Bijlage 2 Nota zienswijzen en ambtshalve aanpassingen omgevingsvisie Bommelerwaard anoniem

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17.

Voor kennisgeving aangenomen. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 2. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 3. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 4. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 8. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 9. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 10. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 11. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 12. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 13. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 14. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 15. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 17. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 18. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 21. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 22. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 36.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14. 15.

16.

17.

36

272265

01-02-2022 Ontvangen 04-02-2022

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

37

18

272038

01-02-2022

1.

als natuur in gebruik. Op p. 92 (hoofdstuk 9) staat ‘agrarisch gebruik’ bij ‘buitendijks’ land’ ten onrechte op de laagste plek. Indiener geeft aan dat de op p.120 gemelde twee jaarlijkse overstroming van de Maasuiterwaarden in de praktijk niet gebeurt; Indiener verzoekt gemeente om de rol van uiterwaarden voor de regenwater/klimaatopgaven te herzien. In de ogen van de indiener begint het met het vasthouden van water in en nabij de wijk; Masterplan Maas richt zich op watertoerisme. Buitendijks is Rijkswaterstaat het bevoegd gezag en niet de gemeente. Voor welke activiteiten wordt toestemming van Rijkswaterstaat verwacht? Vergeet niet dat de horeca en de recreatie- en cultuursector te lijden gehad heeft onder de lockdowns. Het mag niet zo zijn dat bestaande natuurwaarden vernietigd worden doordat met een wijziging van strategie naar niet aanwezige waarden een beter subsidiedoel wordt nagestreefd. Indiener verzoekt de gemeente om de agrarische functie van landbouwgrond buitendijks de hoofdfunctie te laten blijven en andere biodiversiteitsdoelen secundair hieraan te laten zijn; Indiener verzoekt de gemeente om zich bij het voornemen om meer biodiversiteit, natuur inclusief en natuur te beogen zich te beperken tot het provinciaal beleid rond GNN en Groen Ontwikkelzone; Indiener wijst op de op p.

38 gemeente opmerking over stikstof en wil dat de GMS niet blindelings wordt geïmporteerd in de omgevingsvisie; Indiener waarschuwt voor een tunnelvisie en grote ongekende uitgaven omtrent stikstof. Indiener wijst gemeente op een onderzoek van Louis Blok waaruit blijkt dat gangbare landbouw beter scoort op de doelen water- en biodiversiteit; Indiener stelt dat de bestaande landbouwgebieden in de Bommelerwaard voor de productie van voedsel van nationaal belang zijn en bescherming behoeven in plaats van reduceren van de landbouwfunctie; Indiener vindt dat er op basis van een brede omgevingsvisie af moet worden gezien van het voorkeursrecht. Dit is in de ogen van de indiener een onredelijke dwangmaatregel. Indiener heeft een groot hart voor dierenwelzijn en in het bijzonder voor niet-agrarisch gehouden graasdieren. In de Bommelerwaard wordt natuurvee onder erbarmelijk omstandigheden gehouden, waarbij volgens NVWA er ook gevaarlijke stoffen in het vlees zouden zitten. Indiener verzoekt gemeente om de actuele kaart van het Gelders Natuurnetwerk met duiding voor Natura 2000 en Gelders Natuur Netwerk op te nemen in de omgevingsvisie; Indiener ziet aan de hand van ruimtelijkeplannen.nl dat er in de omgevingsvisie veel te veel landbouwgrond die niet in het Gelders Natuur Netwerk ligt kan worden onttrokken aan de landbouw.

Dit leidt volgens de indiener tot intensivering; Indiener wijst op de op p.38 gemeente opmerking over stikstof en wil dat de GMS niet blindelings wordt geïmporteerd in de omgevingsvisie. Indiener waarschuwt voor een tunnelvisie voor wat betreft stikstof; Indiener roept op om boeren gewoon te laten boeren op boerenland en heeft grote waardering voer het huidige landschapsbeheer door boeren. Zij zorgen voor voldoende voedsel, landschapskwaliteit en werkgelegenheid; Inwoners worden bang gemaakt voor gezondheid i.v.m. boerderijdieren. Sinds de pandemie zijn ziekten die men koppelt aan dieren verdwenen en worden VGO onderzoeken niet doorgezet. Indiener verzoekt om de integriteit van de omgevingsvisie te waarborgen door een lijst van nevenactiviteiten op te stellen voor personen die iets in willen brengen over de eigendommen van anderen via de omgevingsvisie; Indiener ziet graag een lijst met maatschappelijke organisaties en alle bestuursorganen die betrokken zijn geweest bij de omgevingsvisie toegevoegd worden. Indiener complimenteert gemeente met zorgvuldigheid waarmee de situatie in de sector is onderzocht voordat beleid is gevormd. Met de visie toont de gemeente het wederzijdse belang in te zien. Wel zijn er aandachtspunten.

1. 2. 3.

4. 5. 6. 7.

8.

Voor kennisgeving aangenomen. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 8. Indiener maakt de opmerking niet concreet. Daarnaast herkennen wij het beeld dat indiener schetst niet. In grote delen van het buitengebied heeft de landbouw het primaat (in de gebieden ‘open kom’) en in veel overige gebieden is het agrarisch gebruik ook nadrukkelijk aanwezig als één van de functies (‘droge land’ en ‘natte land’). Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 17. Het belang van een vitale agrarische sector wordt in de omgevingsvisie door ons onderkend. Wij volgen hieromtrent het VGO-onderzoekstraject. Indiener lijkt hier vraagtekens te plaatsen bij de integriteit van (onder meer) medewerkers die betrokken zijn bij de omgevingsvisie. Wij herkennen ons hier in geen enkel opzicht in en distantiëren ons met klem daarvan. Wij voegen een overzicht toe met alle partijen die wij hebben uitgenodigd tijdens het participatietraject voor de omgevingsvisie. Ook voegen wij een lijst toe van partijen (overlegpartners) die wij hebben geïnformeerd op het moment dat wij de ontwerpomgevingsvisie ter inzage legden.

Conclusie: de zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie

1. 2. 3. 4.

Voor kennisgeving aangenomen. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 2. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 3. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 4.





Bij deze nota zienswijzen wordt in bijlage I een lijst opgenomen van de partijen die zijn benaderd tijdens het communicatie- participatietraject. Bij deze nota zienswijzen wordt in bijlage II een lijst opgenomen van de partijen die zijn geïnformeerd bij de ter inzage legging van de ontwerpomgevingsvisie voor het wettelijk vooroverleg.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14. 15.

16.

17.

38

272034

01-02-2022

1.

2.

3.

4.

19

Indiener vraagt om geen ruimtelijke begrenzing te verbinden aan het areaal beschikbare landbouwgrond. Die zijn nodig om te kunnen blijven spreken van grondgebonden landbouw (beschikbaarheid is nodig op basis van eisen Meststoffenwet); Indiener vraagt erkenning van de bestaande landschapskwaliteiten, geomorfologische en aardkundige kwaliteiten die in voorgaande visies van groot belang waren; Indiener waarschuwt voor meer stikstofgevoelige natuur buiten de bestaande Natura 2000 gebieden. Dat gaat leiden tot een externe werking. Het verzoek aan de gemeente is om de kaart met Natura 2000 gebieden en de overige in de verordening vastgestelde natuur vast te leggen als bijlage van de omgevingsvisie. Ten onrechte wordt vermeld dat honderden ha aan uiterwaard in GNN liggen. Als behoefte aan betere biodiversiteit is, richt dan op de percelen in provinciaal eigendom en die van terrein beherende organisaties. Ook is in uiterwaard sprake van akkerbouw en fruitteelt (en niet alleen grasland, dat op p. 120 als enige agrarisch gebruik wordt genoemd). De uiterwaarden langs de Maas, Afgedamde Maas, Alem en Bergsche Maas zijn overwegend niet als natuur in gebruik. Op p. 92 (hoofdstuk 9) staat ‘agrarisch gebruik’ bij ‘buitendijks’ land’ ten onrechte op de laagste plek.

Indiener geeft aan dat de op p.120 gemelde twee jaarlijkse overstroming van de Maasuiterwaarden in de praktijk niet gebeurt; Indiener verzoekt gemeente om de rol van uiterwaarden voor de regenwater/klimaatopgaven te herzien. In de ogen van de indiener begint het met het vasthouden van water in en nabij de wijk; Masterplan Maas richt zich op watertoerisme. Buitendijks is Rijkswaterstaat het bevoegd gezag en niet de gemeente. Voor welke activiteiten wordt toestemming van Rijkswaterstaat verwacht? Vergeet niet dat de horeca en de recreatie- en cultuursector te lijden gehad heeft onder de lockdowns. Het mag niet zo zijn dat bestaande natuurwaarden vernietigd worden doordat met een wijziging van strategie naar niet aanwezige waarden een beter subsidiedoel wordt nagestreefd. Indiener verzoekt de gemeente om de agrarische functie van landbouwgrond buitendijks de hoofdfunctie te laten blijven en andere biodiversiteitsdoelen secundair hieraan te laten zijn; Indiener verzoekt de gemeente om zich bij het voornemen om meer biodiversiteit, natuur inclusief en natuur te beogen zich te beperken tot het provinciaal beleid rond GNN en Groen Ontwikkelzone; Indiener wijst op de op p. 38 gemeente opmerking over stikstof en vindt niet dat juist dat modellen met grote onzekerheden zonder slag of stoot in de omgevingsvisie worden geïmporteerd.

Indiener waarschuwt voor een tunnelvisie en grote ongekende uitgaven omtrent stikstof. Indiener wijst gemeente op een onderzoek van Louis Blok waaruit blijkt dat gangbare landbouw beter scoort op de doelen water- en biodiversiteit; Indiener stelt dat de bestaande landbouwgebieden in de Bommelerwaard voor de productie van voedsel van nationaal belang zijn en bescherming behoeven in plaats van reduceren van de landbouwfunctie; Indiener vindt dat er op basis van een brede omgevingsvisie af moet worden gezien van het voorkeursrecht. Dit is in de ogen van de indiener een onredelijke dwangmaatregel Indiener complimenteert gemeente met zorgvuldigheid waarmee de situatie in de sector is onderzocht voordat beleid is gevormd. Met de visie toont de gemeente het wederzijdse belang in te zien. Wel zijn er aandachtspunten. Indiener vraagt om geen ruimtelijke begrenzing te verbinden aan het areaal beschikbare landbouwgrond. Die zijn nodig om te kunnen blijven spreken van grondgebonden landbouw (beschikbaarheid is nodig op basis van eisen Meststoffenwet); Indiener vraagt erkenning van de bestaande landschapskwaliteiten, geomorfologische en aardkundige kwaliteiten die in voorgaande visies van groot belang waren. Indiener waarschuwt voor meer stikstofgevoelige natuur buiten de bestaande Natura 2000 gebieden. Dat gaat leiden tot een externe werking.

5. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 8. 6. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 9. 7. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 10. 8. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 11. 9. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 12. 10. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 13. 11. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 14. 12. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 15. 13. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 17. 14. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 18. 15. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 21. 16. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 22. 17. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 36.

1. Voor kennisgeving aangenomen. 2. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 2. 3. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 3. 4. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 4. 5. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 8. 6. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 15. 7. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 17. 8. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 18. 9. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 21. 10. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 22. 11. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 23. 12. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 36. 13. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 37.

5.

6.

7.

8. 9.

10.

11.

12.

13.

39

272039

02-02-2022

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7. 8.

9.

10.

11.

12. 13.

20

Het verzoek aan de gemeente is om de kaart met Natura 2000 gebieden en de overige in de verordening vastgestelde natuur vast te leggen als bijlage van de omgevingsvisie. Indiener verzoekt de gemeente om zich bij het voornemen om meer biodiversiteit, natuur inclusief en natuur te beogen zich te beperken tot het provinciaal beleid rond GNN en Groen Ontwikkelzone; Indiener wijst op de op p. 38 gemeente opmerking over stikstof en vindt niet dat juist dat modellen met grote onzekerheden zonder slag of stoot in de omgevingsvisie worden geïmporteerd. Indiener waarschuwt voor een tunnelvisie en grote ongekende uitgaven omtrent stikstof. Indiener wijst gemeente op een onderzoek van Louis Blok waaruit blijkt dat gangbare landbouw beter scoort op de doelen water- en biodiversiteit; Indiener stelt dat de bestaande landbouwgebieden in de Bommelerwaard voor de productie van voedsel van nationaal belang zijn en bescherming behoeven in plaats van reduceren van de landbouwfunctie; Indiener verzoekt om grondbeleid te voeren dat grondgebondenheid stimuleert. Alle woningen buiten de kernen moeten aangemerkt worden als ‘plattelandswoning’ Indiener vindt dat er op basis van een brede omgevingsvisie af moet worden gezien van het voorkeursrecht.

Dit is in de ogen van de indiener een onredelijke dwangmaatregel Indiener verzoekt om de integriteit van de omgevingsvisie te waarborgen door een lijst van nevenactiviteiten op te stellen voor personen die iets in willen brengen over de eigendommen van anderen via de omgevingsvisie; Indiener complimenteert gemeente met zorgvuldigheid waarmee de situatie in de sector is onderzocht voordat beleid is gevormd. Met de visie toont de gemeente het wederzijdse belang in te zien. Wel zijn er aandachtspunten. Indiener vraagt om geen ruimtelijke begrenzing te verbinden aan het areaal beschikbare landbouwgrond. Die zijn nodig om te kunnen blijven spreken van grondgebonden landbouw (beschikbaarheid is nodig op basis van eisen Meststoffenwet); Indiener waarschuwt voor meer stikstofgevoelige natuur buiten de bestaande Natura 2000 gebieden. Dat gaat leiden tot een externe werking. Indiener verzoekt gemeente om de kaart met Natura 2000 gebieden en de overige in de verordening vastgestelde natuur vast te leggen als bijlage van de omgevingsvisie; Ten onrechte wordt vermeld dat honderden ha aan uiterwaard in GNN liggen. Als behoefte aan betere biodiversiteit is, richt dan op de percelen in provinciaal eigendom en die van terrein beherende organisaties. Ook is in uiterwaard sprake van akkerbouw en fruitteelt (en niet alleen grasland, dat op p. 120 als enige agrarisch gebruik wordt genoemd).

De uiterwaarden langs de Maas, Afgedamde Maas, Alem en Bergsche Maas zijn overwegend niet als natuur in gebruik. Op p. 92 (hoofdstuk 9) staat ‘agrarisch gebruik’ bij ‘buitendijks’ land’ ten onrechte op de laagste plek. Indiener verzoekt de op p.120 gemelde twee jaarlijkse overstroming van de Maasuiterwaarden te herzien, omdat dit in de praktijk niet gebeurd; Ten onrechte wordt op p. 28 de indruk gewekt dat de uiterwaarden veel en jaarlijks overstromen. Indiener verzoekt de gemeente om de agrarische functie van landbouwgrond buitendijks de hoofdfunctie te laten blijven en andere biodiversiteitsdoelen secundair hieraan te laten zijn; Indiener verzoekt de gemeente om zich bij het voornemen om meer biodiversiteit, natuur inclusief en natuur te beogen zich te beperken tot het provinciaal beleid rond GNN en Groen Ontwikkelzone; Indiener verzoekt gemeente om de actuele kaart van het Gelders Natuur Netwerk met duiding voor Natura 2000 gebieden en Gelders Natuur Netwerk op te nemen in de omgevingsvisie; Indiener wijst op de op p.38 gemeente opmerking over stikstof en wil dat de GMS niet blindelings wordt geïmporteerd in de omgevingsvisie; Indiener waarschuwt voor een tunnelvisie en grote ongekende uitgaven omtrent stikstof; Indiener stelt dat de bestaande landbouwgebieden in de Bommelerwaard voor de productie van voedsel van nationaal

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15.

Voor kennisgeving aangenomen. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 2 Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 4. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 8. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 9. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 10. De zin bij deelgebied ‘buitendijks land’ (p. 120) ‘de uiterwaarden van de Maas zijn minder vergraven en overstromen één a tweemaal per jaar’ passen wij als volgt aan ‘de uiterwaarden van de Maas zijn minder vergraven en overstromen regelmatig. . De uiterwaarden zijn daar ook voor bedoeld; het is het winterbed van de rivier. Met de klimaatverandering zullen we mogen verwachten dat we vaker een beroep moeten doen op de uiterwaarden, ook in de zomerperiode. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 14. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 15. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 8. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 17. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 18. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 22. Wij verwijzen naar onze beantwoording van zienswijze 22 bij punt 36.

Het is naar onze mening te vroeg om een afdoende beeld te hebben van de gevolgen van de oorlog in Oekraïne voor de lange termijn zoals gevolgen voor de landbouw(productie). Wij vinden het geen aanleiding om de omgevingsvisie hierop aan te passen. Daarbij merken wij op dat het belang van (voldoende) landbouwgrond voor de voedselproductie op verschillende plekken in de omgevingsvisie wordt benadrukt, zoals in kernopgave 3 (p. 43) en kernopgave 4 (p. 47). .

Conclusie: de zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie





In hoofdstuk 7 passen wij op p. 28 (‘Bommelerwaard: Eiland tussen Maas & Waal’) de 2de zin in de 4de alinea als volgt aan: ‘Regelmatig ondergelopen uiterwaarden met de stromende rivier als statig overheersende achtergrond’ (het woord ‘frequent’ vervangen wij door ‘regelmatig’). In bijlage 2 ‘Bommelerwaarden per deelgebied’ passen wij de zin bij deelgebied ‘buitendijks land’ (p. 120) ‘de uiterwaarden van de Maas zijn minder vergraven en overstromen één a tweemaal per jaar’ als volgt aan: ‘de uiterwaarden van de Maas zijn minder vergraven en overstromen regelmatig. Dat sluit aan bij de functie van de uiterwaarden. Het is het winterbed van de rivier. Als gevolg van klimaatverandering valt het te verwachten dat de uiterwaarden vaker overstromen (ook in de zomerperiode)’.

belang zijn en bescherming behoeven in plaats van reduceren van de landbouwfunctie; 14. Indiener vindt dat er op basis van een brede omgevingsvisie af moet worden gezien van het voorkeursrecht. Dit is in de ogen van de indiener een onredelijke dwangmaatregel; 15. Indiener vraagt de gemeente om, gezien de oorlog in Oekraïne, in te zetten op het behoud van landbouwgrond en zet in op natuur in bestaande natuurgebieden. Als schaarste in brandstoffen en kunstmest ontstaat, volgt een natuurlijke extensivering van de grondgebonden landbouw. Dan is meer grond voor voedsel nodig. 40

41

21

272041

270742

02-02-2022 Ontvangen 03-02-2022 (aanvulling 08-03-2022, ingekomen 09-03-2022)

27-01-2022

1.

Indiener geeft aan dat ten onrechte een vrij negatief beeld wordt geschetst over veehouderijen en in het bijzonder intensieve veehouderij, het beoogde beleid gaat fors ten koste van de schaarse beschikbare ruimte aan landbouwgrond. 2. Indiener wijst op de op p. 38 gemaakte opmerking over stikstof en wil dat de GMS niet blindelings wordt geïmporteerd in de omgevingsvisie. Aanvulling 3. Indiener vraagt gemeente om beleid bij te stellen aan de nieuwe realiteit (de oorlog in Oekraïne) door de omgevingsvisie hiermee te herijken. 4. Indiener stelt vraagtekens bij de claim dat de biodiversiteit achteruit gaat, gelet op de toename in het areaal natuur. 5. Indiener stelt vraagtekens bij de noodzakelijkheid om tot grondgebondenheid te komen ten einde de nitraatnormen van de KRW te behalen. Daarbij verwijst indiener naar voorgestelde maatregelen uit het regeerakkoord en het onlangs gepresenteerde 7e actieprogramma nitraat. 6. Indiener geeft aan dat vervanging van kunstmest door organische mest een grote bijdrage kan leveren in de oplossing van het stikstofprobleem 1. Indiener geeft een aantal algemene opmerkingen op de conceptomgevingsvisie. 2. Op pagina 8 bij de actiepunten gaat het onder puntje 8 over de Nuitstootvermindering, er wordt daar gesproken over een nader te ontwikkelen gebiedsgerichte aanpak voor rivierenland.

Indiener vraagt wat daarmee wordt bedoelt en hoe dat eruit gaat zien. 3. Indiener verwijst naar de alinea op pag. 39 dat de openheid in het gedrang komt door intensivering en schaalvergroting in de landbouw. Indiener geeft aan dat eerder het tegenovergestelde gebeurt. Aantasting van de openheid komt door woningbouw en uitbreiding van bedrijventerreinen. 4. Indiener vindt dat alles invloed heeft op een positieve gezondheid, ook de gestimuleerde extra mogelijkheden voor toerisme hebben hier effect op zoals extra vervoersbewegingen, drukte, zwerfafval (kernopgave 2 pagina 40). 5. Indiener verwijst naar de tweede alinea op p 47 waarin wordt aangegeven dat er toenemende onrust is onder de bevolking ten aanzien van voedselveiligheid en gezondheid in relatie tot (intensieve) veehouderijen. Indiener geeft aan dat dit niet speelt in de Bommelwaard, slechts bij een enkel geitenbedrijf, en verzoekt deze alinea aan te passen. 6. Indiener vindt het onacceptabel dat in alinea 5 op p 48, de omgevingsvisie staat dat uitbreiding van bestaande niet grondgebonden intensieve veehouderij niet mag. 7. Indiener geeft aan, met verwijzing naar alinea 6 op p 48, dat uiteindelijk de markt bepaald of er biologisch geproduceerd kan worden. Daarnaast heeft ook het biologisch produceren nadelen. 8. Indiener vraagt, naar aanleiding van alinea 7 op p 48, wat de ‘Bommelerwaardse Maat’ is.

Indieners geeft aan dat verwijzen naar lokale binding en korte toeleveringsketens niet aansluit op de realiteit waarbij snijbloemen, melk en paddenstoelen internationaal worden verhandeld. 9. Onder verwijzing naar actiepunt 6 van kernopgave 4 geeft indiener aan dat het wegbestemmen van verleende vergunningen ervoor zorgt dat bedrijven in de toekomst niet meer verder kunnen en dat zet ze onder grote druk. Daarnaast wordt er gesproken over het monitoren van veehouderijen. Indiener vraagt wat dat inhoudt. 10. Indiener vindt de omgevingsvisie negatief over landbouw en vooral de niet-grondgebonden veehouderij. De aanwezige bedrijven zijn verspreidt over het gebied en veroorzaken geen problemen.

1. 2. 3. 4.

5. 6.

Zie beantwoording zienswijze 23, punt 3 en beantwoording zienswijze 22 punt 2. Zie beantwoording zienswijze 22 onder punt 17 en onder punt 40. Zie beantwoording zienswijze 22 onder punt 39. Wij hebben geen twijfels bij de achteruitgang van de biodiversiteit. Voor wat betreft de verbetering van de biodiversiteit is ons doel dat juist ook buiten natuurgebieden de biodiversiteit wordt verbeterd. Wij zien ook juist kansen voor een omslag naar een meer natuur-inclusieve landbouw. Dat is in lijn met landelijk en provinciaal beleid. Wij zijn hierin niet strenger dan dat beleid. Het kabinetsbeleid kunnen we via de omgevingsvisie niet beïnvloeden. Wij volgen hierin de landelijke besluiten. Voor kennisgeving aangenomen. Ten aanzien van de aanpak stikstof volgen wij landelijke regelgeving.

Conclusie de zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie

1.

Wij nemen aan dat indiener verwijst naar de ontwerp-omgevingsvisie zoals deze gepubliceerd is. Er heeft geen concept-omgevingsvisie formeel ter inzage gelegen. 2. Indiener verwijst waarschijnlijk naar punt 8 op p 38. Zie beantwoording zienswijze 22 punt 17 en punt 40. 3. Zie beantwoording zienswijze 20, punt 13. 4. De opmerking dat bij toekomstige ontwikkelingen de (positieve) gezondheid moet worden geborgd is algemeen geformuleerd en heeft betrekking op alle ontwikkelingen, niet alleen op het gebied van de landbouw.. Ook toerisme en recreatie dient, net als andere ontwikkelingen, in balans met de omgeving plaats te vinden, 5. Dit speelt inderdaad prominent bij een geitenbedrijf in de Bommelerwaard maar ook andere intensieve veehouderijbedrijven stoten stoffen uit die invloed hebben op de gezondheid. Daarnaast zijn er ook andere bedrijfstakken die negatieve invloed kunnen hebben op de gezondheid. We zien dan ook geen reden om dit aan te passen 6. Zie beantwoording zienswijze 23 punt 3. 7. Voor kennisgeving aangenomen. 8. De ‘Bommelerwaardse maat’ betekent bescheiden uitbreidingsmogelijkheden qua aard en schaal passend in de Bommelerwaard, waarbij bijvoorbeeld op andere plekken bebouwing wordt gesaneerd. Het gaat om bedrijven met een lokale binding en korte toeleveringsketens. In het omgevingsplan wordt deze Bommelerwaardse maat bepaald.

We vullen deze toelichting in kernopgave 4 aan: “Het gaat om afmetingen die passen bij het schaalniveau van Maasdriel. Verschillende functies en belangen vragen om een plek binnen de schaars beschikbare ruimte en een aantal van die functies botsen met elkaar.” 9. De raad in Maasdriel heeft, in het kader van het bestemmingsplan buitengebied herziening 2016, op 26 juni 2019 een motie aangenomen om het gebruik van bouwpercelen van intensieve veehouderijen te monitoren. Hoe we de monitoring vorm gaan geven moeten we nog uitwerken. Zie verder ook beantwoording zienswijze 23 onder punt 3. 10. Wij herkennen ons niet in het standpunt van indiener dat de omgevingsvisie negatief is over landbouw en vooral de niet-grondgebonden veehouderij. Zo staat in kernopgave 4 dat we ruimte blijven houden voor de ontwikkeling van landbouw. Zie verder ook beantwoording zienswijze 23 punt 3. 11. In dergelijke situaties zal altijd sprake zijn van maatwerk en wordt in overleg met de betreffende ondernemers gezocht naar een oplossing. 12. Vanzelfsprekend staat de gemeente open voor een gesprek met indiener Conclusie: de zienswijze leidt tot een redactionele aanpassing in kernopgave 4.



P. 48, kernopgave 4 (2de kolom, 3de alinea). Toevoegen zin: ‘Het gaat om afmetingen die passen bij het schaalniveau van Maasdriel. Verschillende functies en belangen vragen om een plek binnen de schaars beschikbare ruimte en een aantal van die functies botsen met elkaar’.

42

43

261465

265005

11. Indiener verzoekt gemeente om in de omgevingsvisie aan te geven hoe wordt omgegaan met agrarische bedrijven die liggen in een zoekgebied voor bijvoorbeeld bedrijventerreinen. Er zijn namelijk geen locaties beschikbaar voor deze bedrijven om naar te verhuizen. 12. Indiener geeft aan graag zijn zienswijze toe te lichten. 1. In de inleiding staat dat er geen m.e.r.-(beoordelings)plichtige besluiten zijn genomen in de visie. Indiener vraagt of dit ook geldt voor de mogelijke ontzanding van de Marensche Waarden. Indiener onderschrijft de beschrijving van het eiland van Alem op p 120, maar is bevreemdt dat er niets wordt gezegd over de mogelijke ontzanding in dit gebied. Hierdoor wordt de Alemse bevolking op het verkeerde been gezet. In het Masterplan Maas wordt mogelijke grondstoffenwinning aan de noordzijde van Alem wel genoemd, maar hier gaat het waarschijnlijk om kleiwinning. Klopt de tekst in De Omgevingsvisie in de inleiding en op pagina 120, zoals bovenaan vermeld? Zo niet, dan zou deze naar mening van de indiener aangepast moeten worden. 2. Indiener geeft aan dat de gemeente te weinig communiceert naar de Alemse bevolking en verzoekt om meer openheid over de zandwinning en de gevolgen daarvan. Is de gemeente bereid om eerlijke voorlichting over de mogelijke ontzanding te geven aan de inwoners van ons dorp? En zo ja, op welke wijze? 3.

Indiener verwijst naar een uitspraak van de wethouder op de jaarvergadering van de dorpsraad. Is het werkelijk zo dat de gemeente de vergunning voor de zandwinning kan weigeren als de Alemse bevolking hier tegen is?

23-12-2021 Ontvangen 27-12-2021

10-01-22

1.

2.

3.

De vereniging heeft zorgen over de toekomst van het Alems kerkje, mede in context van een brief over herbestemming en foto op pagina 42 van de visie. Vereniging verzoekt om herformulering van actiepunt 9 uit kernopgave 2 omdat de laatste zin alleen betrekking lijkt te hebben op Zaltbommel en het doel van de visie in Maasdriel niet duidelijk is. Indiener is van mening dat in kernopgave 2 actiepunt 1 ; de betekenis van het landschapsplan Bommelerwaard te vrijblijvend en ruim is verwoord. Hierdoor is niet duidelijk op welke wijze de beleidsuitgangspunten worden ingezet. Dit komt duidelijk naar voren bij de pilot IRM Alem. Daarnaast vindt indiener het een grote fout dat voor de pilot mirt Alem niet vooraf een toetsing aan het landschapsplan Bommelerwaard heeft plaats gevonden en aan een paar recente belangrijke historische publicaties. Indiener stelt daarnaast dat er zowel in Maasdriel als in Zaltbommel geen vertaalslag heeft plaats gevonden naar een cultuurhistorische waardenkaart om initiatieven goed te kunnen afwegen. . Indiener constateert dat er intussen veel wantrouwen en achterdocht is opgebouwd in pilot mirt Alem, temeer omdat gemeente zelf als partner meedoet in project.

1.

2.

3.

272022

02-02-2022 Ontvangen 03-02-2022

1.

2.

3.

4.

22

Indiener stelt voor dat de raad de omgevingsvisie pas vast stelt als burgers opnieuw gelegenheid hebben gekregen om te reageren op de ingebrachte zienswijzen en daarbij kennis hebben kunnen nemen van de standpunten van de fracties naar aanleiding van de zienswijzen. Indiener maakt zich zorgen over de verspreiding van desinformatie en onbetrouwbare informatie via sociale media platforms. Indiener geeft aan dat het van belang is om goede voorlichting te geven en te luisteren naar de wensen en problemen van burgers m.b.t. internet. Indiener stelt voor dat de gemeente een speciaal meldpunt instelt om een luisterend oor te bieden voor inwoners in plaats van alleen door te verwijzen naar andere instanties. Indiener geeft aan dat het lang duurt voordat de website van de omgevingsvisie was geladen. Indiener stelt voor dat de gemeente haar eigen website verder uitbouwt, werkt aan de continue verbetering van de kwaliteit van de informatie en de toegankelijkheid, en onderzoekt hierbij hoe zij democratische processen en besluitvorming binnen de gemeente nog beter kan faciliteren. Indiener stelt voor dat de gemeente geen gebruik meer maakt van facebook, maar nieuwe sociale platforms, met openheid en



Bijlage 2 “Bommelerwaarden per deelgebied” pagina 120 : ‘Het buitendijks land’, 3e alinea wordt aangevuld na de 5e zin met de volgende tekst: “In het Masterplan Maas is als doel opgenomen om de positie van Alem als mooi dorp aan de Maas te verbeteren door onder meer kleinschalige toeristischrecreatieve ontwikkelingen, natuurontwikkeling en het verplaatsen van de recreatiehaven. Op dit moment loopt een onderzoek naar Gebiedsontwikkeling waarbij ook wordt onderzocht of grondstoffenwinning substantieel bijdraagt aan het bereiken van de bredere gebiedsdoelen.”



Pagina 41, kernopgave 2 actiepunt 9, aanpassen: De zin “Bij eventuele vervolgacties heeft de gemeente Maasdriel een regierol” vervangen door “Door middel van de gevoerde gesprekken hebben we geconstateerd dat de kerkbesturen zelfstandig zijn en krachtig genoeg om hun eigen pad te bewandelen. De gemeente is bereid om mee te denken over eventuele toekomstbestendige (her) invullingen van kerken”. Hierna op een nieuwe zin beginnen met “In Zaltbommel….herbestemming”.



Plaatje op pagina 42 wordt geschrapt.

Conclusie zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie 1.

2.

3.

44

In het kader van de omgevingsvisie is geen besluit genomen over al dan niet ontzanding van de Marensche Waarden. Als een uitvloeisel van het door de raad vastgestelde Masterplan Maas wordt een onderzoek uitgevoerd naar gebiedsontwikkeling Alem. Ook de zandwinning is onderdeel van dit onderzoek. In dit onderzoek wordt het effect van alle ontwikkelingen, waaronder ook de zandwinning, op omgeving en landschap onderzocht. Pas na afronding van dat onderzoek stelt de gemeente vast of en zo ja welk vervolg gegeven wordt en of zandwinning daar onderdeel van is. Een eventuele zandwinning is dan MER-plichtig. De omgevingsvisie loopt niet op deze besluitvorming vooruit. Indiener heeft gelijk dat ten onrechte niets gezegd wordt over de ontzanding, de omgevingsvisie wordt hierop aangepast. Indiener verwijst naar de gebiedsontwikkeling Alem, een traject dat geen onderdeel is geweest van de omgevingsvisie. In betreffende traject is een klankbordgroep ingericht, waar onder andere ook de dorpsraad Alem aan deelneemt. Er is al een eerste informatieavond geweest en er volgen nog meer momenten zodra het onderzoek afgerond is. De gemeente geeft dus eerlijke voorlichting. De gemeente zal op basis van de resultaten van het onderzoek een besluit nemen over een eventueel vervolg. Bij deze afweging zal ook de mate van draagvlak in de omgeving een belangrijke rol spelen.

Ingeval een negatief besluit verleent de gemeente verder geen medewerking aan eventuele vergunningaanvragen.

De kerkenvisie in Maasdriel heeft een andere insteek gehad dan in Zaltbommel. In Maasdriel gaat het om een inventarisatie, in Zaltbommel is specifiek gekeken naar twee kerken. Na de gevoerde gesprekken in Maasdriel hebben we geconstateerd dat de kerkbesturen zelfstandig en krachtig genoeg zijn om hun eigen pad te bewandelen. De gemeente is bereid om mee te denken bij eventuele toekomstbestendige (her) invullingen van kerken. Omdat de tekst in actiepunt 9 blijkbaar voor verwarring zorgt passen we dit aan. Het plaatje op pagina 42 is alleen ter illustratie bedoeld en niet gebaseerd op de feitelijke situatie. We begrijpen dat het plaatje onrust veroorzaakt en schrappen het. De toekomst van het Alems kerkje is een separaat traject met aparte besluitvorming en staat los van de omgevingsvisie. In de omgevingsvisie worden slechts de hoofdpunten uit verschillende beleidsdocumenten benoemd. De beleidsdocumenten zelf blijven integraal als toetsingskader van toepassing, zo ook het landschapsplan. In het onderzoek naar de gebiedsontwikkeling Alem worden meerdere documenten betrokken, zo ook de genoemde documenten voor landschap en cultuurhistorie. In het onderzoek worden effecten van maatregelen op landschap en cultuurhistorie onderzocht. Ook wordt gekeken naar maatregelen die juist een versterkend effect hebben.

Pas na afronding van dat onderzoek stelt de gemeente -onafhankelijk van de stuurgroep- vast of en zo ja een vervolg gegeven wordt. het gaat om een omgevingsvisie, met een tamelijk hoog abstractieniveau. We hebben de voornaamste cultuurhistorische waarden en objecten een plaats gegeven op de waardenkaart en onderliggende beschrijving ervan. We herkennen ons niet dat er in het geheel geen vertaalslag heeft plaatsgevonden. De gemeente zal op basis van de resultaten van het onderzoek een besluit nemen over een eventueel vervolg. Bij deze afweging zal ook de mate van draagvlak in de omgeving een belangrijke rol spelen. Ingeval een negatief besluit verleent de gemeente verder geen medewerking aan eventuele vergunningaanvragen.

Conclusie zienswijze leidt tot aanpassing. Op de eerste plaats complimenteren wij indiener voor de zeer originele en prachtig vorm gegeven zienswijze. 1.

2.

3. 4.

Wij zijn van mening dat de omgevingsvisie zorgvuldig tot stand is gekomen, met voldoende betrokkenheid van inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden. De verslagen zijn als bijlagen opgenomen in de omgevingsvisie. Bij uitwerking van onderdelen van de omgevingsvisie bekijken we waar mogelijkheden liggen om opnieuw mee te praten. Burgers zijn zelf verantwoordelijk voor het zoeken naar juiste informatiebronnen en te controleren of de verstrekte informatie wordt gegeven door een bron die de bijbehorende deskundigheid bezit. Wij verwijzen u hiervoor door naar de checklist ‘is die informatie echt’ van de rijksoverheid. De gemeente heeft geen rol, verantwoordelijkheid of budget om alle wellicht foutieve informatie die burgers via sociale media te zien krijgen te factchecken of informatie hierover te verstrekken. Wij hebben als doel dat onze informatie zo toegankelijk en begrijpelijk mogelijk is en goed is ontsloten voor inwoners en bedrijven. Wij zijn van mening dat wij onze inwoners en ondernemers voorzien van informatie via verschillende bronnen om een zo groot mogelijk bereik te krijgen, waaronder ook social media zoals facebook. Daarnaast informeren wij via onze eigen website, het platform

waarborgen voor respectvolle communicatie heeft, stimuleert en faciliteert. 5. Indiener stelt voor dat de gemeente terughoudend is met cameratoezicht, waakzaam is voor ontwikkelingen waarbij burgers continu gevolgd worden en belang hecht aan zeer zorgvuldige omgang met privégegevens van burgers. 6. Indiener stelt voor dat de gemeente meehelpt met het faciliteren van de uitrol van een digitaal servicepunt over alle dorpskernen. 7. Indiener stelt voor dat de gemeente Zaltbommel haar visie verder gaat uitwerken met leidende principes, waaronder het stimuleren en belonen van duurzaam wonen en duurzame bedrijvigheid, het bevorderen van een gezonde leefstijl en het respectvol omgaan met elkaar en onze omgeving. 8. Indiener verzoekt geen hoogbouw te realiseren in Zaltbommel. Laagbouw is, gezien ook de behoefte aan kleine woningen, eveneens snel te realiseren. 9. Indiener verzoekt de gemeente de mogelijkheden voor (ondertunnelde) goedervervoer buiten Waardenburg en Zaltbommel om te onderzoeken. 10. Indiener geeft aan dat onduidelijk is welke plek er in de gemeente is voor glastuinbouw en intensieve veeteelt en verzoekt de gemeente concreet werk te maken van het faciliteren van tuinders en veehouders een kleinschaliger en milieu-, gezondheid-, en diervriendelijker perspectief te realiseren.

45

272119

Indiener verzoekt om een aanpassing van de visiekaart, namelijk een uitbreiding van de indicatieve zone gebiedsontwikkeling A2 voor wat betreft windenergie. Volgens indiener is er ook in (een deel van ) de Hedelsche Bovenwaard ruimte voor duurzame windenergie.

www.toekomstbommelerwaard.nl (specifiek voor de omgevingsvisie) en via nieuwberichten in de lokale krant, zodat u zelf uw informatiebron kan kiezen. Wij zien het niet als onze rol, taak of verantwoordelijkheid om nieuwe sociale platforms te faciliteren. 5. Wanneer wij cameratoezicht vanuit veiligheidsoogpunt noodzakelijk achten, zullen wij zoals gebruikelijk de digitale veiligheid en privacy van inwoners daarin meenemen. 6. Dit onderdeel gaat over Zaltbommel. De gemeente Zaltbommel is ook positief over de komst van het Informatiepunt Digitale Overheid. Dat is een samenwerkingsverband tussen uitvoeringsinstanties van de (rijks)overheid en de bibliotheken. De gemeente is hier niet direct bij betrokken. Als er in de Bommelerwaard meer van dergelijke informatiepunten komen, zien wij dat als een positieve ontwikkeling. Een dergelijke opgave ligt echter niet bij de gemeenten. 7. De gemeenteraad van Zaltbommel heeft ervoor gekozen geen leidende principes op te nemen. 8. Dit onderdeel gaat over gemeente Zaltbommel, Gelet op de grote woningopgave sluiten zij hoogbouw in de stad Zaltbommel niet uit. Dat doet de gemeente op een passende locatie, passend bij de schaal van de stad Zaltbommel de kernwaarden. Inzetten op alleen laagbouw gaat te veel ten koste van ruimte voor andere functies, zoals kostbare landbouwgronden. 9. Dit onderdeel gaat over gemeente Zaltbommel.

De gemeente Zaltbommel heeft begrip voor deze opmerking. De gemeente verwacht echter dat een dergelijke ingreep dusdanig grote kosten met zich meebrengen dat zij niet verwachten dat dit haalbaar is. 10. Ze hiervoor onze beantwoording bij zienswijze 23 punt 3.Wat betreft de tuinbouw staat in kernopgave 8 dat wij het tuinbouwbeleid evalueren. Zie hiervoor ook onze beantwoording onder III onderdeel 2.

Conclusie: de zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. De afweging voor zoeklocaties duurzame windenergie is gemaakt in de visie Zon en Wind Maasdriel. De raad heeft dit plan recentelijk vastgesteld en dit hebben wij overgenomen in de omgevingsvisie en er is geen reden om daar nu al van af te wijken. Conclusie : de zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie

IV. Samenvatting ingekomen zienswijzen en beoordeling zienswijzen Voor de samenvatting van de ingekomen zienswijzen, de beoordeling van de zienswijzen evenals de voorgestelde aanpassingen als gevolg van de zienswijzen, verwijzen wij naar de tabel hiervoor onder III. V. Voorgestelde aanpassingen/wijzigingen bij de vaststelling van de omgevingsvisie Naar aanleiding van zienswijzen o Zie laatste kolom van de tabel onder III.

Ambtshalve o o o

Voorblad: de foto op het voorblad van de omgevingsvisie (p. 1) wordt vervangen door een aansprekender plaatje. P. 3 illustratie van de Bommelerwaard en omgeving; de gemeentegrenzen van de buurgemeenten zijn van vóór de gemeentelijke herindeling van gemeenten West Betuwe en Land van Altena, dit wordt aangepast. De hoofdstukindeling wordt aangepast om een logischere opbouw van de omgevingsvisie te krijgen, te weten:

Hoofdstukindeling ontwerp-omgevingsvisie Bommelerwaard 1 2 3 4 5

Inleiding Strategische visie Hoe kwam de omgevingsvisie tot stand? Uw initiatief en de omgevingsvisie Context: kaderstellend beleid

1 2 3 4 5

Inleiding Context: kaderstellend beleid Hoe kwam de omgevingsvisie tot stand Strategische visie Maasdriel: leidende thema’s

6 7 8 9 10

Maasdriel: leidende principes BommelerWaarden(kaart) en couleur locale Kernopgaven Bommelerwaard Visiekaart en gebiedsgericht opgaven Grondbeleid en financiële aspecten

Hoofdstukindeling vastgestelde omgevingsvisie Bommelerwaard

 23

6 7 8 9 10

BommelerWaarden(kaart) en couleur locale Kernopgaven Bommelerwaard Visiekaart en gebiedsgericht opgaven Uw initiatief en de omgevingsvisie Grondbeleid en financiële aspecten

Hoofdstuk 1 tot en met 7 diverse redactionele aanpassingen

o

In de inleidende hoofdstukken (1 t/m 7) worden voor de leesbaarheid diverse tekstuele aanpassingen doorgevoerd. De gewijzigde tekst van de inleidende hoofdstukken, is als bijlage bij de nota zienswijzen opgenomen. Met opmerkingen in het document wordt een toelichting gegeven op de wijzigingen (bijlage III). Aanpassingen op de Bommelerwaardenkaart zijn hieronder aangegeven evenals de inhoudelijke toevoegingen in hoofdstuk 7.



Hoofdstuk 6 Maasdriel: leidende principes o P. 25 3e alinea1e zin wordt gewijzigd ‘Het omgaan met klimaatverandering is verder onlosmakelijk verbonden met het verminderen van het energieverbruik. De energie die we nog wel gebruiken wekken we op een duurzame manier op. Met deze maatregelen verlagen we de CO2-uitstoot. stimuleren van het gebruik van duurzame energie om hiermee de CO2-uitstoot terug te dringen..



Hoofdstuk 7 (BommelerWaarden(kaart) en couleur locale) o P. 27 Bommelerwaardenkaart De molen Sara Catharina wordt toegevoegd als bijzonder waardevol-cultuurhistorisch element (ten zuiden van Kerkdriel). o P. 27 Bommelerwaardenkaart, de aanduiding ‘griend’ van de woningen aan de Elskampseweg 2 en 2a (Zaltbommel) evenals het agrarisch bouwvlak Elskampseweg 4 en 6 en de direct omliggende agrarische gronden wordt verwijderd en vervangen door deelgebied ‘open kommen’ o P. 27 Bommelerwaardenkaart passen we het bedrijfsterrein De Rijswaard (Zaltbommel) zo aan dat het aansluit bij het geldende bestemmingsplan. o P. 28 kopje Bommelerwaard: eiland tussen Maas&Waal. Na 1e alinea wordt volgende zin toegevoegd “” De meanderende rivier heeft het landschap bepaald (bijvoorbeeld bij Hedel en Ammerzoden). De Wielen (dijkdoorbraakjes) zijn, met name bij Hedel, karakteristiek. De focus bij de wielen ligt op het versterken van ecologische waarden en de beleefbaarheid.” o P 29 kopje cultuurhistorie wordt na laatste zin toegevoegd Kasteel Ammersoyen, een van de best bewaarde middeleeuwse burchten in Nederland, is een belangrijke toeristische hotspot in Maasdriel. o P 30 2e alinea na de 1e zin zinsdeel toegevoegd en samengevoegd met 2e zin. Tekst luidt “De kernen hebben ieder hun eigen identiteit en het is er goed wonen met ruimte voor sport, spel, ontmoeten en recreëren”.. o P.

30, kopje ‘Maasdriel over 20 jaar’. De tekst na de 4e alinea wordt als volgt aangevuld: ’Met de zuidelijke ontsluitingsroute is de leefbaarheid en veiligheid in Kerkdriel en Velddriel verbeterd. Tegelijkertijd is hiermee extra woningbouw mogelijk gemaakt en hebben recreatiegebied De Zandmeren en het champignoncluster baat bij deze nieuwe route.



Hoofdstuk 8 (Kernopgaven) o P. 32, 2de kolom, 1de alinea, laatste zin wordt als volgt aangepast ‘(…) in de Bommelerwaard gezamenlijk en/of individueel gaan zetten om te werken aan een meer inclusieve en toegankelijke samenleving’ o P. 35, kernopgave 1 (2de kolom, 3de alinea). Als laatste zin wordt toegevoegd ‘In de Bommelerwaard zijn nu al drinkwaterwinningsgebieden aanwezig in Brakel (oppervlaktewater) en Velddriel (grondwater)’. o P. 36, kernopgave 1 (1ste kolom, 4de alinea). Na de 3de zin toevoegen: ‘De gemeenten hebben, samen met onder meer de provincie, in de structuurvisie ‘Waalweelde West’ maatregelen voor rivierverruiming in beeld gebracht’. o P. 37, kernopgave 1 (2de alinea). De 2de zin wordt als volgt aangepast ‘Bij elke opgave nemen we ruimtelijke klimaatadaptatie, circulariteit en biodiversiteit (natuurinclusief ontwikkelen) mee. De 3de zin ‘Zaltbommel voegt daar circulariteit nog aan toe’ wordt geschrapt (het begrip ‘circulariteit heeft ook op Maasdriel betrekking). o P. 37, kernopgave 1 (3de alinea). De laatste zin wordt als volgt aangepast: ‘de gemeenten stellen als voorwaarde (…)’. o P. 37, kernopgave 1 (4de alinea). De tekst wordt als volgt aangepast ‘Ook in bestaande woongebieden streven de gemeenten naar een klimaatbestendige en natuurinclusieve inrichting. Maasdriel streeft naar natuurinclusiviteit.

In de gemeente Maasdriel is het streven is om waterberging te realiseren aan de rand van de kernen. Dit om te voorkomen dat wateroverlast in de kernen meteen wordt afgewenteld op het buitengebied en daar overlast veroorzaakt. In de gemeente Zaltbommel is alleen een waterbergingsopgave bij Brakel-Oost (te realiseren aan de randen van de kern)’. o P. 38, kernopgave 1 (actielijst punt 1). De laatste twee zinnen zijn niet actueel. De zinnen worden als volgt gewijzigd: ‘De gemeente Zaltbommel is in de tweede helft van 2021 gestart met een actualisatieplan van het landschapsplan. Eind 2022/begin 2023 is de actualisatie gereed’. o P. 38, kernopgave 1 (actielijst punt 7). Punt 7, laatste zin wordt aangevuld ‘Het Koersdocument Masterplan Maas (7 oktober 2020 vastgesteld) maakt integraal onderdeel uit van de Omgevingsvisie Bommelerwaard’. o P. 38, kernopgave 1 (actielijst). Actiepunt toevoegen: ‘De gemeente Zaltbommel gaat een biodiversiteitsplan opstellen waarin de verantwoordelijkheid van de gemeente op het gebied van biodiversiteit wordt uitgewerkt. De gemeente Maasdriel ontwikkelt de komende raadsperiode instrumenten om biodiversiteit als afwegingskader toe te passen in onze plannen in de fysieke leefomgeving.

Het doel hiervan is het stand houden en versterken van de verscheidenheid aan planten- en diersoorten in de gemeente.’ o P.39 1e kolom 3e alinea 1e zin, hieraan wordt toegevoegd ‘(voor Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel)” o P. 39, kernopgave 2 2e kolom, kopje wat willen we bereiken, na 1e alinea, hier wordt aan toegevoegd De dijken als landschappelijke drager zijn hierbij belangrijk. We behouden waardevolle waterhuishoudkundige patronen en elementen, samenhangende structuren van waterlopen, dijken, kades, sluizen en gemalen, verbonden met de geschiedenis en historische ontwikkeling van de Bommelerwaard. o P. 40 (kernopgave 2), 1ste kolom, 4de alinea voegen wij een zin toe en passen wij de laatste zin als volgt aan: ‘Nieuwe ontwikkelingen in deze gebieden zijn niet per definitie uitgesloten, maar wel met nadruk op het groene karakter en voorkomen van het aan elkaar groeien van kernen. Bij eventuele woningbouwontwikkeling in de ruimten tussen de kernen worden klimaatbestendigheid, landschappelijke inpassing, biodiversiteit en groene ruimte integraal en nadrukkelijk meegenomen’. o P.41 (kernopgave 2 actielijst) Punt 1 wordt aangevuld met “ Voor Maasdriel is wat betreft het versterken van het landschap ook het masterplan Maas van belang”. o P. 43, kernopgave 3 (1ste kolom, 3de alinea).

Toevoegen als 4de zin (na ‘dat wil (…) wordt opgewekt’) ‘Overigens staat voorop dat we het energieverbruik waar mogelijk willen terugdringen’. o P. 43, kernopgave 3 (2de kolom, 3de alinea). De laatste zin wordt als volgt aangepast ‘De gemeenten willen ook inzetten op andere energiebronnen, zoals geothermie’. o P. 42, kernopgave 3 (afbeelding). De afbeelding wordt geschrapt omdat die bij organisaties in de gemeente Maasdriel tot vragen leidt vanwege de afgebeelde gebouwen. o P. 44, kernopgave 3 (2de kolom, 3de alinea). De zin in deze alinea wordt als volgt aangepast ‘De gemeenten hebben samen met stakeholders, een plan ontwikkeld voor alternatieve verwarmingsbronnen (Transitievisie Warmte). o P. 44, kernopgave 3 (2de kolom, 6de alinea). De zin wordt als volgt aangepast ‘De gemeente Zaltbommel en Maasdriel bieden ruimte bij agrarische bedrijven (incl. tuinbouw) en op bedrijventerreinen te realiseren voor kleinschalige windturbines, die bedoeld zijn voor het opwekken van eigen duurzame energie. o P. 44, kernopgave 3 (2de kolom, 6de alinea). Toevoegen zin ‘Voor grote windturbines wordt momenteel een tendermethodiek uitgewerkt’. o P. 44, kernopgave 3 (2de kolom, na 6de alinea).

Toevoegen zin: ‘Om de duurzaamheidsambities van de gemeenten uit te kunnen voeren, en de (terug)leveringszekerheid van elektriciteit aan het netwerk te kunnen waarborgen, is flexibiliteit noodzakelijk voor het realiseren van voldoende netwerkcapaciteit (en eventuele bouwwerken en overige voorzieningen die daarvoor nodig zijn).’

24

o o o

o o o

o o o o o o

o o o o o o o o o

o o o o o o o o o o

25

P. 45, kernopgave 3 (actielijst, punt 4). De tekst van de 1ste alinea wordt als volgt aangepast ‘De gemeenten geven uitvoering aan de Transitievisie Warmte. De visie beschrijft op hoofdlijnen de aanpak richting een aardgasvrije gebouwde omgeving. Aan de hand van voorbeeldprojecten en verder onderzoek naar warmte-alternatieven werken we uiteindelijk toe naar wijkuitvoeringsplannen.’ P. 45, kernopgave 3 (actielijst, punt 8). De tekst wordt vervangen door ‘De gemeenten hebben integrale laadvisies opgesteld waarin de visies op openbare laadpalen- en laadinfrastructuur in de openbare ruimte zijn beschreven. Ook hebben de gemeenten plaatsingsbeleid voor openbare laadpalen opgesteld. De gemeenten zorgen voor plaatsing van voldoende laadpalen in de openbare ruimte.’ P. 48, kernopgave 4 (1ste kolom). Na 3de alinea tekst toevoegen (naar aanleiding van raadsmoties Maasdriel en Zaltbommel 11 november 2021: ‘De agrarische sector staat, als medebeheerder van het buitengebied, voor een transitie richting kringlooplandbouw, meer dierenwelzijn en een circulaire economie met zonne-energie op (bedrijfs)daken en kleine windmolens (erfturbines). Daarmee draagt de sector bij aan de energietransitie en aan minder milieu-impact. Voor deze transitie heeft de agrarische sector ruimte nodig’. P. 48, kernopgave 4 (2de kolom, 1ste alinea).

De volgende zin wordt toegevoegd: ‘Maasdriel werkt het plussenbeleid verder uit in samenwerking met Zaltbommel en de provincie’. P. 48, kernopgave 4 (2de kolom, 2de alinea). De zin wordt als volgt aangepast: ‘De gemeente Zaltbommel stimuleert dat bestaande niet-grondgebonden intensieve veehouderijen omschakelen naar een biologische bedrijfsvoering, kringlooplandbouw, een lokaal grondgebonden bedrijfsvoering of een bedrijfsvoering die voldoet aan de laatste milieu- en/of dierenwelzijnseisen door hen daarvoor ontwikkelruimte te bieden (via op te stellen plussenbeleid)’. P. 48, kernopgave 4 , 1e kolom na alinea 4 wordt aangevuld ‘In de gemeente Zaltbommel is in de basis bij elk agrarisch bedrijf één bedrijfswoning toegestaan. In bijzondere situaties kan een tweede bedrijfswoning noodzakelijk zijn voor de bedrijfsvoering. Bijvoorbeeld bij een aanzienlijke schaalvergroting van een grondgebonden agrarisch bedrijf of bij het omschakelen van een agrarisch bedrijf naar een biologische bedrijfsvoering of een lokaal grondgebonden bedrijfsvoering. Om deze transitie naar een meer kringloopgerichte landbouw te faciliteren en hierbij sprake is van een aanzienlijk arbeidsintensievere bedrijfsvoering, is een tweede bedrijfswoning mogelijk. De initiatiefnemer dient de noodzaak wel aan te tonen.

Het uitgangspunt is een tijdelijke situatie of een situatie waarbij op een andere locatie een (overtollige) bedrijfswoning wordt gesloopt’ P. 48 kernopgave 4, 2e kolom 4e alinea wordt geschrapt “Bedrijven maken zoveel mogelijk gebruik van lokale arbeidskrachten, waardoor ze een bijdrage leveren aan de lokale werkgelegenheid.”. P. 50, kernopgave 4 (actielijst, punt 2). Tekst ‘natuurinclusieve landbouw’ wordt vervangen door ‘leefbaarheid’. P. 52, kernopgave 5 1e kolom, kopje wat willen we bereiken de 2e zin word vervangen door In de A2-zone zien wij ruimte voor de realisatie van duurzame energievoorzieningen, glastuinbouw en een eventuele bovenlokale vraag van woningen. De landschappelijke kwaliteit, zoals het zicht op het open komgebied, willen hierbij behouden’ P. 54, kernopgave 5, actielijst nummer 4, laatste zin wordt als volgt aangevuld: ‘We stellen kader op het gebied van duurzaamheid, landschappelijke inpassing, gezonde werkomgeving en werkgelegenheid bij nieuwe bedrijven. Hierbij worden minimaal alle daken geschikt gemaakt voor zonnepanelen en/of bedekking met vegetatie (groen dak)’. P. 55, kernopgave 6 (1ste kolom, 4de alinea). Eerste zin als volgt vervangen ‘Mede dankzij de e-bike is het gebied dat ‘op fietsafstand’ ligt, groter geworden’. P. 55, kernopgave 6 (2de kolom, kopje ‘waar willen we dat bereiken’).

Tekst wordt als volgt aangevuld: ‘Voor Maasdriel is de realisatie van de zuidelijke ontsluitingsroute belangrijk. De route is primair bedoeld om de leefbaarheid en veiligheid in de kernen Kerkdriel en Velddriel te verbeteren door zoveel mogelijk (doorgaand) verkeer over een nieuwe route (grotendeels) buiten de bebouwde kom af te wikkelen. Tegelijkertijd maakt het in de toekomst extra woningbouw mogelijk en hebben recreatiegebied De Zandmeren en het champignoncluster baat bij deze nieuwe route. P. 56, kernopgave 6 (actielijst, punt 1). De tekst wordt als volgt aangevuld: ‘De GVVP’s van beide gemeenten en het Masterplan Fietspaden van de gemeente Zaltbommel blijven na de inwerkingtreding van de omgevingsvisie van toepassing’. P. 56 kernopgave 6 (actielijst) wordt aangevuld met punt 5 “Maasdriel blijft inspanning leveren voor een adequaat openbaar vervoer.” P. 57 kernopgave 7, 2de kolom, na 1ste alinea) ‘Slot Loevestein is een Rijksmuseum geworden en wil zijn activiteiten verbreden. De gemeente Zaltbommel ondersteunt de plannen voor het slot en het omliggende gebied (Munnikenland). Voorwaardelijk wel zijn vrije toegankelijkheid voor eigen inwoners, een duurzame ontwikkeling en een goede cultuurhistorische inpassing’ P. 59 kernopgave 7 actielijst, punt 7 ‘ontwikkeling van leisure-activiteiten in Zaltbommel’ wordt geschrapt P. 63 kernopgave 9 (2de kolom, 3de alinea).

Als laatste zin toevoegen: ‘Ook wil de gemeente Zaltbommel kantoren of ander leegstaand vastgoed kunnen transformeren tot wooneenheden’ P. 63, kernopgave 9 (2de kolom, 4de alinea). Achter 1ste zin toevoegen (m.b.t. de passende hoogbouw in de stad Zaltbommel): ‘(bijvoorbeeld in Spellewaard-West)’. P. 63 kernopgave 9 (2de kolom, 3de alinea). Als laatste zin toevoegen: ‘Ook wil de gemeente Zaltbommel kantoren of ander leegstaand vastgoed kunnen transformeren tot wooneenheden’. P. 64 kernopgave 9 (2de kolom, 4de alinea). De 2de zin als volgt wijzigen: ‘Aanvullend zijn er twee locaties voor geconcentreerde huisvesting mogelijk bij de kern Zaltbommel (max. 150 personen inclusief 10% spoedzoekers en uitgangspunt is zoveel mogelijk nabij werkomgeving). De gemeente zoekt daarbij naar verbreiding in huisvesting voor starters, spoedzoekers, statushouders en vluchtelingen’ P. 64 kernopgave 9 (2de kolom, 4de alinea). Laatste zin als volgt wijzigen: ‘De gemeente Zaltbommel wil intensiever regionaal samenwerken om de problematiek van het huisvesten van internationale werknemers (arbeidsmigranten) gezamenlijk aan te pakken. Waar mogelijk sluit de gemeente aan bij in een op te richten beheerorganisatie regionaal samenwerkingsprogramma’ om de problematiek van het huisvesten van internationale werknemers (arbeidsmigranten) gezamenlijk aan te pakken. P.

66, kernopgave 9, 1e kolom, 2e alinea na de eerste zin wordt toegevoegd “We onderzoeken welke locaties in aanmerking komen voor inbreiding. Potentiële inbreidingslocaties willen we slim benutten door bij woningbouwontwikkeling aspecten mee te nemen als levensloopbestendig wonen, afstand tot de voorzieningen (pantoffelzone) en vraag vanuit de gemeenschap (bouwen naar behoefte). P. 66, kernopgave 9 (1e kolom, 2e alinea). Laatste zin wordt aangepast en luidt “In de kernenvisies die opgesteld worden voor Kerkdriel, Hedel en Ammerzoden moet duidelijk worden hoe invulling gegeven wordt aan de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoeften van de kernen.” P. 66, kernopgave 9 (2de kolom, 4de alinea). De zin wordt toegevoegd: ‘In Maasdriel draagt de nieuwe zuidelijke ontsluitingsroute bij aan een goede en veilige bereikbaarheid voor nieuwe woongebieden’. P. 66 kernopgave 9 ( 1de kolom, 2e alinea) wordt de volgende zin toegevoegd. “De afweegbare gebieden voor dorpsuitbreiding en voor wonen in het groen uit de structuurvisie Maasdriel (kaart met het ruimtelijk casco, zie bijlage) blijven de ruimtelijke koers totdat een nieuwe afweging is gemaakt in beleid.” P. 68 kernopgave 9 actielijst punt 11 wordt gewijzigd en luidt als volgt “We zetten het beleid voor mantelzorgwoningen voort en verwerken dit in het omgevingsplan. P. 73 kernopgave 10 (2de kolom, na 1ste alinea).

Zin toevoegen: ‘Zo steunt de gemeente Zaltbommel het lokale initiatief voor de realisatie van een Multifunctionele Accommodatie (MFA) voor sport- en onderwijsvoorzieningen bij Brakel. De gemeente gaat samen met de initiatiefnemers onderzoeken hoe dit plan gerealiseerd kan worden’ P. 73, kernopgave 10 kopje ‘hoe willen we dat bereiken’) wordt de volgende tekst toegevoegd: In de gemeente Zaltbommel dient de toegankelijkheid van nieuwe openbare gebouwen en de openbare ruimte zoveel mogelijk aan te sluiten bij de standaarden voor integrale toegankelijkheid (ITS). Daarnaast wil de gemeente bevorderen dat ook gebouwen met een semiopenbaar karakter zoals winkels en horeca) daarbij aansluiten. P. 74, kernopgave 10, actielijst, punt 6 wordt aangepast: ‘we zetten in op het meer realiseren van (toegankelijke) (buiten)voorzieningen voor jongeren’ P. 74, kernopgave 10 wordt punt 14 toegevoegd ‘Zaltbommel verbetert de fysieke toegankelijkheid van de openbare ruimte, zodat bijvoorbeeld voorzieningen en centra voor iedereen goed en veilig bereikbaar zijn’ P. 78 kernopgave 11 actielijst, punt 1 de tekst wordt aangepast: ‘Actualiseren en uitvoeren van de detailhandelsvisie Maasdriel ‘Samen voor een bloeiend centrum’.