106690-Deel A jaarverslag versie 06 nav vrag_Deel A jaarverslag versie 06 nav vragen accountant
Tekst van het document
Jaarstukken 2022 Deel A Jaarverslag
“Klaar voor de opgaven van de toekomst"
Maasgouw, 11 mei 2023; versie 06 Accountant
1
2
Inhoudsopgave 1. Samenvatting.....................................................................................................................................4 2. Inleiding .............................................................................................................................................7 3. Programmaverantwoording ..............................................................................................................8 3.1. DUURZAME ONTWIKKELING .......................................................................................9 3.2. SOCIALE KRACHT EN COHESIE ...................................................................................10 3.3 WOON- EN LEEFKLIMAAT..........................................................................................27 3.4 ECONOMIE, ARBEID EN INKOMEN ............................................................................41 3.5 GEMEENTEBESTUUR EN ORGANISATIE .....................................................................56 4.
Financiële overzichten .......................................................................................................................72 4.1 OVERZICHT PROGRAMMA ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN...................................74 4.2 OVERZICHT PROGRAMMA OVERHEAD......................................................................75 4.3 OVERZICHT PROGRAMMA VENNOOTSCHAPSBELASTING.........................................80 4.4 OVERZICHT PROGRAMMA ONVOORZIEN .................................................................80 5. Paragrafen inzake de financiële positie .............................................................................................82 5.1 INLEIDING ..................................................................................................................82 5.2 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ...................................................82 5.3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ..........................................................................83 5.4 FINANCIERING .........................................................................................................108 5.5 BEDRIJFSVOERING ...................................................................................................116 5.6 VERBONDEN PARTIJEN............................................................................................131 5.7 GRONDBELEID
.........................................................................................................160 5.8 LOKALE HEFFINGEN.................................................................................................171 5.9 COVID-19.................................................................................................................178 5.10 CRISIS OEKRAÏNE .....................................................................................................178 5.11 OPENBAARHEID.......................................................................................................184
3
1. Samenvatting Samenvatting uitvoeringsjaar 2022
In de programmabegroting 2021 zijn de gezamenlijke afspraken op hoofdlijnen weergegeven. In deze jaarstukken is per programma aangegeven in hoeverre de ambities, doelen en acties zijn gerealiseerd door beantwoording van de 3 W-vragen. Op 9 november 2021 is de Programmabegroting 2022 ‘Klaar voor de opgaven van de toekomst’ vastgesteld. In deze periode kwamen we uit de coronacrisis en zagen we voorzichtige tekenen van herstel van de economie en ook van de overheidsfinanciën. Daarmee was het perspectief gunstig en werd op basis van het strategisch plan duurzame ontwikkeling (met als kompas de Global Goals) optimistisch vooruit gekeken naar de gezamenlijk geformuleerde opgaven voor de toekomst op het sociaal, fysiek, economisch en bestuurlijk domein. Ondanks de ruimtevragende claims van ruim € 2,3 mln in 2022 en afgerond € 1 mln structureel en een marginale belastingverhoging was er sprake van een ruimschoots structureel sluitende begroting. Uiteraard was op dat moment de Russische invasie van Oekraïne op 24 februari 2022 nog op geen enkele manier voorzien inclusief de wereldwijde negatieve impact op velerlei fronten. In deze jaarrekening hebben wij vanwege de verstrekkende gevolgen op de beleidsterreinen een paragraaf ‘Crisis Oekraïne’ toegevoegd.
Ook de paragraaf ‘Covid-19’ maakt nog deel uit van deze jaarrekening, maar zal hierna geen deel meer uitmaken van de P&C-cyclus vanwege het afschalen van beperkende maatregelen. Tot slot is de paragraaf ‘Openbaarheid’ toegevoegd als gevolg van de per 1 mei 2022 gedeeltelijk in werking getreden Wet open overheid (Woo). Met peildatum 1 mei 2022 is de 1e Prorap 2022 opgesteld, die op 12 juli 2022 is vastgesteld. In deze voortgangsrapportage was sprake van een substantiële negatieve bijstelling ruim € 800.000 oplopend naar ruim € 900.000 structureel. Deze werd met name veroorzaakt door de hoge prijsstijgingen voor onderhoudsbudgetten en energie en vertaling van de overeengekomen Cao Gemeenten voor 2022. De post onvoorzien structureel 2022 was ontoereikend, waardoor voor € 581.000 de algemene reserve ter dekking moest worden aangewend om het tekort voor 2022 af te dekken. De negatieve bijstellingen voor 2023 en volgende jaren konden wel nog worden opgevangen binnen de post onvoorzien structureel. In de 2e Prorap 2022 in december 2022 was sprake van een forse positieve bijstelling over 2022 door de gunstige uitkomst van de Meicirculaire 2022 (plus € 2,1 mln) en Septembercirculaire 2022 (plus € 930.000). Het jaar 2022 werd daarmee afgesloten met een geraamd overschot van ruim € 2,5 mln, waarvan al € 1,5 mln werd afgeroomd en toegevoegd aan de algemene reserve.
In de jaarrekening 2022 is sprake van een substantieel positief saldo van € 4.410.900. Geraamd was, tot en met de besluitvorming in de raadsvergadering van 20 december 2022 een saldo van € 1.059.900. Dit hogere saldo kwam met name tot stand doordat bij bestemming van het batig saldo van de 2e Prorap 2022 is besloten om een bedrag van € 1 mln beschikbaar te houden voor financiële onzekerheden. Het te verklaren rekeningsaldo 2022 bedraagt derhalve € 3.351.000
Analyse Saldo 2022 Raming saldo per 20 december 2022 Verklaring saldo 2022
€ €
1.059.900 3.351.000
Werkelijk saldo 2022
€
4.410.900
4
De analyse van het positieve saldo ziet er op hoofdlijnen als volgt uit: Programma Sociale kracht en cohesie Jeugdhul p
€
43.500
Publ i eke gezondhei d (Jeugdgezondhei dszorg Oekrai ners)
€
-26.300
Regi evoeri ng regi o Mi dden Li mburg Oost
€
35.200
Begel ei di ng wmo
€
29.900
Combi nati efuncti e cul tuur
€
51.100
Omni buzz
€
107.900
Energi ekosten programma Soci al e cohesi e Vl uchtel i ngen i .v.m. noodtoestand Oekrai ne (sal dobestemmi ng)
€
65.700
€
676.100
Peuterspeel zal en Beschermd Wonen, Maatschappel i jke Opvang, Bemoei zorg & Preventi e
€
29.700
€
168.000
Fi nanci ël e noodmaatregel Corona
€
-51.200
Programma Woon- & Leefklimaat Energi ekosten programma Woon- & Leefkl i maat
€
98.400
Onderhoud wegen (€ 100.000 budgetoverhevel i ng naar 2023)
€
103.000
Openbare Verl i chti ng (i nkomsten schades)
€
30.800
Kl i maatadaptati e Groen (budgetoverhevel i ng naar 2023)
€
25.000
Gl obal Goal s Groen (budgetoverhevel i ng naar 2023)
€
91.300
Afval 2022
€
-84.100
Afrekeni ng 2022 RD Maasl and / zakel i jke di enstverl eni ng
€
-27.500
Acti epl an Energi e 2022 (budgetoverhevel i ng naar 2023)
€
217.900
Nati onaal Isol ati eprogramma (budgetoverhevel i ng naar 2023)
€
101.100
MER / afrekeni ng 2022 Omgevi ngsdi enst
€
-39.200
Wabol eges
€
25.000
School l ocati e Ohé en Laak: verl i es 2022 (onttrekki ng reserve Ontwi kkel i ngsbedri jf) € € Nauti sche Boul evard: vri jval voorzi eni ng (strorti ng BR Nauti sche Boul evard)
-100.300 57.500
Programma Economie, Arbeid & Inkomen Recreati e- en toeri smebel ei d (budgetoverhevel i ng naar 2023)
€
Kwi jtschel di ngen gemeentel i jke bel asti ngen
€
38.000 27.800
MER Soci aal Domei n ui tvoeri ngskosten
€
125.900
Energi ekosten programma Economi e, arbei d & i nkomen
€
30.800
Ui tkeri ngen Parti ci pati ewet
€
44.300
Bi jzondere bi jstand
€
-45.900
Ni euwe Wet Inburgeri ng
€
62.900
Gewezen wethouders (voorzi eni ng)
€
188.600
Vei l i ghei dsregi o bi jdrage brandweer
€
-45.000
Tegemoetkomi ng schade bi j rampen/hoogwater
€
35.800
Programma Gemeentebestuur & Organisatie
Programma Algemene dekkingsmiddelen Oni nbaar verkl aarde debi teuren
€
-41.600
Al gemene Ui tkeri ng
€
532.600
Programma Overhead Onttrekki ng reserve voormal i g personeel
€
197.500
Personeel /vormi ng voorzi eni ng verl ofsparen
€
-262.800
Personeel overi g
€
-15.700
MER Bedri jfsvoeri ng
€
172.500
Archi efkosten ( €11.500 budgetovehevel i ng naar 2023)
€
25.100
Wet Open Overhei d (Woo)
€
95.400
Dwangsommen onrechtmati ge bewoni ng
€
32.000
Gegevensvei l i ghei d
€
37.400
ICT: Onderhoud software (€15.500 budgetoverhevel i ng naar 2023)
€
81.200
Programma Vennootschapsbelasting
€
-
Programma Bedrag voor onvoorzien
€
-
Kapi taal l asten (overi g)
€
-
Verschillen > 25.000 (toelichting jaarverslag)
€
2.945.300
Verschi l l en > 5.000 en < € 25.000
€
348.900
Verschi l l en < € 5.000
€
56.800
Totaal analyse
€
3.351.000
5
De voorgestelde bestemming van het batig rekeningsaldo van 2022 is als volgt: • Saldo-overheveling 2022: € 666.300 Daar waar dit eerder voorzienbaar was, is bij de 2e Prorap 2022 al gerapporteerd dat budgetten niet (volledig) besteed werden en het voornemen om deze budgetten over te hevelen van 2022 naar 2023. Het voorstel tot feitelijke overheveling vindt nu plaats bij de vaststelling van de jaarstukken 2022. Door uiteenlopende oorzaken worden verschillende activiteiten later uitgevoerd en wordt voorgesteld om onbestede budgetten over te hevelen van 2022 naar 2023. Redenen voor de overheveling worden bij de individuele onderdelen in de programma’s toegelicht, maar hebben hoofdzakelijk betrekking op late ontvangst van rijksbudgetten en gebrek aan grondstoffen en uitvoeringscapaciteit (bij leveranciers, aannemers, eigen organisatie). De bijbehorende budgetten voor uitvoering dienen overgezet te worden en kunnen als volgt worden gespecificeerd: Programma 01 Sociale kracht en cohesie 01 Sociale kracht en cohesie
Omschrijving: Project innovatiekosten alg.voorzieningen Wmo Awbz Sociaal wijkteam
Bedrag: € 12.100 € 11.500
02 Woon- en Leefklimaat 02 Woon- en Leefklimaat 02 Woon- en Leefklimaat 02 Woon- en Leefklimaat 02 Woon- en Leefklimaat 02 Woon- en Leefklimaat
Duurzame ontwikkeling-Groen Maasgouw Haven : opstellen beleidsplan Nautische Voorzieningen Klimaatadaptatie Groen Actieplan Energie 2022 Onderhoud wegen Nationaal Isolatieprogramma
€ € € € € €
91.300 23.000 25.000 217.900 100.000 101.100
03 Economie, arbeid & inkomen Vakantieparken 03 Economie, arbeid & inkomen Regiovisie toerisme en recreatie
€ €
14.400 38.000
06 Overhead 06 Overhead 06 Overhead
Lean Green Belt Verhuiskosten archief Nieuwe koppeling GBI
€ € €
15.500 11.500 5.000
Totaal uitgaven 2022 naar 2023
€
666.300
• Voorgestelde bestemming resultaat 2022: € 1.308.100 Een aantal (inkomsten-)posten maken deel uit van het rekeningsaldo, maar zijn gekoppeld aan specifieke opbrengsten waarvoor toevoeging aan bestemmingsreserves plaatsvindt. In onderstaande tabel is een specificatie opgenomen. Programma 01 Sociale kracht en cohesie 01 Sociale kracht en cohesie
Omschrijving: Opvang vluchtelingen Combinatiefuncties
02 Woon- en Leefklimaat 02 Woon- en Leefklimaat 02 Woon- en Leefklimaat 02 Woon- en Leefklimaat 02 Woon- en Leefklimaat 02 Woon- en Leefklimaat
Raad 20dec2022: eenmalige bijdrage 2023 aan RUD LN Schoollocatie Ohé en Laak: verlies 2022 (Ontw.bedrijf) Nautische Boulevard Aanvulling reserve Ontw.bedrijf tot 1 mln. Grex: Bosserhofsveld winstneming (Ontw.bedrijf) Grex: Linne Zuidoost winstneming (Ontw.bedrijf
€ € € € € €
12.400 -100.300 57.500 114.900 13.300 24.200
05 Algemene dekkingsmiddelen 05 Algemene dekkingsmiddelen 05 Algemene dekkingsmiddelen
Decembercirculaire 2022: Energietoeslag Decembercirculaire 2022: Gezond in de stad Decembercirculaire 2022: Versterken sociale basis
€ € €
435.000 10.000 20.000
Totaal te bestemmen
Bedrag: € 670.000 € 51.100
€
1.308.100 6
Opvang vluchtelingen (€ 670.000) Voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne lijken de kosten ogenschijnlijk ruimschoots lager dan de normvergoeding per gerealiseerde opvangplek die de gemeente via het Rijk ontvangt. In de toegevoegde paragraaf Crisis Oekraïne (5.10) wordt toegelicht dat de werkelijke kosten in feite ruim € 260.000 hoger zijn door inzet van eigen medewerkers waarvan de salariskosten al binnen de reguliere begroting zijn afgedekt. Mede omdat definitieve afrekening met het Rijk over de kosten van opvang nog plaats dient te vinden en omdat we verwachten dat de inzet van capaciteit voor opvang van vluchtelingen ook nog in 2023 zal blijven doorlopen, wordt voorgesteld het surplus van € 670.000 te reserveren voor kosten van opvang, (vervangings-)capaciteit en afrekenverschillen.
Combinatiefuncties (€ 51.100) De middelen zijn nodig voor cofinanciering van de rijksbijdrage RUD LN (€ 12.400) Betreft de aanvullende bijdrage 2023 conform besluitvorming raad 20 december 2022) Reserve Ontwikkelingsbedrijf (€ 52.100) Per saldo een toevoeging van € 52.100 aan de Reserve Ontwikkelingsbedrijf plaats vanuit de resultaten van de diverse grondexploitaties (inclusief de aanvulling van de reserve Ontwikkelingsbedrijf tot het minimumbedrag van € 1 mln) Nautische Boulevard (€ 57.100) Betreft afdekking van een mogelijk toekomstig tekort Nautische Boulevard Decembercirculaire 2022 (€ 465.000) In de Decembercirculaire 2022 zijn nog € 465.000 aan extra middelen ontvangen die niet meer in 2022 besteed zijn. • Restantsaldo € 2.436.500 Het restantsaldo bedraagt € 2.436.500. Voor dit bedrag is geen geoormerkte besteding voorzien. Voorstel is om dit restantsaldo toe te voegen aan de Algemene reserve. TOTAAL
€ 4.410.900
Bij elk programma is in de jaarstukken bij het onderdeel ‘Wat heeft het gekost?’ een financiële toelichting op hoofdlijnen verstrekt met een tabel met de belangrijkste verschillen tussen begroting na wijziging en de realisatie per einde van het jaar.
Bestemmingsvoorstel
In het raadsvoorstel bij de jaarstukken wordt van het batig rekeningsaldo een bestemmingsvoorstel gedaan zoals hiervoor in de samenvatting is opgenomen.
Procedure
De jaarstukken inclusief bijbehorende controleverklaring van de accountant zullen in de raadsvergadering van 11 juli 2023 worden behandeld na de voorafgaande commissievergadering op 27 juni 2023. De raad kan op basis van de jaarstukken het college decharge verlenen en beslissen over het bestemmingsvoorstel. Hoogachtend, De burgemeester,
De secretaris,
S.H.M Strous
C.M. Keersmaekers
7
2. Inleiding
De jaarstukken zijn het sluitstuk van de planning & control cyclus 2022. De jaarstukken bestaan uit een deel A het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) en een deel B de jaarrekening (de balans en de daarbij behorende toelichtingen en de SiSa bijlage). Leeswijzer In het jaarverslag, in hoofdstuk 3 wordt allereerst bij bijna ieder programma gerefereerd naar de ambities in de Strategische Visie 2025, die in december 2016 door de raad is vastgesteld. In de strategische visie 2025 is een ordening aangebracht in de strategische thema’s. Intentie is om de P&C-documenten zoveel mogelijk te laten aansluiten bij de onderkende strategische thema’s. Toegepast is de programmastructuur op basis van het Coalitieprogramma 2018-2022. Daarna wordt per programma gerapporteerd over in hoeverre het voorgenomen beleid is gerealiseerd. Dit gebeurt aan de hand van de 3 W-vragen. In de begroting wordt vooruit gekeken. In het jaarverslag leggen we verantwoording af en kijken dus terug. BEGROTING
JAARVERSLAG
Wat willen we bereiken?
Wat hebben we bereikt?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat gaat dat kosten?
Wat heeft het gekost?
Nadat bij ieder programma beleidsmatig is teruggekeken op het gehele jaar wordt daarna een cijfermatig totaaloverzicht gegeven op taakveldniveau. Waarbij een verklaring op hoofdlijnen wordt gegeven over afwijkingen > € 25.000. Op grond van de nieuwe BBV voorschriften vanaf 2017 zijn er landelijk 8 hoofdtaakvelden onderkend, die vervolgens zijn opgedeeld in 53 sub taakvelden. Als laatste worden bij ieder programma de beleidsindicatoren opgenomen die van toepassing zijn op het betreffende programma. Dit is op grond van de gewijzigde BBV-voorschriften vanaf 2017 waarbij er 39 verplichte landelijke beleidsindicatoren zijn toegevoegd. Deze zijn, voor zover als mogelijk op basis van beschikbare informatie, gevuld. In hoofdstuk 4 komen nog een aantal conform BBV, verplichte financiële overzichten aan de orde. In hoofdstuk 5 zijn de paragrafen opgenomen waarin de beleidslijnen zijn vastgelegd met betrekking tot de beheersmatige aspecten. Het doel van deze paragrafen is om evaluatie van onderwerpen die verspreid in de jaarstukken staan, gebundeld weer te geven. Het betreft de verplichte paragrafen weerstandsvermogen, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen, grondbeleid en lokale heffingen. Voor het 2e jaar op rij is de paragraaf Covid-19 toegevoegd en voor de 1e keer is de paragraaf crisis Oekraïne weergegeven.
Deel B, de jaarrekening 2022 wordt in een apart boekwerk verwerkt en aangeboden (hoofdstuk 6). Hierin zijn vooral cijfermatige overzichten met toelichtingen opgenomen, die conform de BBV-voorschriften een beeld geven over onze gemeente.
8
3. Programmaverantwoording Opbouw van programma’s Deze Programmaverantwoording is de verantwoording op de Programmabegroting 2022. Bij de begroting is de opbouw van Coalitieakkoord 2018-2022 leidend geweest. Bij het opstellen van de Programmabegroting 2021 is een extra programma toegevoegd. Dit heeft geleidt tot de indeling in vijf hoofdprogramma's: 1. 2. 3. 4. 5.
Duurzame ontwikkeling Sociale kracht en cohesie Woon- en leefklimaat Economie, arbeid en inkomen Gemeentebestuur en organisatie
(integraal) (sociaal domein) (fysiek domein) (economisch domein) (organisatorisch domein)
Zoals al vermeld in de inleiding staan bij ieder programma drie vragen centraal: ▪ Wat hebben we bereikt? ▪ Wat hebben we ervoor gedaan? ▪ Wat heeft het gekost? Wat hebben we bereikt? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt per onderwerp beschreven welke maatschappelijke effecten we als gemeente heeft bereikt. Uit de beschrijving moet blijken welke voordelen we voor burgers, bedrijven of instanties hebben bereikt. Dat wil zeggen dat we niet beschrijven welke "output" (diensten, producten of documenten) we opleveren, maar welke "outcome" (maatschappelijke effecten) we als gemeente hebben bereikt. Wat hebben we ervoor gedaan? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt beschreven welke gemeentelijke activiteiten in 2022 zijn uitgevoerd om de beoogde maatschappelijke effecten te kunnen bereiken. Daarbij zijn de activiteiten zoals verbetering of vernieuwing van diensten of producten die voor burgers, bedrijven of instanties bedoeld meegenomen. Ook is gedacht aan de uitvoering van onderzoeken of het opstellen en uitvoeren van plannen die hebben geleid tot meer effectiviteit bij het bereiken van maatschappelijke effecten of meer efficiëntie in het functioneren van de organisatie. Wat gaat dat kosten? Bij het beantwoorden van deze vraag is beschreven met welke structurele of incidentele kosten de geplande activiteit is uitgevoerd.
Verder is er per programma een totaaloverzicht van baten en lasten op taakveldniveau opgenomen. Beleidsindicatoren Bij ieder programma is een overzicht toegevoegd van enkele beleidsindicatoren die op grond van de BBVvoorschriften verplicht zijn gesteld. Deze indicatoren zijn nog niet goed bruikbaar als hulpmiddel omdat ze slechts betrekking hebben op een klein deel van de maatschappelijke effecten van de gemeentelijke activiteiten. Bovendien is het nog onduidelijk door welke factoren de hoogte van deze indicatoren beïnvloed wordt en daardoor kan ook niet goed worden bepaald op welke manier de gemeente de hoogte van een indicator kan beïnvloeden.
9
3.1. Duurzame ontwikkeling Actieprogramma Global Goals 2021 - Algemene actiepunten
Duurzame ontwikkeling - Algemene (en Thematische) actiepunten Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
In 2022 zijn adviezen uitgebracht aan bestuur en organisatie over de bijdrage van de gemeente aan de Global Goals, is aandacht besteed aan samenwerking met partners en is via op diverse kanalen gecommuniceerd over Global Goals acties die hebben plaatsgevonden.
Ter uitvoering van het Strategisch Plan duurzame ontwikkeling heeft het college van B&W begin 2022 het Actieprogramma Global Goals 2022 vastgesteld. Daarin wordt een onderscheid gemaakt in drie algemene actielijnen: advisering, samenwerking en communicatie. Deze richten zich zowel op algemene als thematische actiepunten. Deze acties zijn uitgevoerd door een programmateam.
Voor de inzet van een tijdelijk medewerker communicatie Global Goals is in 2022 € 35.000 ingezet, dit is volledig besteed.
In de eerste helft van 2022 hebben er veel interne en externe communicatieactiviteiten rondom de Global Goals plaatsgevonden dankzij de inzet van een tijdelijke medewerker communicatie. Ook is er vanuit het programmateam advies uitgebracht over beleidsthema's die samenhangen met de Global Goals (o.a. Omgevingsvisie) en zijn er overleggen gevoerd met andere organisaties die werken aan de Global Goals. Een deel van de geplande acties in het actieprogramma is in 2022 door diverse oorzaken niet uitgevoerd. Dat is vooral veroorzaakt door het vertrek van twee vaste medewerkers (communicatie en samenwerking) die bij de uitvoering van dit actieprogramma een belangrijke rol hadden en door de tijd die nodig was voor het opnieuw invullen van deze functies. Ook door dat er inzet van enkele medewerkers nodig was in crisisteams was er minder tijd beschikbaar voor het actieprogramma Global Goals.
Duurzame ontwikkeling - Groen Maasgouw als prioriteit Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Er is een concreet inrichtingsplan opgesteld voor de herinrichting van de voetbalvelden van Stevensweert
In de programmabegroting is voor 2022 een bedrag van € 100.000 beschikbaar gesteld voor werkzaamheden in het kader van het project Groenimpuls Maasgouw. Van dit budget is € 10.000 benut voor planvormingskosten (het maken van een inrichtingsplan voor de herinrichting van de voetbalvelden in Stevensweert). De rest van het beschikbare bedrag zal pas vanaf 2023 worden besteed: de uitvoering van het plan op de voetbalvelden Stevensweert is begin 2023 gestart en de plannen voor de overige deelprojecten onder de Groenimpuls zijn nog niet dusdanig gereed dat de benodigde onderzoeken, vergunningen en eventueel benodigde bestemmingsplanherzieningen al kunnen worden opgestart.
Van het beschikbare budget van € 100.000 is € 8.700 besteed. Het restant budget van € 91.300 wordt overgeheveld naar 2023. Dit is in de 2e Prorap reeds meegenomen.
Er is gestart met het beplanten van de laatste locaties die onder het 1 miljoen bomenplan zijn opgevoerd.
10
3.2. Sociale kracht en cohesie Strategische Visie 2025
In de Strategische Visie wordt de ambitie uitgesproken om te komen tot een sterke sociale structuur die is gebaseerd op de eigen kracht van inwoners en op sociale netwerken. Daarnaast biedt de gemeente samen met professionele aanbieders algemene voorzieningen en maatwerkoplossingen voor zorg, begeleiding en hulp aan iedereen in de gemeente die dat nodig heeft. De gemeente levert steun aan verenigingen omdat die een wezenlijke bijdrage leveren aan de sociale samenhang in de dorpskernen. Vanuit die gedachte bestaat ook de ambitie om in iedere dorpskern een accommodatie op maat te hebben voor culturele activiteiten en verenigingen. Daarnaast zorgt de gemeente voor een netwerk aan sportaccommodaties.
Coalitieakkoord 2018-2022 Hoofdstukken/-doelen Coalitieakkoord Zorg voor elkaar ▪ Intensiveren van het beleid dat is gericht op gezondheid in het algemeen en "gezond oud worden" in het bijzonder. ▪ Aanpak van eenzaamheid (verder) gestalte geven die is gericht op vroegtijdige opsporing, versterken van sociale verbanden en intensiveren van contacten. Aanpak van armoede (verder) gestalte geven die is gericht op ondersteuning en begeleiding van mensen om uit de armoede te komen. Jeugd, gezin en onderwijs ▪ Verkennen in hoeverre voor basisscholen een kwaliteitslabel en stimuleringspakket kan worden toegepast voor bv. gezond eten en voldoende bewegen.
Sport, activiteiten en accommodaties ▪ Sportbeleid (incl. sportaccommodaties) tegen het licht houden en uiterlijk in 2019 herzien rekening houdende met actuele omstandigheden en in overleg met sportverenigingen. Cultuur, activiteiten en accommodaties ▪ Verkennen hoe we verenigingen beter kunnen helpen bij het werven en behouden van vrijwilligers. ▪ Gesprek met jongeren aangaan met de vraag of er voldoende te beleven is in de gemeente en wat ze zelf kunnen betekenen om daar verandering in te brengen.
Onderwerp in programmabegroting Paragraaf 3.2.1 ▪ Toekomstbestendige zorg: doorontwikkeling sociaal wijkteam ▪ Krediet WMO hulpmiddelen ▪ WMO Hulp bij het huishouden ▪ Voogdij 18+ ▪ Beschermd wonen, Beschermd thuis, Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg en Preventie Paragraaf 3.2.2 ▪ Jeugdzorg algemeen ▪ Jeugdzorg expertteams ▪ Peuterspeelzalen/Kinderdagverblijven VVE ▪ Leerplicht naar Roermond ▪ Beleidsmedewerker lokaal preventief jeugdbeleid en onderwijs ▪ Sociaal Medische Indicatie-Jeugd Paragraaf 3.2.3 ▪ Sportbeleid
Paragraaf 3.2.4 ▪ Cultuurbeleid
11
3.2.1 Zorg voor elkaar Toekomstbestendige zorg: doorontwikkeling sociaal wijkteam Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
De doelen voor 2022 van de transformatie doorontwikkeling sociaal wijkteam zijn merendeels bereikt.
In 2022 is de projectopdracht voor de periode tot medio 2024 vastgesteld met als beoogd resultaat: een gemakkelijk vindbaar en laagdrempelig toegankelijk sociaal wijkteam, waar inwoners zo preventief mogelijk, zo snel mogelijk, zo licht mogelijk, zo effectief mogelijk en zo thuis nabij mogelijk ondersteunt. Daarnaast signaleert het sociaal wijkteam hiaten in de sociale basis. Wel.kom (opbouwwerk) is in 2022 samenwerkingspartner in het sociaal wijkteam geworden, waarmee de signaalfunctie wordt versterkt en de verbinding met de sociale basis is versterkt. Daarnaast is geconcludeerd dat voor de realisatie van de doelen een coördinator sociaal wijkteam nodig is, die als verbinder en regievoerder de medewerkers coacht en begeleidt en mee uitvoering geeft aan wat nodig is om het resultaat te bereiken. De werving van de coördinator is inmiddels gestart. Ten aanzien van het toevoegen van de functie begeleiding individueel vanuit Wmo en Jeugd is ervoor gekozen om eerst te onderzoeken welke vormen van voorliggende voorzieningen ontwikkeld of uitgebreid kunnen worden, om daarmee een maatwerkvoorziening Begeleiding groep of Begeleiding individueel te voorkomen of afschaling mogelijk te maken.
Voor de doorontwikkeling was geen apart budget geraamd.
De doorontwikkeling van het sociaal wijkteam is een project dat meerdere jaren in beslag neemt en is daarnaast ook een continu proces om te anticiperen op ontwikkelingen binnen het sociaal domein.
Krediet WMO hulpmiddelen Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
De hulpmiddelen zijn verstrekt vanuit de maatwerkvoorziening Wmo.
Op 1 december 2021 is een nieuw contract voor hulpmiddelen ingegaan. Besloten is om de aangeschafte nieuwe hulpmiddelen Wmo vanaf dat moment te verantwoorden via de exploitatie. Het krediet is afgeraamd in de 1e Prorap 2022 en is daarmee afgewikkeld.
Niet van toepassing.
WMO Hulp bij het Huishouden Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Inwoners van Maasgouw kunnen zolang mogelijk zelfstandig thuis wonen.
Het abonnementstarief heeft een aanzuigende werking met name op deze maatwerkvoorziening. In 2021 heeft een structurele bijraming plaatsgevonden om de aanzuigende werking te bekostigen. Dit is niet voldoende geweest.
Van het beschikbare budget van € 2.131.000 is € 2.135.800 besteed.
In 2022 is er € 55.000 vanuit het budget begeleiding overgeheveld om het tekort bij hulp bij het huishouden op te vangen. Dit is binnen de Wmo budgetten opgevangen.
12
Voogdij 18+ Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
De besteding van jeugdhulp, voor jeugdigen met een voogdijmaatregel en van 18 jaar en ouder, is ruim binnen het budget gebleven.
Het grootste deel van de financiële middelen voor de Jeugdhulp wordt sinds 2016 op basis van een objectief verdeelmodel verdeeld. Een kleiner deel van de middelen voor Jeugdhulp wordt historisch verdeeld op basis van een T2 systematiek (het zorgverbruik in het jaar, twee jaar voorafgaand aan het huidige jaar). Het gaat om de middelen voor kinderen met een voogdijmaatregel en meerderjarigen die op grond van de Jeugdwet nog jeugdhulp ontvangen. Er is sprake van een incidenteel voordeel doordat er minder jeugdigen in deze specifieke doelgroep waren dan verwacht. Hier hebben we geen invloed op en is pas achteraf vast te stellen.
Van het beschikbare budget van € 68.500 is € 5.200 besteed.
Beschermd wonen, Beschermd thuis, Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg en Preventie Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
We leiden lokaal toe naar passende zorg. Regionaal is de inkoop, toezicht, backoffice, contractmanagement, ketenregie coördinatie beleid en coördinatie op de toegangen voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie georganiseerd. Na een raadsbesluit is de samenwerking ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling MGR Sociaal Domein Limburg Noord.
Na akkoord van de 14 Noord- en Midden-Limburgse gemeenteraden werken de gemeenten samen binnen de MGR Sociaal Domein Limburg Noord (MGR) onder module 2 voor inkoop en regionale taken van beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie. Daarnaast is er ook een aanvullende samenwerkingsovereenkomst (SOK) getekend door alle colleges waarin de gemeenten afspraken hebben gemaakt hoe zij samenwerken. Per 1-1-2022 zijn de nieuwe aanbieders voor Beschermd Wonen, Maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie gestart. Dagbesteding voor beschermd wonen cliënten en intensieve begeleiding individueel trajecten die eerder onder beschermd thuis regionaal vielen worden in 2022 lokaal bekostigd en uitgevoerd. De kosten van de gezamenlijke inkoop viel in 2022 lager uit dan begroot. Dit heeft tot gevolg gehad dat het saldo ultimo 2022 hoger is uitgevallen. Dit saldo wordt naar rato van inwonersaantal en zorglasten over de 14 gemeenten verdeeld.
Er is € 106.700 bekostigd uit regionaal budget. Het restant van € 168.000 valt vrij.
13
Toekomstbestendige zorg: van begeleiding individueel en begeleiding groep naar voorliggende voorziening(en) Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
De projectgroep is geformeerd. De projectopdracht is afgestemd. De onderzoeksfase is afgerond. De ontwikkeling van pilots is gestart.
Halverwege 2022 is de projectgroep gestart. Het projectresultaat en de deelresultaten zijn opgesteld en vastgelegd in de projectopdracht. Bij de start is een stakeholdersanalyse uitgevoerd. Vervolgens is met het Sociaal Wijkteam en gemeenteteam Maasgouw van Servicecentrum MER-SD verkend welke drempels zij zien voor inwoners met een kwetsbaarheid om te participeren en hoe deze weggenomen zouden kunnen worden. Ook is onderzoek uitgevoerd naar goede voorbeelden en werkzame elementen in interventies. Er is een dossieronderzoek uitgevoerd door Servicecentrum MER-SD onder cliënten met begeleiding individueel. Met de mantelzorgwerkgroep is besproken op welke wijze de inzet van voorliggende voorzieningen hen zou kunnen ontlasten. Met de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) is de opzet van het project besproken. Ook is met hen verkend hoe we beter inwoners zouden kunnen bevragen over hun drempels en behoeften om te participeren in de samenleving. In het vervolg zal de ASD dienen als een klankboard.
Er zijn geen kosten geweest.
Toekomstbestendige zorg: doorontwikkeling welzijnswerk Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Een nieuwe welzijnspartij, Wel.kom is gecontracteerd.
Na het gunnen van het Welzijnswerk aan Wel.kom is een kwartiermaker gestart met het inrichten van alle werkzaamheden, het werven van personeel en het realiseren van een fysieke locatie en materialen om te kunnen werken. Per 1 juni 2022 is Wel.kom daadwerkelijk van start gegaan. Wel.kom voert de Welzijnstaken uit waarvoor zij gecontracteerd zijn. Hieronder valt ook de nieuwe taak van opbouwwerk. In oktober 2022 is een nieuwe opbouwwerker gecontracteerd. In het najaar van 2022 zijn gemeente en Wel.kom een gezamenlijk traject gestart om KPI’s (Kritische Prestatie Indicatoren) te ontwikkelen.
Van het beschikbare budget van € 380.000 is € 384.300 besteed.
14
Toekomstbestendige zorg/ Praktijkondersteuner huisarts Jeugd (POH jeugd) en Specialistisch Ondersteuner Jeugd (SOJ) Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Er is een projectgroep geformeerd. De projectopdracht met bijbehorende doelstelling, projectresultaat, deelresultaten en randvoorwaarden is opgesteld en afgestemd intern. Over de concrete invulling vinden er gesprekken plaats met huisartsen, Centrum Jeugd en Gezin en een organisatie die SOJ’s voor huisartsenpraktijken levert. De gesprekken zijn gestart.
Er is een projectgroep geformeerd. De projectopdracht met bijbehorende doelstelling, projectresultaat, deelresultaten en randvoorwaarden is opgesteld en afgestemd intern. Over de concrete invulling vinden er gesprekken plaats met huisartsen, Centrum Jeugd en Gezin en een organisatie die SOJ’s voor huisartsenpraktijken levert. De gesprekken zijn gestart
Er zijn geen kosten geweest.
3.2.2 Jeugd, gezin en onderwijs Jeugdzorg algemeen Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Uitvoering gegeven aan de jeugdwet en zo ieder kind de mogelijkheid gegeven om veilig en gezond op te groeien in een ‘zo thuis mogelijke’ omgeving.
Gemeenten zijn vanuit de Jeugdwet verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van alle vormen van jeugdhulp. Zij hebben de plicht om jeugdhulp en ondersteuning te bieden. In Maasgouw worden de lichte ondersteuningsvragen, waar mogelijk, door het Centrum voor Jeugd en Gezin zelf opgepakt. Als dit niet mogelijk is verwijst het Centrum voor Jeugd en Gezin, evenals de Gecértificeerde Instellingen of de huisartsen, de jeugdige door naar een aanbieder voor gespecialiseerde jeugdhulp.
Van het beschikbare budget van € 5.817.400 is € 5.773.900 besteed.
In 2022 hebben 400 jeugdigen van de gemeente Maasgouw gebruik gemaakt van gespecialiseerde jeugdhulp. De uitgaven voor jeugdhulp zijn moeilijk vooraf in te schatten, omdat de meest passende hulp wordt ingezet. In 2022 betekende dit met name een stijging van de uitgaven op het budget Ambulant (Ambulante jeugdhulp). Op het budget LTA (Landelijk Transitie Arrangement) zijn de uitgaven behoorlijk lager dan begroot. Bij het LTA gaat het om zeer specialistische jeugdhulp die de VNG landelijk inkoopt. Eén jeugdige meer of minder in deze dure jeugdhulp, heeft grote invloed op de uitgaven.
15
Jeugdzorg Expertteams Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Midden-Limburg heeft een Expertteam, dat als doel heeft: passende zorg te vinden voor elk kind.
Gemeenten zijn verplicht om een expertteam in te richten voor zorgvragen met complexe problematiek. Doel van het expertteam is om voor een jeugdige passende hulp te organiseren ongeacht de complexiteit van de zorgvraag.
Van het beschikbare budget van € 11.100 is € 7.000 besteed.
Sinds eind 2021 is ingezet op een doorontwikkeling van het expertteam. Het expertteam had voorheen vooral een consulterende (advies)functie maar heeft zich verder doorontwikkeld (verbreed). Het expertteam beschikt nu ook over een (proces)regiefunctie waarbij proactief wordt gesignaleerd, én geleerd wordt van complexe zorgvragen (zelflerend vermogen). Met deze verbreding wordt niet alleen voor elk kind een zo passend mogelijke hulp gerealiseerd, maar wordt ook geleerd van de complexe casuïstiek en worden signalen zichtbaar die worden opgepakt om de samenwerking binnen de regio en het zorglandschap te versterken.
Peuterspeelzalen /Kinderdagverblijven VVE Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Uitvoering gegeven aan de wettelijke taak Voor- en Vroegschoolse Educatie
Met het Peuterprogramma VVE wordt nagestreefd om alle peuters te stimuleren in hun ontwikkeling ter voorbereiding op de basisschool en om de kwaliteit van de peuterprogramma’s te waarborgen. Bij de vaststelling van de nieuwe deelverordening Peuterprogramma in 2020 werd bij de raming van de subsidiekosten uitgegaan van ongeveer 25 geïndiceerde kinderen Voor- en Vroegschoolse Educatie (2-4 jaar). Het aantal uren VVE is voor geïndiceerde kinderen vanaf 2021 (landelijk) verhoogd van 10 naar 16 uur. Dit aantal VVE-geïndiceerde kinderen is vanaf 2021 sterk gestegen tot 40 VVE-geïndiceerde kinderen. In 2022 betreft het 29 VVE-indicaties en is er dus sprake van een lichte afname. Dit betekent echter niet dat er minder is uitgegeven dan voorgaande jaren. Er zijn een aantal facturen van invloed op de hoogte van de uitgaven, namelijk: - het aantal VVE-indicaties; - het type VVE-indicaties; - de tarieven van de VVE. Het tekort dat ontstaat door de daadwerkelijke uitgaven vanuit eigen middelen wordt jaarlijks aangevuld door de middelen die de gemeente krijgt vanuit het Onderwijsachterstandenbeleid.
Het beschikbare budget van € 303.800 is volledig besteed.
16
Leerplicht naar Roermond Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
De wettelijke uitvoering van de leerplichtfunctie van de gemeente Maasgouw is in zijn geheel uitbesteed aan de gemeente Roermond.
Leerplicht en RMC (Regionaal Meld- en Coördinatiepunt voortijdig schoolverlaten) behoren tot de wettelijke taken van gemeenten. Een goede invulling van zowel de leerplichtals RMC- functie is een belangrijke voorwaarde om het risico van schooluitval tijdig te signaleren en waar nodig actie te kunnen ondernemen.
Van het beschikbare budget van € 66.000 is € 64.600 besteed.
Doel is om kinderen te laten opgroeien tot zelfstandige volwassenen waarbij schoolverzuim en -uitval wordt voorkomen en tijdig de benodigde hulp wordt ingezet.
De gemeente Roermond voert sinds augustus 2022 de RMCfunctie uit voor de regio Roermond, Roerdalen, Leudal en Maasgouw. Tevens voerde Roermond de leerplichtfunctie uit voor 16- en 17 jarigen in deze regio. De meeste gemeenten hebben ook de leerplichtfunctie 5 t/m 15 jaar uitbesteed aan de gemeente Roermond. In het najaar van 2023 ontvangen we het leerplichtverslag van de gemeente Roermond over het schooljaar 2021-2022 met daarin alle leerplichtcijfers van de genoemde gemeenten.
17
Beleidsmedewerker lokaal preventief jeugdbeleid en onderwijs Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Door de inzet van de beleidsmedewerker lokaal preventief Jeugdbeleid en onderwijs zijn de volgende zaken gestart in 2022: - Inzet Kansrijke start geïmplementeerd. - Lokale coalitiegroep vanuit Kansrijke Start gestart - Overleggen zijn opgestart (jeugdpreventie, JONG Maasgouw, Knooppuntenoverleg, 04 jaar is gestart) - Inzet SOJ/POH jeugd verkend
Inzet Kansrijke start geïmplementeerd We hebben de actielijnen van het landelijk programma Kansrijke Start op lokaal niveau geïmplementeerd. Dit heeft gezorgd voor een betere samenwerking tussen de zorg en het sociale domein. Centering zwangerschap is een nieuwe vorm van verloskundige zorg die landelijke groeit vanuit Kansrijke Start. Toekomstige ouders volgen bij de verloskundige 10 bijeenkomsten, samen met andere toekomstige ouders die in dezelfde periode zijn uitgerekend. Het doel is een goede fysieke en psychosociale gezondheid van moeder en kind en positieve ervaringen met de zorg rondom zwangerschap en bevalling.
Kostenraming bedroeg € 83.700 incidenteel. Dit is onderdeel van het personeelsbudget en de kosten zijn binnen het budget gebleven. Totale verantwoording van het personeelsbudget maakt deel uit van de paragraaf bedrijfsvoering waar kortheidshalve naar wordt verwezen.
Lokale coalitiegroep vanuit Kansrijke Start gestart Er is maandelijks een lokaal coalitieoverleg Kansrijke Start (de eerste 1000 dagen). Door dit overleg is de centering tot stand gekomen en werken we aan alle actielijnen die belangrijk zijn in de eerste 1000 dagen van een kind. We houden elkaar op de hoogte van signalen en zoeken samenwerkingen op met als doel dat alle kinderen een gelijke kans krijgen ongeacht waar hun wieg staat. Overleggen zijn opgestart (jeugdpreventie, JONG Maasgouw, Knooppuntenoverleg, 0-4 jaar is gestart) We hebben informele en formele organisaties die werken met jeugd en gezinnen op gebied van preventie en normaliseren samengebracht en dit heeft geleid tot periodieke overleggen. Met normaliseren bedoelen we ‘het 'gewone' leven altijd in beeld te houden, ongeacht de situatie van het kind en het gezin, ongeacht de hoeveelheid specialistische zorg.’ Inzet SOJ/POH jeugd verkend We zijn gestart met het vooronderzoek naar de inzet van een SOJ (specialistisch ondersteuner jeugd)/POH (praktijkondersteuner jeugd) Voor de pilot SOJ/POH hebben we gesproken met meerdere gemeenten en hebben we huisartsen bezocht. Er is een projectgroep die periodiek bij elkaar komt en we streven ernaar dat we halverwege 2023 kunnen starten met 1 of 2 huisartsen.
18
Sociaal Medische Indicatie-Jeugd Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Door vergoeding van de kosten van kinderopvang op grond van een sociaal medische indicatie worden ouders en kinderen ondersteund en kan mogelijk instroom naar gespecialiseerd jeugdhulp voorkomen worden
In sommige situaties kan kinderopvang noodzakelijk zijn voor ouder of kind, zonder dat de ouder werkt. De jeugdarts van de GGD en de jeugd- en gezinswerkers van het Centrum Jeugd en Gezin bepalen de noodzaak: het moet dan gaan om aantoonbare sociale en/of medische omstandigheden. In dat geval kan het zijn dat deze gezinnen geen of onvoldoende toeslag krijgen vanuit de Belastingdienst en betaalt de gemeente de kosten van de kinderopvang vanuit de sociaal medische indicatie (SMI).
Van het beschikbare budget van € 90.000 is € 92.500 besteed.
In 2022 is SMI overgeheveld naar Jeugd, zodat deze preventief kan worden ingezet om duurdere Jeugdzorg te voorkomen. Centrum Jeugd en Gezin en GGD hebben hierdoor meer aandacht voor deze regeling, gezinnen zijn in beeld en kunnen eerder geholpen worden. Door de grotere bekendheid die hierdoor is bewerkstelligd en de noodzakelijke verlengingen binnen de regeling, zijn de kosten hoger dan aanvankelijk begroot. De toename in de kosten is in lijn met de landelijke trend. De begroting is in de 1e Prorap met € 50.000 bijgesteld en behoeft geen verdere bijstelling.
19
3.2.3 Sport, activiteiten en accommodaties Sportbeleid Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
De gemeente Maasgouw heeft haar inwoners gestimuleerd om een leven lang met plezier te (kunnen blijven) sporten/ bewegen. Met de sportaanbieders is een sportaanbod in ontwikkeling.
Er zijn diverse nieuwe activiteiten ontwikkeld en aanbod opgezet door en in samenwerking met verenigingen. Enkele voorbeelden zijn aanbod voor bijzondere doelgroepen, beweegaanbod op basisscholen en het volwassenenfonds sport.
Van het beschikbare budget van € 75.000 is € 50.500 besteed.
Om het aanbod op het gebied van sport en gezondheid op scholen een impuls te geven zijn we in gesprek over de ontwikkelingen op dit gebied in relatie tot de inzet en mogelijkheden van de combinatiefunctionaris. Op accommodatiebeleid hebben diverse ontwikkelingen plaatsgevonden. Enkele voorbeelden zijn het plaatsen van teamlockers en een overkapping bij MBC voetbalclub en het realiseren van beachvelden in Linne. De gesprekken met Stichting Menswel Beheer Maasgouw over de exploitatieovereenkomst zijn bijna afgerond. In 2023 wordt de nieuwe overeenkomst definitief gemaakt.
20
3.2.4 Cultuur; activiteiten en accommodaties Cultuurbeleid Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Cultuur meer bereikbaar en beleefbaar gemaakt voor de inwoners van Maasgouw. Daarnaast is de cultuurparticipatie bevorderd.
De oorspronkelijke aanpak om te komen tot nieuw cultuurbeleid is aangepast, voornamelijk vanwege de ontwikkelingen in de diverse kernen. Er is daarom ervoor gekozen eerst in gesprek te gaan met culturele organisaties om we een beter inzicht krijgen in welke mate en hoe we de ondersteuning kunnen (en willen) optimaliseren/verbeteren. Er zijn namelijk in Beegden, Thorn, Stevensweert en Linne diverse wensen en behoeften over de ontwikkeling van gemeenschapsaccommodaties. Daarbij leveren de burgerinitiatieven in Thorn, Stevensweert en Linne een belangrijke bijdrage aan deze ontwikkeling. In 2023 krijgt de bijgestelde aanpak en bijbehorende plannen verder vorm.
Van het beschikbare budget van € 7.500 is € 7.500 besteed.
Het culturele veld heeft flink geleden onder corona. Dat het ook leidt tot mooie initiatieven blijkt wel uit de samenwerking tussen de jeugdharmonieën. Onder de noemer ‘Maasgouw musiceert’ hebben zij een succesvol evenement gerealiseerd. Het regionaal cultuurprogramma wordt uitgevoerd en aangestuurd door de cultuurregio Noord. We blijven in gesprek met de provincie over het beter toegankelijk maken van de provinciale subsidies voor kleinere cultuurorganisaties. Op basis van door de raad aangenomen amendement bij de vaststelling van de begroting 2022 is de subsidiekorting van 8,8% voor verenigingen per 01-01-2022 niet meer van toepassing.
21
Processen en projecten die doorlopen in 2022 Proces/Project
Status/ fase in 2022
Verenigingsaccommodatie Wessem
In voorbereiding.
Dit is de status van de projecten per 31 december 2022.
22
Totaaloverzicht Lasten en Baten Programma Sociale kracht en cohesie PROGRAMMA 01 - Sociale Cohesie Nr.
Lasten 4.1 4.2 4.3 5.1 5.2 5.3 5.4 5.6 6.1 6.2 6.6 6.71 6.72 6.81 6.82 7.1
Baten 4.2 4.3 5.1 5.2 5.3 5.4 6.1 6.6 6.71 6.81 7.1
Omschrijving taakveld
Primitieve raming 2022
Raming na wijziging 2022
Realisatie 2022
Verschil raming -/realisatie 2022
Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Media Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid
54.903 969.603 920.570 1.609.078 1.314.882 479.866
54.903 999.195 1.092.316 1.755.628 1.461.215 542.200
51.216 985.528 995.327 1.644.394 1.476.086 541.449
3.687 13.668 96.989 111.234 -14.871 751
166.347 315.213 2.423.883 1.136.521 1.050.570 3.734.076 4.231.638 257.154 657.974 944.416
180.937 320.534 3.377.582 1.186.761 1.504.134 3.968.876 4.270.738 271.611 687.540 1.080.735
185.923 321.806 2.924.330 1.116.158 1.399.644 4.002.313 4.381.751 234.406 549.610 1.051.164
-4.986 -1.272 453.252 70.603 104.490 -33.437 -111.013 37.205 137.930 29.571
Totaal lasten
20.266.694
22.754.905
21.861.105
893.800
137.119 133.548 571.336 88.787 6.121
131.619 247.881 645.148 93.770 6.121
133.674 170.784 727.086 100.624 36.052
2.055 -77.097 81.938 6.854 29.931
8.700 175.600 61.700 185.000 156.000 0
8.700 658.310 61.700 170.000 1.026.157 64.800
8.997 1.135.529 73.138 168.780 1.178.779 36.213
297 477.219 11.438 -1.220 152.622 -28.587
1.523.911 -18.742.783
3.114.206 -19.640.699
3.769.655 -18.091.449
655.449 1.549.250
Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Samenkracht en burgerparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Geëscaleerde zorg 18+ Volksgezondheid
Totaal baten Totaal saldo van baten en lasten
Mutaties reserves
Primitieve raming 2022
Raming na wijziging 2022
Realisatie 2022
Verschil raming -/realisatie 2022
Lasten Baten
0 691.694
1.241.310 3.020.054
983.666 2.472.383
257.644 -547.671
Saldo
691.694
1.778.744
1.488.717
-290.027
-18.051.089
-17.861.955
-16.602.732
1.259.223
Resultaat programma 01 - Sociale Cohesie
23
Verklaring saldo programma Sociale Kracht en cohesie 0
Kapitaallasten
0
Reserves
Dekkingsreserve kapitaallasten schoolgebouw
Verschillen > € 25.000
Jeugdhulp Publieke gezondheid (Jeugdgezondheidszorg Oekrainers) Regievoering regio Midden Limburg Oost Begeleiding wmo Combinatiefunctie cultuur (saldobestemming) Omnibuzz Energiekosten programma Sociale cohesie Vluchtelingen i.v.m. noodtoestand Oekraine (saldobestemming) zie paragraaf Oekraine Peuterspeelzalen
43.500 -26.300 35.200 29.900 51.100 107.900 65.700 676.100 29.700 168.000
Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg & Preventie Financiële noodmaatregel Corona
Verschillen > € 5.000 en < € 25.000
Verschillen < € 5.000
-51.200
111.600
Diverse Project Innovatiekosten alg voorzieningen Wmo Awbz (budgetoverheveling naar 2023) Sociaal wijkteam (budgetoverheveling naar 2023)
12.100 11.500
Diverse
-5.600
Totaal
1.259.200
Toelichting verschillen > € 25.000 Jeugdhulp
incidenteel voordeel € 43.500
Publieke gezondheid
incidenteel nadeel
Regievoering regio Midden Limburg Oost
incidenteel voordeel € 35.200
Op het totale budget jeugdhulp (€ 5.817.400) is er slechts een afwijking van € 43.500 (0,74%). Deze afwijking wordt veroorzaakt door enerzijds overschotten en anderzijds overschrijding waarbij dus in totaal sprake is van een incidenteel voordeel van € 43.500. Voogdij 18+ is hier ook een onderdeel van. Zie beleidsmatige toelichting 3.2.1 Zorg voor elkaar, onderdeel Voogdij 18+.
€ 26.300
In 2022 heeft de gemeente Maasgouw meerdere Oekraïense ontheemden opgevangen, waaronder ook kinderen. Daarmee zijn er meer kinderen in onze gemeente gekomen die gebruik moeten maken van de jeugdgezondheidszorg van de GGD. Dit heeft geleid tot een incidenteel nadeel van € 26.300. In 2022 zijn hier middelen voor ontvangen. Deze staan in programma Algemene dekkingsmiddelen als incidenteel voordeel.
Het incidenteel voordeel op dit budget wordt in 2022 voornamelijk veroorzaakt, doordat bij de afrekening 2022 de verdeling van de kosten tussen de gemeenten onderling gunstiger is uitgevallen voor de gemeente Maasgouw.
24
Begeleiding Wmo
incidenteel voordeel € 29.900
Combinatiefunctie cultuur
incidenteel voordeel € 51.100
Omnibuzz
incidenteel voordeel € 107.900
Energiekosten programma Sociale cohesie
incidenteel voordeel € 65.700
Vluchtelingen noodtoestand Oekraïne
incidenteel voordeel € 676.100
Peuterspeelzalen/Kinderdagverblijven VVE
incidenteel voordeel € 29.700
Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg & Preventie
incidenteel voordeel € 168.000
Financiële noodmaatregel Corona
incidenteel nadeel
Vanaf 2022 is er geen centrumgemeente meer met een centrale toegang, centraal beleid en centrale bekostiging voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie voor de regio Noord- en Midden-Limburg. De toegang is nu lokaal georganiseerd via de SD MER en de bekostiging is ook een taak van de lokale gemeenten. Vanwege deze overgang is er rekening gehouden met een verwachte stijging in kosten van begeleiding. Daarom is € 216.300 vanuit het budget beschermd wonen overgeheveld naar begeleiding. Omdat de prognose van het budget begeleiding een overschot liet zien tijdens het opstellen van de 2e Prorap, is er € 55.000 naar hulp bij het huishouden overgeheveld om het tekort op te vangen. Per saldo is voor begeleiding € 160.000 gebruikt om een stijging van kosten voor begeleiding individueel en groepen op te vangen. Dit was toereikend voor 2022 en is er sprake van een incidenteel voordeel.
Het incidenteel voordeel is opgebouwd uit de voorlopige subsidies die Myouthic heeft ontvangen in 2020 en 2021. Beide jaren stonden in het teken van corona-maatregelen waardoor scholen – wanneer zij hun deuren al niet moesten sluiten – beperkt extra activiteiten konden organiseren. Ook het naschoolse aanbod werd door de maatregelen ernstig beperkt. Uit overleg met Myouthic werd duidelijk dat in 2022 geen inhaalslag te verwachten was. Dat heeft ertoe geleid dat de niet bestede subsidie over 2020 en 2021 integraal is teruggevorderd. Rond het onderdeel combinatiefuncties doet zich in 2023 de ontwikkeling voor dat in het kader van het GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) en de Brede SPUK (specifieke uitkering gezondheidspreventie en versterking sociale basis) de bijdrage die wij van het Rijk krijgen voor combinatiefuncties verhoogd is van € 100.000 naar € 135.000. Voor de regeling combinatiefuncties geldt dat het Rijk 40% vergoedt van de totale kosten voor deze functies en dat 60% door de gemeente (of andere partners) moet worden bijgelegd. Dat betekent in dit geval dat om de extra rijksmiddelen voor combinatiefuncties volledig te kunnen inzetten een extra inzet vanuit gemeentelijke middelen nodig is van € 51.100. Voorstel is om het incidenteel voordeel in 2023 hiervoor in te zetten.
De combinatiefuncties zijn een belangrijke voorwaarde om de extra taken die in het kader van het GALA naar ons toekomen te kunnen uitvoeren. Het coronavirus heeft ook een grote impact gehad op het aantal vervoersbewegingen in het vraagafhankelijk vervoer uitgevoerd door de GR Omnibuzz. In 2022 zijn de gevolgen hiervan, nog steeds zichtbaar. Daardoor vallen de vervoerskosten en de vervoersopbrengsten, die bestaan uit de eigen bijdragen van cliënten, lager uit. Zie paragraaf 5.3 Onderhoud kapitaalgoederen.
Zie paragraaf 5.10 Crisis Oekraïne.
Zie beleidsmatige toelichting 3.2.2 Jeugd, gezin en onderwijs, onderdeel Peuterspeelzalen/Kinderdagverblijven VVE.
Zie beleidsmatige toelichting 3.2.1 Zorg voor elkaar, onderdeel Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg & Preventie.
Zie paragraaf 5.9 Covid-19.
€ 51.200
25
Overige toelichtingen Project innovatiekosten algemene voorzieningen Wmo Awbz
incidenteel voordeel € 12.100
Sociaal wijkteam
incidenteel voordeel € 11.500
Uit het budget Project Innovatiekosten algemene voorzieningen Wmo Awbz wordt de arrangementenmonitor sociaal domein betaald. De monitor brengt diverse databronnen samen waardoor we meer inzicht krijgen in de informatie die binnen het Sociaal Domein omgaat. Daarnaast is er nog ruimte voor eenmalige activiteiten of projecten. In 2022 is besloten om het verplichte cliëntervaringsonderzoek Wmo te richten op een specifieke groep inwoners met een Wmo voorziening namelijk inwoners met Begeleiding groep of Begeleiding individueel. Hiervoor is een passende onderzoeksmethode gekozen: de klantreismethodiek. Deze door Movisie ontwikkelde methodiek wordt in 2023 uitgevoerd door MEE. Movisie is eind 2022 gecontracteerd voor de begeleiding bij dit onderzoek. Voorgesteld wordt om het bedrag van € 12.100 over te hevelen naar 2023 voor de bekostiging van Movisie. Over de resultaten van het onderzoek wordt in 2023 gerapporteerd aan de raad.
De gemeenten krijgen naar aanleiding van de POK, middelen om dienstverlening vanuit de overheid structureel te verbeteren, onder andere door de versterking van de Sociale wijkteams. In 2022 is het plan gemaakt voor de doorontwikkeling van het sociale wijkteam en zijn deze middelen nog niet aangewend. De middelen worden vanaf 2023 ingezet voor de kosten van de te werven coördinator van het Sociaal wijkteam. Daarnaast zijn de kosten van de inzet van Servicecentrum MER Sociaal Domein in het Sociaal wijkteam lager dan begroot, omdat in 2022 hiervoor geen capaciteit wordt ingehuurd, maar vast in dienst is gekomen. Dit is goedkoper. Tot slot waren de opleidingskosten in 2022 lager dan begroot. Onder andere door medefinanciering van de Beweging Limburg Positief Gezond voor een training Positieve Gezondheid. Gevraagd wordt om het bedrag van € 11.500 over te hevelen naar 2023 voor de uitvoering van het plan doorontwikkeling van het Sociaal wijkteam.
26
Beleidsindicatoren Programma Sociale kracht en cohesie Taakveld
Naam indicator
Eenheid
Vorige Waarde Periode Waarde periode
4. Onderwijs Absoluut verzuim
per 1.000 inw. 5-18 jr
2020
0,0
2021
0,0
4. Onderwijs Relatief verzuim
per 1.000 inw. 5-18 jr
2019
4,0
2021
8,0
4. Onderwijs Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
%
2020
1,9
2021
1,4
% jongeren tot 18 jr
2020
11,5
2022
11,9
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdhulp
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdbescherming
%
2020
1,0
2022
1,2
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdreclassering
%
2016
0,4
2022
0,4
6. Sociaal domein
Cliënten met een maatwerk arrangement WMO
per 10.000 inwoners
2021
770,0
2022
800,0
5. Sport, cultuur en recreatie
Niet-sporters
%
2016
55,0
2020
56,3
Toelichting Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school of instelling. De periodeaanduiding "2021" staat voor schooljaar "2020/2021". Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is. De periodeaanduiding "2021" staat voor schooljaar "2020/2021". Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 23 jaar) dat voortijdig, zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periodeaanduiding "2021" staat voor schooljaar "2020/2021". Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasserings-maatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar). Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de WMO. Het percentage nietwekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder.
27
3.3
Woon- en leefklimaat
Strategische Visie 2025
In de Strategische Visie is geconstateerd dat veel inwoners het als een essentiële opgave voor de gemeente zien om te werken aan een woon- en leefklimaat van hoge kwaliteit. De leefomgeving in Maasgouw wordt gekenmerkt door weidse uitzichten over de Maasplassen in een landschap met karakteristieke dorpskernen en veel groen. Vooral die combinatie van kwaliteiten maakt Maasgouw tot een aangename gemeente om te wonen en leven. Het behouden en versterken van deze ruimtelijke kwaliteiten vormt daarmee een centrale ambitie voor de gemeente. In dat verband wordt ook (samen met partners zoals woningcorporaties) gestreefd naar een aanbod van woningen dat rekening houdt met de wensen van woningzoekenden en demografische trends.
Coalitieakkoord 2018-2022 Hoofdstukken/-doelen Coalitieakkoord
Onderwerp in programmabegroting
Wonen en migratie ▪ Opzetten van integraal onderzoek naar redenen van vestiging en vertrek van inwoners zodat beter gestuurd kan worden op de (sociale, fysieke en economische) factoren die de keuze van een woonplaats bepalen. ▪ Heroverwegen van woningbouwbeleid in 2019 rekening houdende met actualisatie van gegevens en regionale bestuurlijke afspraken.
Paragraaf 3.3.1 ▪ Uitbreiding woonwagenstandplaatsen
Ontwikkeling fysieke leefomgeving ▪ Beoordelen of vooruitlopend op de invoering van de Omgevingswet de huidige structuurvisie moet worden vervangen door een nieuwe gemeentelijke omgevingsvisie. ▪ Zoeken naar mogelijkheden van hergebruik van leegstaand monumentaal erfgoed en andere leegstaande gebouwen zoals bedrijfs- en kantoorpanden.
Paragraaf 3.3.2 ▪ Omgevingswet ▪ Rivierpark Maasvallei
Beheer openbare ruimte, natuur en landschap ▪ Uitrollen van succesvolle voorbeelden van beheer openbare ruimte, natuur en landschap samen met inwoners. ▪ Onderzoek naar mogelijkheden voor herinrichting bij onveilige verkeerssituaties en naar mogelijkheden om druk van doorgaand verkeer op kernen te verminderen. ▪ Realiseren van meer bloemrijke bermen en akkerranden in overleg met eigenaren en beheerders (zoals agrariërs).
Paragraaf 3.3.3 ▪ Facilitering burgerinitiatieven ▪ Nieuw beleidsplan wegen en groen en een beleidsplan nautische voorzieningen
Klimaat, energie en afvalverwerking ▪ Samen met inwoners en bedrijven werken aan een Plan van Aanpak over de manier waarop samen kan worden gewerkt aan klimaatadaptie, energietransitie en circulaire economie.