221936-bijlage 1 Strategische Visie Maasgouw 2035
Tekst van het document
Vooral aan het water, bij vakantieparken en recreatiegebieden
voorzieningen in de gemeente, maar geven ook aan wel eens last
wordt het toerisme ontwikkeld. De gemeente houdt voortdurend
te hebben van de drukte en vinden dat ze zelf nog onvoldoende
in de gaten dat de balans tussen de voordelen van toerisme en
profiteren van het toerisme.31 Daarom heeft de gemeente met
eventuele overlast goed blijft.
30
het beleidskader Waardevol Toerisme 2024-2027 als doel dat recreatie en toerisme ook waarde toevoegt voor de inwoners van
De bedrijven in de detailhandel zoals supermarkten, winkels,
Maasgouw zelf.
bakkers en slagers bieden niet alleen veel banen maar zijn ook belangrijk voor de leefbaarheid. Hierdoor heeft ieder dorp nog
WAT IS DE AMBITIE?
plekken waar inwoners elkaar dagelijks kunnen ontmoeten. De
In 2035 worden de bijzondere bedrijven in Maasgouw
gemeente steunt deze bedrijven door een goede inrichting van
gekoesterd. De gemeente wil de nautische sector en het
de openbare ruimte in de dorpen zodat deze bedrijven zoveel
toerisme verder versterken - de sectoren waar de gemeente
mogelijk voor ieder dorp behouden kunnen blijven.
al in uitblinkt - maar dat moet wel in balans blijven met de leefomgeving. Duurzaamheid is daarbij belangrijk: bedrijven en
Ik vind het een goed idee als onze gemeente voorop loopt
bedrijventerreinen worden gestimuleerd om te verduurzamen. De
bij innovatie en verduurzaming van bedrijven – 68% van de
gemeente beschermt daarnaast het leefmilieu van inwoners.
deelnemers aan de Swipocratie is het daarmee eens.
De bedrijven in de nautische sector en de havengebieden en in de toeristische-recreatieve sector (inclusief horeca) moeten steeds
Toerisme liever vooral op bepaalde locaties aan het water
inspelen op nieuwe trends en verduurzamen om concurrerend
ontwikkelen dan overal in de gemeente – 66% van de
te kunnen blijven. Deze bedrijven zorgen voor banen, inkomsten
deelnemers aan de Swipocratie is het daarmee eens.
en levendigheid in Maasgouw en zetten het unieke profiel van Maasgouw op de kaart. Daarom wordt de ontwikkeling van deze
WAT BETEKENT HET VOOR SAMENLEVING EN GEMEENTE?
bedrijven, in de daarvoor aangewezen zones, door de gemeente
• De bedrijven in de havens en de nautische sector en in de
gesteund.
toeristisch-recreatieve sector bieden veel werk en zorgen voor levendigheid in de gemeente. Binnen de zones die
De Omgevingsvisie van de gemeente uit 2022 beschrijft
zijn aangewezen in de Omgevingsvisie wordt de duurzame
het ruimtelijk-economisch beleid dat Maasgouw tot in 2035
ontwikkeling van deze bedrijven gesteund, in balans met het
gaat voeren. In deze visie zijn de zones aangegeven waarin
leefmilieu.
economische activiteiten zijn toegestaan zoals gebieden
• De zorgsector biedt veel banen in Maasgouw en
voor energieopwekking en -transport, bedrijventerreinen,
zorgvoorzieningen waar inwoners behoefte aan hebben,
havengebieden en gebieden waar toerisme, recreatie en horeca is
maar heeft te kampen met personeelstekorten. Samen met
toegestaan. De gemeente ondersteunt de duurzame ontwikkeling
de instellingen zoekt de gemeente naar creatieve oplossingen
van deze gebieden, mits dat niet leidt tot aantasting van het woon- en leefmilieu.
hiervoor zodat de zorg voor inwoners gewaarborgd blijft. • De bedrijven in de detailhandel bieden veel banen en zijn belangrijk voor de leefbaarheid in de dorpen. Door een goede
De ondernemingen in de zorgsector binnen de gemeente worden
inrichting van de openbare ruimte draagt de gemeente bij aan
gesteund omdat ze veel banen bieden maar ook belangrijk zijn
gunstige omstandigheden voor deze bedrijven.
om aan alle inwoners van de gemeente de basiszorg te kunnen bieden waar ze behoefte aan hebben.
Strategische visie Maasgouw 2035
27
5. Samenwerking In 2035 zien we in Maasgouw een vruchtbare samenwerking tussen gemeente, inwoners en organisaties waarin gezamenlijk overleg leidt tot gedragen besluiten en inwoners op vele fronten actief betrokken zijn. HOE IS HET NU? De gemeente Maasgouw levert veel inspanningen om inwoners te betrekken bij de voorbereiding van besluiten. Er is een online Maasgouw panel waar alle inwoners aan kunnen deelnemen en via dat panel worden regelmatig vragenlijsten aan inwoners voorgelegd. Er is regelmatig overleg met dorpsraden- en werkgroepen en met groepen van bewoners die initiatieven nemen of bepaalde belangen behartigen. Daarnaast worden in alle dorpen regelmatig overleg- en inspraakbijeenkomsten georganiseerd en worden initiatieven vanuit de dorpen door de gemeente zoveel mogelijk gesteund en gestimuleerd. Uit de enquête voor de toekomstvisie blijkt ook dat inwoners het belangrijk vinden dat de gemeente prioriteit geeft aan het laten denken en meepraten van inwoners bij besluiten.32 Toch laat een onderzoek van de gemeente naar burgerparticipatie uit 2024 zien dat relatie tussen gemeente en inwoners niet als optimaal wordt ervaren: inwoners voelen zich niet altijd gehoord of betrokken, zelfs als zij wel hebben meegedacht.
Er ontbreekt vertrouwen aan beide kanten en er is behoefte aan duidelijkere rolverdeling, open communicatie en transparantie over hoe inbreng van inwoners wordt opgevolgd door de gemeente.33 Met het oog op het vrijwilligerswerk in Maasgouw laten de resultaten van de online enquête zien dat veel van de respondenten actief zijn als vrijwilliger (bijvoorbeeld binnen vereniging) of mantelzorger. De gemeente stimuleert en ondersteunt het werk van vrijwilligers actief via initiatieven zoals Steunpunt Vrijwilligers Maasgouw en platforms zoals MeedoenMaasgouw.nl. Desondanks signaleert de gemeente dat inwoners minder vaak vrijwilligerswerk doen. Veel lokale vrijwilligersorganisaties zoals verenigingen geven aan dat het steeds lastiger wordt om vrijwilligers te vinden. Mensen zijn best bereid om vrijwilligerswerk te doen maar bij voorkeur kortdurend en vrij in te plannen. De gemeente Maasgouw heeft samenwerking al jarenlang hoog in het vaandel staan vanuit de overtuiging dat maatschappelijke opgaven veel beter aangepakt kunnen worden samen met andere organisaties dan alleen. Daarom werkt de gemeente intensief samen met tal van organisaties zoals andere overheden, maatschappelijke instellingen en bedrijven. Dat gebeurt in structurele vorm binnen samenwerkingsverbanden of op projectmatige basis.
Vooral met buurgemeenten, zoals de gemeente Echt-Susteren en Roerdalen binnen MER-verband is er een uitgebreide en intensieve samenwerking, maar ook met andere gemeenten binnen de regio, met provincie en waterschap. Daarnaast wordt er projectmatig samengewerkt met maatschappelijke organisaties zoals woningcorporaties, welzijnsinstellingen, natuurorganisaties, projectontwikkelaars of adviesbureaus en met de vele bedrijven die in Maasgouw gevestigd zijn.
28
Strategische visie Maasgouw 2035
WAT IS DE AMBITIE?
de gemeente projectmatige allianties met de overheden,
In 2035 zien we een vruchtbare samenwerking tussen inwoners
maatschappelijke organisaties en bedrijven die beschikken over
en gemeente waarin iedereen naar vermogen zijn of haar
middelen om de opgave daadkrachtig en resultaatgericht te
verantwoordelijkheid neemt. Inwoners kijken naar elkaar om en
kunnen aanpakken.
helpen elkaar, zetten zich actief in voor vrijwilligersorganisaties zoals verenigingen, steken de handen uit de mouwen in hun
De gemeente moet prioriteit geven aan het meepraten en
eigen leefomgeving en tonen eigen initiatief bij problemen
meedenken van inwoners - 33 % van de deelnemers aan de
waar ze tegen aan lopen. Zelfredzaamheid, eigenaarschap en
enquête over deze toekomstvisie heeft op deze prioriteit
initiatief van inwoners worden door de gemeente gestimuleerd
gestemd en daarmee heeft deze het op twee na hoogste aantal
en gesteund. De gemeente is zichtbaar en bereikbaar. Participatie
stemmen.
van betrokkenen bij de voorbereiding van plannen en besluiten is vanzelfsprekend: inwoners worden vroegtijdig betrokken,
We hebben nieuwe inwoners nodig om het verenigingsleven in
weten waar en wanneer zij hun opvattingen kunnen inbrengen
stand te houden - 62% van de deelnemers aan de Swipocratie is
en worden op de hoogte gehouden over het vervolgproces. Naast
het daarmee eens.
bijeenkomsten zijn er laagdrempelige manieren voor inwoners om hun opvattingen te laten horen, zoals online panels en peilingen.
WAT BETEKENT HET VOOR SAMENLEVING EN GEMEENTE?
De communicatie van de gemeente over besluiten is begrijpelijk
• Inwoners nemen hun eigen verantwoordelijkheid en iedereen
en transparant zodat inwoners ook duidelijk zien wat met hun
draagt op zijn of haar eigen manier een steentje bij aan een
inbreng gebeurt.
fijne samenleving en een betere toekomst. Dat wordt door de gemeente gestimuleerd en gesteund.
In 2035 is de samenwerking van de gemeente met andere
• De gemeente betrekt inwoners vroegtijdig bij de voorbereiding
organisaties nog verder geïntensiveerd. De gemeente
van plannen en besluiten, biedt voor inwoners laagdrempelige
Maasgouw staat bekend als een betrouwbare en constructieve
manieren om mee te denken (online), communiceert helder en
samenwerkingspartner die steeds op zoek is naar nieuwe
transparant over besluitvorming en maakt daarbij ook duidelijk
kansen om de samenwerking te verbeteren of uit te breiden. De
wat er met de inbreng van inwoners is gedaan.
gemeente is continu in overleg met andere gemeenten, provincie,
• De gemeente werkt intensief samen met andere organisaties
Rijk en waterschap om te bespreken hoe de gezamenlijke aanpak
zoals overheden, instellingen en bedrijven, zoekt steeds naar
van opgaven verbeterd kan worden en hoe de samenwerking
mogelijkheden om de samenwerking te verbeteren en naar
efficiënter en effectiever kan worden gemaakt. Voor de aanpak
kansen voor nieuwe projectmatige allianties voor de aanpak
van specifieke opgaven (zoals gebiedsontwikkelingen) vormt
van opgaven.
Strategische visie Maasgouw 2035
29
BIJLAGEN
Bijlage 1. Demografie en huishoudens (cijfers)
2025
2030
22 743 2040
2035
19 186 084
2035
18 846 704
23 494
23 978 2030
18 474 560
2025
Inwonersaantal Nederland
18 044 027
Inwonersaantal Maasgouw
24 492
AANTAL INWONERS Bron: gemeente Maasgouw en CBS
2040
LEEFTIJDSGROEPEN Bron: gemeente Maasgouw,
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
Etil, CBS (statline). 2025 Maasgouw 2025 Nederland 2030 Maasgouw 0-19 jaar
2030 Nederland 2035 Maasgouw 2035 Nederland 2040 Maasgouw 2040 Nederland 2025 Maasgouw 2025 Nederland 2030 Maasgouw
20-64 jaar
2030 Nederland 2035 Maasgouw 2035 Nederland 2040 Maasgouw 2040 Nederland 2025 Maasgouw 2025 Nederland 2030 Maasgouw
65 jaar en ouder
2030 Nederland 2035 Maasgouw 2035 Nederland 2040 Maasgouw 2040 Nederland 10%
30
Strategische visie Maasgouw 2035
BIJLAGEN GRIJZE DRUK Bron: gemeente Maasgouw, Etil, CBS (statline) Grijze druk is de verhouding tussen de bevolkingsgroep van 65 jaar en ouder en de bevolkingsgroep van 20 tot en met 64 jaar. De grijze druk in Maasgouw is veel hoger dan gemiddeld in Nederland en neemt in de toekomst verder toe. Dit komt doordat het aantal inwoners van 65 jaar en ouder in Maasgouw groeit tot ongeveer 35 % van de totale bevolking in 2035 en doordat het aantal inwoners van 20 t/m 64 jaar daalt tot minder dan 50 % van de totale bevolking in 2035.
2025
2030
2035
2040
Maasgouw: Grijze druk (65 en ouder t.o.v. 20-64)
53,9 %
63.4 %
70.1 %
71.9 %
Nederland: Grijze druk (65 en ouder t.o.v. 20-64)
35,5 %
39,4 %
43,1 %
45,1 %
2023
2023-2031
2031-2040
40
-10
5
23 tot 65 jaar eenpersoons
1.725
-55
-175
23 tot 65 jaar tweepersoons
1.765
-290
-410
65+ eenpersoons
1.735
330
210
65+ tweepersoons
2.290
180
-125
gezin
2.760
-105
-75
565
20
20
10.880
70
-555
HUISHOUDENS (PROGNOSES) Bron: CBS, Etil prognose, In.Fact.Research
< 23 jaar
eenoudergezin totaal
Toelichting De cijfers voor 2025 in deze bijlage zijn gebaseerd op feitelijke gegevens. De demografische cijfers voor 2030, 2035 en 2040 en de cijfers over huishoudens vanaf 2023 zijn gebaseerd op prognoses. Prognoses zijn gebaseerd op trends uit het verleden. Toekomstige maatschappelijke omstandigheden en toekomstige politiek-bestuurlijke gaan deze cijfers nog beïnvloeden.
Strategische visie Maasgouw 2035
31
BIJLAGEN
Bijlage 2. De weg naar de visie Maasgouw 2035 De toekomstvisie van de gemeente Maasgouw kwam tot stand met inbreng van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Gedurende het proces dachten in totaal 2354 mensen mee. Dat is een mooi aantal waar we trots op mogen zijn. VERKENNEN Het participatieproces werd gestart met een toekomstles die gelijktijdig plaatsvond op drie basisscholen, in Maasbracht, Heel en Wessem. Tijdens deze les dachten de kinderen na over hun gewenste toekomst voor de gemeente. Dit vormde de aftrap voor de Week van de Toekomst. Gedurende de week werden inwoners op straat, bijvoorbeeld op de markt of voor de supermarkt, aangesproken om mee te denken over de toekomst. Ook spraken we jongeren en andere sportievelingen bij sportverenigingen en de waterscouting. Alle huishoudens in de gemeente kregen ook een ansichtkaart op de mat, waarop ze hun ideeën voor de toekomst konden opschrijven en deze ideeën zo terug konden sturen naar de gemeente. Inwoners die liever online meedachten, konden een uitgebreide enquête invullen via de website van de gemeente. Een aantal vertegenwoordigers van lokale maatschappelijke organisaties dachten mee in een van de Toekomstateliers, een inhoudelijke workshop waar ze met elkaar in gesprek gingen. Ook is een groep van maatschappelijke ambassadeurs gevormd met personen die midden in de lokale dorpsgemeenschappen staan.
Deze 16 ambassadeurs hebben in twee sessies en in gesprekken meegedacht over de toekomst van Maasgouw. Daarnaast zijn er sessies voor raads- en collegeleden en het gemeentelijk projectteam geweest. Tot slot werden burgemeesters van omliggende gemeenten in Nederland en België in een interview gevraagd hoe zij aankijken tegen de gemeente Maasgouw en de regionale samenwerking. KIEZEN De verzamelde inbreng werd verwerkt in vier verschillende toekomstscenario’s. Deze scenario’s lieten zien hoe de gemeente Maasgouw er mogelijk uit zou kunnen zien in 2035. Aan de hand van deze scenario’s bepaalden we het ideale toekomstbeeld. De gemeenschap kon zich hierover uitspreken op de Dagen van de Toekomst: vrijdagavond 23 mei in Maasbracht en zaterdagochtend 24 mei 2025 in Heel. Tegelijkertijd werd de Swipocratie uitgezet: een laagdrempelige online enquête. In totaal spraken zich op deze dagen en in de Swipocratie zo’n 920 mensen uit over hun gewenste scenario én over de afzonderlijke bouwstenen van deze scenario’s.
Het streefbeeld en de ambities zijn op 30 juni en 1 juli 2025 in drie verschillende sessies voorgelegd aan de ambassadeursgroep, het projectteam en de Raad en het College van B&W. Tijdens deze sessie zijn het streefbeeld en de ambities aangescherpt en geconcretiseerd.
32
Strategische visie Maasgouw 2035
BIJLAGEN
Bijlage 3. Blik vanuit buurgemeenten In de verkennende fase zijn er gesprekken gevoerd met de burgemeesters van Echt-Susteren, Roerdalen, Roermond, Leudal en Kinrooi (België) als buurgemeenten van Maasgouw om een externe blik op Maasgouw te krijgen. De volgende conclusies en aanbevelingen zijn voortgekomen uit de interviews: • De gemeente Maasgouw wordt gezien als een gemeente met een landelijk karakter, met sterke gemeenschappen, historische stadjes, ruimte voor natuur maar ook voor bedrijvigheid. Maasgouw onderscheidt zich als gemeente door de Maasplassen, de sterke maritieme bedrijven en het watergebonden toerisme. • Maasgouw onderscheidt zich voornamelijk door het type bedrijvigheid met omliggende regio’s, maar bestuurders vinden dat de identiteit van Maasgouw nog onvoldoende wordt gedragen. De gemeente kan zich meer profileren met de gerenommeerde (maritieme) bedrijven die er gevestigd zijn, de grootste binnenhaven van Nederland en het toerisme. • De samenwerking met Maasgouw wordt over het algemeen als positief en constructief ervaren dankzij regelmatig overleg en uitwisseling. Maasgouw wordt gewaardeerd om haar actieve rol in de regionale samenwerking. Door de gunstige ligging aan beide kanten van de Maas, kan Maasgouw een verbindende rol (gaan) spelen.
• Er liggen voor Maasgouw ook nog kansen om de samenwerking met bestaande en nieuwe partners te versterken, zoals op het gebied van toerisme en ruimtelijke ontwikkeling. Daarbij zou Maasgouw bestuurlijk soms wat meer leiderschap en daadkracht mogen tonen. Door het intensiveren van de samenwerking op deze thema’s kan de positie en identiteit de regio Midden-Limburg worden versterkt en kunnen vanuit de regio bruggen worden geslagen tussen Noord- en Zuid-Limburg.
• De bestuurders van omliggende gemeenten voorzien een aantal ontwikkelingen en uitdagingen voor de regio richting de toekomst. Demografische ontwikkelingen met name dubbele vergrijzing en ontgroening vormen een uitdaging. Ook woningbouw vraagt om gerichte aandacht en duidelijke keuzes. Klimaatopgaven zoals wateroverlast en droogte zijn urgent en vereisen (grensoverschrijdende) samenwerking. De groei van recreatie en toerisme vraagt om bewuste keuzes over welk type toerisme men wil stimuleren en hoe overlast wordt voorkomen. Tegelijkertijd wordt de uitvoering van gemeentelijke taken steeds complexer en kostbaarder, waardoor samenwerking met andere gemeenten steeds belangrijker wordt. Tot slot is criminaliteit een belangrijke uitdaging voor de grensgemeenten. Bij het formuleren van de strategische ambities in de Strategische Visie Maasgouw 2035 is met de bovenstaande conclusies en aanbevelingen rekening gehouden.
Strategische visie Maasgouw 2035
33
BIJLAGEN
Bijlage 4. Samenvatting resultaten enquête online Tussen 31 maart en 14 april 2024 is aan inwoners de gelegenheid geboden om een online enquête (vragenlijst) in te vullen met vragen over de toekomst van Maasgouw. De vragenlijst is door 950 inwoners ingevuld. Hieronder zijn de belangrijkste resultaten te vinden. Welk cijfer geeft u de gemeente Maasgouw? Op de schaal van 1 op 10 (waarbij 10 = hoogste en 1 = laagste) werd het volgende cijfer gegeven:
7,8
7,3
6,4
7,1
Als gemeente om te wonen
Als gemeente om te leven met elkaar
Als gemeente om te werken of ondernemen
Als gemeente om vrije tijd door te brengen
Uitspraken over wonen in Maasgouw Inwoners konden uit 10 uitspraken kiezen en aangeven welke drie het beste passen bij wonen in Maasgouw. De meest gekozen antwoorden zijn:
1.
In Maasgouw is een mooi landschap met veel groen en water (76%)
2.
In Maasgouw kunnen kinderen fijn en veilig opgroeien (48%)
3.
In Maasgouw zijn er genoeg mogelijkheden om de vrije tijd te besteden (28%)
4.
In Maasgouw zijn er voldoende winkels en zorgvoorzieningen in de dorpen (25 %)
Eigenschappen van inwoners in Maasgouw We vroegen welke drie eigenschappen u het beste vindt passen bij de inwoners in Maasgouw. De top-drie bestaat uit:
Traditioneel en conservatief (33%) 34
Strategische visie Maasgouw 2035
Trots op het dorp (51%)
Nuchter en bescheiden (29%)
BIJLAGEN
Over welke ontwikkelingen (maximaal 3) maakt u zich het meeste zorgen voor de toekomst? Hieruit kwam de volgende top-drie naar voren:
52%
35%
27%
Te weinig geschikte woningen voor mensen die in Maasgouw willen wonen
Overlast van industrie, bedrijven of verkeer
Te weinig te doen in het dorp
Het is 2035. Hoe wilt u dan dat Maasgouw bekend staat? Er kon gekozen worden uit tien opties hoe iemand wil dat Maasgouw bekend staat. De top-vijf bestaat uit:
1.
Een gemeente met veel natuur en groen om te ontspannen (46%)
2.
Een gemeente waar mensen gezond leven en goede zorg aanwezig is (43%)
3.
Een veilige gemeente met weinig criminaliteit (41%)
4.
De fijnste gemeente om in te wonen en leven (31%)
5.
Een sociale gemeente waar de mensen elkaar kennen en helpen (30%)
Waar moet de gemeente prioriteit aan geven? Inwoners konden uit een lijst met 14 onderwerpen kiezen voor drie onderwerpen waar de gemeente prioriteit aan zou moeten geven. De top-vijf is als volgt:
36%
35%
33%
29%
28%
Zorgen voor voldoende geschikte woningen
Gemeenschapshuizen en ontmoetingsplekken in de dorpen in stand houden
Inwoners laten meedenken en meepraten met besluiten
Goed onderhoud van de openbare ruimte (wegen, straten, groen)
Zorgen voor gezonde leefomgeving
Strategische visie Maasgouw 2035
35
BIJLAGEN
Bijlage 5. Samenvatting scenario’s Maasgouw 2035 Tijdens het visietraject zijn vier scenario’s opgesteld voor Maasgouw in 2035. Deze scenario’s zijn opgesteld aan de hand van de inbreng van inwoners aan het begin van het traject en brengen mogelijke richtingen voor de toekomst van de gemeente in kaart. Aan de hand van deze scenario’s gingen inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties met elkaar in gesprek over de toekomst. De scenario’s op hoofdlijnen:
Groen en geborgen
Scenario A: Groen en geborgen Maasgouw in 2035 is een fijne en rustige plek om te wonen.
woningen gebouwd om het rustige karakter te behouden.
Er is veel ruimte en aandacht voor natuur, gezondheid en rust.
Nieuwkomers en jongeren vinden hierdoor lastiger een
Door het terughoudende beleid rond toerisme en bedrijvigheid
woning. Door de vergrijzing en beperkte inwonersgroei komen
is het rustig gebleven bij de Maasplassen en natuurgebieden.
voorzieningen zoals zorg, horeca, winkels en verenigingen onder
Inwoners zetten zich er samen voor in om het landschap en de
druk te staan. De dorpen voelen hierdoor minder levendig aan.
dorpen schoon te houden. In de gemeente zijn weinig nieuwe
36
Strategische visie Maasgouw 2035
BIJLAGEN
Thuis voor iedereen ZORG
Scenario B: Thuis voor iedereen In 2035 is Maasgouw uitgegroeid tot een levendige en
voor ouderen zijn er te vinden. Door de toename van het
aantrekkelijke woongemeente met ruimte voor groei.
aantal inwoners is er meer draagvlak voor winkels, horeca en
De gemeente heeft zorgvuldig en duurzaam gebouwd,
zorgvoorzieningen in de dorpen. Nieuwe bedrijvigheid wordt
met woonwijken die aansluiten bij de bestaande dorpen en
aangemoedigd mits het niet leidt tot overlast of aantasting van
hun karakter versterken. Jonge gezinnen en jongeren worden
de woon- en leefomgeving. Er is een actief verenigingsleven
aangetrokken door de combinatie van veiligheid, rust,
en veel lokale activiteiten, maar er wordt niet ingezet op het
natuur en de nabijheid van goed bereikbare steden,
aantrekken van meer toeristen. Werkgelegenheid in
maar ook seniorenbungalows en levensbestendige woningen
de gemeente is toegenomen, met name in de zorg.
Strategische visie Maasgouw 2035
37
BIJLAGEN
B&B
Levendig en vernieuwend Scenario C: Levendig en vernieuwend
38
In 2035 benut Maasgouw haar toeristische aantrekkingskracht
en initiatieven, met name in de nautische sector en de zorg. Dat
optimaal met fiets- en wandelnetwerken, vakantieparken en
zorgt voor een impuls aan werkgelegenheid. De gemeente zet
B&B’s en gezellige horeca met terrassen. Nautische bedrijven
actief en zorgvuldig in op nieuwe, duurzame woningbouw voor
floreren rondom de havens. Het buitengebied is een fijn
diverse doelgroepen. Door de nieuwe woningen en nieuwe
vrijetijdslandschap geworden, met veel groen, water en ruimte
bedrijven zijn er meer inwoners in de gemeente. Dat is ook
voor sportieve activiteiten. Inwoners voelen zich verbonden met
gunstig voor het verenigingsleven en voor het draagvlak van
de gemeente. De gemeente stimuleert innovatieve bedrijven
winkels, horeca en zorgvoorzieningen in de gemeente.
Strategische visie Maasgouw 2035
BIJLAGEN
Verbonden gemeenschap Scenario D: Verbonden gemeenschap Maasgouw bestaat in 2035 uit zelfstandige, authentieke en
en het levendige verenigingsleven. De zorgvoorzieningen zijn
hechte dorpen waar tradities en gemeenschapszin centraal
uitgebreid maar inwoners zorgen ook meer voor elkaar. Er zijn
staan. Er is vooral geïnvesteerd in woonruimte voor de eigen
goede recreatieve voorzieningen in de gemeenten die gebruikt
bewoners van alle leeftijdsgroepen, waardoor de gemeente iets
worden door inwoners en bezoekers van buiten de gemeente
gegroeid is. Door de realisatie van nieuwe woningen is er binnen
maar er is geen grootschalig toerisme. Voor evenementen en
de dorpen minder groen aanwezig, maar buiten de dorpen zijn
grootschalige voorzieningen zoeken inwoners en jongeren
de natuur en de rust behouden. Jongeren en volwassenen zetten
omliggende steden zoals Roermond en Weert op.
zich actief in voor het behoud van dorpsidentiteit
Strategische visie Maasgouw 2035
39
BIJLAGEN
Bijlage 6. Samenvatting resultaten Swipocratie Tussen 23 mei en 9 juni 2025 konden inwoners van Maasgouw hun mening geven over de toekomst van Maasgouw. Er werd gevraagd welk van de vier toekomstscenario’s voor Maasgouw in 2035 hen het meest aanspreekt. Ook is hun mening gevraagd over een aantal dilemma’s en stellingen. Hiervoor maakten we gebruik van Swipocratie. De resultaten vindt u hieronder. HOEVEEL MENSEN VULDE DE DE VRAGENLIJST IN? De vragenlijst werd ingevuld door 871 mensen.
HOE OUD ZIJN DE DEELNEMERS? Leeftijd
Percentage
Onder de 18 jaar
1%
18 - 35 jaar
17%
35 - 50 jaar
22%
50 - 65 jaar
26%
Ouder dan 65 jaar
34%
WELK TOEKOMSTBEELD SPREEKT HET MEESTE AAN? Er zijn vier toekomstbeelden waaruit deelnemers hun voorkeur konden aangeven. Het toekomstbeeld ‘Verbonden gemeenschap’ sprak deelnemers het meeste aan. • Verbonden gemeenschap - 84% • Groen en geborgen - 81% • Thuis voor iedereen - 75% • Levendig en vernieuwend - 64%
40
Strategische visie Maasgouw 2035
BIJLAGEN
WAT VONDEN DEELNEMERS VAN DE STELLINGEN? Deelnemers konden op 8 stellingen reageren. Hieronder zijn deze stellingen te vinden en welk aandeel van de deelnemers het ermee eens was. • Het eigen karakter van elk dorp is een sterk punt van onze gemeente - 85% • Ik vind het goed als het aantal inwoners groeit als daarmee de voorzieningen (winkels, huisartsen, horeca) in de gemeente behouden blijven - 80% • Er is in mijn dorp te weinig te doen voor jongeren - 71% • Er zijn voldoende huisartsen en zorgvoorzieningen in mijn dorp - 68% • Ik vind het een goed idee als onze gemeente voorop loopt bij innovatie en verduurzaming van bedrijven - 68% • We hebben nieuwe inwoners nodig om het verenigingsleven in stand te houden - 62% • Ik ben voor meer toerisme als dit zorgt voor meer werk en meer dingen te doen - 52% • Er is in mijn dorp te weinig te doen voor ouderen - 47%
WAT VONDEN DEELNEMERS VAN DE DILEMMA’S? De deelnemers aan het onderzoek kunnen kiezen voor een aantal dilemma’s. In de tabel hiernaast leest u hoeveel mensen kozen voor welk dilemma. Toelichting: op elke regel ziet u twee dilemma’s. Bij het eerste dilemma geeft 58% aan dat ze vinden dat de gemeente meer moet inzetten op verenigingen en sociale contacten. Door 42% wordt aangegeven dat ze vinden dat de gemeente meer moet inzetten op groen en natuur.
Strategische visie Maasgouw 2035
41
BIJLAGEN Percentage
42
Keuze-optie 1
58%
De gemeente moet meer inzetten op verenigingen en sociale contacten
79%
Ik voel me meer betrokken bij mijn dorp
42%
Keuze-optie 2
Percentage
De gemeente moet meer inzetten op groen en natuur
42%
Ik voel me meer betrokken bij de hele gemeente
21%
Ik voel me vooral verbonden met mensen in mijn dorp die ik al langer ken
Ik leg ook graag contact met nieuwe inwoners die hier komen wonen
58%
59%
Als ik oud(er) ben dan wil ik in mijn huidige woning blijven wonen
Als ik oud(er) ben dan verhuis ik naar een kleinere woning met meer zorg in de buurt
41%
48%
Liever bijbouwen in de dorpen
Liever uitbreiden aan de randen van de dorpen
52%
43%
Liever de rust in de natuur behouden
Liever meer fiets- en wandelpaden om van de natuur te genieten
57%
40%
Liever een groot en modern sportcomplex wat verder weg
Liever een kleiner en ouder sportcomplex in eigen dorp
60%
63%
Liever een iets duurdere buurtsuper in eigen dorp
Liever een goedkopere supermarkt wat verder weg
37%
60%
Liever meer inwoners en daardoor meer winkels in de buurt
Liever minder inwoners en daardoor winkels verder weg
40%
38%
Liever meer toerisme en dingen te doen
Liever meer rust en ruimte
62%
37%
Liever mijn kinderen laten opgroeien in een dorp waar ik veel mensen ken
Liever mijn kinderen laten opgroeien In een dorp met een school, winkels en sportclubs in de buurt
63%
83%
Liever ruimte voor meer natuur en groen
Liever meer ruimte voor nieuwe bedrijven met nieuwe banen
17%
62%
Liever traditionele evenementen in onze dorpen behouden
Liever meer eigentijdse evenementen in Maasgouw
38%
33%
Liever wonen in een gemeente waar het overal rustig is
Liever wonen In een gemeente die ook levendige plekken heeft waar iets te doen is
67%
39%
Liever wonen in een rustige gemeente met weinig horeca en toerisme
Liever wonen in een levendige gemeente met meer horeca en toerisme
61%
37%
Liever woningen bijbouwen
Liever groene open ruimtes behouden
63%
66%
Toerisme vooral op bepaalde locaties aan het water ontwikkelen
Toerisme overal in de gemeente ontwikkelen.
34%
24%
Vooral bijbouwen voor jongeren
Bijbouwen voor alle leeftijden
76%
Strategische visie Maasgouw 2035
BIJLAGEN
Bijlage 7. Bronnenlijst 1 Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050 (2024). Gematigde Groei. Rapport van de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050. 2
Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050 (2024).
19 Oppervlakte van groen: 35,8% (NL = 46,8%) (Leudal = 53,8%) (Nederweert 50,1%). Oppervlakte van bomen 20,9% (NL = 25%) (Leudal = 35,9% (Nederweert = 29,2%) Bron: Klimaateffectatlas 2021 via https://www.waarstaatjegemeente. nl/mosaic/dashboard/duurzame-leefomgeving
3 Planbureau voor de Leefomgeving (2025). Toekomstverkenning WLO.
20 Gezondheidsmonitor 2024. https://www. waarstaatjegemeente.nl/mosaic/?short=rut6s
4
Toekomstperspectief Clausgebied en omgeving (2024).
21 Swipocratie. 62% heeft liever meer rust en ruimte dan meer toerisme en dingen te doen. Zie ook bijlage 4
5
NBTC (juli 2025). Vakantie Sentiment Monitor.
6
NBTC (juli 2025). Vakantie Sentiment Monitor.
7 Rabobank (2025). Detail- en groothandel: fysieke winkels blijven belangrijk ondanks online groei. https://www.rabobank.nl/kennis/d011478813-detail-engroothandel-fysieke-winkels-blijven-belangrijk-ondanksonline-groei 8
Zie bijlage 5
9
Gezondheidsmonitor 2024
10 Cijfers over 2021. NOC*NSF https://www. waarstaatjegemeente.nl/viewer/?report=gezondheid_ figuren&keepworkspace=true 11
https://kadastralekaart.com/gemeenten/maasgouw-GM1641? srsltid=AfmBOorukew7Qsm23wzRG9G4rNDC0n4RlkW82ah7g _0o8pfPPK80JytO
22
Enquête toekomstvisie. Zie bijlage 3.
23
https://www.waarstaatjegemeente.nl/viewer/ report?id=lisa&inp_geo=gemeente_1641
24
Public Result (2022). Economisch profiel gemeente Maasgouw
25 Onderzoek personeelstekort in de zorg, Nationale Vacaturebank (juni 2024). https://www.nationalevacaturebank. nl/carriere/actueel/onderzoeken/groot-tekort-aan-personeelin-de-zorg https://maasgouw.nieuws.nl/nieuws/momenteelbevindt-189-procent-van-alle-banen-in-limburg-zich-binnende-zorgsector 26 InnovatieSpotter (eerste helft 2025). https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/?short=3c7i9 27 InnovatieSpotter (eerste helft 2025). https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/?short=o0vqh het innovatiethema met het grootste aantal bedrijven.
12 2022. https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/ dashboard/lokale-monitor-wonen
28 Swipocratie. 68% vindt het een goed idee als de gemeente voorop loopt bij innovatie en verduurzaming van bedrijven.
13 Kadaster.nl (2022) https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/?short=bo7dx
29
Enquête toekomstvisie. Zie bijlage 3
30 Gemeente Maasgouw (2023). Beleidskader Waardevol Toerisme 14 Swipocratie. 68% van de deelnemers is het eens met deze stelling. Zie bijlage 4
31
15 Swipocratie. 59% stemt voor eigen woning, t.o.v. 41% voor verhuizen. Zie bijlage 4
32 Dit punt krijgt het op twee na hoogste aantal stemmen (33%) in de enquête toekomstvisie.
16
33 WINK groep (2024). Burgerparticipatie in Maasgouw eindrapport.
Enquête toekomstvisie. Zie bijlage 3
Uit de enquête toekomstvisie. Zie bijlage 3
17 DUO (2024) https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/?short=eenng 18
Uit de enquête toekomstvisie en participatie tijdens het traject
Strategische visie Maasgouw 2035
43
Gemeente Maasgouw Markt 36, 6051 DZ Maasbracht E-mail: info@gemeentemaasgouw.nl Telefoon: 0475-85 25 00 In samenwerking met Futureconsult Oktober 2025