106690-Deel A jaarverslag versie 06 nav vrag_Deel A jaarverslag versie 06 nav vragen accountant

(𝐴 + 𝐵 + 𝐶 ― 𝐷 ― 𝐸 ― 𝐹 ― 𝐺) × 100% 𝐻

A. Het totaal van de vaste schulden B. Het totaal saldo van de netto-vlottende schulden C. Het totaal saldo van alle overlopende passiva D. Het totaal saldo van de financiële vaste activa E. Het totaal saldo van alle uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. F. Het totaal saldo van alle liquide middelen G. Het totaal saldo van de overlopende activa H. Het gerealiseerde saldo van de baten

Toepassing van de bovenstaande berekening leidt tot de volgende uitkomsten voor de gemeente Maasgouw: Jaarrek 2018 Jaarrek 2019 Jaarrek 2020 Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen

30,7% 23,9%

35,9% 32,9%

50,5% 39,3%

Jaarrek 2021

Begr 2022

Jaarrek 2022

47,0% 36,7%

91,8% 80,8%

46,7% 37,5%

Een uitkomst van 90% of lager is ‘veilig’. In de Kennisbank Openbaar Bestuur van het Ministerie van BZK zijn de financiële kengetallen van alle Nederlandse gemeenten tot en met 2021 opgenomen. Hieruit blijkt dat de Maasgouwse schuldquote vergelijkbaar is met overige gemeenten. De realisatiecijfers van 2022 wijken voor Maasgouw nauwelijks af ten opzichte van 2021.

96

Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Indien er sprake is van een forse schuld én veel eigen vermogen (het totaal van de algemene en de bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Daar is bijvoorbeeld sprake van indien een lening is aangegaan omdat het eigen vermogen niet liquide is (omdat het vast zit in bijvoorbeeld een gemeentehuis of dat er andere investeringen mee zijn gefinancierd). Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De mate van weerbaarheid geeft in combinatie met de andere kengetallen een indicatie over de financiële positie van een gemeente. De solvabiliteitsratio drukt het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen (eigen en vreemd vermogen). Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve, bestemmingsreserves en het resultaat. De solvabiliteitratio wordt berekend door het eigen vermogen te delen door het totale vermogen uitgedrukt in een percentage. 𝑆𝑜𝑙𝑣𝑎𝑏𝑖𝑙𝑖𝑡𝑒𝑖𝑡𝑠𝑟𝑎𝑡𝑖𝑜 =

𝐸𝑖𝑔𝑒𝑛 𝑣𝑒𝑟𝑚𝑜𝑔𝑒𝑛 𝑇𝑜𝑡𝑎𝑙𝑒 𝑣𝑒𝑟𝑚𝑜𝑔𝑒𝑛

De solvabiliteitsratio laat het volgende beeld zien voor onze gemeente: Jaarrek 2018 Jaarrek 2019 Jaarrek 2020 Solvabiliteitsratio

51,4%

50,6%

46,8%

Jaarrek 2021

Begr 2022

Jaarrek 2022

45,8%

35,8%

45,8%

Een uitkomst van 50% is ‘veilig’. In de Kennisbank Openbaar Bestuur van het Ministerie van BZK zijn de financiële kengetallen van alle Nederlandse gemeenten tot en met 2021 opgenomen. Hieruit blijkt dat de Maasgouwse solvabiliteit net onder de veilige score zit, maar nog steeds ruim hoger in vergelijking met overige gemeenten. De licht dalende tendens is m.n. verklaarbaar door aanwending van de reserve. De realisatiecijfers van 2022 zijn voor Maasgouw ongewijzigd ten opzichte van 2021.

97

Kengetal Grondexploitatie De afgelopen jaren is landelijk gebleken dat de grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. Indien een gemeente leningen heeft afgesloten om grond te kopen voor een (toekomstige) woningbouwproject heeft zij een schuld. Bij de beoordeling van een dergelijke schuld is het van belang om te weten of deze schuld kan worden afgelost wanneer het project wordt uitgevoerd. Van de opbrengst van de grondexploitatie kan immers de schuld worden afgelost. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde van de grondexploitatie) is ten opzichte van de totale baten exclusief mutaties reserves. Voor het kengetal van de grondexploitatie wordt gebruik gemaakt van de volgende formule. 𝐺𝑟𝑜𝑛𝑑𝑒𝑥𝑝𝑙𝑜𝑖𝑡𝑎𝑡𝑖𝑒 =

(𝐴 + 𝐵) 𝐶

A= saldo van niet in exploitatie genomen gronden B= saldo van in exploitatie genomen gronden C= saldo van baten

Uit de onderstaande tabel blijkt dat de grondexploitatie een relatief zeer geringe impact heeft op de financiële positie en in 2022 nog verder gedaald is ten opzichte van 2021. Jaarrek 2018 Jaarrek 2019 Jaarrek 2020 Grondexploitatie

0,4%

0,3%

0,4%

Jaarrek 2021

Begr 2022

Jaarrek 2022

0,4%

2,6%

0,0%

De gemeente Maasgouw steekt hierbij gunstig af ten opzichte van een gemiddeld percentage van 7,6% volgens de Kennisbank Openbaar Bestuur op basis van de laatst bekende cijfers over 2021.

Structurele exploitatieruimte

98

Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen de structurele en incidentele lasten. Bij incidentele baten en lasten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. Voorbeelden van structurele baten zijn de Algemene Uitkering en de eigen belastinginkomsten. Bij structurele lasten zijn dat bijvoorbeeld de personeelslasten, kapitaallasten en bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen. De relevantie van dit kengetal voor de beoordeling van de financiële positie schuilt erin dat het van belang is om te weten welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. De formule voor het berekenen van de structurele exploitatie ruimte is: 𝑠𝑡𝑟𝑢𝑐𝑡𝑢𝑟𝑒𝑙𝑒 𝑒𝑥𝑝𝑙𝑜𝑖𝑡𝑎𝑡𝑖𝑒𝑟𝑢𝑖𝑚𝑡𝑒 =

(𝐵 ― 𝐴) + (𝐷 ― 𝐶) × 100% 𝐸

A= structurele lasten B= structurele baten C= structurele toevoegingen aan de reserve D= structurele onttrekkingen aan de reserve E= saldo van de totale baten

Toepassing van de bovenstaande berekening leidt tot de volgende uitkomsten voor de gemeente Maasgouw: Jaarrek 2018 Jaarrek 2019 Jaarrek 2020 Structurele exploitatieruimte

4,0%

-3,6%

1,9%

Jaarrek 2021

Begr 2022

Jaarrek 2022

3,1%

3,5%

5,3%

De structurele begrotingsruimte fluctueert jaarlijks en tendeert naar nul in het kader van een structureel sluitende begroting. Een waarde groter dan nul is dan ook de streefwaarde. In de jaarrekening 2022 is dit kengetal met een waarde van 5,3% hoger dan in 2021 en hoger dan het Nederlands gemiddelde.

Belastingcapaciteit De OZB is de belangrijkste eigen belastinginkomsten van een gemeente. De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, de rioolheffing en afvalstoffenheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in de gemeente. De reden dat tevens wordt gekeken naar de riool- en afvalstoffenheffing is dat deze heffing maximaal kostendekkend mag zijn. In het geval dat de heffing lager dan kostendekkend wordt vastgesteld, is er sprake van belastingcapaciteit die niet wordt benut. De belastingcapaciteit van gemeenten wordt berekend door de totale woonlasten van meerpersoonshuishoudens in jaar-t te vergelijken met het landelijk gemiddelde in jaar t-1.

99

𝐵𝑒𝑙𝑎𝑠𝑡𝑖𝑛𝑔𝑐𝑎𝑝𝑎𝑐𝑖𝑡𝑒𝑖𝑡 =

𝑔𝑒𝑚𝑖𝑑𝑑𝑒𝑙𝑑𝑒 𝑤𝑜𝑜𝑛𝑙𝑎𝑠𝑡𝑒𝑛 𝑖𝑛 𝑀𝑎𝑎𝑠𝑔𝑜𝑢𝑤 × 100% 𝑔𝑒𝑚𝑖𝑑𝑑𝑒𝑙𝑑𝑒 𝑤𝑜𝑜𝑛𝑙𝑎𝑠𝑡𝑒𝑛 𝑖𝑛 𝑁𝑒𝑑𝑒𝑟𝑙𝑎𝑛𝑑

Een score van 95% of lager wordt als relatief gunstig beschouwd. Uit de onderstaande tabel blijkt dat de gemeentelijke belastingcapaciteit niet volledig is benut en licht is gedaald ten opzichte van 2021. Door de lage belastingtarieven bevindt Maasgouw zich ruim onder het Nederlands gemiddelde (o.b.v. vergelijkbare cijfers tot en met 2021). Jaarrek 2018 Jaarrek 2019 Jaarrek 2020 Gemeentelijke belastingcapaciteit

87,7%

90,9%

90,7%

Jaarrek 2021

Begr 2022

Jaarrek 2022

90,6%

91,7%

85,6%

Conclusie In zijn algemeenheid kan geconcludeerd worden dat de uitkomsten van de financiële kengetallen als toereikend gekwalificeerd kunnen worden. Als onderbouwing voor deze kwalificatie kan een recent gepubliceerde benchmark worden gehanteerd. In januari 2023 heeft BDO Accountants een benchmark Nederlandse gemeenten 2023 uitgevoerd, waarin alle Nederlandse gemeenten langs de financiële meetlat zijn gelegd ter vergelijking van de financiële positie. De onderzoeksresultaten van de financiële stresstest zijn er o.a. op gebaseerd door de verplichte financiële kengetallen o.b.v. de jaarcijfers 2021 met elkaar te vergelijken. Maasgouw eindigt daarbij op een 27e plaats in de ranking van gemeenten <25.000 inwoners (van de 123 gemeenten in deze klasse) met een rapportcijfer 9. Bij de vergelijkbare benchmark in 2022 (o.b.v. jaarcijfers 2020) stond Maasgouw op de 32e plaats met eveneens een rapportcijfer 9.

100