CConstaterende datMaasgouw
Koppel je AI →
Document · PDF

265180-Bijlage 1: Programmabegroting 2027

01. Raadsvergadering 10 november 2026, gemeente MaasgouwBij agendapunt: Programmabegroting 202750.547 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 6

Speerpunten Doelstelling 3.2.1 Sterke sociale netwerken binnen gemeenschappen In de dorpen van Maasgouw zien wij sterke sociale netwerken waarin inwoners zich met elkaar en met hun gemeenschap verbonden voelen. 3.2.2 Verenigingen en vrijwilligersorganisaties Wij willen verenigingen en vrijwilligersorganisaties vitaal en toekomstbestendig houden omdat zij gestalte geven aan verbonden gemeenschappen en bijdragen aan ontmoeting en betrokkenheid in de dorpen. 3.2.3 Gemeenschapshuizen, sportaccommodaties en scholen Gemeenschapshuizen, sportaccommodaties en scholen vormen een fundamentele basisvoorziening voor verbonden gemeenschappen. 3.2.4 Limburgse dorpscultuur De Limburgse cultuur en taal zijn kenmerkend voor het leven in de Maasgouwse dorpen en komen tot uiting in het verenigingsleven, in tradities en gebruiken en in festiviteiten zoals carnaval of kermissen. Vanaf 2027 voert de gemeente Dorpskracht Maasgouw gefaseerd in. Een dorpsorganisatie ontvangt een dorpsbudget voor lokale initiatieven. De gemeente werkt hiervoor een subsidieregeling uit. De gemeente begeleidt de invoering, bewaakt de rechtmatige besteding van middelen en evalueert de resultaten. Na twee jaar volgt een evaluatie en eventuele bijstelling.

Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Programma | - | - | - | - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande gemeenschapskracht en | budgetten dorpskracht Maasgouw Totaal | - | - | - | - Speerpunt 3.2.2: verenigingen en vrijwilligersorganisaties Wat willen we bereiken? 1. | Inventarisatie verenigingen en vrijwilligersorganisaties Verenigingen en vrijwilligersorganisaties blijven vitaal en toekomstbestendig. Zij dragen bij aan ontmoeting, betrokkenheid en sterke gemeenschappen. Ook groeit de samenwerking tussen verenigingen en organisaties. Daarnaast draagt het subsidiebeleid bij aan sociale inclusie en deelname van iedereen. Wat gaan we daarvoor doen? 1. | Inventarisatie verenigingen en vrijwilligersorganisaties In 2027 start een brede inventarisatie van verenigingen en vrijwilligersorganisaties. Daarbij worden hun vitaliteit, toekomstbestendigheid en samenwerkingsmogelijkheden in beeld gebracht. De inventarisatie vindt plaats in samenwerking met verenigingen, vrijwilligersorganisaties en maatschappelijke partners. Via enquêtes, gesprekken en bijeenkomsten worden behoeften, knelpunten en kansen opgehaald. Tegelijkertijd wordt het bestaande subsidiebeleid beoordeeld op samenhang, toegankelijkheid, effecten en verbeterpunten. Ook wordt onderzocht hoe verenigingen bijdragen aan sociale inclusie.

De uitkomsten vormen de basis voor een samenhangende aanpak gericht op het versterken van verenigingen, het bevorderen van samenwerking en het ondersteunen van sterke gemeenschappen. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Inventarisatie verenigingen | - | - | - | - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande en vrijwilligersorganisaties | budgetten. Totaal | - | - | - | - Speerpunt 3.2.3: gemeenschapshuizen, sportaccommodaties en scholen Wat willen we bereiken? 1. | Beleidsplan gemeenschapshuizen en sportaccommodaties Gemeenschapshuizen en sportaccommodaties vormen sterke basisvoorzieningen voor leefbare en verbonden gemeenschappen. De voorzieningen zijn: • | aantrekkelijk en toegankelijk; 32 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 33 • geschikt voor multifunctioneel gebruik; • duurzaam beheerd en geëxploiteerd; • financieel toekomstbestendig; • toegankelijk voor verschillende doelgroepen. Hierdoor dragen deze voorzieningen bij aan ontmoeting, participatie en sociale verbondenheid. Wat gaan we daarvoor doen? 2. Beleidsplan gemeenschapshuizen en sportaccommodaties De gemeente brengt uiterlijk eind 2027 het gebruik, beheer, de organisatie en de financiële positie van gemeenschapshuizen en sportaccommodaties in beeld.

De gemeente onderzoekt: • de bezettingsgraad en het gebruik; • de beheer- en exploitatiemodellen; • de inzet van subsidies; • kansen voor multifunctioneel gebruik; • kansen voor samenwerking tussen voorzieningen. Op basis van deze inventarisatie stelt de gemeente beleidskaders op voor duurzaam beheer, exploitatiestructuren, multifunctioneel gebruik en toekomstbestendige voorzieningen. De gemeente stemt deze beleidskaders af met andere beleidsterreinen om samenhang te versterken. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie 2027 2028 2029 2030 Toelichting Beleidsplan gemeenschaps- huizen en sportaccommodaties - - - - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande budgetten Totaal - - - - Speerpunt 3.2.4: Limburgse dorpscultuur Wat willen we bereiken? 1. Behoud van het typische sociaal-culturele leven in Maasgouw De Limburgse taal, cultuur en tradities blijven zichtbaar in Maasgouw. Deze kenmerken het leven in de dorpen en versterken de identiteit van de gemeenschap. De gemeente bevordert de kennismaking van kinderen met de Limburgse taal en cultuur. De gemeente ondersteunt het behoud van traditionele activiteiten, gebruiken en verenigingsactiviteiten. Wat gaan we daarvoor doen? 1. Behoud van het typische sociaal-culturele leven in Maasgouw De gemeente benut bestaande netwerken voor het behoud van de Limburgse taal en cultuur.

De gemeente zoekt aansluiting bij provinciale initiatieven en projecten. De gemeente stimuleert activiteiten die bijdragen aan de zichtbaarheid van de Limburgse taal en cultuur. De gemeente geeft aandacht aan dit onderwerp binnen het overleg met onderwijs, kinderopvang en andere maatschappelijke partners. De Limburgse taal en cultuur krijgen een vaste plek binnen de Lokale Educatieve Agenda. Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 34 Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie 2027 2028 2029 2030 Toelichting Behoud van het typische sociaal-culturele leven in Maasgouw - - - - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande budgetten Totaal - - - - Overige doelstellingen Wat willen we bereiken? 1. Leerplicht De gemeente borgt het recht op onderwijs voor kinderen en jongeren. De gemeente voorkomt schooluitval en ondersteunt jongeren naar een startkwalificatie of duurzaam toekomst- perspectief. 2. GR Anti discriminatievoorziening Inwoners melden discriminatie laagdrempelig en betrouwbaar. Inwoners ontvangen passende ondersteuning. De gemeente voldoet aan de wettelijke taken voor registratie en klachtenbehandeling. Hiermee draagt de gemeente bij aan een inclusieve samenleving waarin iedereen meedoet. 3. Doorstroompunt in het kader van de Wet van school naar duurzaam werk Jongeren vallen niet uit zonder startkwalificatie of toekomstperspectief.

Jongeren tot 27 jaar vinden een passende route naar onderwijs, werk of ondersteuning. Hierdoor neemt de duurzame deelname aan de arbeidsmarkt toe. Wat gaan we daarvoor doen? 1. Leerplicht De gemeente laat de uitvoering van leerplicht en het doorstroompunt uitvoeren via de gemeente Roermond. De gemeente stuurt op een doelmatige uitvoering van deze wettelijke taken. Het belang van het kind en de jongere staat centraal. De gemeente versterkt het contractmanagement en de samenwerking met scholen en partners. De aanpak richt zich steeds meer op preventie. Vroegtijdige signalering en samenwerking helpen schooluitval voorkomen. 2. GR Anti discriminatievoorziening De gemeente zet de anti discriminatievoorziening in 2027 voort via de gemeenschappelijke regeling subsidiëring ADV-Limburg. Deze samenwerking bundelt kennis en capaciteit. De voorziening verzorgt een toegankelijk meldpunt en een onafhankelijke behandeling en registratie van meldingen. In 2027 ligt de focus op de wettelijke kerntaken. Preventieactiviteiten krijgen alleen inzet bij een concrete lokale behoefte. 3. Doorstroompunt in het kader van de Wet van school naar duurzaam werk De gemeente versterkt het Doorstroompunt volgens de Wet van school naar duurzaam werk. De nadruk verschuift van registratie naar actieve begeleiding. Jongeren komen eerder in beeld en ontvangen passende ondersteuning.

Samen met onderwijs, zorg en werk- en inkomenspartners voorkomt de gemeente schooluitval. Daarnaast ondersteunt de gemeente kwetsbare jongeren tot 27 jaar richting onderwijs, werk of participatie. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Leerplicht | -98 | -98 | -98 | -98 Extra lasten voor de uitvoering bestaand beleid Anti | -8 | -8 | -8 | -8 Extra lasten voor de uitvoering bestaand beleid discriminatievoorziening Doorstroompunt i.h.k.v. de | - | - | - | - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande Wet van school naar | budgetten duurzaam werk Totaal | -106 | -106 | -106 | -106 Investeringen/Exploitatie Speerpunt 3.2.3: gemeenschapshuizen, sportaccommodaties en scholen Wat willen we bereiken? 1. | Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) 2026-2029 De gemeente zorgt voor toekomstbestendige schoolgebouwen. Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) geeft richting aan onderhoud, verbouw en vervanging van basisscholen. De gemeente stimuleert daarnaast multifunctioneel gebruik van schoolgebouwen. In de periode 2026-2029 ligt de focus op basisschool St. Medardus in Wessem en basisschool ’t Breerke in Maasbracht. 2. | Kredietverlening maatschappelijk vastgoed en gemeenschapshuizen De gemeente investeert in toekomstbestendige gemeenschapsvoorzieningen.

Deze voorzieningen versterken ontmoeting, participatie en verbondenheid in de dorpen. De gemeente verbetert vier gemeenschapsaccommodaties: • | Trefpunt 1711; • | D’n Dynamiek; • | De Spil; • | Andreashal. De investeringen richten zich op verduurzaming, modernisering en een doelmatige inrichting van de accommodaties. 3. | Realisatie Multifunctioneel centrum (MFC) Stevensweert Bouw van een multifunctioneel centrum in de kern Stevensweert. Wat gaan we daarvoor doen? 1. | Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) 2026-2029 In oktober 2026 is het herijkte Integraal Huisvestingsplan 2026-2029 voorgelegd. In de planperiode: • | werkt de gemeente een businesscase uit voor basisschool ’t Breerke; • | realiseert de gemeente de (ver)bouw van basisschool St. Medardus; • | werkt de gemeente een businesscase uit voor basisschool Triangel; • | start met de (ver)bouw van basisschool ’t Breerke; • | bereidt de gemeente toekomstige onderwijsinvesteringen voor. Het Integraal Huisvestingsplan biedt ook een perspectief voor de periode na 2029. Daarin komt de onderwijshuisvestingsopgave voor basisschool Triangel in Linne aan bod voor het jaar 2030. De voorbereiding en de (ver)bouw van deze school zijn financieel verwerkt in deze begroting, aangezien deze programmabegroting doorloopt tot en met het jaar 2030.

Er is uitgegaan van een voorbereidingskrediet in 2028 van € 300.000 en een krediet voor de (ver)bouw in 2030 van € 6.887.000. Deze bedragen zijn in lijn met het IHP 2026-2029. 35 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 2. | Kredietverlening maatschappelijk vastgoed en gemeenschapshuizen De gemeente renoveert en verduurzaamt de vier accommodaties. Daarbij benutten we de beschikbare subsidie uit de Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed-regeling (DUMAVA). De gemeente verbetert de indeling en het gebruik van de gebouwen. Daarnaast versterken we de samenwerking tussen exploitanten, verenigingen en maatschappelijke organisaties. De werkzaamheden voldoen aan de voorwaarden van de verleende subsidie. De uitvoering vindt plaats binnen de gestelde termijn van drie jaar. Voor meer informatie raadpleeg het raadsvoorstel dat in oktober 2026 is voorgelegd. 3. | Realisatie Multifunctioneel centrum (MFC) Stevensweert De volgende activiteiten worden in 2027 e.v. uitgevoerd: Voor de realisatie van het MFC moet nog een ruimtelijke procedure worden doorlopen, omdat de beoogde locatie niet past binnen het huidige Omgevingsplan. Daarnaast zijn een omgevingsvergunning en een vergunning op grond van de Beleidslijn grote rivieren nodig, omdat het nieuwe gebouw groter wordt dan de bestaande accommodatie.

De vergunning voor de Beleidslijn grote rivieren wordt aangevraagd bij Rijkswaterstaat en verleend door de minister van Infrastructuur en Waterstaat. Nadat alle benodigde vergunningen zijn verkregen, kan de verdere planuitwerking plaatsvinden. Vervolgens worden het ontwerp en het bestek uitgewerkt, waarna de voorbereiding van de uitvoering en de aanbesteding kunnen starten. Over de voortgang van dit project is de gemeenteraad recentelijk via raadsinformatiebrief D/26/252120 geïnformeerd over de stand van zaken per juni 2026. Voor meer (aanvullende) informatie raadpleeg ook het raadsvoorstel dat in oktober 2026 is voorgelegd. • | Zorgdragen voor tijdelijke huisvesting voor de voetbalclub; • | Subsidie voor de stichting voor de inrichting (inventaris) van het gebouw. Wat gaat dat kosten? 1. | Integraal Huisvestingsplan onderwijs 2026-2029 (bedragen x € 1.000) Investering | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Businesscase ’t Breerke | 300 | - | - | - (Ver)bouw St. Medardus* | 742 | - | - | - Definitieve besluitvorming vindt plaats in de Businesscase Triangel | - | 300 | - | - raadsvergadering van oktober 2026. (Ver)bouw ’t Breerke | - | - 4.150 | - (Ver)bouw Triangel | - | - | - 6.887 Totaal | 1.042 | 300 | 4.150 | 6.887 (Ver)bouw St.

Medardus | 25 | 25 | 25 | 25 Zie toelichting hieronder** Kapitaallasten | - | - | -102 | -213 Dekking reserve | - | - | 102 | 213 Totaal | 25 | 25 | 25 | 25 *Totaal beschikbaar bedrag voor de (ver)bouw van basisschool St. Medardus inclusief voorbereidingskrediet bedraagt € 4.066.000. Bestaande uit een beschikbaar gesteld bedrag in de begroting 2024 van € 2.224.000, een bijgesteld bedrag in de begroting 2025 van € 800.000, een bedrag van € 300.000 in 2026 als voorbereidingskrediet bij de vaststelling van het herijkte IHP in oktober en de hierboven genoemde € 742.000. **Daarnaast zet de gemeente het eerder beschikbaar gestelde krediet van € 800.000 voor St. Medardus om naar een dekking uit de algemene reserve. Hierdoor dalen de jaarlijkse kapitaallasten vanaf 2027 met € 25.000. 36 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 De gemeente dekt de investeringen uit de algemene reserve. Per school richt de gemeente een afzonderlijke reserve voor kapitaallasten in. 2.

| Kredietverlening maatschappelijk vastgoed en gemeenschapshuizen (bedragen x € 1.000) Maatschappelijk vastgoed | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting en gemeenschapshuizen Maatschappelijk vastgoed | -2.600 | - | - | - Zie toelichting hieronder* en gemeenschapshuizen Totaal | -2.600 | - | - | - Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Kapitaallasten | 124 | 136 | 37 | 37 | Zie toelichting hieronder* Totaal | 124 | 136 | 37 | 37 *Voor de uitvoering is na vaststelling bij de besluitvorming in oktober 2026 een krediet beschikbaar van € 7.023.900. In dit bedrag is een DUMAVA-subsidie van € 1.843.900 verwerkt. Door de verlaging van het oorspronkelijke investeringskrediet met € 2.600.000 dalen de kapitaallasten. 3. | Realisatie multifunctioneel centrum (MFC) Stevensweert (bedragen x € 1.000) Investering | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Realisatie MFC | 1.595 | - | - | - Totaal benodigd krediet € 5.795.000. Dit betreft Stevensweert | een verhoging van het investeringskrediet met € 1.595.000. Vanuit het leefbaarheidsfonds provincie Limburg wordt een subsidie van € 1.000.000 ontvangen.

Totaal | 1.595 | - | - | - Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Kapitaallasten | - | - | -120 | -120 | Realisatie MFC in 2028, waarna vanaf 2029 kapitaallasten Kosten tijdelijke | -150 | - | - | - Deze kosten worden gedekt vanuit de huisvesting voetbalclub | beschikbare reserve. Subsidie aan stichting | -55 | - | - | - Deze kosten worden gedekt vanuit de beschikbare reserve. Dekking reserve | 205 | - | 120 | 120 Totaal | - | - | - | - 37 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Verbonden partijen Naam | Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 4.6 paragraaf verbonden partijen.

Omnibuzz Anti discriminatievoorziening Limburg Totaaloverzicht lasten en baten programma sociale kracht en gemeenschappen (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Onderwijs | 349 | 336 | 254 | 254 | 254 | 254 Onderwijshuisvesting | 247 | 148 | 148 | 148 | 148 | 148 Sport & Cultuur | 978 | 851 | 840 | 839 | 839 | 838 Accommodaties | 324 | 197 | 221 | 221 | 221 | 221 Sociale basis en preventie | 305 | 292 | 292 | 292 | 292 | 292 Totaal Baten | 2.203 | 1.825 | 1.755 | 1.753 | 1.754 | 1.753 Lasten Onderwijs | 1.574 | 1.540 | 1.463 | 1.432 | 1.450 | 1.468 Onderwijshuisvesting | 894 | 1.077 | 991 | 953 | 1.023 | 1.048 Sport & Cultuur | 3.447 | 3.574 | 3.448 | 3.017 | 3.016 | 3.015 Accommodaties | 2.743 | 3.085 | 2.692 | 2.571 | 2.862 | 2.832 Sociale basis en preventie | 1.785 | 1.913 | 1.876 | 1.872 | 1.872 | 1.872 Totaal Lasten | 10.443 | 11.190 | 10.470 | 9.843 | 10.224 | 10.235 Totaal saldo baten & lasten | -8.240 | -9.365 | -8.715 | -8.090 | -8.470 | -8.483 Baten reserves | 3.516 | 1.486 | 9.657 | 860 | 4.924 | 7.732 Lasten reserves | 2.991 | 838 | 8.861 | 300 | 4.150 | 6.887 Totaal mutaties reserves | 525 | 649 | 796 | 560 | 774 | 845 Totaal saldo | -7.715 | -8.716 | -7.920 | -7.530 | -7.696 | -7.638 38 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026

Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 39 3.3 Volkshuisvesting en wonen De gemeente streeft naar voldoende passende woningen voor inwoners die binding hebben of willen opbouwen met Maasgouw. Hiermee blijft Maasgouw een aantrekkelijke woonomgeving voor jong en oud en wordt bijgedragen aan leefbare kernen en een evenwichtige bevolkingssamenstelling. De volgende producten behoren tot dit programma: Beleidsontwikkelingen Vanaf 2026 zijn gemeenten wettelijk verplicht een volkshuisvestingsprogramma vast te stellen. In 2027 wordt dit programma vastgesteld en verder uitgevoerd. Hierin wordt uitgewerkt hoeveel woningen nodig zijn, waar deze worden gerealiseerd en voor welke doelgroepen. De gemeente zet in op het realiseren van voldoende woonoplossingen voor starters, senioren en andere doelgroepen die behoefte hebben aan passende huisvesting. Daarbij wordt uitvoering gegeven aan de woningbouwopgave en de afspraken uit de regionale woondeal. De ambitie blijft om tot en met 2030 500 woningen te realiseren. Naast het volkshuisvestingsprogramma werkt de gemeente aan aanvullende acties die bijdragen aan de woningbouwopgave, de beschikbaarheid van woningen en de doorstroming op de woningmarkt. Daarbij wordt steeds rekening gehouden met de identiteit en leefbaarheid van de kernen in Maasgouw.

In regionaal verband wordt gewerkt aan de uitvoering van nieuwe volkshuisvestelijke regelgeving, waaronder een regionale huisvestingsverordening. Samenwerkingen De gemeente werkt samen met het Rijk, Provincie Limburg, woningcorporaties, projectontwikkelaars en regionale partners. Deze samenwerking is noodzakelijk om woningbouwprojecten daadwerkelijk tot uitvoering te brengen en de woonopgave te realiseren. Dagelijkse werkzaamheden De gemeente beoordeelt en begeleidt initiatieven en woningbouwontwikkelingen binnen de fysieke leefomgeving. Daarbij wordt samengewerkt met inwoners, ontwikkelaars en andere partners om plannen zorgvuldig en binnen de geldende wet- en regelgeving tot uitvoering te brengen. Ook worden vergunningaanvragen voorbereid en wordt advies gegeven over de haalbaarheid en wenselijkheid van initiatieven in vormen als de intekentafel en omgevingstafel. Op basis van het plan van aanpak 2021 woonwagenstandplaatsen wordt verder gewerkt aan het realiseren van woonwagenstandplaatsen. De gemeente heeft de plicht om te zorgen voor voldoende standplaatsen voor deze doelgroep. Producten Wonen en bouwen Woonwagencentra Grondexploitaties

Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 40 Coalitieprogramma 2026-2030 Voor een verdere toelichting op de speerpunten wordt verwezen naar het coalitieprogramma 2026- 2030. Global Goals Zie voor een verdere toelichting hoodstuk 6.5. Exploitatie Speerpunt 3.3.1: volkshuisvestingsprogramma Wat willen we bereiken? 1. Opstellen volkshuisvestingsprogramma Gemeenten, provincies en Rijk zijn vanwege nieuwe wetgeving verplicht om een volkshuisvestingsprogramma vast te stellen. In 2027 wordt een volkshuisvestingprogramma vastgesteld waarin wordt uitgewerkt hoeveel, waar en voor welke groepen er wordt gebouwd. 2. Opstellen huisvestingsverordening De wet Versterking regie volkshuisvesting verplicht alle gemeenten om een huisvestingsverordening vast te stellen waarin in ieder geval een urgentieregeling is opgenomen. Volgens de wet Versterking regie volkshuisvesting moet de huisvestingsverordening voor 1 januari 2028 zijn vastgesteld door de gemeenteraad. Wat gaan we daarvoor doen? 1. Opstellen volkshuisvestingsprogramma Binnen het volkshuisvestingsprogramma wordt aandacht besteed aan de huisvesting van inwoners die vallen onder de wettelijke urgentiecategorieën. Hiervoor worden binnen de regio Midden-Limburg verdeelafspraken gemaakt. Daarnaast wordt invulling gegeven aan de verplichting om binnen de woningbouwprogrammering 30% sociale huur op te nemen.

In dat kader wordt de mogelijkheid verkend om een Vereveningsfonds Sociale Woningbouw in te stellen. Ook starten de voorbereidingen voor een kansenkaart met potentiële woningbouwlocaties in iedere kern. Na vaststelling van het Volkshuisvestingsprogramma in 2027 kan worden gestart met de uitvoering ervan. 2. Opstellen huisvestingsverordening In 2027 wordt gewerkt aan een regionale huisvestingsverordening. Naast de verplichte urgentieregeling bestaat de mogelijkheid om aanvullende onderwerpen in de verordening op te nemen. Voorbeelden hiervan zijn het met voorrang toewijzen van woningen aan woningzoekenden met een maatschappelijke of economische binding aan de gemeente, het invoeren van opkoopbescherming of het stellen van voorwaarden aan toeristische verhuur. Speerpunten Doelstelling 3.3.1 Volkshuisvestings- programma Gemeenten, provincies en Rijk zijn vanaf 2026 wettelijk verplicht om een volkshuisvestingsprogramma vast te stellen. Daarin wordt uitgewerkt hoeveel, waar en voor welke groepen er wordt gebouwd. 3.3.2 Aanvullende acties om woonoplossingen te realiseren Naast de acties binnen het kader van het volkshuisvestingsprogramma zetten wij in op enkele aanvullende acties die gericht zijn op het realiseren van woonoplossingen.

Voor het opnemen van niet-verplichte onderwerpen dient te worden aangetoond dat deze noodzakelijk zijn om onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste op de woningmarkt tegen te gaan. Daarom wordt regionaal een schaarste onderzoek uitgevoerd om te bepalen welke aanvullende onderdelen mogelijk kunnen worden toegevoegd aan de verplichte bepalingen van de verordening. Dit proces wordt gezamenlijk binnen de regio doorlopen. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Opstellen volkshuisvesting | -75 | - | - | - Incidenteel bedrag programma Opstellen | - | - | - | - Budget beschikbaar vanuit de regio huisvestingsverordening Totaal | -75 | - | - | - Totaaloverzicht lasten en baten programma volkshuisvesting en wonen (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Wonen en bouwen | 123 | 241 | 44 | 43 | 42 | 41 Woonwagencentra | 50 | 46 | 46 | 46 | 46 | 46 Grondexploitatie | 953 | - | 137 | 30 | - | - Totaal Baten | 1.126 | 287 | 228 | 119 | 88 | 87 Lasten Wonen en bouwen | 709 | 1096 | 749 | 674 | 674 | 674 Woonwagencentra | 142 | 149 | 145 | 144 | 144 | 144 Grondexploitatie | 1.108 | -25 | 121 | 13 | -16 | -16 Totaal Lasten | 1.958 | 1.219 | 1.016 | 832 | 802 | 802 Totaal saldo baten & lasten | -832 | -933 | -788 | -713 | -714 |

-714 Baten reserves | 4.484 | 1.009 | - | - | - | - Lasten reserves | 4.350 | 1.211 | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | 134 | -202 | - | - | - | - Totaal saldo | -699 | -1.134 | -788 | -713 | -714 | -714 41 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 42 3.4 Zorg en gezondheid Gezonde, veerkrachtige en zelfredzame inwoners vormen de basis voor een sterke samenleving. Het programma Zorg & Gezondheid richt zich op gezondheid, preventie, passende ondersteuning en het mogelijk maken van zelfstandig wonen. Daarbij wordt gewerkt vanuit de visie: zo licht als kan, specialistisch waar nodig. De gemeente versterkt de eigen kracht van inwoners en stimuleert ondersteuning binnen sociale netwerken. Door wijkgericht te werken sluiten voorzieningen aan bij de behoeften van inwoners en gemeenschappen. Het sociaal wijkteam en het welzijnswerk vervullen hierbij een verbindende en/of faciliterende rol. Sport en bewegen worden ingezet om gezondheid, ontmoeting en participatie te bevorderen. Voor inwoners die ondersteuning nodig hebben biedt de gemeente een toegankelijk en passend aanbod op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en de Jeugdwet. Daarbij ligt de nadruk op zelfstandig wonen, maatschappelijke deelname en een goede overgang van jeugd naar volwassenheid.

Ook wordt ingezet op voldoende eerstelijnszorg en passende woonzorgvoor- zieningen. De volgende producten behoren tot dit programma: Beleidsontwikkelingen Begin 2027 wordt het integraal gezondheidsbeleid vastgesteld. Dit beleid legt de verbinding tussen gezondheid, de sociale basis, opvoeden en opgroeien, mantelzorg, vrijwillige inzet, ouderenzorg en raakt de fysieke leefomgeving. Daarna wordt de uitvoering van het beleid concreet vertaald naar uitvoeringsplannen. De gemeente versterkt de sociale basis door te investeren in preventie en vroegsignalering. Met het programma Kansrijke Start wordt ingezet op de eerste 1.000 dagen van een kind. Interventies zoals Nu Niet Zwanger, Voorzorg en Centering ondersteunen een gezonde ontwikkeling van kinderen en gezinnen. Met het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord wordt de samenwerking tussen zorg en welzijn verder versterkt, met het doel om de transformatieopdracht -beweging van zorg naar welzijn-, zo licht als Producten Gezondheid Inburgering, asiel en vluchtelingen Armoedebeleid en schuldhulpverlening Werk en inkomen Wet Maatschappelijke ondersteuning Jeugdwet Veilige leefomgeving Bestuurlijke samenwerking

Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 43 kan, specialistisch waar nodig te realiseren. Dit gebeurt onder andere via Welzijn op Recept, het sociaal wijkteam en lokale samenwerkingsverbanden. De Hervormingsagenda Jeugd richt zich op het realiseren van een toegankelijk, passend en financieel houdbaar jeugdstelsel. Hierbij staan preventie, vroegsignalering en ondersteuning dicht bij huis centraal. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg. Tegelijkertijd versterken wij vanuit de totale opgave binnen het Sociaal Domein de voorwaarden om gezond en zelfstandig te kunnen meedoen. Daarbij zetten wij in op basisvaardigheden, het tegengaan van laaggeletterdheid, de bibliotheek, armoedebeleid en schuldhulpverlening. Hiermee vergroten wij de mogelijkheden van inwoners om regie te voeren over hun leven, gezondheidsvaardigheden te versterken en actief deel te nemen aan de samenleving. Daarnaast bevorderen wij participatie en zelfredzaamheid via de Participatiewet, maatschappelijke ondersteuning, het Mensontwikkelbedrijf, inburgering en onderwijs. Hierbij werken wij nauw samen met het sociaal wijkteam en maatschappelijke partners om ondersteuning zoveel mogelijk dichtbij inwoners te organiseren.

Door deze thema's in samenhang te benaderen, versterken wij niet alleen de sociale basis, maar dragen wij ook bij aan gezondheid, preventie en het voorkomen van zwaardere ondersteuningsvragen. Samenwerkingen De gemeente werkt samen met welzijnsorganisaties, zorgaanbieders, zorgkantoren, 1ste lijnszorg, lokale samenwerkingsverbanden en regionale partners in Midden-Limburg. Deze samenwerking draagt bij aan een samenhangend aanbod van preventie, ondersteuning en zorg. Coalitieprogramma 2026-2030 Voor een verdere toelichting op de speerpunten wordt verwezen naar het coalitieprogramma 2026- 2030. Speerpunten Doelstelling 3.4.1 Gezond en actief leven Vanuit het concept van "positieve gezondheid" stimuleren we een gezond en actief leven van onze inwoners. Binnen dit geheel zetten we speciaal in op een kansrijke start en gezonde school voor kinderen. 3.4.2 Zorg en hulp binnen sociale netwerken We willen de basis leggen voor sterke sociale netwerken waarin mensen omkijken naar elkaar en zorg en hulp bieden voor elkaar daar waar nodig. 3.4.3 Voorzieningen voor zorg en ondersteuning Door het bevorderen van gezond leven en het steunen van sociale netwerken willen wij bereiken dat het beroep van inwoners op zorgvoorzieningen zo beperkt mogelijk blijft. Daarnaast bieden wij als gemeente voorzieningen voor zorg en ondersteuning die als vangnet dienen.

Ook bevorderen wij dat dat er zoveel mogelijke voorzieningen voor eerstelijnszorg in de gemeente zijn. 3.4.4 Zorg, wonen en veiligheid In Maasgouw willen we voor iedereen een fijn en veilig thuis bieden, ook voor mensen die niet (meer) zelfstandig kunnen wonen en zorg of begeleiding nodig hebben. Ook willen we dat ouderen die naar zorginstelling (of aanleunwoning) moeten verhuizen zo dicht mogelijk bij familie en vrienden kunnen blijven wonen. Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 44 Global Goals Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 6.5. Exploitatie Speerpunt 3.4.1: gezond en actief leven Wat willen we bereiken? 1. Gezondheidsbeleid en sport- en beweegaanpak Vanuit Positieve Gezondheid wordt een gezond en actief leven gestimuleerd. Gezonde keuzes worden voor inwoners makkelijker gemaakt. Kinderen krijgen een goede start en groeien gezond op. Meer inwoners sporten en bewegen. Dit versterkt gezondheid, participatie en talentontwikkeling. Wat gaan we daarvoor doen? 1. Gezondheidsbeleid en sport- en beweegaanpak • Uitvoering geven aan het nieuw opgestelde gezondheidsbeleid via uitvoeringsplannen vanaf 2027. • Uitvoeringsplannen afstemmen met inwoners en maatschappelijke partners. • Het Regionaal Sport- en Beweegakkoord Midden-Limburg uitvoeren. • Sport en bewegen inzetten voor gezondheids-, welzijns- en participatieopgaven.

• De samenwerking tussen het medisch en sociaal domein versterken. • Sport- en beweegaanbieders ondersteunen. • Het uitvoeringsplan Kansrijke Start uitvoeren. • De aanpak Gezonde School uitvoeren. • De mogelijkheden voor een integrale gezinspoli onderzoeken in 2027. • Regionale en provinciale middelen benutten voor sport- en beweegprojecten. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie 2027 2028 2029 2030 Toelichting Gezondheidsbeleid en sport- en beweegaanpak - - - - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande budgetten Totaal - - - -

Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 45 Speerpunt 3.4.2: zorg en hulp binnen sociale netwerken Wat willen we bereiken? 1. Gezond leven, sterke sociale netwerken en informele zorg Inwoners leven gezond en redden zich zoveel mogelijk zelf. Sterke sociale netwerken ondersteunen inwoners bij zorg- en hulpvragen. Mantelzorgers, vrijwilligers en sociale netwerken dragen bij aan passende ondersteuning. Daardoor blijft professionele ondersteuning beschikbaar voor inwoners die deze het meest nodig hebben. Jongeren maken een goede overgang naar volwassenenzorg. Eerstelijnszorg blijft bereikbaar en toegankelijk. Wat gaan we daarvoor doen? 2. Gezond leven, sterke sociale netwerken en informele zorg • Gezond leven en sterke sociale netwerken stimuleren. • Zelfredzaamheid en omzien naar elkaar bevorderen via welzijnswerk en het Sociaal Wijkteam. • Inwoners ondersteunen bij het benutten van hun sociale netwerk. • Mantelzorgers, vrijwilligers en sociale netwerken versterken. • Vraag en aanbod van informele zorg en hulp in beeld brengen en verbinden. • Eén gezamenlijke werkwijze hanteren met maatschappelijke partners. • Passende ondersteuning bieden vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning. • De overgang van jeugd- naar volwassenenzorg verbeteren. • De aansluiting tussen jeugdhulp, maatschappelijke ondersteuning en volwassenenzorg versterken.

• Factoren voor vestiging van eerstelijnszorg in kaart brengen. • Een actieplan uitvoeren om eerstelijnszorg bereikbaar en toegankelijk te houden. • Samenwerken binnen regionale zorgnetwerken en lokale samenwerkingsverbanden. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie 2027 2028 2029 2030 Toelichting Gezond leven, sterke sociale netwerken en informele zorg - - - - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande budgetten Totaal - - - - Speerpunt 3.4.3: voorzieningen voor zorg en ondersteuning Wat willen we bereiken? 1. Integrale ondersteuning van gezinnen en toegankelijke zorg Kinderen krijgen een gezonde en kansrijke start. Gezinnen ontvangen tijdig passende ondersteuning. Zorg, welzijn en preventie sluiten beter op elkaar aan. Hierdoor blijven zorg en ondersteuning toegankelijk, betaalbaar en van goede kwaliteit. Waar mogelijk worden gezondheidsachterstanden en zwaardere vormen van hulpverlening voorkomen. Wat gaan we daarvoor doen? 1. Integrale ondersteuning van gezinnen en toegankelijke zorg • De samenwerking tussen het sociaal en medisch domein versterken. • Uitvoering geven aan regionale afspraken binnen het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord. • De lokale coalitie Kansrijke Start versterken. • Kwetsbare gezinnen vroegtijdig signaleren en ondersteunen. • Bestaande interventies binnen Kansrijke Start voortzetten.

• | Ouders ondersteunen tijdens zwangerschap en ouderschap. • | De verbinding tussen preventie, zorg en ondersteuning versterken. • | Kinderopvang toegankelijk houden voor gezinnen met een sociale of medische noodzaak. • | Aanvragen voor sociaal-medische indicatie laten beoordelen door aangewezen professionals. • | Inzetten op preventie, een gezonde leefstijl en een sterke sociale basis. • | Uitvoering geven aan regionale ketenaanpakken voor mentale gezondheid, vitaal ouder worden en leefstijl. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Sociale Medische Indicatie | -70 | -70 | -70 | -70 | Extra budget kinderopvang Integrale ondersteuning | - | - | - | - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande van gezinnen en | budgetten toegankelijke zorg Totaal | -70 | -70 | -70 | -70 Speerpunt 3.4.4: zorg, wonen en veiligheid Wat willen we bereiken? 1. | Veilig wonen, beschermd wonen en Samen voor Veilig Iedere inwoner heeft een veilige en passende woon- en leefomgeving. Inwoners die ondersteuning nodig hebben ontvangen tijdig passende hulp. Huiselijk geweld en kindermishandeling komen minder vaak voor. Ouderen en kwetsbare inwoners wonen zo dicht mogelijk bij hun sociale netwerk. Samen met regiogemeenten wordt gewerkt aan een samenhangende aanpak van zorg, wonen en veiligheid. Wat gaan we daarvoor doen? 1.

| Veilig wonen, beschermd wonen en Samen voor Veilig • | Voorkomen van geweld en onveiligheid door preventieve activiteiten. • | Vroegtijdig signaleren van risico’s op huiselijk geweld en kindermishandeling. • | Bieden van integrale ondersteuning aan gezinnen en huishoudens in onveilige situaties. • | Versterken van de regionale samenwerking op het gebied van beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie. • | Opstellen van een nieuwe regiovisie beschermd wonen, maatschappelijke opvang en wonen & zorg voor 2027-2031. • | Uitwerken van de regiovisie in een uitvoeringsprogramma met concrete acties. • | Versterken van de samenwerking tussen zorg-, veiligheids- en woonpartners. • | Onderzoeken welke factoren de vestiging van woon- en zorgvoorzieningen beïnvloeden. • | Verankeren van de opgave wonen en zorg in het volkshuisvestingsprogramma. 46 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Veilig wonen, beschermd | - | - | - | - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande wonen en Samen voor | budgetten Veilig Totaal | - | - | - | - Overige doelstellingen Wat willen we bereiken? 1.

| Kostprijsonderzoek Wmo contractverlenging De gemeente blijft vanaf 2027 passende, kwalitatief goede en financieel houdbare ondersteuning bieden vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Ook voor inwoners met complexe meervoudige problematiek blijft voldoende aanbod beschikbaar. De gemeente hanteert reële tarieven volgens de Algemene maatregel van bestuur reële prijs. Tijdige en passende ondersteuning voorkomt zwaardere en duurdere zorg. 2. | Doorontwikkeling Mensontwikkelbedrijf en Participatiewet in Balans Meer inwoners ontwikkelen zich richting participatie en werk. De ondersteuning sluit beter aan op de persoonlijke situatie van inwoners. 3. | Bestaanszekerheid en financiële ondersteuning Inwoners beschikken over meer bestaanszekerheid. Financiële problemen beperken deelname aan de samenleving zo min mogelijk. Kinderen, jongeren en ouderen krijgen extra aandacht. Wat gaan we daarvoor doen? 1. | Kostprijsonderzoek Wmo contractverlenging De gemeente verlengt de uitvoeringsovereenkomsten voor begeleiding, kortdurend verblijf en hulp bij het huishouden. Een onafhankelijk kostprijsonderzoek vormt de basis voor nieuwe tarieven. De gemeente introduceert in 2027 en 2028 een tijdelijk product voor inwoners met complexe problematiek. De gemeente monitort volumes, kosten en resultaten actief.

Productbeschrijvingen, prestatie-indicatoren en tariefafspraken sluiten aan op actuele ontwikkelingen. Hierbij wordt rekening gehouden met cao-ontwikkelingen, arbeidsmarktkrapte en zorgzwaarte. 2. | Doorontwikkeling Mensontwikkelbedrijf en Participatiewet in Balans In 2027 breidt Ontmoeten & Ontwikkelen uit naar vijf dagen per week. Daarnaast starten trainingsteams als vervolgstap richting arbeidsparticipatie. Hierdoor ontstaat een doorlopende ontwikkellijn van instroom naar vrijwilligerswerk, een leerwerkplek of betaald werk. Het beleid, verordeningen en werkprocessen worden aangepast in verband met de gewijzigde wetgeving (Participatiewet in balans). 3. | Bestaanszekerheid en financiële ondersteuning • | Het beleidsplan armoedebeleid uitvoeren. • | Meer inwoners bereiken met bestaande regelingen. • | Geldzorgen eerder signaleren. • | Inwoners met een laag inkomen laagdrempelig ondersteunen. • | Schuldhulpverlening uitbreiden met financiële begeleiding. • | Onderzoeksuitkomsten vertalen naar het beleidsplan schuldhulpverlening 2027-2030.

47 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Kostprijsonderzoek Wmo | -200 | -200 | -200 | -200 contractverlenging Doorontwikkeling Mens- | 0 | 0 | 0 | 0 Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande ontwikkelbedrijf en | budgetten Participatiewet in Balans Bestaanszekerheid en | -47 | -32 | -32 | -32 | Aanvullend budget versterking financiële ondersteuning | schuldhulpverlening met in 2027 € 15.000 incidentele implementatiekosten Totaal | -247 | -232 | -232 | -232 Verbonden partijen Naam | Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 4.6 paragraaf verbonden partijen.

Servicecentrum MER Veiligheidsregio Limburg-Noord Westrom Omnibuzz Modulaire Gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg Noord 48 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Totaaloverzicht lasten en baten programma zorg en gezondheid (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Gezondheid | 196 | 227 | 135 | 135 | 135 | 135 Inburgering/ Asiel /Vluchtelingen | 6.072 | 2.359 | 300 | - | - | - Armoedebeleid/ | 92 | - | - | - | - | - Schuldhulpverlening Werk en inkomen | 5.400 | 5.325 | 4.180 | 4.180 | 4.180 | 4.180 Wet maatschappelijke | 93 | 64 | 66 | 69 | 72 | 72 ondersteuning Jeugdwet | 51 | - | - | - | - | - Veilige leefomgeving | 1.283 | 1.295 | 830 | 901 | 830 | 830 Totaal Baten | 13.187 | 9.270 | 5.511 | 5.286 | 5.217 | 5.217 Lasten Gezondheid | 1.774 | 2.060 | 1.990 | 1.989 | 1.991 | 1.989 Inburgering/ Asiel/ Vluchtelingen | 3.494 | 2.376 | 246 | 3 | 3 | 3 Mensontwikkelbedrijf | 165 | 45 | 293 | 237 | 237 | 237 Armoedebeleid/ | 1.664 | 1.678 | 1.629 | 1.615 | 1.615 | 1.615 Schuldhulpverlening Werk en inkomen | 5.973 | 6.704 | 5.144 | 5.135 | 5.127 | 5.127 Wet maatschappelijke | 6.276 | 6.827 | 6.774 | 6.856 | 5.448 | 5.466 ondersteuning Jeugdwet | 8.470 | 7.785 | 7.984 | 7.985 | 7.985 | 7.986 Veilige leefomgeving | 264 | 837 | 608 | 680 | 608 | 643

Bestuurlijke samenwerking | 5.700 | 5.655 | 5.791 | 5.512 | 5.469 | 5.315 Totaal Lasten | 33.780 | 33.968 | 30.460 | 30.011 | 28.483 | 28.380 Totaal saldo baten & lasten | -20.593 | -24.698 | -24.948 | -24.725 | -23.265 | -23.163 Baten reserves | - | - | 207 | 170 | 148 | 148 Lasten reserves | - | - | 486 | - | - | - Totaal mutaties reserves | - | - | -279 | 170 | 148 | 148 Totaal saldo | -20.593 | -24.698 | -25.227 | -24.554 | -23.117 | -23.015 49 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 50 3.5 Ontwikkeling fysieke leefomgeving Het programma ontwikkeling fysieke leefomgeving richt zich op het behouden en versterken van een kwalitatief hoogwaardige, duurzame en gezonde leefomgeving. Daarbij wordt gewerkt aan een evenwichtige ontwikkeling van ruimte, natuur, erfgoed en duurzaamheid, passend binnen de ambities van de omgevingsvisie en de Omgevingswet. De volgende producten behoren tot dit programma: Beleidsontwikkelingen en dagelijkse werkzaamheden Voor de fysieke leefomgeving wordt gewerkt aan een integraal omgevingsplan voor de gehele gemeente. Dit plan wordt stapsgewijs ontwikkeld richting 2032. Om te komen tot het omgevingsplan wordt in 2027 gestart met de voorbereiding van de herziening van de omgevingsvisie.

Op het gebied van natuur, groen en biodiversiteit wordt uitvoering gegeven aan het zorgplan natuur en landschap. Dit omvat onder meer educatie, ondersteuning van vrijwilligers, versterking van landschapselementen en het faciliteren van initiatieven van inwoners en organisaties. Daarnaast wordt gewerkt aan het beheer van gemeentelijke bos- en natuurgebieden en aan versterking van ecologische verbindingen. Binnen het Regio Deal-project Landschapskwaliteit Thorn-Wessem wordt de komende jaren ingezet op herstel van de landschappelijke sponswerking, versterking van ecologische structuren en kwaliteitsverbetering van het landschap. Voor monumentaal erfgoed worden cultuurhistorische waarden geïnventariseerd en gewaardeerd. Op basis hiervan wordt nieuw erfgoedbeleid voorbereid en in 2027 aan de raad voorgelegd. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan de kerkenvisie en wordt gezocht naar passende herbestemmingen voor vrijkomend religieus erfgoed. Ook wordt het onderzoek naar archeologische vondsten in Heel voortgezet. Binnen duurzaam leven en wonen ligt de nadruk op het verbeteren van de energiezuinigheid van de bestaande woningvoorraad. Isolatiemaatregelen worden gekoppeld aan het gemeentelijk warmteprogramma, dat uiterlijk eind 2027 wordt vastgesteld. Hiermee worden inwoners voorbereid op toekomstige duurzame warmtevoorzieningen.

Producten Musea Cultureel erfgoed Natuur, groen en diversiteit Omgevingswet Ruimtelijke ordening Milieu Duurzaamheid en energietransitie

Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 51 Samenwerkingen De gemeente werkt samen met inwoners, vrijwilligers, maatschappelijke organisaties, grondeigenaren, natuurorganisaties, erfgoedpartners, de Veiligheidsregio Limburg-Noord en partners binnen de Regio Deal Midden-Limburg. Deze samenwerking is essentieel voor de uitvoering van natuur-, erfgoed- en duurzaamheidsprojecten. Coalitieprogramma 2026-2030 Voor een verdere toelichting op de speerpunten wordt verwezen naar het coalitieprogramma 2026- 2030. Global Goals Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 6.5. Exploitatie Speerpunt 3.5.1: kwaliteit fysieke leefomgeving Wat willen we bereiken? 1. Omgevingsplan Wettelijk moet in 2032 een Omgevingsplan beschikbaar zijn dat het volledige grondgebied van de gemeente bestrijkt. In 2027 wordt een Omgevingsplan voor de kern Wessem opgeleverd, dat als basis dient voor het Omgevingsplan voor de gehele gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? 1. Omgevingsplan De komende 5 jaar wordt gewerkt aan het Omgevingsplan van de gemeente Maasgouw, waarbij dit per kern wordt opgepakt. Dit is een intensief proces waarbij input vanuit verschillende disciplines binnen en buiten de organisatie wordt gevraagd. Er wordt fasegewijs gewerkt, op basis van een projectplan en de (in 2026) gelegde juridische en digitale basis.

Met de opgedane ervaring en gerealiseerde voortgang wordt het plan bijgesteld en wordt bepaald welke inzet er nodig is voor de volgende fase. Ook gaat in de komende jaren steeds meer duidelijk worden wat er structureel nodig is om met het omgevingsplan te werken en het te kunnen beheren. Speerpunten Doelstelling 3.5.1 Kwaliteit van fysieke leefomgeving We streven naar een fysieke leefomgeving van hoge kwaliteit waarin de basisprincipes van de omgevingsvisie (ruimtelijke kwaliteit, duurzaamheid en gezondheid) herkenbaar zijn. 3.5.2 Natuur, groen en biodiversiteit Wij streven naar een uitgebreid netwerk van natuurgebieden en groene verbindingszones in Maasgouw met bijzondere aandacht voor de ecologische kwaliteit en de biodiversiteit in de gemeente. 3.5.3 Monumentaal erfgoed Het monumentaal erfgoed van Maasgouw willen wij behouden en onderhouden volgens landelijke richtlijnen. Daarbij geven we speciale aandacht aan de positie van de kerkgebouwen. 3.5.4 Duurzaam leven en wonen Wij bevorderen duurzaam leven en wonen door onze inwoners . Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Omgevingsplan * | -500 | -200 | -200 | -200 | Zie onderstaande toelichting Totaal | -500 | -200 | -200 | -200 * De kosten voor het opstellen van het omgevingsplan zijn zo goed als mogelijk geraamd, op basis van wat we nu weten.

Voor het jaar 2027 hebben we een bedrag begroot van € 500.000. Hiervoor wordt specifieke expertise in huis gehaald voor dit werk | . Eigen medewerkers worden vrijgemaakt voor dit project met de inzet van bestaande middelen. De kosten zullen tot 2032 structureel zijn, echter de hoogte ervan is van veel zaken afhankelijk. Op basis van opgedane ervaring en zal worden bezien of de raming v | oor de jaren 2028 en volgende reëel is. Ontwikkelingen op gebied van AI gaan snel en gaan mogelijk een belangrijke rol spelen, maar zijn nog niet concreet. Vooralsnog is er na 2027 structureel een lager bedrag opgenomen van € 200.000. Als de volgende jaren hogere bedragen nodig zijn, dan wordt dat jaarlijks in het nieuwe begrotingsjaar toegevoegd op basis van de kennis van dan. Speerpunt 3.5.3: monumentaal erfgoed Wat willen we bereiken? 1. | Erfgoedbeleid In 2027 nieuw erfgoedbeleid ontwikkelen dat afgestemd is op de in 2024 in werking getreden Omgevingswet en de huidige (lokale) maatschappelijke ontwikkelingen. Het nieuwe erfgoedbeleid wordt ter vaststelling voorgelegd aan de raad medio 2027. Wat gaan we daarvoor doen? 1. | Erfgoedbeleid Het erfgoed van Maasgouw wordt geïnventariseerd en gewaardeerd. Op basis hiervan en de ambitie van de gemeenteraad wordt erfgoedbeleid opgesteld en wordt het beschermingswaardige erfgoed opgenomen in toekomstige omgevingsplan.

Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Erfgoedbeleid | -60 | - | - | - Incidenteel bedrag Totaal | -60 | - | - | - Overige doelstellingen Wat willen we bereiken? 1. | Energieknooppunt Maasbracht Beschikken over een streefbeeld voor het energieknooppunt Maasbracht en directe omgeving waarin de belangen voor Maasgouw en de direct betrokken gemeenschappen worden vastgelegd. Wat gaan we daarvoor doen? 1. | Energieknooppunt Maasbracht In 2026 is een proces gestart dat moet leiden tot een toekomstbeeld voor het gebied rond het energieknooppunt. In dit toekomstbeeld is aandacht voor zowel de ontwikkelingen binnen de energietransitie als het behoud van de leefbaarheid. Het proces is vooral gericht op het, samen met inwoners en bedrijven, komen tot een breed gedragen toekomstbeeld voor het energieknooppunt en Brachterbeek. Vervolgens wordt dit toekomstbeeld onder de aandacht gebracht van betrokken overheden en andere partijen. Daarmee wordt beoogd middelen te 52 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 verkrijgen voor de uitvoering van het toekomstbeeld. De Rijksregeling Gebiedsinvesteringen vormt daarbij één van de mogelijkheden waarop een beroep kan worden gedaan.

Het kabinet stelt hiervoor in de komende zes jaar € 197 miljoen beschikbaar voor gebiedsinvesteringen in regio’s met veel nieuwe hoogspanningsinfrastructuur. Deze middelen kunnen door gemeenten worden ingezet voor het verbeteren van de leefomgeving of natuur. Naast een ruimtelijk toekomstbeeld worden samen met belanghebbenden ook niet-ruimtelijke randvoorwaarden uitgewerkt. Naast dit toekomstscenario is duidelijk geworden dat RWE verdere ontwikkelplannen heeft voor haar terrein. Om deze ontwikkelingen mogelijk te maken, is naar verwachting een omvangrijke wijziging van het omgevingsplan noodzakelijk. Wanneer en op welke wijze dit wordt opgepakt, is op dit moment nog niet duidelijk. Zodra hierover meer duidelijkheid is en gemeentelijke middelen noodzakelijk zijn, wordt hiervoor een afzonderlijk raadsvoorstel aan de raad voorgelegd. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Energieknooppunt | -75 | - | - | - Incidenteel bedrag Maasbracht Totaal | -75 | - | - | - Investeringen/ Exploitatie Speerpunt 3.5.2: natuur, groen en biodiversiteit Wat willen we bereiken? 1. | Groene verbindingen De noodzakelijke voorbereidingen worden getroffen voor de daadwerkelijke uitvoering van onderdelen uit het plan van aanpak.

Daarbij ligt de focus met name op groene verbinding nummer 13, ‘Beekverlegging Thorn-Wessem in 2028’, als onderdeel van het Regio Deal-project ‘Landschapskwaliteit Thorn-Wessem’. Wat gaan we daarvoor doen? 1. | Groene verbindingen a. | De in 2025 en 2026 behaalde resultaten evalueren. b. | Een nieuw uitvoeringsprogramma voor 2027 en 2028 opstellen | . c. | In samenwerking met het waterschap een concreet inrichtingsplan uitwerken voor de verbinding ‘Beekverlegging Thorn-Wessem’. d. | Het overleg met grondeigenaren wordt voortgezet om blijvend in te zetten op bewustwording van het nut en de noodzaak van groene verbindingen. e. | Voor de onderdelen waarvoor het minnelijk overleg heeft geleid tot medewerking aan de realisatie, | worden | concrete | inrichtingsplannen | opgesteld | en | passende | maatregelen uitgevoerd. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Investeringen/ Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Groene verbindingen | - | - | - | - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande budgetten/kredieten Totaal | - | - | - | - 53 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 54 Overige doelstellingen Wat willen we bereiken? 1. Gebiedsvisie Sportlaan Stevensweert De in 2026 opgestelde gebiedsvisie wordt verder uitgewerkt.

De gebiedsvisie wordt aan de raad voorgelegd in december 2026. Wat gaan we daarvoor doen? 1. Gebiedsvisie Sportlaan Stevensweert De maatregelen behorend tot de eerste uitvoeringsfase uitwerken tot concrete ontwerpen. Of er al maatregelen uitgevoerd kunnen worden in 2027 is sterk afhankelijk van de voortgang van het project multifunctioneel centrum Stevensweert. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Investeringen/ Exploitatie 2027 2028 2029 2030 Toelichting Gebiedsvisie Sportlaan Stevensweert PM - - - Besluitvorming in de raadvergadering van december 2026 Totaal PM - - - Verbonden partijen Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 4.6 paragraaf verbonden partijen.

Naam Servicecentrum MER Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg Regionale Energie Strategie Noord- en Midden- Limburg Ons Waardevol Cultuurlandschap Midden- Limburg Totaaloverzicht lasten en baten programma ontwikkeling fysieke leefomgeving (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Musea | 55 | 9 | 9 | 9 | 9 | 9 Cultureel erfgoed | - | - | - | - | - | - Natuur, groen en diversiteit | 90 | 50 | 50 | 50 | 50 | 50 Omgevingswet | 645 | 724 | 652 | 655 | 678 | 678 Ruimtelijke ordening | 10 | 20 | 10 | 10 | 10 | 10 Milieu | 3 | - | - | - | - | - Duurzaamheid - Energietransitie | 788 | 13 | - | - | - | - Totaal Baten | 1.592 | 815 | 721 | 734 | 747 | 747 Lasten Musea | 255 | 446 | 221 | 221 | 221 | 221 Cultureel erfgoed | 150 | 188 | 246 | 184 | 184 | 184 Natuur, groen en diversiteit | 264 | 345 | 349 | 349 | 349 | 349 Omgevingswet | 52 | 50 | 665 | 290 | 290 | 290 Ruimtelijke ordening | 1.023 | 1.178 | 1.226 | 1.226 | 1.226 | 1.226 Milieu | 165 | 150 | 175 | 175 | 175 | 175 Duurzaamheid - Energietransitie | 781 | 712 | 858 | 842 | 842 | 842 Bestuurlijke samenwerking | 3.945 | 4.317 | 4.520 | 4.576 | 4.635 | 4.653 Totaal Lasten | 6.637 | 7.386 | 8.261 | 7.864 | 7.923 | 7.940 Totaal saldo baten & lasten | -5.045 | -6.571 | -7.540 | -7.130 | -7.176 | -7.193 Baten reserves | 377 | 67 | - | -

| - | - Lasten reserves | 182 | - | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | 195 | 67 | - | - | - | - Totaal saldo | -4.849 | -6.504 | -7.540 | -7.130 | -7.176 | -7.193 55 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 56 3.6 Beheer openbare ruimte De gemeente Maasgouw werkt aan een veilige, duurzame en aantrekkelijke openbare ruimte. Door planmatig beheer van wegen, groen, riolering, vastgoed, verkeer en overige voorzieningen blijft de kwaliteit van de leefomgeving behouden en waar mogelijk versterkt. Hiermee wordt bijgedragen aan vitale dorpsgemeenschappen, een gezonde leefomgeving en een klimaatbestendige gemeente. Uitgangspunt is het behouden van het afgesproken kwaliteitsniveau van de voorzieningen en het uitvoeren van projecten uit het meerjareninvesteringsprogramma (zie hoofdstuk 6.1 Investeringsprogramma). De volgende producten behoren tot dit programma: Beleidsontwikkelingen De komende jaren ligt de focus op integraal en toekomstbestendig beheer van de openbare ruimte. Klimaatadaptatie en biodiversiteit worden nadrukkelijk meegenomen bij onderhoud, vervanging en inrichting van wegen, groen en watervoorzieningen. Daarbij wordt waar mogelijk de 3-30-300-regel toegepast en worden maatregelen gerealiseerd om wateroverlast, droogte en hittestress tegen te gaan.

In 2026 worden geactualiseerde beheerplannen voor wegen en groen vastgesteld, die vanaf 2027 richting geven aan het beheer van de openbare ruimte. Voor het wegbeheer ligt de nadruk op het waarborgen van veiligheid en bereikbaarheid binnen de kernen, waarbij behoud van het huidige onderhoudsniveau het uitgangspunt vormt. Daarnaast is het areaal geactualiseerd, zodat budgetten en beheerlasten beter aansluiten bij de feitelijke onderhoudsopgave. Ook het groenbeheerplan is geactualiseerd. Daarbij ligt de nadruk op kwaliteit, duurzaamheid, biodiversiteit en klimaatbestendigheid. Het beheer draagt bij aan de ambities uit de Strategische Visie Maasgouw 2035 en sluit aan op het BOSS-beleid (Bewegen, Ontmoeten, Sporten en Spelen). Door een combinatie van beeldkwaliteitsbeheer, ecologisch groenbeheer en versterking van de verbinding tussen kernen en buitengebied wordt gewerkt aan een aantrekkelijke, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Producten Beheer overige gebouwen en gronden Beheer verkeer en vervoer Parkeren Afval Riolering Beheer openbaar groen Begraafplaatsen en crematoria

Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 57 Binnen het waterbeheer wordt uitvoering gegeven aan het Programma Water, Riolering en Klimaatadaptatie 2027-2031. Hiermee wordt de klimaatbestendigheid van de openbare ruimte versterkt en het functioneren van het watersysteem verbeterd. Dagelijkse werkzaamheden De dagelijkse werkzaamheden omvatten het beheer en onderhoud van wegen, groenvoorzieningen, riolering, openbare verlichting, civiele kunstwerken en nautische voorzieningen, verkeersvoorzieningen en gemeentelijk vastgoed. Binnen het weg- en verkeersbeheer vinden inspecties plaats, worden schades hersteld en wordt gewerkt aan een verkeersveilige inrichting van de openbare ruimte. Daarbij wordt uitvoering gegeven aan het Mobiliteitsplan 2025-2035 en het Verkeersplan Thorn, met aandacht voor verkeersveiligheid, bereikbaarheid, duurzame mobiliteit en toegankelijkheid. Waarbij in 2027 de stap gezet wordt naar de fase van concrete uitvoering en gebiedsgerichte maatregelen. Voor civiele kunstwerken en nautische voorzieningen vindt planmatig onderhoud plaats aan bruggen, kades, steigers, beschoeiingen en aanlegvoorzieningen op basis van het beheerplan (2025-2029). Door periodieke inspecties en tijdig onderhoud blijven de veiligheid, functionaliteit en uitstraling van deze voorzieningen gewaarborgd.

Deze voorzieningen zijn van groot belang voor recreatie, leefbaarheid en de verbinding met het water. Het groenbeheer richt zich op het verzorgen en onderhouden van plantsoenen, bomen, parken en overige groenstructuren. Daarbij worden kwaliteit en leefbaarheid gecombineerd met biodiversiteit, klimaatadaptatie en ecologisch beheer waar dit mogelijk en doelmatig is. Daarnaast wordt zorggedragen voor een betrouwbare en duurzame openbare verlichting. Storingen worden verholpen, verouderde installaties vervangen en energiebesparende LED-verlichting toegepast, met aandacht voor verkeersveiligheid, sociale veiligheid en het beperken van lichthinder. Voor gemeentelijke gebouwen wordt ingezet op planmatig onderhoud, verduurzaming en toekomstbestendig gebruik van maatschappelijk vastgoed op basis van het beheerplan onderhoud gemeentelijke gebouwen (2026-2030). Samenwerking Bij de uitvoering wordt samengewerkt met inwoners, maatschappelijke organisaties, nutsbedrijven, regionale partners en andere overheden. Waar mogelijk worden opgaven op het gebied van beheer, mobiliteit, klimaatadaptatie en ruimtelijke ontwikkeling integraal opgepakt. Coalitieprogramma 2026-2030 Voor een verdere toelichting op de speerpunten wordt verwezen naar het coalitieprogramma 2026- 2030.

Speerpunten Doelstelling 3.6.1 Kwaliteit in groene en verharde openbare ruimte De groene en verharde openbare ruimte in Maasgouw is van hoge kwaliteit. Wij willen dit kwaliteitsniveau in de komende jaren graag vast blijven houden. 3.6.2 Verkeer en parkeren Het bevorderen van verkeersveiligheid blijft een speerpunt voor de gemeente en daarbij geven we bijzondere aandacht aan kwetsbare verkeersdeelnemers zoals kinderen, schoolgaande jeugd, ouderen en mensen met een beperking. Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 58 Global Goals Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 6.5. Investeringen Speerpunt 3.6.2: verkeer en parkeren Wat willen we bereiken? 1. Verkeerstechnische maatregelen Kruisweg Maasbracht Het realiseren van een veilige schoolomgeving inclusief veilige oversteekplaats bij de Kruisweg in Maasbracht (De Toermalijn). 2. Uitbreiding parkeercapaciteit Kloosterhoek/Pedagogisch Sociaal Werk (PSW) Meer parkeercapaciteit voor zowel werknemers en bezoekers van het Werkleercentrum PSW Maasbracht als voor langparkeerders ten behoeve van de gemeente en bedrijven in het centrum om zo meer ruimte voor kort parkeren te creëren op de Markt en in het centrumgebied. Wat gaan we daarvoor doen? 1.

Verkeerstechnische maatregelen Kruisweg Maasbracht Door het nemen van nog nader te bepalen verkeerstechnische maatregelen wordt een veilige oversteek gecreëerd voor leerlingen van de Toermalijn naar de speelplek aan de overzijde van de weg. 2. Uitbreiding parkeercapaciteit Kloosterhoek/Pedagogisch Sociaal Werk (PSW) Door het verplaatsen van een volkstuin naar het terrein van PSW komt er gemeentegrond vrij. Deze ruimte van 800 m2 biedt de mogelijkheid om in totaal 24 extra parkeerplaatsen aan te leggen aan de rand van het centrum van Maasbracht. De parkeerplaats waarop wordt aangesloten is in de huidige situatie al openbaar maar wordt voornamelijk gebruikt door bewoners van het appartementencomplex Kloosterhoek en bezoekers/werknemers van PSW. Door de aanleg van 24 extra parkeerplaatsen ontstaat er zowel meer ruimte voor deze doelgroepen, als voor langsparkeren door bijvoorbeeld werknemers van de gemeente of bedrijven in het centrum. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Investeringen 2027 2028 2029 2030 Toelichting Verkeerstechnische maatregelen Kruisweg Maasbracht 100 - - - Uitbreiding parkeercapaciteit Kloosterhoek/PSW 80 - - - Totaal 180 - - -

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://maasgouw.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/e02b5edf-22f8-4b9c-88d5-5503176f5c22?agendaItemId=b7881aae-6841-43c7-ae5b-00e1e1c51fbb