Jaarstukken 2023 Maasdriel incl sisa
Tekst van het document
2. PFAS (poly- en
PFAS heeft consequenties voor de PFAS heeft consequenties voor
perfluoralkylstoffen)
af te voeren grond en stikstof voor de af te voeren grond en stikstof
PFAS heeft Nederland in haar greep. het al dan niet kunnen realiseren
€ 130
voor het al dan niet kunnen
Met nieuwe landelijke normen hoopt van woningen. De effecten blijken realiseren van woningen. Nederland projecten weer op gang te in de praktijk mee te vallen.
Binnen onze grondexploitaties
brengen. Hiermee bevorderen we
Eventuele tegenvallers blijven we
is het maximale risico op de
het grondverzet op een veilige manier als een 3Oontwikkeling melden.
gemeentelijke projecten is
voor onze gezondheid en het milieu.
Op basis van ervaringen
becijferd op 1,3 miljoen. We
Toch betekent dit dat we meer dan
beoordelen we in 2024 of 2025 of
achten de kans zeer klein en
vroeger geconfronteerd worden met
het risico kan vervallen en dat we
daarbij hoort de weging van
meerkosten voor onderzoekskosten
eventuele tegenvallers alleen nog
10% kans optreden.
naar PFAS en toenemende kosten
als 3Oontwikkelingen melden.
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 79
Risico
Beheersmaatregelen
Maximale risico en kans
3. Jeugd
De belangrijkste
Zorg verlenen aan onze
De belangrijkste financiële risico’s
beheersmaatregelen zijn:
inwoners is en blijft een
Benodigde weerstandscapaciteit
voor afvoeren van gronden die vervuild zijn met PFAS. De extra onderzoekskosten kunnen we berekenen, echter de meerkosten van projecten zijn te sterk afhankelijk van diverse factoren (o.a. locatie, aanbesteding, concentratie PFAS, hergebruik). Uit een eerste analyse blijkt dat het aantal projecten, die met meerkosten worden geconfronteerd, beperkt zal blijven. Veelal kan de grond hergebruikt worden. Wel worden flinke meerkosten verwacht bij een aantal specifieke locaties in Maasdriel. Dit betekent dat we voor werkzaamheden aan de openbare ruimte geen structurele meerkosten PFAS kunnen ramen maar dat we alleen op incidenten kunnen doorrekenen. Veelal is dit ook afhankelijk van herkeuringen of aanbestedingen. Op dit moment beschikken we nog niet over ervaringscijfers. Dat moet de komende tijd duidelijk worden.
voor de jeugdzorguitgaven zijn: • Grotere zorgvraag dan waarmee rekening is gehouden; •
wettelijke verplichting. De •
individuele zorgvoorzieningen
Hervormingsagenda Jeugd niet tijdig
niet nodig blijken te zijn of
of volledig geïmplementeerd; • werken
Het inzetten op preventieve voorzieningen zodat
Crisisplaatsingen jeugd; •
Beperkte kanteling naar preventief
€ 500
kunnen worden uitgesteld; •
Een outreachende werkwijze voor het gebiedsteam
budgetten zijn begroot op basis van ervaringcijfers. Naast een structureel budget hebben we ook een bestemmingsreserve gevormd voor specifieke, complexe jeugdcasuïstiek. Ondanks deze voorzichtige
waardoor een vloeiende
ramingen blijven we als
Goede netwerksamenwerking
een extra risico van € 250.000
overgang ontstaat tussen 0de, gemeente risico lopen. We houden daarom rekening met 1ste en 2de lijnszorg; •
met maatschappelijke
euro per jaar. Voor de
onderwijsinstellingen en
de periode van 4 jaar. De kans
organisaties op het terrein van meerjarenbegroting betekent het in totaal € 1.000.000 over welzijn en leefbaarheid, met huisartspraktijken; •
Begroten op ervaringcijfers waarbij tevens nu gewerkt wordt met een bestemmingsreserve
dat het optreedt gezien de interne beheersingsmaatregelen die we hebben getroffen wordt geacht als gemiddeld.
specifieke casuïstiek jeugd. 4. Volumegroei Wmo
In de komende jaren zal de
Zorg verlenen aan onze
De belangrijkste financiële risico’s
inkomensafhankelijke eigen
inwoners is en blijft een
uit hoofde van de Wmo zijn:
bijdrage voor
wettelijke verplichting. De
€ 250
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 80
Risico
Beheersmaatregelen
Maximale risico en kans
•
Een verdere stijging van het
maatwerkvoorzieningen in de
budgetten zijn begroot op basis
aantal maatwerkvoorzieningen.
Wmo weer ingevoerd worden. Dit
van ervaringcijfers. Ondanks
•
In 2019 is de stijging begonnen en zal naar verwachting leiden tot
deze voorzichtige ramingen
deze stijging zet zich jaarlijks
een daling van het aantal
blijven we als gemeente risico
door voor de huishoudelijke
maatwerkvoorzieningen.
lopen omdat we geen grip
verzorging, hulpmiddelen en het
Daarnaast wordt een
hebben op de aanzuigende
regiovervoer;
kostprijsonderzoek uitgevoerd om werking van bijvoorbeeld het
De financiële positie van
vast te stellen wat reële tarieven
abonnementstarief. We houden
aanbieders van onder meer
zijn.
daarom rekening met een extra
huishoudelijke verzorging, wat
risico van € 125.000 euro per
mogelijk leidt tot extra
jaar. Voor deze
tariefsverhogingen.
Benodigde weerstandscapaciteit
meerjarenbegroting betekent het in totaal € 500.000 over de periode van 4 jaar. De kans dat het optreedt gezien de interne beheersingsmaatregelen die we hebben getroffen wordt geacht als gemiddeld.
5. Afdekken voormalige
Aandacht voor berekening
Op basis van de meest actuele
stortplaatsen Vlagheide en AVRI
toekomstige lasten en het t.z.t.
geprognogtiseerde resultaten
Het grootste onvoorziene risico
vormen van een voorziening.
van de stortplaatsen is het
betreft het voornemen tot
maximale risico € 55,800. We
aanpassing van de rekenrente door
achten de kans gemiddeld
de provincie. De provincie voert elke
(50%).
€ 28
vijf jaar periodiek onderzoek uit, een zogeheten Asset Liability Management (ALM) studie. Daarbij wordt vastgesteld of de gehanteerde rekenrente (momenteel 5,06%) en daarmee het gehanteerde doelvermogen passend is om aan haar eeuwigdurende nazorgverplichtingen te voldoen. Daarnaast hebben provincie en vergunninghouders een overeenkomst gesloten om onderzoek te doen naar duurzaam stortbeheer en/of technische ontwikkelingen/innovaties mogelijk kunnen leiden tot een beperking van de kosten van de nazorg. Onderdeel van deze overeenkomst is dat, zo lang dit onderzoek loopt, de vergunninghouders de stortplaatsen nog niet voor eeuwigdurende nazorg overdragen aan de provincie en dus zelf risicodrager blijven. Tegelijkertij handhaaft de provincie de rekenrente op het bestaande niveau. Zolang het doelvermogen niet definitef is vastgesteld lopen wij het risico dat het reeds in het nazorgfonds gestorte vermogen ontoereikend is.
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 81
Risico
Beheersmaatregelen
Maximale risico en kans
6. Energiekosten
In de begroting 2023 houden we
We blijven risico lopen over de
Energie-experts stellen dat de
rekening met extra incidentele
jaren 2025 en 2026 voor circa
energieprijzen zeker nog tot eind
energiekosten van € 400.000 voor € 50.000 per jaar. We achten de
2023 relatief hoog zullen blijven.
de jaren 2023 en 2024 (ten
kans gemiddeld (50%) dat het
Mogelijk kan er in de loop van van
opzichte van 2021) en structurele
risico dan zich voordoet.
2024 een significante daling van de
extra kosten van € 100.000 vanaf
prijzen plaatsvinden. Verder stelde
2023. De gemiddelde
de Wereldbank eerder dit jaar in een
energiekosten t/m 2021 waren
rapport dat de voedsel- en
circa € 90.000 per jaar.
Benodigde weerstandscapaciteit € 50
energieprijzen zelfs tot eind 2024 op historisch hoge niveaus zullen blijven. Wel denkt dat de Wereldbank dat de prijzen in de loop van 2023 en 2024 geleidelijk zullen dalen. Gemeente Maasdriel loopt het risico dat de energieprijzen, conform 2022, tussentijds naar boven bijgesteld worden als toch blijkt dat we niet voldoende alternatieven hebben voor Russisch gas. 7. Adequaat personeelsbestand
Door continue een goede
Risico is dat we circa € 500.000
Veel openstaande vacatures bij de
werkgever te zijn en door goede
meer budget nodig hebben de
gemeente kunnen niet ingevuld
inzet van het recruitmentteam
komende 4 jaar voor o.a. inhuur
worden. Reden hiervan is dat
proberen we zoveel mogelijk
om voldoende capaciteit te
geschikte kandidaten zeer schaars
vacatures in te vullen door vast
hebben om onze taken uit te
zijn. Ook hebben we vastgesteld dat
personeel aan te nemen.
voeren. We achten de kans 50%
inhuur nu ook moeilijk te krijgen is en
gemiddeld dat dit risico
vaak veel duurder is dan de middelen
optreedt.
€ 500
die beschikbaar zijn om personeel te werven. 8. Prijsstijgingen grondstoffen
Risico is dat we met een begroot
Als gevolg van enkele mondiale
investeringsvolume van
oorzaken zijn de bouwkosten in
€ 7 miljoen per jaar te maken
Nederland binnen een kort
krijgen dat de prijzen gemiddeld
tijdsbestek extreem gestegen en
met 5% stijgen. Dit betekent dat
momenteel nog aan het stijgen.
we vanaf 2025 wellicht
Prijsstijgingen van enkele tientallen
€350.000 per jaar meer uitgaven
procenten binnen een tijdsbestek van
kunnen verwachten dan we
één of enkele weken zijn geen
vooraf begroot hebben. We
uitzondering meer. Omstandigheden
achten de kans groot 50% dat dit
díe daartoe bijdragen zijn onder meer
risico optreedt bij alle
de (nasleep van de) coronacrisis, de
investeringen. We verwachten
stijgende energieprijzen en de
een bijdrage van het Rijk om
schaarste en prijsstijgingen door de
een gedeelte van de
oorlog in Oekraïne en bijbehorende
prijsstijgingen te dekken.
€ 700
sancties tegen Rusland. Onduidelijk is of en wanneer de bouwkosten weer naar het oude niveau zakken. Dit brengt risico's en onzekerheid met zich mee voor zowel bestaande overeenkomsten als ook voor nieuw te sluiten overeenkomsten.
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 82
Risico
Beheersmaatregelen
Maximale risico en kans
Benodigde weerstandscapaciteit
9. Algemene juridische bijstand
•
Aandacht voor preventie en
We blijven juridische risico
€ 400
het voorkomen van schade;
lopen de komende jaren.
De polisvoorwaarden van de aansprakelijkheids-verzekering sluiten een aantal zaken uit. Onder
•
Verzekeringsportefeuille
Voornaamste reden hiervan is
periodiek doorlichten.
dat we niet alles en/of willen
andere claims ten gevolge van:
verzekeren. Over de jaren heen lopen we op basis van
•
ervaringen uit het verleden
Toezeggingen en gewekte
(zowel financieel als
verwachtingen; •
Termijnoverschrijding;
•
Niet nakomen van contracten; •
inhoudelijk) een risico van gemiddeld € 200.000 per jaar. We achten de kans gemiddeld
Aanbestedingen; •
Nadeelcompensatie;
•
Oneerlijke concurrentie;
•
Wet Markt en Overheid.
(50%) dat het risico zich voordoet.
10. Omgevingswet
'Onderzoek doen naar structurele
De grootste risico's lopen we op
De kosten voor het ontwikkelen van
financiële effecten van de
dit moment op financieel
het gebiedsdekkend Omgevingsplan
Omgevingswet op eventuele
gebied. Hoe groot het risico
Maasdriel (in de periode t/m 2029),
meerkosten te kunnen
precies is kunnen we op dit
dat volledig voldoet aan de nieuwe
compenseren op andere terreinen. moment nog niet kwantificeren
juridische spelregels van de
Aangezien het onderzoek is
Omgevingswet, laten zich moeilijk
gebaseerd op aannames kan het
ramen. De impact van de nieuwe
zijn dat de structurele effecten
juridische spelregels van de wet en
hoger of lager uitvallen dan
het nieuwe digitale stelsel waarmee
geraamd. Het rapport met de
we omgevingsplanwijzigingen
onderbouwde ramingen (o.a. op
PM
in onze risicoparagraaf.
ontwikkelen en publiceren wordt pas grond van verwachte ureninzet of echt duidelijk als de wet in werking is verwachte kosten/baten van de getreden en we er (landelijk) mee
stelselwijziging) gebruiken we de
gaan werken. Daardoor weten we niet komende jaren om financieel of gevraagde structurele en
gezien de vinger aan de pols te
incidentele budgetten toereikend
houden.
zijn en lopen we hier een risico.
Aanvullend op de structurele financiële effecten van de Omgevingswet moeten er ook nog een aantal incidentele uitgaven worden gedaan in de transitieperiode t/m 2029. Ten aanzien van de ontwikkeling van het Omgevingsplan Maasdriel is het nog onzeker of we uitkomen met de budgetten voor de invoering van de Omgevingswet. In lijn met het Transitieplan Omgevingsplan Maasdriel gaan we in stapjes starten met het bouwen aan het Omgevingsplan Maasdriel. Dat zal een deel van de bestaande onzekerheden wegnemen.
11. Wet Kwaliteitsborging (Wkb)
'Onderzoek doen naar structurele
Voor het bevoegd gezag betekent de
financiële effecten van de Wkb op bedraagt circa € 97.000 euro
Het totaal financieel risico
verandering met betrekking tot het
eventuele meerkosten te kunnen
toetsen en toezicht op de
compenseren op andere terreinen.
€ 68
over de periode 2023 t/m 2026.
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 83
Risico
Beheersmaatregelen
Maximale risico en kans
bouwtechnische kwaliteit, dat
Het rapport met de onderbouwde
We achten de kans 70% dat dit
kosten kunnen dalen als gevolg van
ramingen (o.a. op grond van
risico optreedt.
veranderende taken en in het
verwachte ureninzet of verwachte
verlengde daarvan verminderde
kosten/baten van de
legesinkomsten. De gevolgen
stelselwijziging) gebruiken we de
Benodigde weerstandscapaciteit
verschillen per gemeente en hangen komende jaren om financieel veelal samen met de huidige
gezien de vinger aan de pols te
kostendekkendheid en werkwijze.
houden.
Voor de gemeente Maasdriel is uitgegaan van de aangeleverde gegevens vanuit de ODR, ten aanzien van de Wkb en de wegvallende taken en leges. Hierbij is op basis van een extern onderzoek vastgesteld dat we een nadelig financieel risico lopen bij de intreding van de wet. We maken gebruik van een reeks
In een cyber calculatie hebben
Als overheid lopen we een reëel risico beheersmaatregelen die ‘de kans
we begroot dat een schade van
dat we te maken krijgen met een
op’ en de ‘impact van’ moet
€ 1,7 miljoen bij een maximale
(poging tot ) cyber hack en in het
reduceren. ‘De kans op’ wordt
impact te verwachten is. Door
verlengde daarvan dat data van ons
aangepakt door de mogelijkheden onze vergevorderde
gecompromitteerd raakt dan wel
van een hacker om over internet
12. Datalek / informatiebeveiliging
maatregelen wordt de kans dat
verloren gaat. Als je kijkt naar Risico een aanval uit te voeren zo klein
we met dit maximale bedrag
= Kans x Impact dan hebben we met
geconfronteerd worden zeer
mogelijk te maken. Daar heeft al
€ 890
onze Heatmap informatiebeveiliging veel aan verbeteringen plaats
klein. Echter kan bij een
ingezet op reductie van de kans dat
gevonden. De ‘impact van’ wordt
datalek/hack alsnog sprake zijn
het optreedt en als het optreedt dat
ook door diverse maatregelen
van een impact die te
dan de impact zo klein mogelijk is.
aangepakt. Hier zijn stappen
kwalificeren is als gemiddeld.
Waardering van het risico dat een
gemaakt maar daar zijn nog
Deze calculatie is exclusief
poging tot hack plaatsvindt: Als
verdere verbeteringen door te
kosten die voort kunnen vloeien
gemeente zijn we uitgebreid online
voeren. Opgemerkt moet worden
uit een bestuurlijke boete of
aanwezig. Het risico dat we
dat we de afgelopen jaren
schadeclaims van betrokkenen
geconfronteerd worden met een hack significante verbetering hebben
in het kader van
(poging) is dan ook substantieel en
gerealiseerd. Hiermee kunnen wij
privacywetgeving of overige
niet aflatend.
niet uitsluiten dat wij kwetsbaar
wetgeving. Als er bijvoorbeeld
zijn voor een hack maar wel dat we sprake is van onvoldoende de impact en het herstel daarvan
passende
veel beter kunnen managen en de
beveiligingsmaatregelen dan
schade een stuk beperkter kunnen kan in de praktijk afhankelijk houden.
van de constateringen een bestuurlijke boete van > €400.000 worden opgelegd. De kans dat dit voorkomt in Nederland wordt door experts als zeer klein (10%) beschouwd.
13. Zuidelijke ontsluitingsroute
Om grip te kunnen houden op de
De grootste risico's lopen we op
Het project ZOR is een groot project
projectrisico’s maken we gebruik
dit moment op financieel
PM
voor Maasdrielse begrippen en wijkt van een extern bureau dat veel dat gebied. Hoe groot het risico af van de dagelijkse activiteiten van
veel kennis heeft van vergelijkbare precies is kunnen we op dit
de organisatie. Hierdoor kent het
projecten. We maken nu gebruikt
moment nog niet kwantificeren
project een verhoogd risicoprofiel.
van het risicomanagementtool
in onze risicoparagraaf. Het
Risicobeheersing is een steeds
Rislog. Met Rislog zijn we in staat
project is in de opstartfase en in
om op een eenvoudige wijze
2023 wordt een goede financiële
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 84
Risico
Beheersmaatregelen
Maximale risico en kans
belangrijker wordend aspect van
risico’s in kaart te brengen, bij te
begroting en een
onze projectmanagement.
houden, te bewerken, analyses te
liquiditeitsbegroting voor de
maken en te rapporteren over de
ZOR opgesteld waarbij meer
risico’s aangaande de ZOR. We
duidelijk moet zijn welke risico's
hebben nu de risico’s en oorzaken
we lopen die wel niet of maar
geïnventariseerd en conform de
gedeeltelijk kunnen mitigeren
Benodigde weerstandscapaciteit
Risman-brillen. Hierbij hebben we door de interne de risico's aangevuld met de kans
beheersingsmaatregelen.
van optreden en de gevolgen voor
Daarna zal een kans x impact
de planning en voor de kosten,
analyse gemaakt worden. Op dit
alsmede andere relevante
moment is het risico PM.
gevolgen bij het optreden van de risico’s voor ons als opdrachtgever. De eerste risico-inventarisatie hebben we compleet gemaakt met het benoemen van de beheersmaatregelen en actiehouders. 14. Integraal Huisvestingsplan /
In het politiek-bestuurlijke
De grootste risico's die we
Woerd
besluitvormingsproces rond het
kunnen lopen zijn op financieel
Het IHP biedt de gemeente,
IHP moet blijken in welk tempo
gebied. Hoe groot het risico
schoolbesturen en
de gemeente Maasdriel in staat is
precies is kunnen we op dit
opvangorganisaties een dynamisch
de benodigde investeringen te
moment nog niet kwantificeren
beleidsperspectief, geborgd in een
plegen. Voor het genoemde
in onze risicoparagraaf. De
gedragen en transparant uit te voeren investeringsbedrag geldt vanuit
PM
komende jaren moeten we bij
Meerjaren Huisvestingsplan. Het
de gemeente het volgende: Dit IHP de eventuele voorstellen op
plan geeft houvast aan hoe om te
is in overleg tussen gemeente,
basis van risicomangement
gaan met investeringen in gebouwen schoolbesturen en
vaststellen welke risico's we
voor onderwijs en opvang zodat er in kinderopvangorganisaties tot
lopen die wel niet of maar
de gemeente Maasdriel een
stand gekomen. De partijen
gedeeltelijk kunnen mitigeren
duurzame en gezonde onderwijs- en
hebben een akkoord gegeven over door de interne
opvangomgeving kan worden
de visie en ambitie op
beheersingsmaatregelen. Op dit
voortgezet.
onderwijshuisvesting. Het vormt
moment is het risico PM.
Het IHP is een planningsdocument
daarnaast een perspectief om alle
voor de komende 15 jaar. Het
besluiten rond investeringen in
toekomstbestendig maken van onze
huisvesting de komende jaren
schoolgebouwen is kostbaar. Op
langs te leggen en kan iedere vier
basis van de scenario’s, zoals deze in jaar worden geactualiseerd. Het het IHP staan beschreven, bedraagt
IHP is als het ware een
de investering voor de periode
koersdocument en geen
2022-2037 € 18,5 miljoen (op basis
blauwdruk. Op deze manier blijft
van het indicatieve bedrag 2021 en
flexibiliteit (beargumenteerd)
exclusief indexeringen).
behouden. Het is aan alle partijen om te waarborgen dat projecten en daaraan gekoppelde investeringen mogelijk zijn. Het plan krijgt status met een vaststellingsbesluit vanuit de gemeenteraad. Hiermee staan de investeringen in de eerste vier jaar vast en weet de gemeenteraad welke investering vanaf jaar vijf en verder verwacht worden. Over investering na de
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 85
Risico
Beheersmaatregelen
Maximale risico en kans
Benodigde weerstandscapaciteit
eerste periode van vier jaar dient de gemeenteraad aparte besluiten te nemen. In de komende vier jaar staan geen investeringen gepland. Voor de jaren erna zullen we een risicoinventarisatie maken voor de investeringen die we mogelijk gaan doen. Dit komt terug in in de voorstellen die aan de raad worden gepresenteerd. 15. Wethouderspensioenen
Jaarlijks laten we door een
Het risico is dat de voorziening
actuaris de benodigde voorziening nFTKmethode. Sinds dit jaar
wethouderspensioenen te laag
wethouderspensioenen
wijken we hier van af. Reden is
opgenomen is in de jaarstukken.
actualiseren. In het financieel
omdat er bij de nFTK-methode
jaarverslag zijn twee methoden
dit jaar twee uitgangspunten
(manieren van berekenen)
zijn toegevoegd omdat rekening
opgenomen. De BZK-methode en
wordt gehouden met een
de nFTK-methode.
mogelijke collectieve
€ 875
We hanteren al jaren de
waardeoverdracht richting ABP met daarbij een bufferopslag en een opslag voor het verzekeringstechnisch nadeel. Deze wijziging is vooruitlopend op een mogelijke verandering in de pensioensystematiek voor wethouders. Deze wijziging is voorlopig nog niet van toepassing. Omdat deze wijziging nog niet is doorgevoerd en ook nog enkele jaren zal duren voor deze eventueel in werking treedt is met onze huisaccountant afgestemd dat we voor nu de BZK-methode hanteren. De benodigde voorziening volgens de BZK-methode is fors lager dan volgens de nFTK-methode. Dit zorgt voor een financieel risico in de toekomst van ongeveer € 1,25 miljoen. We achten de kans 70% dat dit risico optreedt.
Totaal
Beschikbare weerstandscapaciteit Rekening houdend met de vastgestelde nota reserves
€ 4534
• Algemene reserve De algemene reserve wordt gebruikt voor het
en voorzieningen is de beschikbare
opvangen van risico’s in algemene zin. De algemene
weerstandscapaciteit van Maasdriel als volgt
reserve is vrij aanwendbaar;
opgebouwd:
• Algemene reserve bouwgrondexploitatie De reserve bouwgrondexploitatie is een vrij
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 86
aanwendbare bestemmingsreserve die tot de weerstandscapaciteit wordt geteld • Jaarrekeningresultaat
• Onvoorzien De post onvoorzien is vrij aanwendbaar en wordt tot de weerstandscapaciteit geteld.
Het jaarrekeningresultaat is vrij aanwendbaar en wordt tot de weerstandscapaciteit geteld; Stand per 31-12-2023
Reserves (x 1.000) Algemene reserve
11.708
Algemene reserve grondexploitatie
830
Resultaat jaarrekening 2023
-844
Beschikbare weerstandscapaciteit
11.694
Weerstandsvermogen
ratio weerstandsvermogen op basis van een gegeven
Het is van belang te weten of sprake is van een
zekerheidspercentage is als volgt:
toereikend weerstandsvermogen. Als het risicoprofiel bekend is, kan een relatie worden gelegd tussen de
Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare
financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij
weerstandscapaciteit / Benodigde
benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare
weerstandscapaciteit
weerstandscapaciteit. De berekeningswijze van de Jaarrekening 2023
Jaarrekening 2022
Beschikbare weerstandscapaciteit
11.694
16.955
(x 1.000)
Minimaal benodigde weerstandscapaciteit conform ratio 1,65
7.481
9.768
Saldo vrije deel weerstandscapaciteit
4.213
7.187
Weerstandsvermogen
2,58
2,86
De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risico-
kengetallen voor alle gemeenten opgenomen. De
inventarisatie voortvloeit, zetten we af tegen de
invoering van de kengetallen is bedoeld om de
beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die
gemeenteraad meer inzicht te geven in de financiële
berekening vormt het weerstandsvermogen.
positie van de gemeente en de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te bevorderen. De kengetallen worden
De ratio weerstandsvermogen is groter dan 1,65.
geanalyseerd ten opzichte van de door de provincie Gelderland vastgestelde normenwaarden, waaraan
Financiële kengetallen
een categorisering is gekoppeld.
Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft voor dat gemeenten vijf financiële kengetallen opnemen in
Meerjarenperspectief
de begroting en jaarrekening. In een ministeriële
De jaarrekening 2023 levert de volgende kengetallen
regeling is een uniforme berekening van deze
op.
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 87
Realisatie 2023 Netto schuldquote
45,8%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen
45,9%
Solvabiliteitsratio
36,1%
Grondexploitatie
8,1%
Structurele exploitatieruimte
-0,9%
Belastingcapaciteit
102,2%
Netto schuldquote
Grondexploitatie
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van
Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de
de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de
grondexploitaties zich verhoudt tot de totale
eigen middelen. Het geeft een indicatie in welke mate
(geraamde) baten. Voor de berekening van dit kengetal
de rentelasten en aflossingen op de exploitatie
worden de niet in exploitatie genomen gronden en de
drukken. De netto schuldquote wordt berekend
bouwgrond in exploitatie bij elkaar opgeteld en
inclusief en exclusief uitgezette leningen aan derden.
gedeeld door de totale baten uit de
Hierdoor wordt duidelijk wat het aandeel is van de
programmabegroting en uitgedrukt in een percentage.
verstrekte leningen in de exploitatie.
Belastingcapaciteit Solvabiliteitsratio
Het kengetal belastingcapaciteit is de verhouding
De solvabiliteitsratio is de verhouding van het eigen
tussen de woonlasten meerpersoonshuishouden in
vermogen ten opzichte van het totale balanstotaal.
jaar t (het begrotingsjaar) ten opzichte van het
Het eigen vermogen van een gemeente bestaat volgens
landelijk gemiddelde in jaar t-1 (het jaar voorafgaand
artikel 42 van het BBV uit de reserves (zowel de
aan het begrotingsjaar) uitgedrukt in een percentage.
algemene reserve als de bestemmingsreserve) en het
In de woonlasten worden de OZB, de rioolheffing en
resultaat uit het overzicht van baten en lasten. De
de afvalstoffenheffing meegenomen.
solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen.
Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves te delen door de totale baten en uit te drukken in een percentage.
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 88
Paragrafen Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Een groot vermogen is geïnvesteerd in de kapitaalgoederen in onze gemeente. De kapitaalgoederen zijn van groot belang voor het zo optimaal mogelijk functioneren van onze gemeente, onder meer op het gebied van de leefbaarheid, veiligheid, verkeer en vervoer en recreatie. Onderhoud en beheer is nodig om kapitaalvernietiging te voorkomen. Met het beheer en onderhoud van wegen, straatverlichting, openbaar groen, speelvoorzieningen, water & riolering en gebouwen is een grote inzet van onze middelen (personeel en financiën) gemoeid. Deze paragraaf geeft inzicht in de mate van onderhoud en de financiële lasten van de verschillende kapitaalgoederen. In het Jaarprogramma Openbare Ruimte (JOR) worden de middelen van de diverse disciplines bij elkaar gebracht, zodat voorbereiding en realisatie van projecten waar nodig integraal vorm krijgen
Areaal
Aantal circa
Betreft Verharde rijbanen
1.271.144 m2
Fietspaden
101.124 m2
Voetpaden
289.737 m2
Parkeervak
148.837 m2
Overige verharding
119.839 m2
Beleidskader
Actueel beheerplan
Door de raad ingesteld in
Looptijd tot en met
Wegenbeleidsplan 2018-2021 (in 2023 door de raad verlengd t/m 2023)
2018
2023
Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan
2019
2030
Doelstelling Wij streven naar een doelmatige ontwikkeling en instandhouding van wegen, fietspaden en trottoirs, zodat een veilige en comfortabele bereikbaarheid van woningen, bedrijven en voorzieningen wordt gegarandeerd, die bijdraagt aan een functionele leefomgeving.
Financiële consequenties en vertaling in de begroting Wegen In het wegbeheerplan 2018-2021 zijn middelen opgenomen voor het dagelijks en planmatig wegonderhoud. De belangrijkste kostenposten zijn kosten voor groot onderhoud en kapitaallasten, laatstgenoemde als gevolg van investeringen. Het wegbeheerplan is verlengd tot en met 2023. • Een bedrag van € 917.000 is besteed aan groot onderhoud.
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 89
• Een bedrag van € 3.845.000 is geïnvesteerd. Levensduurverlengend onderhoud aan de wegen, reconstructies en bermverhardingen worden afgeschreven over de levensduur. De kosten die voortvloeien uit de investeringen (afschrijvings- en rentekosten) gaan als kapitaallasten mee in de exploitatie.
GVVP In 2019 is het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Maasdriel (GVVP) vastgesteld. Met de uitvoering van dit GVVP en het daaraan gekoppelde uitvoeringsprogramma kunnen de wegen in Maasdriel toekomstgericht worden verbeterd volgens het landelijke programma Duurzaam Veilig Wegverkeer. Voor uitvoering van de eerste fase van het programma is totaal € 4.885.500 beschikbaar. Besluitvorming over de uitvoering van de tweede fase is uitgesteld tot 2024.
(Bedragen x € 1.000) Groot onderhoud Overige exploitatielasten Totaal lasten
Werkelijk 2022
Werkelijk 2023 644
Begroting 2024 917
617
488
495
470
1.132
1.412
1.087
Investeringen in 2023
Investeringen (bedragen x € 1.000) Aanleg fietspad en rotonde Hoorzik
Bedrag investering in 2023 1
Aanleg Maas-Waalweg
817
Achterstallig onderhoud wegen 2022
10
Gebied Midden 2020-2021
848
Gebied Oost 2018
66
Gebied West 2019
85
GVVP 2019-2020
752
Herinrichting winkelcentra
65
Kasteelplein Hedel
594
Levensduur verlengend onderhoud
25
Paterstraat
228
Snelfietsroute Zaltbommel-Den Bosch
81
Snelfietsroute Zaltbommel-Den Bosch (investeringsbijdrage)
-400
Wegbeheerstructureel 2023
548
Wordenseweg
125
Totaal
3.845
Kwaliteit en risico’s Op basis van inspecties worden de onderhoudsmaatregelen toegekend. De planning wordt integraal afgestemd met de disciplines riolering, verkeer en groen.
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 90
Als gevolg van meldingen of eigen waarneming, voeren de medewerkers van de buitendienst aanvullend kleine herstelwerkzaamheden uit, zoals het herstraten van enkele tegels en het verhelpen van verzakkingen en wortelopdruk. Straatverlichting
Areaal
Betreft
Aantal circa
Lichtpunten
4.792
Armaturen
4.827
Beleidskader
Actueel beheerplan
Door de raad ingesteld in
Beleidsplan Openbare Verlichting Gemeente Maasdriel 2016-2025
Looptijd tot en met
2016
2025
Het Beleidsplan Openbare Verlichting Gemeente Maasdriel 2016-2025 is gebaseerd op de richtlijnen Openbare Verlichting 2011 (ROVL-2011).
Doelstelling Het doelmatig (werk met werk maken en wat is waar nodig), duurzaam (ledverlichting) en kwalitatief (normen) goed in stand houden van de openbare verlichting voor een veilige (sociale veiligheid en verkeersveiligheid) en comfortabele bereikbaarheid van woningen, bedrijven en voorzieningen.
Financiële consequenties en vertaling in de begroting Uit het Beleidsplan openbare verlichting volgen het onderhoudsbudget en de jaarlijkse vervangingsinvesteringen voor masten en armaturen. Deze investeringen worden ingezet om de nodige achterstallige masten en armaturen te vervangen en op energiekosten te besparen door in de komende jaren ledverlichting toe te passen. Het doel is om in 2025 alle conventionele verlichting vervangen te hebben door duurzame ledverlichting. • De investeringen leiden tot kapitaallasten.
(Bedragen x € 1.000)
Werkelijk 2022
Werkelijk 2023
Begroting 2024
Onderhoud
132
144
113
Energieverbruik
177
330
92
Totaal lasten
309
474
205
Investeringen (bedragen x € 1.000)
Bedrag investering in 2023
Straatverlichting masten
267
Straatverlichting armaturen
446
Totaal
713
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 91
Kwaliteit en risico’s Wij streven naar doelmatige, duurzame en kwalitatief goede verlichting. Lichtpunten daar waar niet noodzakelijk vervallen en lichthinder in het buitengebied wordt tegengaan. Bij vervanging wordt ledverlichting met een witte lichtkleur toegepast. Waar mogelijk en gewenst wordt de verlichting in de nachtelijke uren gedimd tot 70% van het oorspronkelijke lichtniveau. Zo wordt op energieverbruik bespaard en CO2-uitstoot gereduceerd. Vervangingen worden gecombineerd met andere werkzaamheden. Zo wordt efficiënt omgegaan met de budgetten en wordt de hinder voor omwonenden geminimaliseerd.
Kapitaallasten investeringen verkeer en vervoer We investeren in de aanleg en het onderhoud van de openbare ruimte, verkeersmaatregelen, openbare verlichting en gladheidsbestrijding. Investeringen leiden tot afschrijvings- en rentekosten. Dit noemen we kapitaallasten.
Kapitaallasten investeringen verkeer en vervoer
Werkelijk 2022
Werkelijk 2023
Begroting 2024
Aanleg, reconstructie en onderhoud van verharde openbare ruimte; verkeersmaatregelen; openbare verlichting; gladheidsbestrijding
287
654
1.574
Groen
Areaal
Betreft
Aantal
Gras- en kruidachtigen (gazon)
310.000 m2
Ruw gras (bermen)
840.000 m2
Hagen
70.120 m2
Bodembedekkende heesters
29 000 m2
Heesters
5.700 m2
Vaste planten
2.100 m2
Struikrozen
300 m2
Bosplantsoen
65.000 m2
Loofbos
54.400 m2
Asfalt
951.580 m2
Elementenverharding
995.611 m2
Afvalbakken
294 stuks
Hondenpoepbakken/hondentoiletten
82 stuks
Boombeheer (bomen)
16.000 stuks
Beleidskader
Actueel beheerplan Deelvisie Groen en Bomen
Door de raad ingesteld in 2019
Looptijd tot en met nvt
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 92
Doelstelling De doelstelling die is opgenomen in de Deelvisie Groen & Bomen bestaat uit vier hoofdthema’s:
• Goede groenstructuur; • Sterke lokale identiteit; • Duurzaamheid; • Duidelijke kaders en normen.
Financiële consequenties en vertaling in de begroting
(Bedragen x € 1.000)
Werkelijk 2022
Werkelijk 2023
Begroting 2024
Openbaar groen
668
1.002
828
Bomen/beplanting
303
357
205
Landschapsbeheer
16
23
11
Totaal
987
1.382
1.044
Kwaliteit en risico’s Beheer: In 2023 is gestart met het opstellen van een beleidsdocument en een visie op biodiversiteit, natuur en groen. In de visie worden onder andere de keuzes vastgelegd over het gewenste kwaliteitsniveau en de daarbij behorende beheer- en onderhoudskosten. Uitvoering: Het openbaar groen wordt in alle kernen op niveau B onderhouden. Die ambitie is vertaald in het ontzorgingscontract voor groenonderhoud, het vegen van wegen, onkruidbeheersing op verhardingen en het legen van de prullenbakken. De bomen worden op een programmatische aanpak beheerd (Stategisch Boombeheer), om efficiënt en effectief het bomenbestand te kunnen beheren binnen de kaders van de beschikbare tijd, geld en middelen. Incidentele servicewerkzaamheden naar aanleiding van klachten en meldingen in de openbare ruimte worden door de buitendienst of aannemer uitgevoerd. Speelvoorzieningen
Areaal
Betreft
Aantal
Speeltoestellen
360
Speeltuinen
60
Beleidskader
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 93
Actueel beheerplan
Door de raad ingesteld in
Kwaliteitseis voor spelen in de openbare ruimte 2021-2028
Looptijd tot en met
2021
2028
• Speelvoorzieningenn de Kwaliteitseis voor spelen in de openbare ruimte staat beschreven welke kwaliteit de gemeente de komende jaren biedt voor spelen in de openbare ruimte. Hierbij gaat het onder andere over het beheer, onderhoud en vervanging. Het doel is het bieden van een veilig, gevarieerd, uitdagend en aantrekkelijk speelaanbod voor kinderen in Maasdriel. • Sportvelden Binnen de gemeente zijn acht voetbalclubs actief. In het kader van het project 'kwaliteitszorg grassportvelden' worden de sportvelden iedere drie jaar beoordeeld. Daarbij wordt - op basis van de huidige bespelingintensiteit - gekeken wanneer welk veld aan onderhoud of renovatie toe is.
Doelstelling • Speelvoorzieningen Het aanbieden van gevarieerde en veilige speelvoorzieningen, met als doel dat kinderen en jeugd zich sociaal en fysiek kunnen ontwikkelen en ontspannen. • Sportvelden Sport, spel en bewegen vervullen een belangrijke rol in de totale keten van gezondheid en zorg en dragen bij aan de vitaliteit en leefbaarheid binnen de kernen. Samenwerking tussen verenigingen wordt sterk gestimuleerd.
Financiële consequenties en vertaling in de begroting
(Bedragen x € 1.000)
Werkelijk 2022
Werkelijk 2023
Begroting 2024
Speeltuinen Exploitatielasten
54
58
66
Kapitaallasten
-
-
-
Exploitatielasten
172
140
51
Specifieke uitkering Rijksoverheid
-150
-23
-
Kapitaallasten
126
158
284
Totaal
202
333
401
Sportvelden
Investeringen (bedragen x € 1.000)
Bedrag investering in 2023
Speelruimteplan
61
Uitbreiding/herstructurering velden HRC '14
24
Kantplanken drie kunstgrasvelden
64
Totaal
149
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 94
Kwaliteit en risico’s • Speeltuinen Het beschikbare budget voor speelvoorzieningen wordt ingezet voor regulier onderhoud en voor vervanging speeltoestellen en valondergronden. Regulier onderhoud omvat onder andere wettelijk verplichte veiligheidsinspecties en het onderhoud als gevolg van vandalisme of slijtage. • Sportvelden Het budget voor beheer van de sportvelden is voor dagelijks beheer en groot onderhoud. Op de sportaccommodaties van v.v. D.S.C. in Kerkdriel, v.v. Hedel en v.v. Jan van Arckel in Ammerzoden (SESAM) wordt het dagelijks beheer en grootonderhoud door de verenigingen uitgevoerd. Water en riolering
Areaal
Betreft
Aantal
Vuilwater Vrij verval riolering
116 km
Drukriolering
71 km
Persleiding
13 km
Gemalen
64 stuks
Installaties
471 stuks
Randvoorzieningen
7 stuks
Overstorten
33 stuks
IBA-systemen
67 stuks
Hemelwater Vrij verval riolering
32 km
Kolken
11.600 stuks
Hemelwateruitlaat
56 stuks
Hemelwaterberging
5 stuks
Wadi's
9 stuks
Oppervlaktewater A-watergangen
ca. 176 km
B-watergangen
ca. 151 km
C-watergangen
ca. 206 km
Beleidskader
Actueel beheerplan Water- en Rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026
Door de raad ingesteld in
Looptijd tot en met
2022
2026
Het beleid van dit product is bepaald in het Water- en Rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026.
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 95
Doelstelling Het kapitaalgoed ‘water en riolering’ bestaat uit vier onderdelen: stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater. • Stedelijk afvalwater Wij dragen zorg voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater, dat vrijkomt binnen het grondgebied van de gemeente, door middel van een openbaar vuilwaterriool. Riolering dient drie belangen: bescherming van de volksgezondheid en volkshygiëne, bescherming van het milieu en het in stand houden van de kwaliteit van de leefomgeving. • Hemelwater Wij zetten ons in voor terugdringing van vermenging van schoon hemelwater met stedelijk afvalwater. Wij hebben hierbij de voorkeur voor het bovengronds ontvangen van hemelwater. Onze inwoners sporen wij aan om waterbewust om te gaan met de inrichting van hun eigen perceel. Overlast, waarbij water in woningen stroomt en materiële schade optreedt, proberen wij te voorkomen. Komt bij herhalende extreme neerslag op dezelfde locatie vaker wateroverlast voor, dan beschouwen wij dit als een trend. Wij onderzoeken dan de mogelijkheden voor het treffen van maatregelen in de openbare ruimte. • Grondwater Wij hebben de zorgplicht voor een doelmatige aanpak van structurele grondwateroverlast die het onmogelijk maakt om een perceel te gebruiken op de manier waarvoor het bedoeld is.
• Oppervlaktewater Watergangen en vijvers zijn van groot belang voor het bergen en de aan- en afvoer van water. Bij hevige regenval en in situaties met veel kwel bij hoge waterstanden in de rivieren zorgen de watergangen en vijvers voor droge voeten. Door aanwezigheid van voldoende ruimte voor water in en nabij de woonkernen wordt structurele wateroverlast in de woonkernen en het buitengebied voorkomen.
Financiële consequenties en vertaling in de begroting In het water- en rioleringsplan zijn de benodigde budgetten en investeringen weergegeven. Voor de mutaties in de voorziening riolering zie de specificatie van de voorzieningen en de paragraaf lokale heffingen.
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 96
(Bedragen x € 1.000) Exploitatielasten
Werkelijk 2022
Werkelijk 2023
Begroting 2024
2.175
3.164
3.559
Extracomptabele BTW
329
362
555
Extracomptabele overhead
301
260
212
Storting in voorziening riolering
118
-
-
2.923
3.786
4.326
Totaal lasten
(Bedragen x € 1.000) Baten uit rioolheffing
Werkelijk 2022 Werkelijk 2023 Begroting 2024 2.875
3.464
3.493
Baatbelasting
9
-
-
Aansluitbijdragen en overige baten
39
70
-
Onttrekking uit voorziening riolering
-
252
833
2.923
3.786
4.326
Totaal baten
Investeringen (bedragen x € 1.000)
Bedrag investering in 2023
Aanschaf meetapparatuur
4
Rioolvervanging projecten
249
Afkoppelprojecten
129
Grootonderhoud hoofdgemalen en drukriolering
430
Vervanging riolering
11
Afkoppelen Totaal
9 832
Kwaliteit en risico’s Voor al onze zorgplichten moeten wij voldoen aan niveau Basis. De zorgplicht voor inzameling en transport van stedelijk afvalwater is een resultaatsverplichting. De zorgplichten voor hemel- en het grondwater hebben het karakter van een inspanningsverplichting. Hierbij hebben wij de beleidsvrijheid de aanpak te kiezen die, gelet op de lokale omstandigheden, doelmatig is. Op onderdelen van de zorgplichten worden randvoorwaarden bepaald door wettelijke regels en verplichtingen. De zorgplicht voor oppervlaktewater is een gemeenschappelijke taak van gemeenten en waterschap. Water en riolering gaan over gemeentegrenzen heen. In regionaal verband wordt actief afgestemd in het Netwerk Waterketen regio Rivierenland (NWrR). Deze samenwerking speelt zich vooral af binnen planvorming, kennisdeling en een gezamenlijke uitvoeringsparagraaf. Dit leidt op den duur naar de meest efficiënte onderhoudsstrategie. Via het Watersysteemnetwerk wordt er in de regio kennis uitgewisseld over het watersysteem. Gebouwen
Areaal
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 97
Betreft
Aantal
Dorpshuizen
6
Gymzalen
4
Gemeentehuis
1
Gemeentewerf
1
Molen
1
Bergingen / baarhuisjes begraafplaatsen
4
Kinderopvang
1
Kasteelruïne
1
Oorlogsmonumenten
3
Graf en keermuur
1
Keermuur
1
Kerktorens
3
Kerk
-
Muziekkiosk
1
Prieeltje
1
Klokken/uurwerk
2
Sanitaire units
3
Woning – vast
1
Woning – tijdelijk
-
Sportkantine
-
Toanhutje
1
MFC (De Kreek, De Steen)
2
Beleidskader
Actueel beheerplan Gebouwenbeheerplan 2023-2032
Door de raad ingesteld in
Looptijd tot en met
2023
2032
De gemeente heeft als taak het gemeentelijk vastgoed als goed huisvader te beheren en te onderhouden. Aan het bouwkundig en installatietechnisch onderhouden van de gebouwen ligt een meerjarig onderhoudsplan ten grondslag. Het gebouwenbeheerplan is vertaald naar een duurzaam meerjaren-onderhoudsplan en is op 28 september 2023 vastgesteld door de raad. Onder het gemeentelijke vastgoed vallen gebouwen voor de eigen dienst, kunst en cultuur, monumenten, binnensport, molens, kerktorens, multifunctionele centra en kunstwerken. Het plan is exclusief MFC De Kreek.
Doelstelling Het beheren en onderhouden van gemeentelijk vastgoed.
Financiële consequenties en vertaling in de begroting
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 98
Onderhoudslasten ten laste van voorziening(en) (Bedragen x € 1.000)
Werkelijk 2023
Onderhoud gemeentewerf
38
Onderhoud gemeentehuis
37
Onderhoud gemeentegebouwen algemeen
0
Onderhoud kerktorens
2
Onderhoud molen
2
Onderhoud overige gemeentegebouwen
7
Onderhoud gemeentewoning Alem
0
Onderhoud bergingen begraafplaatsen
0
Onderhoud dorpshuizen niet in eigen exploitatie
132
Onderhoud Hooge Wal Hedel
4
Onderhoud De Treffer Ammerzoden
14
Onderhoud De Bogerd Rossum
81
Onderhoud De Muggenheuvel Velddriel
1
Onderhoud het Knuffelhuske, Kerkdriel
1
Onderhoud brede scholen / kinderopvang
2
Onderhoud MFC De Steen
0
Totaal
Onderhoudslasten De Kreek (Bedragen x € 1.000)
321
Werkelijk 2023
De Kreek
30
Totaal
30
Investeringen (bedragen x € 1.000)
Bedrag investering in 2023
Labelsprongen gemeentelijke gebouwen
22
Zonnepanelen gemeentelijke gebouwen
65
Energiemaatregelen gemeentelijke gebouwen
4
Totaal
91
Kwaliteit en risico’s De gebouwen worden bouwkundig en installatietechnisch onderhouden op basis van de meerjarige onderhoudsplanning.
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 99
Paragrafen Financiering De paragraaf Financiering verschaft inzicht en legt verantwoording af over de activiteiten die zich richten op het besturen en beheersen van: • De financiële vermogensvoorwaarden; • De financiële stromen; • De financiële positie en de hieraan verbonden risico’s. Bovengenoemde drie punten noemen we in het kort: treasury. Beleidskader In deze paragraaf evalueren we de financiële positie van onze gemeente op basis van de Financiële verordening Maasdriel. Daarnaast maken we de financieringsfunctie transparant. De bedoeling van het treasurybeleid is het beheren van de financiële geldstromen en het beperken van de financiële risico’s. De uitvoering van treasury is geregeld in de Wet Financiering decentrale overheden (Fido). Deze wet regelt dat de uitvoering van de treasuryfunctie gebeurt binnen de financiële kaders van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Recente ontwikkelingen De rente op de geld- en kapitaalmarkten stijgt. De rente voor eenmaands kasgeldleningen was vele jaren negatief, maar gedurende het jaar is dit opgelopen naar 3% - 4% positief. De inflatie blijft in 2024 boven de doelstelling van de centrale bank. De verwachting is dat de lange rentetarieven nog wat oplopen. De marktverwachting is dat de rente voor de langlopende leningen zich het komende jaren beweegt tussen de 3% en de 4%.
Risicobeheer financieringsportefeuille Voor het beheersen van het renterisico maken we gebruik van de volgende financieringsstrategieën: • De kasgeldlimiet wordt conform Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) niet overschreden; • De renterisiconorm wordt niet overschreden conform Wet Fido; • Nieuwe leningen stemmen wij af op de bestaande financiële positie en de liquiditeitsplanning; • De rentetypische looptijd en het renteniveau van de desbetreffende lening stemmen wij zoveel mogelijk af op de actuele rentestanden en rentevisie. Renterisico Dit is het risico dat wij lopen op sterke rentestijgingen voor bestaande geldleningen. In zijn algemeenheid blijft dit risico beperkt door het afsluiten van leningen met een lange looptijd en een vast rentepercentage. Renterisico’s kunnen vanuit de Wet Fido worden bezien op de korte en op de langere termijn.
Jaarstukken 2023 Maasdriel - 100