168459-Bijlage 1: Programmabegroting 2025 definitief

Programmabegroting 2025

Maasgouw, 17 september 2024 Versie: Raad definitief

2

Inhoudsopgave 1. Inleiding .............................................................................................................................................5 2. Kerngegevens ....................................................................................................................................9 3. Programma’s ...................................................................................................................................11 3.1 ALGEMEEN BESTUUR EN BEDRIJFSVOERING ............................................................13 3.2 DIENSTVERLENING ....................................................................................................29 3.3 SOCIAAL DOMEIN ......................................................................................................39 3.4 BEHEER OPENBARE RUIMTE, INFRA EN VASTGOED ..................................................65 3.5 LEEFOMGEVING, WONEN EN ECONOMIE .................................................................77 3.6 GEBIEDSONTWIKKELINGEN .......................................................................................93 4.

Financiële overzichten ...................................................................................................................107 4.1 OVERZICHT ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN.........................................................107 4.2 OVERZICHT OVERHEAD ...........................................................................................111 4.3 OVERZICHT VENNOOTSCHAPSBELASTING ..............................................................113 4.4 OVERZICHT VOOR ONVOORZIEN.............................................................................115 5. Paragrafen inzake de financiële positie .........................................................................................117 5.1 LOKALE HEFFINGEN .................................................................................................119 5.2 WEERSTANDSVERMOGEN & RISICOBEHEERSING ...................................................129 5.3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ........................................................................149 5.4 FINANCIERING .........................................................................................................159 5.5 BEDRIJFSVOERING ...................................................................................................165 5.6 VERBONDEN PARTIJEN

............................................................................................171 5.7 GRONDBELEID .........................................................................................................203 5.8 WET OPEN OVERHEID..............................................................................................215 5.9 VLUCHTELINGEN......................................................................................................217 6. Financiële (meerjaren-)planning ....................................................................................................221 6.1 PROGRAMMAPLAN: BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMA ...................................221 6.2 OVERZICHT INCIDENTELE BATEN EN LASTEN ..........................................................225 6.3 FINANCIËLE FOTO 2025-2028..................................................................................231 7. Bijlagen ...........................................................................................................................................235 7.1 JAARLIJKS INVESTERINGS PROGRAMMA (JIP) 2025 ................................................235 7.2 MEERJARIG INVESTERINGS PROGRAMMA (MIP) 2026-2028 ..................................237 7.3 STAAT VAN RESERVES EN VOORZIENINGEN 2025-2028 .........................................241

3

4

1. Inleiding Heroverwegingen met oog op meerjarenperspectief In verband met de voorgenomen bezuinigingen vanuit het Rijk vanaf 2026 is al voorafgaand aan de begroting 2024 een intensief heroverwegingstraject doorlopen. Hierbij is het ruimtevragende (nieuw of intensivering van bestaand) beleid kritisch heroverwogen. Ook het bestaande beleid is tegen het licht gehouden met als inzet om kosten te besparen. Langs deze weg zijn we, ondanks de rijksbezuinigingen, in staat gebleken om invulling te geven aan de opgave om tot een structureel sluitende meerjarenraming te komen. De eerder doorgevoerde rijksbezuinigingen zijn in de Meicirculaire 2024 gedeeltelijk teruggedraaid omdat de opschalingskorting voor gemeenten is komen te vervallen. Ook met betrekking tot de jeugdzorg zijn er aanvullende afspraken gemaakt tussen het Rijk en de VNG. Bij de voorbereiding van de begroting 2025 heeft het eerder ingezette heroverwegingstraject in ons voordeel gewerkt door al vroegtijdig te anticiperen op het sombere financiële perspectief als gevolg van de rijksbezuinigingen. Het zogenaamde ‘ravijnjaar’ 2026 noodzaakt ons om nadrukkelijk te kijken naar de ontwikkeling van de structurele uitgaven en inkomsten in het financieel meerjarenperspectief van de begroting 2025-2028.

Deze ontwikkeling betekent dat we als bestuur nogmaals een heroverwegingstraject hebben doorlopen, omdat we onze bestaande uitgaven moeten blijven beoordelen op nut en noodzaak. Daarnaast worden we wederom geconfronteerd met kostenstijgingen bij het uitvoeren van onze bestaande taken en bestuurlijke opgaven. Tot slot moeten we bewerkstelligen dat er ook naar de toekomst nog voldoende middelen beschikbaar zijn om ruimtevragende ambities te kunnen invullen en financieel voldoende robuust blijven om eventuele tegenvallers te kunnen opvangen. Ten tijde van de Kadernota 2025 waren de ruimtevragende claims nog niet geïnventariseerd, waardoor er onvoldoende zicht was op de financiële opgave en een integrale afweging van middelen. Dit heeft geresulteerd in een aantal algemene beleidsmatige kaders. Belangrijkste uitgangspunten daarbij waren een beleidsarme begroting, de wens om een robuuste buffer van tenminste € 15 miljoen in de algemene reserve aan te houden, meer inkomsten te genereren en een eventuele belastingverhoging te koppelen aan het ambitieniveau voor gemeentelijke voorzieningen. Ondanks het genoemde uitgangspunt van een beleidsarme begroting, is er in deze Programmabegroting toch sprake van een aantal substantiële ruimtevragende claims.

Bij het opstellen van een reële begroting op basis van voortzetting van de ingezette koers van bestaande taken en werkzaamheden, dienen we rekening te houden met toenemende loonkosten en prijsstijgingen. Deze souperen al een gedeelte van de budgettaire ruimte op. Daarnaast leiden aanvullende regelgeving en nieuwe ontwikkelingen tot een noodzaak aan personele uitbreiding voor een goede uitvoering van bestaande en nieuwe wettelijke taken. Verder bestaat een sterke behoefte aan gemeenschapsaccommodaties om de leefbaarheid in onze kernen te behouden en te bevorderen. Tot slot constateren we dat de verwachte besparing op de Wmo niet haalbaar wordt geacht door demografische ontwikkelingen en een toenemende hulpvraag. Binnen het programma Bestuur en bedrijfsvoering geeft de gemeente invulling aan haar takenpakket op het gebied van algemeen bestuur, veiligheid en bedrijfsvoering. In 2025 is de Regiodeal Midden-Limburg aan de orde, waarbij ingezet wordt op de aanpak van opgaven op het terrein van Leefbaarheid, Veiligheid, Economie, Arbeidsmarkt, Onderwijs, Landschap en Klimaatadaptatie en het versterken van de samenwerking binnen de regio Midden-Limburg. Op het terrein van Dienstverlening wordt doorgewerkt aan het reeds ingezette programma om de kwaliteit van onze dienstverlening te verbeteren en om in te spelen op eisen in nieuwe (Europese) wet- en regelgeving.

De werkzaamheden binnen het team Dienstverlening en specifiek het onderdeel Burgerzaken zijn de afgelopen jaren enorm toegenomen en veranderd. Om de kwaliteit op niveau te houden en aanvragen binnen de termijnen te behandelen, wordt voorgesteld de formatie uit te breiden.

5

Binnen het Sociaal domein geeft de gemeente uitvoering aan een uitgebreid takenpakket en moet worden ingespeeld op een divers geheel van opgaven. Op het taakveld "arbeid, inkomen en participatie" blijft het streven dat inwoners zo veel als mogelijk meedoen in de maatschappij. In het separate raadsvoorstel van 1 oktober 2024 wordt ingegaan op de uitbreiding en doorontwikkeling van het Mensontwikkelbedrijf (MOB). Verder blijven we doorwerken aan de ambitie om de zorg toekomstbestendig te maken en om de sociale basisinfrastructuur te versterken. Opgaven voor zorg, ondersteuning, wonen en veiligheid worden in samenhang aangepakt. Binnen dit geheel vormen de jeugdzorg en de hervormingsagenda jeugd een belangrijk aandachtsveld. Ook wordt er geïnvesteerd in diverse gemeenschapsaccommodaties en huisvesting van onderwijs. De investeringen en inspanningen binnen het sociaal domein zijn veelal in de preventieve en faciliterende sfeer. Daarom zijn directe revenuen vaak niet of moeilijk meetbaar. Ook komen positieve effecten veelal buiten de gemeentelijke begroting tot uitdrukking. We zijn er van overtuigd dat deze investeringen in een brede maatschappelijke basis noodzakelijk zijn om toekomstige meerkosten te beperken. In het programma Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed vormt het kwaliteitsniveau van de openbare ruimte het centrale thema.

Binnen het kader van de heroverwegingen is ook het jaarinvesteringsprogramma (JIP) en het meerjarig investeringsprogramma (MIP) tegen het licht gehouden en geactualiseerd. Aandachtspunt voor 2025 is het opstellen van een geactualiseerd beheerplan onderhoud gebouwen. De beheerplannen van civieltechnische kunstwerken en nautische voorzieningen worden in december 2024 ter vaststelling aangeboden en zijn al budgettair vertaald in deze begroting. Ook blijft de verduurzamingsopgave op de agenda staan. Een belangrijk onderdeel binnen het programma Leefomgeving, wonen en economie zijn de stimuleringsmaatregelen die worden genomen om de gestelde doelen met betrekking tot de klimaatadaptatie en energietransitie te realiseren. Daarnaast wordt ingezet op de wetenschappelijke ontsluiting van de archeologische vondsten op het terrein van Stichting Daelzicht. Verder worden in dit programma acties beschreven die invulling geven aan de nieuwe Omgevingswet, BluePorts Limburg en ambities voor natuur en erfgoed. Ook wordt ingegaan op de acties die voor 2025 op de planning staan voor de beleidsvelden economie, toerisme en recreatie waarbij wordt gezorgd voor een digitale ontsluiting van de passantenhavens in Maasbracht en Wessem. Binnen het programma Gebiedsontwikkelingen wordt de aanpak van de grote gebiedsontwikkelingen in de gemeente voortgezet.

Global Goals Nieuw in deze Programmabegroting is dat wij per programma een link hebben gelegd tussen de hoofdoelen in een programma en de Global Goals met daarbij een korte toelichting. Financiën We kunnen de extra uitgaven bekostigen door ons bestaand beleid op een aantal punten te heroverwegen, subsidiegelden in te zetten, meer reguliere inkomsten te genereren en onze reservepositie (binnen de afgesproken kaders) in te zetten. Voor wat betreft de belastinginkomsten wordt ingezet op een geleidelijke groei van de OZB-inkomsten. Deze verhoging is noodzakelijk om enerzijds in de pas te lopen met de toenemende kosten door indexering en anderzijds te investeren in de accommodaties in onze kernen. Zodoende kunnen we een evenwichtige begroting 2025 presenteren die structureel sluitend is en nog ruimte biedt voor toekomstig beleid. Reserves In deze begroting stellen wij voor om de algemene reserve alleen in te zetten voor de bijdrage aan de Regiodeal voor een bedrag van afgerond € 1 miljoen. Na deze voorgestelde aanwending resteert een bedrag van bijna € 20 miljoen. Daarmee blijven we boven de in de Kadernota 2025 gestelde ondergrens van € 15 miljoen. Na aanwending is nog steeds sprake van een uitstekende reservepositie en wordt deze dekking derhalve verantwoord geacht. 6

Belastingen Voorgesteld wordt om de belastingen te verhogen. Dit is nodig voor het opvangen van kostenstijging binnen bestaande budgetten, maar ook om financiële ruimte te creëren voor invulling van ruimtevragende (structurele) beleidswensen in deze begroting en om ook in de toekomst financiële ruimte te houden voor nieuwe beleidsinitiatieven dan wel intensivering van bestaand beleid. Voor OZB-opbrengst woningen eigenaar en niet-woningen (eigenaar en gebruiker) geldt als uitgangspunt de opbrengst 2024 +3% voor 2025. Meerjarig neemt de OZB-opbrengst verder toe. De stijgingen hebben, naast de algemene (bestaande) stijging en de stijging die reeds in de begroting 2024 waren opgenomen, te maken met stijgingen gekoppeld aan investeringen in gemeenschapsaccommodaties en de Medardusschool. % OZB-opbrengst verhogingen

2025

2026

2027

2028

Reeds in meerjarenbegroting opgenomen Toevoeging jaarschijf 2028 Verhoging 2025 Gemeenschapsaccommodaties Medardusschool

2,0% 1,0% -

2,0% 3,0% 2,8% -

2,0% 1,0% 5,6% 0,5%

2,0% 1,0% 1,0% 8,4% 0,5%

Totale OZB verhoging t.o.v. basisjaar 2024 Jaarlijkse OZB verhoging t.o.v. voorgaand jaar

3,0% 3,0%

7,8% 4,7%

9,1% 1,2%

12,9% 3,5%

Voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing wordt het uitgangspunt van 100% kostendekkende tariefstelling gehandhaafd. De (water-)toeristenbelasting wordt de komende jaren trendmatig verhoogd naar een vergelijkbaar tarief met omliggende gemeenten. De parkeerbelasting blijft ongewijzigd. Voor de honden-, forensenbelasting en leges wordt een inflatiepercentage van 2,3% toegepast. Met deze aanpassingen is er sprake van een beperkte trendmatige verhoging van de gemeentelijke belastingen. Integrale afweging In het laatste volledige begrotingsjaar van de huidige coalitie kunnen we constateren dat nagenoeg alle punten uit het coalitieakkoord tot uitvoering worden gebracht en complexe vraagstukken tot besluitvorming in de raad zijn gebracht. Deze opgave is ingevuld binnen het kader van een meerjarig sluitende begroting. De raad kan bij de besluitvorming een andere afweging maken over de inzet van middelen dan het voorstel op basis van de voorliggende Programmabegroting 2025. Vanuit financieel perspectief is het in het kader van een structureel sluitende begroting van belang om daarbij de dekking aan te geven indien er aanvullende beleidswensen zijn. Op basis van het ‘kwadrant’ (ambities of bestaand beleid naar beneden bijstellen, belastinginkomsten verhogen, reserves inzetten) kan overwogen worden welke dekkingsmogelijkheden ingezet kunnen worden.

Daarbij dient de kanttekening geplaatst te worden dat de reserve alleen ingezet kan worden als dekkingsmiddel voor incidentele uitgaven. Structureel begrotingssaldo Een begroting waarbij de baten en lasten met elkaar in evenwicht spreekt natuurlijk voor zich. Echter is het ook noodzakelijk dat de begroting structureel in evenwicht is. Structureel evenwicht betekent dat structurele lasten gedekt worden door structurele baten. De incidentele lasten mogen worden gedekt door structurele en incidentele baten. De toezichthouder (Provincie) heeft de wettelijke taak om te beoordelen of er sprake is van structureel en reëel evenwicht. Hieronder wordt het structurele begrotingssaldo weergegeven. (bedragen x € 1.000) Structureel begrotingssaldo Saldo baten en lasten voor mutaties reserves Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo Waarvan incidenteel baten en lasten (saldo) Structureel begrotingssaldo

2025 -1.652 2.112 460 -1.273 1.733

2026 -1.298 1.393 95 -15 110

2027 -740 1.196 456 -15 471

2028 -373 1.108 735 -15 750 7

Indeling van de Programmabegroting 2025 In hoofdstuk 2 is een overzicht met de kerngegevens opgenomen. In hoofdstuk 3 komen de nieuwe, beleidsmatige planning (doelen en acties) en de financiële planning (lasten en baten) voor het begrotingsjaar 2025 per programma samen bij de beantwoording van de volgende vragen: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Wat gaat dat kosten? Hierbij wordt ook een link gelegd naar de Global Goals. Naast de programma’s zijn er conform de BBV-voorschriften ook een aantal overzichten verplicht. Deze overzichten zijn opgenomen in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 zijn de paragrafen weergegeven. De hoofdstukken 6 en 7 zijn voornamelijk van financiële aard. Hierin komen de financiële overzichten, de financiële positie en de financiële meerjarenplanning aan de orde.

8

2. Kerngegevens A. SOCIALE STRUCTUUR

2023

2024

24.307

24.409

van 0 – 4 jaar

933

980

van 5 – 9 jaar

957

960

van 10 - 14 jaar

881

945

van 15 – 19 jaar

1.107

1.008

van 20 – 64 jaar

13.541

13.462

van 65 – 74 jaar

3.779

3.829

van 75 – 84 jaar

2.319

2.422

85 jaar en ouder

790

803

Beegden

1.849

1.888

Heel & Panheel

4.567

4.587

Linne

3.831

3.880

Maasbracht & Brachterbeek

7.059

7.034

Ohé & Laak

843

840

Stevensweert

1.666

1.697

Thorn

2.463

2.482

Wessem

2.029

2.001

Participatiewet

256

288

IOAW

10

6

IOAZ

5

2

Bijstandsbesluit Zelfstandigen (BBZ )

2

0

Aantal inwoners per 1 januari

Aantal inwoners per kern:

Aantal uitkeringsgerechtigden per 1 augustus

B. FYSIEKE STRUCTUUR Oppervlakte gemeente, waarvan:

5.812 ha

Binnenwater

1.246 ha

Land

4.566 ha

Wegoppervlakte

2,67 km2

Groenoppervlakte (incl. heide en bossen)

4,64 km2

C. FINANCIELE STRUCTUUR Uitgaven gewone dienst Opbrengst belastingen en leges Algemene uitkering uit gemeentefonds Uitkering deelfonds sociaal domein Boekwaarde geactiveerde kapitaalsuitgaven per 1-1 Langlopende leningen per 1-1 Reserves en voorzieningen per 1-1

2024 Totaal € 82.869.000 13.929.200 45.099.000 2.421.600 113.703.900 40.936.300 60.257.900

2025 Totaal € 78.463.400 14.918.700 47.661.200 2.301.900 119.712.000 54.564.200 64.653.900

2024 Per inwoner € 3.409 573 1.855 100 4.678 1.684 2.479

2025 Per inwoner € 3.215 611 1.953 94 4.904 2.235 2.649

9

10

3. Programma’s De opbouw van deze Programmabegroting wordt bepaald door het coalitieakkoord 2022-2026 "Samen bouwen aan een sterk, sociaal en een duurzaam Maasgouw". In de inleiding van het coalitieakkoord is de ambitie opgenomen om verder te bouwen aan een sterke gemeente, werken aan een sociaal Maasgouw en gestalte geven aan een duurzaam Maasgouw. Dat leidt tot een indeling in zes (hoofdprogramma's): 1 Algemeen bestuur en bedrijfsvoering 2 Dienstverlening 3 Sociaal domein 4 Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed 5 Leefomgeving, wonen en economie 6 Gebiedsontwikkelingen Bij de onderwerpen in de programmahoofdstukken staan drie hoofdvragen centraal:  Wat willen we bereiken? (doelen)  Wat gaan we daarvoor doen? (acties)  Wat gaat dat kosten? (middelen) Wat willen we bereiken? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt per onderwerp beschreven welke maatschappelijke effecten we als gemeente willen bereiken. Uit de beschrijving moet blijken welke voordelen we voor burgers, bedrijven of instanties willen bereiken. Dat wil zeggen dat we niet beschrijven welke "output" (diensten, producten of documenten) we opleveren, maar welke "outcome" (effecten) we willen bereiken.

Omdat de gemeente binnen de programma's / domeinen tal van activiteiten organiseert, voert het te ver om binnen een kaderstellend document als de Programmabegroting de beoogde effecten tot in detail te beschrijven. Daarom worden de beoogde effecten in de Programmabegroting in (relatief) abstracte bewoordingen beschreven. Wat gaan we daarvoor doen? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt beschreven welke gemeentelijke activiteiten in 2025 worden gepland om de beoogde maatschappelijke effecten te kunnen bereiken. Daarbij kan worden gedacht aan verbetering of vernieuwing van diensten of producten die voor burgers, bedrijven of instanties bedoeld zijn. Ook kan gedacht worden aan het uitvoeren van onderzoeken of het opstellen en uitvoeren van plannen die leiden tot meer effectiviteit bij het bereiken van maatschappelijke effecten of meer efficiëntie in het functioneren van de organisatie. Wat gaat dat kosten? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt beschreven met welke structurele of incidentele kosten de geplande activiteit gepaard gaat. Daarbij wordt ook meegewogen welke kosten gepaard gaan met de extra ambtelijke capaciteit die gevraagd is. Aan het eind van ieder programmahoofdstuk wordt een "overzicht van lasten en baten" gegeven.

Beleidsindicatoren Bij ieder programma is een overzicht toegevoegd van enkele beleidsindicatoren die op grond van de BBVvoorschriften verplicht zijn gesteld.

11

12

3.1

Algemeen bestuur en bedrijfsvoering

Coalitieakkoord 2022-2026

De schaal en omvang van de gemeente Maasgouw levert belangrijke voordelen op die we ook in de komende jaren willen benutten. De kleine afstand tussen lokaal bestuur en samenleving zorgt ervoor dat bestuurders en ambtenaren goed op de hoogte kunnen blijven van de wensen, opvattingen en zorgen die bij inwoners en ondernemers bestaan. We beschikken als gemeente over een compacte, wendbare en klantgerichte moederorganisatie en zijn in MER-verband ook verantwoordelijk voor drie dochterorganisaties: de Omgevingsdienst, de Sociale dienst en de dienst Bedrijfsvoering. Ook op andere fronten werken we samen met medeoverheden, instellingen en bedrijven om tot een adequate aanpak van opgaven te komen. Daarbij willen wij dat de gemeente Maasgouw zich blijft onderscheiden door een gezonde financiële positie en een laag niveau van belastingen.

Hoofddoelen coalitieakkoord

Onderwerp in programmabegroting

Algemene strategie en samenwerking

3.1.1  Regiodeal Midden-Limburg

Burgerparticipatie

3.1.2  Evaluatie burgerparticipatie  Evaluatie kinderraad

Global Goals gemeente

3.1.3

Veiligheid, crisisbeheersing en handhaving

3.1.4  Uitbreiding BOA-capaciteit  Uitbreiding formatie OOV en juridisch

Personeel en organisatie

3.1.5  Uitbreiding formatie control  Medewerker facilitair (schoonmaak)  Opleidingskosten  Communicatie m.b.v. Artificiële Intelligentie  Reserve eigen risico verzekeringen

Financiën en belastingen

3.1.6 

Indexering

Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”. Heroverweging bestaand beleid

3.1.7  Privacy  Verzekeringen

13

Global Goals

Het programma algemeen bestuur en organisatie draagt bij aan de volgende Global Goals:

Toelichting Global Goals Global Goal 11 richt zich op het inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam maken van steden en dorpen. Global Goal 16 gaat over een vreedzame en rechtvaardige samenleving voor iedereen en effectieve, verantwoordelijke en inclusieve instellingen. Global Goal 17 richt zich op effectieve publieke, publiek-private en maatschappelijke samenwerkingsverbanden en op mondiale samenwerkingsverbanden voor duurzame ontwikkeling.

14

3.1.1 Algemene strategie en samenwerking Regiodeal Midden-Limburg Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Doelen die zich richten op opgaven voor Leefbaarheid, Veiligheid, Economie, Arbeidsmarkt, Onderwijs, Landschap, Klimaat en samenwerking binnen de regio Midden-Limburg.

De regio Midden-Limburg heeft uit de 5e tranche Regio Deal een bedrag van € 20 miljoen toegekend gekregen. Provincie Limburg en de 7 Midden-Limburgse gemeenten staan samen garant voor minimaal eenzelfde bedrag en daarmee komt de komende jaren ten minste € 40 miljoen beschikbaar voor investeringen in onze regio. Dit bedrag gaat ingezet worden voor de aanpak van opgaven op het terrein van Leefbaarheid, Veiligheid, Economie, Arbeidsmarkt, Onderwijs, Landschap en Klimaatadaptatie en voor het versterken van de samenwerking binnen de regio Midden-Limburg.

€ 1.006.200 incidenteel (dekking algemene reserve)

Vanuit de regio moet een bedrag van € 20 miljoen worden ingebracht voor de Regio Deal Midden-Limburg. Aangezien de provincie hiervoor een bedrag van € 10 miljoen inbrengt dienen de 7 deelnemende gemeenten samen garant te staan voor het resterende bedrag van € 10 miljoen. Daarbij is de afspraak gemaakt dat het inwoneraantal (per 1-1-2024) gehanteerd wordt als de verdeelsleutel. Dit betekent voor onze gemeente dat wij gedurende de looptijd van de Regio Deal (2025-2028) garant dienen te staan voor een bedrag van maximaal € 1.006.200. Op basis van de Kadernota 2025 is besloten om de budgettaire consequenties van de Regiodeal Midden-Limburg tot een maximaal bedrag van € 1.006.000 financieel te vertalen in de Programmabegroting 2025. Door de gemeenten in Midden-Limburg, andere overheden, samenwerkingsverbanden, organisaties uit maatschappelijk middenveld of bedrijven kunnen vanaf 1-1-2025 projecten ingediend worden die zich richten op de bovenstaande doelen en aanspraak maken op de Regio Deal gelden. Dan wordt duidelijk op welke doelen deze projecten zich richten, door welke partijen deze projecten worden ingediend en of er ook een bijdrage van de gemeente aan het betreffende project wordt verwacht (en hoe hoog die bijdrage dan is).

Op basis van die informatie kan ook worden bepaald of -en in hoeverre- er voor de gemeentelijk bijdrage dekking gevonden kan worden uit specifieke middelen (budgetten) die al in de meerjarenbegroting van de gemeente Maasgouw staan.

15

3.1.2 Burgerparticipatie Evaluatie burgerparticipatie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Het opleveren van een rapport met aanbevelingen over het verbeteren van de burgerparticipatie in Maasgouw.

De oplevering van de resultaten van de uitgevoerde evaluatie burgerparticipatie is voorzien voor eind 2024.

PM

De aanbevelingen zijn een aanzet tot het realiseren van verbeteringen.

In afwachting van de resultaten van de evaluatie is duidelijk dat het aan de slag gaan met deze aanbevelingen naar verwachting financiële gevolgen zal hebben. Hoewel de te maken keuzes voorwerp zullen zijn van bestuurlijke en politieke besluitvorming wordt nu reeds gewezen op de mogelijke impact hiervan.

Evaluatie kinderraad Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Evaluatie kinderraad.

Op 17 december 2019 heeft de raad besloten tot het instellen van een kinderraad. In 2022 is het functioneren van de kinderraad geëvalueerd met betrokkenen. Hieruit volgde dat er veel draagvlak was voor de kinderraad en de wens om het functioneren van de kinderraad te verbeteren. In de programmabegroting 2023 is een bedrag ter grootte van € 43.400 beschikbaar gesteld voor de organisatie en ambtelijke begeleiding van de kinderraad. In mei 2023 is een coach en begeleider van de kinderraad en kinderparticipatie aangesteld. De opzet is in 2023 aangepast. Alle reguliere basisscholen uit Maasgouw zijn vertegenwoordigd. De nieuwe raad bestaat nu naast de burgemeester uit 16 leden van groep 7/8 van de scholen.

PM

Inmiddels is het 5 jaar geleden dat de gemeenteraad besloot tot instelling van een kinderraad. Het college wil graag in het voorjaar 2025 de opzet en functioneren van de kinderraad en de verwachtingen met de gemeenteraad evalueren.

16

3.1.3 Global Goals gemeente We dragen uit dat we een Global Goals gemeente zijn. Aan de hand van de Global Goals laten wij zien hoe wij als gemeente werken aan duurzaamheid. Ook laten we zien hoe inwoners en ondernemers daar een bijdrage aan kunnen leveren. In de Programmabegroting 2024 is gekozen voor een behoudende richting voor wat betreft de inzet van de Global Goals. Er zijn geen middelen beschikbaar voor het inzetten van de Global Goals. Deze keuze wordt ook voor 2025 gemaakt. Inhoudelijk blijft onze inzet desalniettemin gericht op een duurzaam Maasgouw. In de voorliggende begroting is per programma de Global Goals inclusief een korte toelichting opgenomen. Verder wordt verwezen naar het Global Goals dashboard op de website waarstaatjegemeente.nl. In het Global Goals dashboard vindt u data die de doelen voor gemeenten in beeld brengen. Dit interactieve rapport is bedoeld om de cijfers, waarvan de meeste bronnen voor elke gemeente beschikbaar zijn, overzichtelijk en in samenhang te tonen. https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/sustainable-development-goals-rapport/inleiding

17

3.1.4 Veiligheid, crisisbeheersing en handhaving Uitbreiding BOA-capaciteit Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Door middel van samenwerking tussen interne en externe actoren de sociale en fysieke veiligheidssituatie (zowel objectief als subjectief) van de inwoners van Maasgouw op een structurele en integrale wijze te verbeteren.

In de raadsvergadering van 20 december 2022 is het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 vastgesteld. Het IVP vormt hiermee de basis voor het integraal veiligheidsbeleid voor de komende vier jaren. Het IVP bevat een uitvoerige beschrijving van de doelstellingen, een selectie van prioriteiten en overige belangrijke aandachtspunten. De wijze van aanpak staat beschreven in het uitvoeringsplan, het tweede deel van het IVP. Op hooflijnen is in het IVP en het uitvoeringsplan het volgende vermeld over de aanpak van prioriteiten:

€ 87.000 structureel (bijdrage aan SC MER OD)

Zorg en veiligheid • Verdere integratie casuscoördinatie/Vangnetoverleg in Serviceorganisatie MER (pijler Wmo). • Verankering veilige informatiedeling en privacybescherming bij casusaanpak. • Verder door ontwikkelen van basisvoorzieningen, met name voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. • Verbinding aanpak Zorg en Veiligheidscasus en RIECcasus/ondermijningscasus. • Intensivering betrokkenheid Participatie/Toezicht sociaal domein bij aanpak casus. Breed kijken naar problematiek, inclusief eventuele fraude/misbruik. • Communicatie met inwoners ter bevordering bekendheid problematiek en aanpak en ook meldingsbereidheid. Ondermijning • Verstevigen bestuurlijke aanpak via onder meer BIBOBtoets, interventieteam, verbinding ondermijnings- en zorgcasus. • Impulsen bestuurlijke weerbaarheid via bewustzijnstrainingen, protocollen, intervisie. • Impulsen maatschappelijke weerbaarheid via voorlichting, meldmogelijkheden, publiek-private samenwerking, impulsen organisatiegraad ondernemers. • Thematische aanpak van specifieke risico’s zoals vakantieparken, jeugd/jonge aanwas, PGB-fraude, jachthavens, veiligheid op en rond het water. Naar aanleiding van de resultaten van het Integraal Ondermijningsbeeld Maasplassen en de hieruit voortvloeiende aanbevelingen heeft de raad in de vergadering van 5 maart 2024 besloten tot uitbreiding van de boa-capaciteit met één fte.

Het voorstel voorzag echter in de uitbreiding met 2 Boa’s. Vanuit de raad werd opgemerkt de uitbreiding naar 2 Boa’s te betrekken bij de begrotingsbehandeling 2025. • Verstevigen integrale aanpak via benutting instrumenten (vooral proactief en preventief) andere beleidsdomeinen.

18

Digitale veiligheid • Intensivering preventievoorlichting, inclusief meldingsen aangiftebereidheid. • Eigen huis verder op orde brengen, waaronder bescherming persoonsgegevens (DPIA’s), risicoinventarisatie. • Cyberincidenten, risicobewustzijn en gedrag van gemeentemedewerkers. • Verdere vormgeving wisselwerking inzet gemeente en MER Serviceorganisatie op digitale veiligheid • Ontwikkeling preventie- en respons-aanpak online aangejaagde ordeverstoring.

Uitbreiding formatie juridisch/ Openbare Orde en Veiligheid Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Adequate uitvoering van de Algemeen juridische taken alsmede van de taken op het gebied Van Openbare Orde en Veiligheid.

Juristen en juridisch medewerkers in de gemeentelijke praktijk worden al geruime tijd geconfronteerd met veranderende verwachtingen ten aanzien van hun rol in de organisatie. Voorheen vervulden zij vooral een reactieve, meer afstandelijke, rol als bewaker van de juridische kwaliteit. Tegenwoordig wordt van hen een flexibele, oplossingsgerichte en coöperatieve manier van werken verwacht. Dat wil zeggen dat gemeentejuristen niet meer kunnen volstaan met het toetsen van de juridische houdbaarheid van regelgeving, beleid en besluitvorming, maar geacht worden actief mee te werken aan het ontwerp en de realisatie daarvan binnen en buiten onze organisatie. Deze ontwikkeling leidt tot de conclusie dat de omvang van de werkzaamheden binnen de discipline algemeen juridisch in de afgelopen jaren is toegenomen. Andere aspecten die hierbij een rol spelen zijn: • de (recente) introductie van nieuwe wetgeving (bijvoorbeeld Wet open overheid, Omgevingswet); • de toename van privaatrechtelijke kwesties binnen de gemeentelijke praktijk (denk aan overeenkomsten ivm inkoop, inhuur, samenwerking, huur, verhuur, zakelijke rechten etc.); • de ontwikkelingen in de samenwerking in verbonden partijen (gemeenschappelijke regelingen, stichtingen).

€ 96.000 structureel (1 fte schaal 10; 0,5 fte juridisch en 0,5 fte OOV)

In het integraal veiligheidsplan is beschreven hoe aangelegenheden op het gebied van overlast, ondermijnende en georganiseerde criminaliteit en woninginbraken worden aangepakt samen met de veiligheidspartners. Er is een toenemende vraag vanuit de veiligheidspartners naar de gemeente op het gebied van ondermijning (Riec). Steeds meer wordt de gemeente gevraagd om een coördinerende rol op te pakken, bijvoorbeeld bij de Maasplassen. Daarnaast wordt vanuit wetgeving een toenemende capaciteit gevraagd bij de uitvoering van de Wet bibob. De check vanuit deze wet wordt meer ingezet als er meer vergunningen worden verleend. 19

3.1.5 Personeel en organisatie Uitbreiding formatie control Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Uitbreiding formatie control voor (advisering over) verbetering beheersing en sturing organisatie.

Proactieve integrale advisering met betrekking tot sturing, beheersing, beleidseffecten, inrichting van processen en (stuur-) informatievoorziening, verantwoordingsstructuur, planning en uitvoerbaarheid, risico’s en scenariobouw zijn aspecten waar vanuit de organisatie sterke behoefte aan is. Deze behoefte komt voort uit de toenemende complexiteit van beleidsvraagstukken en maatschappelijke context, samenwerking in de keten en financiële druk. Echter, op basis van de huidige formatie is er binnen het cluster control onvoldoende capaciteit beschikbaar om in dergelijke behoefte te voorzien. De huidige beschikbare capaciteit wordt volledig ingezet voor de reguliere P&C-producten en getrouwheid en rechtmatigheid in de verantwoordingssfeer. Deze zogenaamde ‘compliance’-vereisten (om aantoonbaar te voldoen aan wet- en regelgeving) zijn ‘dwingend’ en nemen steeds verder toe. Daarnaast blijft de formatieomvang van control achter bij de extra beleidscapaciteit die op diverse fronten aan de organisatie wordt toegevoegd. Door formatie-uitbreiding (0,78 fte) kan in deze behoefte worden voorzien.

€ 75.000 structureel (0,78 fte schaal 10)

Cijfermatig is dit bedrag, conform Besluit Begroting en Verantwoording opgenomen onder het overzicht 4.2 overhead.

Medewerker facilitair (schoonmaak) Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Volgens de Arbowet dient de werkgever te zorgen voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden.

Op dit moment wordt de schoonmaak van het gemeentehuis verzorgd door de medewerkers van de Westrom. Een aantal van deze medewerkers gaat de komende jaren op een natuurlijke manier uitstromen en onze organisatie en die van de Westrom verlaten. De Westrom is niet in staat om nieuwe medewerkers hiervoor aan te wenden. Deze constructie zal daardoor uitsterven.

€ 59.800 structureel (1 fte schaal 5)

Om de schoonmaak van het gemeentehuis te kunnen garanderen is 1 fte aanvullend benodigd.

Cijfermatig is dit bedrag, conform Besluit Begroting en Verantwoording opgenomen onder het overzicht 4.2 overhead.

20

Opleidingskosten Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Realistische raming opleidingsbudget.

Sinds de begroting 2020 is het opleidingsbudget jaarlijks gerelateerd aan de loonsom. Daarbij wordt uitgegaan van een percentage van 1,8%. Echter bij de begroting 2024 is afgesproken dat het niveau van de begroting 2023 wordt aangehouden, € 171.400. In de praktijk blijkt dit niet realistisch te zijn. Dit komt doordat er meer medewerkers in dienst komen die nog qua kennis en ontwikkeling moeten groeien. Bovendien is het personeelsbestand de laatste jaren toegenomen waardoor er meer en meer een beroep wordt gedaan op het opleidingsbudget. In 2024 is gebleken een bedrag van € 220.000 nodig te zijn.

€ 50.000 structureel

Opleiden en ontwikkelen is noodzakelijk voor de organisatie. Dit is de reden waarom wordt voorgesteld voor 2025 het percentage van 1,8% van de loonsom aan te houden. De loonsom bedraagt voor 2025 12,3 miljoen, rekening houdend met de personele mutaties van deze begroting. Dit betekent dat voor 2025 het opleidingsbudget € 221.400 bedraagt, hetgeen een verhoging van € 50.000 met zich meebrengt.

Cijfermatig is dit bedrag, conform Besluit Begroting en Verantwoording opgenomen onder het overzicht 4.2 overhead.

Communicatie met behulp van Artificiële Intelligentie (AI) Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Vergroten van efficiëntie, standaardisatie en productiviteit door de inzet van AI voor communicatie taken.

•

€ 30.000 incidenteel € 20.000 structureel

Door AI te integreren in communicatieprocessen kunnen organisaties de efficiëntie verhogen, de klanttevredenheid verbeteren en gepersonaliseerde en gerichte communicatie leveren.

• •

• • •

Ontwikkelen van procedures en processen voor het verantwoord en veilig gebruik van generatieve AI Behoeftenonderzoek medewerkers en selectie communicatietaken waarbij AI ingezet kan worden Selectie en implementatie van AI-tool op basis van functionaliteit, gebruiksvriendelijkheid en waarin ethische en informatiebeveiliging en privacy voorwaarden zijn geborgd Trainen van medewerkers in het (veilig) gebruik van AI tool Integreren van AI-tool in bestaande workflow. Periodieke kennis sessies waarbij opzet, bestaan en werking worden geëvalueerd en waar nodig worden bijgesteld doormiddel van de Plan-Do-Check-Actverbetercyclus.

Hiervoor is in 2025 een bedrag van € 30.000 nodig voor trainingen en eenmalige implementatiekosten. De structurele kosten bedragen € 20.000 en zijn bestemd voor 100 licenties.

Cijfermatig is dit bedrag, conform Besluit Begroting en Verantwoording opgenomen onder het overzicht 4.2 overhead.

21

Reserve eigen risico verzekeringen Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Efficiëntere inzet brandverzekering

Door de brandverzekering efficiënter in te zetten kan een besparing worden gerealiseerd van ongeveer € 15.000 op jaarbasis. Dit is mogelijk door een hoger eigen risico te nemen vanaf € 2.500 per schadegeval. Nu is dat nog € 1.000. Om de schadegevallen tussen € 1.000 en € 2.500 te kunnen opvangen is er een eenmalig reserve potje nodig van € 20.000 waardoor we deze kleine schades voor minstens 3 jaar kunnen opvangen. Zie ook 3.1.7 heroverwegingen bestaand beleid.

€ 20.000 incidenteel storten in een reserve.

De mogelijke stijging van de premie van de brandverzekering bij nieuwe taxaties van gebouwen zijn hierin niet meegenomen en wordt, indien nodig, bij de eerstvolgende prorap bij geraamd.

€ 15.000 structureel voordeel.

Cijfermatig is dit bedrag, conform Besluit Begroting en Verantwoording opgenomen onder het overzicht 4.2 overhead.

22

3.1.6 Financiën en belastingen Indexeringen Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Reële indexering van budgetten

In Maasgouw wordt de meerjarenbegroting opgesteld op basis van constant prijspeil. Dit betekent dat bijstellingen van budgetten over de jaren heen in principe niet plaatsvinden en gelijk blijven, tenzij indexering op basis van contractafspraken of marktontwikkelingen aan de orde zijn. Op deze ‘basisregel’ zijn enkele uitzonderingen van toepassing: - De budgetten voor bijdrages aan de verbonden partijen (gemeenschappelijke regelingen) worden wel geïndexeerd op basis van de actuele meerjarenbegrotingen van de GRen. - De investeringen die zijn opgenomen in het Meerjareninvesteringsplan (MIP) o.b.v. onderliggende beheerplannen worden geïndexeerd (inclusief de daaruit voortvloeiende kapitaallasten). - De belastinginkomsten worden geïndexeerd. Voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing gebeurt dit o.b.v. 100% kostendekkende tariefstelling en voor de ozb en leges o.b.v. een jaarlijks percentage. - Voor salarissen voor Maasgouw en het 1/3e aandeel in SC MER is reeds rekening gehouden met een indicatieve stelpost van 3% (totaal € 525.000)

€ 250.000 structureel

Behoudens bovenstaande indexeringen vindt dus geen budgetbijstelling plaats of zijn deze expliciet toegelicht als ruimtevragende claim bij de desbetreffende programma’s. Bij de begroting 2024 is een structurele stelpost indexering van € 500.000 opgenomen en heeft er monitoring plaatsgevonden. De stelpost bleek toereikend. Aangezien de verwachting is dat indexeringspercentages aanmerkelijk lager zullen zijn dan afgelopen jaar, wordt een stelpost van € 250.000 voor de overige budgetten vooralsnog toereikend geacht. Gedurende het jaar 2025 zal wederom monitoring en eventuele bijstelling plaatsvinden.

Cijfermatig is dit bedrag, conform Besluit Begroting en Verantwoording opgenomen onder het overzicht 4.1 algemene dekkingsmiddelen.

23

3.1.7 Heroverwegingen bestaand beleid Onderwerp

2025

2026

2027

2028

Privacy

20.000

20.000

20.000

20.000

Verzekeringen

15.000

15.000

15.000

15.000

Totaal

35.000

35.000

35.000

35.000

Toelichting Privacy Het traject rondom het onderwerp Privacy is binnen onze gemeente op een voldoende niveau. De komende jaren is jaarlijks een bedrag van € 20.000 minder aan budget nodig. Dit komt omdat de andere MER organisaties nog enkele stappen moet nemen om op gelijk niveau te komen met onze organisatie. Het budget dat overblijft bedraagt € 55.000. Verzekeringen Door bij de verzekeringen een hoger eigen risico aan te houden (€ 2.500 i.p.v. € 1.000 per schadegeval) kan de premie omlaag met een structureel bedrag van € 15.000. Om de schadegevallen tussen € 1.000 en € 2.500 te kunnen opvangen is er een eenmalig reserve potje nodig van € 20.000 waardoor we deze kleine schades voor minstens 3 jaar kunnen opvangen. Zie ook format reserve eigen risico verzekeringen in hoofdstuk 3.1.5.

24

Totaaloverzicht lasten en baten programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering Nr. Omschrijving taakveld

Lasten bestaand beleid 0.1 Bestuur 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 3.1 Economische ontwikkeling 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Totaal lasten bestaand beleid

Realisatie 2023

Raming 2024

1.707.079 2.098.580 125.318 38.000 1.200 54.421 4.024.598

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

1.462.700 2.181.851 136.128 39.000 90.100 131.787 4.041.566

1.385.541 2.185.999 138.464 14.500 0 91.235 3.815.739

1.369.513 2.188.560 128.464 14.500 0 91.235 3.792.272

1.362.513 2.191.560 128.464 14.500 0 91.235 3.788.272

1.362.513 2.191.560 128.464 14.500 0 91.235 3.788.272

0

0

1.200 16.500 96.000 1.006.200 1.119.900

500 38.400 96.000 0 134.900

500 39.300 96.000 0 135.800

500 39.300 96.000 0 135.800

4.024.598

4.041.566

4.935.639

3.927.172

3.924.072

3.924.072

75.979 61.870 11.936 149.785

0 67.032 20.660 87.692

0 67.032 20.660 87.692

0 67.032 20.660 87.692

0 67.032 20.660 87.692

0 67.032 20.660 87.692

0

0

0

0

0

0

149.785

87.692

87.692

87.692

87.692

87.692

-3.874.812

-3.953.874

-4.847.947

-3.839.480

-3.836.380

-3.836.380

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

Beleidsmutaties lasten (Fin. foto) 0.1 1.1 1.2 3.1

Bestuur Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Economische ontwikkeling Totaal beleidsmutaties lasten (Fin. foto)

Totaal lasten Baten Bestaand beleid 0.1 Bestuur 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal baten bestaand beleid Beleidsmutaties baten (Fin. foto) Totaal beleidsmutaties baten (Fin. foto)

Totaal baten

Totaal saldo van baten en lasten

Mutaties reserves Realisatie 2023 Lasten Baten Saldo

Algemeen bestuur en bedrijfsvoering

0 26.854 26.854

0 190.754 190.754

0 1.031.854 1.031.854

0 25.654 25.654

0 9.804 9.804

0 0 0

-3.847.959

-3.763.120

-3.816.093

-3.813.826

-3.826.576

-3.836.380

25

Verschillen bestaand beleid 2025-2024 programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering

26

Beleidsindicatoren programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering Taakveld

Naam indicator

Eenheid Vorige Waarde Periode Waarde periode

0. Bestuur en ondersteuning

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

2024

5,1

2025

5,4

0. Bestuur en ondersteuning

Bezetting

2023

5,3

2024

5,3

0. Bestuur en ondersteuning

Apparaatskosten

Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner

2024

592,00

2025

657,00

0. Bestuur en ondersteuning

Externe inhuur

2024

4,1

2025

4,1

0. Bestuur en ondersteuning

Overhead

Kosten % van totale loonsom + totale kosten inhuur extern % van totale lasten

2024

13,0

2025

14,0

1. Veiligheid

Verwijzingen Halt

aantal per 10.000 jongeren Winkeldiefstallen aantal per 1.000 inwoners Geweldsmisdrijven aantal per 1.000 inwoners

2022

60,0

2023

80,0

2022

0,6

2023

0,6

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

2022

3,3

2023

2,5

Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).

1. Veiligheid

1. Veiligheid

Toelichting De toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat van de organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari. Het werkelijk aantal fte dat per 1 september werkzaam was voor de gemeente. Apparaatskosten zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Hieronder valt niet: -alle vormen waarin een product of opdracht compleet in de markt wordt gezet; -inhuur van deskundigheid voor de uitoefening van wettelijke taken zoals bijvoorbeeld tolken. Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar.

27

Taakveld

Naam indicator Eenheid

Vorige Waarde Periode Waarde periode

Toelichting

1. Veiligheid

Diefstallen uit woning

aantal per 1.000 inwoners

2022

0,8

2023

0,8

Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners.

1. Veiligheid

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

aantal per 1.000 inwoners

2022

4,0

2023

3,9

6. Sociaal domein

Jongeren met een delict voor de rechter

%

2021

1,0

2022

1,0

Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde, per 1.000 inwoners. Het percentage jongeren (1221 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.

De beleidsindicatoren van het taakveld 0. Bestuur en ondersteuning zijn tot stand gekomen door eigen berekeningen. Bron overige beleidsindicatoren: Waarstaatjegemeente.nl. De laatst bekende waardes per medio augustus 2024 zijn verwerkt.

28

3.2

Dienstverlening

Coalitieakkoord 2022-2026

De gemeente verleent op veel manieren diensten aan inwoners en ondernemers. Daarbij kan worden gedacht aan fysieke, telefonische, digitale of schriftelijke dienstverlening. Deze diensten worden geleverd door de gemeentelijke moederorganisatie en door de MER-diensten die onder verantwoordelijkheid van de gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen vallen. Zowel voor de gemeentelijke moederorganisatie als de MERdiensten lopen programma's en projecten om de dienstverlening verder te verbeteren. Ook is het nodig om in te spelen op ontwikkelingen in wet- en regelgeving.

Hoofddoelen coalitieakkoord

Onderwerp in programmabegroting

Dienstverlening door gemeente

3.2.1  Personeel burgerzaken  Administratief procesondersteuner

Dienstverlening door MER-diensten

3.2.2

Eisen in landelijke wet- en regelgeving

3.2.3

Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.

Heroverweging bestaand beleid

3.2.4  Extra legesinkomsten titel 1 Burgerlijke Stand

29

Global Goals

Het programma dienstverlening draagt bij aan de volgende Global Goals:

Toelichting Global Goals Global Goal 5 richt zich op het stoppen van alle vormen van discriminatie, en het bereiken van volledige en effectieve participatie op alle niveaus van besluitvorming. Global Goal 10 gaat over sociale, economische en politieke insluiting van iedereen. Kortom het scheppen van gelijke kansen. Global Goal 17 richt zich op effectieve publieke, publiek-private en maatschappelijke samenwerkingsverbanden.

30

3.2.1 Dienstverlening door gemeente Personeel burgerzaken Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Een sterke en betrouwbare partner.

Als gemeente willen wij een sterke en betrouwbare partner zijn, waar anderen op kunnen bouwen. De werkzaamheden binnen het team Dienstverlening en specifiek het onderdeel Burgerzaken zijn de afgelopen jaren enorm toegenomen en veranderd.

€ 435.500 structureel (4,67 fte schaal 8, 0,87 fte schaal 9)

De vereiste dienstverlening kunnen bieden om aanvragen te kunnen verwerken.

Minimale vereiste dienstverlening Om deze onderbezetting op te lossen wordt er een structurele verhoging van 3,67 fte bij Burgerzaken gevraagd. Tot op heden is deze onderbezetting opgelost ten laste van het inhuurbudget. Het is noodzakelijk gebleken om deze benodigde minimale fte (3,67 fte) structureel aan te vragen. Daarnaast biedt inhuur geen oplossing meer, vanwege de regels die verbonden zijn aan het onderdeel burgerlijke stand. Deze uitvraag komt niet vanuit een uitzonderlijk hoog ambitieniveau maar is nodig om te kunnen voldoen aan de minimale basisvereiste. Daarbij dient opgemerkt te worden dat er nog steeds een reële kans aanwezig is dat de wettelijke termijnen alsnog overschreden worden. In de themabijeenkomst van 20 augustus 2024 is uitgelegd waar de knelpunten zitten. De getoonde cijfers laten zien dat dit ook de huidige werkzaamheden en hoeveelheden zijn.

Voldoen aan wettelijke vereisten.

Wettelijke taken en gevolgen De werkzaamheden die de medewerkers Burgerzaken uitvoeren zijn wettelijke taken, waarbij de gemeente de bron is voor alle andere overheidsinstanties en maatschappelijke partners. Er mag van de gemeente verwacht worden dat zij een betrouwbare partner is en de Basisregistratie Personen op orde heeft. Het doel van de Wet basisregistratie personen is om de afnemers (o.a. belastingdienst, UWV) te voorzien van juiste informatie uit de basisregistratie die door de gemeente wordt gevuld. Er kunnen consequenties volgen, vanuit het Ministerie en de Autoriteit Persoonsgegevens, als deze taken onvoldoende uitgevoerd worden. Dit raakt overigens direct de burger. Denk bijvoorbeeld aan het niet krijgen van inkomsten/toeslagen of een verklaring van verlof bij overlijden. Gevolgen van fouten zijn voor de burger aanzienlijk.

Adequate en betrouwbare dienstverlening bieden.

Adequate en betrouwbare dienstverlening In het coalitieakkoord is opgenomen dat er een adequate dienstverlening van de gemeente verwacht mag worden. Daarnaast is in de gezamenlijke vastgestelde dienstverleningsvisie onder andere aangegeven dat wij alle kanalen open houden en burgers en ondernemers centraal in beeld hebben. Een uitwerking daarvan zijn de uitgangspunten dienstverlening, waarin we proberen in één keer goed te 31

handelen, betrouwbaar te handelen en een dienstverlenende houding & gedrag laten zien. Om het dienstverleningsniveau op een adequaat niveau te krijgen is er structureel 1,87Fte burgerzaken medewerker benodigd om de kwaliteit, nauwkeurigheid en de controles van de Basisregistratie Personen te verbeteren. Het verbeteren van de kwaliteit basisregistratie personen.

Kwaliteit De kwaliteit van de informatiepositie is onlosmakelijk verbonden met een goede positionering van het team Burgerzaken. Vrijwel alles dat Burgerzaken doet, heeft invloed op andere diensten binnen en buiten de gemeente.

Een weerbaar team Dienstverlening waar inwoners, ondernemers. maatschappelijke partners en andere overheidsorganisaties op kunnen bouwen en vertrouwen.

Weerbaarheid team Dienstverlening Door de vele veranderingen moeten medewerkers op inhoudelijke kennis blijven investeren. De reguliere werkzaamheden blijven daarbij doorlopen. Die werkzaamheden mogen of kunnen nauwelijks vertraging oplopen voor de burgers, ondernemers en maatschappelijke partners. Als gemeente wil je zorgen voor weerbaarheid binnen een team, om een consistent dienstverleningsniveau te kunnen bieden.

Een betrouwbaar, consistent dienstverleningsniveau.

Samenvattend Om zorg de dragen voor de minimale vereiste dienstverlening is een structurele investering in Burgerzaken van 3,67 fte noodzakelijk. Verder is voor een adequate, betrouwbare en consistente dienstverlening een investering van 1,87 fte in Burgerzaken noodzakelijk. Door structureel te investeren kun je als gemeente beter inspelen op onvoorziene omstandigheden, veranderingen en kun je naar de burgers, ondernemers, maatschappelijke partners en andere overheidsorganisaties een consistent dienstverleningsniveau bieden, dat je naar hen toe verplicht bent.

32

Administratief procesondersteuner Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Goede, kwalitatieve, digitale dienstverlening.

De trend richting een steeds digitalere overheid is niet nieuw binnen de gemeentelijke dienstverlening en informatievoorziening. De verwachting is dat de trend zich de komende jaren doorzet en verder intensiveert. Overheden zullen in een snel tempo processen en diensten moeten digitaliseren en wet- en regelgeving moeten implementeren.

€ 60.000 structureel (0,78 fte schaal 8)

Dienstverlening die voldoet aan de (veranderende) weten regelgeving. Het digitaal werken en de wet- en regelgeving op een kwalitatieve manier borgen in de organisatie.

Digitale dienstverlening staat bij veel gemeenten hoog op de agenda. Er is echter nog onvoldoende aandacht voor bijbehorende wet- en regelgeving. De gemeente Maasgouw heeft een programma ‘Verbeteren Dienstverlening door gemeente’, om dit goed te borgen voor de inwoners en de medewerkers. Door deze snel veranderende omgeving en de wet- en regelgeving die de komende jaren nog geïmplementeerd dient te worden, is de inzet van een administratief procesondersteuner nodig. Deze medewerker gaat voorzien in het begeleiden en ondersteunen van medewerkers bij het digitaal werken en de vereiste wet- en regelgeving die hierbij komt kijken. Dit om ervoor te zorgen dat de medewerkers aangehaakt blijven bij de digitale ontwikkeling en wet- en regelgeving.

Cijfermatig is dit bedrag, conform Besluit Begroting en Verantwoording opgenomen onder het overzicht 4.2 overhead.

33

3.2.2 Dienstverlening door MER-diensten Er is geen nieuw beleid geformuleerd voor het begrotingsjaar 2025. Voor verdere informatie zie paragraaf 5.5 Bedrijfsvoering.

34

3.2.3 Eisen in landelijke wet- en regelgeving Er is geen nieuw beleid geformuleerd voor het begrotingsjaar 2025.

35

3.2.4 Heroverwegingen bestaand beleid Onderwerp

2025

2026

2027

2028

Extra legesinkomsten titel 1 Burgerlijke Stand

25.000

25.000

25.000

25.000

Totaal

25.000

25.000

25.000

25.000

Toelichting Extra legesinkomsten titel 1 Burgerlijke Stand Op basis van de benchmark zijn de tarieven in gemeente Maasgouw minimaal. Ook is er gekeken naar de omliggende gemeenten waar de leges voor bv. huwelijken hoger zijn. Het aanpassen van de tarieven voor 2025 vindt plaats bij de vaststelling van de Legesverordening in de raadsvergadering van 17 december 2024. De hogere inkomsten die hieruit voortvloeien bedragen circa € 25.000 structureel.

36

Totaaloverzicht lasten en baten programma dienstverlening Nr. Omschrijving taakveld

Lasten bestaand beleid 0.2 Burgerzaken 1.2 Openbare orde en veiligheid 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten bestaand beleid

Realisatie 2023

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

618.261 854 131.480 750.595

828.919 9.000 151.530 989.449

753.545 9.000 156.238 918.783

753.545 9.000 156.238 918.783

753.545 9.000 156.238 918.783

752.385 9.000 156.238 917.623

0

0

435.500 435.500

435.500 435.500

435.500 435.500

435.500 435.500

750.595

989.449

1.354.283

1.354.283

1.354.283

1.353.123

289.017 91.598 380.615

350.415 85.654 436.069

348.415 85.654 434.069

359.415 85.654 445.069

359.415 85.654 445.069

359.415 85.654 445.069

0

0

25.000 25.000

25.000 25.000

25.000 25.000

25.000 25.000

Totaal baten

380.615

436.069

459.069

470.069

470.069

470.069

Totaal saldo van baten en lasten

-369.980

-553.380

-895.214

-884.214

-884.214

-883.054

Beleidsmutaties lasten (Fin. foto) 0.2

Burgerzaken Totaal beleidsmutaties lasten (Fin. foto)

Totaal lasten Baten Bestaand beleid 0.2 Burgerzaken 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal baten bestaand beleid Beleidsmutaties baten (Fin. foto) 0.2

Burgerzaken Totaal beleidsmutaties baten (Fin. foto)

Mutaties reserves Realisatie 2023 Lasten Baten Saldo

Dienstverlening

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

0 1.304 1.304

0 51.304 51.304

0 1.304 1.304

0 1.304 1.304

0 1.304 1.304

0 1.304 1.304

-368.676

-502.076

-893.910

-882.910

-882.910

-881.750

37

Verschillen bestaand beleid 2025-2024 programma dienstverlening Uitgaven €

Taakveld 0.2

Burgerzaken Digitaliseren en fraude preventie Digitaliseren en fraude preventie (Algemene reserve) (leeg) Overig, bedragen < € 10.000 incl. salarissen Totaal

Inkomsten €

22.900 -50.000

voordeel/ nadeel € -22.900 50.000

-43.600

-2.000

41.600

-70.700

-2.000

68.700

voordeel

nadeel

voordeel

38

3.3

Sociaal domein

Coalitieakkoord 2022-2026

Door de decentralisatie van taken van het Rijk naar de gemeenten is het takenpakket van gemeente in het sociaal domein in de afgelopen jaren fors uitgebreid. Samen met andere organisaties geeft de gemeente invulling aan een takenpakket op het terrein van "arbeid, inkomen en participatie", "zorg, wonen en veiligheid" en "jeugdzorg en onderwijs". De gemeente bouwt aan een sociale basisinfrastructuur en bevordert positieve gezondheid en inclusie. Daarnaast willen we op het werkveld "sport, cultuur en accommodaties" blijven werken aan de mogelijkheden voor mensen om invulling te geven aan sportieve of sociaal-culturele activiteiten. Binnen dit geheel moet worden ingespeeld op demografische ontwikkelingen, zoals de vergrijzing.

Hoofddoelen coalitieakkoord

Onderwerp in programmabegroting

Toekomstbestendige zorg

3.3.1  Toekomstbestendig sociaal domein

Doorontwikkeling sociaal wijk team (SWT)

3.3.2

Zorg, ondersteuning, wonen en veiligheid

3.3.3  Versterking GGD

Sociale basisinfrastructuur, gezondheid en inclusie

3.3.4  Lokale inclusie agenda  Bijzonder bijstand  Opbouwwerk

Arbeid, inkomen en participatie

3.3.5  Financiering IPS  Klantmanager inburgering  MER SD prioritering caseload werk  Jobhunter statushouders

Cultuur, sport en accommodaties

3.3.6  Gemeenschapsaccommodaties  Meerjarig cultuurplan Noord-Limburg

Jeugdzorg en onderwijs

3.3.7  Uitvoering administratieve werkzaamheden Wet Kinderopvang  Uitvoering administratieve werkzaamheden Leerlingenvervoer  Buurtgezinnen Maasgouw  Medardusschool  Muziekonderwijs op scholen  Taskforce toekomst landschap jeugdhulp

Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”. Heroverweging bestaand beleid

3.3.8  Buurtbemiddeling

39

Global Goals

Het programma sociaal domein draagt bij aan de volgende Global Goals:

Toelichting Global Goals Global Goal 1 gaat over het beëindigen van armoede, het zorgen voor gelijke toegang tot basisvoorzieningen en gelijke economische rechten en het vergroten van weerbaarheid van mensen in kwetsbare situaties. Global Goal 2 draait om toegang voor iedereen tot veilig, voedzaam en voldoende voedsel. Bij Global Goal 3 draait het om het zorgen voor toegang tot goede gezondheidszorg. Global Goal 4 is gericht op goed basis-, voortgezet en hoger onderwijs voor iedereen. Global Goal 5 richt zicht op het stoppen van alle vormen van discriminatie, en het bereiken van volledige en effectieve participatie op alle niveaus van besluitvorming. Global Goal 8 richt zich op duurzame economische groei, werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor iedereen. Global Goal 10 gaat over sociale, economische en politieke insluiting van iedereen. Kortom het scheppen van gelijke kansen. Global Goal 11 richt zich op het inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam maken van steden en dorpen. Global Goal 17 richt zich op effectieve publieke, publiek-private en maatschappelijke samenwerkingsverbanden.

40

3.3.1

Toekomstbestendige zorg

Toekomstbestendig sociaal domein Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Het gebruik van maatwerkvoorzieningen stabiliseren of verminderen zodat de beschikbare zorg en ondersteuning toegankelijk blijft voor inwoners die niet zonder kunnen.