Jaarstukken 2020
Tekst van het document
eerste analyse blijkt dat het aantal projecten, die met
tegenvallers blijven
op de gemeentelijke
meerkosten worden geconfronteerd, beperkt zal blijven. Veelal
we als een 3O-
kan de grond hergebruikt worden. Wel worden flinke meerkosten ontwikkeling
projecten is becijferd op 1,3 miljoen
verwacht bij een aantal specifieke locaties in Maasdriel. Dit
melden. Op basis van
betekent dat we voor werkzaamheden aan de openbare ruimte
ervaringen in het
We achten de kans
geen structurele meerkosten PFAS kunnen ramen maar dat we
najaar 2021
zeer klein en daarbij
alleen op incidenten kunnen doorrekenen. Veelal is dit ook
beoordelen we of
hoort de weging van
afhankelijk van herkeuringen of aanbestedingen. Op dit moment het risico kan
10% kans optreden.
beschikken we nog niet over ervaringscijfers. Dat moet de
vervallen en dat we
Of dit zo is, wordt
komende tijd duidelijk worden.
eventuele
uiteraard pas
tegenvallers alleen
duidelijk nadat we dit
nog als 3O-
hebben onderzocht.
ontwikkelingen melden. 4. Jeugd De belangrijkste financiële risico’s zijn:
In 2019 is er
Zorg verlenen aan
• Onvoldoende budget om benodigde zorgaanbod te realiseren. onderzoek gedaan
onze inwoners is en
Benodigde zorginnovatie – met behoud van kwaliteit en
naar de werkwijze
blijft een wettelijke
voldoende aanbod – die nodig is om efficiencykorting van het
van het SD in
verplichting. In 2019
Rijk te halen, wordt niet gerealiseerd of blijkt niet mogelijk;
Maasdriel. Hierin is
en 2020 hebben we
• Grotere zorgvraag dan waarmee rekening is gehouden;
naar voren gekomen
grote tekorten bij
• Herverdeeleffect objectief verdeelmodel;
dat het SD op
jeugd. Risico is dat
• Invoering Wmo- abonnementstarief;
meerdere fronten
deze tekorten
• Crisisplaatsingen jeugd;
efficienter en
structureel van aard
• Invoering Wet wijziging woonplaatsbeginsel.
effectiever kan
zijn. Omdat 2020
werken. Er zijn 15
geen representatief
aanbevelingen
jaar is geweest in
geschreven die
verband met
antwoord moeten
COVID-19 . Bij de
geven aan de
kaderbrief 2021 is
conclusies van het
een analyse gemaakt
213A onderzoek.
van het tekort. Dit
Effecten van deze
tekort is becijferd op
aanbeveling moeten
structureel €600.000
voor de volgende
zonder rekening te
ontwikkelingen
houden met de
€ 540
Jaarstukken 2020 - 72
Risico
Beheersmaatregelen
Benodigde Maximale risico en weerstandscapaciteit kans x €1.000
zorgen.
effecten van het plan
- Integrale
van aanpak Sociaal
benadering van de
Domein. De kans
gedecentraliseerde
wordt zeer groot
zorg waardoor
(90%) geacht omdat
inwoners Centraal
we nog geen zicht
komen te staan met
hebben op het effect
al hun vragen;
van het plan van
- Het inzetten op
aanpak.
preventieve voorzieningen zodat individuele zorgvoorzieningen niet nodig blijken te zijn of kunnen worden uitgesteld; - Een outreachende werkwijze voor het gebiedsteam (zelf hulp verlenen en zichtbaar zijn in de kernen en bij ketenpartners) waardoor een vloeiende overgang ontstaat tussen 0de, 1ste en 2de lijnszorg; - Goede netwerksamenwerking met maatschappelijke organisaties op het terrein van welzijn en leefbaarheid, met onderwijsinstellingen en huisartspraktijken. 5. Volumegroei Wmo Door de invoering van het abonnementstarief zien we een
We gaan
Zorg verlenen aan
stijging van het aantal aanvragen. In 2019 is de stijging
onderzoeken of er
onze inwoners is en
begonnen en in 2020 zet de stijging zich door voor de aanvragen mogelijkheden zijn
blijft een wettelijke
huishoudelijke verzorging, Wmo voorzieningen en regiovervoer. de kostenstijging te
verplichting. In 2019
beperken/
en 2020 hebben we
verminderen. Verder
grote tekorten bij
worden er landelijk
Wmo. Risico is dat
vraagtekens gesteld
deze tekorten
bij de houdbaarheid
structureel van aard
van het
zijn. Omdat 2020
abonnementstarief.
geen representatief
Waarschijnlijk gaat
jaar is geweest in
het nieuwe kabinet
verband met
hier een uitspraak
COVID-19 . Bij de
€ 360
Jaarstukken 2020 - 73
Risico
Beheersmaatregelen
Benodigde Maximale risico en weerstandscapaciteit kans x €1.000
over doen. Hierdoor
kaderbrief 2021 is
worden
een analyse gemaakt
beschikkingen
van het tekort. Dit
rechtmatig en
tekort is becijferd op
doelmatig
structureel €400.000
afgegeven.
zonder rekening te houden met de effecten van het plan van aanpak Sociaal Domein. De kans wordt op zeer groot (90%) geacht omdat we nog geen zicht hebben op het effect van het plan van aanpak.
6. Impact klimaatverandering voor snoeien en onderhoud bomen De warme en droge zomers hebben tot gevolg dat meer bomen
De komende jaren
Het is op dit moment
dood gaan en er meer onderhoud nodig is. Als deze trend zich
volgen hoe de
niet mogelijk om
doorzet, zal het aantal bomen dat sterft toenemen. Door deze
bomenpopulatie zich een bedrag bij de
ontwikkeling worden nu al bomen vroegtijdig vervangen. Het
door de
risico te benoemen.
kappen en snoeien kan niet in de tijd worden uitgesteld als uit
klimaatverandering
Hierdoor zetten we
de inspectie blijkt dat dit moet gebeuren. Het verzekeren tegen ontwikkelt. We (storm)schade door omgevallen bomen is erg kostbaar.
PM
het op PM.
brengen extra kosten en keuzemogelijkheden in beeld.
7. Afdekken voormalige stortplaatsen Vlagheide en AVRI Het grootste onvoorziene risico betreft het voornemen tot
Aandacht voor
Op basis van de
aanpassing van de rekenrente door de provincie. De provincie
berekening
geprognogtiseerde
voert elke vij jaar periodiek onderzoek uit, een zogeheten Asset toekomstige lasten
resultaten 2020 t/m
Liability Management (ALM) studie. Daarbij wordt vastgesteld
en het t.z.t. vormen
2026 van de
of de gehanteerde rekenrente (momenteel 5,06%) en daarmee
van een voorziening. stortplaatsen is het
het gehanteerde doelvermogen passend is om aan haar
maximale risico
eeuwigdurende nazorgverplichtingen te voldoen. Daarnaast
€ 228.000. We
hebben provincie en vergunninghouders een overeenkomst
achten de kans
gesloten om onderzoek te doen naar duurzaam stortbeheer
gemiddeld (50%).
€ 114
en/of technische ontwikkelingen/innovaties mogelijk kunnen leiden tot een beperking van de kosten van de nazorg. Onderdeel van deze overeenkomst is dat, zo lang dit onderzoek loopt, de vergunninghouders de stortplaatsen nog niet voor eeuwigdurende nazorg overdragen aan de provincie en dus zelf risicodrager blijven. Tegelijkertij handhaaft de provincie de rekenrente op het bestaande niveau. Zolang het doelvermogen niet definitef is vastgesteld lopen wij het risico dat het reeds in het nazorgfonds gestorte vermogen ontoereikend is. Totaal
€ 1.372
Jaarstukken 2020 - 74
Beschikbare weerstandscapaciteit Rekening houdend met de vastgestelde nota reserves en voorzieningen is de beschikbare weerstandscapaciteit van de gemeente Maasdriel als volgt opgebouwd: • Algemene reserve De algemene reserve wordt gebruikt voor het opvangen van risico’s in algemene zin. De algemene reserve is vrij aanwendbaar; • Algemene reserve bouwgrondexploitatie De reserve bouwgrondexploitatie is een vrij aanwendbare bestemmingsreserve die tot de weerstandscapaciteit wordt geteld; • Jaarrekeningresultaat Het jaarrekeningresultaat is vrij aanwendbaar en wordt tot de weerstandscapaciteit geteld; • Onvoorzien De post onvoorzien is vrij aanwendbaar en wordt tot de weerstandscapaciteit geteld.
Reserves (x 1.000)
Stand per 31-12- 2020
Algemene reserve
9.066
Algemene reserve grondexploitatie
146
Resultaat (inclusief onvoorzien)
1.254
Beschikbare weerstandscapaciteit
10.466
Weerstandsvermogen Het is van belang te weten of sprake is van een toereikend weerstandsvermogen. Als het risicoprofiel bekend is, kan een relatie worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De berekeningswijze van de ratio weerstandsvermogen op basis van een gegeven zekerheidspercentage is als volgt: Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit / Benodigde weerstandscapaciteit
(x 1.000)
Jaarrekening 2020
Jaarrekening 2019
Beschikbare weerstandscapaciteit
10.466
10.449
Minimaal benodigde weerstandscapaciteit conform ratio 1,65
2.264
6.006
Saldo vrije deel weerstandscapaciteit
8.202
4.443
Weerstandsvermogen
7,63
2,87
De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risico-inventarisatie voortvloeit, zetten we af tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. De ratio weerstandsvermogen is groter dan 1,65.
Jaarstukken 2020 - 75
Financiële kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft voor dat gemeenten vijf financiële kengetallen opnemen in de begroting en jaarrekening. In een ministeriële regeling is een uniforme berekening van deze kengetallen voor alle gemeenten opgenomen. De invoering van de kengetallen is bedoeld om de gemeenteraad meer inzicht te geven in de financiële positie van de gemeente en de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te bevorderen. De kengetallen worden geanalyseerd ten opzichte van de door de provincie Gelderland vastgestelde normenwaarden, waaraan een categorisering is gekoppeld. Meerjarenperspectief De jaarrekening 2020 en de meerjarenbegroting 2020-2024 leveren de volgende kengetallen op. Realisatie 2020 Netto schuldquote
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
50,8%
85,1%
100,0%
111,5%
112,0%
48,1%
80,5%
95,1%
106,5%
107,0%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteitsratio
29,5%
22,7%
21,5%
20,7%
20,8%
Grondexploitatie
12,2%
17,0%
17,9%
18,2%
18,2%
Structurele exploitatieruimte
-0,1%
4,4%
0,1%
0,3%
0,0%
110,4%
99,6%
99,6%
99,6%
99,6%
Belastingcapaciteit
Netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. De netto schuldquote wordt berekend inclusief en exclusief uitgezette leningen aan derden. Hierdoor wordt duidelijk wat het aandeel is van de verstrekte leningen in de exploitatie. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio is de verhouding van het eigen vermogen ten opzichte van het totale balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat volgens artikel 42 van het BBV uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserve) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Uit het meerjarenperspectief blijkt dat de vermogenspositie elk jaar verbetert. Dit komt door de structurele reserveringen van rente. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is.
Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves te delen door de totale baten en uit te drukken in een percentage.
Jaarstukken 2020 - 76
Grondexploitatie Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grondexploitaties zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. Voor de berekening van dit kengetal worden de niet in exploitatie genomen gronden en de bouwgrond in exploitatie bij elkaar opgeteld en gedeeld door de totale baten uit de programmabegroting en uitgedrukt in een percentage. Belastingcapaciteit Het kengetal belastingcapaciteit is de verhouding tussen de woonlasten meerpersoonshuishouden in jaar t (het begrotingsjaar) ten opzichte van het landelijk gemiddelde in jaar t-1 (het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar) uitgedrukt in een percentage. In de woonlasten worden de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing meegenomen.
Jaarstukken 2020 - 77
Paragrafen Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Een groot vermogen is geïnvesteerd in de kapitaalgoederen in onze gemeente. De kapitaalgoederen zijn van groot belang voor het zo optimaal mogelijk functioneren van onze gemeente, onder meer op het gebied van de leefbaarheid, veiligheid, verkeer en vervoer en recreatie. Onderhoud en beheer is nodig om kapitaalvernietiging te voorkomen. Met het beheer en onderhoud van wegen, straatverlichting, openbaar groen, speelvoorzieningen, water & riolering en gebouwen is een grote inzet van onze middelen (personeel en financiën) gemoeid. Deze paragraaf geeft inzicht in de mate van onderhoud en de financiële lasten van de verschillende kapitaalgoederen. In het Jaarprogramma Openbare Ruimte (JOR) worden de middelen van de diverse disciplines bij elkaar gebracht, zodat voorbereiding en realisatie van projecten waar nodig integraal vorm krijgen. Wegen
Areaal
Aantal circa
Betreft Verharde rijbanen
1.267.690 m²
Fietspaden
98.851 m²
Voetpaden
252.717 m²
Overige verharding
252.119 m²
Beleidskader
Actueel beheerplan
Door de raad ingesteld in
Wegenbeheerplan 2018-2021
Looptijd tot en met
2017
2021
Doelstelling Gestreefd wordt naar een doelmatige ontwikkeling en instandhouding van wegen, fietspaden en trottoirs, zodat een veilige en comfortabele bereikbaarheid van woningen, bedrijven en voorzieningen wordt gegarandeerd, die bijdraagt aan een functionele leefomgeving.
Financiële consequenties en vertaling in de begroting In het wegbeheerplan 2018-2021 zijn middelen opgenomen voor planmatig wegonderhoud voor het jaar 2020 van € 1.270.000. De begroting is nadien bijgesteld naar € 1.139.000 doordat de afschrijvings- en rentelasten lager zijn als gevolg van uitgestelde investeringen en lage rente. De daadwerkelijke kosten voor planmatig wegonderhoud bedroegen € 1.149.000. De belangrijkste kostenposten zijn kosten voor groot onderhoud en kapitaallasten, laatstgenoemde als gevolg van investeringen. - Een bedrag van € 657.000,- is besteed aan groot onderhoud. Dit bedrag wordt niet geactiveerd
Jaarstukken 2020 - 78
- Levensduur verlengend onderhoud aan de wegen, reconstructies en bermverhardingen worden geactiveerd en afgeschreven over de levensduur. Deze kosten gaan als kapitaallasten mee in de exploitatie (€ 173.000). In de stijgende kapitaallasten zijn ook de investeringen in verkeersmaatregelen opgenomen, zoals verwerkt in het Wegbeheerplan en afzonderlijke kredieten. De investeringen in reconstructies zijn bepaald tot en met 2021. Om de structurele lasten van het wegbeheer goed in de begroting te verwerken wordt voor de periode na 2021 rekening gehouden met € 1 miljoen aan reconstructies per jaar. De werkelijke bedragen per jaar volgen uit het nieuwe wegbeheerplan.
GVVP In 2019 is het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Maasdriel (GVVP) vastgesteld. Met de uitvoering van dit GVVP en het daaraan gekoppelde uitvoeringsprogramma kunnen de wegen in Maasdriel toekomstgericht worden verbeterd volgens het landelijke programma Duurzaam Veilig Wegverkeer. Voor uitvoering van het programma in de periode 2019-2022 is totaal € 4.885.500 beschikbaar. Daarvan wordt € 4,1 miljoen gedekt door inzet van middelen uit de reserve wegen.
(Bedragen x € 1.000) Storting in voorziening
Werkelijk 2019
Werkelijk 2020
Begroting 2021
536
0
0
Groot onderhoud
0
657
609
Kapitaallasten
150
173
253
Overige exploitatielasten
509
576
617
Reservering
583
578
359
Totaal lasten
1.778
1.984
1.838
Investeringen
Bedrag investering in 2020
Aanleg Maas-Waalweg
254
Levensduurverlengend onderhoud 2020
241
Herinrichting Teisterbandstraat Kerkdriel 2016
204
Gebied Midden 2020
143
Gebied West 2018
135
Gebied West 2019
66
Gebied Oost 2018
43
Levensduurverlengend onderhoud 2018
134
Levensduurverlengend onderhoud 2019
9
Brug parallelweg Hedel
45
Reconstructie Drielse Veldweg Velddriel 2016
19
Aanbrengen bermverharding 2020
17
GVVP 2020
11
Kasteelplein Hedel
6
Totaal
1.327
Jaarstukken 2020 - 79
Kwaliteit en risico’s Op basis van inspecties worden de onderhoudsmaatregelen toegekend. De planning wordt integraal afgestemd met de disciplines riolering, verkeer en groen. Als gevolg van meldingen of eigen waarneming, voeren de medewerkers van de buitendienst aanvullend kleine herstelwerkzaamheden uit, zoals het herstraten van enkele tegels en het verhelpen van verzakkingen en wortelopdruk. Straatverlichting
Areaal
Betreft
Aantal circa
Lichtpunten
4.722
Armaturen
4.754
Beleidskader
Actueel beheerplan
Door de raad ingesteld in
Beleidsplan Openbare Verlichting Gemeente Maasdriel 2016-2025
Looptijd tot en met
2016
2025
Het Beleidsplan Openbare Verlichting Gemeente Maasdriel 2016-2025 is gebaseerd op de richtlijnen Openbare Verlichting 2011 (ROVL-2011).
Doelstelling Het doelmatig (werk met werk maken en wat is waar nodig), duurzaam (ledverlichting) en kwalitatief (normen) goed in stand houden van de openbare verlichting voor een veilige (sociale veiligheid en verkeersveiligheid) en comfortabele bereikbaarheid van woningen, bedrijven en voorzieningen.
Financiële consequenties en vertaling in de begroting Uit het Beleidsplan openbare verlichting volgt het onderhoudsbudget en de jaarlijkse vervangingsinvesteringen voor masten en armaturen. - Door sterk gestegen onderhoudskosten is een structureel hoger budget nodig van € 75.000 per jaar. Dit is meerjarig verwerkt in de begroting 2021 en verder. Voor 2020 is in de bestuursrapportage 2020 aanvullend budget beschikbaar gesteld van € 70.000. - De investeringen leiden tot kapitaallasten.
(Bedragen x € 1.000)
Werkelijk 2019
Werkelijk 2020
Begroting 2021
Onderhoud
161
179
151
Kapitaallasten
32
33
70
Energieverbruik
67
141
104
Totaal lasten
260
353
325
Jaarstukken 2020 - 80
Bedrag investering in 2020
Investeringen Straatverlichting armaturen 2018
97.205
Straatverlichting armaturen 2019
6.479
Besparingsinvestering 2016
32.566
Besparingsinvestering 2017
8.842
Straatverlichting masten 2016
7.373
Straatverlichting masten 2018
17.434
Straatverlichting masten 2019
22.194
Straatverlichting masten 2020
21.225
Straatverlichting masten MFC De Steen (Heerewaarden)
8.000
Straatverlichting armaturen MFC De Steen (Heerewaarden)
3.963
Totaal
225.281
Kwaliteit en risico’s Gestreefd wordt naar doelmatige, duurzame en kwalitatief goede verlichting. Lichtpunten daar waar niet noodzakelijk vervallen en lichthinder in het buitengebied wordt tegengaan. Bij vervanging wordt ledverlichting met een witte lichtkleur toegepast. Waar mogelijk en gewenst wordt de verlichting in de nachtelijke uren gedimd tot 70% van het oorspronkelijke lichtniveau. Zo wordt op energieverbruik bespaard en CO2-uitstoot gereduceerd. Vervangingen worden gecombineerd met andere werkzaamheden. Zo wordt efficiënt omgegaan met de budgetten en wordt de hinder voor omwonenden geminimaliseerd. Groen
Areaal
Betreft
Aantal
Bomen
14.377 stuks
Bermen
827.348 m²
Water
107.000 m²
Gemengd bos
7.408 m²
Grasland agrarisch
6.778 m²
Bodembedekkers
28.026 m²
Bosplantsoen
45.118 m²
Gazon
301.873 m²
Haag (smaller dan 30 cm)
1496 m1
Hagen
36.601 m²
Heester
61.510 m²
Planten
2446 m²
Struikrozen
344 m²
Beleidskader
Jaarstukken 2020 - 81
Actueel beheerplan
Door de raad ingesteld in
Deelvisie Groen en Bomen
Looptijd tot en met
2019
nvt
Doelstelling De doelstelling die is opgenomen in de Deelvisie Groen & Bomen bestaat uit vier hoofdthema’s: Goede groenstructuur; Sterke lokale identiteit; Duurzaamheid; Duidelijke kaders en normen.
Financiële consequenties en vertaling in de begroting
(Bedragen x € 1.000)
Werkelijk 2019
Werkelijk 2020
Begroting 2021
Openbaar groen
839
846
841
Bomen/beplanting
250
452
274
Landschapsbeheer
7
16
13
1.096
1.314
1.128
Totaal
Kwaliteit en risico’s Beheer: In 2021 wordt er gewerkt aan het omgevingsprogramma Groen & Bomen. Het omgevingsprogramma kan worden gezien als de route om de doelstellingen die zijn opgenomen in de Deelvisie Groen & Bomen te bereiken. De doelstellingen worden vertaald in praktische richtlijnen en werkwijzen. Uitvoering: Het openbaar groen wordt in alle kernen op niveau B onderhouden. Die ambitie is vertaald in het ontzorgingscontract voor groenonderhoud, het vegen van wegen, onkruidbeheersing op verhardingen en het legen van de prullenbakken. De bomen worden op een programmatische aanpak beheerd (Stategisch Boombeheer), om efficiënt en effectief het bomenbestand te kunnen beheren binnen de kaders van de beschikbare tijd, geld en middelen. Incidentele servicewerkzaamheden naar aanleiding van klachten en meldingen in de openbare ruimte worden door de buitendienst of aannemer uitgevoerd. Speelvoorzieningen
Areaal
Jaarstukken 2020 - 82
Betreft
Aantal
Speeltoestellen
310
Banken
265
Tafel
21
Speeltuinen
54
Beleidskader
Actueel beheerplan
Door de raad ingesteld in
Looptijd tot en met
Speelruimteplan 2008-2017
2008
2017
Beheerplan sportvelden
2018
2021
Speelvoorzieningen In het speelruimteplan zijn beleidsregels opgenomen waaraan de speelplekken in de gemeente moeten voldoen. Hierin zijn onder andere de spreiding, mate van beheer, onderhoud en vervanging opgenomen. Het nieuwe speelruimtebeleid wordt in 2021 ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. Sportvelden In het renovatieplan Sportvelden 2018-2020, onderdeel van het project 'kwaliteitszorg grassportvelden', is een renovatieschema opgenomen. Dit schema is vastgesteld op basis van de huidige bespelingintensiteit. - Voor voetbalvereniging Alem, Heerewaarden, Rossum-Hurwenen, Velddriel en Well in de rapportage van december 2018. - Voor voetbalvereniging Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel in de rapportage van augustus 2018.
Doelstelling Speelvoorzieningen Het aanbieden van gevarieerde en veilige speelvoorzieningen, met als doel dat kinderen en jeugd zich sociaal en fysiek kunnen ontwikkelen en ontspannen. Sportvelden Sport, spel en bewegen vervullen een belangrijke rol in de totale keten van gezondheid en zorg en dragen bij aan de vitaliteit en leefbaarheid binnen de kernen. Samenwerking tussen verenigingen wordt sterk gestimuleerd.
Financiële consequenties en vertaling in de begroting
Jaarstukken 2020 - 83
(Bedragen x € 1.000)
Werkelijk 2019
Werkelijk 2020
Begroting 2021
Speeltuinen Exploitatielasten Kapitaallasten
85 -
84
80
-
-
Sportvelden Exploitatielasten
797
128
176
Kapitaallasten
130
125
124
1.012
337
380
Totaal
Kwaliteit en risico’s Speeltuinen Het beschikbare budget voor speelvoorzieningen wordt ingezet voor regulier onderhoud en voor vervanging speeltoestellen en valondergronden. Regulier onderhoud omvat onder andere wettelijk verplichte veiligheidsinspecties en het onderhoud als gevolg van vandalisme of slijtage. Sportvelden Het budget voor beheer van de sportvelden is voor dagelijks beheer en groot onderhoud. Daarnaast is jaarlijks een budget opgenomen van € 66.000 voor renovatie van één natuurgrasveld. Er is geen sprake van een reserve waarin niet-bestede middelen worden geparkeerd. Als dit budget in het begrotingsjaar niet wordt besteed valt het vrij in de algemene middelen en zorgt het niet besteden voor een positief effect op het jaarrekeningresultaat. Op de sportaccommodaties van v.v. D.S.C., v.v. Hedel en Jan van Arckel wordt het dagelijks beheer en grootonderhoud vanaf 2017 door de verenigingen uitgevoerd. Water en riolering
Areaal
Jaarstukken 2020 - 84
Betreft
Aantal
Gemengde riolering
ca. 91 km
Vuilwaterriool
ca. 22 km
Regenwaterriool
ca. 27 km
Overstortriool
ca. 1 km
Hoofdgemalen
44
Drukriolering
ca. 83 km
Minigemalen
469
Bergbezinkbassins
7
Overstorten naar oppervlaktewater
71
IBA-systemen
67
Centrale verdeelkasten
18
Duikers
ca. 6.5 km
A-watergangen
ca. 176 km
B-watergangen
ca. 151 km
C-watergangen
ca. 206 km
Beleidskader
Actueel beheerplan
Door de raad ingesteld in
Water- en Rioleringsplan Bommelerwaard 2017-2021
Looptijd tot en met
2017
2021
Het beleid van dit product is bepaald in het Water- en Rioleringsplan Bommelerwaard 2017-2021.
Doelstelling Het kapitaalgoed ‘water en riolering’ bestaat uit vier onderdelen: stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater. Stedelijk afvalwater Wij dragen zorg voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater, dat vrijkomt binnen het grondgebied van de gemeente, door middel van een openbaar vuilwaterriool. Riolering dient drie belangen: bescherming van de volksgezondheid en volkshygiëne, bescherming van het milieu en het in stand houden van de kwaliteit van de leefomgeving. Hemelwater Wij zetten ons in voor terugdringing van vermenging van schoon hemelwater met stedelijk afvalwater. Wij hebben hierbij de voorkeur voor het bovengronds ontvangen van hemelwater. Onze burgers sporen wij aan om waterbewust om te gaan met de inrichting van hun eigen perceel. Overlast, waarbij water in woningen stroomt en materiële schade optreedt, proberen wij te voorkomen. Komt bij herhalende extreme neerslag op dezelfde locatie vaker wateroverlast voor, dan beschouwen wij dit als een trend. Wij onderzoeken dan de mogelijkheden voor het treffen van maatregelen in de openbare ruimte.
Jaarstukken 2020 - 85
Grondwater Wij hebben de zorgplicht voor een doelmatige aanpak van structurele grondwateroverlast die het onmogelijk maakt om een perceel te gebruiken op de manier waarvoor het bedoeld is. Oppervlaktewater Watergangen en vijvers zijn van groot belang voor het bergen en de aan- en afvoer van water. Bij hevige regenval en in situaties met veel kwel bij hoge waterstanden in de rivieren zorgen de watergangen en vijvers voor droge voeten. Door aanwezigheid van voldoende ruimte voor water in en nabij de woonkernen wordt structurele wateroverlast in de woonkernen en het buitengebied voorkomen.
Financiële consequenties en vertaling in de begroting Uit het WRP 2017-2021 volgen de benodigde budgetten investeringen. Voor de mutaties in de voorziening riolering zie specificatie voorzieningen.
(Bedragen x € 1.000) Exploitatielasten Extracomptabele BTW Extracomptabele overhead Totaal lasten
(Bedragen x € 1.000) Baten uit rioolheffing Baatbelasting Aansluitbijdragen Onttrekking uit voorziening riolering Totaal baten
Werkelijk 2019
Werkelijk 2020
Begroting 2021
2.371
2.561
2.398
315
419
336
269
212
237
2.955
3.192
2.971
Werkelijk 2019 Werkelijk 2020 Begroting 2021 2.756
2.045
2.665
12
9
9
-
58
-
144
1.080
297
2.912
3.192
2.971
Kwaliteit en risico’s Voor al onze zorgplichten moeten wij voldoen aan niveau Basis. De zorgplicht voor inzameling en transport van stedelijk afvalwater is een resultaatsverplichting. De zorgplichten voor hemel- en het grondwater hebben het karakter van een inspanningsverplichting. Hierbij hebben wij de beleidsvrijheid de aanpak te kiezen die, gelet op de lokale omstandigheden, doelmatig is. Op onderdelen van de zorgplichten worden randvoorwaarden bepaald door wettelijke regels en verplichtingen. De zorgplicht voor oppervlaktewater is een gemeenschappelijke taak van gemeenten en waterschap. Water en riolering gaan over gemeentegrenzen heen. In regionaal verband wordt actief afgestemd in het Netwerk Waterketen regio Rivierenland (NWrR). Deze samenwerking speelt zich vooral af binnen planvorming, kennisdeling en een gezamenlijke uitvoeringsparagraaf. Dit leidt op den duur naar de meest efficiënte onderhoudsstrategie. Via het Watersysteemnetwerk wordt er in de regio kennis uitgewisseld over het watersysteem. Gebouwen
Areaal
Jaarstukken 2020 - 86
Betreft
Aantal
Dorpshuizen
6
Gymzalen
4
Gemeentehuis
1
Gemeentewerf
1
Molen
1
Bergingen / baarhuisjes begraafplaatsen
4
Kinderopvang
1
Kasteelruïne
1
Oorlogsmonumenten
3
Graf en keermuur
1
Keermuur
1
Kerktorens
3
Kerk
1
Muziekkiosk
1
Prieeltje
1
Klokken/uurwerk
2
Sanitaire units
3
Woning – vast
1
Woning – tijdelijk
-
Sportkantine
-
Toanhutje
1
MFC (De Kreek, De Steen)
2
Beleidskader
Actueel beheerplan Gebouwenbeheerplan 2020-2023
Door de raad ingesteld in 2020
Looptijd tot en met 2023
De gemeente heeft als taak het gemeentelijk vastgoed als goed huisvader te beheren en te onderhouden. Aan het bouwkundig en installatietechnisch onderhouden van de gebouwen ligt een meerjarig onderhoudsplan ten grondslag. Het gebouwenbeheerplan is vertaald naar een duurzaam meerjaren-onderhoudsplan is op 20 juni 2019 vastgesteld in de raad. Onder het gemeentelijke vastgoed vallen gebouwen voor de eigen dienst, kunst en cultuur, monumenten, binnensport, molens, kerktorens, multifunctionele centra en kunstwerken. Het plan is exclusief het gemeentehuis en MFC De Kreek;
Doelstelling Het beheren en onderhouden van gemeentelijk vastgoed.
Financiële consequenties en vertaling in de begroting
Jaarstukken 2020 - 87
Onderhoudslasten ten laste van voorziening(en) (Bedragen x € 1.000)
Werkelijk 2020
Onderhoud gemeentewerf
15
Onderhoud gemeentegebouwen algemeen
11
Onderhoud kerktorens
22
Onderhoud molen
7
Onderhoud overige gemeentegebouwen
14
Onderhoud gemeentewoning Alem
0
Onderhoud bergingen begraafplaatsen
2
Onderhoud dorpshuizen niet in eigen exploitatie
65
Onderhoud Hooge Wal Hedel
2
Onderhoud De Treffer Ammerzoden
8
Onderhoud De Bogerd Rossum
32
Onderhoud De Muggenheuvel Velddriel
13
Onderhoud het Knuffelhuske, Kerkdriel
0
Onderhoud MFC De Steen
29
Totaal
222
Onderhoudslasten De Kreek/Gemeentehuis (Bedragen x € 1.000)
Werkelijk 2020
De Kreek
59
Gemeentehuis
240
Totaal
299
Kwaliteit en risico’s De gebouwen worden bouwkundig en installatietechnisch onderhouden op basis van de meerjarige onderhoudsplanning.
Jaarstukken 2020 - 88
Paragrafen Financiering De paragraaf Financiering heeft tot doel om inzicht te
• De kasgeldlimiet wordt conform Wet financiering
verschaffen in en verantwoording af te leggen over de
decentrale overheden (Wet Fido) niet overschreden;
activiteiten die zich richten op het besturen en beheersen van:
• De renterisiconorm wordt niet overschreden conform Wet Fido; • Nieuwe leningen stemmen wij af op de bestaande
• De financiële vermogensvoorwaarden; • De financiële stromen; • De financiële positie en de hieraan verbonden risico’s.
financiële positie en de liquiditeitsplanning; • De rentetypische looptijd en het renteniveau van de desbetreffende lening stemmen wij zoveel mogelijk af op de actuele rentestanden en rentevisie.
Bovengenoemde drie punten noemen we in het kort: treasury.
Renterisico Dit is het risico dat wij lopen op sterke rentestijgingen
Beleidskader
voor bestaande geldleningen. In zijn algemeenheid
In deze paragraaf evalueren we de financiële positie
blijft dit risico beperkt door het afsluiten van leningen
van onze gemeente op basis van de Financiële
met een lange looptijd en een vast rentepercentage.
verordening Maasdriel 2017. Daarnaast maken we de
Renterisico’s kunnen vanuit de Wet Fido worden bezien
financieringsfunctie transparant. De bedoeling van
op de korte en op de langere termijn.
het treasurybeleid is het beheren van de financiële geldstromen en het beperken van de financiële risico’s.
Renterisico op korte schuld: de kasgeldlimiet
De uitvoering van treasury is geregeld in de Wet
Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Fido is het
Financiering decentrale overheden (Fido). Deze wet
vermijden van grote schommelingen in de rentelasten.
regelt dat de uitvoering van de treasuryfunctie gebeurt
Juist voor kortere financiering geldt dat het renterisico
binnen de financiële kaders van de kasgeldlimiet en
aanzienlijk kan zijn, aangezien fluctuaties in de rente
de renterisiconorm.
bij korte financiering direct invloed hebben op de rentelasten. Om een grens te stellen aan de korte
Recente ontwikkelingen
financiering is in de Wet Fido een kasgeldlimiet
De rente op de geld- en kapitaalmarkten heeft nog
opgenomen. Deze kasgeldlimiet wordt berekend als
steeds een laag niveau. De rente voor 1-
een vast percentage (8,5%) van de jaarbegroting van
maandskasgeldleningen is al vele jaren negatief. Ook
de gemeente bij aanvang van het begrotingsjaar. Voor
voor 2020 was de rente negatief. De marktverwachting
het jaar 2020 bedraagt de kasgeldlimiet € 4,6 miljoen.
is dat de rente voor de langlopende leningen zich het
Ons uitgangspunt is dat we het financieringstekort
komend jaar zal bewegen rond de 0,5%.
binnen de wettelijke grenzen zoveel mogelijk met kort geld financieren en dat het rentepercentage voor kort
Risicobeheer financieringsportefeuille
geld lager is dan het percentage voor leningen met
Voor het beheersen van het renterisico maken we
een lange looptijd.
gebruik van de volgende financieringsstrategieën:
Jaarstukken 2020 - 89
Renterisico op langlopende schuld: de renterisiconorm Het doel van de renterisiconorm is het beperken van
• Herfinanciering is het afsluiten van nieuwe leningen en vervanging van bestaande leningen; • Renteherziening doet zich voor wanneer de
de gevolgen van een stijgende kapitaalmarktrente op
geldgever het percentage van een lening gedurende
de rentelasten van de organisatie. Dit is te bereiken
de looptijd herziet.
door een limiet te stellen aan een deel van de vaste schuld; het rentepercentage moet op een bepaald
De norm houdt in, dat de jaarlijks verplichte
moment worden aangepast aan de op dat moment
aflossingen en de renteherzieningen voor gemeenten
geldende markttarieven. De bedoelde aanpassingen
niet meer mogen bedragen dan 20% van het
van rentepercentages doen zich voor bij
begrotingstotaal. De omvang van de renterisico-norm
herfinanciering en renteherziening:
is als volgt weer te geven:
Renterisiconorm (bedragen x € 1.000)
Begroting 2020
Rekening 2020
1. Renteherziening
-191
-
2. Aflossing
1.829
2.394
3. Renterisico (1+2)
1.638
2.394
4. Begrotingstotaal 2020
55.135
55.135
20%
20%
11.027
11.027
5. Renterisiconorm % cfm regelgeving 6. Renterisiconorm
Uit bovenstaand overzicht blijkt dat onze gemeente
van garanties en het verstrekken van risicodragend
ruim binnen de grenzen van de renterisiconorm
kapitaal, indien mogelijk zekerheden bedingen.
opereert.
Overigens gaan wij zeer terughoudend om met deze verstrekkingen. Onderstaande tabel geeft de
Kredietrisico
verstrekte geldleningen weer, ingedeeld in categorieën
Dit is het risico dat wij lopen wanneer rechtspersonen
geldnemers. Deze indeling is bedoeld om inzicht te
aan wie een lening is verstrekt in financiële problemen
geven in het risico dat de gemeente loopt met de
komen. In de Financiële verordening is afgesproken dat
desbetreffende geldverstrekking.
wij bij het verstrekken van leningen, het verstrekken
Risicogroep (bedragen x €1.000)
Saldo 31-12-2020
%
Gemeenten / provincies
0%
Overheidsbanken
0%
Woningcorporaties met garantie Wsw
0%
Semi overheidsinstellingen
0%
Financiële instelling (A en hoger)
0%
Overige toegestane instellingen, volgens treasurystatuut
513
Niet toegestane instellingen, volgens treasurystatuut
25% 0%
Starters/duurzaamheidsleningen/enz.
1.524
75%
Totaal
2.037
100%
Jaarstukken 2020 - 90
Leningenportefeuille
manier van verantwoorden van de rente in de begroting
In totaal staat er in 2020 gemiddeld € 34 miljoen aan
geharmoniseerd. Met onderstaand overzicht geven we
leningen uit. Het gemiddelde rentepercentage van de
inzicht in de rentelasten voor externe financiering,
geldleningen is 2%.
het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening. Het BBV schrijft voor dat de gehanteerde omslagrente
Renteomslag
niet meer dan 25% (positief of negatief) mag afwijken
Het Besluit begroting en verantwoording provincies en
van de berekende omslagrente. Conform onderstaande
gemeenten (BBV) schrijft voor dat rente via de
berekening komen we voor 2020 uit op een omslagrente
taakvelden wordt toegerekend aan de programma’s.
van 0,70 % voor het berekenen van de kapitaallasten
Door gebruik te maken van een renteomslag wordt de
en voor 1,40 % bij de bouwgrondexploitaties.
Schema rentetoerekening (bedragen x € 1.000)
Begroting 2020
Rekening 2020
a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering
559
558
b. De externe rentebaten
44
39
Totaal door te rekenen externe rente
515
519
c. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend
116
137
0
0
399
382
0
0
De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Saldo door te rekenen externe rente d1. Rente over eigen vermogen
0
0
De aan taakvelden toe te rekenen rente
d2. Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)
399
382
e. De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
377
375
f. Renteresultaat op het taakveld treasury
22
7
Jaarstukken 2020 - 91
Paragrafen Bedrijfsvoering Inleiding De paragraaf Bedrijfsvoering geeft inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens rond de gemeentelijke bedrijfsvoering. Met bedrijfsvoering worden de bedrijfsprocessen bedoeld die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de programma's te realiseren. Met de vorming van de Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard (BVEB) heeft de gemeente Maasdriel het overgrote deel van haar bedrijfsvoeringstaken ondergebracht bij deze gemeenschappelijke regeling. Het doel was en is om bij te dragen aan meer kritische massa, vertaalt naar minder kwetsbaarheid, meer kwaliteit en een houdbaar acceptabel kostenniveau. Ten slotte, onze klanten (inwoners en bedrijven) stellen steeds hogere eisen aan onze dienstverlening: een betrouwbare overheid die snel een antwoord heeft op gestelde vragen en die bijvoorbeeld adequaat reageert op klachten en bezwaren is de norm. Dat stelt (hoge) eisen aan de bedrijfsvoering. Die moet - meer dan voorheen - transparant, inzichtelijk maar vooral ook snel zijn. In deze paragraaf gaan we dieper in op een aantal onderdelen van de bedrijfsvoering.
Dienstverlening Onze klanten stellen steeds hogere eisen aan onze dienstverlening: een betrouwbare overheid die snel antwoord geeft op gestelde vragen en die adequaat reageert op klachten en bezwaren van burgers wordt als volstrekt normaal beschouwd, maar stelt wel eisen aan de bedrijfsvoering. Die moet transparant, inzichtelijk maar vooral ook snel zijn. De organisatieontwikkeling en het dienstverleningsconcept zijn speerpunten van beleid. De organisatie werkt continu aan verbetering van haar bedrijfsvoering. Dit is noodzakelijk om adequaat in te spelen op de ontwikkelingen die als gevolg van interne- en externe factoren op ons afkomen. Goede, efficiënte en effectieve bedrijfsvoering is van belang voor de gehele organisatie, het bestuur en vooral ook voor de inwoners. ↵ We werken als organisatie voor de inwoners en ondernemers van Maasdriel. Een organisatie met professionele en omgevingsbewuste collega's die ruimte ervaren en ruimte geven om met heldere afspraken gezamenlijk resultaat te bereiken. ↵ We bieden optimale dienstverlening die toegankelijk is voor inwoners en ondernemers in Maasdriel. Digitaal waar mogelijk, maatwerk indien nodig. ↵ Wij zijn een bereikbare gemeente met betrokken medewerkers, die deskundig en efficiënt werken met en voor de klant. Wij zijn in contact met onze omgeving en denken in mogelijkheden.
↵ Hierbij hebben wij maar één doel: Optimale dienstverlening aan al onze klanten. De organisatie faciliteert in mogelijkheden om te werken wanneer en waar dit nodig is en ondersteunt haar medewerkers om vitaal en fit te blijven. We werken vanuit vertrouwen en waarderen wat goed gaat maar spreken elkaar ook aan op zaken die beter moeten. Digitalisering dienstverlening Inwoners kunnen al veel online regelen waardoor de bereikbaarheid van de gemeente verder gaat dan de reguliere openingstijden van het gemeentehuis. Met DigiD kunnen onze klanten direct zaken met ons doen. Diverse producten zijn digitaal aan te vragen en inwoners kunnen zaken digitaal melden of doorgeven. Daarnaast kunnen
Jaarstukken 2020 - 92
inwoners zelf digitaal een afspraak maken met een medewerker van onze gemeente wanneer men verplicht is persoonlijk aanwezig te zijn. Bij de implementatie van het nieuwe zaaksysteem, krijgen onze klanten toegang tot een persoonlijke internetpagina waar ze direct zaken kunnen aanvragen en de status kunnen inzien.
Stand van zaken: Voor burgerzaken is een nieuw softwarepakket geïmplementeerd. Hierdoor kunnen inwoners zelf hun adreswijziging doorgeven en uittreksels aanvragen. Dit is heel handig voor de inwoners maar ook voor onze medewerkers werkt het efficiënter omdat een deel van het proces volledig is geautomatiseerd. De voorbereidingen zijn getroffen om zaken rondom huwelijk en overlijden digitaal mogelijk te maken. Digitaal (samen)werken en zaakgericht werken In 2020 werden de resultaten verder zichtbaar van de implementatie zaakgericht werken. Ons doel is om de dienstverlenende processen (primaire processen) zoveel mogelijk hetzelfde tussen de gemeente Maasdriel en Zaltbommel digitaal in te richten. Daarbij zijn de marges voor de gemeentelijke ‘couleur locale’ duidelijk. Burgers en bedrijven hebben keuzevrijheid, en kiezen steeds meer voor de digitale aanvraag van producten en diensten. De medewerkers beschikken over geschikte digitale middelen en vaardigheden en werken met plezier digitaal. Binnen de kaders van de privacywet is hierin een integraal klantbeeld beschikbaar voor de klant en voor de medewerker. Voor burgerzaken is een nieuw softwarepakket geïmplementeerd samen met Zaltbommel. Hierdoor kunnen inwoners zelf hun adreswijziging doorgeven en uittreksels aanvragen. Er zijn 4 belangrijke hoofdprocessen geharmoniseerd samen met de gemeente Zaltbommel en werkend opgeleverd.
Namelijk Melding Openbare Ruimte, Inkoop, Contracten en Bestuurlijke Besluitvorming.
Control Control gaat over realiseren van doelstellingen, sturing, effectieve en efficiënte processen, gedragsbeïnvloeding, beheersen van risico’s en onzekerheden en maatregelen. Een organisatie is 'in control' als een organisatie zodanig is ingericht dat de juiste discussie op het juiste moment wordt gevoerd zodat (indien nodig) bijgestuurd kan worden om zo de doelstellingen te realiseren. 'In control' wil dus zeggen dat de organisatie zo is ingericht dat goed bestuur mogelijk is. Belangrijk voor een organisatie is grip op strategische sturing (Governance), beheersen van risico’s (Riskmanagement) en voldoen aan wet- en regelgeving (Compliance). De belangrijkste thema’s voor 2020 waren: 1. Verhogen kwaliteit van het planning & control instrumentarium; 2. Stuurinformatie (digitaal) beter ontsluiten; 3. Verder positioneren van risicomanagement.
Gegevensbescherming Waarom is gegevensbescherming belangrijk? Door de toenemende digitalisering is het zorgvuldig omgaan met informatie en (persoons-)gegevens van burgers en organisaties van steeds groter belang. Een betrouwbare, beschikbare en correcte informatievoorziening is essentieel voor de dienstverlening van gemeenten. Als gemeenten de beveiliging van informatie en de privacy van betrokkenen niet voldoende kunnen waarborgen, zijn het vertrouwen en de continuïteit van de bedrijfsvoering in het geding.
Jaarstukken 2020 - 93
Informatiebeveiliging Het jaar 2020 was op het gebied van informatiebeveiliging het eerste jaar waarin met een nieuw normenkader werd gewerkt. Sinds 2020 hebben gemeenten namelijk te maken met de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) als normenkader. Door de normenkaders van alle overheden te uniformeren tot één gezamenlijk normenkader, spreken alle overheden vanaf 2020 dezelfde taal op het gebied van informatiebeveiliging. De BIO helpt om ‘in control’ te zijn op het gebied van informatiebeveiliging. De invoering van dit normenkader biedt een aantal voordelen: • Extra nadruk wordt gelegd op risico bewust werken; • Het laat overheden op een vergelijkbare manier efficiënt werken aan informatiebeveiliging zodat niet iedereen zelf ‘het wiel hoeft uit te vinden’; • Het laat overheden aantoonbaar een betrouwbare partner zijn; • Het vermindert de auditlast.
Doelstellingen informatiebeveiliging De belangrijkste doelstellingen van het vastgestelde informatiebeveiligingsbeleid 2020-2021 binnen de organisatie zijn: • • Managen van de informatiebeveiliging; • • Adequate bescherming van bedrijfsmiddelen; • • Minimaliseren van risico’s van menselijk gedrag; • • Voorkomen van ongeautoriseerde toegang; • • Garanderen van correcte en veilige informatievoorzieningen; • • Beheersen van de toegang tot informatiesystemen; • • Waarborgen van veilige informatiesystemen; • • Adequaat reageren op incidenten; • • Beschermen van kritieke bedrijfsprocessen; • • Beschermen en correct verwerken van persoonsgegevens van burgers en medewerkers; • • Waarborgen van de naleving van dit beleid. Resultaten 2020 Een overzicht van de belangrijkste beheersmaatregelen en acties die in 2020 zijn uitgevoerd en hebben bijgedragen aan het realiseren van de Informatiebeveiligingsdoelstellingen: • Voor 2020 zijn een jaarplan en een communicatieplan met activiteiten op het gebied van informatieveiligheid en awareness vastgesteld en met goed gevolg uitgevoerd. • Ter verbetering van de bewustwording op het gebied van Informatiebeveiliging en Privacy hebben alle medewerkers een e-learning gevolgd.
• Er zijn Security en Privacy -scripts ontwikkeld ten behoeve van de Servicedesk zodat meldingen met betrekking tot informatiebeveiliging ook in de eerste-lijn adequaat opgepakt worden. • De ICT-foto is geactualiseerd en gedeeld met de Informatiebeveiligingsdienst Gemeenten (IBD) zodat we van de IBD gerichte kwetsbaarheidsmeldingen ontvangen. • Er is gestart met het vervangen van de applicatie voor veilig inloggen met behulp van Multi Factor Authenticatie en we voeren dit ook in voor het inloggen op vaste werkplekken.
Jaarstukken 2020 - 94
• De Firewalls op beide locaties zijn vervangen door nieuwe Next Generation Firewalls. • Er is een GAP-analyse uitgevoerd om een beeld te vormen van de speerpunten op het gebied van informatiebeveiliging voor 2021 en volgende jaren. • ENSIA-audits zijn uitgevoerd voor DigiD en Suwinet voor beide gemeenten en informatiebeveiliging heeft als gevolg van ENSIA een plaats in het financiële jaarverslag. Collegeverklaring ENSIA ENSIA staat voor Eenduidige Normatiek Single Information Audit. Het is een gezamenlijk project van het ministerie van Binnenlandse Zaken, de VNG, gemeenten, het ministerie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid en het ministerie van Infrastructuur & Milieu. ENSIA heeft tot doel het verantwoordingsproces over informatieveiligheid bij gemeenten verder te professionaliseren door het toezicht te bundelen en aan te sluiten op de gemeentelijke Planning & Control-cyclus. Naast het afleggen van horizontale verantwoording richting de gemeenteraad regelt ENSIA ook de verticale verantwoording over informatiebeveiliging richting de verschillende ministeries. Het gaat hierbij om verantwoording over de BRP, Reisdocumenten, Suwinet, BAG, BGT, BRO en DigiD.
De gemeente Maasdriel heeft alle acties met betrekking tot ENSIA in 2020 uitgevoerd en het college van Maasdriel heeft hierover ook een verklaring afgelegd die dient als verantwoordingsdocument voor het afleggen van horizontale en verticale verantwoording over informatiebeveiliging. Incidenten 2020 In 2020 zijn er 33 incidenten gemeld via Topdesk die specifiek betrekking hadden op de gemeente Maasdriel. Het waren alle incidenten met een kleine impact. Meldingen van signalerende aard (afkomstig van de IBD) die deels betrekking hebben op de gemeente Maasdriel worden door de Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard geregistreerd en afgehandeld. Meerjarenperspectief Het jaar 2021 staat in het teken van de verdere implementatie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Binnen de BIO verschuift de nadruk van verplichte maatregelen naar risicomanagement. We krijgen daarbij ook een steeds beter beeld van onze kwetsbaarheden en werken projectmatig continu aan verbeteringen. De volgende activiteiten staan op de planning voor het jaar 2021: 1. Vaststellen van tactische (deel)beleidsstukken als aanvulling op het compacte strategische Informatiebeveiligingsbeleid 2020-2021. 2. Het Beveiligingsplan 2021 en het bijbehorende Communicatieplan Gegevensbescherming 2021 uitvoeren.
Het communicatieplan is erop gericht om de bewustwording te verhogen met betrekking tot informatiebeveiliging en privacy. 3. Scannen van de IT omgeving van de BVEB en de beide gemeenten ter verbetering van de Configuratie Management Database (CMDB) en ter verbetering van het Vulnerability Management System (VMS). 4. Verder uitrollen van Multi Factor Authentication voor vaste werkplekken en Office 365 in de cloud. 5. Optimaliseren van Mobile Device Management (MDM) door gebruik te maken van een nieuwe applicatie. 6. Uitwerken van een gedragscode Informatiebeveiliging en de borging hiervan via HRM processen. 7. Meer nadruk leggen op risicomanagement. 8. Verder vormgeven van Business Continuity Management (BCM).
Jaarstukken 2020 - 95
Privacy In 2020 is er veel aandacht besteed aan vergroting van bewustwording op het gebied van gegevensbescherming binnen de organisaties. Het overgrote deel van de medewerkers heeft een uitgebreide e-learning succesvol afgerond. Het privacyteam is inmiddels beter geïntegreerd in de dagelijkse bedrijfsvoering zodat sneller en adequater kan worden gezorgd voor ondersteuning bij vraagstukken, de afhandeling van datalekken, het behandelen van verzoeken omtrent rechten van betrokkenen, het afsluiten van (verwerkers)overeenkomsten en het uitvoeren van risico beoordelingen. Er is ook veel aandacht besteed aan en gevraagd voor het op orde brengen van de basisprocessen binnen de organisaties die noodzakelijk zijn om gegevensbescherming meer structureel te borgen. Indien de basis niet op orde is, leidt dit tot risico’s met betrekking tot verantwoording (AVG), financiële risico’s (boete) en imago (politiek). Hier moet verder aan worden gewerkt in 2021. Het onderwerp privacy is structureel onderdeel uit gaan maken van de bestuursrapportage waardoor beter inzichtelijk wordt wat de status is op hoofdlijnen en men hier ook beter op kan gaan sturen vanuit de directie en het MT. Rechten van betrokkenen Betrokkenen kunnen onder de AVG hun rechten uitoefenen door bijvoorbeeld inzage te vragen in de persoonsgegevens die onze organisatie van hen verwerkt.
In 2020 zijn er 7 verzoeken ingediend door betrokkenen om hun rechten uit te oefenen onder de AVG. Deze verzoek zijn allen afgehandeld. Datalekken In 2020 zijn er 10 incidenten gemeld die betrekking hebben op persoonsgegevens (datalekken) waarvan er 3 zijn gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Meldingen bij de toezichthouder zijn wettelijk verplicht wanneer de inbreuk een (hoog) risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van de persoon wiens gegevens betrokken zijn bij het datalek. Indien een datalek zich voor doet, wordt altijd een zorgvuldige afweging gemaakt door de privacy officer, eventueel met ruggespraak van de FG Meerjarenperspectief Voor 2021 staan de volgende onderwerpen in de planning: • Meer structureel borgen van het onderwerp gegevensbescherming in de dagelijkse bedrijfsvoering en processen. • Doorvertaling van privacybeleid naar de werkvloer middels de Gedragscode Privacy. • Transparantie omtrent gegevensverwerking vergroten richting betrokkenen. • Structureel uitvoeren van (wettelijke verplichte) risicobeoordelingen doormiddel van een pré Data Protection Impact Assessment (DPIA) en DPIA bij nieuwe, bestaande en gewijzigde processen. • Kennis vergroten m.b.t. risico beheersing op het gebied van gegevensbescherming en risicobeheersing onderdeel uit laten maken van de rapportagestructuur.
• Domein specifieke kennis omtrent privacywetgeving verder vergroten binnen de afdelingen en teams.
Jaarstukken 2020 - 96
• Meer in control komen voor wat betreft het afsluiten van (verwerkers)overeenkomsten met leveranciers en samenwerkingspartners door dit structureel rapporteerbaar te maken. Voor meer informatie over bedrijfsvoering verwijzen wij u naar de jaarstukken 2020 van de Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard.
Jaarstukken 2020 - 97
Paragrafen Verbonden partijen Tevens register als bedoeld in artikel 27 van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Omschrijving In deze paragraaf staan de “verbonden partijen” van de gemeente Maasdriel. Verbonden partijen zijn volgens artikel 1 lid b BBV privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Volgens artikel 1 lid c BBV is een financieel belang gedefinieerd als: “Een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt”. In artikel 1 lid d BBV tenslotte wordt bestuurlijk belang gedefinieerd als: “Zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht”. Beleid Maasdriel staat open voor intergemeentelijke en regionale samenwerking. Een samenwerking wordt alleen aangegaan als daar een publiek belang bij betrokken is en/of daarmee een doelstelling, zoals opgenomen in de begroting, wordt gerealiseerd. Inmiddels wordt in de regio het belang van monitoring en sturing op verbonden partijen breed gedragen. Een steeds groter deel van gemeentelijke (beleids)doelstellingen worden extern gerealiseerd. Onder meer door de Kring van gemeentesecretarissen Rivierenland en de Griffierskring.
Men is van mening dat een regionale aanpak voor alle partijen meerwaarde heeft. Concreet denkt men daarbij aan een vorm van toezicht (toezichtsarrangementen) en het inrichten van een vorm van opdrachtgeversoverleg voor elke verbonden partij. Gemeenschappelijke regelingen 1. Regionaal Archief Rivierenland (RAR) 2. Stadsgewest ’s Hertogenbosch 3. Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal 4. Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) 5. Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) 6. Regio Rivierenland 7. Projectbureau herstructurering Tuinbouw Bommelerwaard 8. Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) 9. GGD Gelderland-Zuid 10.Werkzaak Rivierenland 11.Avri 12.Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard (BVEB) 13.Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) Vennootschappen en coöperaties 1. Vitens NV
Jaarstukken 2020 - 98
2. Bank der Nederlandse gemeenten (BNG, NV)
Regionaal Archief Rivierenland Naam
Regionaal Archief Rivierenland
Bronnen
GR Regionaal Archief Rivierenland
Vestigingsplaats
Tiel
Jaarstukken 2020 Regionaal Archief Rivierenland Doel en openbaar belang
Het Regionaal Archief heeft tot doel het binnen het samenwerkingsgebied vervullen van de functie van regionaal kennis- en informatiecentrum op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis en vervult daartoe de volgende taken: •
De zorg voor en het beheren van de in de archiefwerkplaats berustende archiefbescheiden van de deelnemers;
•
Het toezicht op het beheer van de archiefbescheiden van de deelnemers voor zover deze niet zijn overgebracht;
•
De zorg voor het beheer van de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden van instanties die niet bestuurlijk in de regeling participeren en waaraan op contractbasis diensten worden verleend;
•
Het stimuleren van de lokale en regionale geschiedbeoefening en het daartoe aanleggen, beheren en bewaren van een zo compleet mogelijke collectie relevant bronnenmateriaal op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis.
Deelnemers Zeggenschap
Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe en Zaltbommel De leden van het algemeen bestuur worden aangewezen door de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten. Elke gemeenteraad wijst 2 leden en tevens 2 plaatsvervangende leden aan.
Stempercentage
13%
Maasdriel Veranderingen in het jaar
De relatie met het Regionaal Archief Rivierenland is niet gewijzigd.
Eigen vermogen
EV per 31-12-2019: € 534.855 EV per 31-12-2020: € 489.796
Vreemd vermogen
VV per 31-12-2019: € 8.787.980
Financieel resultaat
Resultaat 2020: € 116.877
Financieel belang van de
Bijdrage 2020: € 260.094
VV per 31-12-2020: € 8.512.353
gemeente Risico's Ontwikkelingen
In de programmabegroting 2022 en in de meerjarenraming 2023-2025 is geen nieuw beleid opgenomen. Vanaf de programmabegroting 2020 is reeds de e-depot-dienstverlening opgenomen en verwerkt in de begroting. Het nieuwe beleidsplan 2022-2025 wordt in de loop van 2021 opgesteld.
Jaarstukken 2020 - 99
Stadsgewest 's-Hertogenbosch Naam
Stadsgewest 's-Hertogenbosch (1998)
Bronnen
GR Stadsgewest 's-Hertogenbosch (1998)
Vestigingsplaats
’s Hertogenbosch
Doel en openbaar
Taken Stadsgewest:
Jaarstukken 2020 Stadsgewest 's-Hertogenbosch (1998)
belang •
Het voeren van budgetbeheer als bedoeld in het besluit Woninggebonden subsidies;
•
De coördinatie van het lokaal openbaar busvervoer in de gemeenten ’s-Hertogenbosch, Vught en Heusden;
•
Het beheer van de gesloten stortplaats de Vlagheide, alsmede behartiging van de belangen van het Stadsgewest, alsmede de zogeheten contractgemeenten binnen de Bestuursraad van het Provinciale Nazorgfonds;
•
Toezicht op de uitvoering van de garantstellingen inzake de aanlevering van huishoudelijk afval en vertegenwoordiging van het Stadsgewestgemeenten in de Vereniging van Contractanten Afvalsturing Brabant. De gemeente Maasdriel neemt alleen deel aan de taken die betrekking hebben op de Afvalverwerking.
Deelnemers Zeggenschap
Boxtel, Haaren, 's-Hertogenbosch, Heusden, Maasdriel, Schijndel, St. Michielsgestel, Vught De raad uit elke deelnemende gemeente wijst uit zijn college van burgemeester en wethouders een persoon aan als lid van het algemeen bestuur. Het lidmaatschap van het algemeen bestuur eindigt op de dag waarop de zittingsperiode van de gemeenteraden afloopt. Elk lid van het algemeen bestuur heeft één stem.
Stempercentage
11%
Maasdriel Veranderingen in het
De relatie met het Stadsgewest 's Hertogenbosch (1998) is niet gewijzigd.
jaar Eigen vermogen
EV per 31-12-2019: € -6.937.000
Vreemd vermogen
VV per 31-12-2019: € 7.190.000
Financieel resultaat
Resultaat 2020: € 4.854.000
Financieel belang van
Bijdrage 2020: €0
EV per 31-12-2020: € -1.955.000 VV per 31-12-2020: € 6.935.000
de gemeente Risico's
Een aanpassing in het doelvermogen, nodig voor de nazorg van stortplaats de Vlagheide, kan leiden tot een hogere bijdrage voor de gemeente Maasdriel.
Ontwikkelingen
Wijziging gemeenschappelijke regeling Het college en de raad hebben in januari 2021 een voorstel tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling ontvangen. De reden voor wijziging van de gemeenschappelijke regeling is onder andere de opheffing van gemeente Haaren en daarmee de toetreding van Tilburg en Oisterwijk. De raad wordt gevraagd voor 1 juli 2021 de gewijzigde regeling goed te keuren. Nazorgdiscussie met de provincie Met de provincie is een convenant gesloten om de overdracht van de stortplaats 5 jaar uit te stellen, met de afspraak dat de rekenrente gedurende die periode bevroren wordt op het oude niveau. Ook zullen we die tijd benutten om onderzoek te doen naar mogelijke besparingen en opbrengsten om de kosten van nazorg te verlichten. Inmiddels is er overleg gaande om de 5 jaar op te rekken naar 10 jaar, waarbij ook gekeken wordt of we modernisering van de verouderde wetgeving kunnen bevorderen. De verwachting daarbij is dat het eeuwigdurende karakter van de nazorg kan worden teruggebracht naar een periode van 30 jaar.
Jaarstukken 2020 - 100