Document · PDF

21.0000595. bijlage Jaarstukken 2020 Rivierenland conceptversie voor gemeentelijke zienswijzen

Gemeenteraad 17 juni 2021, gemeente MaasdrielBij agendapunt: Regio Rivierenland21.231 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

JAARSTUKKEN 2020

Jaarverslag en jaarrekening van Regio Rivierenland over 2020

Versie voor Algemeen Bestuur d.d. 7 juli 2021

Wat vindt u in de jaarstukken 2020

Inhoud Wat vindt u in de jaarstukken 2020

Leeswijzer en toelichting op programma-indeling

De jaarstukken samengevat

Besluitvorming over de jaarstukken

Jaarverslag: de programmaverantwoording

Programma 1 – Regionale samenwerking

Programma 2 – Contractgestuurde dienstverlening

Programma 3 – Algemene baten en lasten

Programma’ s

Per programma brengen we in beeld wat we bereikt hebben en welke kosten dit met zich meebracht.

Jaarverslag: de paragrafen In de paragrafen maken we een dwarsdoorsnede van de jaarstukken over

Paragraaf 1 – Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Paragraaf 2 – Onderhoud kapitaalgoederen

Paragraaf 3 – Bedrijfsvoering

Paragraaf 4 – Financiering

Paragraaf 5 – Verbonden partijen

Paragrafen

de thema’s die voor onze regio relevant zijn.

Jaarrekening

Overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop

De balans per 31 december 2020

Stand van zaken investeringskredieten

Bijlagen Bijlage 1: Overzicht gemeentelijke bijdrage Bijlage 2: SiSa verantwoording Bijlage 3: Controleverklaring

64 65 66

Meer informatie kunt u vinden op onze website:

2 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Financiën

De jaarrekening geeft een totaaloverzicht van de gerealiseerde baten en lasten. Daarnaast brengen we onze financiële positie in beeld.

Leeswijzer en toelichting op programma-indeling

Opzet van de jaarstukken Deze jaarstukken gaan in op de realisatie van de doelstellingen uit de programmabegroting 2020 van Regio Rivierenland. Tevens geven we een financiële verantwoording. Op 14 oktober 2020 is de Bestuursrapportage 2020 door het Algemeen Bestuur vastgesteld. Daarin hebben we de op peildatum 1 juli 2020 verwachte uitkomsten aan het einde van het jaar gerapporteerd en afwijkingen toegelicht. Per programmaonderdeel zijn daarin de volgende vragen ten aanzien van resultaat, tijd en middelen gesteld: 1) Resultaat: Lukt het om de beleidsinhoudelijke afspraken te realiseren? 2) Tijd: Is het gewenste (deel)resultaat eind 2020 gerealiseerd? 3) Middelen: Zijn de toegekende middelen toereikend? Door middel van kleuren hebben we de antwoorden op die vragen aangegeven en vervolgens toegelicht. In de programmaverantwoording van het jaarverslag staan we stil bij de situatie per 31 december 2020. Per programma geven we met behulp van een matrix zoals hieronder weergegeven de eindbalans van de gerealiseerde doelstellingen aan.

afwijking  begroot saldo →

voordelig

nadelig hoog laag  mate van doelrealisatie →

Het bolletje geeft de eindbalans van het desbetreffende programma aan. Des te verder het bolletje naar rechts staat (op de horizontale as), des te hoger is de mate van doelrealisatie (de mate waarin de beleidsinhoudelijke afspraken gerealiseerd zijn). Hoe verder het bolletje in de matrix (op de verticale as) van de 0-lijn afstaat, hoe groter de financiële afwijking ten opzichte van het begrote saldo voor bestemming. Per programma geven we een beknopte toelichting op de gepresenteerde eindbalans. Met betrekking tot de middelen presenteren we in een tabel de afwijkingen van het totale programma ten opzichte van de begroting na wijziging. Vervolgens geven we een overzicht van het neergezette inhoudelijk resultaat per programmaonderdeel. Daarbij maken we een vergelijking met onze prognose bij de bestuursrapportage 2020. De betekenis van de kleuren bij die prognose was: Inhoudelijk resultaat berap: Lukt het om de beleidsinhoudelijke afspraken te realiseren? Ja, dit gaat zeker lukken

Niet zeker of dit gaat lukken

Nee, dit gaat niet lukken

Per programmaonderdeel geven we nu aan of het per 31 december 2020 geheel (groen), grotendeels wel (geel) of grotendeels niet (rood) gelukt is om de in de programmabegroting 2020 opgenomen doelstellingen te realiseren. Principieel gezien betekent ‘grotendeels gehaald’ een rode score. Aangezien dit geen recht doet aan de bereikte resultaten is door middel van de kleur geel een nuancering aangebracht. De afwijking op tijd komt niet meer terug, aangezien het er om gaat of we de doelstellingen in 2020 hebben gehaald. Vertraging betekent niet gehaald. De inhoudelijke en financiële afwijkingen worden bij ieder programma afzonderlijk toegelicht samen met eventuele wijzigingen in de risico's.

3 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Schematisch overzicht programma-indeling Begroting / Jaarrekening 2020

Programma 1 Regionale samenwerking

Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening

Programma 3 Algemene baten en lasten

Toelichting programma-indeling In de programma’s wordt een onderscheid gemaakt tussen de bestuurlijke en beleidsmatige ondersteuning van de Regio (Programma 1. Regionale samenwerking) en het uitvoerende (dienst)onderdeel van de Regio (Programma 2. Contractgestuurde dienstverlening). De kosten van de regionale samenwerking zijn opgenomen in programma 1. In programma 2 zijn de kosten van de uitvoeringstaken bij Contractgestuurde dienstverlening verantwoord. Na de invoering van de vernieuwde BBV-regelgeving (Wijzigingsbesluit Vernieuwing BBV met publicatiedatum 17 maart 2016) is een derde programma toegevoegd, te weten programma 3 Algemene baten en lasten. In programma 3 zijn de overheadkosten verantwoord, die op grond van wettelijk voorschrift niet meer aan de programma's wordt toegerekend. Daarnaast zijn in programma 3 de centrale budgetten opgenomen voor onvoorziene uitgaven en vennootschapsbelasting alsmede het onderdeel treasury. Alle algemene dekkingsmiddelen zijn nu op een centrale plek binnen één programma verantwoord.

4 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Terugblik op 2020 – Inhoudelijk In 2020 zijn wij vooral in de uitvoering van een aantal zaken getroffen door Corona. Vooral het ontbreken van fysieke bijeenkomsten om bestuursleden, gemeenteraadsleden en alle betrokken partijen heeft voor vertraging gezocht. De dialogen en discussies krijgen via de digitale kanalen aanvankelijk minder diepgang. In het najaar van 2020 tijdens de tweede lockdown vond iedereen hier een goede modus in en konden processen toch een vrij “normaal” verloop krijgen. Enkele zaken die eruit sprongen in 2020 waren o.a. de Regio Deal, evaluatie van het ambitiedocument, de regionale energiestrategie, de regionale woonagenda en het regionaal werkprogramma werklocaties en de afstemming binnen de regio’s in Oost-Nederland. De Regio Deal heeft in 2020 geleid tot een ondertekening door alle betrokkenen als gevolg waarvan € 15 miljoen kan worden geïnvesteerd in onze regio. Een enorme impuls om de brede welvaart te stimuleren. Deze middelen zijn toegekend aan projecten binnen 4 programmalijnen: INCLUSIEF, FRUIT, DELTA en SAMEN. Binnen deze laatst genoemde wordt onder meer aandacht besteed aan projecten rondom het versterken van de positie van de gemeenteraden en doorontwikkeling van de regionale samenwerking binnen heel regio Rivierenland. De acht gemeenten hebben samen met de Provincie Gelderland een regionale woonagenda vastgesteld.

De evaluatie van het ambitiedocument 2020-2024 is na een analysefase door de bureau’s Buck en Haskoning in de fase van beeldvorming met de gemeenteraden gekomen. De juiste conclusies zijn getrokken die leiden tot nieuwe speerpunten voor het nieuwe ambitiedocument. In het voorjaar van 2021 zal dit leiden tot besluitvorming. Het concept van de regionale energiestrategie (RES) is na goede informatieronden tot stand gekomen en door deelnemende gemeenten vastgesteld. De voorbereidingen voor het concept RES 1.0 zijn gestart en zal in het voorjaar naar het Rijk worden gestuurd. Binnen Economie & Logistiek is het werkprogramma werklocaties vastgesteld en waarvan het regionaal acquisitie platform (RAP) zorgt voor regievorming en advisering. Dit is vrij uniek in Nederland. Het programma “Slim Benutten” is een middel van de oostelijke regio’s om de Tweede Kamerleden duidelijk te maken dat wij veel te bieden hebben. Oost-Nederland biedt veel kansen om de verkiezingsprogramma’s van politieke partijen uit te voeren. Ook bij Contractgestuurde diensterlening zijn een aantal teams getroffen door de effecten van Corona. Dit geldt bijvoorbeeld voor Wmo/Jeugd, voor wie tijdens de eerste lockdown een nadrukkelijke rol binnen de Veiligheidsregio was weggelegd, de Sociale Recherche die het aantal onderzoeken hebben zien afnemen en Versis waar t.a.v.

zowel het WMO- als het leerlingenvervoer allerlei maatregelen en compensatievraagstukken speelden. Dit heeft veel inzet gevraagd van de teams en de reguliere werkzaamheden in meer of mindere mate beïnvloed. Ten aanzien van het Inkoopbureau hebben de gemeenten en gemeenschappelijke regelingen akkoord gegeven op het gepresenteerde ontwikkeltraject. Dit moet leiden tot professionelere invulling van het opdrachtgever- en opdrachtnemerschap. Verbinding met de opdrachtgevers is daarbij van groot belang. Een toename van de vraag naar diensten van het inkoopbureau in combinatie met een krappe arbeidsmarkt heeft ervoor gezorgd dat wij in 2020 extra personele capaciteit hebben moeten inhuren. Bij Basismobiliteit (Versis) is het leerlingenvervoer uitgebreid voor de gemeenten Buren, Culemborg, Neder-Betuwe en West Betuwe. Ook voor Tiel wordt het leerlingenvervoer uitgevoerd, maar dit was in 2019 ook al het geval. Corona heeft impact gehad op dit vervoer. In 2020 zijn meerdere aanbestedingstrajecten uitgevoerd, voor vervoerders (vraagafhankelijk vervoer én routevervoer) en voor de regiecentrale.

5 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Er is een nieuw regionaal programma voortijdig schoolverlaten (VSV) ontwikkeld en geaccordeerd door het bestuurlijk overleg. Hiermee ligt er een programma waaraan de komende 4 jaar wordt gewerkt om het aantal voortijdig schoolverlaters nog verder terug te dringen en een sluitende aanpak voor jongeren in een kwetsbare positie te realiseren. Voor team Leerplicht zijn gesprekken gevoerd met gemeenten over het formaliseren van de preventieve taken. Binnen een aantal gemeenten heeft hierover besluitvorming plaatsgevonden, in een aantal gemeenten is dit begin 2021 voorzien. Inzet op preventie levert een bijdrage aan het bijvoorbeeld minder snel stijgen van zorgkosten. Vanuit Leerplicht wordt, in nauwe samenwerking met onder meer de sociale teams binnen gemeenten en onderwijsinstellingen, vormgegeven aan deze op preventie gerichte manier van werken. De inbedding van de ambtelijke ondersteuning van RW-POA bij Regio Rivierenland is gerealiseerd. Hieronder presenteren we per programma de eindbalans over 2020. In de leeswijzer is de opzet ervan toegelicht. In de programmaverantwoording geven we een nadere toelichting op de prestaties die we in 2020 hebben neergezet. Onder elke eindbalans vindt u een paginaverwijzing.

voordelig

afwijking  begroot saldo →

3. Algemene baten en lasten

afwijking  begroot saldo →

2. Contractgestuurde dienstverlening

afwijking  begroot saldo →

1. Regionale samenwerking

nadelig

hoog laag  mate van doelrealisatie →

Meer informatie vanaf pagina 9

Meer informatie vanaf pagina 12

Meer informatie vanaf pagina 17

6 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Terugblik op 2020 – Financieel en organisatorisch

Resultaten en ontwikkeling gemeentelijke bijdrage • Het begrotingsjaar 2020 is afgesloten met een positief resultaat van € 304.000. Het mooie resultaat wordt voornamelijk veroorzaakt door de incidentele winst bij verkoop van de ARN-aandelen (€ 245.000). • Bij programma 2 Contractgestuurde dienstverlening zijn in 2020 net zoals in 2019 tekorten ontstaan, per saldo een verlies in 2020 van € 290.000. Als gevolg van toenemende vraag vanuit gemeenten, vervanging bij ziekte en invulling van vacatures hebben wij extra personeel relatief duur moeten inhuren, met name bij het Inkoopbureau. Onze (uur)tarieven zijn niet toereikend gebleken voor een kostendekkende exploitatie. De verliezen bij de contractactiviteiten zijn gedekt door inzet van reserves (RMC-reserve en risicoreserve Contractgestuurde dienstverlening), waardoor programma 2 in de jaarrekening sluit met een resultaat van nihil. We zijn in gesprek met de gemeenten om te werken aan de realisatie van een structureel sluitende exploitatie vanaf 2022. • Bij programma 1 Regionale samenwerking hebben wij de taken uitgevoerd binnen de budgettaire kaders van de begroting. • De overheadkosten (die bij programma 3 zijn opgenomen) zijn binnen de financiële kaders van de begroting gebleven. Per saldo zijn de overheadkosten € 127.000 lager dan begroot.

Het grootste voordeel bij de overhead is bij ICT gerealiseerd, omdat een deel van de structurele ICTlasten doorschuift naar 2021, omdat we gefaseerd hebben gewerkt aan SAAS-oplossingen voor de verschillende applicaties. • In de programmabegroting 2020 en in de Bestuursrapportage 2020 is een gemeentelijke bijdrage opgenomen van € 2.052.000. Dit bedrag hebben wij gefactureerd aan de gemeenten en is als realisatie in de jaarrekening 2020 verwerkt.

Overige ontwikkelingen met financiële gevolgen

•

Vernieuwing ICT-Infrastructuur: In het voorjaar van 2019 heeft de ICT-ontvlechting met Avri plaatsgehad. In juli 2019 hebben wij onze eigen, vernieuwde ICT-omgeving in gebruik genomen met moderne office-faciliteiten. Voor sommige applicaties zijn we in 2020 nog op de ‘oude’ servers (gestationeerd bij Avri in Geldermalsen) blijven werken. Na realisatie van de gefaseerde uitrol van de SAAS-oplossingen voor álle applicaties in het najaar van 2020, is de verbinding met de ICT-Infrastructuur in Geldermalsen (Avri) definitief beëindigd.

•

Regio Deal FruitDelta Rivierenland: In 2020 heeft het Rijk onze aanvraag Regio Deal goedgekeurd en een rijksbijdrage toegekend voor 27 projecten. De eerste voorschotten van projectsubsidies zijn in 2021 uitbetaald. In de jaarrekening 2020 zijn de lasten voor de uitgevoerde voorbereidingswerkzaamheden verantwoord. De uitvoeringskosten Regio Deal zijn in 2020 binnen de kostenbudgetten gebleven.

7 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Financiële kerncijfers 2020

Resultaat jaarrekening 2020 Bedragen x € 1.000 1. Regionale samenw erking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Totaal van de programma's Overige resultaatposten Resultaat

Resultaat voor mutaties van reserves

Resultaat na mutaties reserves

Begroot t/m AB dec 909 573 1.929447-

Rekening 2020 930 519 1.54697-

447-

97-

Lasten

Baten

Relatieve afwijking jaarrekening tov begroting t/m AB december Bedragen x € 1.000 1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Totaal van de programma's

-24,3% -7,9% -6,3% -10,7%

Rekening 2020 930 809 1.435304 304

Gem. bijdrage

-18,1% -8,0% 89,7% -10,1%

Ja Nee Ja

De totale lasten zijn € 1.721.000 lager dan begroot, een budgetonderschrijding bij de lasten met meer dan 10%. De grootste afwijking is bij Basismobiliteit (Versis) gerealiseerd (circa € 1,1 mljn minder uitgaven dan begroot). Dit heeft te maken met de grote afname van het rittenvolume vanaf medio maart 2020 als gevolg van de Corona-crisis. Bij programma 1 zijn de lasten € 728.000 lager dan begroot (een afwijking van 24,3%). Het grootste deel hiervan wordt veroorzaakt door lagere subsidie-uitbetalingen voor RIFprojecten. In 2020 is er als gevolg van de Corona-crisis maar één aanvraagronde geweest in het najaar. Uitbetaling van subsidies voor de toegekende projecten heeft in januari 2021 plaatsgevonden. Ook de realisatie van de baten blijft door de lagere RIF-uitbetalingen in 2020 achter bij de begroting, waardoor de afwijkingen geen effect hebben op het rekeningresultaat. Bij programma 2 zijn de lasten € 855.000 lager dan begroot, een afwijking met 7,9%. Belangrijkste oorzaken van deze afwijking zijn de lagere lasten bij Basismobiliteit/Versis (afname rittenvolume na de uitbraak van Covid19) en de hogere lasten bij Wmo/Jeugd door uitvoering van extra taken voor gemeenten. Ook bij team Inkoopondersteuning zijn de lasten hoger dan begroot door extra inhuur van personeel in verband met de toegenomen vraag voor inkoopadvisering.

De afwijkingen bij de baten zijn in lijn met de afwijkingen bij de lasten, omdat er merendeels een rechtstreeks verband is tussen het niveau van de lasten en de omvang van de baten. De werkelijke lasten bij programma 3 zijn € 138.000 lager dan begroot (een afwijking van 6,3%). Belangrijkste oorzaak zijn de lagere overheadkosten (€ 127.000 lager dan begroot). De werkelijke baten bij programma 3 zijn € 245.000 hoger dan begroot (een afwijking van 89,7%) als gevolg van de gerealiseerde winst bij verkoop van de ARN-aandelen. De jaarrekening op pagina 39 en verder biedt uitgebreide financiële informatie en toelichtingen.

8 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Besluitvorming over de jaarstukken

Totaaloverzicht resultaten 2020 Januari / februari 2021 Ambtelijke voorbereiding

10 Maart 2021 Behandeling concept jaarstukken door Dagelijks Bestuur

7 juli 2021 Vaststelling jaarstukken door Algemeen Bestuur

Het gerealiseerde resultaat bedraagt € 304.000 voordelig. Het Algemeen Bestuur van Regio Rivierenland is bevoegd een besluit te nemen over de bestemming van het rekeningoverschot, na consultatie van de gemeenten via de zienswijzen. Het overschot is in de balans opgenomen onder het eigen vermogen als ‘Nog te bestemmen resultaat’. Voorstel met betrekking tot de vaststelling en resultaatbestemming Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Regio Rivierenland, gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur tot vaststelling van de jaarstukken 2020, BESLUIT:

1. De programmarekening 2020 vast te stellen conform voorliggend ontwerp. 2. Het gerealiseerde positieve rekeningresultaat ter grootte van € 304.000 uit te keren aan de gemeenten. Ten aanzien van de inzet van bestemmingsreserves in de jaarrekening 2020 van Regio Rivierenland is op de volgende pagina een samenvattende toelichting opgenomen. Met het vaststellen van de jaarrekening 2020 worden de mutaties van de reserves geformaliseerd. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur op 7 juli 2021.

De secretaris,

De voorzitter,

drs. L.H. Derksen

ir. J. Beenakker

9 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

In onderstaand overzicht zijn de bedragen opgenomen, die in de jaarrekening 2020 zijn verwerkt als mutatie bij de reserves. Voor een meer uitvoerige beschrijving wordt verwezen naar de toelichting op de balansposten bij het onderdeel vaste passiva.

Mutaties reserves in de jaarrekening 2020: Mutaties reserves bij programma 1 Regionale samenwerking

Mutaties reserves bij programma 2 Contractgestuurde dienstverlening, per saldo een onttrekking i.v.m. gerealiseerde verliezen Inzet bestemmingsreserves programma 3 voor dekking van overhead

*) **)

Mutaties reserves, per saldo een onttrekking van

-/- 401.000

*) De mutaties van reserves bij programma 2 zijn als volgt: Inzet RMC-reserve t.b.v. financiering uitvoering RMCtaken en bekostiging van RMC-projecten Inzet risicoreserve CgD voor de uitvoeringstaken van Contractgestuurde dienstverlening waarbij verliezen zijn gerealiseerd Reservering in de risicoreserve CgD van het gerealiseerde overschot bij de uitvoering van de DVO voor Wmo/Jeugd Storting naar risicoreserve CgD van het gerealiseerde overschot bij detacheringen van personeel Totaal

-/- 62.000 -/- 300.000 2.000 70.000 -/- 290.000

**) Inzet van bestemmingsreserves bij programma 3, te specificeren als volgt: Inzet reserve Herhuisvesting

55.000

Inzet reserve Desintegratiekosten ontvlechtingen (ICT-ontvlechting en vernieuwing ICT-infrastructuur)

56.000

Totaal

111.000

10 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

-/- 290.000 -/- 111.000

Programma 1 – Regionale samenwerking

Eindbalans gerealiseerde doelstellingen 2020 Beknopte toelichting Door de toekenning van de Regio Deal, de ondertekening met het Rijk en de benoeming van de projecten heeft FruitDelta Rivierenland een versnelling veroorzaakt van diverse projecten. De projecten zijn onderverdeeld in vier programmalijnen, waarbij de programmalijn SAMEN erg belangrijk is. Deze projecten zijn eind 2020 gestart en worden komende jaren verder ontwikkeld. Verder is de raadscommissie als doorontwikkeling van de regionale agendacommissie een belangrijk thema. Deze raadscommissie wordt ook genoemd in het nieuwe wetsvoorstel met betrekking tot grip op gemeenschappelijke regelingen. Deze wet ligt ter besluitvorming bij de 2e Kamer. In 2020 is ook de evaluatie van het Regionaal Ambitiedocument 2020-2024 gestart en eind 2020 aangeboden bij de gemeenteraden voor toetsing van de opgeleverde evaluatiepunten.

afwijking  begroot saldo →

voordelig

nadelig hoog laag  mate van doelrealisatie →

Toelichting op successen en afwijkingen vindt u op de komende pagina’s.

Programma 1 Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Subtotaal Gemeentelijke bijdrage Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Gerealiseerd resultaat

Begroting 2020 Primitief

t/m AB dec

2.139 976 1.1632.067 904 0 0 904

3.000 1.851 1.1492.058 909 0 0 909

Rekening 2020 2.272 1.144 1.1282.058 930 0 0 930

Afwijking 72870721 0 21 0 0 21

V N V V

De lasten zijn lager dan begroot. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door lagere uitgaven voor RIF-subsidies. Als gevolg van de Covid19-uitbraak heeft in 2020 maar 1 aanvraagronde voor RIFsubsidies plaatsgevonden in het najaar. De voorschotbetalingen van RIF-subsidies van de gehonoreerde projecten heeft in januari 2021 plaatsgevonden. Deze lasten worden in de jaarrekening 2021 verantwoord. Het Algemeen Bestuur heeft in de vergadering van december 2020 besloten het verwachte overschot bij het Regionaal Investeringsfonds van € 60.668 terug te storten naar de gemeenten. Deze terugbetaling is verwerkt in de cijfers van de jaarrekening 2020. Daarnaast is sprake van lagere uitgaven bij projecten zoals Mobiliteitsfonds en Regionale Energiestrategie (RES). De uitvoering en projectbestedingen lopen door naar 2021 (en later). Ook de realisatie van de projectbaten is daardoor lager dan begroot. Ook de uitvoeringskosten zijn lager dan begroot. Dit wordt mede veroorzaakt door de Coronamaatregelen, waardoor geplande projecten en activiteiten (bijvoorbeeld op het gebied van Lobby & Branding) geen doorgang konden hebben. De baten zijn lager dan begroot, in lijn met de lagere realisatie van de lasten. In veel gevallen is sprake van een directe relatie tussen gerealiseerde projectlasten en projectbaten, zoals bijvoorbeeld bij de RIF-subsidies.

Een gedetailleerde financiële verschillenanalyse per programma, inclusief de impact van de afwijkingen op de gemeentelijke bijdrage, vindt u bij het onderdeel 'Overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop' vanaf pagina 39.

11 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Realisatie per programma onderdeel Inhoudelijk resultaat Prognose Realisatie Berap 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Middelen x €1.000 Lasten Baten

Belangenbehartiging en profilering van het Rivierengebied Besluitvormingsprocessen en bestuursvergaderingen binnen Regio Rivierenland Informatie uitwisseling en kennisdeling op de regiomiddagen Bijdrage leveren aan samenwerkingsvraagstukken Monitoren van de uitvoering van het Regionaal Ambitiedocument 2016 – 2020 Genereren van geldstromen en subsidies

Gewijzigde risico’s -

Totaal

2.272

3.202

Toelichting bij de tabel: De baten en lasten worden in de financiële administratie niet afzonderlijk geregistreerd op basis van de opsomming in bovenstaande tabel. De financiële administratie is op andere wijze ingericht. Daarom is alleen een totaal bedrag vermeld van de baten en lasten. Het resultaat van programma 1 is als volgt opgebouwd. Opbouw resultaat Programma 1 Bedragen x € 1.000 Gerealiseerde baten Programmalasten (exclusief overhead) Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Resultaat

3.202 2.272 0 0 930

12 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Succes in beeld Lobby & Branding Het verder uitbouwen van de merknaam FruitDelta heeft door Corona vertraging gekregen. Echter door de toekenning van de REGIODEAL heeft de merknaam FruitDelta Rivierenland landelijke bekendheid gekregen. Vooral in bestuurlijk Den Haag kreeg onze tot dan toe onbekende regio ‘smoel’. Richting de Tweede Kamerverkiezingen heeft onze regio samen met de andere regio’s in Nederland een campagne “Nederland Slim Benutten” opgezet. Speerpunten zijn o.a. energietransities, betaalbaar wonen en familiebedrijven en het MKB. Een aantal belangrijke evenementen waaraan wij onze naam hebben verbonden zijn door Corona afgelast. Denk daarbij aan de Bloesemtocht, het Fruitcorso en de Kersenparty. Wel is de uitwerking van de merkenstrategie gestart.

Het Regionaal Investeringsfonds (RIF) In 2020 is door Corona bestuurlijk gekozen voor één in plaats van twee indieningsronden. Voor het begrotingsjaar 2020 hebben de 8 gemeenten gezamenlijk € 732.102 aan het RIF bijgedragen, gelijk aan € 3 per inwoner. Aan deze som wordt het restant uit 2019 ter grootte van € 155.559 toegevoegd, samen met het teruggestorte bedrag van 2 niet gestarte uitvoeringsprojecten (€ 171.151). Hierdoor kwam het totale RIF budget 2020 uit op € 1.048.811. Hiervan is € 988.143 toebedeeld aan 18 projecten. Het resterende bedrag dat na deze ronde overblijft (€ 60.668) is teruggegeven aan de gemeenten. De Economic Board heeft geconstateerd dat, zoals vermeld staat in de Subsidieverordening, de gekozen projecten onderscheidend zijn, een bovengemiddelde uitstraling hebben en nadrukkelijk bijdragen aan het verwezenlijken van de ambities uit het Ambitiedocument 2016-2020. De toegekende projecten hebben een mooie regionale spreiding over de deelnemende gemeenten. Het RIF is een van de projecten die een subsidie vanuit de Regio Deal heeft ontvangen. Dit voor doorontwikkeling van het fonds en het geven van een extra impuls aan de regio.

Regio Deal Na honorering van de aanvraag door het Rijk in februari is gestart met een intensief proces om de inhoud van de Regio Deal verder uit te werken. Op maandag 13 juli heeft dit geleid tot ondertekening van de deal door de vijf samenwerkende procespartners: Provincie Gelderland, Regio Rivierenland, Waterschap Rivierenland, RW-POA Rivierenland en Gebiedscoöperatie Rivierenland. Met de deal, die een investering van 15 miljoen euro omvat, kunnen zij – samen met het Rijk – tal van maatschappelijke opgaven aanpakken met als doel de brede welvaart van iedereen in onze regio te stimuleren. Deze versnellingsagenda van bestaande projecten is uitgewerkt in vier programmalijnen INCLUSIEF, FRUIT, DELTA en SAMEN. In december 2020 zijn de projecten volgens de vereisten van de subsidieverordening door het DB na advies van de bestuurlijke stuurgroep goedgekeurd en zijn de beschikkingen afgegeven.

13 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Regionale Energiestrategie, op naar een energieneutraal 2050 In 30 regio’s wordt gewerkt aan een regionale energiestrategie. Hierin wordt vastgelegd hoeveel wind, grootschalig zon en warmte er in de regio mogelijk is, als onderdeel van het klimaatakkoord. In 2019 zijn hiervoor in Rivierenland in alle gemeenten ruimte ateliers verzorgd om potentie, ruimtelijke impact en draagvlak rond duurzame opwekking van energie te verkennen. De stuurgroep RES Rivierenland heeft afspraken over inhoud en samenwerking vertaald in een notitie Uitgangspunten Regionale Energiestrategie Rivierenland. Deze is door gemeenteraden en de andere RES partners vastgesteld. Volgende stap is besluitvorming over de concept RES in het voorjaar van 2020. Daarna volgt nadere uitwerking in de RES 1.0, die op 1 maart 2021 klaar moet zijn. Zowel de concept RES als de RES 1.0 worden door de gemeenteraden vastgesteld.

Regionaal Ambitiedocument 2020-2024 De gemeenten in regio Rivierenland werken al jarenlang samen. Sinds 2016 gebeurt dit onder de noemer FruitDelta Rivierenland en op basis van het Regionaal Ambitiedocument 2016-2020 met bijbehorend uitvoeringsprogramma. Dit gebeurt in relatie tot de drie regionale economische speerpunten Agribusiness, Economie & Logistiek en Recreatie & Toerisme. Regio Rivierenland/FruitDelta wil graag de regionale economische samenwerking doorzetten en het proces voor het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2020-2024 is in 2020 gestart. Dit is een open proces, waarvan de uitkomst niet vastligt. Partijen kunnen er een bijdrage aan leveren door te participeren in een bepaalde fase van de totaal vijf fasen. Bij het nastreven van duurzame, brede welvaart houden we in het proces rekening met de brede context van de regio. Het resultaat is een gedragen Regionaal Economisch Ambitiedocument 2020-2024. Daardoor komt FruitDelta Rivierenland bovendien beter op de kaart te staan bij de Provincie Gelderland, het Rijk en in Brussel.

Economie & Logistiek In het voorjaar 2020 hebben alle gemeenten ingestemd met het regionaal programma werklocaties (RPW) wat past binnen het provinciale programma. Uniek in onze regio is het regionaal acquisitieplatform (RAP) waarin alle gemeenten samenwerken. Het RAP geeft momenteel uitvoering aan de volgende regionale taken: De wens van het bedrijf centraal te zetten en inzichtelijk te maken welke vestigingsmogelijkheden in deze regio (nieuw en bestaand) beschikbaar zijn. Gemeenten (feitelijk) te adviseren over solitaire uitbreidingen van bedrijven die niet gevestigd zijn op een bedrijventerrein en niet in het bestemmingsplan passen.’ Dergelijke regionale afstemming is een verplichting voor gemeenten, volgens de Gelderse provinciale verordening. Gemeenten hebben het recht om (beargumenteerd) van dergelijke adviezen af te wijken. Contact onderhouden met Oost NL op het gebied van (inter)nationale acquisitie van (logistieke) bedrijven, als uitvoering van de afspraken met andere logistieke hotspots in Gelderland (“Logistics Valley“), als onderdeel van de provinciale gebiedsgerichte opgave “De Gelderse Corridor”). Het monitoren van de beschikbaarheid van kavels en het aantal (en type) uitbreidingswensen in de regio. Ten aanzien van het RPW heeft het RAP ook een informatieve rol bij procedureafspraken, ten behoeve van statusveranderingen in het hierin gehanteerde stoplichtenmodel.

14 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Achtergronden bij dit programma Producten Tot dit programma behoren de volgende producten: - Algemene bestuursondersteuning Speerpunten (speerpuntberaden & beleidsondersteuning) en projecten, waaronder begrepen het Regionaal Investeringsfonds(RIF).

Meer informatie is te vinden op onze website.

15 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Programma 2 – Contractgestuurde dienstverlening

Totaaloverzicht resultaten 2020 Eindbalans gerealiseerde doelstellingen 2020

afwijking  begroot saldo →

voordelig

nadelig hoog laag  mate van doelrealisatie →

Beknopte toelichting De effecten van Corona zijn voor een aantal teams aanzienlijk geweest. Daar waar dit voor Wmo/Jeugd vooral inhoudelijk effecten heeft gehad, is dit voor Versis en de Sociale Recherche ook in financiële zin merkbaar. Het ingezette ontwikkeltraject voor het inkoopbureau heeft effect, maar leidt voor 2020 nog niet tot een evenwicht tussen baten en lasten. Professionalisering van ons opdrachtnemerschap heeft verder vorm gekregen binnen alle teams. De taakstelling binnen Wmo/Jeugd is voor het tweede jaar op rij gerealiseerd en daarmee afgerond. Voorbereidingen voor een nieuwe inkoop vanaf 2022 of 2023 zijn door de gemeenten gestart. Hierbij moet opnieuw gekeken worden naar benodigde capaciteit voor de te realiseren doelstellingen.

Toelichting op successen en afwijkingen vindt u op de komende pagina’s.

Programma 2 Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Subtotaal Gemeentelijke bijdrage Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Gerealiseerd resultaat

Begroting 2020 Primitief 7.907 8.673 766 0 766 87 0 853

t/m AB dec 10.859 11.432 573 0 573 275 0 848

Rekening 2020 10.004 10.523 519 0 519 362 72 809

Afwijking 855909540 5487 72 39-

V N N N V N N

De werkelijke lasten zijn lager dan begroot. Dit heeft vooral te name met de veel lagere vervoerskosten bij Versis door de sterke afname van het rittenvolume na de Covid19-uitbraak in maart 2020. Bij Wmo/Jeugd en Inkoopbureau zijn de lasten hoger dan begroot. Bij Versis/Basismobiliteit is sprake geweest van ingroei van het leerlingen- en jeugdvervoer voor 4 gemeenten, waarmee het totaal aantal gemeenten die deze vorm van vervoer hebben ondergebracht binnen Versis op 5 komt. Dit heeft geleid tot een stijging van de kosten, die via de bestuursrapportage 2020 in de begroting 2020 is verwerkt. Per saldo zijn de vervoerskosten bij Versis in 2020 veel lager dan begroot. De budgetonderschrijding wordt veroorzaakt door de gevolgen van de coronacrisis. Doordat de reizigers van Versis veel minder activiteiten ondernemen maken zij ook minder frequent gebruik van het vervoer. Het vraagafhankelijk vervoer kende een vraaguitval van ongeveer 40%. Voor de vervoerbedrijven die rijden voor Versis is een gedeeltelijke tegemoetkomingsregeling ingesteld om zo de vaste doorlopende kosten te dekken. Hiermee wordt bereikt dat de infrastructuur van de sector overeind blijft. Bij het Inkoopbureau is samen met opdrachtgevers heel scherp gekeken naar benodigde capaciteit. De vraag naar inkoopondersteuning is echter zo groot dat externe inhuur onvermijdelijk is gebleken.

De in 2019 ingezette doorontwikkeling vraagt in realisatie wat meer tijd dan voorzien. Als gevolg hiervan is er ook in 2020 nog geen sprake van een evenwicht tussen baten en lasten.

16 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

De Sociale Recherche is in 2020 versterkt met 2 nieuwe collega’s die de plaats innemen van 2 vertrokken collega’s als gevolg van pensionering respectievelijk een andere baan. Als gevolg van Corona konden in vrijwel geheel 2020 essentiële onderzoeksmogelijkheden niet worden ingezet en/of worden uitgevoerd. Dit heeft effect op de financiële resultaten van het team. Een gedetailleerde financiële verschillenanalyse per programma vindt u bij het onderdeel 'Overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop' vanaf pagina 39.

Realisatie per programma onderdeel Inhoudelijk resultaat Prognose Realisatie Berap 1.

2. 3. 4.

5. 6.

7. 8.

Begeleiding, monitoring en terugplaatsing van jongeren zonder startkwalificatie van 18-22 jaar Initiëren van projecten gericht op de doelgroep van RMC Uitvoering van (een gedeelte van) de leerplichtfunctie voor de deelnemende regiogemeenten Preventieve en repressieve werkzaamheden sociale zaken voor de regiogemeenten (Sociale Recherche) Inkoopondersteuning en advies voor de regiogemeenten Participeren en waar mogelijk initiëren van acties op het gebied van samenwerking en shared services en het initiëren van projecten Coördineren en beheren van de uitvoering van Versis/ Basismobiliteit Ondersteuning van 6 gemeenten op het gebied van WMO/Jeugd *)

Totaal

Middelen x €1.000 Lasten Baten

Gewijzigde risico’s

606

706

473

482

479

653

477

533

861

791

5.729

5.757

1.379

1.531

10.004

10.523

*) inclusief de baten en lasten voor de uitvoering/coördinatie Transformatiefonds (€ 293.000) De financiële administratie is ingericht en uitgesplitst naar de verschillende teams/taakvelden. De uitsplitsing van de baten en lasten per programma onderdeel in bovenstaande tabel sluit hierop aan. Het resultaat van programma 2 is als volgt opgebouwd. Opbouw resultaat Programma 2 Bedragen x € 1.000 Gerealiseerde baten Programmalasten (exclusief overhead) Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Resultaat

10.523 10.004 362 72 809

17 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Het programma sluit met een overschot, omdat overeenkomstig BBV-voorschrift de overheadkosten niet meer bij de programma's worden opgenomen, maar (zonder toerekening aan taakvelden) centraal verantwoord worden bij programma 3 Algemene baten en lasten. De aan de uitvoering van programma 2 Contractgestuurde dienstverlenging toe te rekenen overhead komt in werkelijk uit op € 809.000 (begroot: € 848.000). Feitelijk komt het gerealiseerde resultaat (ná mutaties reserves) bij programma 2 Contractgestuurde dienstverlening uit op nihil, als rekening wordt gehouden met de werkelijke overheadkosten van € 809.000.

Succes in beeld Leerplicht en RMC: nog meer inzet op preventie en een nieuw regionaal programma VSV Vanuit Leerplicht wordt nog meer ingezet op preventie. Dit wordt ondersteund vanuit de landelijke aanpak schoolverzuim en gedragen door de gemeenten. Dit is een ontwikkeling die de afgelopen jaren al was ingezet, maar effect heeft op de manier van werken. Formalisatie hiervan is belangrijk en is/wordt gerealiseerd. Met het nieuwe programma VSV versterken en verbeteren we bestaande activiteiten en zetten we in op nieuwe projecten die onze aanpak verder verstevigen. We willen jongeren langer en beter begeleiden bij de overgangsmomenten binnen het onderwijs en naar werk, bieden extra ondersteuning voor die jongeren die tijdelijk meer nodig hebben buiten het reguliere onderwijs en we maken ruimte voor (nog) meer maatwerk voor jongeren met complexe problematiek.

Versis: leerlingenvervoer voor 5 gemeenten Regio Rivierenland organiseert Versis namens en in samenwerking met de gemeenten. Wij beheren daarbij de contracten met de uitvoerende partijen: de regiecentrale en vervoersbedrijven. In 2020 is de dienstverlening uitgebreid door de ingroei van leerlingen- en jeugdvervoer voor nog eens 4 gemeenten. In totaal komen we daarmee op 5. Dit is uiterst soepel verlopen. Corona heeft voor de nodige aanpassingen in de dienstverlening gezorgd. Landelijk zijn compensatiemaatregelen ingevoerd. Deze zijn na afloop van de eerste lockdown ingetrokken en geadviseerd is maatwerk afspraken te maken met vervoerders. Dit hebben wij gedaan, hetgeen niet of nauwelijks tot extra kosten heeft geleid.

Uitvoering Wmo/Jeugd Corona heeft een enorme inhoudelijke impact gehad op de taken van het team en daarmee het team zelf. Desondanks is het reguliere werk gecontinueerd en zijn afspraken met gemeenten gemaakt over doorontwikkeling van de DVO, met name het contractmanagement. Ook is door de gemeenten gestart met de voorbereiding voor de nieuwe inkoop. Een intensief traject waarin ook vanuit het team wordt geparticipeerd.

Sociale Recherche: resultaten en uitdagingen De samenwerking tussen Sociale Recherche en Wmo/Jeugd krijgt steeds meer vorm. Zorgfraude (of beter: het voorkomen en ontdekken hiervan) is een onderwerp dat volop in de schijnwerpers staat en waaraan in samenwerking tussen Sociale Recherche, Wmo/Jeugd, gemeenten en de Veiligheidsregio verder vorm en inhoud wordt gegeven.

18 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Inkoopbureau: inrichting professioneel opdrachtgeverschap Gemeenten en gemeenschappelijke regelingen hebben zich uitgesproken voor continuering, gelijktijdig met professionalisering en doorontwikkeling, van het regionaal Inkoopbureau. Dit leidt tot een aantal speerpunten voor de komende periode, bijv. herinrichting van de financieringssystematiek en het sturen op regie van inkoop- en aanbestedingsprocessen; op zoek naar een zo efficiënt mogelijke werkwijze en synergie door bijv. gezamenlijk aan te besteden.

Beleidsindicatoren De wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren binnen programma 2 Contractgestuurde dienstverlening hebben betrekking op vroegtijdig schoolverlaters en onderwijsverzuim. Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie MBO Realisatie % VSV-ers 12 t/m 22 jaar schooljaar 2018-2019 Aantal Landelijk Gemeente VSV-ers VSV-% deelnemers VSV-% Buren 692 22 3,18% 5,34% Culemborg 577 42 7,28% 5,34% Maasdriel 627 25 3,99% 5,34% Neder-Betuw e 767 30 3,91% 5,34% Tiel 1.094 75 6,86% 5,34% West Betuw e 1.444 52 3,60% 5,34% West Maas en Waal 469 24 5,12% 5,34% Zaltbommel 782 39 4,99% 5,34% Totaal 6.452 309 4,79% Bron: VSV-verkenner/DUO (definitieve cijfers schooljaar 2018-2019). De cijfers over schooljaar 2019-2020 zijn op het moment van opstellen van de jaarstukken nog niet vrijgegeven.

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie VO Realisatie % VSV-ers 12 t/m 22 jaar schooljaar 2018-2019 Aantal Landelijk Gemeente VSV-ers VSV-% deelnemers VSV-% Buren 1.523 5 0,33% 0,49% Culemborg 1.886 3 0,16% 0,49% Maasdriel 1.408 4 0,28% 0,49% Neder-Betuw e 1.506 4 0,27% 0,49% Tiel 2.460 12 0,49% 0,49% West Betuw e 3.268 14 0,43% 0,49% West Maas en Waal 1.016 1 0,10% 0,49% Zaltbommel 1.826 3 0,16% 0,49% Totaal 14.893 46 0,30% Bron: VSV-verkenner/DUO (definitieve cijfers schooljaar 2018-2019). De cijfers over schooljaar 2019-2020 zijn op het moment van opstellen van de jaarstukken nog niet vrijgegeven.

Bovenstaande beleidsindicatoren met betrekking tot vroegtijdig schoolverlaters geven het nettoresultaat weer van de uitvalscores. De Regio scoort beter dan het landelijk gemiddelde. Overigens zeggen de indicatoren niets over de verrichte inspanningen om schooluitval te beperken.

19 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

De hierna opgenomen cijfers over schoolverzuim geven wél het effect van de verrichte inspanningen weer.

Absoluut verzuim Realisatie schooljaar 2019-2020, leerlingen 5 t/m 17 jaar Gemeente Buren Neder-Betuw e West Betuw e West Maas en Waal Zaltbommel Totaal

Aantal leerlingen 4.000 4.356 8.173 2.572 4.850 23.951

Absoluut verzuim Absoluut per 1.000 leerlingen verzuim 18,3 73 15,2 66 16,3 133 9,3 24 13,6 66 15,1 362

Bron: JVS-Jeugdvolgsysteem/DUO

Relatief verzuim Realisatie schooljaar 2019-2020, leerlingen 5 t/m 17 jaar Gemeente Buren Neder-Betuwe West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel Totaal

Aantal leerlingen 4.000 4.356 8.173 2.572 4.850 23.951

Relatief verzuim Relatief per 1.000 leerlingen verzuim 93 23,3 98 22,5 222 27,2 59 22,9 149 30,7 621 25,9

Bron: JVS-Jeugdvolgsysteem/DUO

De in bovenstaande overzichten opgenomen aantallen met betrekking tot absoluut en relatief verzuim sluiten aan op het jaarverslag, dat door Leerplicht is opgesteld. De cijfers geven de inspanningen weer die zijn gedaan op het gebied van verzuimcontrole en -reductie (verzuimpreventie, toezicht & handhaving). Uit de cijfers van het relatief verzuim blijkt, dat t.o.v. het vorige schooljaar 2018-2019 ruim 24% minder verzuim is opgespoord (621 gevallen in 2019/2020 t.o.v. 820 in 2018/2019). Dit is het gevolg van de 1e lockdown vanwege Coronamaatregelen, waarbij de scholen dicht gingen en er geen verplichting was voor de leerlingen voor het volgen van de online lessen. Verzuim tijdens digitale lessen werd tijdens de 1e lockdown niet geregistreerd en hoefde ook niet vastgelegd te worden voor de handhaving. Voor het schooljaar 2020/2021 verwachten we weer hogere cijfers van vastgelegd/opgespoord verzuim, omdat tijdens de 2e lockdown periode wel maatregelen op het gebied van verzuimregistratie en handhaving genomen zijn (moesten worden), mede gericht op de belangen van het kind.

Achtergronden bij dit programma Meer informatie over Contractgestuurde dienstverlening kunt u vinden op onze website.

20 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Programma 3 – Algemene baten en lasten

Totaaloverzicht resultaten 2020 In dit programma worden de overheadkosten centraal begroot en verantwoord, die niet meer toegerekend worden aan taken/activiteiten. Alleen de kosten die een directe relatie hebben met het primaire proces worden aan de programma's toegerekend. Naast de overheadkosten worden binnen dit programma ook de resultaten uit Treasury en de centrale budgetten voor onvoorziene uitgaven en vennootschapsbelasting begroot en verantwoord. Tot slot worden de rentelasten van de financiering van de gronden die in erfpacht aan Avri zijn uitgegeven en de daarmee samenhangende opbrengst uit de erfpachtcanon in programma 3 Algemene baten en lasten begroot en verantwoord.

Programma onderdelen programma 3 Algemene baten en lasten A

Overhead

Treasury

In erfpacht uitgeven gronden

Onvoorziene uitgaven

Vennootschapsbelasting

Programma 3 Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Subtotaal Gemeentelijke bijdrage Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Gerealiseerd resultaat

Taakveld 0.4 uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. Het renteresultaat zoals opgenomen in taakveld 0.5 uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. De rentelasten van de financiering van de gronden die in erfpacht aan Avri zijn uitgegeven en de opbrengst uit de erfpachtcanon die we daarvoor ontvangen. Het centrale budget voor onvoorziene uitgaven maakt deel uit van taakveld 0.8 'Overige baten en lasten' uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. Het centraal begrote bedrag voor de heffing van vennootschapsbelasting wordt opgenomen in taakveld 0.9 'Vennootschapsbelasting' uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. Begroting 2020 Primitief

t/m AB dec

2.165 211 1.954151.969212 0 1.757-

2.202 279 1.92361.929172 0 1.757-

Rekening 2020 2.064 524 1.54061.546111 0 1.435-

Afwijking 138245 383 0 383 610 322

V V V V N V

De lasten bestaan hoofdzakelijk uit de kosten van overhead. Deze zijn € 127.000 lager dan begroot, waarmee het grootste deel van de afwijking bij de lasten is verklaard. Daarnaast hoefde het budget voor onvoorziene uitgaven niet te worden ingezet, een voordeel bij de lasten van € 10.000. Tot slot waren de rentelasten € 1.000 lager dan begroot. De hogere baten hebben betrekking op de gerealiseerde winst bij verkoop van de ARN-aandelen (€ 245.000).

21 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Overhead Vanaf het begrotingsjaar 2018 nemen we een apart overzicht van de kosten van de overhead op in de begroting en de jaarstukken (conform BBV-voorschrift). Overhead heeft betrekking op ondersteunende taken die niet direct dienstbaar zijn aan de externe klant of het externe product. De algemene definitie luidt als volgt: overhead heeft betrekking op alle kosten die samenhangen met de sturing en de ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. In onderstaand overzicht is een specificatie opgenomen van de overhead, waarbij voor het onderscheid naar de verschillende kostencomponenten aansluiting is gezocht bij de definitie en opsomming uit de Notitie Overhead van de BBV-commissie. De inrichting van onze administratie sluit hierop aan. Met onderstaand overzicht geven we inzicht in de kosten van onze bedrijfsvoering.

Overhead Bedragen x € 1.000 Lasten Directie en management primair proces Concernondersteuning en bestuursondersteuning Huisvesting Personeelszaken en organisatie Informatievoorziening en automatisering AVG (FG-functionaris) Totaal lasten Baten Vergoeding overheadkosten via erfpachtcanon Overige ontvangen bijdragen in de overheadkosten Totaal baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Onttrekking bestemmingsreserve Storting bestemmingsreserve Totaal mutaties reserves Resultaat taakveld 0.4 Overhead

Begroting 2020

Rekening 2020

Wijze van verdeling en toerekening van de overhead

291 1.071 253 144 322 49 2.130

265 percentages en fte's 1.040 percentages en fte's 244 vaste bedragen en fte's 131 percentages en fte's 270 fte's 53 fte's 2.003

133 68 201 1.929

133 68 201 1.802

172 172 1.757

111 111 1.691

Op basis van de in bovenstaande tabel weergegeven verdeelsleutels bedraagt de gerealiseerde overhead voor programma 1 Regionale samenwerking € 882.000 (begroot: € 909.000) en voor programma 2 Contractgestuurde dienstverlening € 809.000 (begroot: € 848.000). Voor de uitvoeringsteams van Contractgestuurde dienstverlening komt dat neer op een bedrag van ca. € 29.200 per fte, en dat is nauwelijks hoger dan de realisatie van het bedrag voor overhead in 2019 (€ 29.000). In onderstaand overzicht zijn de lasten gespecificeerd van overhead en apparaatskosten. Specificatie Bedragen x € 1.000 Totaal lasten overhead Organisatiekosten uitvoeringsteams Contractgestuurde dienstverlening Organisatiekosten speerpunt- en beleidsondersteuning en projecten Totaal lasten Percentage van de totale lasten Bedrag per inwoner

22 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Overhead

Apparaatskosten

2.003

2.003 3.321 931 6.255 44% 25,63

€

2.003 14% 8,21 €

Treasury Regio Rivierenland heeft een BNG-lening, waarop jaarlijks € 250.000 wordt afgelost. Het rentepercentage van deze lening bedraagt 4,335%. De lening had op 1 januari 2020 een saldo van € 1.812.500. In december 2018 hebben we een nieuwe lening bij de BNG afgesloten van € 500.000 met een looptijd van 20 jaar. Het rentepercentage van deze lening bedraagt 1,46%. Op deze lening wordt jaarlijks € 25.000 afgelost. De lening had op 1 januari 2020 een saldo van € 475.000. Beide leningen worden ultimo 2020 volledig gebruikt voor de financiering van de gronden, die in erfpacht zijn uitgegeven aan Avri (projectfinanciering) en een balanswaarde van € 2.028.519 hebben. Volgens de gewijzigde BBV-voorschriften worden alle rentelasten en rentebaten begroot en verantwoord op het taakveld Treasury. In de paragraaf Financiering is een renteschema opgenomen, dat inzicht geeft in de rentebaten, rentelasten en het begrote renteresultaat. Het saldo en de samenstelling van het resultaat uit treasury is in onderstaand overzicht samengevat.

Specificatie Bedragen x € 1.000

Treasury

Rentelasten externe financiering (BNG-leningen) Rentebaten Saldo van baten en lasten Af: toerekening rente aan gronden die in erfpacht zijn uitgegeven (projectfinanciering) Totaal van de aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (o.b.v. renteomslagpercentage van 1,5%) Resultaat taakveld 0.5 Treasury (voordelig)

79 1 78 78 17 17

Begroot was een voordelig resultaat uit treasury van € 16.000. Per saldo hebben we een voordeel bij de rentelasten van € 1.000 gerealiseerd.

Onvoorziene uitgaven In de begroting 2020 is een centraal budget voor onvoorziene uitgaven opgenomen van € 10.000. Het budget hoefde in 2020 niet ingezet te worden.

Vennootschapsbelasting Regio Rivierenland is vanaf 1 januari 2016 belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. Bij de taken die als ondernemersactiviteit worden aangemerkt moet over de behaalde (fiscale) winst vennootschapsbelasting worden afgedragen, tenzij één van de in de wet opgenomen vrijstellingen van toepassing is. Over 2020 is geen vennootschapsbelasting verschuldigd.

Achtergronden bij dit programma Meer informatie is te vinden op onze website.

23 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Paragraaf 1 – Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Zijn er nieuwe of gewijzigde risico’s? -

Bij Contractgestuurde dienstverlening werken we met dienstverleningsovereenkomsten. Aan het werken met dienstverleningsovereenkomsten zijn financiële risico's verbonden. De financiële risico's en eventuele tekorten bij de uitvoering van taken voor gemeenten kunnen worden opgevangen door inzet van de risicoreserve Contractgestuurde dienstverlening. In het verleden is een integrale inventarisatie uitgevoerd van de financiële risico's, waarbij tevens een koppeling is gelegd met de saldi van reserves en voorzieningen. De in de balans opgenomen algemene reserve van € 474.000 wordt voldoende geacht voor het afdekken van de financiële risico's. In aanvulling op de uitgevoerde risico-inventarisatie is een vervolgonderzoek uitgevoerd, specifiek gericht op frauderisico's. Frauderisico’s kunnen (latent) aanwezig zijn zowel op het gebied van onttrekking van geld of goederen aan de organisatie als ook met betrekking tot de financiële verantwoording. Doel van de frauderisico-analyse is vast te stellen hoe het staat met de kwaliteit van beheersing van frauderisico's. Er functioneren voldoende controle- en beheersingsmaatregelen binnen het Regiokantoor van Regio Rivierenland en de frauderisico's worden als 'laag' gekwalificeerd.

Toelichting op het begrip weerstandsvermogen en Risicobeheersing Het weerstandsvermogen is afhankelijk van de benodigde weerstandscapaciteit – de ingeschatte risico’s – en de beschikbare weerstandscapaciteit – de middelen die beschikbaar zijn om eventuele tegenvallers op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen wordt gevormd door de aanwezige middelen om de nadelige gevolgen van risico’s op te vangen. Het gaat bij het weerstandsvermogen met name om risico’s die niet via verzekeringen of voorzieningen kunnen worden ondervangen. In onderstaand schema is dit weergegeven: Bekende risico’s

Beschikbare middelen

Benodigde weerstandscapaciteit

Beschikbare weerstandscapaciteit

Weerstandsvermogen

De benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald door: - de verwachte impact van de aanwezige risico’s; - de gewenste mate van zekerheid dat de risico’s kunnen worden opgevangen; - de mate waarin de risico’s al op andere wijze zijn afgedekt. De beschikbare weerstandscapaciteit is het totaal aan middelen en mogelijkheden waarover de regio kan beschikken om eventueel optredende niet begrote kosten af te dekken, zonder invloed op de uitvoering van taken. De middelen die we tot de beschikbare weerstandscapaciteit rekenen zijn: - de vrije aanwendbare reserves; - de stille reserves; - de post onvoorzien in de begroting.

24 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Beleid omtrent weerstandscapaciteit Regio Rivierenland is een gemeenschappelijke regeling die taken uitvoert in opdracht van acht gemeenten. Het weerstandsvermogen van de regio wordt gevormd door het weerstandsvermogen van de afzonderlijke gemeenten. Niettemin zijn er redenen om ook binnen de Regio financiële weerstand op te bouwen. Op grond van wettelijke voorschriften is de regio verplicht voorzieningen te vormen voor kwantificeerbare risico’s, verplichtingen en verliezen. Daarnaast is het wenselijk om voor bepaalde activiteiten een reserve te hebben om te voorkomen dat bedrijfsresultaten en onvoorziene omstandigheden grote afwijkingen veroorzaken in de jaarlijks geraamde gemeentelijke bijdragen en tarieven. De afgelopen jaren is de vaste gemeentelijke bijdrage van de gemeenten deels omgezet naar dienstverleningsovereenkomsten. Het leveren van maatwerk en flexibiliteit heeft als nadeel dat er meer (financiële) risico’s in de bedrijfsvoering ontstaan. Om deze risico’s op te kunnen vangen heeft het Algemeen Bestuur ingestemd met de vorming van reserves.

Overzicht van weerstandscapaciteit en risico’s bij de verschillende programma's Om het inzicht te versterken in de bestaande en toekomstige financiële risico's en de mate waarin deze zijn afgedekt door reserves heeft het Regiokantoor in het verleden een onderzoeksrapport 'Risico's bij Regio Rivierenland' op laten stellen. In algemene zin kan gesteld worden dat er geen (grote) risico's zijn bij het Regiokantoor die om directe aanpassing in de bedrijfsvoering vragen. Daarbij past wel de volgende kanttekening: als gevolg van de verliezen bij de contractactiviteiten in de laatste 2 jaar (2019 en 2020) is het saldo van de risicoreserve Contractgestuurde dienstverlening aanzienlijk gedaald. Onze inspanningen zijn gericht op een reëel en structureel sluitende begroting bij de contractactiviteiten (programma 2) in de (meerjaren)begroting 2022. In de programmabegroting 2022 wordt dit nader uitgewerkt/geconcretiseerd. Mede op basis van de uitkomsten van de risico-inventarisatie en de in het onderzoekrapport opgenomen adviezen is een algemene reserve gevormd van € 474.000 als extra buffer voor het afdekken van (financiële) risico's. Toelichting bij de risicoreserve Contractgestuurde dienstverlening Voor het opvangen van tekorten (en overige financiële risico's) bij de uitvoering van contractactiviteiten (programma 2 Contractgestuurde dienstverlening) is een risicoreserve gevormd.

Deze reserve is bedoeld om tegenvallende resultaten en/of wegvallende vraag op flexibele taken op te kunnen vangen. Een reserve van maximaal 30% van de totale uitgaven bij Contractgestuurde dienstverlening wordt voldoende geacht om de bedrijfsvoeringrisico’s op te kunnen vangen (Besluit van het Algemeen Bestuur uit april 2011). De flexibele taken van Contractgestuurde dienstverlening bevatten risico’s voor Regio Rivierenland, waarbij te denken valt aan ziekte en inhuur van personeel en fluctuaties in de vraag naar diensten/producten. Ook zijn er risico’s op het gebied van vraag en aanbod. Hiertegenover staat dat de gemeenten betalen voor de gevraagde diensten. In het uiterste geval zijn gemeenten als eigenaar van de Regio Rivierenland verantwoordelijk voor tekorten die niet kunnen worden gedekt uit de gevormde reserves. Onvoorziene uitgaven In de begroting 2020 is een bedrag van € 10.000 opgenomen voor onvoorziene uitgaven. Het budget onvoorzien hoefde in 2020 niet aangewend te worden.

25 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2020 REGIO RIVIERENLAND

Maatregelen op het gebied van risicobeheersing en risicomanagement We hebben verzekeringen afgesloten voor onze eigendommen en voor het personeel. We hebben verzekeringen op het gebied van brand/opstal + inventaris/goederen, computerverzekering, aansprakelijkheid, rechtsbijstand, fraude & beroving en goed werkgeverschap. Eventuele financiële risico's en kosten van schades kunnen veelal via verzekeringspolissen worden gedekt. De werkorganisatie en de werkprocessen zijn zodanig ingericht, dat voldoende (controle-) procedures en beheersmaatregelen functioneren om financiële risico's en frauderisico's te voorkomen of in ieder geval te beperken. We werken met (meerjarige) contracten, bijvoorbeeld op het gebied van huisvesting/onderhoud om de risico's ten aanzien financiële verplichtingen te reduceren. Ook voor de inkomsten geldt, dat we contractafspraken maken met onze klanten (bijvoorbeeld via dienstverleningsovereenkomsten). Het beheer van subsidiegelden en de bewaking van subsidievoorwaarden en -verplichtingen is voldoende ingebed in de organisatie. Ten aanzien van de geldmiddelen wordt opgemerkt dat de organisatie geen eigen kas heeft. Alle geldstromen lopen via de bank, waardoor geen risico's bestaan ten aanzien van vervreemding of verduistering van kasgelden.

De banktegoeden zijn ondergebracht bij de schatkist, waardoor ook ten aanzien van het onrechtmatig gebruik van banktegoeden de financiële risico's grotendeels zijn afgedicht, omdat voor het ontvreemden van gelden extra stappen ondernomen moeten worden. Bovendien zijn in het proces van bankbetalingen meerdere controlestappen aangebracht. Voor wat betreft de gemeentelijke bijdrage zijn in de Regeling Regio Rivierenland bepalingen opgenomen, waardoor financiële risico's worden beperkt, in ieder geval voor de korte termijn.

Financiële kengetallen Op 15 mei 2015 is een besluit tot wijziging van het BBV vastgesteld. Deze wijziging heeft betrekking op het opnemen van een uniforme set financiële kengetallen in de begroting, waaronder de volgende, die relevant en toepasselijk zijn voor Regio Rivierenland: - netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; - solvabiliteitsratio; - structurele exploitatieruimte. Kengetallen zijn momentopnamen. Gewijzigde omstandigheden kunnen een behoorlijk effect hebben op de ratio's met betrekking tot onze liquiditeits- en solvabiliteitspositie en de uitkomsten van de exploitatie. In deze paragraaf Weerstandvermogen en risicobeheersing is een opsomming gegeven van een aantal financiële risico's, die hun impact kunnen hebben op onze financiële positie en de uitkomsten van de berekende kengetallen. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de (ontwikkeling van de) financiële positie. De uniforme kengetallen bieden de mogelijkheid om onderling cijfers te vergelijken. Daarmee dragen deze kengetallen bij aan de controlerende en kaderstellende rol van het bestuur. Hierna nemen wij de kengetallen op, die verplicht in de programmaverantwoording moeten worden opgenomen.

Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de baten. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Regio Rivierenland heeft geen leningen verstrekt aan derden. De uitkomst van de gecorrigeerde netto schuldquote is daardoor gelijk aan de netto schuldquote.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10207495/1