25466-BIJLAGE 1 Deel A Jaarverslag 2020 efinitief.docx

Jaarstukken 2020 Deel A Jaarverslag

“Maasgouw leeft"

Maasgouw, 31 mei 2021; versie Raad

1

Inhoudsopgave 1. 2. 3.

Samenvatting ....................................................................................................................................................................3 Inleiding ............................................................................................................................................................................5 Programmaverantwoording..............................................................................................................................................6 3.1 OPBOUW VAN PROGRAMMA’S..............................................................................................................6 3.2.

SOCIALE KRACHT EN COHESIE ................................................................................................................7 3.2.1 Zorg voor elkaar..................................................................................................................................................8 3.2.2 Jeugd, gezin en onderwijs.................................................................................................................................11 3.2.3 Sport, activiteiten en accommodaties ..............................................................................................................13 3.2.4 Cultuur; activiteiten en accommodaties...........................................................................................................15 Totaaloverzicht Lasten en Baten Programma Sociale kracht en cohesie........................................................................16 Beleidsindicatoren Programma Sociale kracht en cohesie .............................................................................................22 3.3 WOON- EN LEEFKLIMAAT.....................................................................................................................23 3.3.1 Wonen en Migratie...........................................................................................................................................24 3.3.2

Ontwikkeling fysieke leefomgeving ..................................................................................................................26 3.3.3 Beheer van openbare ruimte, natuur en landschap.........................................................................................28 3.3.4 Klimaat, energie en afvalverwerking ................................................................................................................29 Totaaloverzicht Lasten en Baten Programma Woon- en leefklimaat .............................................................................31 Beleidsindicatoren Programma Woon- en leefklimaat...................................................................................................37 3.4 ECONOMIE, ARBEID EN INKOMEN .......................................................................................................39 3.4.0 Algemene doelen..............................................................................................................................................40 3.4.1 Vestigingsklimaat en werklocaties....................................................................................................................40 3.4.2 Ondernemerschap en ondernemersinitiatieven ..............................................................................................42 3.4.3 Toerisme en

recreatie.......................................................................................................................................43 3.4.4 Optimalisatie arbeidsmarkt ..............................................................................................................................45 3.4.5 Arbeidsparticipatie en inkomen .......................................................................................................................46 Totaaloverzicht Lasten en Baten Programma Economie, arbeid en inkomen ................................................................49 Beleidsindicatoren Programma Economie, arbeid en inkomen......................................................................................53 3.5 GEMEENTEBESTUUR EN ORGANISATIE ................................................................................................55 3.5.1 Bestuurlijke vernieuwing en participatie ..........................................................................................................56 3.5.2 Rechtsorde, veiligheid en handhaving..............................................................................................................57 3.5.3 Bestuurlijke samenwerking...............................................................................................................................60 3.5.4 Dienstverlening en communicatie

....................................................................................................................60 3.5.5 Organisatie, personeel & bedrijfsvoering .........................................................................................................61 3.5.6 Financiële positie en belastingen......................................................................................................................61 Totaaloverzicht Lasten en Baten Programma Gemeentebestuur en organisatie ...........................................................62 Beleidsindicatoren Programma Gemeentebestuur en organisatie.................................................................................64 4. Financiële overzichten ....................................................................................................................................................65 4.1 OVERZICHT PROGRAMMA ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN..............................................................65 4.2 OVERZICHT PROGRAMMA OVERHEAD.................................................................................................69 4.3 OVERZICHT PROGRAMMA VENNOOTSCHAPSBELASTING....................................................................73 4.4 OVERZICHT PROGRAMMA ONVOORZIEN ............................................................................................74 5.

Paragrafen inzake de financiële positie ..........................................................................................................................75 5.1 INLEIDING .............................................................................................................................................75 5.2 WEERSTANDSVERMOGEN & RISICOBEHEERSING ................................................................................76 5.3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN .....................................................................................................89 5.4 FINANCIERING ......................................................................................................................................99 5.5 BEDRIJFSVOERING ..............................................................................................................................107 5.6 VERBONDEN PARTIJEN.......................................................................................................................121 5.7 GRONDBELEID ....................................................................................................................................149 5.8 LOKALE HEFFINGEN............................................................................................................................161 5.9 COVID-19

............................................................................................................................................169

2

1. Samenvatting Covid-19

2020 was een bijzonder en moeilijk jaar vanwege de coronapandemie. Een jaar waarin veel aanpassingsvermogen van onze burgers, ondernemers en medewerkers van Maasgouw is gevraagd. Aanvankelijk leken de vooruitzichten na de eerste coronagolf positief en konden maatregelen worden versoepeld, maar nieuwe varianten van het coronavirus en de complexiteit van beheersmaatregelen zorgden voor toenemende besmettingscijfers en ic-opnames. Dit resulteerde in een tweede golf waardoor nieuwe en zelfs aanvullende maatregelen noodzakelijk bleken. Dit heeft ertoe geleid dat we bij uitvoering van activiteiten meermaals genoodzaakt waren om onze verwachtingen bij te stellen en nu terugkijkend uiteindelijk het gehele jaar 2020 in het teken stond van Covid-19. De maatschappelijke en economische impact van het coronavirus is ongekend. De gemeentes hebben samen met de diverse verbonden partijen en andere publieke instellingen een belangrijke rol vervuld in het omgaan met en opvangen en bestrijden van de coronacrisis. Ook iedereen in Maasgouw heeft zich telkens aangepast aan de nieuwe situatie en richtlijnen om de verspreiding van het coronavirus te beperken. Door aanpassing van de dienstverlening zijn we in staat gebleken om de meest vitale activiteiten (vaak in een andere vorm) te continueren.

Omdat de impact van corona alle beleidsterreinen doorkruist, hebben we in het jaarverslag een extra paragraaf Covid-19 toegevoegd (5.9).

Samenvatting uitvoeringsjaar 2020

In de programmabegroting 2020 zijn de gezamenlijke afspraken op hoofdlijnen weergegeven. In deze jaarstukken is per programma aangegeven in hoeverre de ambities, doelen en acties zijn gerealiseerd door beantwoording van de 3 W-vragen. Bij de totstandkoming van de Programmabegroting 2020 was er nog geen zicht op de negatieve gevolgen van de herijking van het gemeentefonds en konden de kosten van het sociaal domein binnen de bestaande budgetten worden afgedekt. De begroting 2020 was sluitend en er was sprake van een ruimschoots sluitende meerjarenbegroting met een overschot dat opliep tot ruim € 600.000. Door de positieve bijstelling van het gemeentefonds in de Septembercirculaire 2019 liep het meerjarig overschot zelfs op tot ruim € 1,7 mln. Bij de behandeling van de 1e Prorap 2020 in juli 2020 werd een negatieve bijstelling van afgerond € 710.000 in 2020 en meerjarig € 230.000 vastgesteld. In de 2e Prorap 2020 in december 2020 bedroeg de negatieve bijstelling voor 2020 afgerond € 650.000 met als hoofdoorzaak de oplopende kosten van de jeugdzorg. Het incidentele tekort van 2020 werd afgedekt door aanwending van de algemene reserve. Voor de meerjarig voorziene financieel negatieve vooruitzichten werd een traject heroverweging beleid in gang gezet. In deze jaarrekening 2020 is sprake van een substantieel positief saldo van € 3.258.300.

Dit positieve saldo ligt niet in de lijn met de eerdere ruimtevragende bijstellingen in de Proraps. De analyse van het positieve saldo t.o.v. de 2e Prorap 2020 ziet er op hoofdlijnen als volgt uit:  Voorgestelde saldo-overheveling 2020: € 1.386.100 Door Covid-19 werden, in vergelijking met voorgaande jaren, veel activiteiten later uitgevoerd en doorgeschoven van 2020 naar 2021. Het bijbehorende budget voor uitvoering dient ook mee overgeheveld te worden.  Voorgestelde bestemming resultaat 2020: € 349.600 Een aantal inkomstenposten maken deel uit van het rekeningsaldo, maar zijn gekoppeld aan specifieke opbrengsten waarvoor toevoeging aan bestemmingsreserves plaatsvindt  Vrijval kapitaallasten gemeenschapsaccommodaties € 736.700 (december 2020)  TOZO € 164.300 (Rijk verlengt per 3 mnd)  Vrijval voorziening groot onderhoud gebouwen/bruggen € 423.200 (december 2020)  SC MER overschot jaarrekening 2020 € 208.400 (april 2021)  Werkelijk betaalde rente € 250.700 (bij opmaak jaarrekening)  Overige positieve en negatieve verschillen € 260.700 -/TOTAAL

€ 3.258.300 3

Bij elk programma is in de jaarstukken bij het onderdeel ‘Wat heeft het gekost?’ een financiële toelichting op hoofdlijnen verstrekt met een tabel met de belangrijkste verschillen tussen begroting na wijziging en de realisatie per einde van het jaar.

Bestemmingsvoorstel

In het raadsvoorstel bij de jaarstukken wordt van het batig rekeningsaldo een bestemmingsvoorstel gedaan zoals hiervoor in de samenvatting is opgenomen.

Procedure

De jaarstukken inclusief bijbehorende controleverklaring van de accountant zullen in de raadsvergadering van 13 juli 2021 worden behandeld na de voorafgaande commissievergadering op 29 juni 2021. De raad kan op basis van de jaarstukken het college decharge verlenen en beslissen over het bestemmingsvoorstel. Hoogachtend, De burgemeester,

De secretaris,

Stef Strous

Wim Ploeg

4

2. Inleiding

De jaarstukken zijn het sluitstuk van de planning & control cyclus 2020. De jaarstukken bestaan uit een deel A het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) en een deel B de jaarrekening (de balans en de daarbij behorende toelichtingen en de SiSa bijlage). Leeswijzer In het jaarverslag, in hoofdstuk 3 wordt allereerst per programma gerefereerd naar de ambities in de Strategische Visie 2025, die in december 2016 door de raad is vastgesteld. In de strategische visie 2025 is een ordening aangebracht in de strategische thema’s. Intentie is om de P&C-documenten zoveel mogelijk te laten aansluiten bij de onderkende strategische thema’s. Toegepast is de programmastructuur op basis van het Coalitieprogramma 2018-2022. Vanuit de Kadernota 2020 zijn de inhoudelijke thema’s opgenomen in de programmabegroting 2020. Daarna wordt per programma gerapporteerd over in hoeverre het voorgenomen beleid is gerealiseerd. Dit gebeurt aan de hand van de 3 W-vragen. In de begroting wordt vooruit gekeken. In het jaarverslag leggen we verantwoording af en kijken dus terug. BEGROTING

JAARVERSLAG

Wat willen we bereiken?

Wat hebben we bereikt?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat gaat dat kosten?

Wat heeft het gekost?

De gehanteerde rapportageformat van de jaarrekening 2020 wijkt af van de jaarrekening 2019 waar in de programma’s het gerealiseerd resultaat werd afgezet tegen het oorspronkelijk beoogd resultaat. Deze rapportagesystematiek is m.i.v. de begroting 2020 afgesproken. Nadat bij ieder programma beleidsmatig is teruggekeken op het gehele jaar wordt daarna een cijfermatig totaaloverzicht gegeven op taakveldniveau. Waarbij een verklaring op hoofdlijnen wordt gegeven over afwijkingen > € 25.000. Op grond van de nieuwe BBV voorschriften vanaf 2017 zijn er landelijk 8 hoofdtaakvelden onderkend, die vervolgens zijn opgedeeld in 53 sub taakvelden. Als laatste worden bij ieder programma de beleidsindicatoren opgenomen die van toepassing zijn op het betreffende programma. Dit is op grond van de gewijzigde BBV-voorschriften vanaf 2017 waarbij er 39 verplichte landelijke beleidsindicatoren zijn toegevoegd. Deze zijn, voor zover als mogelijk op basis van beschikbare informatie, gevuld. In hoofdstuk 4 komen nog een aantal conform BBV, verplichte financiële overzichten aan de orde. In hoofdstuk 5 zijn de paragrafen opgenomen waarin de beleidslijnen zijn vastgelegd met betrekking tot de beheersmatige aspecten. Het doel van deze paragrafen is om evaluatie van onderwerpen die verspreid in de jaarstukken staan, gebundeld weer te geven.

Het betreft de verplichte paragrafen weerstandsvermogen, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen, grondbeleid en lokale heffingen. Nieuw dit jaar is de paragraaf over Covid-19. Deel B, de jaarrekening 2020 wordt in een apart boekwerk verwerkt en aangeboden (hoofdstuk 6). Hierin zijn vooral cijfermatige overzichten met toelichtingen opgenomen, die conform de BBV-voorschriften een beeld geven over onze gemeente.

5

3. Programmaverantwoording 3.1

Opbouw van programma’s

1. 2. 3. 4.

Sociale kracht en cohesie Woon- en leefklimaat Economie, arbeid en inkomen Gemeentebestuur en organisatie

Deze Programmaverantwoording is de verantwoording op de Programmabegroting 2020. Bij de begroting is de opbouw van Coalitieakkoord 2018-2022 leidend geweest. Dit leidt tot de indeling in vier hoofdprogramma's: (sociaal domein) (fysiek domein) (economisch domein) (organisatorisch domein)

Zoals al vermeld in de inleiding staan bij ieder programma drie vragen centraal:  Wat hebben we bereikt?  Wat hebben we ervoor gedaan?  Wat heeft het gekost? Wat hebben we bereikt? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt per onderwerp beschreven welke maatschappelijke effecten we als gemeente heeft bereikt. Uit de beschrijving moet blijken welke voordelen we voor burgers, bedrijven of instanties hebben bereikt. Dat wil zeggen dat we niet beschrijven welke "output" (diensten, producten of documenten) we opleveren, maar welke "outcome" (maatschappelijke effecten) we als gemeente hebben bereikt. Wat hebben we ervoor gedaan? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt beschreven welke gemeentelijke activiteiten in 2020 zijn uitgevoerd om de beoogde maatschappelijke effecten te kunnen bereiken. Daarbij zijn de activiteiten zoals verbetering of vernieuwing van diensten of producten die voor burgers, bedrijven of instanties bedoeld meegenomen. Ook is gedacht aan de uitvoering van onderzoeken of het opstellen en uitvoeren van plannen die hebben geleid tot meer effectiviteit bij het bereiken van maatschappelijke effecten of meer efficiëntie in het functioneren van de organisatie. Wat gaat dat kosten? Bij het beantwoorden van deze vraag is beschreven met welke structurele of incidentele kosten de geplande activiteit is uitgevoerd.

Verder is er per programma een totaaloverzicht van baten en lasten op taakveldniveau opgenomen. Beleidsindicatoren Bij ieder programma is een overzicht toegevoegd van enkele beleidsindicatoren die op grond van de BBVvoorschriften verplicht zijn gesteld. Deze indicatoren zijn nog niet goed bruikbaar als hulpmiddel omdat ze slechts betrekking hebben op een klein deel van de maatschappelijke effecten van de gemeentelijke activiteiten. Bovendien is het nog onduidelijk door welke factoren de hoogte van deze indicatoren beïnvloed wordt en daardoor kan ook niet goed worden bepaald op welke manier de gemeente de hoogte van een indicator kan beïnvloeden.

6

3.2. Sociale kracht en cohesie Strategische Visie 2025

In de Strategische Visie wordt de ambitie uitgesproken om te komen tot een sterke sociale structuur die is gebaseerd op de eigen kracht van inwoners en op sociale netwerken. Daarnaast biedt de gemeente samen met professionele aanbieders algemene voorzieningen en maatwerkoplossingen voor zorg, begeleiding en hulp aan iedereen in de gemeente die dat nodig heeft. De gemeente levert steun aan verenigingen omdat die een wezenlijke bijdrage leveren aan de sociale samenhang in de dorpskernen. Vanuit die gedachte bestaat ook de ambitie om in iedere dorpskern een accommodatie op maat te hebben voor culturele activiteiten en verenigingen. Daarnaast zorgt de gemeente voor een netwerk aan sportaccommodaties.

Coalitieakkoord 2018-2022 Hoofdstukken/-doelen Coalitieakkoord

Onderwerp in programmabegroting

Zorg voor elkaar  Intensiveren van het beleid dat is gericht op gezondheid in het algemeen en "gezond oud worden" in het bijzonder.  Aanpak van eenzaamheid (verder) gestalte geven die is gericht op vroegtijdige opsporing, versterken van sociale verbanden en intensiveren van contacten.  Aanpak van armoede (verder) gestalte geven die is gericht op ondersteuning en begeleiding van mensen om uit de armoede te komen.(zie ook paragraaf 3.4.5)

Paragraaf 3.2.1  Positieve gezondheid  Aanpak van eenzaamheid  Ketenaanpak voor personen met verward gedrag  Sociaal wijkteam  Wet verplichte GGZ en Wet Zorg & Dwang

Jeugd, gezin en onderwijs  Verkennen in hoeverre voor basisscholen een kwaliteitslabel en stimuleringspakket kan worden toegepast voor bv. gezond eten en voldoende bewegen.

Paragraaf 3.2.2  Jeugdzorg  Ambulante taalscholing NT2  Gezonde school

Sport, activiteiten en accommodaties  Sportbeleid (incl. sportaccommodaties) tegen het licht houden en uiterlijk in 2019 herzien rekening houdende met actuele omstandigheden en in overleg met sportverenigingen.

Paragraaf 3.2.3  Sportbeleid  Combinatiefunctionarissen  Vervanging verlichting buitensportaccommodaties

Cultuur, activiteiten en accommodaties  Verkennen hoe we verenigingen beter kunnen helpen bij het werven en behouden van vrijwilligers.  Gesprek met jongeren aangaan met de vraag of er voldoende te beleven is in de gemeente en wat ze zelf kunnen betekenen om daar verandering in te brengen.

Paragraaf 3.2.4  Project huisvesting verenigingen Wessem

7

3.2.1 Zorg voor elkaar Positieve Gezondheid; aanpak concretisering gezondheidsnota Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Diverse beleidsthema’s zijn gedurende het jaar aan elkaar verbonden via Positieve Gezondheid. Dit zowel binnen als buiten het sociale domein.

Positieve Gezondheid is bij veel nieuwe beleidsontwikkelingen als uitgangspunt gepresenteerd om de samenhang tussen verschillende beleidsterreinen zichtbaar te maken. Met als doel te laten zien hoe ze – juist in samenhang – van meerwaarde zijn voor het welzijn van onze inwoners. Het gesprek met inwoners zelf over deze benadering van gezondheid stond hoog op het prioriteitenlijstje, maar is helaas door de coronamaatregelen niet doorgegaan.

Positieve Gezondheid is binnen de bestaande middelen opgepakt.

Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

De aanpak van eenzaamheid heeft (verder) gestalte gekregen. De aanpak is gericht op vroegtijdige opsporing, versterken van sociale verbanden en het intensiveren van contacten.

Naar aanleiding van het vaststellen van het Plan van Aanpak Eenzaamheid is een eenzaamheidscoördinator (0,2 fte) aangenomen. Deze functionaris heeft sindsdien een netwerk opgebouwd bestaande uit diverse betrokkenen zoals SDfunctionarissen, informele hulpgroepen in de samenleving, ondernemers etc. Er is aandacht geschonken aan de Week van de Eenzaamheid. Medio 2021 volgt een eindverslag met aanbevelingen voor een vervolgaanpak.

€ 25.000

Aanpak van eenzaamheid

Ketenaanpak voor personen met verward gedrag Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

1.

Een lopend maatjes project voor personen met een psychische kwetsbaarheid.

1.

2.

Een leefbare situatie voor personen met verzamel- en vervuilingswoede en hun omgeving.

2.

Levantogroep is in 2020 gestart met een maatjesproject voor personen met een psychische kwetsbaarheid in Maasgouw. Zij hebben via diverse media het maatjesproject gepromoot en alle mogelijke verwijzers benaderd. Er was budget beschikbaar voor 10 maatjeskoppels. Door Corona bleek het lastig om kwetsbare personen en maatjes te koppelen, en deze koppels activiteiten te laten ondernemen. Uiteindelijk zijn er 3 koppels ontstaan waarvan er één voortijdig gestopt is. Hierdoor is slechts een deel van het budget voor bemiddelings- en begeleidingskosten uitgegeven. Het budget dat gereserveerd was om meerdere casussen te ondersteunen bij het opruimen en schoonmaken van de woning is in 2020 maar één keer aangesproken.

Wat heeft het gekost? Van het beschikbare budget van € 30.000 is € 4.900 besteed.

8

3.

Een functionerend meldpunt voor personen met niet acute psychische kwetsbaarheid.

3.

Het meldpunt wordt uitgevoerd door het Er-Op-Af team van het AMW. De kosten hiervan zijn in 2020 gedekt vanuit een subsidie van ZonMW, waardoor het niet nodig was de eigen middelen in te zetten.

4.

Integrale snelle samenwerking binnen het Vangnetoverleg.

4.

De gemeente werkt samen met de Politie, Bemoeizorg, AMW, MEE, CJG, Gespecialiseerde Thuisbegeleiding, Woningcorporaties, SC MER en het Veiligheidshuis in een vangnetoverleg om ernstige problemen met zorgwekkende zorgmijders bespreekbaar te maken. Voorbeelden van problemen zijn dak- en thuisloosheid, psychische problematiek en verslavingsproblematiek. Het doel van dit vangnetoverleg is de zorgwekkende zorgmijders hulp te laten accepteren en zo ernstige negatieve consequenties voor hen en hun omgeving te voorkomen. De vangnetsamenwerking zorgt er ook voor dat de deelnemende partners elkaar sneller weten te vinden om samen te werken. Met betrekking tot preventie en vroeg signalering zijn er in 2020 geen andere projecten opgestart. Hierdoor zijn de hiervoor geraamde kosten niet gemaakt.

Sociaal wijkteam (SWT) Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

De toegankelijkheid van het sociaal wijkteam is vergroot door het laagdrempelig bereikbaar te maken voor advies, hulp en ondersteuning. De integrale samenwerking met andere organisaties is versterkt.

Het sociaal wijkteam is zowel bereikbaar via een inloopspreekuur, als per telefoon en email. Uit de rapportages blijkt dat inwoners liever gebruik maken van het inloopspreekuur dan dat ze bellen of mailen voor informatie en advies. Echter, voor dringende hulp of ondersteuningsvragen is de drempel om telefonisch of digitaal contact te zoeken minder groot. Als gevolg van de coronamaatregelen was er gedurende de lockdown in het voorjaar en vanaf half december geen inloopspreekuur mogelijk. Zodra het binnen de maatregelen mogelijk was is het inloopspreekuur hervat.

€ 87.300

De sociaal wijkteamleden hebben geïnvesteerd in een verdere kennismaking met verenigingen, burgerinitiatieven, dorpsoverleg organisaties en tal van andere lokale- en regionale algemene voorzieningen. Het doel is het versterken van de samenwerkingsrelatie met deze organisaties. Ondanks de beperkingen door corona zijn hier stappen in gezet. Een communicatieplan om regelmatig en op diverse manieren bekend te maken waarvoor inwoners terecht kunnen bij het sociaal wijkteam is in voorbereiding.

9

Wet verplichte GGZ en Wet Zorg & Dwang Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

1.

Een goede samenwerking tussen gemeente en AMW bij de uitvoering van het verkennend onderzoek ter voorbereiding van een zorgmachtiging (Wet verplichte GGZ).

1.

In 2020 is gestart met de uitvoering van de Wet verplichte GGZ op basis van de processen die eind 2019 samen met de MER gemeenten en het AMW opgesteld zijn. Via de gemeente komen de meldingen Wet verplichte GGZ binnen waarna het AMW het verkennend onderzoek binnen 14 dagen uitvoert. Daarna wordt door de gemeente een beleidsadvies opgesteld en vindt besluitvorming door de burgemeester plaats. Vier keer per jaar wordt deze wijze van samenwerken geëvalueerd. In het eerste kwartaal zijn er twee verkennende onderzoeken uitgevoerd door het AMW.

2.

Een goed lopend proces rondom de uitvoering van de crisis- (Wet verplichte GGZ) en de IBS maatregel (Wet zorg en Dwang).

2.

De crisismaatregel en de IBS maatregel worden opgelegd door de burgemeester na een crisismelding vanuit de crisisdienst.

3. Een periodiek regionaal (NML) overleg met een vertegenwoordiging van gemeenten, GGZ en OM waarin eventuele uitdagingen bij het samenwerken worden opgelost.

3.

In 2020 zijn de periodieke overleggen opgestart. In deze overleggen werd gestuurd op verbetering van de samenwerking tussen de diverse partijen. Hierbij ging het met name om het beperken van het aantal handelingen om bureaucratie te verminderen en om de samenwerking met het OM te verbeteren na het aanleveren van een verkennend onderzoek door gemeente.

Wat heeft het gekost? € 5.450

Brede aanpak dak- en thuisloosheid Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

n.v.t.

Bij de septembercirculaire 2020 hebben wij € 17.600 ontvangen voor preventie van dak- en thuisloosheid. Het verzoek is deze middelen over te hevelen naar 2021 omdat het budget in 2020 nog niet ingezet kon worden.

n.v.t.

10

3.2.2 Jeugd, gezin en onderwijs Jeugdzorg Wat hebben we bereikt? 1.

2.

Jeugdigen van Maasgouw die gespecialiseerde jeugdhulp nodig hadden hebben deze gekregen.

Kwetsbare gezinnen kunnen gebruik maken van de kinderopvang wanneer dit noodzakelijk is maar zelf de financiële middelen niet hebben.

Wat hebben we ervoor gedaan? 1.

2.

Vanuit de jeugdwet heeft de gemeente verplichtingen gekregen om voor de jeugdigen die het nodig hebben passende hulp en ondersteuning te organiseren. In Maasgouw worden de lichte ondersteuningsvragen, waar mogelijk, door het Centrum voor Jeugd en Gezin zelf opgepakt. Als dit niet mogelijk is verwijst het Centrum voor Jeugd en Gezin evenals de gecertificeerde instellingen of huisartsen de jeugdige door naar een aanbieder voor gespecialiseerde jeugdhulp. In 2020 hebben er 447 jeugdigen van de gemeente Maasgouw gebruik gemaakt van gespecialiseerde jeugdhulp via Het Centrum voor Jeugd en Gezin of via de gecertificeerde instellingen die overeenkomsten hebben met en worden gefinancierd door de gemeente. Het college heeft de beleidsregel en deelverordening Sociaal Medische Indicatie vastgesteld.

Wat heeft het gekost? €5.8 mln. Er heeft geen grote overschrijding plaatsgevonden na de bijstellingen gedurende het jaar 2020. In de 2e Prorap is er een bedrag van 1.1 mln bijgeraamd. Reden hiervoor is dat er een verzwaring van de jeugdhulp plaatsvindt, waardoor deze steeds duurder wordt. Daarnaast waren er een aantal jeugdigen langdurig in dure vormen van zorg, te weten LTA en JZ+.

Ambulante Taalscholing NT2 Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Op 1-9-2020 is ambulante taalscholing NT2 van start gegaan op alle basisscholen in Maasgouw. Twee ambulante NT2 specialist(en) bezoeken wekelijks alle scholen met als doel:  Effectievere integratie binnen de woon-, leefomgeving van het kind.  Hulp en ondersteuning blijven bieden. In de oude situatie gingen de kinderen na een jaar taalschool naar de reguliere basisschool in

Op dit moment zitten er 52 kinderen (nieuwkomers / vluchtelingen) in het primair onderwijs verspreid in de gemeente Maasgouw. Deze kinderen kunnen vaak niet volledig aan het doorsnee programma van de basisschool deelnemen door:  Taal tekorten  Trauma’s  Cultuurverschillen  Gebrek aan onderwijsdeelname  Kloof tussen leeftijd en onderwijsniveau Er worden 2 ambulante NT2 specialist(en) met kennis van traumabehandeling en met gevoel voor andere culturen ingezet. Deze specialisten bezoeken wekelijks alle scholen om met de kinderen te werken en de leerkrachten te ondersteunen en te voorzien van kennis omtrent de aanpak voor deze specifieke doelgroep. Op iedere school in Maasgouw is een basispakket van methodes en materialen beschikbaar. Zij werken mee aan de

€ 52.700 hetgeen gedekt wordt door de verhoging van de doeluitkering Onderwijsachterstanden beleid.

11



hun woonkern maar bleek dat ze nog steeds veel hulp en ondersteuning op velerlei gebied nodig hadden. Het vervoersprobleem naar de Taalschool in Baexem of Pey op te lossen.

verdere totstandkoming van de bedoelde integratie. Denk hierbij aan het afstemmen met de vaste groepsleerkracht betreffende de ontwikkeling van betreffende leerlingen, het maken van plannen (Ontwikkelings Perspectief Plan, behandelplannen enz.), gesprekken met ouders, en het voorbereiden van de lessen.

Gezonde school (watertappunten) Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Naast de reeds bestaande watertappunten op diverse scholen zijn er drie watertappunten op de scholen in Linne en Beegden aangelegd.

Alle scholen in Maasgouw zijn gewezen op de landelijke subsidieregeling voor watertappunten om het drinken van water te stimuleren. Bij deze subsidieregeling krijgt een school 75% van de kosten vergoed met een maximum bedrag van €2.000 per schoollocatie. De vergoeding is voor de aanschaf en aanleg van het watertappunt. De eigen bijdrage heeft de gemeente Maasgouw voor haar rekening genomen. In de begroting 2020 was €10.000 (€ 1.000 per school) hiervoor gereserveerd.

Gemeentelijke bijdrage voor 3 watertap punten: € 1.600

12

3.2.3 Sport, activiteiten en accommodaties Sportbeleid Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

In 2020 hebben we onze sportverenigingen ondanks corona kunnen stimuleren om hun sport verder te ontwikkelen en toegankelijk te maken binnen alle beperkingen die er waren

De sportvisie van de gemeente Maasgouw is vastgesteld op 3 maart 2020. Daaropvolgend is het lokaal Sportakkoord ontwikkeld en ingediend bij het ministerie van VWS, waarvoor een subsidie is toegekend van € 20,000 voor 2020. In september is het sportplatform voor de gemeente Maasgouw opgericht waarbij meerdere kartrekkers vanuit de sportaanbieders zich inzetten om de actiepunten uit het lokaal Sportakkoord te realiseren. Voor al deze speerpunten zijn inmiddels plannen in ontwikkeling. De sportaanbieders nemen hiervoor zelf het voortouw, ondersteund door de verenigingsondersteuner.

Van het ontvangen subsidie bedrag van € 35.000 is € 15.000 besteed. Het restant van € 20.000 over te hevelen naar 2021.

Helaas is de uitvoering door corona pas in september ter hand genomen. De voorbereiding voor de uitvoering van een aantal actiepunten wordt op dit moment uitgewerkt door het sportplatform met ondersteuning van de aangestelde verenigingsondersteuner. U bent hierover middels RIB met nummer D/20/008516 geïnformeerd. De middelen die resteren voor de actiepunten worden overgeheveld naar 2021. Ondanks corona zijn er door de sportaanbieders meerdere activiteiten aangeboden. Hierbij mochten ook niet sporters zich vaak kosteloos aansluiten. Tijdens het sluiten van de binnensportaccommodaties heeft de gemeente de trapveldjes en openbare groenstroken beschikbaar gesteld voor de activiteiten die anders binnen plaats hadden gevonden.

13

Ondersteuning van verenigingen door combinatiefunctionarissen Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Een adequate ondersteuningsstructuur voor het verenigingsleven. Verduurzaming en versterking van het verenigingsleven.

Sinds september 2020 is de verenigingsondersteuner (0,6 fte) beschikbaar voor de verenigingen. Er is een ruime PRcampagne gevoerd om deze “vraagbaak” onder de aandacht te brengen. Met veel verenigingen zijn al ondersteunings- en adviescontacten geweest. Onder andere ging het om: bestuursondersteuning, toekomstvisie, wet- en regelgeving, programmering etc. In de loop van 2021 volgt een evaluatieverslag.

O.g.v. de cofinancieringsregeling met het Rijk is de gemeentelijke bijdrage 60% van de FTEkosten. Deze kosten zijn € 41.500, waarvan afgerond € 25.000 voor rekening van de gemeente is.

Vervangen verlichting buitensportaccommodaties Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

De bestaande armaturen van de sportverlichting op zes sportaccommodaties vervangen voor led armaturen in het kader van duurzaamheid, kosten- en energiebesparing.

Er heeft een openbare aanbesteding plaatsgevonden met als criterium laagste prijs.

Inclusief eindafrekening bedragen de kosten in totaal ca. € 213.000. Dit is binnen het bestaande budget.

Na aanbesteding is een overeenkomst met een aannemer afgesloten voor het project “vervanging veldverlichting zes sportaccommodaties gemeente Maasgouw”. Het betreft de sportaccommodaties MBC’13 te Maasbracht, VV Hebes en TC Beegden te Beegden, TV Wessem te Wessem, TV Ohé en Laak te Ohé en Laak, TVSO te Stevensweert. In september 2020 is de aannemer gestart met het vervangen van de sportverlichting. Voor het einde van 2020 was alle sportverlichting vervangen, behoudens TVSO. Bij deze club zijn de werkzaamheden in februari 2021 uitgevoerd. Momenteel bevindt het project zich in de afrondende fase van het project. Er dienen nog enkele lichtmetingen te worden uitgevoerd, alsmede enkele tekeningen te worden aangeleverd. Eindafrekeningen zullen in de loop van 2021 plaatsvinden.

14

3.2.4 Cultuur; activiteiten en accommodaties Project huisvesting verenigingen Wessem Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Het realiseren van een adequate huisvesting voor de verenigingen in Wessem.

Dit project is nog in de planfase. Het voorbereidingskrediet van € 600.000 is nog steeds toereikend en wordt benut om te komen tot een raadsvoorstel in het najaar van 2021 voor het benodigd uitvoeringskrediet. Het voorbereidingskrediet kan worden overgezet naar 2021. In de voortgangsrapportage majeure projecten zal dit project verder geactualiseerd worden.

Het beschikbaar gestelde voorbereidingskrediet bedraagt € 204.550

Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Aansluiting bij de regio Noord met betrekking tot cultuur

Om in aanmerking te komen voor landelijke- en provinciale subsidies moeten we als gemeente aangesloten zijn bij een cultuurregio. Midden Limburg werd niet erkend als cultuurregio. Nu is Maasgouw samen met Roermond, Weert, Leudal en Nederweert aangesloten bij de cultuurregio Limburg Noord en worden plannen gemaakt om deze regio beter op de kaart te zetten, samen met de cultuuraanbieders.

€ 5.000

Cultuurregio Noord

15

Totaaloverzicht Lasten en Baten Programma Sociale kracht en cohesie Nr. Omschrijving taakveld

Primitieve raming 2020

Raming na wijziging 2020

Realisatie

Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs

54.903

47.403

48.770

-1.367

4.2 Onderwijshuisvesting

921.871

927.451

913.596

13.855

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

716.418

785.953

690.924

95.029

1.541.889

1.697.816

1.611.439

86.377

5.2 Sportaccommodaties

932.822

1.013.117

1.009.189

3.928

5.3 Cultuurpres., cultuurprod. en cultuurpartic.

420.968

426.829

408.483

18.346

5.4 Musea

147.833

156.685

142.752

13.933

5.1 Sportbeleid en activering

5.6 Media

2020

Verschil raming -/realisatie 2020

317.568

316.645

317.354

-709

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

2.258.222

2.115.534

1.254.745

860.789

6.2 Wijkteams

1.055.630

1.041.030

1.033.269

7.761

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

874.677

996.552

1.084.359

-87.807

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

3.421.019

3.414.014

3.605.434

-191.420

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

3.087.010

4.325.635

4.410.161

-84.526

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

118.752

117.950

80.345

37.605

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

730.786

648.086

500.785

147.301

7.1 Volksgezondheid

871.671

889.116

885.172

3.944

Totaal lasten

17.472.039

18.919.816

17.996.777

923.039

Baten 4.2 Onderwijshuisvesting

133.419

130.629

214.377

83.748

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

95.270

94.548

99.291

4.743

5.1 Sportbeleid en activering

502.500

633.376

618.598

-14.778

5.2 Sportaccommodaties

85.537

76.397

84.580

8.183

5.3 Cultuurpres., cultuurprod. en cultuurpartic.

6.221

6.121

6.119

-2

5.4 Musea

6.229

9.415

9.355

-60

172.197

180.443

186.091

5.648

58.450

34.872

-23.578

325.000

158.211

-166.789

1.514.379 1.411.494 -17.405.437 -16.585.283

-102.885 820.154

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

Totaal baten Totaal saldo van baten en lasten

325.000

1.326.373 -16.145.666

16

Mutaties reserves

Primitieve raming 2020

Raming na wijziging 2020

Realisatie

163.477

Baten

0 726.423

999.681

0 823.827

-175.854

Saldo

726.423

836.204

823.827

-12.377

-15.419.243 -16.569.233 -15.761.457

807.776

Lasten

Resultaat progr. Sociale kracht en cohesie

2020

Verschil raming -/realisatie 2020 163.477

Verklaring saldo programma Sociale kracht en cohesie Kapitaallasten

Gemeenschapsaccommodaties

Reserves Verschillen > € 25.000

Verschillen > € 5.000 en < € 25.000

Verschillen < € 5.000

Totaal

736.700 0

Vrijval voorziening groot onderhoud schoolgebouwen Onderwijsachterstandenbeleid (saldo overheveling naar 2021) Vervoerskosten kinderen Sport algemeen (saldo overheveling € 20.000 naar 2021) Buurtsportcoaches Regievoering 3d's Lokale alg. voorz WMO impulsregeling Ketenaanpak verward gedrag WMO totaal Jeugdzorg totaal

83.800 66.200 28.500 27.100 39.400 32.400 54.300 25.000 -476.000 52.600

Diversen

63.300

Brede aanpak dak- en thuisloosheid (saldo overheveling naar 2021)

17.600 56.900

807.800

Toelichting verschillen > € 25.000 Kapitaallasten gemeenschapsaccommodaties incidenteel voordeel € 736.700 De herrubricering van een tweetal gebouwen (Don Bosco in Heel en ’t Leuke in Beegden) op de balans hadden als gevolg dat ook de kapitaallasten dienden te worden herzien. Door de herberekening van de kapitaallasten van deze gemeenschapshuizen is er een incidenteel boekhoudkundig voordeel ontstaan. Eerdere gedane 17

afschrijvingen (in een keer) als zijnde maatschappelijk nut dienden te worden teruggedraaid omdat er sprake is van economisch nut. Het terugdraaien van eerdere afschrijvingen leidt tot een éénmalig boekhoudkundig voordeel op de kapitaallasten. In de 1e Prorap wordt het structurele voordeel meegenomen. Vrijval voorziening groot onderhoud schoolgebouwen incidenteel voordeel € 83.800 Vanuit het huidige beheerplan gebouwen 2017-2020 resteert een bedrag van € 83.800 in de voorziening ‘Groot onderhoud schoolgebouwen’, welk bedrag vrijvalt ten gunste van de exploitatie 2020. Hierdoor wordt het incidenteel voordeel over 2020 veroorzaakt. Voorgesteld wordt om via saldobestemming jaarrekening 2020 een bedrag van € 30.000 over te hevelen naar 2021 t.b.v. het integraal huisvestingsplan onderwijs en € 53.800 voor de cofinanciering van aanvragen specifieke uitkering ventilatie in scholen (SUVIS) . Een verdere toelichting is opgenomen in de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen. Onderwijsachterstandenbeleid incidenteel voordeel € 66.200 Het incidentele voordeel van € 66.200 mag worden meegenomen naar 2021 (Sisa 2019-2022) en wordt benut voor de bekostiging van de uitbreiding uren voorschoolse educatie die geldt vanaf 01-08-2022 (van 10 naar 16 uur voor VVE doelgroep kinderen) en ambulante taalscholing NT2 op de Maasgouwse scholen.

Vervoerskosten kinderen incidenteel voordeel € 28.500 Door corona heeft er minder vervoer plaatsgevonden met betrekking tot leerlingen- en gymvervoer. Van de niet gereden ritten is 80% vergoed (landelijke regeling). Daarnaast zijn er door corona en natuurlijke uitstroom minder individuele vergoedingen openbaar vervoer uitbetaald. Sport algemeen incidenteel voordeel € 27.100 Zie beleidsmatige toelichting 3.2.3 Sport, activiteiten en accommodaties, onderdeel sportbeleid. Buurtsportcoaches incidenteel voordeel € 39.400 Het incidenteel voordeel op dit budget wordt in 2020 voornamelijk veroorzaakt door een afrekening met Stichting Multidisciplinair Samenwerkingsverband Maasgouw (MSM) over de boekjaren 2016 tot en met 2019 voor een totaalbedrag van € 25.000. Het gaat hierbij om de projecten JOGG en Beweegcoaches. Tijdens de eerste jaren werd uiteindelijk minder op deze projecten uitgegeven dan in eerste instantie begroot. Dit overschot van die eerste jaren werd in eerste instantie doorgeschoven naar de daarop volgende periode met het oog op de uitvoering van doorgeschoven activiteiten. Echter nu heeft alsnog een afrekening plaatsgevonden. Over 2020 is het subsidiebedrag naar onder bijgesteld.

Regievoering 3 D’s incidenteel voordeel € 32.400 Op de post Regievoering 3 D’s is het bedrag geraamd dat noodzakelijk is voor de bijdrage van Maasgouw voor de bekostiging van het regionale programmateam MLO. Het geraamde bedrag is niet volledig nodig geweest in 2020 in verband met een vacature voor de regionale projectleider jeugd Midden-Limburg Oost. Impulsregeling incidenteel voordeel € 54.300 Het incidenteel voordeel op dit budget wordt in 2020 voornamelijk veroorzaakt door een afrekening van de subsidie impulsregeling met Stichting MSM over de boekjaren 2016 tot en met 2019 en aanpassing van het subsidiebedrag voor 2020. Ketenaanpak verward gedrag incidenteel voordeel € 25.000 Zie beleidsmatige toelichting 3.2.1 Zorg voor elkaar, onderdeel ketenaanpak voor personen met verward gedrag.

18

Wmo totaal De post Wmo wordt bij de financiële verantwoording in totaliteit bekeken. De overschrijdingen zijn als volgt: Maatwerkvoorzieningen WMO Woonvoorzieningen Overige voorzieningen, meerkosten onderhoud Huishoudelijke hulp Vervoer, lagere uitgaven WMO begeleiding Financiële noodmaatregel corona Eigen bijdragen maatwerkvoorziening PGB Omnibuzz vervoer Incidenteel nadeel 2020 WMO

incidenteel nadeel € 476.000

€ 168.770 € 12.680 € 137.570 € -1.540 € 50.180 € 10.305 € 166.790 € 930 € -69.670 € 476.015

Vanwege de financiële impact van het coronavirus op de begroting van de gemeente Maasgouw is er voor gekozen om in de 1e Prorap 2020 geen bij- of aframingen voor te stellen voor de budgetposten binnen het Sociaal Domein. Bij de samenstelling van de 2e Prorap zijn de uitgaven over 2020 voor Wmo begeleiding becijferd op een raming ter hoogte van € 1.030.000 op jaarbasis. Bij de 2e Prorap is op totaalniveau een bedrag van € 136.100 overgeboekt naar het budget Noodmaatregel Wmo Corona omdat de verwachting was dat dit binnen het budget opgevangen kon worden. De veronderstelling was dat er nog een eventuele compensatie van het Rijk zou komen voor de kosten financiële Noodmaatregel Wmo en Jeugd. Dit is echter niet het geval. Dit betekent dat de werkelijke meerkosten corona ter hoogte van € 146.400 zijn opgevangen binnen het totale Wmo budget en hiervoor geen extra bijraming heeft plaatsgevonden. Hierbij dient opgemerkt te worden dat een begroot bedrag van € 136.100 ten behoeve van deze maatregel is overgeboekt uit het budget Wmo begeleiding en hiervoor geen extra middelen zijn bijgeraamd. Zonder deze coronaposten zou er dus op de post Wmo begeleiding geen tekort zijn, maar een overschot. Daarnaast is er conform de meerkostenregeling een bedrag ad. € 5.992 betaald voor meerkosten WMO, waarvoor wel een rijksbijdrage ontvangen is. Dit wordt nader toegelicht in de paragraaf Covid-19.

Woningaanpassingen In december 2020 zijn drie grote woningaanpassingen ter hoogte van € 155.860 gefactureerd. De jaarlijkse noodzaak tot verstrekken is moeilijk in te schatten, net zoals bij andere maatwerkvoorzieningen. Het budget op voorhand aanpassen aan de potentieel hoge kosten van een woningaanpassing leidt tot voortdurend teveel of juist te weinig budget reserveren. Bij de 2e Prorap is naar de vraag voor woningaanpassingen in het verleden gekeken om in te schatten of er budget gereserveerd moest worden. In 2019 waren er geen grote woningaanpassingen en in 2018 was er 1 aanpassing van € 55.000. Aan de hand hiervan heeft geen wijziging van het budget plaatsgevonden. Met de SD MER is wel een procesafspraak gemaakt om de informatievoorziening richting gemeenten Maasgouw te verbeteren. Bij toekenning van de woningaanpassing wordt een beschikking afgegeven, maar de facturatie volgt vaak maanden later en is dan pas zichtbaar voor de budgethouder. Voortaan wordt, geanonimiseerd, melding gedaan over afgifte van een beschikking waarvan verwacht kan worden dat die gaat leiden tot een grote financiële impact. Hulp bij het huishouden De uitgaven voor hulp bij het huishouden zijn gestegen. Het abonnementstarief heeft met name op deze voorziening een aanzuigende werking.

Waar tot 2019 de eigen bijdrage was gebaseerd op het verzamelinkomen (inkomen en vermogen) is er nu sprake van een maandelijkse bijdrage van € 19 ongeacht inkomen en/of vermogen. Voor inwoners met een minimuminkomen heeft de invoering van het abonnementstarief geen financieel voordeel opgeleverd, maar voor de inkomensgroepen daarboven is de nieuwe regeling financieel voordeliger geworden. Door de hoogte van de eigen bijdrage kozen inwoners in 19

deze inkomensgroepen ervoor om zelf een hulp bij het huishouden te bekostigen, echter deze financiële drempel is nu weggevallen. Hierdoor krijgt een beroep op de zelfredzaamheid steeds minder gehoor. Deze post is bij de 2e Prorap 2020 op basis van de toen bekende gegevens doorgerekend en kwam uit rond € 1.690.000. De verwachting was dat de toen berekende overschrijding van € 15.000 op te vangen was binnen de totaliteit van de Wmo posten. Begeleiding De afgelopen jaren is een stijging in de uitgaven voor begeleiding individueel te zien en een daling bij de begeleiding groep. Met name bij begeleiding groep is in 2020 een daling te zien die wordt veroorzaakt door het niet samen kunnen komen door het coronavirus. Aanbieders hebben, vanwege deze uitzonderlijke omstandigheden, ruimte gekregen om op andere wijze ondersteuning te bieden aan deze doelgroep binnen de afgegeven indicatie. Toch was het soms noodzakelijk om nog extra begeleiding individueel in te zetten wat mede heeft geleid tot een lichte stijging in de uitgaven. De totaaluitgaven op begeleiding zijn wel gedaald ten opzichte van 2019. Eigen bijdrage Ook in 2020 is er weer minder eigen bijdrage geïnd vanwege het abonnementstarief. Daarnaast zijn twee maanden kwijtgescholden aan cliënten vanwege het coronavirus en de daardoor minder geleverde ondersteuning in het voorjaar.

Dit was een landelijke regeling en gemeenten worden hiervoor gecompenseerd. Maasgouw heeft een compensatie ontvangen ter hoogte van € 29.559. Het CAK, de organisatie die zorgt voor inning van het abonnementstarief, heeft in 2020 een nieuw systeem in gebruik genomen. Dit heeft technische problemen veroorzaakt waardoor cliënten hun facturen later dan gepland hebben ontvangen. Deze problemen zijn opgelost, en een terugbetalingsregeling is aangeboden aan cliënten die niet in staat zijn om het opgelopen bedrag direct te voldoen. Dit zorgt voor een vertraging in de inning van de bijdragen 2020. Conform regelgeving moeten de ontvangsten van het CAK verwerkt worden volgens het kasstelsel. Dit betekent dat de eigen bijdragen over het jaar 2020, die ontvangen worden in 2021, verantwoordt dienen te worden in het boekjaar 2021 (ultimo maart 2021 zijn voor een bedrag ad. € 30.000 eigen bijdragen ontvangen die nog betrekking hebben op 2020). Ten tijde van de samenstelling van de 2e Prorap 2020 konden de gegevens van het CAK niet geraadpleegd worden door de technische problemen. Deze post zal bij de 1e Prorap 2021 structureel bijgesteld worden. Vervoer Het coronavirus heeft ook een grote impact gehad op het aantal vervoersbewegingen in het vraagafhankelijk vervoer uitgevoerd door de GR Omnibuzz.

Daardoor vallen de vervoerskosten en de vervoersopbrengsten, die bestaan uit de eigen bijdragen van cliënten, lager uit. Daarnaast heeft de SD MER heeft een project uitgevoerd in opdracht van gemeente Maasgouw. Een heronderzoek op niet reizende pashouders heeft plaatsgevonden, waarna het cliëntenbestand weer is geactualiseerd. De kosten van dit project zijn gedeclareerd in 2020 en het financiële voordeel vanuit de actualisatie zal in 2021 merkbaar zijn. Jeugdzorg totaal Omschrijving

incidenteel voordeel € 52.600 €

Jeugdbescherming en reclassering LTA Jeugdzorg Plus Veilig Thuis Overige posten op totaalniveau

77.100 -56.500 -48.200 69.800 10.400

Incidenteel voordeel 2020

€ 52.600

20

Jeugdbescherming & Jeugdreclassering (JB/JR) De JBJR wordt uitgevoerd door 3 organisaties (Het Leger Des Heils, Bureau Jeugdzorg en William Schrikker Groep) die op basis van historisch verbruik een voorschot krijgen. Alle drie deze organisaties hebben minder verbruik gehad dan verwacht en daarom ontvangt de gemeente een deel van het bevoorschotte bedrag terug. Het Leger des Heils heeft een zeer specifieke doelgroep te weten reizende en dakloze kinderen. In 2020 zijn geen kinderen uit Maasgouw geweest die ondersteuning van deze partij kregen, zodoende hebben we het gehele voorschot terug gekregen. Naast deze overschotten over 2020 is er nog een afrekening met Bureau Jeugdzorg over 2016. Op 24 oktober 2017 is de subsidie 2016 aan Bureau Jeugdzorg (hierna: BJZ) vastgesteld. De subsidie is lager vastgesteld, wat betekent dat BJZ een deel moest terugbetalen. Over de hoogte van deze terugvordering was BJZ het niet eens en heeft bezwaar gemaakt op de vaststellingbeschikking. Reden hiervoor is dat zij er vanuit ging dat de zogenaamde 5% regeling die in 2015 gehanteerd werd ook voor 2016 van toepassing zou zijn. Samenvattend ging BJZ er vanuit dat de vaststelling 5% hoger zou zijn.

Deze 5% regeling houdt in dat 5% van de verleende maar niet benodigde subsidie, niet aan gemeenten hoefde te worden terugbetaald in verband met eventuele frictiekosten als gevolg van de decentralisatie jeugdhulp in 2015. De gemeenten waren van mening dat de regeling alléén voor het jaar 2015 van toepassing was. Met het besluit op bezwaar van 18 juli 2018 heeft het college het door BJZ gemaakte bezwaar dan ook ongegrond verklaard. Tegen dit besluit heeft BJZ beroep ingesteld. 10 september 2019 heeft de rechtbank uitspraak gedaan en het beroep van BJZ gegrond verklaard en heeft de Rechtbank Limburg het college opgedragen binnen zes weken een nieuw besluit op bezwaar te nemen. Het college heeft op 09 oktober 2019 besloten om tegen de uitspraak van de rechtbank hoger beroep in te stellen Dit hoger beroep is behandeld door de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (RvS) op 18 november 2020. Op 24 december 2020 is de uitspraak van de RvS ontvangen waarin BJZ in het gelijk is gesteld. Er zijn geen mogelijkheden om het oorspronkelijke bezwaar opnieuw ongegrond te verklaren Het verschil door toepassing van de 5% regeling is € 16.326.

LTA Het LTA is een verzameling van gespecialiseerde jeugdhulpproducten van verschillende aanbieders welke landelijk wordt ingekocht omdat deze zeer specifiek en weinig voorkomend zijn, en het daarvoor niet haalbaar is om deze per jeugdhulpregio in te kopen. Tijdens de 2e Prorap er is bijgeraamd op het Landelijk Transitie Arrangement (LTA) omdat hier een jeugdige gebruik van maakte per augustus ’19. Maasgouw is verantwoordelijk geworden nadat de gezaghebbende ouder van de betreffende jeugdige, per deze datum, is verhuisd naar Maasgouw. Deze specifieke hulp uit het LTA brengt zeer hoge kosten met zich mee. De verwachting was dat betreffende jeugdige gedurende heel 2020 gebruik maakt van de LTA-zorg. Waar geen rekening mee is gehouden is mogelijke nieuwe instroom binnen het LTA van een nieuwe specifieke jeugdige. Dit is wel gebeurd bij het begin van het 4e kwartaal, wat niet wil zeggen dat dit dezelfde hulp is tegen hetzelfde tarief. Jeugdzorg Plus Jeugdzorg Plus is een specialistische en relatief dure vorm van zorg, zij het aanzienlijk goedkoper dan het LTA. Er is bij de 2e Prorap van uit gegaan dat er in 2020 geen nieuwe jeugdigen zouden instromen, dit is wel gebeurd bij het begin van het 4e kwartaal. Veilig Thuis De rijksoverheid heeft meer gelden beschikbaar gesteld voor de uitvoer van Veilig Thuis. Dit voordeel is naar de gemeentes toe doorgerekend.

Daarnaast heeft ook een terugbetaling plaatsgevonden door onderbesteding door Veilig Thuis.

21

Beleidsindicatoren Programma Sociale kracht en cohesie Taakveld

Naam indicator

Eenheid Vorige Waarde Periode Waarde periode

4. Onderwijs

Absoluut verzuim

per 1.000 inw. 518 jr

2018

0

2019

0

4. Onderwijs

Relatief verzuim

per 1.000 inw. 518 jr

2018

6

2019

4

4. Onderwijs

Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

%

2018

1,8

2019

1,8

6. Sociaal domein

Jongeren met jeugdhulp

2018

12,0

2019

15,0

6. Sociaal domein

Jongeren met jeugdbescherming

% jongeren tot 18 jr %

2018

1,0

2019

1,1

6. Sociaal domein

Jongeren met jeugdreclassering

%

2015

0,4

2016

0,4

Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar).

6. Sociaal domein

Cliënten met een maatwerk arrangement WMO Niet-sporters

per 1.000 inwoners

2019

35

2020

82

%

2012

49,8

2016

55,0

Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de WMO. Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder.

5. Sport, cultuur en recreatie

Toelichting Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school of instelling. De periodeaanduiding "2019" staat voor schooljaar "2018/2019". Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is. De periodeaanduiding "2019" staat voor schooljaar "2018/2019". Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periodeaanduiding "2019" staat voor schooljaar "2018/2019". Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen.

22

3.3

Woon- en leefklimaat

Strategische Visie 2025

In de Strategische Visie is geconstateerd dat veel inwoners het als een essentiële opgave voor de gemeente zien om te werken aan een woon- en leefklimaat van hoge kwaliteit. De leefomgeving in Maasgouw wordt gekenmerkt door weidse uitzichten over de Maasplassen in een landschap met karakteristieke dorpskernen en veel groen. Vooral die combinatie van kwaliteiten maakt Maasgouw tot een aangename gemeente om te wonen en leven. Het behouden en versterken van deze ruimtelijke kwaliteiten vormt daarmee een centrale ambitie voor de gemeente. In dat verband wordt ook (samen met partners zoals woningcorporaties) gestreefd naar een aanbod van woningen dat rekening houdt met de wensen van woningzoekenden en demografische trends.

Coalitieakkoord 2018-2022 Hoofdstukken/-doelen Coalitieakkoord

Onderwerp in programmabegroting

Wonen en migratie  Opzetten van integraal onderzoek naar redenen van vestiging en vertrek van inwoners zodat beter gestuurd kan worden op de (sociale, fysieke en economische) factoren die de keuze van een woonplaats bepalen.  Heroverwegen van woningbouwbeleid in 2019 rekening houdende met actualisatie van gegevens en regionale bestuurlijke afspraken.

Paragraaf 3.3.1  Behouden en aantrekken van bewoners voor dorpen in Maasgouw  Gebiedsmarketing gericht op bewoners  Realisatie tijdelijke woningen

Ontwikkeling fysieke leefomgeving  Beoordelen of vooruitlopend op de invoering van de Omgevingswet de huidige structuurvisie moet worden vervangen door een nieuwe gemeentelijke omgevingsvisie.  Zoeken naar mogelijkheden van hergebruik van leegstaand monumentaal erfgoed en andere leegstaande gebouwen zoals bedrijfs- en kantoorpanden.

Paragraaf 3.3.2  Gemeentelijke omgevingsvisie  Leegstaande gebouwen en monumentaal erfgoed  Meekoppelkansen bij hoogwatermaatregelen

Beheer openbare ruimte, natuur en landschap  Uitrollen van succesvolle voorbeelden van beheer openbare ruimte, natuur en landschap samen met inwoners.  Onderzoek naar mogelijkheden voor herinrichting bij onveilige verkeerssituaties en naar mogelijkheden om druk van doorgaand verkeer op kernen te verminderen.  Realiseren van meer bloemrijke bermen en akkerranden in overleg met eigenaren en beheerders (zoals agrariërs).

Paragraaf 3.3.3  Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan  Nieuwe onderhoudsplannen Kunstwerken en Gebouwen  Hondenbeleid

Klimaat, energie en afvalverwerking  Samen met inwoners en bedrijven werken aan een Plan van Aanpak over de manier waarop samen kan worden gewerkt aan klimaatadaptie, energietransitie en circulaire economie.

Paragraaf 3.3.4  Klimaatakkoord en energietransitie  Verduurzamen gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed  Afval en riolering kostendekkend

23

3.3.1 Wonen en Migratie Behouden en aantrekken van bewoners voor dorpen in Maasgouw Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Beeld gekregen van de redenen van nieuwe inwoners om zich in Maasgouw te vestigen en van de redenen van inwoners om in Maasgouw te (blijven) wonen.

In de Programmabegroting is een onderzoek aangekondigd dat meer zicht moet gaan geven op de factoren die de keuze voor een woonplaats bepalen (redenen voor vestiging en vertrek van inwoners).

De marginale kosten zijn vanuit bestaande budgetten vanuit communicatie en volkshuisvesting.

Binnen dit kader is in de eerste plaats erkend in hoeverre de software waarover het team Dienstverlening beschikt uit de bevolkingsadministratie informatie kan genereren over de locaties waar nieuwe inwoners vanaf komen en waar inwoners heen vertrekken. Ook wordt daarbij meegenomen in hoeverre de aanschaf van specifieke software hiervoor nodig is. In 2020 zijn hiervoor een aantal gesprekken gevoerd door beleidsmedewerker Wonen/Volkshuisvesting met medewerkers van het Team Dienstverlening maar dat heeft nog niet tot resultaat geleid. In het eerste kwartaal van 2021 vindt opnieuw intern overleg plaats om te bespreken wat de mogelijkheden zijn.

In de begroting 2020 is een bedrag van €20.000 beschikbaar gesteld voor “aantrekken van bewoners”. Dit bedrag wordt overgeheveld naar 2021. Totale overschot bedraagt € 29.500

In de tweede plaats zijn in de loop van 2020 vragenlijsten verstrekt aan nieuwe inwoners die zich inschrijven bij de gemeente met vragen over de redenen waarom ze voor een woonplaats in de gemeente Maasgouw hebben gekozen. In het eerste kwartaal van 2021 is ook aan de leden van het MaasgouwPanel gevraagd wat de belangrijkste redenen zijn om in één van de dorpen van de gemeente Maasgouw te wonen en welke verbeterpunten er zijn. In april 2021 wordt op een rij te gezet wat de conclusies van dit onderzoek zijn. Daarna wordt geanalyseerd wat de factoren zijn die de keuze van een woonplaats bepalen én in hoeverre die factoren door de gemeente zijn te beïnvloeden. Dat analyserapport (plus aanbevelingen) wordt in april 2021 in het college van B&W en de raadswerkgroep Wonen besproken.