Kaderbrief 2022-2025
Tekst van het document
Kaderbrief 2022-2025
Inhoudsopgave Inleiding 1 (Nieuwe) aandachtspunten 2 Opzet begroting 3 Financieel-technische uitgangspunten 4 Algemene Uitkering Gemeentefonds 5 Financieel meerjarenperspectief 2022-2025 6 Beleidsprioriteiten
3 5 11 13 15 18 20
Kaderbrief 2022-2025 - 2
Inleiding Met deze brief wordt u geïnformeerd over het kader
Gemeentefonds
voor het opstellen van de programmabegroting 2022.
Voor alle middelen uit het gemeentefonds geldt dat er
Wij willen u in deze Kaderbrief over de volgende
geen sprake is van een bestedings- en
onderwerpen informeren:
verantwoordingsverplichting richting Rijksoverheid. Er bestaan wel specifieke uitkeringen waarbij sprake
• Hoofdstuk 1: (Nieuwe) aandachtspunten
is van een bestedings- en verantwoordingsverplichting
• Hoofdstuk 2: Opzet begroting
richting Rijksoverheid zoals de bijstandsuitkering.
• Hoofdstuk 3: Financieel-technische
Deze geldstromen lopen niet via het gemeentefonds.
uitgangspunten • Hoofdstuk 4: Algemene Uitkering uit het Gemeentefonds op basis van de Meicirculaire 2021 • Hoofdstuk 5: Financieel meerjarenperspectief 2022-2025 • Hoofdstuk 6: Beleidsprioriteiten
Het geld uit het gemeentefonds komt ten goede aan de algemene middelen van de gemeente. De gemeente kan dit geld, met inachtneming van wet- en regelgeving, naar eigen inzicht uitgeven om taken te financieren die het Rijk heeft opgedragen (medebewindstaken) of beleid dat zij autonoom voert. Het college legt verantwoording af aan de
Om de steeds groter wordende gemeentelijke
gemeenteraad. De hoogte van het totale
verantwoordelijkheden waar te kunnen maken is het
gemeentefonds is direct gekoppeld aan de hoogte van
noodzakelijk dat gemeenten voldoende financiële
de rijksuitgaven volgens het principe “samen de trap
armslag hebben. Een groot deel van de gemeentelijke
op, samen de trap af” (voor een nadere toelichting zie
middelen komt van het Rijk. De grootste inkomstenbron
hoofdstuk 5). Wijzigingen in de groei wordt het accres
voor de gemeente is het gemeentefonds.
genoemd. Normaliter vindt meerdere keren per jaar bijstelling van het accres plaats en/of worden taken die
Kaderbrief 2022: Voorloper van de
gemeenten gaan uitvoeren gewijzigd. Deze worden
Programmabegroting 2022
doorberekend in de hoogte van het gemeentefonds. Als
De kaderbrief is het document waarmee richting wordt
gevolg van de crisis rondom Covid-19 hebben Rijk en
gegeven aan het opstellen van de Programmabegroting
VNG afgesproken om de ontwikkeling van het
2022. Beleidsmatige en financiële ontwikkelingen zijn
gemeentefonds voor de jaren 2020 en 2021 te bevriezen
geschetst. Het doel is om onze raad in positie te
naar de stand van de meicirculaire 2020. Op deze
brengen om weloverwogen keuzes te kunnen maken.
manier kunnen de schommelingen enigszins worden
De gemeente wordt door vergoedingen vanuit het Rijk
gedempt. Voor latere jaren geldt deze bevriezing niet.
vergoed voor extra kosten die de gemeente maakt als
Dat wordt overgelaten aan een nieuw kabinet. Er heeft
gevolg van Covid-19. Hierover informeren wij u
een evaluatie plaats gevonden van de
doorlopend via de documenten uit de planning - en
normeringssystematiek. De evaluatie is in september
controlcyclus en raadsinformatiebrieven. De effecten
2020 gepubliceerd.
van Covid-19 op (middel)lange termijn op de meerjarenbegroting 2022-2025 zijn nog niet bekend.
Beleidsprioriteiten
Indien daar ontwikkelingen zijn, informeren wij uw
Ruimte voor nieuw beleid is voor een belangrijk deel
raad daarover.
afhankelijk van de ontwikkeling van de algemene uitkering van het gemeentefonds. Deze ontwikkeling is in het financieel perspectief verwerkt. Het positieve
Kaderbrief 2022-2025 - 3
saldo dat resteert kan de raad inzetten om beleidsprioriteiten uit te voeren. De beleidsprioriteiten zijn een voorzet van het college aan uw raad. Wij nodigen onze raad graag uit om met ons van gedachten te wisselen over de beleidsprioriteiten. Graag maken wij u erop attent dat de gepresenteerde cijfers met enige voorzichtigheid moeten worden geïnterpreteerd. Op dit moment vinden analyses en controles plaats van alle overige ontwikkelingen (zoals de bestuursrapportage), die effect kunnen gaan hebben op de gepresenteerde saldi voor de komende jaren. Eventuele noodzakelijke bijstellingen in ambities zullen wij dan vertalen in de programmabegroting 2022. Het college van Maasdriel, Juni 2021
Kaderbrief 2022-2025 - 4
1 (Nieuwe) aandachtspunten De commissie Besluit Begroting en Verantwoording
Notitie effecten en risico’s voor decentrale overheden
(BBV) geeft in notities aan op welke wijze bepaalde
vertaald naar de jaarrekening 2020 (notitie van
onderwerpen in de begroting verwerkt kunnen of
BADO)
moeten worden. Kunnen, omdat de regelgeving
De controle van de jaarrekening 2020 is een bijzondere
meerdere verwerkingsopties toestaat en moeten als
controle omdat zowel de opstellers van de jaarrekening
de regelgeving verplicht tot een bepaalde
als de controleurs daarvan rekening moeten houden
verwerkingswijze. De BBV-notities bevatten dan ook
met de implicaties van Covid-19 op de realisatie 2020
aanbevelingen (‘kan’) en stellige uitspraken (‘moet’)
en de financiële positie.
voor de juiste toepassing en uitvoering van het BBV. Actualisering Notities
Notities In 2021 zijn de volgende notities geactualiseerd en
De commissie BBV voorziet verder in de loop van 2021
gepubliceerd:
actualisering van onder andere de volgende notities:
• Notitie Lokale Heffingen 2021 • Notitie effecten en risico’s voor decentrale
• Rente
overheden vertaald naar de jaarrekening 2020 • Lasten en baten (incidenteel, subsidies e.d.) In april 2021 is de jaarlijkse begrotingscirculaire 2022 van de provincie Gelderland ontvangen. Hiermee
• Publicatie Kadernota
informeert de provincie de gemeenten over een aantal
rechtmatigheidsverantwoording
onderwerpen die aandacht verdienen met betrekking tot het financieel toezicht op de eerstkomende
Of de notitie al voor de begroting 2022 geldig is, is
gemeentebegroting.
afhankelijk van het moment van verschijnen. De ingangsdatum kunt u terugvinden in de betreffende
Notitie Lokale Heffingen 2021
notitie.
Deze notitie geeft een overzicht van alle relevante aspecten van lokale heffingen en bijbehorende
Specifieke onderwerpen
voorzieningen en reserves met betrekking tot vraagstukken van begroting en verantwoording voor
Gemeentefonds
gemeenten, provincies en gemeenschappelijke
Herijking gemeentefonds
regelingen. Daar waar in de notitie alleen over
Begin februari heeft het Rijk een voorstel gedaan over
gemeenten wordt gesproken, worden ook provincies en
de herverdeling van het gemeentefonds. Dit voorstel
gemeenschappelijke regelingen bedoeld. Het doel van
heeft grote gevolgen voor gemeenten. De Raad voor
deze notitie is inzicht te bieden aan raadsleden en meer
het Openbaar Bestuur (ROB) brengt hierover een advies
specifiek duiding te geven aan vakspecialisten op het
uit. De rijksoverheid heeft aangekondigd het
gebied van lokale heffingen.
aanvankelijke verdeelmodel begin juni aan te passen
Kaderbrief 2022-2025 - 5
en te publiceren. Op basis van dit aangepaste voorstel
− Voor de jaren 2023 tot en met 2025 kan door de
zal de ROB uiteindelijk zijn advies uitbrengen.
gemeente een stelpost ‘Uitkomst onderzoek
Volgens de huidige planning zal in de Meicirculaire
jeugdzorg’ geraamd worden: per gemeente naar rato
2022 de definitieve opzet van de herijking bekend
van de € 300 miljoen per jaar.
worden met als begrotingsjaar 2023 als startpunt. − Deze stelpost ‘Uitkomst onderzoek jeugdzorg’ kan als Sociaal domein
structureel opgenomen worden.
Naar aanleiding van de uitkomsten van het onderzoek jeugdzorg, de ontwikkelingen van het gemeentelijke
− Voorwaarde is dat daarnaast gemeente tevens zelf
beleid en de besluitvorming van het volgende kabinet
maatregelen neemt in het kader van de transformatie
zal de situatie in 2022 en 2023 duidelijk worden. Voor
rondom jeugdzorg en Wmo mede gericht op beheersing
de wettelijke zorgtaken is het geld dat in de begroting
van de kosten.''
is opgenomen niet voldoende om zorg aan onze inwoners te leveren.
2021: 613 miljoen euro extra voor problemen jeugdzorg
In de begrotingsscirculaire 2022 provincie Gelderland
De regering maakte in april 2021 bekend dat
staat o.a. :''Het onderzoeksbureau AEF heeft in 2020
gemeenten 613 miljoen euro extra krijgen om de
een onderzoek uitgevoerd naar de financiële tekorten
problemen in de jeugdzorg aan te pakken.
in de jeugdzorg (Stelsel in groei (vng.nl)). De
Staatssecretaris Blokhuis erkent dat de druk op
uitkomsten van het onderzoek laten zien dat
gemeenten, ook door de coronacrisis, fors is
gemeenten in een paar jaar tijd na de decentralisatie
toegenomen. Deze compensatie is in de meicirculaire
fors meer zijn gaan uitgeven aan jeugdhulp,
2021 verwerkt en betreffen middelen voor het jaar
jeugdbescherming en jeugdreclassering.
2021.
Besluitvorming over een structurele oplossing in termen van benodigd budget en aanpassing in het
2022: 1,3 miljard euro extra voor jeugdzorg
stelsel voor de uitvoering van de Jeugdwet vanaf 2022
Het demissionaire kabinet trekt voor volgend jaar ruim
zal aan een volgend kabinet zijn. De resultaten van
1,3 miljard euro extra uit voor de jeugdzorg. Het geld
het onderzoek dienen als inbreng voor de kabinets–
gaat naar de gemeenten, die sinds 2015
formatie. De uitkomsten van het onderzoek zijn
verantwoordelijk zijn voor de jeugdzorg, en komt boven
zwaarwegend. Dit in het licht van de jeugdhulpplicht
op de 300 miljoen die al was toegezegd, heeft
van gemeenten en de noodzaak van sluitende
staatssecretaris Blokhuis bekend gemaakt.
begrotingen. Bij het onderzoek van de begroting 2021
Afgesproken is dat de gemeenten het extra geld
zien wij dat de uitgaven voor de uitvoering van de Wet
krijgen, op voorwaarde dat ze tegelijkertijd
maatschappelijke ondersteuning (Wmo) sterk
214 miljoen minder gaan uitgeven. Het kabinet en de
toenemen. Oorzaak voor de toename is de invoering van
Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben
het abonnementstarief en de vergrijzing. De groei van
dat met elkaar afgesproken naar aanleiding van het
de vraag naar Wmo-ondersteuning zet de financiële
oordeel van de Commissie van Wijzen. Voor de jaren na
mogelijkheden van gemeenten onder druk. Wij
2022 dient het oordeel als zwaarwegende inbreng voor
verwachten hier opnieuw tekorten. Voor de
de kabinetsformatie. Tegelijk committeren gemeenten
beoordeling van de begroting 2022 omtrent het sociaal
en het Rijk zich nu al aan het maken van afspraken over
domein blijven vooralsnog de richtlijnen van vorig jaar
maatregelen waarmee het jeugdstelsel op de lange
(begroting 2021) voor de begroting 2022 van kracht en
termijn beter houdbaar wordt. Het Rijk heeft dus nog
deze zijn:
geen beslissing genomen om de gemeente structureel tegemoet te komen naar aanleiding van de uitkomsten van de arbitragecommissie Jeugd. Deze duidelijkheid
Kaderbrief 2022-2025 - 6
hopen we in het najaar te hebben. Vooruitlopend op
voor het moment van besteding van de (meerjarige)
deze uitkomsten houdt het college nu bij behandeling
budgetten. De kosten voor het ontwikkelen van het
van de beleidsprioriteiten rekening dat het Rijk de
gebiedsdekkend omgevingsplan (wat in de periode t/m
uitkomsten van de arbitragecommissie over neemt.
2029 moet gebeuren en waarbij landelijk nog talloze vragen zijn over het hoe en het wat) laten zich
De vuistregel is dat de gemeente Maasdriel circa
bovendien moeilijk ramen. We weten niet of het
1/1000e deel ontvangt van deze extra middelen. Dat
gevraagde budget toereikend is. De hoogte van de
betekent 1,3 miljoen in 2022. Het bedrag loopt door
kosten zijn sterk afhankelijk van verschillende (nog) te
de hiervoor aangegeven voorwaarde terug naar
maken keuzes van de raad, zoals een lange of een
€ 800.000 in 2025. De beschikbare middelen worden
kortere migratieperiode van het bestemmingsplan van
toegevoegd aan het sociaal domein.
rechtswege naar het nieuwe omgevingsplan dat voldoet aan de eisen van de wet. De raad zal hier nog
Omgevingswet verder uitgesteld naar 1 juli 2022
uitspraken over moeten doen. Wij zullen de keuzes nog
Het verdere uitstel van de omgevingswet heeft vooral
aan de raad voorleggen dit najaar of het voorjaar van
te maken met onzekerheden over de werking van het
2022. De structurele financiële gevolgen van de wet
Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en met het feit
worden in grote mate bepaald door de te maken keuzes
dat een aantal gemeenten in den lande aangeeft nog
in aanloop van de inwerkingtreding van de wet en de
niet klaar zijn om grote ontwikkelingen te realiseren
daarop volgende transitiejaren (t/m 2029). De
met omgevingsplanwijzigingen die voldoen aan de
structurele financiële effecten van de Omgevingswet
eisen van de Omgevingswet (hierover zijn er simpelweg
zijn enerzijds afhankelijk van beleids- en
nog teveel onbeantwoorde vragen). Wij gaan dat
inrichtingskeuzes, zoals de keuzes over de
laatste in de Bommelerwaard onderzoeken met een
legesopbrengsten en over de inrichting van het
pilot omgevingsplan (we zijn hier in mei mee begonnen
omgevingsplan. Anderzijds werken de keuzes voor
en loopt door t/m Q4). Financiële impact van de
iedere gemeente waarschijnlijk anders uit. Iedere
omgevingswet is vooral afhankelijk van nog te maken
gemeente is immers anders. Het beeld nu is dat als we
raadskeuzes en van compensatie door het Rijk voor
onze huidige/oude werkwijzen willen behouden, het
transitiekosten.
ons als gemeente vooral (heel veel) geld gaat kosten. Beleidsintensiveringen of beleidswijzigingen, zoals
De financiële impact van de wet bestaat uit
de overdracht van bodemtaken naar gemeenten, zijn
invoeringskosten en structurele financiële gevolgen.
daarbij nog niet eens meegenomen.
Het financieel dialoogmodel Omgevingswet (waarop wij destijds onze incidentele budgetten voor de
Welke keuzes zijn er bijvoorbeeld te maken?
invoering hebben gebaseerd) en het integraal financieel beeld gemeenten laten zien dat de
• Hoe gaan wij om met de ‘bruidsschat’? Dat zijn +/-
kostencategorieën het ontwikkelen van de
600 rijksregels waarover gemeenten gaan vanaf de
kerninstrumenten (omgevingsvisie, omgevingsplan,
inwerkingtreding van de wet. Daar komt
omgevingsprogramma’s, lees: beleid & regels), de
regelbeheer, toezicht en handhaving et cetera bij
bedrijfsarchitectuur (programma- en
kijken en dat kost geld. Regels kunnen echter ook
projectmanagement) en de informatiearchitectuur
geschrapt of aangepast worden (bijv. versimpelen),
(aansluiten op DSO en aanpassen werkprocessen en
waardoor de nadelige effecten minder worden.
dergelijke) de grootste kostenposten zijn voor
• Hoe gaan wij om met het omgevingsplan? Gaan we
gemeenten. Dat strookt ook met ons huidig beeld.
onze plansystematiek versimpelen t.o.v. de huidige
Hieraan werken wij in de jaren t/m 2024 aan verder.
werkwijzen? Gaan we dereguleren of regels
Verder uitstel van de wet kan bovendien gevolgen
versimpelen et cetera? Dit zijn slechts enkele van
hebben voor de kosten van de projectorganisatie en
de belangrijke keuzes met grote structurele
Kaderbrief 2022-2025 - 7
gevolgen. Hiervoor hebben we tot en met 2029 om
uitgevoerd waarin gemeente, ODR, bouwbedrijf en
te komen tot een gebiedsdekkend omgevingsplan.
kwaliteitsborger samenwerken om het proces van
Ook het tempo van invoering (wanneer willen en
toezicht zo veel mogelijk onder Wkb-regime uit te
kunnen we keuzes invoeren) kan invloed hebben op
voeren. Als gevolg van de Wkb vallen taken weg
de benodigde budgetten.
waardoor legesinkomsten wegvallen. Daarnaast
• Gaan wij leges heffen voor milieuvergunningen (nieuw t.o.v. huidige legessystematiek)?
komen er nieuwe taken bij waarvoor geen leges geheven mogen worden. Per saldo heeft de invoering van de Wkb een negatief financieel effect voor de
Voorbereiding op de Omgevingswet
gemeente. Dit kan grotendeels gecompenseerd worden indien de gemeente er voor kiest om onder de
Vanuit meerdere deelsporen van het programma
Omgevingswet leges te gaan heffen voor
Omgevingswet bereiden wij de organisatie(s) voor op
milieubelastende activiteiten.
de juridische en bedrijfsmatige eisen van de wet. Zo richtten wij al onze nieuwe digitale omgeving in en
Duurzaamheid/energietransitie/klimaat
zorgen wij er nu voor dat we met de nieuwe omgeving kunnen werken, bereidden wij de bouwstenen voor van
De ambities zijn groot, en de tijd is kort. Zo moeten rijk,
ons nieuwe omgevingsplan (zoals de inventarisatie van
provincies, gemeenten en waterschappen in 2020
de verordeningen die geïntegreerd moeten worden in
klimaatbestendig en water robuust handelen hebben
het omgevingsplan en het ambtelijk advies over de
vastgelegd in hun beleid, gemeenten moeten voor 2021
bruidsschatregels) en bereidden wij de ambtelijke
een Transitievisie Warmte opstellen en dit is nog maar
organisatie voor op het werken onder de Omgevingswet
slechts een deel van de opgave. Het
door middel van meerdere pilots en botsproeven. Denk
uitvoeringsprogramma circulair van het rijk vertaalt
daarbij aan de Pilot Omgevingsplan, de Pilot
de 5 transitie-agenda’s naar concrete acties en
Toepasbare Regels en de Botsproef Intaketafel.
projecten voor de periode 2019 tot en met 2023. Elke gemeente, provincie en ook waterschap werkt op dit
Financiële evaluatie
moment binnen werkregio’s samen met stakeholders aan een Regionale Energiestrategie (RES) en aan een
Een latere inwerkingtreding van de Omgevingswet
Regionale klimaat Adaptatie Strategie (RAS). Lokaal en
brengt extra kosten met zich mee voor bevoegd
regionaal zijn wij nu aan de slag om in 2050
gezagen en het ministerie van Binnenlandse Zaken en
klimaatbestendig en waterrobuust te zijn. De RES is
Koninkrijksrelaties. Tijdens een financiële evaluatie in
een instrument om gezamenlijk te komen tot keuzes
2022 wordt gekeken welke extra kosten de nieuwe
voor de opwekking van duurzame elektriciteit, de
inwerkingtredingsdatum met zich heeft meegebracht
warmtetransitie in de gebouwde omgeving en de
voor overheden. Het uitgangspunt is dat de
daarvoor benodigde opslag en energie infrastructuur.
Omgevingswet budgetneutraal kan worden ingevoerd in een periode van tien jaar. Het Rijk en de bestuurlijke
Sinds Regiofruitdelta Rivierenland in juni 2020 het
partners hebben afgesproken dat zij in interbestuurlijk
regio breed voorbereidde concept RES bod heeft
verband zullen zoeken naar oplossingen voor
ingediend bij het Nationaal programma RES is in
financiële knelpunten.
regionaal verband door alle regiogemeenten samen gewerkt aan het RES 1.0 bod waarmee wordt gestreefd
Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)
naar een verdubbeling van de opwek van duurzame
De Wet kwaliteitsborging (Wkb) wordt gelijktijdig met
energie in de regio en ook in Maasdriel. Het voorstel
de Omgevingswet ingevoerd. Datum van
voor instemming met dit RES 1.0 bod is aangeleverd
inwerkingtreding staat nu gepland op 1 juli 2022. In
voor behandeling in de commissie ruimte van mei en
de gemeente West Betuwe wordt momenteel een pilot
voor besluitvorming in de raad van juni 2021. Voor deze
Kaderbrief 2022-2025 - 8
vergaderingen is ook het voorstel voor vaststelling van
Onderhoud kapitaalgoederen
de Visie zon en wind Maasdriel geagendeerd. Eind 2020
De gemeente Maasdriel behoort te voldoen aan de
is een plan van aanpak voor de Transitievisie Warmte
wettelijke kwaliteitseis voor onderhoud
vastgesteld waarna gestart is met de inhoud van deze
kapitaalgoederen.
visie. Volgens planning zal de concept Transitievisie Warmte in het 3e kwartaal van 2021 ter inzage worden
In de begrotingscirculaire 2022 van de provincie
gelegd. De Transitievisie Warmte is één van de 4
Gelderland staat o.a. :"Bij het onderzoek van de
projecten die wij behandelen als proefproject in het
begroting 2021 (en van 2020) is gebleken dat veel
kader van de Omgevingswet.
gemeenten door onder andere het sociaal domein moeite hadden de financiën op orde te krijgen. In tijden
In 2018 is Nederland in 45 landsdekkende werkregio’s
van financiële krapte neemt de kans toe dat aan het
verdeeld om het werken aan klimaatadaptatie op
beheer en onderhoud van kapitaalgoederen minder
regionale schaal te versnellen, concretiseren en te
prioriteit wordt gegeven. De gevolgen doen zich dan op
intensiveren. Vanuit onze werkregio Klimaat Actief
de langere termijn voor in de vorm van achterstallig
Rivierenland (KAR) zijn in 2019 via stresstesten de
onderhoud en/of kapitaalvernietiging. Dit jaar
regionale kwetsbaarheden voor droogte, hitte en
schenken wij extra aandacht aan de kwaliteit van de
wateroverlast in kaart gebracht. Daarna zijn in 2019 en
paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. Daarbij bezien
2020 (risico)dialogen gehouden met diverse regionale
wij onder meer of deze paragraaf voldoende ingaat op
stakeholders. Vanuit de stresstesten en
de volgende aspecten met meerjarige financiële
(risico)dialogen is de Regionale klimaat Adaptatie
consequenties: • de actualiteit van de diverse
Strategie (RAS) “Rivierengebied klimaatbestendig,
onderhoudsplannen; • de looptijd van de
samen aan de slag” tot stand gekomen. De RAS
onderhoudsplannen; • het al dan niet hebben van
verwoordt de gezamenlijke ambities, strategieën en
achterstanden in het beheer en onderhoud van de
opgaven in de regio Rivierenland voor
kapitaalgoederen; • het reserveren van middelen voor
klimaatadaptatie. De inhoud van de RAS is uitgewerkt
de uitvoering van regulier klein en groot onderhoud; •
naar negen speerpunten in een Samenwerkingsagenda
vervangingsinvesteringen in kapitaalgoederen. Het is
(2021-2023). Met deze negen speerpunten gaan wij
van belang om binnen uw gemeente te blijven
de komende drie jaar aan de slag. De RAS en de
monitoren op de kwaliteit van het onderhoud van de
Samenwerkingsagenda (2021-2023) wordt ter
kapitaalgoederen en op tijd een inschatting te maken
besluitvorming aan het college en de raad voorgelegd.
van eventueel toekomstig (groot) onderhoud. De
Voor het lokale traject hebben wij nu een “Plan van
paragraaf onderhoud kapitaalgoederen verdient
Aanpak Klimaatbestendig Maasdriel” gemaakt. Hierin
daarom extra aandacht."
staat hoe we naar een lokale klimaat strategie en uitvoeringsagenda kunnen toewerken. Het lokale plan
Afschaffen hondenbelasting op termijn conform wens
van aanpak wordt ook ter besluitvorming aan het
Tweede Kamer
college en de raad voorgelegd.
De hondenbelasting die gemeenten mogen heffen, gaat nog niet verdwijnen. De Tweede Kamer stemde
Covid 19
medio juni tegen een motie van Groep- Van Haga, Partij
In de begrotingscirculaire 2022 Gelderland wordt
voor de Dieren, PVV en SP om deze belasting uit de wet
gevraagd om de financiële effecten van de corona-
te halen. Mogelijk kan deze belasting op het bezit van
crisis zo goed mogelijk in beeld te brengen.
een hond na een overgangstermijn alsnog verdwijnen. Een motie hiervoor kreeg ruime steun. De Kamer gaat een onderzoek doen. De gemeente Maasdriel nam op 20 juni 2019 het besluit de hondenbelasting te verlagen naar aanleiding van een in het najaar van 2018
Kaderbrief 2022-2025 - 9
ingediende motie. De belasting bedraagt per hond en per belastingjaar € 37,64. De opbrengsten uit hondenbelasting zijn daarmee in lijn met de kosten die gemaakt worden. In de begroting is een jaarlijkse opbrengst van € 77.000 opgenomen uit hondenbelasting.
Kaderbrief 2022-2025 - 10
2 Opzet begroting De Gemeentewet schrijft voor dat iedere gemeente jaarlijks begrotings- en verantwoordingsstukken moet opstellen. Een goede vergelijkbaarheid van baten en
• Relevante nota’s met betrekking tot de verschillende taakvelden. • Betrokken verbonden partijen: van de
lasten die verbonden zijn aan de verschillende taken
rechtspersonen waarin we een bestuurlijk en
van gemeenten is in het belang van de raad, die
financieel belang hebben, beschrijven we de
dergelijke informatie kan benutten voor de eigen
bijdrage aan onze doelstellingen en actuele
sturing op prioriteiten. Daarbij is het van belang dat
ontwikkelingen en risico’s.
de informatie van goede kwaliteit is en aansluit op de
• BBV-indicatoren: dit is een uniforme basisset van
behoefte van gemeenten. Een brede beschikbaarheid
indicatoren die periodiek landelijk beschikbaar zijn.
van deze gegevens stelt andere stakeholders in staat
Via de website waarstaatjegemeente.nl zijn de
zelf vergelijkingen te maken en deel te nemen aan het
indicatoren beschikbaar.
debat over beleidsprioriteiten. Dit draagt bij aan een grotere transparantie van het proces rond begroting en
Financiële begroting
verantwoording en een grotere betrokkenheid van alle
In het tweede gedeelte van de begroting wordt de
belanghebbenden.
financiële opbouw van de begroting toegelicht. De financiële begroting begint met een samenvattend
Door de informatie primair in te richten naar de
tabel van de baten en lasten, waarvoor de raad het
informatiebehoefte van de gemeenten en deze te
college autoriseert en waarmee het vastgelegde
stroomlijnen met de informatiebehoefte van het Rijk,
beleid, dat is opgenomen in de programma’s, wordt
het CBS en Europa wordt het mogelijk om relevante en
uitgevoerd. Vervolgens vindt verdere toelichting plaats
betrouwbare financiële informatie te genereren.
over de volgende onderdelen van de financiële begroting:
Programma's
• Algemene uitgangspunten
Het eerste gedeelte van de begroting bestaat uit een
• Toelichting financiële begroting
nadere toelichting op de programma’s. Elk programma
• Algemene dekkingsmiddelen
begint met een inleidende tekst (welke taakvelden
• Overhead
onder dit programma vallen) en vervolgens worden de
• Vennootschapsbelasting
volgende onderwerpen per programma toegelicht:
• Onvoorzien
• Wat willen we bereiken? De belangrijkste doelen en
• Geprognosticeerde balans
maatschappelijke effect(en) met bijbehorende
• Reserves en voorzieningen
effectindicatoren.
• Meerjareninvesteringsbegroting
• Wat gaan we daarvoor doen? Toelichting van activiteiten en prestaties die bij onze doelen horen.
Paragrafen
Indien mogelijk zijn er ook bijbehorende prestatie-
Het derde gedeelte van de begroting bevat de
indicatoren geformuleerd. Daarmee maken we het
paragrafen. Hier worden de beleidslijnen vastgelegd
verband tussen de prestatie, het doel en het
met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten,
maatschappelijk effect inzichtelijk.
alsmede tot de lokale heffingen. Het BBV schrijft de
• Wat mag het kosten? We presenteren voor de exploitatie de meerjarige lasten, baten en het saldo.
volgende paragrafen voor: • Lokale heffingen
Kaderbrief 2022-2025 - 11
• Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering • Verbonden partijen • Grondbeleid
Kaderbrief 2022-2025 - 12
3 Financieel-technische uitgangspunten In deze paragraaf worden de financieel-technische
Prijsstijgingen en indexaties
uitgangspunten weergegeven.
Personele kosten De Meicirculaire 2021 geeft een prognose voor de
Algemeen
ontwikkeling van de loonsommen van 1,5% voor 2022.
• Uitgangspunt is de raming 2021 met de daarop
Dit is inclusief de eventuele verhogingen in de
vastgestelde wijzigingen; • Er wordt onderscheid gemaakt in een stijging voor personele kosten en een stijging voor prijzen;
periodieken. Voor de jaren 2023 en verder wordt geen verdere loonsverhoging berekend omdat gemeente Maasdriel met constante prijzen rekent.
• Het inflatiepercentage voor gesubsidieerde instellingen is gekoppeld aan de stijging van het
Prijsstijgingen
gemengde stijgingspercentage voor budgetten die
De Meicirculaire 2021 geeft een prognose voor de
zowel uit personele als materiële componenten
prijsontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product
bestaat. Dit percentage wordt niet doorberekend in
(BBP) van 1,6% voor 2022. Deze prijsontwikkeling
de begroting van 2022, behoudens als hier
wordt niet automatisch doorberekend in de budgetten
contractuele verplichtingen tegenover staan;
van de begroting 2022. Voor de begroting 2022 blijven
• Indexering vindt plaats op de jaarschijf 2022
de prijsgevoelige budgetten gelijk aan de raming van
conform de percentages die opgenomen zijn in de
de begroting 2021. Op basis van ervaringscijfers
Meicirculaire. De indexering voor de jaren
worden de budgetten wel bijgesteld in de
2023-2025 wordt gelijkgesteld aan 2022, dat wil
bestuursrapportage.
zeggen in constante prijzen dus het blijft op het niveau van 2022. • De gemeente Maasdriel hanteert voor de bepaling
Water- en rioleringsplan 2022-2027 In de raad van oktober wordt naar verwachting het
van de hoogte van de uitkering uit het
Water- en rioleringsplan 2022-2027 aan u voorgelegd.
gemeentefonds de methode met constante prijzen.
De ambities (en keuzes door de raad) uit het plan
Wel willen wij bij een latere circulaire onderzoeken
bijvoorbeeld op het gebied van goodhouse keeping en
en bekijken welke impact het heeft als de gemeente
nieuwe ontwikkelingen zoals klimaatveranderingen,
Maasdriel gaat ramen met de ontwikkelingen in de
assetmanagement bepalen de hoogte van de heffing
maatstaven.
voor de planperiode van het beleidsplan.
• De inkomsten die geprognosticeerd worden in de begroting worden ook op basis van constante prijzen
Rekenrente
verwerkt in de meerjarenbegroting. Ook bij deze
De gemeente investeert in allerlei projecten en activa
inkomsten wordt geen rekening gehouden met
die meerdere jaren meegaan. Voor deze investeringen
eventuele inflatie en/of prijsontwikkelingen.
is financieringsbehoefte noodzakelijk en daarvoor worden langlopende geldleningen afgesloten. De financiering van de investeringen geschiedt niet voor elke afzonderlijke investering maar wordt bezien
Kaderbrief 2022-2025 - 13
vanuit de totale financieringsbehoefte die de gemeente heeft. De door de gemeente gehanteerde vaste rekenrente is 0,7%. Bij de bouwgronden wordt een rekenrente van 1,4% gehanteerd. Op weg naar de Programmabegroting 2022 zal deze worden herrekend en (indien het rentepercentage wijzigt) de financiële effecten verwerkt. De rente op de markt is nog steeds laag. Grote financiële effecten zijn daarom niet te verwachten. Activa en Meerjarig Investeringsplan In staat van activa 2022 zijn alle lopende investeringen, de investeringen uit het Meerjaren Investeringsplan en de door de raad geaccordeerde investeringen/ kredieten opgenomen. In deze staat worden de kapitaallasten berekend. Uitgegaan wordt van de boekwaarde op 1 januari 2022. De rekenrente wordt berekend over deze boekwaarde en de afschrijvingstermijnen uit de financiële verordeningen (of in de geest van de financiële verordening) worden gehanteerd. De berekende kapitaallasten komen ten laste van het desbetreffende taakveld. Bij de bouwgronden wordt de daarvoor geldende rekenrente gerekend over de boekwaarde 1 januari 2022. Reserves en voorzieningen De reserves en voorzieningen zijn opgenomen in staat van reserves en voorzieningen. Deze staat bevat alle reserves en voorzieningen welke door de raad zijn vastgesteld conform de door de raad vastgestelde nota reserves en voorzieningen.
Daarin staat dat vanaf 2022 jaarlijks een bedrag van € 250.000 wordt toegevoegd aan de algemene reserve, waarbij elk jaar op weg naar de begroting de afweging wordt gemaakt of de toevoeging in stand blijft. Om invulling te geven aan een aantal beleidsprioriteiten is deze toevoeging de komende vier jaar (2022 t/m 2025) uit de begroting gehaald en ingezet als financiële dekking voor de beleidsprioriteiten.
Kaderbrief 2022-2025 - 14
4 Algemene Uitkering Gemeentefonds De Meicirculaire 2021 heeft een financieel effect op
In mei 2021 is de Meicirculaire 2021 gepubliceerd op
de jaren 2021-2025 en zal worden verwerkt in de
de website van de Rijksoverheid. In deze Kaderbrief
bestuursrapportage 2021 en wordt betrokken bij het
wordt u geïnformeerd over de uitkomsten en de
financiële kader voor de Programmabegroting 2022
effecten van de Meicirculaire 2021. Het verschil tussen
inclusief meerjarenbegroting.
de Meicirculaire 2021 en de Meicirculaire 2020 zijn voor Maasdriel als volgt:
Uitkeringsjaar (bedragen x € 1.000)
2021
2022
2023
2024
2025
Accres ontwikkeling + uitkeringsfactor
84
320
79
-79
-159
Ontwikkeling uitkeringsbasis
499
579
565
593
590
Taakmutaties
460
433
136
147
160
IU/DU/SU
164
56
48
45
37
WOZ-waardering
-152
-195
-195
-195
-195
Corona-steunpakket
569
-
-
-
-
Sociaal Domein
256
-183
-183
-181
-185
-
-
-
-
107
107
107
107
300
300
300
857
737
655
Verschil meicirculaire 2020 tov 2021 jaarschijf 2025 (beginsaldo) Stelpost: Ruimte onder BCF-plafond Stelpost: Jeugd Bruto verschil meicirculaire 2021 tov meicirculaire 2020
1.880
1.117
Toelichting uitkomsten Meicirculaire 2021 versus Meicirculaire 2020 Accres ontwikkeling
volgens de circulaire het gevolg van lagere loon- en
De voeding van het gemeentefonds als gevolg van de
van lagere rentelasten en lagere EU-afdrachten.
prijsontwikkeling dan tot nu toe aangenomen. Vanaf 2023 is het accres naar beneden bijgesteld als gevolg
methode 'samen de trap op en samen de trap af' wordt het accres genoemd. De accressen 2020 en 2021 zijn
Ontwikkeling uitkeringsbasis
vastgeklikt op het niveau van de Meicirculaire 2020. Dit
Bij het begrip ontwikkeling van de uitkeringsbasis
om rust en stabiliteit te creëren tijdens de corona-
praten we o.a. over de mutaties van de landelijke
pandemie. Er vindt dus geen afrekening plaats.
aantallen inwoners, woonruimten, leerlingen en
Anders dan in de septembercirculaire 2020 zijn deze
uitkeringsgerechtigden. In de veronderstelling dat
keer de accressen vanaf 2022 bijgewerkt. Voor de
het totaal te verdelen bedrag niet toeneemt als de
gemeenten spannend, want de ervaringen in 2012
hoeveelheid stijgt, zal per maatstaf het
waren bij het instapmoment niet positief. Ook deze keer
maatstafgewicht evenredig moeten dalen. Dat is een
valt het tegen: de jaren (2022-2025) vallen allen
ingewikkelde methode en daarom wordt door het Rijk
negatief uit. In alle jaren zijn de lagere accressen
gekozen voor een eenvoudiger oplossing, namelijk de
Kaderbrief 2022-2025 - 15
daling van de uitkeringsfactor. De uitkeringsfactor is
uitvoering te geven. Als er eerder middelen benodigd
een zodanig gekozen getal dat de som van de
zijn, wordt een projectplan ingediend
uitkeringen aan de gemeenten gelijk is aan het zal bij een daling van de aantallen de uitkeringsfactor
Integratie-, decentralisatie- en specifieke uitkeringen
stijgen. Voor Maasdriel heeft de Meicirculaire 2021 op
Via circulaires van het Rijk wordt de gemeente
dit onderdeel een groot (positief) effect op het saldo.
geïnformeerd over de bijdragen uit het gemeentefonds,
beschikbare bedrag in het gemeentefonds. Andersom
inclusief de zogenaamde integratie uitkeringen (IU) en
Taakmutaties
decentralisatie uitkeringen (DU).
In de Meicirculaire 2021 worden een aantal nieuwe taakmutaties genoemd en taakmutaties die verhoogd
Een integratie-uitkering is bestemd om middelen via
of verlaagd worden. Het gaat voornamelijk om kleine
het gemeentefonds te verdelen op een manier die
bedragen. We zullen ingaan op een tweetal belangrijke
afwijkt van de algemene uitkering. De integratie-
taakmutaties.
uitkering wordt vooral gebruikt om te grote herverdeeleffecten op te vangen. Herverdeeleffecten
Aanvulling bijdrage Jeugdzorg
zijn financiële voor- of nadelen voor gemeenten die
In de Meicirculaire 2020 had het Rijk voor de periode
worden veroorzaakt door een andere verdeling van
2019 tot en met 2021 in totaal € 1 miljard incidenteel
gelden. Met een integratie-uitkering kan het Rijk dus
beschikbaar gesteld voor de jeugdzorg. In de
voor een aantal jaren middelen aan gemeenten
septembercirculaire 2020 is aangekondigd dat voor
verstrekken via het gemeentefonds, zonder gebonden
het jaar 2022 nog eens € 300 miljoen hieraan wordt
te zijn aan de verdeelsystematiek van de algemene
toegevoegd. Voor de gemeente Maasdriel bedraagt dit
uitkering. Dit maakt voor specifieke taken of
zo'n € 300.000. Dit is ook verwerkt in de doorrekening
beleidsterreinen een gerichte verdeling van het budget
van de Meicirculaire 2021.
mogelijk. Decentralisatie-uitkeringen verschillen slechts op
Uitvoering Wet Open Overheid
twee punten van integratie-uitkeringen: bij een
Vooruitlopend op de definitieve vaststelling van de
decentralisatie-uitkering hoeft het tijdstip van
wijzigingswet Open Overheid, die tot doel heeft de
overheveling naar de algemene uitkering nog niet
gehele overheid transparanter en toegankelijker te
bekend te zijn en het is mogelijk om de decentralisatie-
maken, zijn er extra middelen aan het gemeentefonds
uitkering naar een deel van alle gemeenten te verdelen
toegevoegd. Gemeenten worden hiermee in staat
(zoals bijvoorbeeld aan centrumgemeenten). De
gesteld de wet te implementeren door hun systemen te
decentralisatie-uitkering wordt daarom gebruikt om
verbeteren, medewerkers op te leiden en processen en
specifieke uitkeringen over te hevelen naar het
de organisatie aan te passen.
gemeentefonds en om de vorming van nieuwe
De Eerste Kamer dient nog een besluit te nemen over
specifieke uitkeringen te voorkomen.
deze wet. Bij instemming van de Eerste Kamer zal de wet een halfjaar later in werking treden. Dit zal
Jaarlijks wordt bezien of overgang van decentralisatie-
waarschijnlijk in het eerste kwartaal van 2022 zijn.
uitkering naar de algemene uitkering mogelijk en
De huidige Wet openbaarheid van bestuur (WOB) wordt
wenselijk is of dat de looptijd van het beleid is
ingetrokken bij de inwerktreding van de WOO. Er is
beëindigd en de decentralisatie-uitkering komt te
een meerjarige overgangsbepaling van kracht om te
vervallen. Decentralisatie-uitkeringen zijn apart
komen tot implementatie van de Wet Open Overheid.
zichtbaar binnen het gemeentefonds. Een gemeente
De gemeente Maasdriel neemt daarom middelen op in
ziet dus hoeveel geld er via decentralisatie-uitkeringen
haar begroting voor de jaren 2024 en 2025 om hieraan
beschikbaar is gesteld.
Kaderbrief 2022-2025 - 16
Het feit dat gemeenten middelen ontvangen via een
aan onroerende zaakbelastingen kan binnenhalen, des
integratie of decentralisatie-uitkering betekent niet
te minder geld uit de algemene uitkering nodig is. Met
dat gemeenten over de besteding ervan
het betrekken van de belastingcapaciteit in de
verantwoording moeten afleggen aan het Rijk. Dit in
verdeling van de algemene uitkering wordt als het ware
tegenstelling tot specifieke uitkeringen. De middelen
het draagkrachtprincipe geïntroduceerd. Zonder deze
met betrekking tot de specifieke uitkeringen lopen
maatregel zouden gemeenten met een hoge waarde
echter niet via het gemeentefonds. De verantwoording
aan onroerende zaken een hoger voorzieningenniveau
over de besteding van een decentralisatie-uitkering en
of een lager belastingniveau kunnen bieden dan
de integratie-uitkering wordt afgelegd aan de
gemeenten met een lage waarde. De WOZ-waarden
gemeenteraad. Het staat de gemeente vrij deze gelden
mutatie leidt tot een negatief effect van structureel
te bestemmen.
€ 200.000.
WOZ waardering
Overzicht uitkeringen gemeentefonds
De hoogte van de algemene uitkering uit het
In onderstaand overzicht zijn integratie-uitkeringen en
gemeentefonds hangt ook af van de zogenoemde OZB-
decentralisatie-uitkeringen opgenomen in absolute
belastingcapaciteit van een gemeente. Het idee
bedragen die verwerkt worden in de
daarachter is eenvoudig: hoe meer geld een gemeente
bestuursrapportage 2021.
Uitkeringsjaar 2021 (bedragen * € 1.000)
2021
Brede aanpak dak- en thuisloosheid (DU)
32
Versterking omgevingsveiligheidsdiensten (DU)
5
Suppletie-uitkering integratie sociaal domein
30
Suppletie-uitkering Bommenregeling
40
Voorschoolse voorziening peuters (DU)
8
Maatschappelijke begeleiding statushouders (DU)
47
Inburgering (IU)
2
Totaal
164
Kaderbrief 2022-2025 - 17
5 Financieel meerjarenperspectief 2022-2025 Financieel meerjarenperspectief
• Loonkosten en de prijsinflatie op basis van in de
Het financieel meerjarenperspectief geeft het
meicirculaire 2021 aangegeven percentages.
financieel beeld weer vanaf het moment van
• Impact van de gemeenschappelijke regelingen.
vaststelliing van de Programmabegroting 2021 tot aan
Deze gemeenschappelijke regelingen hebben
het heden. Daarin hebben zich de volgende mutaties
ontwerpbegrotingen 2022-2025 ingediend. De
voortgedaan:
gemeente Maasdriel heeft daar haar zienswijze op gegeven. De bijdragen aan de gemeenschappelijke
- Raadsbesluiten in de periode tussen vaststelling van
regelingen is bijgesteld op basis van deze
de Programabegroting 2021 (november 2020) t/m de
ontwerpbegrotingen.
raad van 10 juni 2021.
• Meeropbrengst OZB als gevolg van het volgen van het inflatiecijfer. Dit betekent uitdrukkelijk niet
- Mutatie als gevolg van de meicirculaire 2021. Deze meicirculaire is afgezet tegenover de meicirculaire van
een extra verhoging van het tarief. • Taken die de gemeente uitvoert als gevolg van
2020. De gemeente Maasdriel krijgt extra middelen uit
besluiten van de hogere overheid (taakmutaties).
het gemeentefonds. In het financieel perspectief was
Hiervoor worden gemeenten gecompenseerd via
al rekening gehouden met extra middelen voor jeugd
de meicirculaire 2021. De middelen zetten we apart
(€ 300.000) en een stelpost BCF (€ 60.000). Deze
om de extra taken uit te voeren. De beschikbare
middelen zijn toegevoegd aan de meicirculaire 2021.
extra middelen voor de jeugdzorg zetten we daarbij apart om deze wettelijke taak uit te voeren.
- Ontwikkelingen
Kaderbrief 2022-2025 - 18
Omschrijving (bedrag x € 1.000)
2022
2023
2024
2025
Saldo programmabegroting 2021-2024
174
140
10
10
3
3
3
3
11-02-2021)
17
17
17
18
Aanbesteding accountantscontrole (RB 08-04-2021)
-10
-10
-10
-10
-
-
-20
-20
184
150
-0
1
Stand meicirculaire 2021
33.809
33.559
33.402
33.508
Huurverhoging MFC De Steen (RB 10-12-2021) Renovatie en uitbreiding Gelre's End voor AHOED (RB
Investering HRC '14 (RB 10-06-2021) Begrotingssaldo 2022-2025 inclusief vertaling raadsbesluiten periode nov. 2020-juli 2021 (A)
Mutatie meicirculaire (2021 t.o.v. 2020)
Stand meicirculaire 2020
32.692
32.702
32.665
32.853
Saldo meicirculaire 2021
1.117
857
737
655
Correctie stelpost BCF en stelpost jeugd
-360
-360
-360
-360
Extra middelen voor de begroting (B)
757
497
377
295
Indexering loonkosten (loonindexatie en treden)
-150
-150
-150
-150
Indexering prijsinflatie (exclusief sociaal domein)
-100
-100
-100
-100
Impact Gemeenschappelijke Regelingen (conform zienswijzen)
-237
-233
-115
-17
Ontwikkelingen
Verwachte meeropbrengst OZB (1,6% inflatie en areaaluitbreiding)
126
126
126
126
Taakmutaties
-331
-321
-321
-321
Toekenning jeugd in septembercirculaire
1.300
1.100
900
800
Taakmutatie jeugd in septembercirculaire
-1.300
-1.100
-900
-800
Stelpost herijking gemeentefonds Structureel effect bestuursrapportage 2021
376 PM
751 PM
976 PM
976 PM
Totaal ontwikkelingen (C)
-316
73
416
514
Beginstand Kaderbrief 2022 (A)+(B)+(C)
625
720
793
809
Kaderbrief 2022-2025 - 19
6 Beleidsprioriteiten 6.1 Inleiding
Ook hebben we rekening gehouden met een aantal
In dit hoofdstuk doen we u een voorstel voor nieuw
onontkoombare ontwikkelingen die van invloed zijn op
beleid vanaf 2022. Op deze manier kunt u in een vroeg
de beschikbare budgettaire ruimte. Hierbij kunt u
stadium nagaan welke wettelijke nieuwe taken we
denken aan de verwachte uitkomst van cao-afspraken,
dienen op te pakken en afwegen welke nieuwe
prijsstijgingen, de effecten van gemeenschappelijke
ontwikkelingen of investeringen noodzakelijk of
regelingen, de aangenomen amendementen en de
gewenst zijn. Ons voorstel is bescheiden. Immers, het
reeds door u genomen besluiten. Al en met al
is volgend jaar een verkiezingsjaar, door corona hebben
betekenen die onontkoombare ontwikkelingen al een
we op een aantal punten nog niet gedaan wat we
behoorlijke hap uit de beschikbare koek.
hadden afgesproken voor 2020 en 2021 én de financiële situatie dwingt ons enige terughoudendheid te
Dit hebben we toegelicht tijdens de bespreking in de
betrachten waar het gaat om nieuw beleid, zeker als dit
Commissie S&F op 22 juni. U heeft de gelegenheid om
structurele middelen vraagt. We moeten rekening
hierop te reageren, andere afwegingen te maken of
houden met de uitkomsten van de Meicirculaire 2021
andere prioriteiten toe te voegen. Hiertoe is
die minder rooskleurig zijn dan we hadden gehoopt.
gelegenheid door middel van het indienen van moties op uw raadsvergadering van 8 juli 2021. De uitkomst
Daarnaast zijn we nog in afwachting van de beslissing
van deze raadsdiscussie zal voor het college de leidraad
van het Rijk n.a.v. de Arbitragecommissie Jeugd waar
zijn voor de begroting die in november voorgelegd zal
het gaat om structurele tegemoetkoming.
worden aan uw raad ter vaststelling.
Vooruitlopend op deze uitkomsten gaat het college er nu vanuit dat het Rijk de uitkomsten van de arbitragecommissie overneemt. 6.2 Overzicht wettelijke taken, reeds besloten en nieuwe beleidsprioriteiten
Nr.
1a 1b
Bedragen x € 1.000)
2022
2023
2024
2025
Beginsaldi Kaderbrief 2022-2025
625
720
793
809
300
275
225
225
214
142
96
75
Capaciteit SD (werken naar inzet basiscapaciteit gebaseerd op de wettelijke taken) Capaciteit SD (werken op de nieuwe manier na inzet PvA inclusief contractmanagement)
1c
Opvangen tekort Sociaal Domein
1.375
1.225
1.100
1.025
1d
Verwachte inkomsten Taakmutaties Jeugd
-1.600
-1.400
-1.200
-1.100
2
Tijdelijke voortzetting POH-GGZ Jeugd
30
30
-
-
3
Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (lokaal)
-
-
-
-
4
Tijdelijke voortzetting Bestendiging Toekomstcoach
-
-
-
-
Subtotaal Jeugd en Wmo
319
272
221
225
5a
Impuls bedrijfsvoering
270
270
270
270
5b
Wet open overheid
-
-
100
100
Kaderbrief 2022-2025 - 20
Nr.
Bedragen x € 1.000)
2022
2023
2024
2025
5c
Voordeel andere beleidsvelden
-70
-70
-70
-70
Subtotaal bedrijfsvoering
200
200
300
300
-
-
-
-
6
Visie op werken
7a
Sparen Zuidelijke Ontsluitingsroute (ZOR)
400
400
400
400
7b
Verlaging storting algemene reserve
-250
-250
-250
-250
7c
Verlaging post onvoorzien
-100
-100
-100
-100
50
50
50
50
Subtotaal ZOR
8
Onderzoek Bestuurskracht
-
-
-
-
9
Speelruimtebeleid (krediet € 305.000)
6
11
17
22
10
Ontwikkeling recreatiegebied Gelre's End
20
20
20
20
11a
Impuls Duurzaamheid en Klimaatadaptatie
110
110
110
110
11b
Storting wachtgeld voorziening wethouders
-74
-74
-74
-74
11c
Dekking bestaande budgetten
-36
-
-
-
Subtotaal Duurzaamheid en Klimaatadaptatie
-
36
36
36
12a
Formatie-uitbreiding Coördinator integrale handhaving
95
95
95
95
12b
Kostenbesparing en/of inkomsten
-20
-20
-20
-20
Subtotaal Handhaving
75
75
75
75
13
Impuls Woningbouw
-
-
-
-
14
Bedrijventerreinen (voorbereidingskrediet € 125.000)
-
-
-
-
-
6
6
6
Dekking verhoging huuropbrengsten
-
-6
-6
-6
Subtotaal kastplanken
0
0
0
0
Conceptsaldi meerjarenbegroting 2022-2025
-45
56
74
81
Dekking inzet algemene reserve
130
Conceptsaldi meerjarenbegroting 2022-2025
85
56
74
81
15a 15b
Aanbrengen kantplanken 3 kunstgrasvelden (krediet € 60.000)
6.3 Beleidsprioriteiten
bestuursakkoord hebben vastgelegd. Grotendeels gaat
In deze paragraaf geven we een toelichting op de tabel
het hier om structurele middelen. Waar het gaat om
uit 6.2. Dit zijn de beleidsprioriteiten die het college
eenmalig geld, of enkel voor bijvoorbeeld twee jaar,
aan uw raad voorstelt voor 2022 en verder. Sommige
geven we dat expliciet aan. Daarnaast stellen we u
prioriteiten gaan we sowieso doen in 2022. Omdat ze
een aantal nieuwe beleidsprioriteiten voor waarvan wij
wettelijk zijn, omdat u als raad daar reeds over heeft
vinden dat deze nodig zijn omdat ze ten goede komen
besloten, of omdat we dit eerder in het
aan Maasdriel en haar inwoners (beleidskeuzes).
Kaderbrief 2022-2025 - 21
1. Jeugd en Wmo
meer te werken met sturingsinformatie door het genereren en analyseren van gegevens / data. Daarvoor
Basiscapaciteit Sociaal Domein op orde brengen
maken we in beginstel ruimte binnen bestaande budgetten.
wettelijke taak Het aanstellen van een contractmanager is een
structureel: € 300.000 aflopend naar € 225.000
onmisbare schakel binnen de doorontwikkeling van het Sociaal Domein. Contractmanagement is om
Op basis van de afgelopen jaren stellen we vast dat de
verschillende redenen belangrijk. We willen meer zicht
inwoners vaak lang moeten wachten op hulp die onder
en grip op de kosten, maar ook meer kennis over onze
de wettelijke taken van de gemeente vallen. Uit een
aanbieders, om te komen tot een betere match tussen
wetenschappelijke analyse van BMC en de benchmark
vraag en aanbod. Goed contractmanagement draagt
van de gemeente komt een schatting van het aantal
ook bij aan de bestrijding van de misstanden in de zorg
extra benodigde FTE om de wettelijke (basis)taken van
en aan het stimuleren van innovatie. Bestuurlijk is hier
de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke
consensus over met gemeente Zaltbommel om het
ondersteuning (Wmo) uit te voeren. Voor de jaren 2022
contractmanagement samen op te pakken waarbij
en 2023 is meer nodig dan de jaren erna omdat er nu
iedere gemeente 1 fte beschikbaar stelt. Omdat de
sprake is van een piek die eerst aangepakt moet
medewerkers contractmanagement ook
worden.
verantwoordelijk zijn voor de inkoop is rekening gehouden dat zij zich binnen maximaal vier jaar terug
Plan van aanpak Sociaal Domein inclusief
gaan verdienen.
contractmanagement Opvangen tekort Sociaal Domein reeds besloten door het college en gepresenteerd aan de raad
wettelijke taak
structureel: € 214.000 aflopend naar € 75.000
structureel: € 1.375.000 aflopend naar € 1.025.000
In het tweede kwartaal van 2020 is het plan van aanpak
De gemeente Maasdriel is sinds 2015 verantwoordelijk
Sociaal Domein door de Raad goedgekeurd. Daarna is
voor jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan inwoners
de analyse van de uitvoeringsvorm gestart en (in het 2e
met een hulp of zorgvraag, ook wel decentralisatie
kwartaal van 2021) vastgesteld. Uit het plan blijkt dat
genoemd. Om deze taken uit te voeren krijgt gemeente
we dat we het gebiedsteam op sterkte moeten brengen
Maasdriel dan ook sinds 2015 aanvullende gelden
voor de uitvoering van de 'nieuwe' manier van werken.
vanuit het Rijk. In de eerste jaren heeft Maasdriel,
Deze investering aan de voorkant zal een deel van de
anders dan veel gemeenten, geen tekorten gehad met
dure doorverwijzingen voorkomen en daardoor
betrekking tot deze decentralisatietaken. Sinds 2018
uiteindelijk per saldo goedkoper zijn. Momenteel is
hebben we jaarlijkse tekorten op Jeugd en Wmo. In
gemeente Maasdriel een regiegemeente waardoor
eerste instantie werd gedacht dat het om incidentele
hulpverlening niet door het gebiedsteam wordt
tekorten ging en daarom hebben we bij de
uitgevoerd maar door veelal dure zorgaanbieders.
bestuursrapportage 2019 een reserve van 3 miljoen
Zoals vastgesteld in het Plan van Aanpak gaat het
gevormd. Na het 213a-onderzoek en andere analyses,
gebiedsteam zelf de kortdurende trajecten oppakken.
hebben we moeten constateren dat deze tekorten
Om deze slag succesvol te maken dient het Sociaal
structureel van aard zijn. Hierdoor zijn we in 2020
Domein qua FTE te worden versterkt. We hebben (ook)
begonnen met het uitwerken van een plan van aanpak
binnen het Sociaal Domein de uitdrukkelijke wens om
Kaderbrief 2022-2025 - 22
Sociaal Domein en is na uw instemming begin 2021
Tot slot hebben we op 16 juni jongstleden met onze
gestart met het project.
provinciale toezichthouder gesproken en die steunt onze aanpak hierin. De provincie heeft onlangs in de
Uit de analyses die we uitgevoerd hebben, zien we dat
begrotingscirculaire aangegeven strenger te
de kosten in het Sociaal Domein fors de afgelopen jaren
controleren op de budgetten sociaal domein en of deze
toegenomen. Dit komt o.a. door:
structureel goed in de begroting zitten.
• de hogere kosten Jeugd GGZ;
2. Tijdelijke voortzetting POH-GGZ Jeugd
• de aanzuigende werking van het abonnementstarief op huishoudelijke hulp en woonvoorzieningen
beleidskeuze – incidenteel 30.000 voor 2022 en 2023
• een aantal grote en dure woningaanpassingen • stijging kosten hulpmiddelen
Er loopt een pilot praktijkondersteuner GGZ Jeugd, die
• een stijging van het aantal casussen
wordt bekostigd uit eigen middelen. Deze
Jeugdbescherming.
praktijkondersteuner biedt samen met de huisarts zorg aan, specifiek voor jongeren en kinderen met
Omdat bijna alle gemeenten bovenstaande ook
psychische problematiek. Die pilot zijn we gestart
ondervinden, is het VNG in overleg getreden met het
omdat we een toename van GGZ-problematiek zien en
Rijk om ervoor te zorgen dat gemeenten aanvullende
jongeren met GGZ-problematiek relatief vaak verkeerd
middelen krijgen om de tekorten op te vangen. Tot op
verwezen worden. De huisarts heeft vaak onvoldoende
heden is er nog geen instemming van beide partijen. In
tijd en gelegenheid om zich te verdiepen in de
juni 2021 heeft de arbitragecommissie Jeugd een
problematiek en verwijst vaak door naar “bekende”
uitspraak gedaan. Voor het jaar 2022 heeft het Rijk
behandelaar die niet altijd passend is. We stellen u om
grotendeels dit advies overgenomen. Voor de jaren na
de pilot met twee jaar te verlegen. We doen daarmee
2022 dient het oordeel van de arbitragecommissie
recht aan de eerste positieve resultaten uit de pilot en
Jeugd als zwaarwegende inbreng voor de
aan de wens van de huisartsen. We moeten nog
kabinetsformatie. Tegelijk committeren gemeenten en
evalueren, maar de eerste tekens wijzen erop dat er
het Rijk zich nu al aan het maken van afspraken over
minder wordt verwezen naar dure vervolgzorg.
maatregelen waarmee het jeugdstelsel op de lange
Bovendien ‘winnen’ we tijd voor de doorontwikkeling
termijn beter houdbaar wordt. Hierdoor zal ook in lijn
(PvA) Sociaal Domein en kunnen we nader
met de uitspraak van de arbitragecommissie een
onderzoeken of de POH-GGZ Jeugd past bij onze
dalende trend zijn voor de komende jaren wat betreft
toekomstvisie op het Sociaal Domein.
middelen aan de gemeenten (van € 1,6 miljard in 2022 naar € 0,8 miljard in 2028). Deze dalende trend komt
3. Huiselijk geweld en Kindermishandeling – lokaal
overeen met het plan van aanpak die wij momenteel uitvoeren. Door verschillende deelprojecten uit te
reeds besloten – incidenteel binnen eigen budget
voeren verwachten we de komende jaren meer grip te krijgen op de uitgaven en uiteindelijk op minder grote
In 2021 wordt de regionale visie Huiselijk geweld en
tekorten. Wij stellen voor om in de meerjarenbegroting
Kindermishandeling vastgesteld. Van gemeenten
meer te investeren dan de verwachte extra middelen
wordt verwacht dat zij vóór 1 mei 2022 een lokale visie
die we krijgen vanuit het Rijk. Ons advies is om de
hebben vastgesteld. Maasdriel wil samen optrekken
taakmutaties Jeugd in de komende circulaires te
met Zaltbommel. Mogelijk is er een (werk)budget
labelen aan de budgetten van Sociaal Domein. We
nodig; daarvoor zoeken we een oplossing binnen
willen realistisch begroten om ook de uitgaven Sociaal
bestaande middelen.
Domein structureel goed in de meerjarenbegroting te verwerken.
Kaderbrief 2022-2025 - 23
4. Tijdelijke voortzetting Bestendiging
en staat achter de randvoorwaarden die hieraan
Toekomstcoach
gekoppeld is. Het bestuur van de BVEB heeft besloten om aan beide moederorganisaties te vragen om een
beleidskeuze – incidenteel voor 2022 en 2023 binnen eigen budget
structurele reservering op te nemen van tezamen € 400.000 vooruitlopende op verdere concretisering van de randvoorwaarden. Op basis van de vastgestelde
De pilot Toekomstcoach (bijzondere inzet door
verdeelsleutel stellen wij u voor om circa € 185.000
jongerenwerker, beter bekend als de buurtsportcoach)
structureel te reserveren in onze gemeentelijke
is een heel goed voorbeeld van preventief werken. We
begroting. Het college van Zaltbommel heeft € 200.000
maken op dit moment gebruik van een (pilot) subsidie,
structureel opgenomen in zijn Perspectiefnota.
die na 2021 stopt. Uitgangspunt van ons college en uw
Afhankelijk van deze concretisering kan de eventuele
raad is dat we de Toekomstcoach willen behouden. Ons
benodigde investering gedekt worden door (een
voorstel is eerst de pilot met twee jaar te verlengen. We
gedeelte van) deze reservering in te zetten door middel
doen daarmee recht aan de positieve resultaten uit de
van besluitvorming van uw raad.
pilot. Bovendien ‘winnen’ we tijd voor de doorontwikkeling van het Sociaal Domein en kunnen
Extra trainees
we nader onderzoeken of de Toekomstcoach past bij onze toekomstvisie op het Sociaal Domein.
beleidskeuze – structureel € 35.000 waarvan € 20.000 binnen eigen budget
5. Impulsen Bedrijfsvoering De gemeente Maasdriel werkt sinds september 2020 in
Reservering BVEB
regionaal verband met een traineeprogramma. De eerste lichting trainees is nu aan het werk in onze
reeds besloten door het college– structureel € 185.000
gemeente. Trainees zijn jong afgestudeerden met nog weinig werkervaring. Zij wisselen twee jaar lang elke
Afgelopen jaar hebben we samen met Zaltbommel
8 maanden van opdracht waarna de gemeente hen in
helder gekregen hoe onze toekomstige samenwerking
dienst kan nemen. Door deze trainees hoeven we op
al dan niet geformaliseerd wordt. Die uitkomst is u
bepaalde werkzaamheden geen dure inhuurkracht te
bekend. Onderdeel van die uitkomst betekent de
zoeken, die op onderdelen in deze krappe arbeidsmarkt
bedrijfsvoering duurzaam bestendig maken. Uit een
ook nauwelijks te vinden zijn. Daarnaast bieden we
onafhankelijk onderzoek door &VDL blijkt dat dit het
banen aan starters. Met het oog op ons strategisch
beste kan door de huidige BVEB te optimaliseren. De
personeelsbeleid en arbeidsmarktbeleid, stellen wij
andere varianten (aansluiten bij een bestaand
voor het aantal trainees per jaar uit te breiden naar vier
samenwerkingsverband op bedrijfsvoering,
en structureel onderdeel te maken van onze begroting.
onderbrengen bij een grote gemeente, bedrijfsvoering
Dit kunnen wij deels uit bestaande middelen.
uitbesteden aan derden, andere deelnemers toevoegen aan de BVEB of ontvlechten van de BVEB en werken met
Inkoopadviseur
centrumregelingen) blijken onhaalbaar, onuitvoerbaar of onaantrekkelijk.
beleidskeuze – structureel € 50.000 die geheel opgevangen wordt binnen eigen budget
Het bureau schrijft: “Wij adviseren om vol overtuiging in te zetten op deze variant, met bestuurlijk
Een inkoopadviseur is noodzakelijk omdat de
commitment, met ambtelijk draagvlak en met de
accountant ons de afgelopen jaren diverse keren heeft
daartoe behorende interventies en middelen.” Het
moeten wijzen op omissies bij het rechtmatig inkopen.
bestuur van de BVEB heeft het rapport overgenomen
De ambtelijke organisatie heeft dit opgepakt en zowel
Kaderbrief 2022-2025 - 24
in expertise (inkopen is een vak) als in proces (via het
en uitvoering van de Woo. De financiële middelen
Zaaksysteem) verbeteringen doorgevoerd. Hierbij
bestaan uit zowel incidentele als structurele middelen.
werken we samen met het Inkoopbureau van de Regio
De incidentele middelen zijn bestemd voor het
Rivierenland. In het inkoop- en aanbestedingsbeleid
verbeteren van systemen, het opleiden van
hebben we de rol van de inkoopadviseur benoemd als
medewerkers en het aanpassen van processen en de
essentieel. Op dit moment hebben we een pilot lopen
organisatie. De structurele middelen zijn bedoeld voor
om deze rol in te vullen en ervaringen op te doen. Om
de actieve openbaarmaking van de
de inkoopfunctie van de gemeenten Maasdriel en
informatiecategorieën zoals genoemd in de Woo, het
Zaltbommel en de BVEB verder te professionaliseren
aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer
stellen wij voor om voor 2022 en verder een
en onderhoud van systemen. In de begroting reserveren
inkoopadviseur in te huren of aan te nemen.
we vooruitlopende op het plan van aanpak een bedrag
Budgetneutraal: immers een inkoper verdient zich
van € 100.000 in 2024 en 2025. Mocht blijken dat we al
terug (stelpost van 50.000 verdelen over alle teams die
in 2022 en 2023 geld nodig hebben, dan komen wij daar
inkopen, rekening houdend met volume).
later bij u op terug.
Wet Open Overheid
6. Visie op werken
wettelijk – structureel: voor 2024 en 2025 € 100.000
beleidskeuze – dekking eigen middelen
gereserveerd Onze visie op werken is met de komst van corona Op 26 januari 2021 heeft de Tweede Kamer de
onherroepelijk veranderd. We zien dat veel van ons
(Wijzigingswet) Wet open overheid (Woo)
werk niet per se op één plek hoeft plaats te vinden, dat
aangenomen. Het betreft een initiatiefwet uit de
thuiswerken geen enkele invloed heeft op de kwaliteit
Tweede Kamer die beoogt de gehele overheid
en de productiviteit van het werk en zorgt voor een
transparanter en toegankelijker te maken. Met dit
betere privé-werkbalans. Dat willen we behouden en
wetsvoorstel geven de initiatiefnemers zowel de
stimuleren! Daarnaast bleek uit een enquête onder
actieve als de passieve openbaarmaking van
medewerkers dat zij ook na de coronacrisis de
overheidsinformatie een nieuwe basis, verankeren zij
voordelen van deels kantoor, deels elders graag willen
het recht op toegang tot informatie wettelijk en beogen
houden. Gegeven deze crisis, maar ook gegeven onze
zij de informatievoorziening en informatiehuishouding
voorbereidingen op een nieuwe visie op het
van het Rijk en decentrale overheden te verbeteren.
gemeentehuis en ander maatschappelijk vastgoed,
De Eerste Kamer dient nog een besluit te nemen over
willen we nu de kans grijpen om onze visie op werken
de Woo. Bij instemming van de Eerste Kamer zal de wet
te actualiseren. Die visie gaat uit van 4 punten: Werken
een halfjaar later in werking treden. Dit zal
daar waar je nodig bent, activiteitgericht flexwerken
waarschijnlijk in het eerste kwartaal van 2022 zijn.
(inrichting van werkplekken naar het soort werk dat je
De huidige Wet openbaarheid van bestuur (Wob) wordt
doet), digitaal samenwerken en gaan voor resultaat. Dit
ingetrokken bij de inwerkingtreding van de Woo.
plaats- en tijdonafhankelijk werken moet wel gefaciliteerd worden en vergt ook ander gedrag (dat