Bijlage 1 Werkversie Omgevingsvisie Bommelerwaard bijgewerkt 2021-05-20

Binnen de gezondheidszorg ligt de focus steeds meer op Positieve Gezondheid, Het accent ligt daarbij niet op ziekte. Maar op mensen zelf, op hun veerkracht en op wat hun leven betekenisvol maakt.

Omgevingsvisie Bommelerwaard

14. De inrichting van onze leefomgeving stimuleert ontmoeting en een gezonde levensstijl.

Omgevingsvisie Bommelerwaard

14. De inrichting van onze leefomgeving stimuleert ontmoeting en een gezonde levensstijl.

Wat willen we bereiken? Wij willen een gezonde leefomgeving en levensstijl voor al onze inwoners van de Bommelerwaard. Gezondheid gaat over meer dan niet ziek zijn, het gaat over onze woon- en werkomgeving, over de gebouwen, de openbare ruimte, de lucht, de bodem, het water en mobiliteit. In een gezonde leefomgeving zijn voldoende mogelijkheden om te bewegen, sporten en spelen, elkaar te ontmoeten, maar ook voldoende schone lucht en stilte. Voor ons als gemeenten betekent dit dat wij bij de inrichting van de leefomgeving zorgen voor een goede milieukwaliteit, veilige verkeersverbindingen, passende huisvesting, voldoende toegankelijke voorzieningen voor alle doelgroepen om elkaar te ontmoeten, te bewegen, sporten en spelen. We willen de openbare ruimte en de voorzieningen in iedere kern afstemmen op de behoeften van de verschillende doelgroepen. Bij de inrichting van de openbare ruimte kijken we bijvoorbeeld of we die kunnen inrichten met goede ontspanningsvoorzieningen zoals fiets- en wandelpaden. En zo dat jong en oud in beweging komt, gaat spelen of sporten. Zodat alle inwoners op een gezonde en veilige manier kunnen opgroeien en actief oud kunnen worden. Verder willen we willen ervoor zorgen dat onze inwoners gezonder worden en de leefstijl van jongeren verbeterd.

Dat betekent dat we meer aandacht gaan besteden, naast de algemene preventieve taken vanuit de Wet publieke gezondheid, aan algemene (preventieve) activiteiten die bijdragen aan één of meerdere dimensies van Positieve Gezondheid. een omgeving die het mensen makkelijk maakt om gezonde voedselkeuzes te maken. Hoe kunnen we gezondere ‘voedselomgevingen’ maken? Hoe kunnen we ons gezonde Bommelerwaarder fruit en voedsel meer inzetten voor onze eigen gezondheid? We zetten in op behoud en ontwikkeling van voorzieningen die uitnodigen tot ontmoeten en bewegen, zowel in de openbare ruimte als binnen. Daarbij is meer aandacht voor voorzieningen waar je kunt samen komen, je kunt ontplooien en bijvoorbeeld gezamenlijk een gezonde maaltijd kunt nuttigen. Wat betreft groen-, speel- en sportvoorzieningen wordt gestreefd naar het behouden en verder faciliteren van de bestaande voorzieningen, om de leefbaarheid voor de bewoners op peil te houden. Deze voorzieningen zijn voor alle doelgroepen beschikbaar en rolstoeltoegankelijk. Culturele activiteiten kunnen een of meerdere pijlers voor positieve gezondheid versterken. Daarom willen we het cultuuraanbod (meer) zichtbaar maken, met als doel: • Mensen in beweging brengen; • Stimuleren denkkracht en geheugen; • Geven van plezier en ontspanning; • Mensen samen brengen.

Omgevingsvisie Bommelerwaard

14. De inrichting van onze leefomgeving stimuleert ontmoeting en een gezonde levensstijl.

Waar willen we dit bereiken? Wat staat op de visiekaart? Deze kernopgave geldt voor de hele Bommelerwaard, maar met name in en nabij de kernen. Bij uitbreiding of herstructurering/ transformatie van stedelijk gebied moet ook naar de ruimte voor voorzieningen gekeken worden. Er moet voldoende ruimte gereserveerd worden voor groen om in te bewegen, voorzieningen als ook voor speelruimte en ontmoetingsmogelijkheden. We behouden open / groene ruimte tussen kernen. Verder willen we snelle fietsverbindingen tussen de kernen en naar omliggende gemeenten realiseren en ontbrekende schakels in het fietspadennetwerk realiseren. Hoe gaan we dit bereiken? We stimuleren een gezonde levensstijl voor al onze inwoners, waarbij de focus ligt op positieve gezondheid, preventie en zelfredzaamheid. We geven hierover actieve voorlichting en weren we verkooppunten van ongezonde voeding in de nabijheid van kwetsbare functies zoals scholen. Het aspect gezondheid is een afwegingscriterium bij nieuwe initiatieven. We werken samen met onze gezondheidsmakelaars van GGD Gelderland-Zuid aan Positieve Gezondheid. De gezondheidsmakelaars van het team hebben ieder hun eigen werkgebied in regio Nijmegen en Rivierenland en zijn goed op de hoogte van de actualiteiten in hun wijk en/of gemeente.

De makelaar werkt aan het bevorderen van gezondheid en het stimuleren van zelf- of ‘samenredzaamheid’ samen met het team Gezonde School en andere collega’s van de GGD, gemeente, professionals en bewoners.

Omgevingsvisie Bommelerwaard

14. De inrichting van onze leefomgeving stimuleert ontmoeting en een gezonde levensstijl.

Actielijst: 1. We gaan samen met onze dorpsraden en wijkplatforms nader onderzoeken hoe (per kern / buurt) de fysiek-ruimtelijke inrichting kan bijdragen aan de sociale samenhang en een gezonde leefstijl van de bewoners. Gericht op maatregelen die op buurtniveau tot verbetering van de leefomgeving en gezondheid leiden en tot vermindering van gezondheidsachterstanden. 2. We werken verder aan het programma ‘Zaltbommel en Maasdriel Gezond’. Samen met maatschappelijke partners in het netwerk op het gebied van jeugd en zorg wordt gewerkt aan activiteiten op het gebied van gezonde leefstijl en aanpak overgewicht. Om te stimuleren tot bewegen worden verschillende programma’s en activiteiten uitgevoerd. Hierbij zetten we buurtsportcoaches en gezondheidsmakelaars in. 3. We ontwikkelen een langetermijnvisie met betrekking tot sport en bewegen. Het doel is om de verbinding tussen zorg/welzijn, cultuur en sport te versterken. 4. We verbeteren fietsverbindingen en wandelpaden, waaronder de aanleg van (snelle door-) fietsroutes tussen de kernen. 5. We faciliteren en stimuleren initiatieven van bewoners en organisaties die gericht zijn op ontmoeten en bewegen, waaronder (de aanleg van) dorpsommetjes. In Maasdriel wordt het deelproject uit Koersdocumenten Krachtige kernen 'Goed Idee doe er iets mee' doorgezet vanwege succes. 6.

Bij nieuwe ontwikkelingen worden eisen gesteld aan het aantal en de kwaliteit van (buiten)ruimte en speelvoorzieningen. Het doel is om alle leeftijdsgroepen uit te nodigen om te ontmoeten en bewegen in de openbare ruimte / buitenlucht.

Omgevingsvisie Bommelerwaard

15. De kernen in onze gemeente zijn toekomstbestendige krachtige kernen met zelfredzame initiatiefrijke inwoners.

ZB: De kernen in onze gemeente zijn toekomstbestendige, krachtige en initiatiefrijke kernen met zelfredzame initiatiefrijke inwoners Advies: kernopgave 10 en 15 samenvoegen, omdat er overlap zit tussen deze kernopgaven. Daarmee worden de kernopgaven overzichtelijker.

Welke ontwikkelingen spelen er? Veel inwoners van de Bommelerwaard ‘hebben het goed’. Ze hebben een baan, inkomen, sociale contacten, voelen zich gewaardeerd, geaccepteerd, weerbaar en beschermd. Voor een groep mensen is dat niet het geval. Tegen hun zin en vaak buiten hun macht worden ze geconfronteerd met problemen. In de Bommelerwaard gaat het dan vooral om kwetsbare ouderen en jongeren. Bij jongeren gaat het bijvoorbeeld over het opvoed- en opgroeiklimaat voor onze jeugd. Ook speelt armoede een rol. Er is een toename in de eenzaamheid, landelijk gezien maar ook binnen de Bommelerwaard. Dat betreft niet alleen ouderen, het komt ook relatief veel voor in de groep van 35-55 jaar en onder mantelzorgers. Door scheidingen kan ook eenzaamheid ontstaan. De sociale cohesie in het dorp en de stad is een belangrijke voorwaarde om zich prettig voelen in een buurt. Hoeveel steun en hulp krijg je als je bijvoorbeeld minder mobiel bent of geestelijk kwetsbaar? Als je deze steun wel krijgt, kan het bijdragen aan bescherming van de gezondheid, verbetering van geestelijke gezondheid en voorkoming van hartziekten*. In veel onderzoek wordt daarom sociale cohesie gemeten aan de hand van kenmerken als participatie, lidmaatschap van verenigingen, algemeen vertrouwen en (on)veiligheidsgevoelens.

Omgevingsvisie Bommelerwaard

15. De kernen in onze gemeente zijn toekomstbestendige krachtige kernen met zelfredzame initiatiefrijke inwoners.

Wat willen we bereiken? De gemeente Maasdriel wil een gemeente zijn met levendige dorpen en inwoners die elkaar helpen. In het programma Krachtige Kernen wordt ruimte gegeven aan inwoners die initiatief nemen om het prettig wonen en leven in de dorpen te versterken. De gemeente heeft steeds meer de rol om te faciliteren, mee te denken en te ondersteunen, zodat inwoners eigenaar blijven van hun initiatieven. De gedachte achter deze aanpak is dat in een krachtige gemeenschap inwoners steeds meer zelf in actie komen om de leefbaarheid en de voorzieningen in hun dorp in stand te houden of te verbeteren. In Zaltbommel wordt werk gemaakt van leefbaarheid door Gebiedsgericht Werken. De gemeente faciliteert en ondersteunt de dorps- en wijkraden als zij het initiatief nemen om een gebiedsplan te maken. Zaltbommel investeert met gebiedscoördinatoren vooral op verbinding tussen bewoners onderling. Zaltbommel is in 2020 gestart met het opstellen (en uitvoeren) van leefbaarheidsagenda’s. Inwoners hebben aangegeven dat de aanwezigheid van goede onderwijsmogelijkheden binnen de Bommelerwaard van groot belang is . Ook moet er aandacht zijn voor de verschillen tussen kernen en wijken in het voorzieningenniveau. De ‘couleur locale’ mag juist versterkt worden. Het is belangrijk dat de dorpen levendig en gezellig blijven, met ruimte voor ontplooiing en het rijke verenigingsleven.

De kracht van onze gemeenten zit bij de inwoners, de verenigingen, de ondernemers. Als zij zich thuis voelen in hun gemeente zullen zij zich ook, samen met de gemeente, inzetten voor elkaar om de leefomgeving (verder) te verbeteren en zaken te bereiken. We staan een kerngerichte aanpak voor: samen kijken wat in een kern specifiek nodig is. De inwoners, verenigingen en ondernemers weten daarmee dat er voor hen aandacht is en dat initiatief wordt ondersteund. Onderwijs PM (wordt later aangevuld, bijv. goede infrastructuur voor voortgezet onderwijs naar Den Bosch en goede basisschoolvoorzieningen)

Omgevingsvisie Bommelerwaard

15. De kernen in onze gemeente zijn toekomstbestendige krachtige kernen met zelfredzame initiatiefrijke inwoners.

Waar willen we dat bereiken? Toekomstbestendige krachtige kernen met zelfredzame initiatiefrijke inwoners geldt voor alle kernen in de hele Bommelerwaard. De Kernen Zaltbommel, Kerkdriel, Hedel en Ammerzoden bieden een bundeling van voorzieningen (winkels, onderwijs, zorg/verzorging) en combineren wonen met bedrijvigheid.

Hoe gaan we het bereiken? Inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en de gemeente werken aan een Bommelerwaard waarin iedereen kan meedoen, iedereen tot zijn recht komt en zijn talenten benut. Binnen de gemeentelijke organisaties betrekken we het sociale domein bij elk beleidsvoornemens of concrete initiatieven in het ruimtelijk domein (en andersom) om de samenhang te versterken. Met gebiedsgericht werken willen we de leefbaarheid en sociale betrokkenheid in de dorpen en wijken vergroten. In de afgelopen jaren zijn er, samen met de verschillende wijk- en dorpsplatforms, mooie resultaten op dit vlak behaald. De komende jaren willen we het gebiedsgericht werken verder ontwikkelen, bijvoorbeeld via gebiedsplannen. Bij de (her-)inrichting van woongebieden is de leefbaarheid voor de bewoners leidend principe. Woningdifferentiatie naar soort en type in relatie tot de vraag vanuit de bevolking staat daarom voorop, maar ook de inrichting van de openbare ruimte en de aanwezigheid van een pakket van voorzieningen in de nabijheid van de woning vormen belangrijke aandachtspunten. De Stichting Welzijn Bommelerwaard ondersteunt inwoners van de Bommelerwaard met advies, informatie en begeleiding. Bijvoorbeeld voor ouderen om zo lang mogelijk thuis te kunnen wonen. Zowel professionele hulpverleners, buren, vrienden en familie kunnen bijdragen aan het aanpakken van eenzaamheid.

De activiteiten die opgezet worden rondom het gezondheidsbeleid dragen bij aan het verminderen van deze problematiek De gemeente fungeert als vangnet voor accommodaties en functies waar weliswaar voldoende maatschappelijk draagvlak voor is, maar onvoldoende financieel draagvlak. De gemeente zet in op ondersteuning van een ontmoetingsplek in elk dorp. Dat hoeft niet per definitie in een dorpshuis te worden gerealiseerd, maar kan ook onderdeel zijn van een andere maatschappelijke accommodatie. De keuze voor een locatie van de ontmoetingsruimte(n) wordt ingegeven door: bestaande voorziening / dorpshuis(functie) binnen kern, ligging binnen kern, samenhang met andere functies in accommodatie, toegankelijkheid voor meest brede maatschappelijke groep en de bedrijfs- en openingstijden binnen accommodatie. We streven naar behoud van de eigen identiteit van de dorpen en de stad. Juist door het verschil in identiteit kunnen de kernen elkaar versterken. De gemeente faciliteert waar mogelijk culturele initiatieven die bijdragen aan de gemeentelijke beleidsdoelstellingen. De gemeente sluit zo goed mogelijk aan bij wat er in de samenleving speelt en maakt zoveel mogelijk ruimte voor initiatieven uit de samenleving (overheidsparticipatie). De gemeente brengt partijen bij elkaar en legt verbindingen tussen initiatieven.

Omgevingsvisie Bommelerwaard

15. De kernen in onze gemeente zijn toekomstbestendige krachtige kernen met zelfredzame initiatiefrijke inwoners.

Actielijst 1. Door middel van een gebiedsgerichte benadering dan wel via de gebiedsscoördinatoren stimuleren we leefbare en krachtige kernen en eigen initiatieven in Zaltbommel. 2. Door middel van gebiedsgerichte benadering dan wel dorp coördinatoren stimuleren we leefbare en krachtige kernen en eigen initiatief 3. We voeren het leefbaarheidsprogramma / gebiedsgericht werken uit, waarin van buiten naar binnen, participatie en verbindingen leggen centraal staan. Dit doen wij samen met de dorps- en wijkraden (-platforms) en andere betrokkenen en verenigingen. 4. De gemeente onderhoudt bestaande kunst in de openbare ruimte. Als inwoners initiatief nemen om een nieuw kunstwerk te realiseren in de openbare ruimte en er blijkt vanuit de samenleving breed draagvlak en financiële middelen over het initiatief te zijn, denken wij hierover constructief mee.

Omgevingsvisie Bommelerwaard

7. VISIE VAN EN VOOR DE BOMMELERWAARD Toelichting op de visiekaart (vanuit kernopgaven) PM

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

82

VISIEKAART BOMMELERWAARD Bommelerkoerskaart of praatkaart?- concept

Omgevingsvisie Bommelerwaard - concept

83

7. VISIE VAN EN VOOR DE BOMMELERWAARD Welke ontwikkelingen zien we graag per deelgebied en hoe om te gaan met de kernwaarden In hoofdstuk 4 zijn de kernopgaven uitgewerkt. Hier geven we aan welke kansen we in elk deelgebied zien. Ook geven we aan hoe in de toekomst met de bijzondere cultuurhistorische en landschappelijke elementen en structuren (kernwaarden genoemd in hoofdstuk 4) willen omgegaan. ‘buitendijks land’: • Ruimte voor opvang fluctuerende waterstand • Ruimte voor recreatieve functies/routes, mits rekening wordt gehouden met natuur, water en milieu • Het rustige en natuurlijke karakter van de uiterwaarden • Streven naar passende functies in uiterwaarden ‘droge land’: • Ruimte voor recreatieve voorzieningen aan de zuidoostzijde van de gemeente. • Nieuwe recreatieve routes. • Geen nieuwe, maar ook verplaatsing van bestaande, (glastuinbouw)bedrijven naar de daarvoor aangewezen gebieden. • Mogelijkheid van groei, modernisering en innovatie in de agrarische sector, met behoud/versterking van gewaardeerd groen landschap. • Ruimhartig toestaan van nevenactiviteiten op agrarische bedrijven indien deze een beperkte verkeersaantrekkende werking hebben en met behoud/versterking van landschappelijke/natuurlijke waarden. • Inzet op behoud en versterking van cultuurhistorische elementen en structuren. Zoals monumentale boerderijen, geriefbosjes, etc.

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

84

7. VISIE VAN EN VOOR DE BOMMELERWAARD ‘open kom’: • Ruimte voor recreatieve voorzieningen en routes. • Ruimte voor (grootschalige) opwekking van duurzame energie • Geen nieuwe, maar ook verplaatsing van bestaande, glastuinbouw naar de daarvoor aangewezen gebieden • Mogelijkheid van groei, modernisering en innovatie in de grondgebonden agrarische sector, met behoud/versterking van openheid van het landschap • Bij vrijkomende agrarische bebouwing mogelijkheid onderzoeken (verwijderen en gronden voegen bij agrarische bedrijven in de omgeving). Open- en weidsheid vergroten. • Verplaatsing niet-agrarische bedrijven naar bedrijventerreinen. • Versterken natuurwaarden in dit gebied (verbinden en robuuster maken). ‘groene diamant: • Versterken van recreatieve en toeristische waarden van deze gebieden, met behoud en versterking van natuurwaarden • Aansluiting op recreatieve routenetwerken, (verblijfs)recreatieve voorzieningen en andere trekkers • Het inzetten op een robuuste groene verbinding voor het, waar mogelijk, uitbreiding/verbinden van de groene diamanten • Negatieve invloed van projecten/activiteiten op de groene diamanten beperken Stad/Dorp: • Meer woningen voor specifieke doelgroepen, ouderen, jongeren, kwetsbare inwoners.

• Verduurzaming van de woningvoorraad en van de mobiliteit • Goede verdeling van voorzieningen over de kernen • Inzetten op een groene, klimaatadaptieve openbare ruimte met ruimte voor sport, spel en ontmoeting • Inzetten op leefbaarheid, veiligheid, ontplooiing en ondernemen. • Verplaatsing hinderlijke bedrijven uit kernen naar bedrijventerreinen.

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

85

7. VISIE VAN EN VOOR DE BOMMELERWAARD Bedrijventerrein: • Ruimte voor kennisintensieve en innovatieve bedrijvigheid • Duurzame en toekomstbestendige bedrijvigheid • Ruimte voor duurzame energieopwekking in combinatie met andere functies, zoals zon op dak • Stimulering van efficiënt ruimtegebruik op bedrijventerreinen • Inzetten verbeteren kwaliteit bedrijventerreinen gericht op meer groen en verbetering van de veiligheid • Inzet op een goede landschappelijk ingepaste overgang van bedrijventerreinen naar landschap • Natuurinclusief bouwen • Relatie/clustering met de agribusiness-sector goed in beeld houden • Juiste bedrijvigheid op de juiste plek Intensieve landbouw: • Intensivering van deze gebieden, met aandacht voor ontsluiting, landschap en omliggende functies en aandacht voor een gezonde woonomgeving. • Heldere inrichting en structuur met aandacht voor ruimtelijke kwaliteit • Verduurzaming en vergroening van de bedrijven • Ruimte voor innovatie • Ruimte voor opwekking van duurzame energie • Kwalitatief goede huisvesting arbeidsmigranten met voldoende voorzieningen en ruimte leefomgeving • Verbetering verkeersafwikkeling (vracht/fietsverkeer)

Kernwaarden: • Behoud door ontwikkeling • Toegankelijkheid/educatie • Ruimte voor verduurzaming van erfgoed, op een manier die past bij het beschermde stads- en dorpsgezicht • Samenwerking en promotie van alle (cultuurhistorisch) waardevolle elementen en structuren • Aansluiting op recreatieve/toeristische routenetwerken, (verblijfs)recreatieve voorzieningen en andere trekkers. • Veilige fietsroutes over de dijk

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

86

8. UITVOERING met uitvoeringsprogramma en ingaan op: uitwerking in programma’s, samenhang met andere instrumenten, beleidscyclus, monitoring en juridische aspecten. PM

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

87

8. UITVOERING Welke onderwerpen worden uitgewerkt in programma’s? De Omgevingswet geeft de gemeente de mogelijkheid om voor specifieke gebieden of specifieke onderwerpen een programma te maken. Dit programma vormt dan een verlengstuk van de omgevingsvisie. In een programma kunnen bepaalde (kern)opgaven of acties verder worden uitgewerkt. Er staat in welk doel de gemeente wil bereiken, welke stappen de gemeente gaat zetten om dat doel te bereiken en binnen welke tijd we de doelen willen halen. Programma’s worden door het College van Burgemeester en Wethouders opgesteld. De hoofdlijnen van het bestaand beleid hebben we opgenomen in de omgevingsvisie onder de kernopgaven. Deze bevatten doelen en acties die leidend zijn bij de ontwikkeling van de gemeente Zaltbommel en Maasdriel. Deze doelen kunnen uitgewerkt worden in een programma. Denk bijvoorbeeld aan de gemeentelijke uitwerking van de Regionale Energie Strategie.

Na vaststellen van de visie wordt de visie elke … jaar geactualiseerd. Nieuw beleid wordt op dat moment verwerkt in de omgevingsvisie. We kijken steeds of we daarmee kunnen volstaan of dat we dit uitwerken in een programma.

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

88

8.1 JURIDISCHE ASPECTEN Evt. samenvoegen met kernopgave milieu? Hoe gaan we om met ons milieu? We zorgen voor het milieu en voorkomen vervuiling Als het om milieu gaat heeft Nederland in de Europese Unie afspraken gemaakt die altijd en voor alle gemeenten gelden. Dit zijn afspraken over de manier waarop we zorgen voor ons milieu. Er zijn vier regels. Deze regels worden de vier milieubeginselen genoemd. De Omgevingsvisie gaat uit van de vier beginselen: 1. Het voorzorgsbeginsel. Dit betekent dat we activiteiten voorkomen waarvan we verwachten dat ze negatief zijn voor het milieu. 2. Het beginsel van preventief handelen. We proberen milieuvervuiling zoveel mogelijk te voorkomen. Dit betekent dat we vooraf maatregelen nemen om een negatief gevolg van een activiteit te voorkomen. Denk aan de inzet van de beste technieken zodat er geen luchtvervuiling ontstaat. 3. Het beginsel van bestrijding aan de bron. Dit betekent dat we bij een negatief gevolg als eerste kijken of er iets bij of in de directe omgeving van de activiteit zelf kan worden veranderd zodat dit negatieve gevolg wordt voorkomen. Bijvoorbeeld door vuile lucht af te vangen of door geluiddempende maatregelen toe te passen. 4. Het beginsel de vervuiler betaalt. Dit betekent dat degene die de activiteit uitvoert ook moet betalen voor het voorkomen van negatieve gevolgen.

Dat zijn bijvoorbeeld maatregelen bij de ontvanger, of het opruimen van vervuiling. Ons milieubeleid sluit aan op deze beginselen. Dat betekent dat wij de gebruiksruimte brongericht verdelen. Wanneer maatregelen aan de bron niet voldoende zijn om negatieve gevolgen voor het milieu te voorkomen, is het nodig om maatregelen bij de ontvanger te nemen.

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

89

8.1 JURIDISCHE ASPECTEN Hoe gaan we om met ons milieu? Milieuonderzoek Er is voor deze Omgevingsvisie geen milieueffectrapportage gemaakt. Deze visie zet het bestaande beleid voort. Er worden geen nieuwe locaties voor ruimtelijke ontwikkelingen aangewezen, die het doorlopen van een m.e.r.procedure nodig maken. Er zijn ook geen aanwijsbare ‘m.e.r.-(beoordelings)plichtige besluiten opgenomen. De omgevingsvisie gaat uit van ‘uitnodigingsplanologie’. In plaats van aan te geven wat op welke plaats mogelijk is, geeft de omgevingsvisie een kader voor nieuwe ontwikkelingen. De kernopgaven uit deze omgevingsvisie zijn nog abstract. Daardoor zijn de milieueffecten daarvan niet goed in te schatten.

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

90

OMGEVINGSVISIE wettelijke verplichtingen

• Beschrijving hoofdlijnen kwaliteit fysieke leefomgeving • Beschrijving hoofdlijnen voorgenomen ontwikkeling, gebruik, beheer, bescherming en behoud van het grondgebied • Hoofdzaken voor de fysieke leefomgeving te voeren integrale beleid • Rekening houden met de milieubeginselen Verdrag werking Europese Unie (o.a. voorzorgbeginsel, preventief handelen e.d.) • Verplichte motivering van participatie: hoe zijn partijen bij de voorbereiding van de omgevingsvisie betrokken geweest.

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

91

9. GRONDBELEID EN FINANCIËN met grondbeleid, kostenverhaal en financiële bijdragen (later in te voegen). H evt. samenvoegen met H8.

Wanneer heeft de gemeente voorrang bij de aankoop van gronden? PM hoofdlijnen grondbeleid (aanvullen gem) De gemeente kan een voorkeursrecht vestigen op gronden van anderen. Dat betekent dat de gemeente deze grond als eerste mag aankopen. Hiermee kan de gemeente ervoor zorgen dat bepaalde gronden een functie krijgen die de gemeente voor ogen heeft. Het gaat hierbij om niet-agrarische functies op agrarische grond, bijvoorbeeld woningbouw of een zonnepark. Als de gemeente een voorkeursrecht wil vestigen, moet de beoogde nieuwe functie blijken uit de Omgevingsvisie of een Programma of uit het Omgevingsplan.

Op dit moment heeft de gemeente een voorkeursrecht gevestigd op PM (gem).

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

92

9. GRONDBELEID EN FINANCIËN Hoe gaat de gemeente om met kosten? Wij vinden het belangrijk dat ruimtelijke ontwikkelingen bijdragen aan zaken die voor het algemeen belang zijn. Bijvoorbeeld de aanleg van een rondweg of de verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Op grond van de Omgevingswet kan de gemeente in een omgevingsvisie kostensoorten en/of categorieën ruimtelijke ontwikkelingen (fondsen) aanwijzen waaraan een financiële bijdrage gevraagd wordt. In een Programma en het Omgevingsplan wordt uitgewerkt hoe en wanneer het kostenverhaal en/of de financiële bijdrage wordt gevraagd. Wij hebben het voornemen om kostensoorten en categorieën ruimtelijke ontwikkelingen aan te wijzen. De omgevingsvisie wordt op dit onderdeel nog aangevuld. Gemeenten aangeven welke onderdelen opgenomen moeten worden.

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

93

10. ACHTERGRONDEN

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

94

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

95

BIJLAGEN

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

96

Beschrijving waarden per deelgebieden

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

Deelgebied

‘Het buitendijks land’

Pm deelgebied met z/w achtergrond vanuit versie 22-04 (zie dia 25) (geldt voor alle deelgebieden; deze worden toegevoegd als Waardenkaart definitief is)

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

Deelgebied

‘Het buitendijks land’

Beschrijving Het deelgebied ‘Het buitendijks land’ omvat het winterbed (de uiterwaarden) van de Waal, de Maas en de afgedamde Maas. De rivieren vormen een dynamisch systeem, een samenspel tussen natuurlijke processen en menselijk ingrijpen. De Waal is een brede, voornamelijk laaggelegen slingerende rivier met grote verschillen in waterstanden. De Waal moet in perioden met hoge rivierafvoer twee derde van de Rijnafvoer voor haar rekening nemen en is daarmee de grootste vrijafstromende Rijntak. Het is ook de meest dynamische riviertak van het Rijnsysteem. In perioden met hoog water vindt erosie en sedimentatie plaats en 'vormt' de rivier het landschap. De reliëfrijke uiterwaarden bestaan voornamelijk uit graslanden, afgewisseld met enkele akkers, bosjes, bomenrijen, moerasgebiedjes en geïsoleerde oude riviertakken (strangen en geulen). Veel uiterwaarden zijn vergraven voor zand en/of kleiwinning. De Maas is smaller dan de Waal en kent als regenrivier zowel hoge als lage waterstanden. De uiterwaarden van de Maas zijn minder vergraven en overstromen één à tweemaal per jaar. In de uiterwaarden komt wat bedrijvigheid voor, zoals steenfabrieken, restaurants, kampeerterreinen en jachthavens. Het eiland van Alem is een bijzonder element in de uiterwaarden. Het eiland ligt in de binnenbocht van de vroegere Maas.

De uiterwaarden van de Maas zijn relatief droog en bevatten weinig water en moeras. Op enkele plekken staan fraaie meidoornhagen, restanten van het Maasheggenlandschap. De Afgedamde Maas is een oude tak van de rivier de Maas. Tussen 1273 en 1904 vormde de Afgedamde Maas de hoofdstroom van de Maas. Het water van de Maas en van de Waal (vanuit de Rijn) moesten beide via de Merwede worden afgevoerd. Doordat het water van de Waal hoger was, stuwde het water van de Maas op. Als gevolg hiervan is in de 19 e eeuw besloten om het maassysteem los te koppelen van het Merwede/Waal/Rijn systeem door het graven van de Bergsche Maas en het afsluiten van de Afgedamde Maas bij Well.

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept

Deelgebied

‘Het buitendijks land’

Bestaande waarden: + Rivier en rivierbedding, aanwezigheid strangen, wielen + Waterafvoer en waterberging + Het groene en rustige karakter met hoge natuurwaarden + De toegankelijkheid + Overwegend natuur en toerisme langs de Maas + Overwegend landbouw en toerisme langs de Waal

Omgevingsvisie Bommelerwaard - Concept