CConstaterende datMaasdriel
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3. Kernvisie Kerkdriel 2024

Gemeenteraad 14 november 2024, gemeente MaasdrielBij agendapunt: Vaststelling kernvisies Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel14.351 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

8. Waterberging aan de randen van de kern. 9. Samenhangend dorpsbeeld creëren door de relatie tussen de dorpskern en het Maasfront te verbeteren. 10. Realiseren van een geleidelijke en groene overgang bij bedrijventerrein en recreatiegebieden. Kievietsham 11. Aan de zuidrand dienen de historische dorpslinten, boerenlinten en veldwegen als Werdsteeg en Kivietsham behouden en herkenbaar te blijven. 12. Authentieke stukken landschap van Kievitsham, gekenmerkt door de percelering behouden en versterken. Hier is bebouwing ongewenst. 13. Oude landschappelijke karakteristieken langs Hoenzadrielse dijk behouden en versterken. 14. Afweegbare inbreiding aan zuidzijde Kerkdriel binnen contouren bestemmingsplan ‘Kerkdriel en Hoezandriel 2013’ tot aan toekomstige ZOR. Grote Ingh 15. De linten en de dijk behouden een groen karakter en er zijn voldoende zichtlijnen naar het landschap aanwezig.

Figuur 6: Situatiekaart kernrand

Kernvisie Kerkdriel - Gemeente Maasdriel

26

3.3

Centrum

Het centrum van Kerkdriel vormt een belangrijke ontmoetingsplek van het dorp. Het Monseigneur Zwijsenplein en omgeving vormen het dorpshart waar winkelen, uitgaan, ontmoeting en cultuurhistorie samenkomen. De oude stedenbouwkundige structuur met dorpslinten is nog goed herkenbaar. De structuur wordt gekenmerkt door de evenwijdig lopende dorpslinten achter de dijk en loodrecht op de dijk georiënteerde dorpslinten die het achterland in lopen. De historische lintbebouwing hieraan vormen de belangrijkste cultuurhistorische, ruimtelijke en sociaal-economische structuurdragers van het dorp. Aan de bebouwing in het dorpscentrum is de historische welvaart van het dorp nog goed te beleven. Het centrum heeft een hoogwaardige uitstraling en ook recente nieuwbouw is ruimtelijk goed ingepast en kent een hoge beeldkwaliteit. Dat geldt voor de recente herinrichting van Monseigneur Zwijsenplein. Ondanks de directe ligging aan het water, zijn de Maas en de uiterwaarden niet goed beleefbaar. Hier ligt een van de belangrijkste kansen.

Ruimtelijke principes 1. De stedenbouwkundige structuur van het centrum en de historische dorpslinten is waardevol en dient behouden te blijven. 2. De oude kern van Kerkdriel (Maasdorpskern) is een zeer waardevol welstandsgebied (niveau 1). Dat geldt ook voor individuele monumenten. We behouden de cultuurhistorische waarde van de historische dorpskern, van de monumenten, karakteristieke bebouwing, het historische stratenpatroon en de bewaarde karakteristiek van de bebouwingslinten. 3. Kenmerkende, beeldbepalende en historische gebouwen in de dorpskern en de dorpslinten worden beschermd en zichtbaar gehouden. 4. Nieuwbouw sluit aan bij bestaande bebouwing in maat, schaal en beeldkwaliteit. 5. Bij reconstructie van bestaande of aanleg van nieuwe straten binnen het centrum gaan we uit van principeprofielen met een klimaatadaptieve inrichting. Daarbij gaat het om doorgaande dorpstraten. 6. Samenhang in centrum versterken door het creëren van betere verbindingen voor voetgangers en fietsers. 7.

Versterken verblijfskarakter en dorpse uitstraling van het centrum met meer ruimte voor fietsers, voetgangers en groen (klimaatadaptatie en biodiversiteit). 8. Verbeteren verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers. 9. Fietsvriendelijke dorpslinten, met name Kerkstraat, Wordenseweg, Kromsteeg, Paterstraat en Hoorzik. 10. Betrekken van maatschappelijk cluster bij het centrum door het verbeteren van loop- en fietsverbindingen tussen het gemeentehuis/zorgcomplex e.o. en het dorpshart (Mgr. Zwijsenplein). 11. De verbinding tussen het water en het centrum dient verder te worden versterkt. Figuur 7: Situatiekaart centrum

Kernvisie Kerkdriel - Gemeente Maasdriel

27

3.4

Woongebieden

De woongebieden westelijk van het centrum en de dijkzone zijn in verschillende tijdsperioden na WOII planmatig aangelegd. Elk tijdsperiode kent zijn eigen kenmerkende ruimtelijke structuren, zoals de ‘jaren ‘50-‘60 vroeg naoorlogse wijk direct tegen het oude centrum, ‘jaren ‘70-‘80 bloemkoolwijk’ tussen de oude dorpslinten Kerkstraat en Paterstraat, en de ‘jaren ‘90-‘00 Vinexwijk’ tussen de oude dorpslinten Kromsteeg en Pietersdijk. Een rode draad is voor deze woongebieden in Kerkdriel altijd het dorpskarakter geweest. De woongebieden zijn ruimtelijk sterk ingepast binnen de historische lintstructuren, hierdoor zijn de oude dorpslinten goed bewaard gebleven. Daarmee vormen deze dorpslinten de ruimtelijke dragers van de woonwijken. De meest recente nieuwbouwwijk is de Kersenbuurt in Kerkdriel-Noord.

Ruimtelijke principes 1. Een goede inpassing van inbreidingslocaties binnen de kern. 2. Een gedegen groen-blauwe structuur vormt de basis bij nieuwbouw. 3. Nieuwbouw dient altijd bij te dragen aan het dorpskarakter van Kerkdriel en sluit aan op bestaande bebouwing in maat, schaal en beeldkwaliteit. 4. Woongebieden zijn primair verblijfsgebieden voor voetgangers, fietsers en groen. 5. Bij reconstructie van bestaande of aanleg van nieuwe straten binnen het woongebied gaan we uit van principeprofielen met een klimaatadaptieve inrichting. Daarbij gaat het om woonstraten, niet-doorgaande dorpsstraten en doorgaande dorpstraten. 6. Vergroening van de kern: biodiversiteit, groen, water en natuurinclusief bouwen dienen integraal meegenomen te worden in nieuwe plannen 7. Fietsvriendelijke en groene dorpslinten inzetten als structuurdragers van de woonwijken. Met name Kerkstraat, Wordenseweg, Kromsteeg, Paterstraat en Hoorzik. 8. Historische linten gebruiken als structuurvormers voor ruimtelijke ontwikkelingen.

Figuur 8: Situatiekaart woongebieden

Kernvisie Kerkdriel - Gemeente Maasdriel

28

3.5

Werkgebieden

Met de ligging aan en achter de dorpslinten Kerkstraat, Bulkseweg en Hoorzik is het belangrijkste bedrijventerrein van Kerkdriel opgenomen in de dorpsstructuur. De werk- en woonfuncties lopen in elkaar over. Er is geen duidelijke scheiding of harde grens hiertussen. Dat is echt dorpseigen. Een ander bedrijventerrein is de Steigerboom. Hier zijn met name watergerelateerde bedrijven gevestigd.

Ruimtelijke principes 1. Verbeteren van de interne routing op bestaande bedrijventerreinen. 2. Markeren van duidelijke entrees. 3. Rekening houden met toekomstbestendigheid in het kader van energie, duurzaamheid, klimaatadaptatie, biodiversiteit, intensivering van het ruimtegebruik (meervoudig). 4. Natuurinclusief bouwen. 5. Inzetten verbeteren kwaliteit bedrijventerreinen gericht op meer groen, biodiversiteit, duurzaamheid, klimaatadaptatie, verbetering van de veiligheid en het creëren van een gezonde werkomgeving op bedrijfspercelen. 6. Bedrijventerreinen behoren tot bijzondere welstandsgebieden (niveau 2). Deze gebieden zijn stedenbouwkundig gezien beeldbepalend. Nieuwe ingrepen of ontwikkelingen dienen zorgvuldig in de bestaande context te worden ingepast. 7. Bij reconstructie van bestaande of aanleg van nieuwe straten binnen het werkgebied gaan we uit van principeprofielen met een klimaatadaptieve inrichting. Daarbij gaat het om bestaande bedrijvenstraten en nieuwe bedrijvenstraten. 8. Landschappelijk ingepaste overgang van bedrijventerreinen naar het landschap.

Figuur 9: Situatiekaart werkgebieden

Kernvisie Kerkdriel - Gemeente Maasdriel

29

Kernvisie Kerkdriel - Gemeente Maasdriel

30

4

Uitvoering

In de vorige hoofdstukken staat wat de gemeente wil bereiken in en rond Ammerzoden in de komende tien tot vijftien jaar. Om te proberen om die stip op de horizon te bereiken, moet de gemeente soms nu al acties ondernemen om de juiste koers in te zetten. In het Beleidsplan Ammerzoden schrijft het college van B&W op welke maatregelen hiervoor genomen worden. Dat betekent dat de gemeenteraad de kaders en de hoofdlijnen van het te voeren beleid vaststelt (kernvisie vooruitlopend op actualisatie van de omgevingsvisie). En het college de in de kernvisie vastgelegde beleidsvoornemens met een op uitvoering gericht beleidsplan concretiseert. In het Beleidsplan Ammerzoden schrijft het college ook op hoe de verantwoording over de uitvoering richting gemeenteraad plaatsvindt (monitoring & evaluatie).

goed uitvoert (controlerende rol). Het college gaat over de verdere uitwerking van de hoofdlijnen en hoofdzaken én over de maatregelen om doelstellingen te bereiken (art. 3.2 en 3.5 Ow).

In het Beleidsplan neemt het college ook een verdere uitwerking op van de Gebiedsprincipes Ruimtelijke Kwaliteit. Dat is uitgewerkt in een Gebiedsgids Ruimtelijke Kwaliteit. Hiermee wil het college voor iedereen verduidelijken hoe de ruimtelijke kwaliteiten behouden of versterkt kunnen worden. In het beleidsplan werkt het college ook verder uit hoe monitoring & evaluatie van het beleid uit de kernvisie en het beleidsplan vormgegeven wordt. Hierbij sluit het college aan op de beleidscyclus van de Omgevingswet die gericht is op het actief monitoren en realiseren van doelstellingen uit de Omgevingsvisie. Met het opsplitsen van de kernvisies in een strategisch-tactisch gedeelte (visie) en een tactisch-uitvoerend gedeelte (beleidsplan) sluiten we aan op de manier van beleid maken van de Omgevingswet. De rollen van raad en college bij beleidsontwikkeling voor de leefomgeving zijn in die wet verduidelijkt. De raad gaat over de hoofdlijnen en de hoofdzaken van het beleid (kaderstellende rol), de financiële middelen (budgetrecht) en de controle of het college het afgesproken beleid

Figuur 10: Schematische weergave van doorwerking/uitvoering van beleid

Kernvisie Kerkdriel - Gemeente Maasdriel

31

Kernvisie Kerkdriel - Gemeente Maasdriel

32

Bijlage 1 - Resultaten van participatie

Kernvisie Kerkdriel - Gemeente Maasdriel

33

Resultaten van particiatie In 2023 stelde de gemeenteraad het Participatiebeleid fysieke leefomgeving vast. Het beleid gaat in op de veranderende rol van de gemeente. Het gaat er steeds minder om dat zij bepaalt wat er moet gebeuren. Maar om samen te onderzoeken waar de energie zit om vraagstukken op te pakken, of waar koppelkansen liggen tussen werkzaamheden van verschillende samenwerkingspartners. In lijn met het Participatiebeleid fysieke leefomgeving is burgerparticipatie toegepast bij het opstellen van de kernvisie. De samenleving is vroegtijdig uitgenodigd om een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van het beleid. De Maasdrielse participatie-aanpak is hierbij gevolgd. De volgende instrumenten zijn hierbij ingezet: • Een digitale enquête waarbij inwoners over meerdere onderwerpen input leverden voor het beleid; • In iedere kern heeft een bewonersavond plaatsgevonden waarop inwoners konden meedenken over opgaven en hoe deze kernspecifiek aan te pakken; • Voor dorps- en ondernemersraden en voor andere stakeholders hebben stakeholdersbijeenkomsten plaatsgevonden. Tijdens deze avonden is uitgebreid input opgehaald voor meerdere onderdelen

Wat haalden we op? En wat hebben we daarmee gedaan? Inwoners en ondernemers van Kerkdriel brachten meerdere ideeën in die in lijn zijn met de beleidsdoelen van de gemeente. Belangrijke opmerkingen die in de kernvisie als doelen/doelstellingen zijn verwerkt, zijn het vergroenen van het dorp, het verbeteren van de verkeerssituatie in het dorp en het inzetten op het realiseren van passende woningen voor iedereen. Deze opmerkingen zijn allemaal verwerkt in de kernvisie van Kerkdriel. In het Beleidsplan Kerkdriel worden hier kerngerichte maatregelen aan gekoppeld. Bij ondernemers zijn tot slot nog verschillende ideeën opgehaald die nog niet zijn verwerkt in de kernvisie. Deze worden meegenomen bij de actualisatie/opstelling van het economisch beleid (onderdeel van de Omgevingsvisie 2.0).

van het beleid. Ook is gekeken naar participatieresultaten uit andere trajecten, zoals het participatieproces van de omgevingsvisie en de inventarisatie van de dorpsraden met belangrijke aandachtspunten voor het verbeteren van de leefbaarheid. In Bijlage 2 en 3 zijn de opgehaalde ideeën en kansen uitgewerkt.

Kernvisie Kerkdriel - Gemeente Maasdriel

34

Bijlage 2 - Bewonersparticipatie

Grote Ingh: groen houden. Niet alles vol bouwen.

Sportvelden naar Velddriel. Keuzes maken in visie wat je met sportvelden doet.

Voorstander om meer recreatie bij het water te ontwikkelen. Terrassen, bootjes zien varen.

School al te groot aan zijstraat (Kerkstraat). Levert problemen op.

Centrum: • sfeer in het centrum kan nog altijd beter, bijv. met meer groen. Maar je moet hierbij wel rekening houden met de beperkte fysieke ruimte die er is, want ook parkeren moet hier een plek behouden • op het Monseigneur Zwijsenplein meer toezicht en handhaving • bij herinvulling van de kerk parkeren toevoegen voor het centrum

Hoorzik is geen veilige fietsroute.

Kruispunt is een probleem qua verkeer door bedrijventerrein.

Het fietspad achter het gemeentehuis tot het plein moet toegankelijker, het is te smal.

Entree: schoonhouden en netjes. Opzet van de avond De inwoners van het dorp zijn uitgenodigd om deel te nemen aan de bewonersavond ‘stapel op Kerkdriel’, om samen mee te bouwen aan de toekomst van het dorp. In een plenaire presentatie is de opzet en doel van de avond toegelicht en zijn de belangrijkste resultaten van de stappen die al gezet zijn gepresenteerd (denk bijvoorbeeld aan de resultaten van de enquête). Het gesprek werd gevoerd rond een ‘kansenkaart’ van het dorp. Een plattegrond met daarop de belangrijkste kansen waarmee we in het dorp aan de slag willen. Ter inspiratie lagen er bij elke kaart kleine kaartjes met maatregelen die mogelijk passen bij het dorp en die bij kunnen dragen aan de kansen op de kaart. Met echte bouwstenen konden deelnemers aangeven welke maatregelen zij het meest wenselijk vinden voor het dorp. Daarnaast kon met een andere kleur bouwstenen aangegeven worden welke maatregelen zeker niet bij het dorp passen. Zo ontstonden stapeltjes met bouwstenen op de kaartjes van de maatregelen. Deelnemers konden ook zelf maatregelen bedenken. Na het stapelen vond het gesprek rond de kaart plaats waarbij zoveel mogelijk ideeën een plek op de kaart gekregen hebben. De avond in Kerkdriel is door <10 deelnemers bezocht.

Bouwen rond de ZOR.

Kerkdriel

Opbrengsten bewonersavond 23 maart 2023 Thema’s Veilig en Bereikbaar, Robuuste, Groene en Klimaatadaptieve Woonwijk & Vitale, groene en klimaatadaptieve bedrijventerreinen

Bij de Zandmeren meer bomen toevoegen.

datum

getekend

projectnr.

pagina

formaat

06-04-2023

BC

P05797

1/1

A3

We vroegen inwoners welke maatregelen zij het meest en het minst kansrijk vinden voor hun dorp. Dat zorgden voor deze top 3 en min 3. Top 3 1. Toezicht en handhaving 2. Verbeteren toegankelijkheid voor voetgangers 3. Opknappen van bedrijventerreinen Min 3 1. Vergroenen - minder parkeerplaatsen 2. Extensiever beheer openbare ruimte 3. Vergroenen - decentrale kleine groenoppervlakken in de wijk qua m² en/of effectieviteit

Vergeet de kleine dorpen niet. Realistisch zijn in plannen. Zorgappartementen zijn in ieder dorp nodig (ook Velddriel). De woonbehoefte van Kerkdriel kun je ook in Velddriel laten landen door daar woningen te realiseren. Onduidelijk voor mensen waar in de toekomst gebouwd gaat worden. Kan gemeente hier transparanter over zijn?

Een helder verkeersplan hebben. Ook gelet op woningbouw. Zorgen dat het verkeer goed rouleert. Stoepen en bestrating zijn onder de maat. Schijndel als voorbeeld gebruiken qua ontsluiting.

Veiligheid: Belangrijk om op in te zetten.

Zandbedrijven naar Hedel verplaatsen tussen 2 bruggen? Ook kijken naar Heerwaarde, oud fabrieksterrein.

Buurtpreventie: Samen oplossen, minder blauw op straat.

Extensiever beheer, dat leidt ook tot verrommeling op sommige plekken. Kies voor groen, maar wel netter en houd dit ook bij.

Laadpalen: geen plek in het centrum, maar wel bij het gemeentehuis.

Bij nieuwbouw groen meenemen aan de voorkant.

Scholen beter spreiden over Alem - Kerkdriel - Velddriel (allemaal aantrekkelijk).

Kerkdriel

Opbrengsten bewonersavond 23 maart 2023 Thema’s Veilig en Bereikbaar, Robuuste, Groene en Klimaatadaptieve Woonwijk & Vitale, groene en klimaatadaptieve bedrijventerreinen

datum

getekend

projectnr.

pagina

formaat

06-04-2023

BC

P05797

1/1

A3

De golfbaan is mooi ten opzichte van vroeger. Het is nu mooi open richting het water. Golfbaan uitbreiden?

Loop- en/of fietsbrug naar Alem.

Kerken: • De kerk heeft de kans gemist met het centrumplan. De kerk is nu niet goed toegankelijk • Kerken samenvoegen en in één kerk appartementen of voorzieningen maken • De katholieke kerk is het meest geschikt voor herontwikkeling • Gebouw behouden, mooie architectuur • Plein voor de kerk had openbaar moeten worden. Maak er een stilteruimte van • Probeer de massa van de katholieke kerk te behouden, dit is namelijk Bossche school.

Aandacht voor de kwaliteit van sporthallen. Zorgen dat de voorzieningen niet verdwijnen. Bijv. de Kreek die nu verkocht is aan Europarcs.

Hier verder bouwen.

Voetbalvelden verplaatsen naar Wordenseweg of de Grote Ingh. Misschien ook samenvoegen met andere dorpen. Bouwen op de vrijkomende locatie (sportvelden) is een goede optie.

Oude Steenfabriek: Woningbouw, nieuwe woonvormen. Open maken naar het water.

Rotonde Kerkstraat: het groen kan beter verwijderd worden als het niet beter bijgehouden wordt dan nu het geval is.

Fiets- en wandelpad.

Centrum: • Verplaatsen van de geldautomaat op het plein. Die misstaat nu op het plein • De buslijn moet door het centrum lopen. OV ligt nu ver buiten de kern

Kerkdriel

Opbrengsten bewonersavond 23 maart 2023 Thema’s een passende woning voor iedereen, Vitale en gezonde dorpen & Levendig en aantrekkelijk centrum

datum

getekend

projectnr.

pagina

formaat

06-04-2023

BC

P05797

1/1

A3

We vroegen inwoners welke maatregelen zij het meest en het minst kansrijk vinden voor hun dorp. Dat zorgden voor deze top 3 en min 2.

Belangrijkste punten: 1. Senioren appartementen 2. Identiteit dorp richting de rivier. Rereatie, terassen en routes

Top 3 1. Starterswoningen 2. Plekken voor jongeren 3. Woningen voor senioren (andere bouwsteen)

Woningbouw: in noord uitbreiden is logischer dan in zuid.

Starterswoningen: geen mogelijkheid bieden voor uitbreiden van de woningen omdat ze dan groter en dus ook duurder worden (niet meer bereikbaar voor starters).

Discussie over wel/niet heel Maasfront bebouwen.

Woningen bouwen voor senioren.

Kleine dorpen zijn geleidelijk aan het leeglopen.

Flats hadden behouden moeten blijven.

Min 2 1. Bloembakken 2. Pantoffelzones

Starterswoningen, maar dan moet er subsidie bij.

In Velddriel is er misschien meer ruimte om te bouwen, maar dat lost niks op. Mensen vanuit Kerkdriel willen daar niet gaan wonen, omdat daar geen voorzieningen zijn.

Meer groen toevoegen en groen behouden.

Verenigingsleven wordt minder. Tal van mogelijkheden om andere dingen te doen. Kinderen zijn niet meer bij verenigingen actief.

Laagdrempelig dorpshuis Gelre’s End, gun je elke kern.

Bloembakken: alleen als het bijgehouden wordt.

Openbaar toilet: wel bijhouden (schoonmaken).

Detailhandel richting Velddriel.

Starterswoningen van waar uit je doorstroomt.

Kerkdriel

Opbrengsten bewonersavond 23 maart 2023 Thema’s een passende woning voor iedereen, Vitale en gezonde dorpen & Levendig en aantrekkelijk centrum

datum

getekend

projectnr.

pagina

formaat

06-04-2023

BC

P05797

1/1

A3

Dorpentree: meer Kerkdriels maken. Dijkplanting: mooi aankleden. De dijk is druk. Vooral met mooi weer. Kun je recreanten eerder de uiterwaarden in krijgen?

Voedselbos: op loopafstand, voor de inwoners. Veel oude gebouwen zijn gesloopt omdat Kerkdriel zo welvarend was. Dat is jammer.

Hier ligt al een mooi fietspad, dat moet verder uitgebreid worden richting Zandmeren.

Kan er een passantenhaven voor kort aanleggen dicht bij het centrum komen?

Mooi historisch stukje Kerkdriel.

Het zandbedrijf moet weg. Er kan groen voor terug komen. Bebouwing is lastig i.v.m. waterveiligheid.

Een betere verbinding met de dijk en het centrum is niet nodig. Kerkdriel liggen te ver van het water af.

Drijvende woningen in de uiterwaarden?

We vroegen inwoners welke maatregelen zij het meest en het minst kansrijk vinden voor hun dorp. Dat zorgden voor deze top 3 en min 3.

Fiets & wandelpad nu niets. Er kan meer uitgehaald worden.

Is de ZOR echt nodig? Kost veel geld.

Kerkdriel

Opbrengsten bewonersavond 23 maart 2023 Thema’s Identiteit, Beleefbare uiterwaarden en dijk & Verbonden met Water

Top 3 1. Dorpentrees 2. Actief bezig zijn met de kwaliteiten van onze dorpen om die te beschermen of te versterken bij ontwikkelingen 3. Duidelijk aangegeven recreatieve route

Ergens een camping of kampeerplaats? Goede verbinding met centrum + speeltuin bijv. bij Zandmeren.

Min 3 1. Bebouwing op of aan de dijk 2. Te voet en per fiets met voorrang van het centrum naar de dijk 3. De dijk is voor langzaam verkeer

datum

getekend

projectnr.

pagina

formaat

06-04-2023

BC

P05797

1/1

A3

Bijlage 3 - Gebiedspaspoorten

Huidige kenmerken Boomstructuur

Kasteel

Agrarisch

Oude structuur

Kerk

Maatschappelijk

Verlaten Maasarm

Rijksmonument Boerderij

Bedrijven

Dijk

Adviesplein

Centrum

Wandelnetwerk

Molen

Oud dorpscentrum en linten

Fietsnetwerk

Monumenten

Tweeonderéénkap en rijtjeswoningen

Recreatieve routes

Kenmerkende percelen

>1980

Doorzichten naar de Maas

Groen in de kern

Woningbouw plannen in ontwikkeling

Toekomstige kansen Veilig en bereikbaarheid Verbeteren van de verkeersontsluiting van het dorp: overlast door sluipverkeer en zwaar verkeer op lokale wegen tegengaan en borgen bereikbaarheid bedrijven, winkels en voorzieningen. Specifiek aandacht voor: • Aanpassen onveilige oversteekplaatsen op de Kerkstraat • Kwaliteitsimpuls voor gebiedsontsluitingswegen (Kerkstraat, Wordenseweg, Paterstraat & Hoorzik) • Realiseren van een veilige schoolroute Kerkdriel-Noord naar het maatschappelijke cluster

Beleefbaar landschap en uiterwaarden Recreatief medegebruik van het landschap versterken (extensief). Gedacht kan worden aan klompenpaden, wandel en struinroutes en fietspaden en het verbeteren van de bereikbaarheid van de uiterwaarden

Nieuwe verbinding over het water tussen Kerkdriel en Alem

Erfgoed beter ontsluiten voor inwoners en bezoekers (bijv. door een museumroute te maken, eventueel met cultuureducatie)

Robuuste, Groene en Klimaatadaptieve Woonwijk Verbeteren van de verbinding met het centrum vanuit Kerkdriel Noord Indicatieve zoekgebieden voor waterberging aan de rand van de kern (tegengaan wateroverlast bebouwd gebied door waterafvoer)

Recreatief (door)ontwikkelen van dijkzone/uiterwaarden. Er liggen kansen om fiets- en wandelroutes, activiteiten en voorzieningen te ontplooien. Denk aan het versterken van waterrecreatie, horeca aan de dijk, pontjes naar de overkant, etc.

Herkenbare en veilige routes tussen Europarcs, de Zandmeren en het centrum (routes zijn er vaak wel, maar niet goed aangewezen) Verbonden met Water Verbeteren relatie met de Maas. Rand met recreatie intensiveren en toegankelijk maken en randen in een landschappelijk raamwerk inpassen

Een passende woning voor iedereen Kansen bij verplaatsing zandbedrijf

Versterken van rivierfronten: Kwaliteitsslag omgeving Steigerboom. Bij transformatie meer open maken richting het water.

Gebiedsontwikkeling Zuidelijke Ontsluitingsroute Vitale en gezonde dorpen Versterken van het maatschappelijk cluster rondom het gemeentehuis en het centrum met het oog op het welzijn, gezondheid en participeren van inwoners (denk o.a. aan ontmoeten en locatie voor laagdrempelige hulpvragen)

Versterken verbinding van Dorpsfront Alem – Zandmeren – Kerkdriel zuid en Hoenzadriel (en de overkant van de Maas)

Toegankelijke route tussen de Leyenstein en het centrum (pantoffelroute) Levendig en aantrekkelijk centrum Versterken verbinding van het centrum/woongebieden met het recreatiegebied Zandmeren/uiterwaarden Sfeer en beleving toevoegen in het nieuwe centrum (stimuleren samenwerking ondernemers) Identiteit Versterken van de dorpsranden en entrees (uitstraling verbeteren) met aandacht voor de identiteit van handelsdorp Kerkdriel. Belangrijk is een zorgvuldige inrichting met ‘zachte’ randen en geleidelijke groene overgangen bij bedrijventerrein en recreatiegebieden Ruimtelijke kwaliteit van de dijk behouden en verbeteren: verrommeling langs de dijk tegengaan, herstellen van doorzichten naar de Maas en het op een goede wijze omgaan met de waardevolle kenmerken van de historische dijk (identiteit- en structuurdrager) bij ontwikkelingen

Kansenkaart Kerkdriel Maasdriel, kernenvisies Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel Per kern alle kansen om mee aan de slag te gaan en die aan een plek op de kaart te koppelen zijn, met de huidige kenmerken als basis.

datum

getekend

projectnr.

pagina

formaat

16-06-2023

BC

P05797

17/24

A0

Huidige kenmerken Boomstructuur

Kasteel

Agrarisch

Oude structuur

Kerk

Maatschappelijk

Verlaten Maasarm

Rijksmonument Boerderij

Bedrijven

Dijk

Adviesplein

Centrum

Wandelnetwerk

Molen

Oud dorpscentrum en linten

Fietsnetwerk

Monumenten

Tweeonderéénkap en rijtjeswoningen

Recreatieve routes

Kenmerkende percelen

>1980

Doorzichten naar de Maas

Groen in de kern

Woningbouw plannen in ontwikkeling

Toekomstige ideeën Veilig en bereikbaarheid Buslijn door het centrum laten rijden (OV ligt nu ver buiten het centrum)

Herstructurering/revitalisering van bedrijventerreinen Nijverheidsstraat

Toegankelijke fiets- en wandelroute van het gemeentehuis tot het centrumplein Een autoluwe dijk met kwaliteit voor wandelaars en fietsers

P

Parkeren: • Fysieke maatregelen om het parkeren op voorzieningen voor voetgangers en fietsers (fietspaden en trottoirs) tegen te gaan bij de school in de Kerkstraat • Kiss and ride strook bij de scholen aan de Kerkstraat Onveiligheid: • Aan de slag met gevoel van onveiligheid op het Zwijsenplein • Meer verlichting in de kern (voor sociale veiligheid) • Het stoplicht op de Kerkstraat bij de scholen meer laten opvallen voor automobilisten Fietsroute Hoorzik verbeteren (verkeersveiligheid)

Kruispunt: • Verbeteren kruispunt Bulkseweg-Wordenseweg (problematiek vrachtverkeer) • Kruispunt Veersteeg-Berm en de Berm toegankelijker maken voor de auto (gevaarlijk punt en hard rijden) • Extra zebrapad plaatsen op de Kerkstraat tussen de rotonde en de Wordenseweg zodat mensen veilig kunnen oversteken • Het zebrapad op het kruispunt bij het gemeentehuis meer verplaatsen richting het centrum Robuuste, Groene en Klimaatadaptieve Woonwijk Meer laadpalen bij het gemeentehuis Geef de locatie van de sportvelden bij verplaatsing en transformatie een open uitstraling met groen en water (park idee)

Per kern alle ideeën om in de toekomst in gedachten te houden als er in een gebied iets gaat spelen, met de huidige kenmerken als basis.

Een passende woning voor iedereen Potenties voor transformatie omgeving Steigerboom naar recreatie in de vorm van een openbaar gebied/boulevard, eventueel in combinatie met wonen (onderscheidend woonmilieu) Woningbouw (uitbreiding) in Kerkdriel Zuid Op termijn woningbouw in Grote Ingh, maar niet alles volbouwen (ruimte houden voor groen) Verplaatsen sportveldden naar Wordenseweg of de Grote Ingh en samenvoegen met andere dorpen (vrijkomende locatie bebouwen)

Vitale en gezonde dorpen Multifunctioneel gebruik kerkgebouwen Realiseren van een buurtkamer (voor ouderen) in Kerkdriel Scholen spreiden over Alem – Kerkdriel – Velddriel (allemaal aantrekkelijk) Meer ruimte maken voor ontmoeting (buiten) het centrum en aan de rand van de kern (uiterwaarden) Meer ruimte maken voor sport en bewegen door klompenpaden te maken (bijv. in de uiterwaarden en in het buitengebied) Voedselbos op loopafstand voor inwoners

Aan de slag met ervaren hittestress bij de Edelmanstraat en Venuslaan

Speelplekken: • Bij de speeltuin aan het Cristinapad of de Paterstraat ook speeltoestellen realiseren voor kinderen van 10 jaar en ouder • Mogelijkheden voor het aanleggen van een skateveld aan de Paterstraat op het onbenutte grasveld • Bij de Sparrenstraat (Drielsche Wetering) realiseren van speeltoestellen bij/rondom het water

Betonblokken voor wegversmalling in de kern vervangen voor groen (ook goed voor sfeer en uitstraling dorp)

Levendig en aantrekkelijk centrum Blauwe zone (Zwijsenplein)

Vitale, groene en klimaatadaptieve bedrijventerreinen (Geleidelijk) transformeren van het bedrijventerrein Industrie- en Ambachtstraat naar woongebied

Bewoners (verenigingen) en ondernemers kunnen meer activiteiten en/of evenementen organiseren (bijv. meer activiteiten voor jongeren of thema-evenementen op het Zwijsenplein)

Aan de slag met ervaren wateroverlast ten westen van het centrum (hohorst en Gasthuisstraat)

Maasdriel, kernenvisies Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel

Bedrijventerrein De Geerden in Velddriel uitbreiden om aan behoefte te voldoen (ook voor bedrijven uit Kerkdriel)

Woonbehoefte van Kerkdriel deels in Velddriel realiseren

Voetganger: • Kievitsham toegankelijker maken om te lopen (voetpad) • Trottoirs maken langs de Bulkseweg (verkeersveiligheid)

Ideekaart Kerkdriel

In beeld brengen en voorkomen van het wonen op bedrijventerrein waar het bedrijf al is gestopt of gaat stoppen

datum

getekend

projectnr.

pagina

formaat

16-06-2023

BC

P05797

18/24

A0

Verplaatsen geldautomaat op het plein (huidige plek misstaat) WC

Openbaar toilet toevoegen (die schoon gehouden wordt) Oplaadpunten voor e-bikes in de toekomst Probeer recreatieve routes door het dorpscentrum te leiden Identiteit Dorpsentree: • Dorpsentree verfraaien op een manier die bij de identiteit van de kern past (bijv. verwijzing naar de steenfabriek of champignons) • Entree van de kern bij de Berm verbeteren door middel van vergroening (bijv. met bloemen en/of parkachtige indeling) • Entree van de kern bij de Wordenseweg - Kerkstraat verbeteren door veilige route voor langzaam verkeer met meer groen door bijvoorbeeld bomen en bloemen Beleefbaar landschap en uiterwaarden Landschappelijke visie opstellen voor het gebied Kerkdriel Zuid en Hoenzadriel. Daarbij aandacht voor de Zuidelijke Ontsluitingsroute (ZOR), de potentiële ontwikkeling van nieuwe functies en ontsluiting voor extensieve vormen van toeristisch-recreatief medegebruik en het herstel van het kleinschalige rivierenlandschap Hoenzadriel. Fietspad Piekenwaard uitbreiden richting Zandmeren Recreanten eerder de uiterwaarden in krijgen (vanuit het noorden richting de Zandmeren) om de drukte op de dijk te verkleinen Golfbaan uitbreiden Entree naar de Zandmeren een herkenningspunt maken van de vroegere steenfabriek (identiteit Kerkdriel) Historie rond dijk zichtbaarder maken (bijv.

historische foto’s of materialisering, zoals het gebruiken van zwerfkeien uit de zandzuiger of misbaksels van de steenfabriek) Recreatiegebieden in uiterwaarden verbinden Dijkbeplanting mooi aankleden Een plek voor de jeugd bij de Zandmeren De toegankelijkheid van het trekpond het Zandpostje aan het uiteinde van de Zandstraat vergroten met mogelijk een recreatieplek en een overkapping voor de jeugd Verbonden met Water Passantenhaven voor kort aanleggen nabij het centrum Verbinding tussen centrum en dijk verhelderen (bijv. door kleur of materialisering) Ideeën van bewoners Mooiste plekken volgens inwoners Kansen voor meer ontmoeten Kansen om groen of water toe te voegen Route toegankelijker maken voor fietsers Route toegankelijker maken voor voetgangers

Ideekaart Kerkdriel Maasdriel, kernenvisies Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel Per kern alle ideeën om in de toekomst in gedachten te houden als er in een gebied iets gaat spelen, met de huidige kenmerken als basis.

datum

getekend

projectnr.

pagina

formaat

16-06-2023

BC

P05797

19/24

A0

Grootste opgaven Huidige kenmerken Boomstructuur Oude structuur

• Toekomstbestendig en aantrekkelijk centrumgebied • Recreatieve doorontwikkeling van de kern met o.a. een betere verbinding dorpscentrum – Zandmeren

Verlaten Maasarm Dijk Wandelnetwerk Fietsnetwerk Recreatieve routes Doorzichten naar de Maas Kerk Rijksmonument woonhuis Rijksmonument boerderij Adviesplein Molen Monumenten

Grootste kwaliteiten • Historische kern en straten • Markante historische gebouwen • Ligging dicht tegen dijk • Verblijfskwaliteit centrum • Historische verbinding tussen het centrum en de dijk • Divers (commercieel) aanbod

Kenmerkende percelen Groen in de kern Agrarisch Maatschappelijk Bedrijven Centrum Oud dorpscentrum en linten Tweeonderéénkap en rijtjeswoningen

Grootste kansen • Recreatieve ontwikkeling (o.a. Zandmeren) • “Beleef Kerkdriel”

>1980 Woningbouwplannen in ontwikkeling

Huidig functieprofiel Kenmerkende functie voor gebied (onder voorwaarden planologisch doorgaans toegestaan) • Detailhandel, • Dienstverlening; • (specifieke) Horeca, • Kantoor • Maatschappelijk • Wonen Strenge planologische voorwaarden (terughoudend/zeer terughoudend) of alleen bestaande situatie toegelaten • Supermarkt en laad- en losvoorziening • Evenementen

Gebiedspaspoort Centrum Kerkdriel Maasdriel, kernenvisies Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel De huidige kenmerken op de kaart. Alle grote opgaven, kwaliteiten, kansen en behoeften per deelgebied.

Grootste behoeften • Zorgen voor passende huisvesting voor internationale werknemers • Levendigheid centrum • Aandacht voor het gevoel van onveiligheid in het centrum • Leegstand tegengaan • Schone openbare ruimte • Beschikbare parkeerplaatsen

datum

getekend

projectnr.

pagina

formaat

16-06-2023

BC

P05797

20/24

A0

Grootste opgaven Huidige kenmerken Boomstructuur Oude structuur Verlaten Maasarm Dijk Wandelnetwerk Fietsnetwerk Recreatieve routes Doorzichten naar de Maas

• Inspelen op de kwantitatieve en kwalitatieve woonbehoefte met extra aandacht voor betaalbare woningen, levensloopgeschikte woningen en zorgwoningen (t.b.v. doorstroming) • Toekomstbestendig zorg- en welzijnslandschap en toekomstbestendige maatschappelijke voorzieningen • Toekomstbestendige (sport)verenigingen en sportlandschap (t.b.v. ontmoeten, sociale cohesie en bewegen) • Kwaliteitsslag in inrichting openbare ruimte Streven naar een klimaatbestendige en natuurinclusieve inrichting met oog voor gezondheid en leefbaarheid

Kerk Rijksmonument woonhuis Rijksmonument boerderij Adviesplein Molen

Grootste kwaliteiten • Hechte gemeenschap • Historisch stratenpatroon • Hoog aandeel groen (in sommige woonwijken)

Monumenten Kenmerkende percelen Groen in de kern Agrarisch Maatschappelijk Bedrijven

Grootste kansen • Realisatie zuidelijke ontsluitingsroute (ZOR) • In Kerkdriel bevinden zich nog potentiële transformatielocaties

Centrum Oud dorpscentrum en linten Tweeonderéénkap en rijtjeswoningen

Grootste behoeften

>1980 Woningbouwplannen in ontwikkeling

Huidig functieprofiel Kenmerkende functie voor gebied (onder voorwaarden planologisch doorgaans toegestaan) • Wonen • Ondergeschikte functie: aan huis verbonden beroepen • (specifieke) Horeca • Maatschappelijk • Sport • Groen • Dienstverlening • Gemengd (niet-overdekte sportaccommodaties, evenementen, zaalverhuur en ondersteunende horeca) Strenge planologische voorwaarden (terughoudend/zeer terughoudend) of alleen bestaande situatie toegelaten • Bestaande detailhandel • Bestaande bedrijven in categorie 1, 2, 3 • Omroep, • Beeldhouwatelier • Kapsalon • Ondergeschikte functie: aan huis verbonden bedrijf • Mantelzorg tijdelijk • Bed & Breakfast • Kinderdagverblijf

Gebiedspaspoort Woongebied Kerkdriel Maasdriel, kernenvisies Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel De huidige kenmerken op de kaart. Alle grote opgaven, kwaliteiten, kansen en behoeften per deelgebied.

• Meer ontmoeten nabij maatschappelijk cluster (o.a de Leyenstein). Bijvoorbeeld een buurtkamer (voor ouderen • Nieuwbouw Mgr. Zwijsenschool • Verschillende kleinschalige woonvormen voor jong en oud (met én zonder beperking) • Kamerbewoning of geclusterd wonen (ouderen) • Tussenvorm aan woning, bijvoorbeeld met gecombineerde zorg (mantelzorg én professionele zorg (denk aan hofjes, seniorencomplexen) • Kleinschalige huisvesting voor inwoners met psychische problematiek en/of licht verstandelijke beperking • Minder stenig woongebied (groene en klimaatadaptieve inrichting) • Meer ontmoeten nabij maatschappelijk cluster (o.a de Leyenstein) • Behoefte aan een locatie waar meerdere zorg- en welzijnsdisciplines aanwezig zijn (ook verslavingszorg en maatschappelijke opvang) • Toegankelijkheid van ondersteuning/activiteiten • Opvang voor jongeren met een zorgvraag/zorgbehoefte (kleinschalige (begeleide) woonvormen) • Samenwerking tussen zorg- en welzijnspartners • Speelplekken voor jongeren datum

getekend

projectnr.

pagina

formaat

16-06-2023

BC

P05797

21/24

A0

Grootste opgaven Huidige kenmerken Boomstructuur

• Aandacht voor toekomstbestendige werklocaties met ruimtelijke kwaliteit en functionele vitaliteit

Oude structuur Verlaten Maasarm Dijk Wandelnetwerk Fietsnetwerk Recreatieve routes Doorzichten naar de Maas Kerk Rijksmonument woonhuis Rijksmonument boerderij Adviesplein Molen Monumenten Kenmerkende percelen

Grootste kwaliteiten • Grote lokale binding bij bedrijven • Ruim de helft van de arbeidsplaatsen binnen de gemeente Maasdriel wordt opgevuld door inwoners uit de gemeente Maasdriel (niet alleen bedrijventerreinen) • Goede bereikbaarheid (auto) • Werkgelegenheid voor alle opleidingsniveaus en veelal ook voor kwetsbare groepen

Groen in de kern Agrarisch Maatschappelijk Bedrijven Centrum Oud dorpscentrum en linten Tweeonderéénkap en rijtjeswoningen >1980

Grootste kansen • Ontwikkeling Poort van Maasdriel (schuifruimte) • Energietransitie als katalysator (versneller) voor samenwerking

Woningbouwplannen in ontwikkeling

Huidig functieprofiel Kenmerkende functie voor gebied (onder voorwaarden planologisch doorgaans toegestaan) • Bedrijven van categorie 1 t/m 3, m.u.v. geluidzoneringsplichtige inrichtingen en risicovolle inrichtingen • Webwinkels • (specifieke) Detailhandel • Ondergeschikte functie: Detailhandel • Ondergeschikte functie: een beroep of bedrijf aan huis in en/of bij bedrijfswoningen • Ondergeschikte functie: Kantoren (bij bedrijf) • Ondergeschikte functie: Bedrijfswoning Strenge planologische voorwaarden (terughoudend/zeer terughoudend) of alleen bestaande situatie toegelaten • Wonen – woonwagenstandplaats • Huisvesting tijdelijke werknemers bij bedrijf

Gebiedspaspoort Werkgebied Kerkdriel Maasdriel, kernenvisies Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel De huidige kenmerken op de kaart. Alle grote opgaven, kwaliteiten, kansen en behoeften per deelgebied.

Grootste behoeften • Samenwerking en kennisdeling tussen ondernemers t.b.v. innovaties en duurzame investeringen • Bereikbaarheid bedrijvigheid borgen • Huisvesting voor internationale werknemers • Goede interne ontsluiting • Veiligheid • Meer groen en blauw • Ruimte voor wandelingen/lunchommetjes

datum

getekend

projectnr.

pagina

formaat

16-06-2023

BC

P05797

22/24

A0

Grootste opgaven Huidige kenmerken Boomstructuur Oude structuur Verlaten Maasarm Dijk

• Inspelen op de kwantitatieve en kwalitatieve woonbehoefte • een passende en toekomstgerichte invulling van de Grote Ingh • Ruimtelijke kwaliteiten behouden/versterken (belevings-, gebruiks- en toekomstwaarden), mede door de wens van recreatieve doorontwikkeling van de kern

Wandelnetwerk Fietsnetwerk Recreatieve routes Doorzichten naar de Maas Kerk Rijksmonument woonhuis Rijksmonument boerderij Adviesplein Molen Monumenten Kenmerkende percelen Groen in de kern

Grootste kwaliteiten • Afwisselend landschap: wonen – (agrarische) bedrijvigheid – groen • Authentieke stukken landschap • Oude landschappelijke karakteristieken langs Hoenzadrielse dijk • Molen met molenbiotoop • Kenmerkende percelering • Mooiste plekken volgens inwoners

Agrarisch Maatschappelijk Bedrijven Centrum Oud dorpscentrum en linten Tweeonderéénkap en rijtjeswoningen >1980

Grootste kansen • Realisatie Zuidelijke Ontsluitingsroute (ZOR) • Recreatieve ontwikkeling (o.a. Zandmeren) • Extensiveringsgebied glastuinbouw Benedenste Kievitsham

Woningbouwplannen in ontwikkeling

Huidig functieprofiel Kenmerkende functie voor gebied (onder voorwaarden planologisch doorgaans toegestaan) • Agrarisch Strenge planologische voorwaarden (terughoudend/zeer terughoudend) of alleen bestaande situatie toegelaten • Bedrijf (bestaand) • Wonen (bestaand)

Grootste behoeften • Klimaatbestendige (o.a. waterberging) en natuurinclusieve inrichting • Passende en toekomstgerichte invulling van de Grote Ingh

Gebiedspaspoort Kernrandzone Kerkdriel Maasdriel, kernenvisies Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel De huidige kenmerken op de kaart. Alle grote opgaven, kwaliteiten, kansen en behoeften per deelgebied.

datum

getekend

projectnr.

pagina

formaat

16-06-2023

BC

P05797

23/24

A0

Grootste opgaven Huidige kenmerken Boomstructuur Oude structuur

• Recreatieve doorontwikkeling van de kern met o.a. een betere verbinding dorpscentrum - uiterwaarden • behouden en versterken van aanwezige waarden (ook i.r.t. identiteit Maasdorpen)

Verlaten Maasarm Dijk Wandelnetwerk Fietsnetwerk Recreatieve routes Doorzichten naar de Maas Kerk Rijksmonument woonhuis Rijksmonument boerderij Adviesplein Molen Monumenten Kenmerkende percelen

Grootste kwaliteiten • Afwisselende en beleefbare uiterwaarden • Aanwezige doorzichten op de Maas en Uiterwaarden • Eigenheid van het gebied • De dijk is de doorgaande route tussen de kernen • De dijk maakt onderdeel uit van het kenmerkende stratenpatroon van het ondernemende Kerkdriel • Recreatieve functies

Groen in de kern Agrarisch Maatschappelijk Bedrijven Centrum Oud dorpscentrum en linten Tweeonderéénkap en rijtjeswoningen >1980

Grootste kansen • Realisatie Zuidelijke Ontsluitingsroute (ZOR) • Recreatieve ontwikkeling (o.a. Zandmeren) • Verplaatsing zandbedrijf

Woningbouwplannen in ontwikkeling

Huidig functieprofiel Kenmerkende functie voor gebied (onder voorwaarden planologisch doorgaans toegestaan) • Agrarisch (uiterwaarden) • Waterkering (dijk) • Recreatie

Grootste behoeften • Versterken gebruik (recreatief) en beleving • Natuurinclusieve inrichting • Behouden of versterken functie waterveiligheid (dijkversterkingen waarschijnlijk nodig op dijktraject Well-Rossum)

Gebiedspaspoort Dijkzone Kerkdriel Maasdriel, kernenvisies Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel De huidige kenmerken op de kaart. Alle grote opgaven, kwaliteiten, kansen en behoeften per deelgebied.

datum

getekend

projectnr.

pagina

formaat

16-06-2023

BC

P05797

24/24

A0

Amsterdam Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam +31 (0)20 506 19 99

Boxtel Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400

Venlo Industriestraat 94 5931 PK Tegelen +31 (0)77 373 06 01 info@bro.nl www.bro.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14648647/1