consortium PVB Limburg, in op de aanpak van energietekorten op één bedrijventerrein en het vergroenen van een ander bedrijventerrein. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie 2027 2028 2029 2030 Toelichting Concretiseren aanpak verduurzamen bedrijventerreinen - - - - Budgettair neutraal: CDOKE en mogelijk Regio Deal Totaal - - - -
Speerpunt 3.7.2: nautische sector en havens Wat willen we bereiken? 1. | Toekomstbestendige havengebieden en nautische bedrijven Havengebieden en nautische bedrijven die toekomstbestendig, vitaal en innovatief zijn. Wat gaan we daarvoor doen? 1. | Toekomstbestendige havengebieden en nautische bedrijven Samen met ondernemers en andere stakeholders wordt een programma uitgevoerd voor de haven van Maasbracht. Daarmee wordt de havenvisie die de gemeenteraad heeft vastgesteld heel concreet gemaakt. Ook wordt doorgewerkt aan het project Nautische Boulevard Wessem. Daarnaast actief bijdragen aan de verdere opbouw en organisatie van BluePorts Limburg en aan de projecten die binnen BluePorts worden uitgevoerd. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Toekomstbestendige | - | - | - | - Raadsvoorstel in 2027. havengebieden en nautische bedrijven Totaal | - | - | - | - Speerpunt 3.7.3: recreatie en toerisme Wat willen we bereiken? 1. | Herziening evenementenbeleid Het opstellen en voorleggen aan de raad in 2027 van een actueel en integraal evenementenbeleid, zoals is opgenomen in het uitvoeringsprogramma van het beleid Waardevol Toerisme Maasgouw.
Dit nieuwe beleid legt meer de focus op de sociale waarde van evenementen (vrijetijdsbesteding, trots en ontmoeten) voor met name de eigen inwoners en minder op grote evenementen met een bovenlokaal bereik. Wat gaan we daarvoor doen? 1. | Herziening evenementenbeleid Met input van de MER OD, de buitendienst en (voormalige) evenementenorganisatoren evalueren we het huidige evenementenbeleid uit 2013. Met deze input en de uitgangspunten uit het beleid Waardevol Toerisme Maasgouw, wordt nieuw beleid geformuleerd dat aansluit bij de huidige tijdgeest. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Herziening | - | - | - | - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande evenementenbeleid | budgetten Totaal | - | - | - | - 66 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 67 Speerpunt 3.7.4: detailhandel en voorzieningenniveau Wat willen we bereiken? 1. Uitvoering centrumvisie Maasbracht Eind 2027 zijn alle maatregelen uit de Centrumvisie Maasbracht uitgewerkt of is er een besluit genomen over een vervolg. En zijn de maatregelen met een korte doorlooptijd, uitgevoerd. 2. Uitvoering centrumvisie Heel Eind 2027 is de planvormingsfase Heel gereed en kan de voorbereiding van de uitvoeringsfase (die in 2028 zal gaan lopen) worden opgestart.
Wat gaan we daarvoor doen? 1. Uitvoering centrumvisie Maasbracht • Sturen op een beter gebruik van parkeerplaatsen, zodat meer parkeercapaciteit beschikbaar komt voor bezoekers die het centrum bezoeken voor hun dagelijkse boodschappen; • Maatregelen uitvoeren om het gevoel van verkeersonveiligheid op de Molenweg te verminderen; • Het verblijfsklimaat verbeteren door het toevoegen van groenelementen in de openbare ruimte; • Ondernemers uit het centrum en de haven met elkaar in verbinding brengen om de samenwerking, gezamenlijke profilering en organisatie van evenementen voor inwoners en bezoekers te versterken; 2. Uitvoering centrumvisie Heel • Opstellen van een visie verkeer en parkeren; • Uitwerken van concrete inrichtingsplannen voor het winkelhart, Dorpsstraat en groene ontmoetingsplekken; • Sluiten van anterieure overeenkomsten voor de ontwikkellocaties van private investeerders; • Voor de financiële afwikkeling van het project wordt een grondexploitatie geopend. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie 2027 2028 2029 2030 Toelichting Centrumvisie Maasbracht - - - - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande budgetten Centrumvisie Heel - - - - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande budgetten Totaal - - - - Speerpunt 3.7.5: arbeidsmarkt en personeelstekorten Wat willen we bereiken? 1.
Arbeidsmarktregio Midden-Limburg We willen een inclusieve en toekomstbestendige arbeidsmarkt waarin inwoners naar vermogen kunnen deelnemen en werkgevers toegang hebben tot passend talent. Door de regionale samenwerking binnen de arbeidsmarktregio Midden-Limburg versterken we de verbinding tussen inwoners, onderwijs, werkgevers en ondersteuning richting werk. Hiermee vergroten we de kansen op duurzame arbeidsparticipatie en dragen we bij aan economische ontwikkeling in de regio. Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 68 Wat gaan we daarvoor doen? 1. Arbeidsmarktregio Midden-Limburg • In 2027 versterken we de samenwerking binnen de arbeidsmarktregio Midden-Limburg vanuit de Wet SUWI; • Samen met gemeenten, UWV, onderwijs en arbeidsmarktpartners bouwen we verder aan een toegankelijk netwerk via het Werkcentrum en het WerkgeversServicePunt (WSP); • We ondersteunen werkgevers bij personeelsvraagstukken en begeleiden inwoners naar passende ontwikkel- en werkkansen; • Daarnaast zetten we via Individuele Plaatsing en Steun (IPS)-trajecten en Social Return on Investment (SROI)-afspraken gericht in op extra kansen voor inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt.
Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie 2027 2028 2029 2030 Toelichting Arbeidsmarktregio Midden- Limburg - - - - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande budgetten Totaal - - - - Verbonden Partijen Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 4.6 paragraaf verbonden partijen. Naam Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg (OML) Keyport Totaaloverzicht lasten en baten programma economische ontwikkeling (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Detailhandel en | 8 | 1.358 | 9 | 9 | 9 | 9 voorzieningenniveau Economische havens en | -3 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 waterwegen Recreatie en toerisme | 105 | 26 | 26 | 26 | 27 | 27 Recreatieve havens | 59 | 87 | 87 | 87 | 87 | 87 Jacht en visserij | 28 | 20 | 29 | 29 | 29 | 29 Totaal Baten | 196 | 1.491 | 151 | 151 | 151 | 152 Lasten Detailhandel en | 146 | 694 | 206 | 201 | 201 | 178 voorzieningenniveau Economische havens en | 135 | 164 | 130 | 130 | 130 | 130 waterwegen Recreatie en toerisme | 983 | 815 | 650 | 650 | 650 | 649 Recreatieve havens | 147 | 92 | 94 | 93 | 93 | 92 Jacht en visserij | - | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 Bestuurlijke samenwerking | 62 | 60 | 60 | 60 | 60 | 60 Totaal Lasten | 1.472 | 1.827 | 1.141 | 1.135 | 1.134 | 1.109 Totaal saldo baten & lasten | -1.276 | -336 | -990 | -984 | -983 | -958 Baten reserves | - | - | 54 |
53 | 53 | 53 Lasten reserves | - | - | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | - | - | 54 | 53 | 53 | 53 Totaal saldo | -1.276 | -336 | -936 | -931 | -930 | -905 69 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 70 3.8 Dienstverlening De gemeente Maasgouw streeft naar een toegankelijke, betrouwbare en efficiënte dienstverlening voor inwoners, ondernemers en organisaties. Tegelijkertijd zorgt zij voor een doelmatige en sobere interne dienstverlening die het gemeentebestuur en de ambtelijke organisatie ondersteunt. De volgende producten behoren tot dit programma: Beleidsontwikkelingen en dagelijkse werkzaamheden In 2027 wordt door team Kwaliteit verder gewerkt aan de doorontwikkeling van de dienstverlening binnen het programma Dienstverlening MER-organisatie 2025-2030. Hierbij worden wettelijke verplichtingen, kwaliteit van dienstverlening en efficiëntie in samenhang beschouwd. Een groot deel van de projecten binnen dit programma vloeit voort uit wettelijke verplichtingen. Het Klant Contact Centrum blijft het eerste aanspreekpunt voor inwoners, ondernemers en organisaties. De focus ligt op een goede bereikbaarheid, duidelijke informatievoorziening en efficiënt en kwalitatief klantcontact.
Binnen Burgerzaken ligt de nadruk op het verder versterken van de vakinhoudelijke kennis, het vergroten van de organisatorische continuïteit en het voorbereiden op toekomstige ontwikkelingen in wet- en regelgeving. Daarnaast wordt ingezet op een goede balans tussen digitale dienstverlening en persoonlijke ondersteuning voor inwoners die hier behoefte aan hebben. Door de toenemende complexiteit, verscheidenheid aan nationaliteiten en veranderende maatschappij neemt noodzaak tot inhoudelijke en juridische kennis toe. Onderstaande wetsvoorstellen gaan impact hebben op de personele inzet, in de loop van 2027 zal hierover meer duidelijk worden. 1. Wetsvoorstel Wet afbouw interlandelijke adoptie en vereenvoudiging identiteitsherstel Het wetsvoorstel houdt onder andere in dat het makkelijker wordt gemaakt om de identiteit te herstellen, door bijvoorbeeld de voornaam en/of achternaam te wijzigen. 2. Wetsvoorstel Verlenging Naturalisatietermijnen Het wetsvoorstel houdt in dat de termijn om het Nederlanderschap te verkrijgen via naturalisatie wordt verlengd van vijf jaar naar tien jaar. De secretariële ondersteuning, het kabinetswerk en de ondersteuning van het management binnen Maasgouw speelt een cruciale rol in het efficiënt en effectief functioneren van de organisatie.
De facilitaire dienstverlening en interieurverzorging vormen een onmisbare, maar vaak onzichtbare schakel binnen een organisatie. In beide gevallen geldt een werkwijze die zowel doelmatig als sober is, adequaat en waarbij middelen bewust en zorgvuldig worden ingezet. Producten Bevolking Verkiezingen
Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 71 Daarnaast wordt in 2027 gewerkt, door middel van marktconsultatie en onderzoek, aan de voorbereiding tot besluitvorming over de vervanging van de audiovisuele voorzieningen in de raadszaal, zodat de openbaarheid, toegankelijkheid en ondersteuning van de besluitvorming ook in de toekomst gewaarborgd blijven. Coalitieprogramma 2026-2030 Voor een verdere toelichting op de speerpunten wordt verwezen naar het coalitieprogramma 2026- 2030. Global Goals Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 6.5. Speerpunt 3.8.1: Externe dienstverlening Sluiting gemeentehuis Met ingang van 1 januari 2027 wordt de vrijdagmiddagsluiting van het gemeentehuis ingevoerd. Dit betekent dat de receptie, de publieksbalies en het Klant Contact Centrum (KCC) vanaf 12.00 uur gesloten zijn voor bezoekers en telefonische dienstverlening. De maatregel levert een structurele besparing op van ongeveer € 23.000 per jaar. Deze besparing is financieel opgenomen in hoofdstuk 1.2 heroverwegingen bij de oplossing/richting: besparen bestaand beleid. Exploitatie Overige doelstellingen Wat willen we bereiken? 1. 20 jaar Maasgouw In 2027 viert de gemeente Maasgouw haar 20-jarig bestaan. Dit jubileum biedt een bijzondere gelegenheid om de samenwerking en onderlinge relaties binnen Maasgouw verder te versterken.
Door verbinding tussen de kernen te stimuleren, initiatieven te ondersteunen en ontmoeting te bevorderen, wordt gewerkt aan een hechte en betrokken gemeenschap. Daarbij blijven de eigen kracht, het karakter en de identiteit van iedere kern behouden en zichtbaar. Wat gaan we daarvoor doen? 1. 20 jaar Maasgouw In 2027 vinden diverse jubileumactiviteiten plaats en worden bestaande evenementen verbonden aan het thema ‘20 jaar Maasgouw’. Hiermee worden ontmoeting, samenwerking en Speerpunten Doelstelling 3.8.1 Externe dienstverlening De externe dienstverlening door de gemeente die gericht is op burgers, ondernemers en organisaties moet adequaat, klantvriendelijk en efficiënt zijn. 3.8.2 Interne dienstverlening De interne dienstverlening die gericht is op het gemeentebestuur en de ambtelijke organisatie moet adequaat zijn, maar ook sober en doelmatig. initiatieven tussen de kernen gestimuleerd. Op deze manier wordt de onderlinge verbondenheid versterkt, met behoud van de eigen kracht, het karakter en de identiteit van iedere kern.
Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting 20 jaar Maasgouw | -65 | - | - | - Aanvullende incidenteel bedrag Totaal | -65 | - | - | - Totaaloverzicht lasten en baten programma dienstverlening (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Bevolking | 556 | 631 | 692 | 596 | 345 | 307 Totaal Baten | 556 | 631 | 692 | 596 | 345 | 307 Lasten Bevolking | 1.260 | 1.438 | 1.455 | 1.402 | 1.268 | 1.247 Verkiezingen | 85 | 79 | 46 | 45 | 45 | 45 Totaal Lasten | 1.345 | 1.517 | 1.501 | 1.447 | 1.313 | 1.292 Totaal saldo baten & lasten | -788 | -885 | -809 | -851 | -968 | -985 Baten reserves | 77 | 34 | - | - | - | - Lasten reserves | 64 | - | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | 13 | 34 | - | - | - | - Totaal saldo | -775 | -851 | -809 | -851 | -968 | -985 72 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 3.9 | Financiën In het coalitieprogramma 2026 | -2030 is het beleidsthema financiën opgenomen. In dit beleidsthema zijn een aantal speerpunten benoemd die hieronder nader worden uitgewerkt | . Naast het beleidsthema Financiën zijn hier ook de verplichte financiële overzichten opgenomen, zoals deze zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording.
Coalitieprogramma 2026-2030 Speerpunten | Doelstelling 3.9.1 Gezonde financiële positie | Als gemeente willen wij voor de toekomst een gezonde financiële positie behouden. 3.9.2 Verminderen van de | De uitgaven van de gemeente laten al jarenlang een stijgende trend uitgaven | zien. Daarom is het nodig om toekomstige uitgaven te verminderen. 3.9.3 Verhogen van de | Met het oog op het financiële meerjarenperspectief is het nodig om te inkomsten | verkennen welke opties er zijn om de gemeentelijke inkomsten te verhogen. In de speerpunten zijn in het coalitieprogramma een aantal concrete doelstellingen opgenomen die in de periode 2026 tot en met 2030 gerealiseerd dienen te worden. Hieronder zijn een aantal doelstellingen opgenomen die jaarlijks van toepassing zijn. De doelstellingen die in 2027 worden opgepakt zijn hieronder weergegeven. Speerpunt 3.9.1: gezonde financiële positie 1. | Het uitgangspunt is dat we in de bestuursperiode 2026-2030 sluitende begrotingen hebben waarin de uitgaven niet hoger zijn dan de inkomsten; en 2. | We willen als gemeente blijven beschikken over een robuuste reservepositie om in te kunnen spelen op toekomstige ontwikkelingen en opgaven die we nu nog niet kunnen voorzien. Zie hoofdstuk 1 voor de uitwerking van deze doelstellingen.
Structureel begrotingssaldo Een begroting waarbij de baten en lasten met elkaar in evenwicht zijn spreekt natuurlijk voor zich. Het is echter ook noodzakelijk dat de begroting structureel in evenwicht is. Structureel evenwicht betekent dat structurele lasten gedekt worden door structurele baten. De incidentele lasten mogen worden gedekt door structurele en incidentele baten. De toezichthouder (Provincie) heeft de wettelijke taak om te beoordelen of er sprake is van structureel en reëel evenwicht. Hieronder wordt het structurele begrotingssaldo weergegeven. 73 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 (bedragen x € 1.000) Structureel begrotingssaldo | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten excl. onttrekkingen van reserves | 85.033 | 82.903 | 81.986 | 82.432 Lasten excl. toevoegingen aan reserves | 85.780 | 83.790 | 83.127 | 83.312 Geraamd saldo van baten en lasten excl. mutaties | -748 | -887 | -1.142 | -880 reserves Onttrekkingen van reserves | 10.714 | 1.470 | 5.422 | 8.229 Toevoegingen aan reserves | 9.347 | 300 | 4.150 | 6.887 Saldo mutatie reserves | 1.367 | 1.170 | 1.272 | 1.342 Geraamd resultaat (saldo’s financiële foto 2027-2030) | 619 | 283 | 130 | 462 Incidentele lasten excl. toevoegingen aan reserves | 10.279 | 325 | 4.175 | 6.912 Incidentele baten excl.
onttrekkingen van reserves | -150 | -110 | -110 | -110 Incidentele toevoegingen aan reserves | - | - | - | - Incidentele onttrekkingen van reserves | -9.466 | -300 | -4.150 | -6.887 Saldo van incidentele baten en lasten | 663 | -85 | -85 | -85 Structureel begrotingssaldo | 1.282 | 198 | 45 | 377 Speerpunt 3.9.2: verminderen van de uitgaven 1. | We zullen zeer terughoudend zijn met het beschikbaar stellen van financiële middelen voor nieuw beleid of uitbreiding van bestaand beleid dat niet is gericht op de doelen en resultaten in dit Coalitieprogramma 2026-2030; 2. | De formatieomvang van de ambtelijke organisatie wordt in de komende jaren niet uitgebreid, tenzij er nieuwe taken naar de gemeente komen die ook gepaard gaan met nieuwe financiële middelen om voor deze taken personeel te kunnen werven. Dit mag er niet toe leiden dat het budget voor externe inhuur wordt uitgebreid; en 3. | Voor het maatschappelijk vastgoed dat de gemeente in eigendom, onderhoud of beheer heeft analyseren wij wat de maatschappelijke kosten en baten zijn. Op basis daarvan wordt een rapport opgesteld met scenario's om de gemeentelijk uitgaven te verminderen. Doelstelling 1 en 2 is uitgewerkt in hoofdstuk 1. Voor doelstelling verwijzen wij naar speerpunt 3.2.3 gemeenschapshuizen, sportaccommodaties en scholen in programma 2 Sociale kracht van gemeenschappen.
Speerpunt 3.9.3: verhogen van inkomsten Het OZB-tarief voor woningeigenaren wordt in de bestuursperiode 2026-2030 niet verhoogd en alleen maar geïndexeerd. Zie hoofdstuk 1 en ook hoofdstuk 4.1 paragraaf Lokale heffingen voor de uitwerking van deze doelstellingen. 74 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 3.9.1 | Overzicht algemene dekkingsmiddelen Verbonden Partijen Naam | Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 4.6 Belastingsamenwerking Gemeenten en | paragraaf verbonden partijen. Waterschappen NV Bank Nederlandse Gemeenten Enexis Holding BV Vereniging van gemeentelijke aandeelhouders in Limburg Totaaloverzicht lasten en baten overzicht algemene dekkingsmiddelen (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Treasury | 1.674 | 1.086 | 1.002 | 983 | 851 | 838 OZB woningen | 3.371 | 4.433 | 4.615 | 4.737 | 4.737 | 4.737 OZB niet woningen | 2.075 | 2.781 | 2.934 | 3.054 | 3.094 | 3.135 Belastingen overig | 122 | 132 | 138 | 138 | 140 | 140 Algemene uitkeringen en overige | 53.292 | 53.063 | 55.443 | 53.369 | 52.468 | 52.876 uitkeringen gemeentefonds Toeristenbelasting | 242 | 1.530 | 2.097 | 2.097 | 2.097 | 2.097 Forensenbelasting | 252 | 159 | 359 | 359 | 359 | 359 Totaal Baten | 61.027 | 63.183 | 66.588 | 64.736 | 63.746 | 64.182 Lasten Treasury | 912 | 827 |
1.397 | 1.390 | 1.699 | 1.924 OZB woningen | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 OZB niet woningen | - | - | - | - | - | - Belastingen overig | 31 | 180 | 80 | 80 | 80 | 80 Algemene uitkeringen en overige | - | 18 | 19 | 19 | 19 | 19 uitkeringen gemeentefonds Forensenbelasting | - | - | - | - | - | - Bestuurlijke samenwerking | 232 | 240 | 248 | 260 | 272 | 272 Totaal Lasten | 1.180 | 1.269 | 1.749 | 1.753 | 2.075 | 2.300 Totaal saldo baten & lasten | 59.847 | 61.913 | 64.839 | 62.983 | 61.671 | 61.882 Baten reserves | - | - | - | - | - | - Lasten reserves | - | - | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | - | - | - | - | - | - Totaal saldo | 59.847 | 61.913 | 64.839 | 62.983 | 61.671 | 61.882 75 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 3.9.2 Overzicht overhead Verbonden partijen Naam | Voor meer informatie verwijzen wij naar hoofdstuk 4.6 Paragraaf verbonden partijen.
Servicecentrum MER Totaaloverzicht lasten en baten overzicht overhead (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Overhead | 952 | 390 | 219 | 219 | 219 | 219 Totaal Baten | 952 | 390 | 219 | 219 | 219 | 219 Lasten Overhead | 8.373 | 7.036 | 7.326 | 7.409 | 7.325 | 7.330 Bestuurlijke samenwerking | 4.119 | 4.706 | 5.033 | 5.024 | 5.024 | 5.024 Totaal Lasten | 12.492 | 11.741 | 12.360 | 12.433 | 12.350 | 12.355 Totaal saldo baten & lasten | -11.539 | -11.352 | -12.140 | -12.214 | -12.130 | 12.135 Baten reserves | 645 | 300 | 292 | 292 | 216 | 216 Lasten reserves | 232 | - | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | 413 | 300 | 292 | 292 | 216 | 216 Totaal saldo | -11.127 | -11.052 | -11.848 | -11.922 | -11.914 | -11.919 De overheadskosten kunnen als volgt worden gespecificeerd: (bedragen x € 1.000) Totaaloverzicht overhead 2027-2030 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Salariskosten directie, teammanagers, ondersteunde diensten en staf | 4.468 | 4.599 | 4.599 | 4.599 Overige personeelslasten | 492 | 460 | 460 | 460 Huisvestingskosten en tractiekosten | 1.008 | 993 | 909 | 914 Overige algemene kosten | 591 | 591 | 591 | 591 ICT | 548 | 548 | 548 | 548 MER Bedrijfsvoering | 5.033 | 5.024 | 5.024 | 5.024 Totaal overhead | 12.141 | 12.214 | 12.130 | 12.135 Dekking reserves programma Overhead | 292 |
292.400 | 216.300 | 216 Totaal overhead ten laste van exploitatie | 11.848 | 11.922 | 11.914 | 11.919 76 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 3.9.3 Overzicht vennootschapsbelasting Totaaloverzicht lasten en baten overzicht voor vennootschapsbelasting (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten - | - | - | - | - | - Totaal Baten | - | - | - | - | - | - Lasten - | - | - | - | - | - Totaal Lasten | - | - | - | - | - | - Totaal saldo baten & lasten | - | - | - | - | - | - Baten reserves | - | - | - | - | - | - Lasten reserves | - | - | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | - | - | - | - | - | - Totaal saldo | - | - | - | - | - | - 3.9.4 Overzicht voor onvoorzien Totaaloverzicht lasten en baten overzicht voor onvoorzien (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Overige baten en lasten | 21 | - | - | - | - | - Totaal Baten | 21 | - | - | - | - | - Lasten Overige baten en lasten | 1 | - | 25 | 25 | 25 | 25 Totaal Lasten | 1 | - | 25 | 25 | 25 | 25 Totaal saldo baten & lasten | 20 | - | -25 | -25 | -25 | -25 Baten reserves | - | - | - | - | - | - Lasten reserves | 2.906 | - | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | -2.906 | - | - | - | - | - Totaal saldo | -2.886 | - |
-25 | -25 | -25 | -25 77 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 78 4. Paragrafen Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 79 In dit hoofdstuk zijn de paragrafen opgenomen. Het doel van deze paragrafen is om onderwerpen die verspreid in de begroting staan, gebundeld weer te geven Het gaat om de volgende paragrafen: 4.1 Lokale heffingen De paragraaf over lokale heffingen heeft betrekking op belastingen en overige heffingen. Deze paragraaf beschrijft de uitgangspunten voor het tarievenbeleid en geeft in grote lijnen een overzicht van alle gemeentelijke belastingen en leges. Daarnaast wordt inzicht gegeven in de mate van kostendekkendheid van de leges en het beleid rondom kwijtschelding. 4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is het vermogen om weerstand te bieden in verhouding tot de aanwezige risico’s. De paragraaf over weerstandsvermogen en risicobeheersing laat zien hoe robuust de begroting is. Dit is van belang wanneer zich financiële tegenvallers voordoen. 4.3 Onderhoud kapitaalgoederen Dit onderdeel richt zich met name op de staat van onderhoud en de kosten van wegen, riolering, gebouwen, kunstwerken en vergelijkbare voorzieningen. Het onderhoud van kapitaalgoederen vormt een aanzienlijk deel van de begroting.
Een helder overzicht is daarom essentieel voor een goed inzicht in de financiële positie. 4.4 Financiering De financieringsparagraaf is een verplicht onderdeel van de programmabegroting. Het doel van deze paragraaf is om de uitvoering van de treasuryfunctie te monitoren. 4.5 Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering is noodzakelijk om de taken van gemeenten uit te voeren. De bedrijfsvoering paragraaf biedt inzicht in de huidige situatie en de beleidsvoornemens rond de bedrijfsvoering, zowel met het oog op de uitvoering van de activiteiten binnen de programma’s als op de continuïteit van de gemeente. 4.6 Verbonden partijen De paragraaf over verbonden partijen geeft inzicht in de relaties van de gemeente met derden, waarin bestuurlijke invloed wordt uitgeoefend en waarbij financiële belangen spelen. Verbonden partijen zijn een instrument om een bepaald beleidsvoornemen te realiseren; het aangaan van verbonden partijen vindt altijd zijn oorsprong in het publieke belang. Gezien het grote aantal verbonden partijen en hun financiële en bestuurlijke betekenis is het voor het inzicht van de raad van belang dat de relatie tussen verbonden partijen en het publieke belang wordt benoemd. 4.7 Grondbeleid In deze paragraaf worden de belangrijkste aspecten van het grondbeleid behandeld.
De paragraaf grondbeleid schetst de visie op het grondbeleid in relatie tot de uitvoering van de doelstellingen die zijn vastgelegd in de gebiedsontwikkelingen. Via het grondbeleid kan een nadere uitwerking worden gegeven aan de uitvoering van bepaalde beleidsvoornemens, bijvoorbeeld op het gebied van volkshuisvesting. Gelet op het financiële belang van het grondbeleid is een overzicht daarvan noodzakelijk voor de raad. 4.8 Openbaarheid Deze paragraaf bevat een algemene zorgplicht om documenten in goede, geordende en toegankelijke staat te houden, en bepaalt dat er in de begroting en in de jaarlijkse verantwoording van elke gemeente een paragraaf moet worden opgenomen en geeft inzicht in de beleidsvoornemens. Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 80 4.1 Lokale heffingen Beleid lokale belastingen en heffingen In de Gemeentewet en in enkele bijzondere wetten is geregeld welke lokale heffingen de gemeente aan de inwoners en bedrijven mag opleggen. Maasgouw kent de volgende heffingen, op basis van de verordeningen die jaarlijks in december worden vastgesteld door de raad: Onroerendzaakbelasting (OZB) De onroerendezaakbelastingen zijn de belangrijkste gemeentelijke belastingen waarvan de opbrengst tot de algemene middelen behoort en dus naar eigen inzicht kan worden besteed.
De hoogte van de aanslagen is zowel afhankelijk van de waarde van een object, zoals die elk jaar wordt bepaald op basis van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ), als van de vastgestelde tarieven. Er wordt onderscheid gemaakt tussen tarieven voor eigenaren van woningen, eigenaren van niet-woningen en gebruikers van niet-woningen. Tariefbeleid • In het coalitieprogramma 2026-2030 is opgenomen het OZB-tarief voor woningeigenaren gedurende de bestuursperiode alleen te indexeren. De indexatie voor alle OZB-opbrengsten 2027 bedraagt 2,5% conform de meicirculaire 2026. • De gemeente wordt in de Algemene Uitkering gekort voor OZB-opbrengsten. Het normtarief dat het rijk hanteert voor de OZB niet-woningen eigenaren is hoger dan het tarief dat de gemeente hanteert. De gemeente wordt dus tegen een hoger tarief gekort dan de werkelijk opbrengst. Om het tarief stapsgewijs toe te laten groeien naar het normtarief wordt voorgesteld om tot en met 2030 de OZB-opbrengst voor eigenaren niet-woningen jaarlijkse extra te verhogen met 2,5%. In 2027 bedraagt de verhoging ten opzichte van 2026 in totaal voor de OZB niet woningen eigenaren 5%. In 2028 7,5%, in 2029 10% en in 2030 12,5%. • Bij de OZB is de tariefstelling een resultaat van de gewenste OZB-opbrengst en de WOZ-waarde- ontwikkeling.
De WOZ-waardes die als basis gelden voor de aanslagoplegging 2027 (waarde peildatum 1-1-2026) worden in het najaar 2026 beschikbaar gesteld door BsGW, waarna de ozb-tarieven bepaald kunnen worden. • De areaaluitbreidingen worden op basis van de laatste inzichten verwerkt in de geraamde OZB opbrengst. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een zogenaamde bestemmingsheffing. De opbrengst vloeit niet naar de algemene middelen, maar dient ter dekking van de kosten van afvalinzameling en –verwerking van huishoudelijke afvalstoffen. Het uitgangspunt is dat deze kosten volledig worden gedekt uit de opbrengst van de afvalstoffenheffing. Ook in 2027 gaan huishoudens naast een vastrechtbedrag, een bedrag betalen voor elke lediging van de restafvalcontainer en voor elke inworp in de ondergrondse restafvalcontainer. Voor het ledigen van de GFT-container wordt geen apart tarief in rekening gebracht. Het vastrecht voor de afvalstoffenheffing is afhankelijk van de volumes van de restafvalcontainers, te weten een vastrecht voor een 240, 140, 80-60-40 liter container en aanlevering via een ondergrondse verzamelcontainer. Hierbij geldt dat hoe groter de containermaat, hoe hoger het variabel tarief is. Tariefbeleid Voor afvalstoffenheffing is het uitgangspunt 100% kostendekkende tariefstelling.
De tariefontwikkeling is daarmee grotendeels afhankelijk van de doorbelaste verwerkingskosten en de heffingskosten (RD Maasland). De variabele heffing hangt af van de mate van afvalscheiding van de inwoner. Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 81 Rioolheffing De kosten voor het beheren en in stand houden van het rioolstelsel worden door middel van de rioolheffing verhaald op de eigenaren en gebruikers van een perceel die op dat stelsel zijn aangesloten. De gemeente heeft naast de zorgplicht voor gemeentelijk afval- en hemelwater ook de zorgplicht voor grondwater. De opbrengst van de rioolheffing, wordt gebruikt om de voorzieningen, die dienen voor de uitvoering van genoemde zorgplicht, te bekostigen. Het huidige Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) loopt tot en met 2026 en wordt met ingang van 2027 vervangen door het Programma Water, Riolering en Klimaatadaptatie. In dit plan worden de wettelijke taken rondom afvalwater, regenwater en grondwater vastgelegd. Met het opstellen van het nieuwe programma moeten ook de tarieven voor 2027 en de meerjarige indexatie opnieuw worden berekend. Het Programma Water, Riolering en Klimaatadaptatie wordt vastgesteld in de raadsvergadering van december 2026. De financiële gevolgen zijn wel reeds verwerkt in deze programmabegroting 2027. Tariefbeleid Voor rioolheffing is het uitgangspunt 100% kostendekkende tariefstelling.
De tarief ontwikkeling is gebaseerd op het nog vast te stellen Programma Water, Riolering en Klimaatadaptatie. Hondenbelasting De hondenbelasting is volgens de Gemeentewet een algemene belasting, zonder directe relatie met de te maken kosten. De gemeente kan kiezen voor welk beleidsdoel ze de opbrengst van deze belasting aanwendt. De gemeente heft hondenbelasting voor het houden van een hond. Het bedrag van de aanslag is afhankelijk van het aantal honden. Tariefbeleid In lijn met voorgaande jaren wordt het tarief 2027 geïndexeerd met 2,5% conform de Meicirculaire en af te ronden op hele euro’s. (Water-)toeristenbelasting De (water-)toeristenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel. De belasting is gebaseerd op de gedachte dat door personen die binnen de gemeentegrenzen verblijven en niet zijn ingeschreven in het BRP, maar wel gebruik maken van de openbare gemeentelijke voorzieningen, een bijdrage leveren aan deze voorzieningen. De belasting wordt verschuldigd voor het houden van verblijf met overnachting tegen vergoeding en wordt geheven van degene die verblijf biedt. Deze is dan op grond van regelgeving bevoegd de belasting te verhalen op de persoon of personen die verblijf houden. Tariefbeleid In het coalitieprogramma 2026-2030 is opgenomen om de tarieven voor toeristenbelasting te verhogen.
Het voorstel is om met ingang van 2027, op basis van accommodatie en voorzieningen, een differentiatie toe te passen zodat onderscheid kan worden gemaakt tussen de soorten verblijven. Het huidige tarief van € 2,50 per persoon per nacht blijft van toepassing voor arbeidsmigranten en toeristische campingplaatsen. Voor de overige verblijven zal vanaf 2027 een tarief worden voorgesteld van € 4,00 per persoon per overnachting. Forensenbelasting De forensenbelasting dient ertoe om mensen die relatief veel in onze gemeente verblijven, maar geen ingezetene zijn van onze gemeente, mee te laten betalen aan gemeentelijke voorzieningen. De forensenbelasting vertoont veel gelijkenis met de toeristenbelasting. De hoofdregel is dat personen die, zonder dat ze hun hoofdverblijf in de gemeente hebben, meer dan 90 dagen per jaar een gemeubileerde woning tot hun beschikking hebben, forensenbelasting betalen. Tariefbeleid In het coalitieprogramma 2026-2030 is opgenomen om de tarieven voor forensenbelasting te verhogen. Voorgesteld wordt om met ingang van 2027 voor de forensenbelasting een uitgebreidere staffel te hanteren. Voorheen werd onderscheid gemaakt tussen een woning met een WOZ-waarde tot € 50.000 en een woning van meer dan € 50.000.
De voorgestelde staffel wordt: Een WOZ-waarde tot € 50.000 | € | 194 Een WOZ-waarde van € 50.000 tot € 100.000 | € | 542 Een WOZ-waarde van € 100.000 tot € 150.000 | € | 771 Een WOZ-waarde van € 150.000 tot € 200.000 | € 1.070 Een WOZ-waarde van € 200.000 of meer | € 1.385 De nieuwe staffel sluit beter aan bij de systematiek van de omliggende gemeenten. Leges De gemeente heft leges voor de door haar verstrekte diensten, genoemd in de bij de legesverordening behorende tarieventabel. Gemeenten heffen leges om haar taken te bekostigen. De opbrengsten uit de heffing van leges worden gebruikt om de kwaliteit van de verstrekking te waarborgen en om personeels-, huisvesting- en materiaalkosten te dekken. De tarieventabel is onderverdeeld in drie titels: • | Hoofdstuk 1 Algemene Dienstverlening. Onder andere: burgerlijke stand, reisdocumenten, rijbewijzen, verstrekkingen uit de basisregistratie personen. • | Hoofdstuk 2 Dienstverlening Omgevingsvergunning. Onder andere: bouwvergunning, aanlegvergunning en sloopvergunning. • | Hoofdstuk 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn. Onder andere: horeca en organiseren evenementen. Tariefbeleid Uitgangspunt is 100% kostendekkendheid van de legestarieven.
Voor legestarieven die niet wettelijk zijn vastgesteld en niet kostendekkend zijn wordt bepaald in hoeverre het realistisch en wenselijk is om deze te verhogen naar 100% kostendekkendheid. In lijn met voorgaande jaren worden de tarieven 2027, met uitzondering van de wettelijke maximumtarieven, geïndexeerd met 2,5% conform de Meicirculaire 2026 en afgerond op € 0,05. Lijkbezorgingsrechten Op basis van deze belastingverordening worden rechten geheven voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen en de daarmee samenhangende diensten. Tariefbeleid Voorgesteld wordt om voor 2027 deze rechten te verhogen met het inflatiepercentage van 2,5%, conform meicirculaire en af te ronden op hele euro’s. Marktgelden Marktgeld is een retributie voor het innemen van een standplaats op een (gewoonlijk periodiek gehouden) markt. Tariefbeleid In lijn met voorgaande jaren wordt het tarief 2027 geïndexeerd met 2,5% conform de Meicirculaire 2026 en af te ronden op hele euro’s. Parkeerbelasting Deze belastingen worden geheven voor het parkeren van motorvoertuigen waar dat alleen tegen betaling is toegestaan. De gemeente is vrij om de hoogte van de tarieven te bepalen. Dat geldt niet voor het tarief wanneer niet of niet tijdig voor het parkeren is betaald. In dat geval ontvangt de houder van het kenteken een naheffingsaanslag (“parkeerbon”) waarvan de maximale hoogte wettelijk is vastgesteld.
Voor het jaar 2027 is dat maximum € 84,30. Tariefbeleid Alleen in de kern Thorn worden parkeerbelastingen geheven. Voor het parkeren op beide parkeerplaatsen in Thorn geldt een dagtarief van € 3,00. Wij handhaven dit tarief. 82 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Kwijtscheldingsbeleid De gemeente is deels autonoom op het gebied van kwijtschelding gemeentelijke belastingen, dat wil zeggen dat de gemeente zelf binnen het wettelijk kader kan bepalen of kwijtschelding aan haar burgers wordt verleend. Dit komt erop neer dat met name burgers met inkomsten uit een uitkering of AOW (bijstandsnorm en een beperkt vermogen) in aanmerking komen voor kwijtschelding. Daarbij worden de bestaanskosten voor 100% meegenomen. Daardoor resteert een beperkte betalingscapaciteit en komen de inwoners zodoende (eerder) in aanmerking voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Daarnaast hanteert de gemeente een ruimere vermogensgrens zodat een belastingplichtige een iets hoger vermogen mag hebben om toch nog voor kwijtschelding in aanmerking te komen. De gemeente verruimt de vermogensgrens met het wettelijk maximum (2026: maximaal € 2.000). BsGW voert het kwijtscheldingsbeleid uit. Ze maken hierbij gebruik van het Inlichtingenbureau (IB).
Het Inlichtingenbureau toetst de gegevens van de aanvrager die nodig zijn voor eventuele kwijtschelding aan de criteria om voor kwijtschelding in aanmerking te komen. Bij de invordering van de volgende belastingen is er sprake van een beperkte kwijtschelding: • | Bij de invordering van de afvalstoffenheffing wordt alleen kwijtschelding verleend voor het vastrecht en ledigingen. Het maximum voor ledigingen wordt vastgesteld op basis van de tarieven in de belastingverordeningen eind 2026. • | Bij de invordering van de hondenbelasting wordt alleen kwijtschelding verleend voor de eerste hond. • | Voor de rioolheffing is alleen kwijtschelding mogelijk van het gebruikersdeel. De kosten van kwijtschelding worden niet doorbelast in de tarieven afvalstoffenheffing en rioolheffing. Voor het belastingjaar 2027 is een bedrag van € 115.000 begroot voor kwijtschelding gemeentelijke belastingen.
Belastingopbrengsten 2027 (bedragen in €) Belastingsoort | Raming | Raming baten 2027 in | Raming baten 2026 | programmabegroting | baten 2027 2026 OZB eigenaar woning | 4.411.400 | 4.481.100 | 4.593.100 OZB eigenaar niet - woning | 1.552.200 | 1.576.300 | 1.655.100 OZB gebruiker niet - woning | 1.228.800 | 1.248.000 | 1.279.300 Rioolheffing | 3.812.900 | 3.929.900 | 4.335.400 Afvalstoffenheffing | 3.298.600 | 3.302.900 | 3.372.200 Hondenbelasting | 138.700 | 131.400 | 134.700 (Water)toeristenbelasting | 1.529.500 | 1.634.600 | 2.096.600 Forensenbelasting | 159.100 | 159.100 | 359.100 Bouwleges | 626.800 | 639.300 | 655.200 Leges overig | 352.000 | 429.600 | 429.600 Lijkbezorgingsrechten | 135.700 | 138.700 | 142.100 Marktgelden | 8.500 | 8.600 | 8.800 Parkeergelden | 110.000 | 110.000 | 110.000 Totaal | 17.364.200 | 17.789.500 | 19.171.200 Kostendekkendheid • | Kostendekkendheid: het uitgangspunt is dat de gebruiker betaalt. De gemeenteraad is vrij om de hoogte van het tarief vast te stellen met een kostenonderbouwing als basis, waarbij het Rijk een aantal grenzen heeft gesteld, waaronder een maximale kostendekkendheid van 100%. • | Extracomptabele berekening: In de tarieven van de heffingen zijn een aantal componenten extracomptabel berekend. Volgens het BBV is dit toegestaan.
Het betreft: 83 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 o | een rentepercentage van 3,0%, zoals opgenomen in het WRP, over de boekwaarden van de investeringen Riolering; o | overhead: voor de toerekening van de overheadkosten wordt uitgegaan van een aandeel in de totale overheadkosten ter grootte van de geraamde directe kosten van de economische categorie 1.1 (Salarissen en sociale lasten) van het taakveld gedeeld door de totale geraamde directe kosten van de economische categorie 1.1; o | de compensabele btw over de exploitatielasten (inclusief afschrijvingen). Vóór invoer BCF-btw (1 jan 2003) zijn investeringen inclusief btw geactiveerd, 19% over de periode 2003-2012; 21% over 2013 en volgende jaren. Leges (bedragen in €) 1. | Algemene dienstverlening | Lasten | Baten | Dekking 1.1 | Burgerlijke stand | 141.226 | 60.626 | 43% 1.2 | Reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart | 424.326 | 197.988 | 47% 1.3 | Rijbewijzen | 152.235 | 115.654 | 76% 1.4 | Verstrekkingen in het kader van de basisregistratie | 22.503 | 14.298 | 64% persoonsgegevens 1.7 | Overige publiekszaken | 6.929 | 1.607 | 23% 1.9 | Bijzondere wetten | 47.221 | 9.533 | 20% Totaal | 794.440 | 399.706 | 50% (bedragen in €) 2.
| Dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet | Lasten | Baten | Dekking 2.2 | Voorfase | 193.001 | 44.714 | 23% 2.3 | Activiteiten met betrekking tot bouwwerken | 405.833 | 487.251 | 120% 2.4 | Activiteiten met betrekking tot cultureel erfgoed en werelderfgoed 17.127 | 19.500 | 114% 2.5 | Milieubelastende activiteiten | 25.263 | 18.026 | 71% 2.6 | Lozingsactiviteiten | 1.451 | 1.040 | 72% 2.7 | Aanlegactiviteiten | 22.089 | 3.101 | 14% 2.8 | Overige activiteiten | 26.713 | 7.528 | 28% 2.9 | Maatwerkvoorschriften | 6.530 | 4.671 | 72% 2.10 | Gelijkwaardigheid | 4.611 | 3.297 | 71% 2.11 | Overige tarieven | 73.095 | 48.383 | 66% 2.12 | Modaliteiten | 59.208 | 25.584 | 43% 2.13 | Vermindering | 0 | 0 | 0% 2.14 | Teruggaaf | 10.157 | 0 | 0% Totaal | 845.078 | 663.095 | 78% Totale kostendekkendheid hoofdstuk 1 en 2 | 1.639.518 | 1.062.801 | 65% 84 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 (bedragen in €) 3.
| Dienstverlening vallend onder de Dienstenrichtlijn en niet vallend | Lasten | Baten | Dekking onder hoofdstuk 2 3.1 | Horeca | 7.850 | 3.965 | 51% 3.2 | Seksbedrijven | 2.614 | 1.015 | 39% 3.5 | Standplaatsen | 145 | 110 | 76% 3.7 | Campings en recreatieparken, huisvesting arbeidsmigranten en | 290 | 270 | 93% exploiteren kamerverhuurbedrijf 3.8 | Algemene plaatselijke verordening Maasgouw | 4.793 | 1.600 | 33% Totaal | € 15.692 | € 6.960 | 44% Kruissubsidiëring Voor elk van de belastingverordeningen waarbij sprake is van kostenverhaal moet inzichtelijk worden gemaakt, dat de totale geraamde baten van de verordening niet uitgaan boven de totale lasten van de verordening. Deze opbrengstnorm ziet op de verordening in haar totaliteit. Hierdoor is zogenoemde kruissubsidiëring mogelijk: een verwacht overschot bij de ene activiteit wordt gebruikt voor de dekking van een verwacht tekort bij een andere activiteit. Het is dus niet nodig om de kostendekkendheid per activiteit te bepalen. Binnen hoofdstuk 1 is kruissubsidiëring toegestaan. Zo mag bijvoorbeeld het tarief voor Huwelijksvoltrekkingen meer dan kostendekkend worden vastgesteld ter compensatie van een niet kostendekkend tarief voor paspoorten. Ook binnen hoofdstuk 2 is kruissubsidiëring toegestaan en ook tussen hoofdstuk 1 en 2.
Niet kostendekkende tarieven voor de diensten die vallen onder hoofdstuk 1 mogen dus gecompenseerd worden door meer dan kostendekkende tarieven voor de omgevingsvergunning uit hoofdstuk 2. Op grond van de Europese Dienstenrichtlijn is binnen hoofdstuk 3 kruissubsidiëring niet toegestaan. Afvalstoffenheffing (bedragen in €) Lasten | Bedrag 0.9 | BTW/BCF | 357.800 7.3 | Afval | 2.712.300 Personeelskosten | 142.600 Overhead | 159.600 Totaal Lasten | 3.372.300 Baten | Bedrag 1.1 | Afvalstoffenheffing | 3.372.300 Totaal Baten | 3.372.300 Kostendekkendheidspercentage | 100% 85 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 86 Rioolheffing (bedragen in €) Lasten Bedrag 0.9 BTW / BCF 636.000 7.2 Riolering 3.313.900 Reserves en voorzieningen -481.200 Personeelskosten 371.700 Overhead 495.000 Totaal Lasten 4.335.400 Baten Bedrag 1.1 Rioolheffing 4.335.400 Totaal Baten* 4.335.400 Kostendekkendheidspercentage 100% *excl.
indexering (inflatiecorrectie) (Raad 15 december 2026) Lijkbezorgingsrechten (bedragen in €) Totaaloverzicht begraafrechten Bedrag Totaal lasten 209.247 Totaal baten 142.120 Kostendekkendheidspercentage 68% Woonlasten De gemeentelijke woonlasten worden als volgt gedefinieerd: het gemiddelde bedrag dat een huishouden in een woning met gemiddelde waarde in een gemeente betaalt aan OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Aangezien de tarieven voor de verschillende onderdelen nog niet duidelijk zijn, wordt er nu een indicatie gegeven van de verwachte ontwikkeling van de lastendruk. Voor de woonlasten 2027 wordt het belastingplaatje in het raadsvoorstel bij de belastingverordeningen 2027 aangehouden. Voor de woonlasten 2027 wordt bij de onroerendezaakbelasting (eigenaar) een gemiddelde WOZ-waarde voor een woning in Maasgouw van € 390.000 aangehouden (bron: CBS – Gemiddelde WOZ-waarde van woningen 2026) en een belastingverhoging van 2,5% conform Coalitieprogramma 2026-2030. Voor de rioolheffing is uitgegaan van de stijging zoals deze op dit moment blijkt uit het Programma Water, Riolering en Klimaatadaptatie. De afvalstoffenheffing is afhankelijk van diverse onderdelen die nu nog niet allemaal duidelijk zijn. Op basis van de inschattingen nu is de verwachting dat de afvalstoffenheffing met € 7 zal stijgen.
Het gemiddelde tarief afvalstoffenheffing is gebaseerd op een 140 liter container restafval. Het feitelijke beeld van de gemiddelde woonlastenontwikkeling wordt geschetst in de raadsvergadering 15 december 2026 bij de vaststelling van de tarieven. (bedragen in €) Gemiddelde woonlasten eigenaar-bewoner | 2026 | 2027 Onroerendezaakbelastingen eigenaar | 369 | 378 Afvalstoffenheffing | 299 | 306 Rioolheffing | 312 | 360 Totaal | 980 | 1.044 (bedragen in €) Gemiddelde woonlasten huurder | 2026 | 2027 Afvalstoffenheffing | 299 | 306 Rioolheffing | 164 | 189 Totaal | 463 | 495 87 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 88 4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing stellen we vast of de financiële positie van Maasgouw robuust genoeg is om onvoorziene tegenvallers op te vangen. Om dat te bepalen zijn twee componenten belangrijk: 1. De risico’s die we als gemeente lopen. Een aantal risico’s zijn afgedekt door verzekeringen af te sluiten en door samen te werken met andere partijen (risicodeling). De risico’s die niet te verzekeren zijn of verbonden zijn aan de maatschappelijke doelen die we als Maasgouw willen realiseren, moeten we in kaart brengen, proberen te verkleinen en goed bewaken. 2.