Bestuursrapportage 2023 DEF

Bestuursrapportage 2023

Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Voortgang programmabegroting 2023 2.1 Stand van zaken acties 2.2 Financiële ontwikkelingen op hoofdlijnen

3 5 6 10

3 Gemeentefonds 4 Voortgang per programma

13 15

1. Bestuur en burgerzaken

16

2. Veiligheid

19

3. Verkeer en vervoer

21

4. Economie

24

5. Onderwijs

27

6. Sport, cultuur en recreatie

30

7. Sociaal domein

34

8. Volksgezondheid en milieu

39

9. Volkshuisvesting

43

Algemene dekkingsmiddelen

47

Overhead

50

Vpb

52

Onvoorzien

54

5 Oekraïense vluchtelingen 6 Kredieten 7 Energie 8 Projectbudgetten 9 Indexeringen Bijlage 1: Technische wijzigingen

56 57 59 60 64 67

Bestuursrapportage 2023 - 2

1 Inleiding Voor u ligt de Bestuursrapportage 2023. De bestuursrapportage is een tussentijdse rapportage waarin de afwijkingen ten opzichte van de Programmabegroting 2023 worden toegelicht zowel in geld als in tijd. De bestuursrapportage biedt de gemeenteraad een voortgang van de lopende activiteiten en projecten gedurende het lopende begrotingsjaar en een tussentijdse evaluatie van de financiële stand van zaken. Hierdoor kan de raad beoordelen of de gestelde doelen en begrotingsdoelstellingen op schema liggen. Het bestuursakkoord met daarin diverse speerpunten was een belangrijk document bij de uitwerking van de begroting 2023. Deze speerpunten voert het college uit. Hiervoor zijn in de programma's van de begroting verschillende activiteiten opgenomen. Samen zorgen deze activiteiten ervoor dat er voortgang zit in de uitvoering van deze speerpunten. De stand van zaken met betrekking tot de activiteiten is in hoofdstuk 2 gepresenteerd. Als een activiteit niet volgens planning loopt in tijd of geld leggen wij daarover verantwoording af in het betreffende programma. In de bestuursrapportage staan we stil bij de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Ook in 2023 heeft Maasdriel een bijdrage geleverd door een groep Oekraïners op te vangen. Onze gemeentelijke crisisorganisatie is vervangen door een projectteam met professionals.

De inzet daarvan is gericht op het vergroten van de mate van zelfstandig functioneren van deze groep. De Maasdrielse aanpak voor de opvang van Oekraïners heeft landelijke aandacht. Het ministerie van Justitie & Veiligheid noemt Maasdriel één van de praktijkvoorbeelden. De kracht hiervan ligt in het zelfontwikkelde crisismodel en het opzetten van een team met professionals die samenwerking onderhouden met bijvoorbeeld scholen en huisartsen. Dankzij de centrale opvanglocatie is de organisatie effectief en efficiënt met betrekking tot de beschikbaar gestelde middelen. Een ander thema waarin wij u meenemen zijn de gevolgen van de gestegen energieprijzen voor onze gemeente. Bij het vaststellen van de Programmabegroting 2023 heeft uw raad ingestemd met het vormen van een egalisatiereserve van totaal € 800.000 voor de jaren 2023 en 2024. Deze reserve Energiecrisis is bedoeld om de gestegen energielasten op te kunnen vangen. Tijdens de begrotingsraad is met uw raad afgesproken dat het college de raad informeert als er onttrekkingen uit deze reserve plaatsvinden. Op dit moment verwachten wij voor het jaar 2023 in totaal € 337.000 uit deze reserve nodig te hebben om de meerkosten op te kunnen vangen. Verwant daaraan is dat gedurende 2022 en 2023 de inflatie in Nederland en daarbuiten gestegen is. Dit is een ontwikkeling die impact heeft op de gemeente Maasdriel.

In het hoofdstuk indexeringen nemen we u per programma en per vakgebied mee in de gevolgen van de inflatie voor onze begroting. Nieuw in de bestuursrapportage is het onderdeel projectbudgetten. We leggen weliswaar verantwoording af over de uitvoering van de begroting van het lopende jaar. Diverse projecten kennen echter een grondslag in de jaren voor 2023. We zijn gewend om daar bij de jaarstukken verantwoording over af te leggen. We hevelden meer dan 20 projecten over van 2022 naar 2023. Daarvoor leggen we nu al tussentijds verantwoording af.

Bestuursrapportage 2023 - 3

De bestuursrapportage heeft een financieel resultaat voor de lopende begroting van 2023 maar ook voor de jaren 2024 en verder. De begroting wordt voor zowel het jaar 2023 als ook de jaren daarna met € 1,1 à € 1,2 miljoen nadelig bijgesteld. In de kaderbrief 2024 is de inschatting van de structurele effecten opgenomen van jaarlijks € 1,25 miljoen. Het benodigde bedrag op basis van deze bestuursrapportage is binnen dit kader gebleven. Dit is het gevolg van een aantal voor- en nadelen die u bij het lezen tegenkomt in deze bestuursrapportage. De voornaamste voordelen betreffen: • De vertaling van de meicirculaire 2023, waarbij we een compensatie hebben ontvangen voor inflatie. De inflatie neemt toe ten opzichte van de uitgangspunten die het kabinet hanteerde tijdens Prinsjesdag. Hierdoor stijgt ook het deel voor loon- en prijsontwikkelingen in het gemeentefonds. • De legesinkomsten uit omgevingsvergunningen zijn aangepast op basis van gegevens uit voorgaande jaren en de verwachte aanvragen voor het huidige jaar. • Het financieel voordeel doordat investeringen zijn doorgeschoven in de tijd (voordeel kapitaallasten); De voornaamste nadelen betreffen: • De inflatie die doorwerkt in de budgetten van de gemeente. • De rentelasten van de aangetrokken lening van € 20 miljoen en geherfinancierde lening van € 7 miljoen.

• De gevolgen van de bestuursrapportage 2023 van de gemeenschappelijke regeling Werkzaak voor onze begroting. • De financiële vertaling van het CAO akkoord voor onze ambtenaren. • De exploitatiebijdrage voor De Kreek voor de jaren 2023 en 2024; Over het jaar 2023 leggen we via de jaarstukken 2023 verantwoording af. De jaarstukken geven inzicht in de mate waarin de doelen van de gemeente zijn bereikt gedurende het afgelopen jaar. Namens het college, Michiel Alexander de Raaf wethouder Financiën

Bestuursrapportage 2023 - 4

2 Voortgang programmabegroting 2023 De voortgang van de uitvoering van de programmabegroting 2023 wordt in tijd en in geld gepresenteerd via een stoplichtenmodel. Als de kleur niet op groen staat vindt u in de programma's een toelichting. Als de uitvoering conform planning en binnen de gestelde financiële kaders verloopt gaan we daar niet verder op in.

Bestuursrapportage 2023 - 5

Voortgang programmabegroting 2023 2.1 Stand van zaken acties Toelichting kleuren status tijd Wordt het resultaat conform planning gehaald? uitvoering conform planning / gereed onzeker of planning wordt gehaald knelpunt; wordt niet gehaald conform planning / nog niet gestart

Toelichting kleuren status financiën Zijn de toegekende middelen toereikend? uitvoering blijft binnen het budget onzeker of uitvoering binnen het budget blijft knelpunt; overschrijding van het budget

In deze bestuursrapportage rapporteren wij alleen over de afwijkingen en stellen we voor de activiteiten met status 'rood' een nieuwe planning en/of budget vast. De kleuren oranje en rood zijn niet goed te onderscheiden. Daarom is de status hieronder in woord toegelicht.

Onderwerp

Status Tijd

Status Financiën

Programma 1 Bestuur en ondersteuning Versterken bestuurskracht

v

v

Lokale democratie versterken

v

v

Kerngericht Werken

v

v

Optimale en digitale dienstverlening

v

v

Herzien Beleidsregel bestuurlijke handhaving artikel 13b Opiumwet

v

v

Samenwerking Integraal Gemeentelijk Projectteam continueren

v

v

Cybercrime - deelname aan de week van de digitale veiligheid 2023

oranje

v

Meewerken aan Keurmerk Veilig Buitengebied

v

oranje

Herziening Regionaal Risicoprofiel, Beleidsplan en Crisisplan

v

v

Programma 2 Veiligheid

Bestuursrapportage 2023 - 6

Onderwerp

Status Tijd

Status Financiën

Herziening crisisstructuur

v

v

Uitbreiding capaciteit handhaving boa's

v

v

Implementatie integrale handhavingsvisie gemeente Maasdriel

v

v

oranje

oranje

Programma 3 Verkeer en vervoer Onderhouden verhardingen Voorbereiden werkzaamheden Zuidelijke Ontsluitingsroute (ZOR)

v

v

oranje

oranje

Opstellen gebiedsvisie in het kader van de MIRT A2

v

v

Voorbereiden en aanleggen Snelfietsroute F2 (Zaltbommel - 's-Hertogenbosch)

v

v

Afronden werkzaamheden doortrekken Maas-Waalweg

v

v

Ontwikkeling werklocaties

oranje

v

Verhogen organisatiegraad

v

oranje

Faciliteren duurzaamheid op bedrijventerreinen

v

v

Bijdrage RSF (regionaal stimuleringsfonds)

v

v

Economische promotie - uitvoering streekplan

v

v

Opstellen visie Economie en Toerisme

v

oranje

v

v

oranje

v

v

v

Uitvoeren Gemeentelijk Verkeers- en vervoerplan (GVVP)

Programma 4 Economie

Programma 5 Onderwijs Implementatie Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Het verminderen van laaggeletterheid Realisatie taalimpulsklas Wijzigen verordening leerlingenvervoer

v

v

oranje

oranje

v

v

Invullen project sportief groot worden

v

v

Meer impact buurtsportcoach

v

v

Opstellen (buiten)sportaccommodatiebeleid

oranje

rood

Realisatie kunst langs de streekproductenroute

v

v

Realisatie Mobiele Erfgoed Tentoonstelling (MET)

oranje

v

Verankeren project Meer muziek in de klas

oranje

v

Herziening subsidieverordening

v

v

Opstellen omgevingsprogramma Groen en Bomen

v

rood

Aanscherpen convenant VVE Onderzoeken mogelijkheden Peutermonitor Programma 6 Sport, cultuur en recreatie

Opstellen eindrapportage pilot biodiversiteit

v

v

Duidelijkheid over Oké FM

v

v

Reduceren van de wachtlijsten

v

v

Programma 7 Sociaal domein

Functionerende adviespleinen Maasdriel

v

v

Borgen van inclusieve dagactiviteiten

v

v

Tegengaan van eenzaamheid

v

v

oranje

oranje

Versteviging sociale infrastructuur Leren van ervaringsdeskundigen

v

v

Sociale Kaart

v

v

Bestuursrapportage 2023 - 7

Onderwerp Bereik jongerenwerk uitbreiden

Status Tijd

Status Financiën

v

v

Uitbreiding trajecten Toekomstcoaching

v

v

Ontlasten mantelzorgers met voucher

v

v

oranje

oranje

v

v

Uitbreiding pilot praktijkondersteuners GGZ Jeugd Potentieel talent beter benutten Vereenvoudiging inkomensregelingen

v

v

Verbeteren toegang schuldhulpverlening

v

v

Impuls voor budgetcoaching

v

v

Opstellen uitvoeringsplan beleidsnota Samenleven

v

v

Uitvoeren thema's Preventieakkoord

v

v

oranje

v

Structureel aanbieden Alcohol Verkeer Cursus

v

v

Opstellen nieuw duurzaamheidsprogramma

v

v

Herijking Regionale Energie Strategie

v

v

Voorbereiden pilots gemeente aardgasvrij

v

v

v

v

v

v

v

v

Programma 8 Volksgezondheid en milieu

Opvolgen uitkomsten nalevingsonderzoek

Maatschappelijke tender zonneveld & notitie participatie energieprojecten en coöperatief lokaal eigendom Afronding project in het kader van de Regeling Reductie Energieverbruik Woningen - Stimuleren van de verduurzaming van de (particuliere) woningvoorraad Uitrollen netwerk openbare laadpalen Bewerkstelligen trede 3 van de CO2 prestatieladder

v

v

Uitvoeren maatregelen verlagen energiearmoede

v

v

Regionaal: Uitvoeren samenwerkingsagenda klimaatadaptatie

oranje

v

Lokaal: Lokale Klimaatadaptatie Strategie en Uitvoeringsagenda

rood

rood

Lokaal: Kijken naar kansen om bedrijventerrein meer klimaatbestendig in te richten

oranje

rood

Aan de slag met het uitvoeringsprogramma water en riolering

oranje

v

oranje

oranje

Programma 9 Volkshuisvesting Voorbereiden herinrichting Centrumgebied Ammerzoden

v

v

Afronden haalbaarheidsonderzoek rivierfront Kerkdriel

Regie nemen op de uitvoering van de projecten Masterplan Maas

oranje

v

Afronden onderzoek gebiedsontwikkeling Alem en St. Andries

rood

rood

Opstarten haalbaarheidsstudie herontwikkeling dorpsfront Hedel

rood

v

Invoering Omgevingswet

v

v

Vaststellen Kernenvisies Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel

v

v

Monitoring en herbestemming intensieve veehouderij (IVH)

oranje

v

Uitwerken van het kader groene en maatschappelijke verevening

oranje

v

Uitwerken van het Plussenbeleid

oranje

v

Woningbouw realiseren

v

v

Verkennen mogelijkheden nieuwe woningbouwlocaties

v

v

v

v

v

v

Realiseren naar behoefte woningen en woonvormen voor aandachtsgroepen (een thuis voor iedereen) Realiseren van woonvormen voor ouderen Voldoen aan taakstelling huisvesting statushouders

Bestuursrapportage 2023 - 8

Onderwerp Duurzaam wonen

Status Tijd

Status Financiën

v

v

Bestuursrapportage 2023 - 9

Voortgang programmabegroting 2023 2.2 Financiële ontwikkelingen op hoofdlijnen Hieronder treft u een verloopoverzicht van het begrotingssaldo inclusief het effect van deze bestuusrapportage. Daarnaast zijn de effecten van de bestuursrapportage inzichtelijk gemaakt per programma, gesplitst naar structureel en incidenteel. Verloop begrotingssaldo In november 2022 is de Programmabegroting 2023 vastgesteld met een positief begrotingsresultaat van € 113.000. In de periode rondom en na de vaststelling van de begroting hebben raadsbesluiten geleid tot een bijstelling van het begrotingssaldo. Dit saldo is het startpunt van het verloop dat hieronder wordt gepresenteerd.

Bestuursrapportage 2023 - 10

Financieel effect bestuursrapportage 2023

Stand van zaken financieel (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo Programmabegroting 2023

113 V

536 V

1.917 V

315 V

373 V

Amendementen Begrotingsraad (03-11-22)

7N

5N

5N

-

-

Verordening tegemoetkoming afvoeren

20 N

-

-

-

-

Septembercirculaire 2022 (08-12-22)

107 N

550 N

1.930 N

328 N

328 N

Legesverordening 2023 (RB 08-12-22)

127 V

199 V

199 V

199 V

199 V

Aanpassing verordening onroerende-

60 V

60 V

60 V

60 V

60 V

Verkoop ondergrond ijsbaan (16-02-23)

3V

-

-

-

-

Bijdrage Mobiliteitsfonds (16-02-23)

27 N

27 N

27 N

27 N

27 N

Saldo Programmabegroting inclusief

142 V

213 V

214 V

219 V

277 V

incontinentiemateriaal (RB 13-10-2022)

zaakbelasting 2023 (RB 26-01-23)

raadsbesluiten Meicirculaire 2023 (vanaf 2024)

-

3.823 V

3.290 V

2.466 V

1.814 V

Begrotingssaldo na verwerking

142 V

4.036 V

3.504 V

2.685 V

2.091 V

3.905 N

2.934 N

5.383 N

5.329 N

142 V

131 V

570 V

2.698 N

3.238 N

Precariobelasting (RB 30-03-2023)

-

48 N

48 N

48 N

48 N

Actualisering bouwgrondexploitaties

26 V

20 V

113 V

92 V

54 V

Bijstellen effect bestuursrapportage 2023

1.217 N

49 V

98 V

177 V

173 V

Saldo na Bestuursrapportage 2023

1.049 N

152 V

733 V

2.477 N

3.059 N

meicirculaire 2023 Kaderbrief 2024 Begrotingssaldo na verwerking kaderbrief 2024

jaarstukken 2022

Financiële effecten per programma: Structureel en incidenteel De gemeentelijk toezichthouder (de provincie Gelderland) toetst de begroting op structureel perspectief. Dat wil zeggen dat het structureel begrotingssaldo meerjarig een positief saldo moet laten zien. Deze bestuursrapportage heeft een financieel effect van circa € 1,2 miljoen nadelig voor de begrotingsjaren 2024 t/m 2025. In de kaderbrief inclusief beleidsprioriteiten is uitgegaan van een effect van € 1.250.000 per jaar. De uitkomsten van deze bestuursrapportage passen daarmee binnen de geschetste effecten in de kaderbrief.

Bestuursrapportage 2023 - 11

Structurele effecten per programma (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Programma Bestuur en Ondersteuning

142 N

151 N

148 N

116 N

94 N

Programma Veiligheid

20 N

20 N

20 N

20 N

20 N

Programma Verkeer vervoer en waterstaat

533 V

50 N

103 N

154 N

244 N

Programma Economie

-

-

-

-

-

Programma Onderwijs

1V

6V

6V

6V

1V

Programma Sport, cultuur en recreatie

147 N

128 N

117 N

106 N

106 N

Programma Sociaal domein

635 N

662 N

667 N

667 N

667 N

Programma Volksgezondheid

14 N

16 N

16 N

16 N

16 N

Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke

123 V

88 V

88 V

88 V

88 V

Overhead

236 V

308 V

310 V

310 V

310 V

Algemene Dekkingsmiddelen

735 N

576 N

484 N

397 N

329 N

Totaal

800 N

1.201 N

1.152 N

1.073 N

1.077 N

Incidentele effecten per programma (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Programma Bestuur en Ondersteuning

4N

-

-

-

-

140 N

-

-

-

-

Programma Verkeer vervoer en waterstaat

-

-

-

-

-

Programma Economie

-

-

-

-

-

Programma Onderwijs

152 N

-

-

-

-

Programma Sport, cultuur en recreatie

242 N

-

-

-

-

Programma Sociaal domein

500 N

-

-

-

-

Programma Volksgezondheid

45 V

-

-

-

-

Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke

235 N

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Algemene Dekkingsmiddelen

811 V

-

-

-

-

Totaal

417 N

-

-

-

-

ordening en stedelijke vernieuwing

Programma Veiligheid

ordening en stedelijke vernieuwing Overhead

Voor de toelichting wordt verwezen naar het kopje financieel onder ieder programma.

Bestuursrapportage 2023 - 12

3 Gemeentefonds De inkomsten uit het gemeentefonds is de grootste structurele inkomstenbron van de gemeente. De hoogte van de inkomsten is tot en met 2025 gekoppeld aan de Rijksuitgaven (trap-op-trap-af). De uitkomsten van de Meicirculaire 2023 zijn weergegeven in onderstaande tabel. In de bestuursrapportage wordt alleen het begrotingsjaar 2023 meegenomen. Het meerjarenperspectief komt terug in de Kaderbrief 2024. We vergelijken de Meicirculaire 2023 met de Septembercirculaire 2022. Deze laatste circulaire is met een raadsbesluit verwerkt in de begroting. Het verschil is als volgt:

Omschrijving (x € 1.000)

2023

Eindstand Meicirculaire 2023

41.500

MJB 2023

40.454

Verschil

1.046

Waarvan: Taakmutaties (excl. Sociaal Domein)

-81

IU/DU

-344

Vrij te besteden

621

Hieronder een aantal belangrijke onderwerpen: Flankerend beleid energiearmoede - € 35.000 Het kabinet stelt incidenteel geld beschikbaar voor de jaren 2022 tot en met 2024 om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Van dit bedrag wordt in 2023 een deel via het gemeentefonds beschikbaar gesteld voor de verwachte extra inzet die nodig zal zijn op het gebied van vroegsignalering en om gemeenten tegemoet te komen in het verwachte extra beroep op bijzondere bijstand. Een eventueel bedrag voor 2024 is nog niet bekend. Dienstverlening gemeente aanpak armoede en schulden - € 28.000 In juli 2022 is de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden aan de Tweede Kamer gepresenteerd. Een deel van de bijbehorende middelen wordt via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld als investering in betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden. Gemeenten kunnen deze middelen inzetten om aan de slag te gaan met de prioriteiten van de Aanpak geldzorgen, armoede en schulden, zoals het verdubbelen van het gebruik van de schuldhulpverlening en het tegengaan van kinderarmoede. Bommenregeling - € 247.000 We ontvangen een suppletie-uitkering Bommenregeling welke wordt gebruikt ter dekking van projecten. Dit bedrag sluit aan met het raadsbesluit van 16 februari 2023.

Bestuursrapportage 2023 - 13

Leerlingenvervoer Oekraïne - € 86.000 Eind januari 2023 zijn er meer dan 88.000 vluchtelingen uit Oekraïne naar Nederland gekomen en ingeschreven in de basisregistratie personen (BRP), onder wie circa 18.000 kinderen en jongeren. Scholen en gemeenten spannen zich in om deze leerlingen onderwijs te bieden. Hier hoort in sommige gevallen ook het vervoer naar de school bij. Gemeenten hebben de regie en verantwoordelijkheid voor het leerlingenvervoer aan leerlingen uit Oekraïne. De bedragen voor het 2e deel van het schooljaar 2022/2023 zijn gebaseerd op het aantal geregistreerde kinderen uit Oekraïne, met peildatum 23 januari 2023. Voor de gemeente Maasdriel betekent dit een bedrag van € 86.000. Taal voor ontheemden uit Oekraïne - € 41.290 Deze middelen hebben tot doel het gemeentelijke aanbod van taalonderwijs aan volwassen ontheemden uit Oekraïne te stimuleren Om een hogere arbeidsparticipatie te stimuleren, het mogelijk te maken voor Oekraïners om werk te doen dat past bij hun vaardigheden en opleiding en om deel te kunnen nemen aan de Nederlandse maatschappij, is het leren van de Nederlandse taal essentieel.

Bestuursrapportage 2023 - 14

4 Voortgang per programma

Bestuursrapportage 2023 - 15

Programma

1. Bestuur en burgerzaken

Bestuursrapportage 2023 - 16

Programma 1. Bestuur en burgerzaken Taakvelden Bestuur, burgerzaken

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • Een duidelijke positie en rol van dorpsraden en andere overlegplatforms; • Het faciliteren van inwonersinitiatieven; • Het versterken van de bestuurskracht; • Een Strategische toekomstvisie Bommelerwaard 2030; • Meer regie op de doelen, prestaties en kosten van de Verbonden Partijen. • Een toekomstbestendige organisatie; • Een transparante en toegankelijke lokale overheid (Wet Open Overheid); • In control komen; • Archiveren en documenteren; • Een optimale dienstverlening; • Het faciliteren van de (nieuwe) gemeenteraad.

Financieel Structurele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Bezoldiging collegeleden en vergoedingen

106 N

106 N

106 N

106 N

106 N

Paspoorten en id's

41 V

29 V

30 V

55 V

67 V

Bijdrage Regio Rivierenland

50 N

50 N

50 N

50 N

50 N

Kapitaallasten

-

3V

3V

3V

3V

Overige mutaties

27 N

27 N

25 N

19 N

8N

raadsleden

Bezoldiging collegeleden en vergoeding raadsleden De vergoeding of bezoldiging die raadsleden, wethouders en burgemeesters krijgen voor hun werk, hangt af van de grootte van de gemeente. De CAO voor rijksambtenaren wordt gevolgd. Paspoorten en identiteitsbewijzen De komende jaren worden er meer paspoorten en identiteitsbewijzen uitgegeven. Het tarief voor een paspoort en identiteitsbewijs bestaat uit een Rijksdeel wat afgedragen wordt aan het Rijk en een gemeentedeel wat door het Rijk is gebonden aan een maximum. Het structurele voordeel heeft te maken met het gemeentedeel van het tarief wat gezien kan worden als een soort ''beloning'' voor het werk en inzet die de gemeente doet met betrekking tot paspoorten en identiteitsbewijzen. Hoe meer paspoorten en identiteitsbewijzen er worden uitgegeven hoe hoger het voordeel als gevolg van toename van het gemeentedeel van het tarief.

Bestuursrapportage 2023 - 17

Bijdrage Regio Rivierenland - inkoop jeugdhulp De gemeenten Maasdriel en Zaltbommel kopen gezamenlijk de zorg in die valt onder de Wmo en de Jeugd. In april 2022 hebben Maasdriel en Zaltbommel – in reactie op de verplichting vanuit het Rijk om samen te werken in jeugdzorgregio’s – gevraagd om in dit inkoop- en samenwerkingsprogramma mee te kunnen doen voor de inkoop van de percelen intramurale (verblijf) jeugdhulp. Daarvoor krijgen we vanzelfsprekend een extra rekening waar niet voldoende budget voor is. De kosten voor 2022 bedroegen ruim € 30.000. Om te voldoen aan de financiële verplichtingen als gevolg van de nieuwe samenwerkingsafspraken per 1 juli 2023, is extra budget van € 50.000 per jaar nodig.

Incidentele effecten (x € 1.000) Overige mutaties

2023

2024

2025

2026

2027

4N

-

-

-

-

Bestuursrapportage 2023 - 18

Programma

2. Veiligheid

Bestuursrapportage 2023 - 19

Programma 2. Veiligheid Taakvelden Crisisbeheersing en brandweer, openbare orde en veiligheid

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • Een toenemend veiligheidsgevoel; • Een veilige leefomgeving; • Terugdringen ondermijning.; • Bevorderen naleefgedrag; • Crisibeheersing verbeteren.

Acties Cybercrime - deelname aan de week van de digitale veiligheid 2023 Stand van zaken Dit jaar is er geen week van de digitale veiligheid, maar een aanhaak kalender voor het gehele jaar. Daarnaast vinden momenteel de voorbereidende werkzaamheden plaats voor de uitrol van het lesprogramma Hackshield bij de basisscholen in komend schooljaar 2023-2024. HackShield leert kinderen zich spelenderwijs wapenen tegen cybercriminaliteit.

Meewerken aan Keurmerk Veilig Buitengebied Stand van zaken In september volgt de eerste certificering in het kader van Keurmerk Veilig Buitengebied. Momenteel wordt gewerkt aan de opzet van de eerste controlenacht. Het is nog onbekend welke en hoeveel kosten er gemaakt worden.

Financieel Structurele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Overige mutaties

20 N

20 N

20 N

20 N

20 N

Totaal

20 N

20 N

20 N

20 N

20 N

Incidentele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Loon- en prijsstijgingen VRGZ

140 N

-

-

-

-

Totaal

140 N

-

-

-

-

Loon- en prijsstijgingen Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Door hogere prijzen en de inwerkingtreding van de nieuwe CAO is in 2023 de bijdrage aan de VRGZ hoger dan begroot. De VGRZ kan dit niet opvangen binnen hun weerstandsvermogen. De structurele doorwerking is in de begroting 2024 van VRGZ opgenomen. Wij verwerken dit bij onze begroting 2024.

Bestuursrapportage 2023 - 20

Programma

3. Verkeer en vervoer

Bestuursrapportage 2023 - 21

Programma 3. Verkeer en vervoer Taakvelden Verkeer en vervoer, parkeren, parkeerbelasting, recreatieve havens, economische havens en waterwegen, openbaar vervoer

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • Een veilig, goed functionerend en goed onderhouden wegennetwerk wat op een optimale manier aansluit op het provinciale en landelijke wegennetwerk.

Acties Onderhouden verhardingen Stand van zaken In het Wegbeheerplan 2018-2021 is opgenomen dat wij de verhardingen in de gemeente op kwaliteitsniveau C, laag, beheren. Eind 2021 is de looptijd van het Wegbeheerplan met een jaar verlengd. Het doel om het nieuwe Wegenbeleidsplan eind 2022 aan uw raad ter vaststelling aan te bieden is niet gehaald. Het uitstel van het Wegenbeleidsplan 2024-2027 houdt verband met de gestegen marktrente voor financieringen en de wens van de raad om diverse onderhoudsscenario's uit te werken. We verlengen het plan nogmaals met een jaar. In het nieuw vast te stellen Wegenbeleidsplan 2024-2027 leggen we de keuzes vast over het beheerniveau - en de eventueel gewenste differentiatie daarin - van de verhardingen voor de komende jaren.

Uitvoeren Gemeentelijk Verkeers- en vervoerplan (GVVP) Stand van zaken Het doel om de tweede fase van het GVVP eind 2022 aan uw raad ter besluitvorming aan te bieden is niet gehaald. Het uitstel houdt verband met het aantrekken van externe financieringen voor reeds gedane investeringen. De marktrente is gestegen en de rentelasten drukken op de begroting van de gemeente. Uw college heeft ervoor gekozen om de besluitvorming te parkeren zodat eerst een beeld kon worden gevormd van de totale financiële positie van de gemeente. Daarover bent u via de kaderbrief 2023 geïnformeerd. De uitvoering van de projecten die zijn opgenomen in de tweede fase, waaronder het vervolg van het aanleggen van 60k/zones in het buitengebied, loopt daardoor vertraging op. In de Programmabegroting 2023 is meerjarig een stelpost opgenomen van € 120.000,- voor de dekking van de benodigde middelen vanaf 2024.

Bestuursrapportage 2023 - 22

Financieel Structurele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

-

-

13 N

13 N

13 N

Indexatie

14 N

13 N

13 N

13 N

13 N

Kapitaallasten

547 V

37 N

77 N

128 N

218 N

Totaal

533 V

50 N

103 N

154 N

244 N

Investeringslasten reconstructie Wordenseweg

Investeringslasten reconstructie Wordenseweg Uw raad stelde voor de uitvoering van de reconstructie Wordenseweg in totaal € 3.240.200 beschikbaar. De investeringskosten bedragen € 2.651.900. De rest van het budget bestaat voornamelijk uit planschadekosten, bebording, herstel- en onderhoudswerkzaamheden. In de afgelopen periode is sprake geweest van hoge kostenstijgingen van materialen en het verwerken hiervan. Het verschil tussen de gehanteerde raming en het actuele prijspeil is € 325.000,Aangezien het hier een investeringsproject betreft, werkt de te verwachten overschrijding van het budget door in de kapitaallasten, te weten circa € 13.000 per jaar vanaf 2025. Kapitaallasten Investeringen leiden tot kapitaallasten (afschrijvings- en rentelasten). In deze bestuursrapportage leiden de kapitaallasten tot een financieel voordeel voor het jaar 2023 en een financieel nadeel voor de jaren 2024 tot en met 2027. Dit thema komt bij een aantal programma's terug. In hoofdstuk 6 wordt dit nader toegelicht.

Incidentele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

-

-

-

-

-

Geen incidentele afwijkingen Totaal

Bestuursrapportage 2023 - 23

Programma

4. Economie

Bestuursrapportage 2023 - 24

Programma 4. Economie Taakvelden Economische ontwikkeling, fysieke bedrijfsafspraak, bedrijvenloket en bedrijfsregelingen, economische promotie

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • We willen beter in staat zijn de Bommelerwaardse bedrijvigheid van dienst te zijn om de lokale economie te bevorderen en te versterken; • Een goed en toekomstbestendig vestigingsklimaat en omgeving voor gevestigde en nieuwe bedrijven, zowel regionaal als lokaal; • We willen meer bezoekers naar de Bommelerwaard trekken en deze langer in ons gebied houden om hiermee het aantal arbeidsplaatsen in de sector te verdubbelen en de bestedingen te verhogen.

Acties Ontwikkeling werklocaties Stand van zaken We onderzoeken de haalbaarheid van de realisatie van het nieuwe bedrijventerrein op de voorgestelde locatie, waarbij we het onderzoek mogelijk verbreden met het onderzoeken van alternatieve/aanvullende locaties. Dit ter toevoeging aan de scope van het project.

Verhogen organisatiegraad Stand van zaken Het georganiseerd vermogen is van groot belang voor de toekomstbestendigheid van de werklocaties. We ontvingen een provinciale subsidie voor de versterking organisatiegraad Ondernemers, die we met cofinanciering zelf kunnen dekken. Dit is echter niet voor alle ondernemers voldoende. Het college heeft ervoor gekozen om in 2024 geen extra geld beschikbaar te stellen.

Opstellen visie Economie en Toerisme Stand van zaken Voor beide thema's worden momenteel aparte visies opgesteld. Vaststelling vindt naar verwachting eind 2023 plaats. Bij de visies horen uiteraard ook uitvoeringsprogramma's met concrete acties en projecten om de ambities uit de visies daadwerkelijk waar te maken. De structurele en incidentele kosten die uit de uitvoeringsprogramma voortvloeien zijn nog niet begroot en daarvoor zal te zijner tijd een voorstel volgen.

Bestuursrapportage 2023 - 25

Financieel Structurele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Geen structurele afwijkingen

-

-

-

-

-

Totaal

-

-

-

-

-

2023

2024

2025

2026

2027

27 V

-

-

-

-

27 N

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Incidentele effecten (x € 1.000) Versterken organisatiegraad ondernemers, ontvangen subsidie Versterken organisatiegraad ondernemers, uitgavenbudget Totaal

Versterken organisatiegraad ondernemers, ontvangen subsidie We kregen van de provincie subsidie om te werken aan versterking van de organisatiegraad van ondernemers in onze gemeente.Hiermee kan een eerste stap gezet worden. Vanuit bestaande bugetten is in 2023 cofinanciering gevonden.

Bestuursrapportage 2023 - 26

Programma

5. Onderwijs

Bestuursrapportage 2023 - 27

Programma 5. Onderwijs Taakvelden Openbaar basisonderwijs, onderwijshuisvesting, onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • Uitbreiden waar mogelijk van de samenwerking met Zaltbommel op het gebied van onderwijsbeleid, voorschoolse- en vroegschoolse educatie, onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer; • Extra inzet op talentontwikkeling, passend onderwijs en jeugdzorg en taalonderwijs voor anderstaligen (NT2 onderwijs); • Extra educatief aanbod voor kinderen met een achterstand in de Nederlandse taal; • Versterken van de structuur van de voor- en vroegschoolse educatie; • Uitbreiding van de deelname aan het voorschoolse aanbod peuteropvang; • Inspanning om laaggeletterdheid te verminderen in samenwerking met maatschappelijke partners als onderwijsinstellingen en het bibliotheekwerk.

Acties Het verminderen van laaggeletterdheid Stand van zaken Na het zomerreces wordt het college een lokaal plan aangeboden ter vaststelling. Naar aanleiding van dit plan wordt samen met partners bepaald waar we als Maasdriel voor de rest van dit jaar de focus leggen. We kijken eind 2023 op tijd naar de doelstellingen voor 2024 (en verder).

Aanscherpen convenant VVE Stand van zaken Om het convenant VVE aan te scherpen dient eerst de subsidieregeling VVE aangepast te worden. Deze subsidieregeling valt onder de Algemene Subsidieverordening (ASV). De ASV wordt herijkt in 2023. Pas nadat deze is vastgesteld kunnen de subsidieregeling VVE en daarna het convenant VVE aangepast worden.

Financieel Structurele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

1V

6V

6V

6V

1V

1V

6V

6V

6V

1V

Incidentele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Meicirculaire 2023

127 N

-

-

-

-

Overige mutaties

25 N

-

-

-

-

Totaal

152 N

-

-

-

-

Kapitaallasten

Bestuursrapportage 2023 - 28

Meicirculaire 2023 In hoofdstuk 3 Gemeentefonds is toegelicht dat we voor een aantal onderwerpen extra middelen ontvangen. Deze middelen worden toegekend aan de budgetten waar deze thuishoren. Dit betekent een nadeel op de lasten binnen het programma waar het wordt toegekend, maar een voordeel op het programma Algemene dekkingsmiddelen waar de inkomsten van het Gemeentefonds worden verantwoord. Voor het programma Onderwijs gaat het om Leerlingenvervoer Oekraïne (€ 86.000) en Taal voor ontheemden uit Oekraïne (€ 41.000)

Bestuursrapportage 2023 - 29

Programma

6. Sport, cultuur en recreatie

Bestuursrapportage 2023 - 30

Programma 6. Sport, cultuur en recreatie Taakvelden Sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, musea, cultureel erfgoed, media, openbaar groen en (openlucht) recreatie

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • Onze inwoners meer laten bewegen, met bijzondere aandacht voor de groepen die hierin kwetsbaar zijn: jongeren, ouderen en mensen met een beperking; • Toegang tot sport en cultuur voor ieder kind mogelijk maken; • Een schone, goed onderhouden en veilige openbare ruimte waarin het aantrekkelijk is om te wonen, te werken en te recreëren; • Inwoners (pro)actief betrekken en faciliteren bij (burger)initiatieven voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte.

Acties Opstellen (buiten)sportaccommodatiebeleid Stand van zaken Het onderzoek naar het sportaccommodatiebeleid bestaat uit twee onderdelen. Enerzijds wordt gekeken hoe de Maasdrielse sportverenigingen functioneren. Anderzijds wordt onderzocht in hoeverre voetbalvelden efficiënter gebruikt kunnen worden en welk draagvlak daarvoor onder voetbalverenigingen bestaat. Om de onderzoeksvragen te beantwoorden is een combinatie van bureau-onderzoek en interviews ingezet. Helaas hebben beide onderdelen vertraging opgelopen omdat de communicatie met de verenigingsbesturen erg laat op gang is gekomen en enkele verenigingen niet mee willen werken aan het onderzoek. Na het zomerreces worden de definitieve resultaten van deze onderzoeken met uw raad gedeeld. Op dit moment zijn de financiële gevolgen van een nieuw accommodatiebeleid nog niet bekend. De budgetvraag nemen wij mee op het moment dat wij u het accommodatiebeleid ter vaststelling aanbieden.

Realisatie Mobiele Erfgoed Tentoonstelling (MET) Stand van zaken De mobiele tentoonstelling vindt in onderling overleg in 2023 plaats in de gemeente Zaltbommel en in 2024 in de gemeente Maasdriel (Historisch museum Hedel).

Verankeren project Meer muziek in de klas Stand van zaken Op dit moment wordt in afstemming met het onderwijs (werkgroep interne cultuur coördinatoren) gezocht naar een manier om het project Meer muziek in de klas op structurele wijze te verankeren.

Bestuursrapportage 2023 - 31

Opstellen omgevingsprogramma Groen en Bomen Stand van zaken Voor het opstellen van het omgevingsprogramma Groen en Bomen is budget beschikbaar, voor de uitvoering echter niet. In 2019 is door de raad de deelvisie groen en bomen vastgesteld. In deze deelvisie zijn een aantal ambities verwoord die nadere uitwerking nodig hebben omdat deze een aangepaste vorm van beheer nodig hebben. Daarnaast is gebleken dat de kosten voor het groen structureel hoger zijn dan begroot. Dit komt o.a. door calamiteiten zoals storm en door de droogte waardoor extra water gegeven moet worden. Deze ontwikkelingen zullen worden meegenomen in het voorstel aan de raad in het najaar van 2023.

Financieel Structurele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Bijdrage ODR

12 V

12 V

12 V

12 V

12 V

Huurverhoging De Kreek

30 V

30 V

30 V

30 V

30 V

Indexatie

154 N

122 N

111 N

111 N

111 N

Kapitaallasten

18 N

31 N

31 N

20 N

20 N

Overige mutaties

17 N

17 N

17 N

17 N

17 N

147 N

128 N

117 N

106 N

106 N

Bijdrage Omgevingsdienst Rivierenland Op basis van de rapportage van ODR tot en met april is een inschatting gemaakt voor heel 2023 voor de uitvoering van het werkprogramma. Deze mutatie gaat over meerdere programma's heen.

Incidentele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

De Kreek indexatie Optisport

325 N

325 N

-

-

-

-

325 V

-

-

-

71 V

-

-

-

-

Indexatie

1N

-

-

-

-

Overige mutaties

13 V

-

-

-

-

242 N

-

-

-

-

Inzet algemene reserve dekking indexatie Optisport Meicirculaire 2023

Extra klompenpad Heerewaarden We komen er dit jaar niet meer aan toe om dit klompenpad aan te leggen. We verschuiven het naar 2024. De Kreek Met de beoogde verkoop van De Kreek is in het verleden geen indexatie op de exploitatiebijdrage aan Optisport begroot. Aangezien de verkoop nog niet plaats heeft gevonden, loopt de exploitatiebijdrage door. In 2023 en 2024 verwerken we de indexatie incidenteel, met een inhaalslag uit het verleden. We stellen uw raad voor om de indexatie voor het jaar 2024 af te wikkelen door de inzet van de algemene reserve. De gesprekken met Europarcs over de verkoop van De Kreek zijn weer opgepakt, in het najaar van 2023 informeren wij uw raad middels een raadsvoorstel over de stand van zaken.

Bestuursrapportage 2023 - 32

Meicirculaire 2023 - Brede impuls Combinatiefuncties Op 8 februari 2023 is de Regeling specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis 2023-2026 (SPUK-SGCS, ook wel 'Brede SPUK') gepubliceerd. Voor bestaande Brede Regeling Combinatiefuncties betekent dit een wijziging van het type uitkering van een decentralisatieuitkering naar een specifieke uitkering. De inkomsten lopen vanaf 2023 niet meer via het gemeentefonds, maar via de specifieke uitkering. Dit betekent een voordeel op de lasten voor het programma Sport, cultuur en recreatie en een nadeel op de baten voor de Algemene dekkingsmiddelen.

Bestuursrapportage 2023 - 33

Programma

7. Sociaal domein

Bestuursrapportage 2023 - 34

Programma 7. Sociaal domein Taakvelden Samenkracht en burgerparticipatie, wijkteams, inkomensregelingen, begeleide participatie, arbeidsparticipatie, maatwerkvoorzieningen (Wmo), maatwerkvoorzieningen 18+, maatwerkvoorzieningen 18-, geëscaleerde zorg 18+, geëscaleerde zorg 18-

Relevante ontwikkelingen Plan van aanpak Sociaal Domein De belangrijkste punten van het plan van aanpak betreffen de opening van de adviespleinen, het gaan sturen op basis van dashboards en het binnen de wettelijk termijnen blijven van de wachtlijsten. In maart 2023 is het eerste adviesplein geopend en in juni 2023 ging de tweede open. Hiermee is een belangrijke stap gemaakt met meer preventief werken en dat in nog meer samenhang en samenwerking met de ketenpartners. De dashboards voor SD zijn gemaakt en worden na de zomer operationeel. Piekperiodes daargelaten zijn de wachtlijsten sinds eind eerste kwartaal op orde en worden aanvragen binnen de wettelijke termijnen in behandeling genomen.

Jeugd complexe casuïstiek Het aantal cliënten dat een beroep doet op deze zorg is onvoorspelbaar en vertoont schommelingen in aantallen en kosten. Bij deze complexe casuïstiek kunnen grote fluctuaties in de uitgaven voorkomen. Deze uitgaven zijn niet op voorhand te voorspellen. In de meerjarenbegroting is structureel € 350.000 opgenomen voor complexe casuïstiek. Hiermee is de minimale ondergrens afgedekt, maar is het totale risico niet weggenomen. Om dit risico af te dekken is bij de Programmabegroting 2023 een egalisatiereserve gevormd om middelen achter de hand te hebben voor extra cliënten binnen deze specifieke casuïstiek. Daarmee kunnen we schommelingen opvangen. De hoogte van de egalisatiereserve is € 750.000. De verwachting is dat we dit bedrag de komende vier jaar in zullen zetten voor specifieke, complexe casuïstiek Jeugd. Het college heeft het mandaat om onttrekkingen te doen uit deze reserve. Door het college is toegezegd bij onttrekking uit de reserve de raad hierover per raadsinformatiebrief te informeren. Op basis van de huidige uitgaven in 2023 aan complexe jeugdcasuïstiek is de prognose voor de totale jaarlast € 615.000 aan uitgaven uit complexe jeugdcasuïstiek. Voor uitgaven aan complexe casuïstiek is € 350.000 in de begroting 2023 opgenomen. De potentiële onttrekking uit de egalisatiereserve voor 2023 komt daarmee op € 265.000.

De werkelijke onttrekking kan lager uitvallen door eventuele overschotten op andere budgetten binnen de Jeugdwet-uitgaven. Over de werkelijke onttrekking wordt u per raadsinformatiebrief in het vierde kwartaal nader geïnformeerd. Wat willen we bereiken? • Goede bereikbaarheid van het gebiedsteam;

Bestuursrapportage 2023 - 35

• Nieuwe collectieve voorzieningen waarbij we een beroep doen op inwoners en verenigingen; • Een impuls voor het Welzijns- en Mantelzorgbeleid in de Bommelerwaard; • Investeren in professioneel jongerenwerk; • Aandacht voor minima en schuldhulpverlening; • Het installeren van een jeugdgemeenteraad; • Meer aandacht voor een inclusieve samenleving waarin iedereen kan meedoen naar vermogen; • We willen meer bezoekers naar de Bommelerwaard trekken

Acties Versteviging sociale infrastructuur Stand van zaken In de programmabegroting wordt het realiseren van een kleinschalige maatschappelijke opvang in Maasdriel in 2023 genoemd. We zijn samen met de woningcorporatie hard aan de slag om dit te realiseren. Daarnaast is er nog onduidelijkheid over het budget. In juli neemt de gemeenteraad een besluit over middelen die de (centrum)gemeente Den Bosch overhevelt voor de doelgroep Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang (BW/MO).

Uitbreiding pilot praktijkondersteuners GGZ Jeugd Stand van zaken Maasdriel investeerde de afgelopen jaren in de inzet van praktijkondersteuners GGZ Jeugd (POH-GGZ Jeugd) bij huisartsen. Gedurende de pilot hebben vier huisartspraktijken gebruik gemaakt van de POH-GGZ Jeugd en momenteel zijn dit er drie. We evalueren de pilot in het derde kwartaal van 2023. Als blijkt dat de pilot een succes was, willen we de inzet van de POH-GGZ Jeugd graag een structureel karakter geven.

Financieel Structurele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Bijzondere Bijstand

30 N

30 N

30 N

30 N

30 N

Collectieve verzekering

60 N

60 N

60 N

60 N

60 N

Individuele inkomenstoeslag

20 N

20 N

20 N

20 N

20 N

Onafhankelijke cliëntondersteuning

-

15 N

15 N

15 N

15 N

Subsidie Stichting MEE Plus

-

5N

10 N

10 N

10 N

517 N

517 N

517 N

517 N

517 N

1N

8N

8N

8N

8N

Indexatie Kapitaallasten Overige mutaties Totaal

7N

7N

7N

7N

7N

635 N

662 N

667 N

667 N

667 N

Bijzondere bijstand, collectieve verzekering en individuele inkomenstoeslag In de jaarrekening 2022 is vermeld dat er meer gebruik is gemaakt van de bijzondere bijstand, collectieve verzekering en individuele inkomenstoeslag. Deze trend zien wij ook in 2023 en is structureel van aard. De toename van de bijzondere bijstand wordt vooral veroorzaakt door de enorme toename in de taakstelling voor de opvang van vluchtelingen/statushouders. Onafhankelijke cliëntondersteuning De gemeente biedt vanuit haar wettelijke taak gratis onafhankelijke cliëntondersteuning aan inwoners die hier behoefte aan hebben. Cliëntondersteuning kan bestaan uit informatie, advies, hulpvraagverduidelijking en

Bestuursrapportage 2023 - 36

kortdurende ondersteuning op alle levensgebieden. In het advies van Cliëntenraad Sociaal Domein Bommelerwaard wordt gevraagd om onafhankelijke cliëntondersteuning meer bekend te maken bij de doelgroepen van de participatiewet en schuldhulpverlening. Om aan deze wettelijke taak te voldoen, is bijstelling van de begroting nodig. Dit betreft een structureel nadeel vanaf 2024 van € 15.000. Subsidie Stichting MEE Plus De gemeente maakt gebruik van de dienstverlening van Stichting MEE Plus. In de begroting is rekening gehouden dat bij de vaststelling van de subsidie over het voorgaande jaar een terugvordering werd ontvangen. In het verleden is dit ook gerealiseerd, maar in de afgelopen jaren zien we een afbouw van deze terugvordering. Er wordt meer gebruik gemaakt van deze dienstverlening, waardoor een terugvordering niet meer realistisch is. Indexatie zorgaanbieders jeugd In het bestuursakkoord 2022-2026 is opgenomen dat voortaan realistisch begroot wordt voor het Sociaal Domein. Bij het opstellen van de realistische begroting 2023 is uitgegaan van de realisatie 2022. Hierbij is vastgesteld en geadviseerd rekening te houden met een tariefstijging van 3,5%. Deze indexatie is echter niet meer genomen in de bepaling van het budget en ook niet in het algemene indexeringsbudget.

Naast deze ontdekking blijkt de werkelijke indexatie voor 2023 te kunnen gaan uitkomen op 7,9%, dit als gevolg van de kostenontwikkelingen in de maatschappij in de eerste helft van 2023. Dit komt neer op een niet begroot bedrag van structureel 417.000 euro. Indexatie zorgaanbieders wmo In het bestuursakkoord 2022-2026 is opgenomen dat voortaan realistisch begroot wordt voor het Sociaal Domein. Bij het opstellen van de realistische begroting 2023 is uitgegaan van de realisatie 2022. Hierbij is vastgesteld en geadviseerd rekening te houden met een tariefstijging van 3,5%. Deze indexatie is echter niet meer genomen in de bepaling van het budget en ook niet in het algemene indexeringsbudget. Naast deze ontdekking blijkt de werkelijke indexatie voor 2023 te kunnen gaan uitkomen op 7,9%, dit als gevolg van de kostenontwikkelingen in de maatschappij in de eerste helft van 2023. Dit komt neer op een niet begroot bedrag van structureel 380.000 euro. Met deze berekeningen komt het totaal aan indexaties van zorgaabieders jeugd en WMO uit op circa € 800.000. De budgetten worden met € 500.000 opgehoogd. Overige indexaties De overige indexaties à € 17.000 binnen het programma hebben betrekking op indexaties van subsidies aan maatschappelijke organisaties en regionale inkoop zorg en veiligheid.

2023

2024

2025

2026

2027

HGKM

25 V

-

-

-

-

Bestuursrapportage Werkzaak Rivierenland

426 N

-

-

-

-

Incidentele effecten (x € 1.000)

Indexatie

9N

-

-

-

-

Meicirculaire 2023

101 N

-

-

-

-

Overige mutaties

11 V

-

-

-

-

Totaal

500 N

-

-

-

-

Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (HGKM) Van centrumgemeente ’s-Hertogenbosch ontvangen wij jaarlijks DUVO-middelen (Decentralisatie-Uitkering Vrouwenopvang). Deze middelen zijn bedoeld voor de regionale en lokale aanpak van Huiselijk Geweld en

Bestuursrapportage 2023 - 37

Kindermishandeling (HGKM). De ontvangen gelden worden in 2023 niet volledig benut. Dit is een incidenteel voordeel op de lasten van € 25.000. Bestuursrapportage Werkzaak Rivierenland De Bestuursrapportage 2023 van Werkzaak Rivierenland laat een incidenteel nadeel zien van € 426.000. Het structurele effect hiervan is al verwerkt bij de Begroting 2024 van Werkzaak Rivierenland. Voor uitleg verwijzen wij u naar het raadsvoorstel over de bestuursrapportage van Werkzaak. Meicirculaire 2023 In hoofdstuk 3 Gemeentefonds is toegelicht dat we voor een aantal onderwerpen extra middelen ontvangen. Deze middelen worden toegekend aan de budgetten waar deze thuishoren. Dit betekent een nadeel op de lasten binnen het programma waar het wordt toegekend, maar een voordeel op het programma Algemene dekkingsmiddelen waar de inkomsten van het Gemeentefonds worden verantwoord. Voor het programma Sociaal domein gaat het om de volgende onderwerpen: • Flankerend beleid energiearmoede (€ 35.000) • Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden (€ 28.000) • Maatschappelijke begeleiding (€ 31.000) • Diverse onderwerpen met als totaalbedrag € 7.000

Bestuursrapportage 2023 - 38

Programma

8. Volksgezondheid en milieu

Bestuursrapportage 2023 - 39

Programma 8. Volksgezondheid en milieu Taakvelden Volksgezondheid, riolering, afval, milieubeheer, begraafplaatsen en crematoria

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • Het terugdringen van alcohol- en middelengebruik en stimuleren van beweging; • Inspelen op de klimaatverandering en daarmee invulling geven aan de landelijke afspraken over het klimaatbestendig en waterrobuust inrichten van Nederland; • Verduurzaming van de gebouwde omgeving; • Alle woningen energieneutraal in 2050; • Duurzaamheid bevorderen bij inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven en de gemeentelijke organisatie;

Acties Er zijn geen afwijkingen op acties binnen dit programma.

Opvolgen uitkomsten nalevingsonderzoek Stand van zaken Tijdens het Bommelerwaards Sportcafé in april is aandacht besteed aan (de resultaten van) het nalevingsonderzoek alcohol(consumptie). Na een presentatie is gesproken met de verenigingen over welke stappen zij zelf kunnen ondernemen en welke ondersteuning via de gemeente geboden kan worden. Voor cafés en cafetaria's zou een dergelijke bijeenkomst ook raadzaam zijn, maar deze heeft vanwege personele wisselingen binnen de gemeente nog niet plaatsgevonden. De gemeenteraad wordt op een later moment met een raadsinformatiebrief geïnformeerd over (de resultaten van) het nalevingsonderzoek.

Bestuursrapportage 2023 - 40

Regionaal: Uitvoeren samenwerkingsagenda klimaatadaptatie Speerpunten Samenwerkingsagenda 2021-2023 1. We zorgen ervoor dat klimaatadaptatie is opgenomen in onze omgevingsvisies en plannen 2. Er wordt gewerkt aan hitteplannen en protocollen 3. Klimaatadaptief handelen wordt gestimuleerd bij inwoners en bedrijven 4. Groennormen en ontwerpprincipes zijn geformuleerd voor het klimaatadaptief ontwikkelen van bebouwd en onbebouwd gebied 5. Klimaatadaptatie doelen worden standaard meegenomen in prestatie afspraken met de woningcorporaties en contracten met ontwikkelaars 6. Actiepunten en perspectieven worden opgesteld voor de klimaatbestendige inrichting van de land- en tuinbouw op de langere termijn 7. Perspectieven worden opgesteld voor de klimaatbestendige inrichting van de natuur voor de langere termijn 8. De klimaatkwetsbaarheden van de vitale en kwetsbare functies in onze regio in beeld brengen en analyseren 9. Stakeholders actief betrekken in onze ambitie en strategie om alle relevante, vitale en kwetsbare functies voldoende te beschermen Stand van zaken Een groot deel van de 9 speerpunten uit de Samenwerkingsagenda 2021-2023 is voortvarend opgepakt en/of afgerond. Alleen met de speerpunten 8 en 9 (vitaal en kwetsbaar) is nog geen start gemaakt. Speerpunt 2, het opstellen van hitteplannen, is afgerond.

Met speerpunt 1 (visies en plannen), speerpunt 3 (communicatie), speerpunt 4 en 5 (groennormen/ontwerpprincipes en woningcorporaties/ ontwikkelaars) en speerpunt 6 en 7 (klimaatadaptatie en landelijk gebied) zijn we actief aan de slag. Op dit moment wordt er een start gemaakt met het maken van de nieuwe Samenwerkingsagenda 2024-2026. Hierbij wordt gekeken of en hoe we de nog niet afgeronde speerpunten een plaats willen en kunnen geven in de nieuwe samenwerkingsagenda, en welke nieuwe speerpunten we willen toevoegen. Een en ander mede afhankelijk van beschikbare middelen. De nieuwe samenwerkingsagenda wordt u in de eerste helft van 2024 ter vaststelling aangeboden.

Lokaal: Lokale Klimaatadaptatie Strategie en Uitvoeringsagenda Stand van zaken De strategie- en uitvoeringsagenda ronden we in de loop van 2023 af, waarna vaststelling in de eerste helft van 2024 kan plaatsvinden. Op dit moment is er nog geen budget voor lokale klimaatadaptatie. Het benodigde budget vragen we aan tegelijkertijd met het vaststellen van de strategie- en uitvoeringsagenda, in de eerste helft van 2024 .

Lokaal: Kijken naar kansen om bedrijventerrein meer klimaatbestendig in te richten Stand van zaken Regionaal zijn er - in het Regionaal Programma Werklocaties - afspraken gemaakt over het revitaliseren en klimaatrobuust inrichten van bestaande terreinen. Om lokaal de kansen te onderzoeken voor het klimaatbestendig inrichten van bedrijventerreinen is het de bedoeling om daarvoor een bedrijventerrein als pilot te nemen. Vooralsnog is daarvoor geen budget beschikbaar. De budgetaanvraag hiervoor nemen we mee bij het aanbieden van de lokale strategie- en uitvoeringsagenda in de eerste helft van 2024. In afwijking van hetgeen daarover in de programmabegroting is opgenomen, kunnen we dit - afhankelijk van het beschikbaar komen van budget daarom niet eerder dan in 2024 oppakken.

Bestuursrapportage 2023 - 41

Aan de slag met het uitvoeringsprogramma water en riolering Stand van zaken In 2022 heeft u het Water- en Rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026 vastgesteld. Het WRP heeft de uitgangspunten die klimaatgerelateerd zijn aangescherpt, met als doel bij extreme weersomstandigheden de schade voor inwoners en ondernemers te kunnen beperken. Op dit punt moeten we versnellen. Daarbij gaat het onder andere om het opstellen van afkoppelplannen en hemelwaterstructuurplannen voor alle kernen. Dit gaan we nu versneld oppakken met als doel om deze alsnog, zoals gepland in het Uitvoeringprogramma, in 2024 afgerond te hebben.

Financieel Structurele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Indexatie

20 N

20 N

20 N

20 N

20 N

Kapitaallasten

6V

4V

4V

4V

4V

Totaal

14 N

16 N

16 N

16 N

16 N

Incidentele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Bijdrage ODR

138 V

-

-

-

-

Prijsverhoging werkprogramma ODR

37 N

-

-

-

-

GGD - Begrotingswijziging 2023

56 N

-

-

-

-

Totaal

45 V

-

-

-

-

Bijdrage ODR Op basis van de rapportage van ODR tot en met april is een inschatting gemaakt voor heel 2023 voor de uitvoering van het werkprogramma. Deze mutatie gaat over meerdere programma's heen. Prijsverhoging werkprogramma ODR ODR is genoodzaakt om het uurtarief 2023 te verhogen, omdat ze de gestegen kosten niet binnen hun weerstandsvermogen kunnen opvangen (zie ook de zienswijze op de ODR-begroting 2024). De impact is over 2 programma's verdeeld. We kunnen de gestegen kosten ODR niet via de leges terughalen, zonder dat we tussentijds de verordening aanpassen. GGD - Begrotingswijziging 2023 De GGD heeft aan de gemeenten een begrotingswijziging voorgelegd die volledig is bedoeld om de hoge inflatie en de CAO-afspraken op te kunnen vangen. Het voornemen voor een begrotingswijziging 2023 is aangekondigd en goedgekeurd in december 2022 door het Algemeen Bestuur van de GGD. De gemeente Maasdriel heeft in haar zienswijze opgenomen om alleen in te stemmen met de verhoging van de gemeentelijke bijdrage als gevolg van de CAO-afspraken. Conform deze zienswijze betekent dit een incidenteel nadeel van € 56.000. Het betreft wel een structureel effect, maar dit wordt meegenomen in de Kaderbrief 2024.

Bestuursrapportage 2023 - 42

Programma

9. Volkshuisvesting

Bestuursrapportage 2023 - 43

Programma 9. Volkshuisvesting Taakvelden Ruimtelijke ordening, grondexploitaties (niet bedrijventerrein), wonen en bouwen, beheer overige gebouwen en gronden

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • Een prettig woon- en leefklimaat voor huidige en toekomstige inwoners; • Een passende woning en woonomgeving voor alle doelgroepen; • Kwaliteitsverbetering in het buitengebied; • Uitvoering geven aan het Masterplan Maas; • Het implementeren van de omgevingswet.

Acties Voorbereiden herinrichting Centrumgebied Ammerzoden Stand van zaken Betreft de herinrichting van het parkeerterrein van winkelcentrum De Haar. Rondom het winkelcentrum zijn ontwikkelingen gaande (nieuwe kernenvisie / Inbreiding De Haar II / Kerkenvisie) die het plan mogelijk kunnen verrijken op het gebied van ontmoeten en vergroenen. De voorbereiding is opgestart. Er is nog niet voldoende budget beschikbaar om het plan te kunnen uitvoeren (zie raadsinformatiebrief 17 maart 2022).

Afronden haalbaarheidsonderzoek rivierfront Kerkdriel Stand van zaken Vanwege op handen zijnde gewijzigde regelgeving vanuit het Rijk voor buitendijks bouwen is het accent op de haalbaarheidsstudie verschoven. Hierdoor zijn andere delen vertraagd. Oplevering haalbaarheidsstudie verwacht in 4e kwartaal van 2023.

Afronden onderzoek gebiedsontwikkeling Alem en St. Andries Stand van zaken Project is onderdeel van het Masterplan Maas en daarom niet afzonderlijk begroot. Een deel van de proceskosten wordt door initiatiefnemer betaald. Tijdsplanning loopt verder uit naar 4e kwartaal 2023.

Opstarten haalbaarheidsstudie herontwikkeling dorpsfront Hedel Stand van zaken Door de ontwikkelende partijen wordt prioriteit gegeven aan het haalbaarheidsonderzoek rivierfront Kerkdriel. Naar verwachting wordt er dit jaar geen haalbaarheidsstudie voor de herontwikkeling van dorpsfront Hedel meer afgerond.

Bestuursrapportage 2023 - 44

Monitoring en herbestemming intensieve veehouderij (IVH) Stand van zaken Vanwege capaciteitsinzet op urgentere projecten en werkzaamheden (denk aan Regio-arrangement/Gelderse puzzel en actualisatie beleid glastuinbouw en paddenstoelenteelt) is dit nog niet opgepakt.

Uitwerken van het kader groene en maatschappelijke verevening Stand van zaken Vanwege capaciteitsinzet op urgentere projecten en werkzaamheden (denk aan Regio-arrangement/Gelderse puzzel en actualisatie beleid glastuinbouw en paddenstoelenteelt) is dit nog niet opgepakt.

Uitwerken van het Plussenbeleid Stand van zaken Vanwege capaciteitsinzet op urgentere projecten en werkzaamheden (denk aan Regio-arrangement/Gelderse puzzel en actualisatie beleid glastuinbouw en paddenstoelenteelt) is dit nog niet opgepakt.

Financieel Structurele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Leges omgevingsvergunningen

222 V

187 V

187 V

187 V

187 V

Dwangsommen

90 N

90 N

90 N

90 N

90 N

Kapitaallasten

3V

3V

3V

3V

3V

Overige mutaties

12 N

12 N

12 N

12 N

12 N

Totaal

123 V

88 V

88 V

88 V

88 V

Leges omgevingsvergunningen Op basis van de achterliggende jaren en de opbouw van het werkprogramma ODR 2023, die uitgaat van verwachte aanvragen, kunnen we concluderen dat de legesinkomsten een structureel hogere basis hebben gekregen. Dwangsommen Ons beleid om geconstateerde overtredingen op te heffen is effectief. De geschiedenis laat zien dat we nauwelijks dwangsommen kunnen innen. We leggen er wel een beperkt aantal op, maar de overtreding wordt dan tijdig opgeheven, zodat de dwangsom moet worden ingetrokken.

Incidentele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Bijdrage ODR

127 N

-

-

-

-

Prijsverhoging werkprogramma ODR

129 N

-

-

-

-

Resultaatbestemming 2022 ODR

46 V

-

-

-

-

Boekwinst grondverkopen

240 V

-

-

-

-

Toevoegen boekwinst grondverkopen aan de

240 N

-

-

-

-

Overige mutaties

25 N

-

-

-

-

Totaal

235 N

-

-

-

-

algemene reserve

Bijdrage ODR Op basis van de rapportage van ODR tot en met april is een inschatting gemaakt voor heel 2023 voor de uitvoering van het werkprogramma. Deze mutatie gaat over meerdere programma's heen.

Bestuursrapportage 2023 - 45

Prijsverhoging werkprogramma ODR ODR is genoodzaakt om het uurtarief 2023 te verhogen, omdat ze de gestegen kosten niet binnen hun weerstandsvermogen kunnen opvangen (zie ook de zienswijze op de ODR-begroting 2024). De impact is over 2 programma's verdeeld. We kunnen de gestegen kosten ODR niet via de leges terughalen, zonder dat we tussentijds de verordening aanpassen. Resultaatbestemming 2022 ODR Het voordeel in de jaarrekening 2022 van ODR is aan gemeenten uitgekeerd. Boekwinst grondverkopen De marktwaarde van onroerend goed kan hoger zijn dan de boekwaarde. Bij de verkoop van onroerend goed met een hogere marktwaarde dan boekwaarde spreken we van een boekwinst. Verkoop van gemeentelijk eigendom vermindert de omvang van het bezit van de gemeente. Vastgoed kan slechts eenmalig worden verkocht. De boekwinst wordt toegevoegd aan de algemene reserve om deze te verstevigen.

Bestuursrapportage 2023 - 46

Programma

Algemene dekkingsmiddelen

Bestuursrapportage 2023 - 47

Programma Algemene dekkingsmiddelen Taakvelden Treasury, OZB-woningen, OZB niet-woningen, Parkeerbelasting, Belastingen overig, Algemene uitkering

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • Een structureel dekkende begroting; • Een financieel robuuste gemeente; • Het beperken van lastenverzwaring door de gemeente.

Acties Geen afwijkingen op acties binnen dit programma.

Financieel Structurele effecten (x € 1.000)

2023

Bestuursrapportage 2023 BSR

116 N

2024

2025

2026

2027

Financiering € 20 miljoen (najaar 2022)

550 N

523 N

495 N

468 N

440 N

Herfinanciering € 7 miljoen (voorjaar 2023)

170 N

218 N

206 N

195 N

184 N

Rentelasten (dekking in begroting)

101 V

165 V

217 V

266 V

295 V

Totaal

735 N

576 N

484 N

397 N

329 N

Bestuursrapportage 2023 Gemeenschappelijke regeling BSR Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) is een samenwerkingsverband op het gebied van lokale belastingen. Op 13 juli 2023 vond de AB vergadering van BSR plaats. Daarin is de bestuursrapportage van 2023 van de BSR besproken. Voor Maasdriel stijgt de bijdrage van € 382.000 naar € 498.000. Deze stijging wordt veroorzaakt door hogere personeelskosten (in december 2022 is er een akkoord bereikt over de salarissen 2023, deze afspraken waren nog niet bekend bij het opstellen van de begroting 2023) en door de toename van WOZ-bezwaren. Financiering lening € 20 miljoen De gemeente heeft in het najaar van 2022 een langlopende financiering van € 20 miljoen aangetrokken. Deze lening heeft betrekking op investeringen die de gemeente deed in onder meer het wegennetwerk, de zuidelijke ontsluitingsroute, Water- en Rioleringsplan en het gemeentelijk verkeers- en vervoersplan. De rentelasten van de financiering van € 20 miljoen drukken op de begroting. Herfinanciering € 7 miljoen Een lening van € 7 miljoen liep af in het voorjaar van 2023. Deze lening werd geherfinancieerd tegen een marktrente (3,23%) die hoger was ten opzichte van de vervallen lening (0,45%).

Bestuursrapportage 2023 - 48

Rentelasten (dekking in de begroting) De gemeente begroot rentelasten. Doordat leningen lineair worden afgelost, dalen de rentelasten van de leningen. In de begroting is daarom gedeeltelijk ruimte om de rentelasten van de leningen van € 20 miljoen en € 7 miljoen op te vangen.

Incidentele effecten (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Bommenregeling

247 N

-

-

-

-

Mei-circulaire 2023 gemeentefonds