Voorjaarsnota 2021 08062021 corr def.pdf

2) Vervanging systeem leerlingenvervoer, RMC, leerplicht Het huidige computersysteem van het leerlingenvervoer, ‘Leerplicht, RMC’ wordt niet langer ondersteund door de leverancier en dient vervangen te worden. Ter voorbereiding hiervoor heeft een regionale samenwerking plaatsgevonden, waaruit één systeem is gekomen (Carel). Deze kosten zijn noodzakelijk om inzichtelijk te hebben welke inwoners, welke voorziening heeft.

7. Gehonoreerde prioriteiten In dit hoofdstuk zijn de ‘gehonoreerde prioriteiten’ benoemd. In de hoofdstukken 5 en 6 zijn de prioriteiten genoemd die van belang zijn voor borging van het huidige niveau van dienstverlening en het voeren van een adequate bedrijfsvoering. Daarvoor is de prioriteit in feite al bepaald. In dit hoofdstuk zijn de door het college gememoreerde prioriteiten aangegeven. In de volgende paragraaf komen de exploitatiebudgetten aan de orde. In de paragraaf 7.2 de investeringen.

31

7.1 Prioriteiten exploitatie In onderstaande tabel zijn de nieuwe prioriteiten aangegeven, die door het college zijn geprioriteerd. Onder de tabel staat een toelichting. Als een ‘minteken’ (-) voor een bedrag staat, betekent dit dat sprake is van een financieel nadelige ontwikkeling.

32

Tabel 7.1 Overzicht prioriteiten, onderdeel exploitatie

Onderwerp

2021

2022

2023

2024

2025

1

Bestrijding Aziatische duizendknoop

-€ 40.000

2

Verhogen biodiversiteit

-€ 35.000

3

Werkbudget centrumplan Losser

-€ 35.000

-€ 40.000

4

Uitvoeringsprogramma Vrijetijds Economie Noordoost Twente

-€ 7.500

-€ 10.000

5

Vervanging uitingen Schatkamer van Twente

6

Structureel samenwerkingsverband centrum Losser

-€ 15.000

-€ 15.000

-€ 15.000

-€ 15.000

7

Herziening subsidiebeleid

-€ 32.000

-€ 47.000

-€ 47.000

-€ 47.000

8

Onderzoek traverse N731, kern Losser

-€ 25.000

9a

Aanvullende inzet jongeren

-€ 35.000

9b

Aanvullende inzet jongeren

€ 35.000

10

Mobiele trotters bij verkiezingen

-€ 5.000

-€ 5.000

-€ 5.000

-€ 5.000

11

Intensivering jongerenwerk Fundament

-€ 65.500

-€ 65.500

-€ 65.500

€0

12

Aanvullen reserve Sociaal Domein

-€ 6.000

-€ 644.000

13a Arbeidsdeskundige extra formatie re-integratie arbeidsgehandicapten

€0

-€ 35.000

-€ 52.500

-€ 52.500

-€ 52.500

13b Administratieve ondersteuning re-integratie arbeidsgehandicapten

€0

-€ 22.000

-€ 33.000

-€ 33.000

-€ 33.000

13c Consulent voor arbeidsgehandicapten

€0

-€ 28.000

-€ 42.000

-€ 42.000

-€ 42.000

14a Loonkostensubsidies

-€ 50.000

-€ 100.000

-€ 150.000

-€ 200.000

-€ 250.000

14b Loonkostensubsidies

€ 50.000

€ 100.000

€ 150.000

€ 200.000

€ 250.000

€ -25.000

€ -25.000

€ -25.000

€ -60.000

€ -60.000

€ -60.000

€ -100.000

€ -100.000

€ -100.000

€ -100.000

15

Kleine veiligheidsmaatregelen

€ -30.000

16

Mobiliteitsvisie

€ -60.000

17

Uitbreiding Griffie

€ -60.000

18

Bereikbaarheid Drielandsteen

€ -30.000

19

Dynamische uitvoeringsagenda (duurzaamheid).

€ -150.000

20 21

Achterstallige vervangingsopgave groen Afschaffen Hondenbelasting

€ -225.000

22a Kapitaallasten

€

-

€

-

€ -45.167

€ -131.832

€ -424.289

22b Kapitaallasten

€

-

€ -17.100

€ -16.995

€ -16.890

€ -19.135

Totaal

-€ 875.000

-€ 792.100 -€ 557.162 -€ 593.722 -€ 822.924

Toelichting op de prioriteiten, onderdeel exploitatie

1) Bestrijding Aziatische duizendknoop In februari 2020 is het plan van aanpak ‘Beheersing Eikenprocessierups en andere invasieve exoten’ vastgesteld door het college. Daarbij is ook de snel opkomende Aziatische Duizendknoop in ogenschouw genomen. Eind 2021 zal een evaluatie plaatsvinden. Aan de hand van deze evaluatie wordt een nieuw plan opgezet voor de bestrijding van de Aziatische duizendknoop.

34

2) Verhogen biodiversiteit ter bestrijding eikenprocessierups In het voorjaar van 2020 is het Plan van Aanpak voor de bestrijding van o.a. de Eikenprocessierups (EPR) in de Raad besproken. Daarbij is gekozen voor scenario 1; herstel van natuurlijk evenwicht. Het verbeteren van de biodiversiteit in het algemeen is een verhaal van de lange adem. Daar wordt via verschillende sporen op ingezet (bijvoorbeeld via het Groenbeleidsplan, het Groenvervangingsplan en via o.a. het spoor van Natuur voor Elkaar/Twente bloeit 2.0). Voor de korte termijn is in het Plan van Aanpak bestrijding EPR voorzien in het realiseren van biodiversiteit rondom Eikenbomen. Hiervoor zijn budgetten beschikbaar. De ervaringen zijn zodanig dat incidenteel budget nodig is voor aanvullende maatregelen. 3) Werkbudget centrumplan Losser Op 9 juli 2019 heeft de Raad via een amendement besloten € 75.000 beschikbaar te stellen voor een breed werkbudget, om uitvoering te kunnen geven aan de visie Parapluplan centrum Losser. De afgelopen jaren is gebleken dat een dergelijk algemeen werkbudget dringend gewenst is om ‘in te kunnen spelen’ op allerhande onderwerpen en actualiteiten die zich aandienen.

Zo is het beschikbaar gestelde bedrag bijvoorbeeld ingezet als cofinanciering voor het Centrumarrangement Losser (subsidie van € 110.000 voor de samenwerking tussen Provincie, CML en gemeente), waarmee met name de centrumondernemers zijn gefaciliteerd. Inmiddels is het bedrag volledig besteed en dient de doorontwikkeling van het centrum, in samenhang met Pitstop-project D, zich aan. Hiervoor is een breed inzetbaar werkbudget dringend gewenst. 4) Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie Noordoost Twente Op het gebied van de vrijetijdseconomie willen de bestuurders in Noordoost-Twente meer samenwerken. We gaan aan de slag met visievorming en een uitvoeringsprogramma waarbij de brede sector wordt betrokken. Hiervoor vragen we de ondersteuning van een kwartiermaker (2022). Het budget in 2023 is bedoeld voor de start van het uitvoeringsprogramma. 5) Vervanging uitingen Schatkamer van Twente Het logo van de Schatkamer van Twente is eind 2019 gewijzigd. De uitingen in de openbare ruimte moeten nog aangepast worden. 6) Structureel samenwerkingsverband centrum Losser Vanuit de beleidslijn Vitale dorpskernen en de in december 2017 vastgestelde visie Parapluplan centrum Losser, wordt gewerkt aan het toekomstbestendig maken en houden van het centrum van Losser.

De forse gemeentelijke investeringen van de afgelopen jaren en de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) dragen bij aan deze beleidsdoelstelling. Daarnaast is vanuit de goed lopende samenwerking in het centrum geconcludeerd dat er sterke behoefte is aan een structureel samenwerkingsverband tussen centrumondernemers (mits er voldoende draagvlak is voor een nieuwe BIZ), gemeente en andere investeerders in het centrum (met name vastgoedeigenaren), om de kwaliteit en levendigheid in het centrum van Losser te borgen. Een structurele inbreng vanuit de gemeente is hiervoor meer dan wenselijk. Hiermee worden autonome gemeentelijke taken verbonden met de maatschappelijke ambities en zijn we samen met de partners in het centrum beter in staat de gedane investeringen te borgen en te anticiperen op toekomstige ontwikkelingen. Met de uitwerking van deze structurele samenwerkingsvorm wordt mede invulling gegeven aan de raadsbrede motie van 30 juni 2020 over een vorm van centrummanagement. 7) Herziening subsidiebeleid Het college wil een open en inzichtelijk systeem van subsidiëring realiseren. In verband hiermee is de notitie Herziening Subsidiebeleid 2021 opgesteld, waarin wordt voorgesteld het huidige subsidiebeleid in grote lijnen te handhaven en op enkele punten te wijzigen.

De raad is in overweging gegeven op welke wijze de consequenties van het voorgestelde subsidiebeleid financieel vertaald dienen te worden: een herverdeling binnen het huidige middelenkader of verruiming van de middelen te betrekken bij de integrale afweging in de

Voorjaarsnota 2021 of een combinatie van voorgaande. De Raad heeft besloten om het benodigde extra budget mee te nemen in de integrale afweging in de Voorjaarsnota. Bij de behandeling van de Notitie Subsidiebeleid 2021 is bij amendement besloten voor jeugdleden van alle verenigingen een bedrag van € 10 per jeugdlid toe te kennen. De extra kosten hiervan worden geraamd op € 5.000 per jaar. Dit bedrag is meegenomen in deze gehonoreerde prioriteit. 8) Onderzoek traverse N731, kern Losser De N731 is in eigendom en beheer bij de provincie Overijssel. De traverse N731 (het deel dat is gelegen binnen de bebouwde kom in het zuidelijk deel van de kern Losser, ter plaatse van bedrijventerrein De Pol) is echter nauw verweven met de gemeentelijke openbare ruimte in het aanpalende gebied en maakt direct deel uit van de leefomgeving van onze inwoners. Gemeente en provincie zijn het er samen over eens dat het wenselijk is om te onderzoeken of de N731 overgedragen zou moeten worden aan de gemeente. Dit vanwege afwijkende beheerfilosofieën (de provinciale wegbeheerder is vooral gericht op verbindingen tussen woonkernen, terwijl de gemeente meer gericht is op integrale benadering van de woon- en leefomgeving van haar inwoners).

Onderhavige overweging speelt al langer, mede naar aanleiding van de herinrichting van de Gronausestraat en het feit dat de provinciale rotonde afwijkend is ingericht t.o.v. de andere rotondes in Losser (hetgeen tot verwarring leidt bij de weggebruiker). Recente gesprekken over de realisatie van een verkeersveilige fietsoversteek tussen het te realiseren verlengde LAGA-pad en de Smalmaatstraat, leiden tot een hernieuwde vraag tot dit onderzoek. Het onderzoek is breed van aard en richt zich op de kwaliteit en inrichting van de leef- en werkomgeving, de technische kwaliteit van de verhardingsconstructie en de verkeerskundige inrichting. 9) Aanvullende inzet ten behoeve van jongeren In verband met de lopende en aanstaande initiatieven is het wenselijk nu extra inzet te plegen op preventieve maatregelen, specifiek gericht op de doelgroep jongeren. Door de Coronamaatregelen heeft deze doelgroep het momenteel extra moeilijk en de inschatting is dat door deze inzet ‘erger’ wordt voorkomen. Met name in de kern Overdinkel is uitbreiding van het huidige ondersteuningsaanbod – aanvullend op de inzet van Fundament – van meerwaarde. De effecten van de huidige (maatschappelijke) context, onder andere op het snijvlak van zorg en veiligheid, zijn daar concreet zichtbaar. Dekking is aanwezig in beschikbaar Coronabudget.

10) Mobiele trotters (verkiezingsborden) bij gemeenteraadsverkiezingen Bij de Tweede Kamerverkiezingen is gebruik gemaakt van mobiele verkiezingsborden (trotters) in plaats van de houten verkiezingsborden. We willen deze mobiele verkiezingsborden ook inzetten bij de gemeenteraadsverkiezingen. Het werken met mobiele verkiezingsborden geeft de volgende voordelen: - Bespaart politieke partijen veel werk en geld. - Kunnen op elke plek worden geplaatst en zijn tweezijdig. - Trotters zijn duurzaam. - De ambtelijke organisatie kan zelf ook informatie plaatsen op de borden waar wenselijk. 11) Intensivering jongerenwerk Fundament Jongerenwerkers leveren een bijdrage aan het realiseren van de transformatiedoelen in het sociaal domein door de eigen kracht van de Losserse jongeren te versterken via sociale talentontwikkeling en preventieve activiteiten. Ook werken zij aan veilige en leefbare dorpskernen waar letterlijk en figuurlijk ruimte is voor jongeren. Zij leggen contact met de jongeren op straat en nemen de informatie mee terug om vroegtijdig erop in te spelen. In deze onzekere tijd zijn jongerenwerkers van cruciaal belang om het welzijn van jongeren te stimuleren. Eind 2023 wordt deze intensivering geëvalueerd, waarna een besluit wordt genomen over het al dan niet definitief maken ervan.

36

12) Aanvullen reserve Sociaal Domein Voor het uitvoeren van pilots binnen de domeinen Participatie, Jeugd en Wmo is in het verleden een reserve gevormd. Er resteert nog een klein bedrag voor pilots die in 2021 worden uitgevoerd. Om de pilots ook in de op 2021 volgende jaren te kunnen continueren en te starten met onder andere de thema's eenzaamheid, respijtzorg, toegankelijkheid, uitvoeringskosten gebiedsagenda Overdinkel en het onderzoek naar dagbesteding is slagkracht en daarmee ook budget nodig. We denken daarmee de komende jaren verder te kunnen. De pilots die tot nu toe zijn uitgevoerd zijn niet allemaal succesvol, maar hebben er wel mede voor gezorgd dat we voor wat betreft de financiën binnen het sociaal domein inmiddels in control zijn. Door verder te gaan met uitvoering van pilots hopen we de kosten binnen het sociaal domein ook met oog op de vergrijzing, de stijgende jeugdkosten en naweeën van de coronapandemie in de grip te kunnen houden. We kunnen het bedrag van € 644.000 dekken uit de extra beschikbaar gestelde middelen voor de jeugdzorg. Dit bedrag is al in het Middelenkader verwerkt.

13) Arbeidsdeskundige extra formatie voor re-integratie arbeidsgehandicapten Deze gehonoreerde prioriteit dient in relatie te worden gezien met de volgende gehonoreerde prioriteiten: ‘Administratieve ondersteuning extra formatie ondersteuning arbeidsdeskundige’ en ‘Extra formatie integraal consulent/trajectbegeleider voor arbeidsgehandicapten’. Daarnaast ook met de lagere raming van € 100.000 op het onderdeel ‘Lasten BUIG uitkeringen’ (paragraaf 5.1). We verwachten dat de doelgroep (jonge) arbeidsbeperkten de komende jaren toeneemt. Door deze doelgroep vanaf het eerste moment van instroom te begeleiden voorkomen we dat: • Deze jongeren instromen in een bijstandsuitkering, waardoor de lasten toenemen op het BUIG budget; • Een succesvolle kans op arbeidsbemiddeling en het verwerven van het wettelijk minimumloon afneemt; • Problemen ontstaan op andere leefgebieden (schuldenproblematiek en/of problemen ten aanzien van een zinvolle dagbesteding), waardoor de kosten voor o.a. schuldbemiddeling en zorgkosten (begeleiding vanuit de Wmo) toenemen. Door formatie toe te voegen ten behoeve van een arbeidsdeskundige, een trajectbegeleider en administratieve ondersteuning is het mogelijk het BUIG budget structureel af te ramen met een bedrag van € 100.00,00. Mede doordat we door deze inzet duurzame uitstroom realiseren door het bieden van goede, structurele begeleiding.

Daartegenover staat een verwachte toename in 2024 en 2025 van ongeveer € 230.000,00 per jaar op het BUIG budget, als we de intensiteit van de begeleiding van deze doelgroep afschalen. Deze lasten zouden we dan slechts ten dele vergoed krijgen vanuit het rijk. Het uitvoeren van loonwaardemetingen door de arbeidsdeskundige binnen de gemeente Losser levert een structureel voordeel op ten opzichte van externe inkoop bij het UWV. Aangezien de doelgroep de komende jaren toeneemt, zijn we hiertoe wel genoodzaakt – indien de loonwaardemeting ingekocht moet worden - met als gevolg dat we extra kosten hiervoor moeten maken (de schatting is dat dit in de laatste jaarschijven een bedrag van ongeveer € 40.000 op jaarbasis betreft). Op termijn weegt het toevoegen van formatie op tegen de toenemende lasten op uitkeringen, zorgkosten en inkoop van loonwaardemetingen. Desondanks zien we een autonome stijging van de doelgroep waardoor de formatie navenant mee zou moeten groeien met als gevolg dat de structurele formatieve lasten een continue stijgende lijn vertonen. Deze trend zouden we graag stuiten. In 2022 starten we met een business case om nader te onderzoeken hoe het kostenpatroon zich (verder) ontwikkelt en welke interventies (anders dan het mee laten groeien van de formatie) helpend zijn om deze trend te doorbreken, zonder het niveau van dienstverlening aan deze doelgroep af te schalen.

Divosa en de VNG voeren momenteel een lobby richting het rijk om extra middelen te verwerven voor de begeleiding van deze groep.

37

Als de resultaten hiervan in 2022 bekend zijn, betrekken we deze bij de business case. De uitkomsten van de business case betrekken we bij de Voorjaarsnota 2023. Dit maakt dat we de lasten voor de aanvullende formatie in de jaarschijven 2024 en 2025 op hetzelfde peil ramen als de jaarschijven daaraan voorafgaand. Administratieve ondersteuning extra formatie ondersteuning arbeidsdeskundige voor reintegratie arbeidsgehandicapten Verwezen wordt naar de toelichting op de gehonoreerde prioriteit ‘Arbeidsdeskundige extra formatie voor re-integratie arbeidsgehandicapten’. Extra formatie integraal consulent/trajectbegeleider voor arbeidsgehandicapten Verwezen wordt naar de toelichting op de gehonoreerde prioriteit ‘Arbeidsdeskundige extra formatie voor re-integratie arbeidsgehandicapten’. 14) Loonkostensubsidies Het aantal personen dat met een loonkostensubsidie wordt geplaatst, neemt ieder jaar toe met ongeveer 15 per jaar. Tegenover de directe kosten die verband houden met de loonkostensubsidies, staan naar verwachting even grote baten. Het rijk heeft aangegeven dat deze kosten worden vergoed. 15) Kleine veiligheidsmaatregelen Op het taakveld Mobiliteit (Verkeer en vervoer) is geen budget beschikbaar voor het uitvoeren van (kleinschalige) verkeerstechnische maatregelen.

In het verleden waren deze middelen er wel om snel en adequaat kleine aanpassingen te kunnen doen aan wegvakken of kruisingen, wanneer de (verkeers)situatie daarom vroeg. Het gaat dan om het treffen van fysieke maatregelen, waarmee uitvoering wordt gegeven aan een specifiek verkeersbesluit. In de huidige situatie worden dergelijke maatregelen enkel doorgevoerd wanneer projecten of onderhoudsmaatregelen in de openbare ruimte worden uitgevoerd en gewenste/vereiste herinrichtingen plaatsvinden. Om ook op wegvakken waar geen sprake is van (technische) noodzaak tot maatregelen, dan wel herinrichting, vanuit andere disciplines (riolering, technisch wegbeheer, groen, etc.) toch duurzaam veilige maatregelen te kunnen nemen, is een klein jaarlijks uitvoeringsbudget vereist. 16) Mobiliteitsvisie Mobiliteit (Verkeer, vervoer, parkeren, etc.) is een belangrijke wettelijk vastgelegde gemeentelijke taak. Het ontbreekt tot op heden aan vastgesteld beleid op dit taakveld. Er is dringend behoefte aan een Visie met een uitvoeringsprogramma.

Met de Mobiliteitsvisie wordt onder andere invulling gegeven aan: 1) de beleidskaders uit de nog vast te stellen Omgevingsvisie, Toekomstvisie Losser 2025 ("verbindingen"), Duurzaamheidsvisie 2040, Verkeersveiligheid (sociaal en fysiek), Categorisering van het wegennet, integreren van doelgroepen (zoals leerlingenvervoer), Input bij Ruimtelijke ontwikkelingen, Masterplan Fiets en nieuwe ontwikkelingen die zich nog gaan voordoen. Het uitvoeringsprogramma hangt nauw samen met het uitvoeringsprogramma van de Duurzaamheidsvisie, het MIP e.d. Daarnaast worden de autonome activiteiten hierin vastgelegd, waaronder de inrichting van 30 km/uur zones waar geen samenhang met onderhoudsmaatregelen of andere ontwikkelingen speelt. 17) Uitbreiding formatie Griffie De huidige ondersteuning van de gemeenteraad wordt als krap ervaren. Er is behoefte aan meer strategische ondersteuning. Voorstel is om de formatie uit te breiden met een raadsadviseur van 0,8 fte. 18) Doorontwikkeling bereikbaarheid Drielandsteen De Drielandsteen wordt ontsloten voor fietsers en wandelaars. Er is geen ruimte voor bereikbaarheid met de elektrokar. Dit kan mogelijk gemaakt worden door (eventuele aankoop) en ontwikkeling van het aangrenzende perceel van de provincie. Het idee is

38

opgevat om hier ook een (toekomstig grensoverschrijdend) cultureel informatieve plek in te richten 19) Duurzaamheid In het advies van de Raad voor het Openbaar Bestuur ‘Van Parijs naar praktijk’, zijn de bekostiging en besturing van de decentrale uitvoering van het klimaatakkoord weergegeven. Zwaartepunt van de uitvoering van het Klimaatakkoord door decentrale overheden ligt bij de gemeenten. Berekend is dat vanaf 2022 de jaarlijkse extra kosten voor decentrale uitvoering voor gemeenten ongeveer € 600 miljoen zijn. Voor Losser betekent dit € 800.000 per jaar. Wij mogen/moeten ervan uitgaan dat het rijk hiervoor middelen beschikbaar gaat stellen. Echter, in verband met de kabinetsformatie is hierop nog geen zicht. In 2021 is al begonnen met het investeren in schaars beschikbaar personele capaciteit en is gestart met de uitvoering van de taken die bij de gemeente zijn neergelegd. Om deze schaarse capaciteit ook op langere termijn beschikbaar te houden, is voor het jaar 2022 een bedrag van € 150.000 en voor het jaar 2023 een bedrag van € 500.000 nodig. De middelen zijn onder andere nodig voor Wijkgerichte aanpak; Windparken; Zonneweides; Biogas/groengas en gemeente brede communicatie en participatie. Voor 2022 is het noodzakelijk om deze middelen nu beschikbaar te stellen, om het risico van vertrek van medewerkers te voorkomen.

Vanaf 2023 is het noodzakelijk en mag de verwachting zijn, dat het Rijk de gemeente hiervoor van voldoende aanvullende middelen voorziet.

20) Invulling achterstallige vervangingsopgave groenvoorzieningen De Raad is met de raadsinformatiebrief van 23 juli 2020 geïnformeerd over de stand van zaken ten aanzien van Groenbeleid en -beheer binnen onze gemeente. Dit in relatie tot de vermelde speerpunten in het coalitieakkoord. In het betreffende is melding gemaakt van de opgelopen achterstand in de vervanging van groenvoorzieningen (einde levensduur). Op basis van een uitgebreide inventarisatie is hiervoor een éénmalig vervangingsplan opgesteld, dat gefaseerd uitgevoerd kan worden. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan beleidsdocumenten op basis waarvan de Raad over het groenbeleid en -beheer kan besluiten. In dit verband wordt ook aandacht geschonken aan de structurele vervangingsopgave. Voorgesteld wordt om in 2021 een reserve te vormen van € 225.000 (reserve ‘vervangingsopgave groen’). Deze omvang is toereikend om in de komende jaren (2022, 2023 en 2024) de kosten van deze achterstallige vervangingsopgave financieel te kunnen dekken. Na afronding hiervan wordt de reserve opgeheven. 21) Afschaffen Hondenbelasting De Raad heeft met een motie verzocht om afschaffing van de Hondenbelasting. Hiermee wordt gehoor aan deze wens gegeven. Per saldo (opbrengst verminderd met de kosten) leidt dit tot een lagere opbrengst van ongeveer € 100.000.

22) Kapitaallasten Zie paragraaf 7.2 Prioriteiten waar (nog) geen budget voor wordt gevraagd In dit onderdeel wordt inzicht gegeven in toekomstige prioriteiten, waar op dit moment (nog) geen budget voor wordt gevraagd, omdat bijvoorbeeld de beleidsvoorbereiding of de bestuurlijke besluitvorming nog niet is afgerond. Onderstaande heeft dan ook een informatieve functie. Beheer statisch archief In 2021 loopt het project om de statische (historische) archieven terug te plaatsen in het Lossers Hoes, in een archiefbewaarplaats die aan de geldende eisen voldoet. Daarnaast wordt een deel van deze archieven, om redenen van beheer en toegankelijkheid, gedigitaliseerd. Na terugplaatsing moeten beheer en zorg voor deze archieven in 2022 worden opgepakt volgens het beleid en de ambitie hierop van de gemeente Losser. Dit beleid willen we in de loop van 2021 beschrijven en vaststellen, als onderdeel van het

39

bovengenoemde project. Hierbij willen we ook rekeninghouden met de wensen van de Historische Kring Losser en de Dree Marken. De uitvoering van de zorg van de archieven is via het Dienstverleningshandvest Centrumregeling ambtelijke samenwerking Enschede-Losser ondergebracht bij de desbetreffende organisatieonderdelen van de gemeente Enschede. Het beheer van een archief is het werkterrein van specialisten en vraagt om specialistische kennis. Zeker in een tijdperk waarbij de privacy en de openbaarheid van stukken van groot belang zijn. De kosten van het openstellen en het beheer waaronder de uitvoering van het bezoekersreglement, de toepassing van mogelijke openbaarheidsbeperkende maatregelen, de uitlening en inname en het toezicht houden bij de terinzagelegging van archiefbescheiden moeten nog verder inzichtelijk gemaakt worden. In de dienstverleningsovereenkomst met Enschede is niet in een bijdrage hiervoor voorzien. De kosten hiervoor zijn afhankelijk van het te formuleren beleid en ambitie van de gemeente Losser, maar zullen ten minste 0,2 fte qua omvang zijn. Geriatrisch Expertisecentrum Oldenzaal We doen in NOT verband onderzoek naar een samenwerkingsverband Geriatrisch Expertisecentrum Oldenzaal. De samenwerkingspartijen willen hiervoor een beroep doen op de Subsidieregeling Ondersteuning Wijkverpleging.

Eventuele kosten, die nu nog niet zijn te becijferen, zullen opgenomen worden in de begroting.

40

7.2 Gehonoreerde Investeringen Onder de tabel (volgende pagina) staat een toelichting op de investeringen. Tabel 7.2 Gehonoreerde investeringen

Onderwerp

1 2 3 4a 4b

2022

2022

Ontsluiten en opwaarderen Kloostertuin

2022

2023

Duurzame mobiliteit, laadpalen infrastructuur

2021

2022

Herinrichting openbare ruimte De Brink

2022

2022

Herinrichting openbare ruimte De Brink

2023

2024

Herinrichting openbare ruimte De Brink

Herinrichting openbare ruimte Aloysiuslocatie

2024 2025 en verder 2025 2025 en verder 2022 2023

€ 100.000

Herinrichting openbare ruimte Aloysiuslocatie Herinrichting Raadhuisplein

2023 2022

2024 2022

€ 100.000

Herinrichting Raadhuisplein

2023

2024

Herinrichting Raadhuisplein

2024 2025 en verder 2022 2023

Herinrichting openbare ruimte De Brink

2023

2024

2025

€ 300.000

2021

4d

6a

2021

Herinrichting kruising Scholtinkstraat Ravenhorsterweg

4c

5a 5b

Startjaar Gereed in

Afschrijving 20

€ 80.000

15

€ 15.000

25 € 100.000

20 € 100.000

20 € 300.000

20

€ 100.000

20 20

€ 100.000

20 20

€ 500.000

20

6b 6c 7a

Herinrichting openbare ruimte Martinusplein

€ 700.000 € 100.000

20 20

7b

Herinrichting openbare ruimte Martinusplein

2023

Herinrichting openbare ruimte Martinusplein

2024 2025 en verder 2022 2023

7c 8a 8b 9a 9b

Herinrichting openbare ruimte St. Maartenstraat e.o. Herinrichting openbare ruimte St. Maartenstraat e.o. Centrumplein De Lutte

2023

2024

2022

2023

Centrumplein De Lutte

2023

2024

Centrumplein De Lutte

2024 2025 en verder

Kwaliteitsimpuls Glane / Glane aan de Dinkel

2022

2022

Kwaliteitsimpuls Glane / Glane aan de Dinkel

2023

2023

Kwaliteitsimpuls Glane / Glane aan de Dinkel

2024

2024

Kwaliteitsimpuls Glane / Glane aan de Dinkel

2025 2025 en verder

9c 10a 10b 10c 10d 11a Kwaliteitsimpuls Beuningen Kwaliteitsimpuls Beuningen 11b Kwaliteitsimpuls Beuningen 11c Kwaliteitsimpuls Beuningen 11d Verkeerskundige herinrichting Enschedesestraat 12a

42

€ 200.000

2024

2022

2022

2023

2023

2024

2024

€ 800.000 € 100.000

2024

20 20

€ 250.000

20

€ 300.000

20 € 3.000.000

20 € 200.000

20

€ 150.000

20 € 400.000

20 € 400.000

20 € 400.000

€ 400.000

20 20

€ 400.000

20 € 400.000

20 € 400.000

2025 2025 en verder 2023

20

€ 200.000

20 20

Verkeerskundige herinrichting Enschedesestraat 12b Verkeerskundige herinrichting Enschedesestraat 12c 13a

Vervangingsbudget groenvoorzieningen Vervangingsbudget groenvoorzieningen Luie trap wedstrijdbad

2025 2025 en verder 2022

Meubilair en aankleding horecaruimte

2023

13b 14 15

€ 100.000

2024 2025 en verder 2025 2025 en verder 2024 2024

20 € 250.000

€ 50.000

25 € 50.000

€ 16.000

20

25 10

€ 12.000

10

1) Herinrichting kruising Scholtinkstraat - Ravenhorsterweg Betreft de meerkosten van de infrastructurele (bovengrondse) herinrichting van de kruising Scholtinkstr./Ravenhorsterweg e.o. in gecombineerde uitvoering met rioleringswerkzaamheden (waarvan de kosten al zijn gedekt). Omvat de herinrichting tot een verkeersveilige kruising, in combinatie met de realisatie van de entree van het plan "Wonen aan het Dinkeldal" en de realisatie van de verbinding centrum Losser-Dinkeldal (doelstelling Parapluplan centrum Losser en Losser aan de Dinkel). Tegelijkertijd wordt hiermee uitvoering gegeven aan de overeenkomst met de ontwikkelaar van het plan Keizershofje (aanpassing bestaande openbare ruimte) en zodoende het realiseren van een klimaatadaptatiemaatregel waarvoor een bijdrage is toegezegd in het kader van de landelijke Impulsgelden DPRA 2021. De fysieke ruimte voor de herinrichting is gecreëerd door middel van de aan- en verkoop van perceel Scholtinkstraat 43. In de raadsinformatiebrief van 6 juli 2020 is een toelichting gegeven op zowel de aankoop van dit perceel als de beoogde herinrichting van deze kruising, inclusief de verbinding met het Dinkeldal en de entree van het plan Wonen aan het Dinkeldal.

43

2) Ontsluiten en opwaarderen Kloostertuin Vanuit de integrale visie "Parapluplan centrum Losser" (raadsbesluit december 2017) wordt aan de hand van zeven thema's gewerkt aan het toekomstbestendig maken en houden van het centrum van Losser. Onder thema 3; 'Groen en Lommerrijk' wordt als kernkwaliteit van het centrum ingegaan op de groene plekken, met als ambitie om deze beter te ontsluiten. Eén van deze groene plekken is de Kloostertuin. Door recente ontwikkelingen rondom het Keizershofje en de herinrichting van de omliggende openbare ruimte, ontstaat de kans de Kloostertuin beter te ontsluiten en onderdeel te laten uitmaken van de verbinding tussen centrum en Dinkeldal (visie Losser aan de Dinkel). Hiermee draagt ook dit fraaie stukje Losser bij aan de overkoepelende doelstelling 'toekomstbestendig centrum'. De investering betreft het realiseren van een poortconstructie als 'entree' in de Kloostertuin en het opwaarderen van de bestaande wandelpaden in combinatie met reguliere vervanging van groenvoorzieningen. Met deze opwaardering tot 'stepping stone' is de herinrichting van de gehele zuidoostzijde van het centrumgebied afgerond en kan de kloostertuin ook onderdeel uit gaan maken van het parelsnoer van cultureel erfgoed (dat ontwikkeld wordt vanuit "Beken en Bleken van Losser").

3) Duurzame mobiliteit laadpalen infrastructuur Er is vanuit het nationale klimaatakkoord een opdracht om in Nederland een dekkend laadpalen-netwerk te creëren om ontwikkeling van duurzame mobiliteit (en ‘electric vehicles’ rijders) niet in de weg te staan. Momenteel werkt de gemeente met een concessiehouder die palen plaatst in de gemeente waar het rendabel is. Wij zouden echter ook palen willen plaatsen op plekken in de gemeente waar het minder rendabel is voor de concessiehouder, maar het wel wenselijk is om elektrische rijders te faciliteren (en bezoekers). Denk hierbij bijvoorbeeld aan kleine(re) dorpskernen. 4) Herinrichting openbare ruimte winkelcentrum De Brink In het Parapluplan centrum Losser (Raadbesluit december 2017) is een aantal ruimtelijke aandachtsgebieden benoemd. Op 20 oktober 2020 is hiervoor een nadere stedenbouwkundige visie (met financiële onderbouwing) aan de raad gepresenteerd. De Brink (waaronder het voormalige Postkantoor) is één van de vermelde aandachtsgebieden. Hierbij is aangegeven dat voor de herinrichting van de omliggende openbare ruimte (bij sectorale uitvoering) € 700.000 benodigd is (in het verleden is al € 100.000 beschikbaar gesteld). Daarnaast is nog circa € 100.000 benodigd voor het klimaatbestendig maken van dit gebied (hiervoor is eveneens dekking aanwezig). In de presentatie over het MIP op 22 oktober 2020 is dit toegelicht.

Vervolgens heeft de raad in december 2020, in het kader van Pitstop, besloten de stedenbouwkundige visie voor deze gebieden verder te ontwikkelen. Onderhavige investering gaat uit van een sectorale uitvoering, maar het is sterk aan te bevelen de herinrichting van de openbare ruimte binnen en rondom de Brink en het voormalige postkantoor, deel uit te laten maken van de ontwerpopgave van het centrum als geheel (passend binnen de kaders van het Parapluplan centrum Losser) en waar mogelijk de uitvoering in synergie te laten plaatsvinden (bijvoorbeeld de Raadhuisstraat). 5) Herinrichting openbare ruimte Aloysiuslocatie Onderdeel van het Parapluplan is De Aloysiuslocatie. Voor de herinrichting van de omliggende openbare ruimte (bij sectorale uitvoering) is € 200.000 nodig. De Raad heeft in december 2020, in het kader van Pitstop, besloten de stedenbouwkundige visie voor deze gebieden verder te ontwikkelen. Onderhavige investering gaat uit van een sectorale uitvoering, maar in de praktijk is het sterk aan te bevelen de herinrichting van de openbare ruimte rondom de Aloysiuslocatie (Raadhuisstraat, Kerkstraat), deel uit te laten maken van de herinrichting van het gehele omliggende gebied rondom Aloysiuslocatie/Lossershoes (Raadhuisstraat, Raadhuisplein, Kerkstraat). In de presentatie van het MIP op 22 oktober 2020 is dit toegelicht.

Door deze werkwijze kan een goede ruimtelijke afstemming plaatsvinden tussen stedenbouwkundige opgaven en de inrichting van de openbare ruimte. Hierbij fungeert het project 'Beken&Bleken van Losser', dat is gebaseerd op de visie

Parapluplan centrum Losser en waarvoor vanuit de Erfgoeddeal een bijdrage is ontvangen, als een vliegwiel. 6) Herinrichting Raadhuisplein De ambitie voor het centrum van Losser is het realiseren van een aantrekkelijk en toekomstbestendig centrum door een ruimtelijk samenhangende ontwikkeling. Dit is vastgelegd in het Ambitiedocument centrum Losser (Raadsbesluit voorjaar 2016) en het Parapluplan Centrum Losser (Raadsbesluit december 2017). Gastvrijheid is één van de pijlers uit beide beleidsdocumenten. Hierbij is vastgelegd dat het Raadshuisplein een belangrijke rol speelt als ontvangstruimte waar jong en oud graag vertoeven. Het voormalige gemeentehuis is inmiddels omgebouwd tot Kulturhus 't Lossers Hoes (de 'gastvrijheid' zit al in de naam besloten). Plein en Kulturhus vormen samen het hart van Losser. Het huidige Raadhuisplein is nog ingericht als parkeerterrein. In het raadsbesluit van 2016, bij de vaststelling van het Ambitiedocument, is al besloten een deel van de parkeercapaciteit op het Raadhuisplein aan te wenden voor het realiseren van meer verblijfskwaliteit (het zogenaamde verkeerskundig groeimodel). Reden om op relatief korte termijn in ieder geval met ontwerp en planvorming te starten is, naast aandringen vanuit inwoners en centrumondernemers, gelegen in bijdragen van derden.

Zo is vanuit Beken&Bleken van Losser (waarvoor een bijdrage is ontvangen vanuit de Erfgoeddeal) voorzien in beekherstel in met name de Kerkstraat, doch dit raakt direct ook het Raadhuisplein. Daarnaast is er sprake van een mooi burgerinitiatief dat gestart is door Johma die een forse bijdrage beschikbaar heeft gesteld voor een educatief waterkunstwerk op het Raadhuisplein. De gemeente heeft dit bedrag verdrievoudigd, waarop de centrumondernemers (bij monde van CML) hebben aangegeven een vorm van sponsoractie voor dit initiatief te willen opzetten. Al met al levert dit initiatief naar verwachting veel draagvlak voor de transitie van het Raadhuisplein als parkeerterrein naar een aangenaam verblijfsgebied dat samen met 't Lossers Hoes het hart van Losser vormt. 7) Herinrichting openbare ruimte Martinusplein In het Parapluplan centrum Losser (Raadbesluit december 2017) zijn een aantal ruimtelijke aandachtsgebieden benoemd. Op 20 oktober 2020 is hiervoor een nadere stedenbouwkundige visie (met financiële onderbouwing) aan de raad gepresenteerd. Het Martinusplein, met daarbij de stedenbouwkundige opgaven (onder andere de voormalige Plus-supermarkt), is één van de vermelde aandachtsgebieden. Hierbij is aangegeven dat voor de herinrichting van het Martinusplein een investering van ongeveer € 1.100.000 nodig is. In de presentatie over het MIP op 22 oktober 2020 is dit toegelicht.

Vervolgens heeft de raad in december 2020, in het kader van Pitstop, besloten de stedenbouwkundige visie voor deze gebieden verder te ontwikkelen. De inrichting van de omliggende openbare ruimte is hiermee sterk verweven. 8) Herinrichting Sint Maartenstraat e.o. In het Parapluplan centrum Losser is voorzien in een andere inrichting van onder andere de smalle winkelstraatjes in het "oude" gedeelte van het centrum. Het idee dat ondernemers, inwoners en gemeente zich gezamenlijk inzetten om de 'beleving' van de winkelstraat te verbeteren. In de Brinkstraat is daartoe een pilotproject gedraaid, genaamd: "aantrekkelijke vrije ruimte voor de winkelpui", als onderdeel van het uitvoeringsprogramma Parapluplan centrum Losser. Dit leidt tot een sterke wens bij ondernemers en inwoners van de Sint Maartenstraat om ook deze straat op een vergelijkbare wijze in te richten als de Brinkstraat. 9) Ontwikkeling/uitvoering centrumplein De Lutte Op 7 maart 2017 heeft de Raad het visiedocument “Kwaliteitsimpuls De Lutte” vastgesteld als kaderstellend document voor ambitiebepaling en verdere uitwerking in deelprojecten binnen een op te richten uitvoeringsprogramma. Voor de nadere uitwerking en uitvoering van het uitvoeringsprogramma zijn middels het betreffende raadsbesluit en de P&C-cycli, kredieten beschikbaar gesteld. Fase I is uitgevoerd in de periode 2017 t/m mei 2020.

In december 2020 heeft de Raad, in het kader van 'Pitstop', onder andere besloten een ontwerpvisie voor de ontwikkeling van een centrumplein in De Lutte te laten opstellen. In de projectkaart Ontwerpvisie centrumplein De Lutte_B3 is het volgende vermeld ten aanzien van de kosten

45

en kostendekking: "Uitvoeringskredieten zijn nagenoeg niet beschikbaar (afhankelijk van de scope van een mogelijke herinrichting van het centrumplein De Lutte, komt een inschatting van de investeringsopgave uit op een bedrag tussen € 3,5 en € 4,0 miljoen)". Vanuit het MIP is ongeveer € 500.000 aan autonome investeringen in de openbare ruimte in dit gebied voorzien. Daarmee resteert een benodigd krediet van € 3,0 tot € 3,5 miljoen. 10) Kwaliteitsimpuls Glane/Glane aan de Dinkel Vanaf 2015 wordt, samen met inwoners van Glane en partners, gewerkt aan een visie Kwaliteitsimpuls Glane (ook wel Glane aan de Dinkel genoemd). Vertrekpunt hiervoor was het programma "Kies je Kans", naast directe aanleidingen rondom verkeersproblematiek, wateropgaven en de ontwikkelingen vanuit het waterschap rondom de Dinkel. Op 17 december 2019 is uw raad inhoudelijk (presentatie) geïnformeerd over deze visie en op 9 juni 2020 over het proces. Aansluitend (op 8 september 2020) heeft ons college de concept-visie vrijgegeven voor formele inspraak. Inmiddels is de reactienota gereed en kan de visie ter besluitvorming worden aangeboden. Ondertussen zijn onderdelen van de visie, in het kader van het raadsbesluit rondom 'Pitstop', in uitvoering genomen. Al met al zorgt dit voor een hoog verwachtingspatroon bij inwoners in Glane over de uitvoering van ander onderdelen uit de visie.

11) Kwaliteitsimpuls Beuningen In november 2017 heeft de raad de motie "Herinrichting kern Beuningen" aangenomen. In 2018 en 2019 is gewerkt aan een aantal onderliggers (waaronder een Landschapsplan en het water- en klimaatplan). Deze zijn gereed en toepasbaar als onderligger voor een op te stellen visie. In december 2020 heeft de raad, in het kader van 'Pitstop', onder andere besloten een ontwerpvisie voor de Beuningerstraat, Broeninkskamp en P. Bolscherstraat op te laten stellen. In de projectkaart A3_Ontwerp- en participatieproces Beuningerstraat en Broeninkskamp is het volgende vermeld ten aanzien van de kosten en kostendekking: "Uitvoeringskredieten zijn nagenoeg niet beschikbaar (afhankelijk van de scope van een mogelijke herinrichting van de Beuningerstraat en Broeninkskamp, komt een inschatting van de investeringsopgave uit op een bedrag tussen € 2,5 en € 3,5 miljoen. Daarnaast is op projectkaart A2_P. Bolscherstraat vermeld dat voor de herinrichting van deze straat ruim € 0,5 miljoen nodig is. In de komende jaren komt vanuit autonome vervangingsinvesteringen circa € 1,3 miljoen beschikbaar voor Beuningen. Daarmee komt de investering in kwaliteitsverbetering op ongeveer € 2,2 miljoen. 12) Verkeerskundige herinrichting Enschedesestraat Onderdelen: - van komgrens tot Ds. Froenplein, icm groot asfaltonderhoud; - van Ds. Froenplein tot P.

Schaafsplein, icm groot asfaltonderhoud; - van Ds. Froenplein tot P. Schaafsplein Dit deel van de Enschedese straat voldoet qua inrichting niet aan de huidige verkeerstechnische inrichtingseisen. Omdat het groot asfalt onderhoud zich ook aandient, is het aan te bevelen hiermee de combinatie te zoeken teneinde 'werk met werk' te kunnen maken. Krediet voor groot asfaltonderhoud wordt via sturing met het MIP gereserveerd. De gevraagde middelen betreffen de meerkosten voor de verkeerskundige aanpassingen in gecombineerde uitvoering met het groot onderhoud. 13) Structureel vervangingsbudget groenvoorzieningen Via de raadsinformatiebrief van 23 juli 2020 is de Raad geïnformeerd over de stand van zaken ten aanzien van Groenbeleid en -beheer, in relatie tot de vermelde speerpunten in het coalitieakkoord. In Mei 2021 zal het vervangingsplan in zowel het College als de Raad gepresenteerd worden. Na de inhaalslag die de komende drie jaar plaats zal vinden, is het van belang om de vervanging jaarlijks bij te houden. Het gevraagde structurele budget van € 50.000 is een inschatting. Het definitief noodzakelijke budget zal via een evaluatie worden vastgesteld.

46

14) Luie trap wedstrijdbad Deze trap maakt met name voor oudere en/of mindervalide bezoekers een veilige en comfortabele in- en uittreding van het bad mogelijk. 15) Meubilair en aankleding horecaruimte Zowel de klanten als het team Brilmansdennen beoordelen de uitstraling en inrichting als onvoldoende en niet eigentijds. Functioneel en esthetisch behoeft de horecaruimte en inventaris na 16 jaren gebruik, een aantal aanpassingen. Investeringen waar (nog) geen budget voor wordt gevraagd In het vorige onderdeel van de Voorjaarsnota heeft het college aangegeven welke investeringen zijn gehonoreerd en welk krediet hiervoor nodig is. In dit onderdeel wordt inzicht gegeven in mogelijke toekomstige investeringen, waar op dit moment nog geen krediet voor wordt gevraagd, omdat bijvoorbeeld de beleidsvoorbereiding of de bestuurlijke besluitvorming nog niet is afgerond. Wij vinden het belangrijk hier alvast over te informeren. Aquathermie Zwembad Brilmansdennen Momenteel wordt gewerkt aan een businesscase voor de toepassing van aquathermie voor de verwarming van zwembad Brilmansdennen. Daarbij wordt warmte gehaald uit het gezuiverde afvalwater van de rioolwaterzuivering (‘effluent’), dat via een leiding wordt getransporteerd naar het zwembad. Dit levert een grote besparing op het gasverbruik op en draagt bij aan de energietransitie.

De benodigde investering zal binnen 15 jaar budgetneutraal worden gedekt uit de jaarlijkse besparing op gas en een bijdrage van subsidie SDE++. Voor deze investering zal een afzonderlijk college- en raadsvoorstel volgen. Zonnepanelen grote daken gemeentepanden In het kader van 'gemeente zoekt dak' zijn in Noordoost Twente eigenaren van grote daken benaderd voor investering door de gemeente in zonnepanelen op hun daken. In Losser betreft dat één groot dak van het bedrijfsverzamelgebouw aan de Smitsbreeweg. Daarnaast zijn de eigen daken van zwembad Brilmansdennen en de gemeentewerf ingebracht. Momenteel wordt gewerkt aan de businesscases van deze 3 grote daken, waarvoor de subsidie SDE+ reeds is toegekend. Er zijn nog vragen die beantwoord moeten worden voor wat betreft de financiële haalbaarheid bij benodigde constructieve aanpassingen. Uitgangspunt is dat de investering zichzelf binnen 15 jaar terugverdient en daarmee budgetneutraal kan worden gedekt uit de verkoop van elektriciteit en bijdrage van de subsidie SDE+. Voor deze investering zal een afzonderlijk college- en raadsvoorstel volgen. Evenementenportalen In het kader van Kwaliteitsimpuls De Lutte (pitstop B2 Dorpsranden) moest de evenemententoren bij Erve Boerrigter wijken en is afgesproken dat er een alternatief komt, dat beter past in de openbare ruimte.

De keuze voor een al dan niet digitaal systeem staat nog niet vast.

47

Bijlage: Uitgangspunten Voorjaarsnota 2021 Algemeen: Tegelijkertijd met de besluitvorming over de komende Voorjaarsnota 2021 - 2025 worden ook de financiële uitgangspunten voor de Programmabegroting 2022 bepaald. Deze zijn geformuleerd in dit document. Daar waar de uitgangspunten in Voorjaarsnota en begroting van elkaar afwijken, wordt dit expliciet vermeld. Indien de einduitkomst van een berekening eindigt op ‘twee cijfers achter de komma (honderdsten)’ is in een eindtelling afgerond op ‘een cijfer achter de komma (tienden)’. Algemene kaders: De kaders voor de inrichting en besluitvorming over de Voorjaarsnota en de Programmabegroting zijn opgenomen in de door de gemeenteraad vastgestelde verordeningen en financiële beleidsdocumenten van de gemeente Losser. Daarnaast is uitgegaan van de Gemeentewet, de Algemene wet bestuursrecht (Awb), het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), de notities van de commissie BBV en de actuele begrotingsbrief van de provincie Overijssel. Peildatum Bij het opstellen van de Voorjaarsnota en de begroting wordt, afgezien van het gestelde onder het kopje ‘Algemene uitkering’, uitgegaan van de kennis en inzichten op 1 april 2021. Algemene uitkering De berekening van de uitkering uit het gemeentefonds in de Voorjaarsnota 2021, wordt gemaakt op basis van de Septembercirculaire 2021 van het gemeentefonds.

Programmabegroting 2022: deze berekeningen over het gemeentefonds vinden de basis in de meicirculaire 2022. Taakmutaties worden toegerekend aan de aangegeven taakvelden. Er wordt gerekend met ‘lopende prijzen’. Om die reden wordt aan de ‘kostenkant’ van het meerjarenperspectief ook rekening gehouden met de prijs- en loonontwikkeling. Prijsindexering materiële budgetten Op de interne materiële budgetten wordt een meerjarige prijsindexatie toegepast. Voor de Voorjaarsnota 2021 wordt daarbij uitgegaan van de cijfers uit de MEV 2021. De Septembercirculaire van het gemeentefonds 2020, die in de Losserse Voorjaarsnota 2021 wordt verwerkt, is ook op deze publicatie gebaseerd. Uit oogpunt van ‘matching’ is dit ook gewenst. Onder matching wordt in dit verband verstaan dat: zowel aan de uitgaven- als aan de inkomstenkant rekening wordt gehouden met dezelfde uitgangspunten. Voor de Programmabegroting 2022 zijn de cijfers uit het CEP 2021 leidend. Dit zijn dezelfde cijfers die ook gehanteerd worden bij de Meicirculaire 2021, te verwerken in de Losserse Programmabegroting 2022. Hier geldt derhalve hetzelfde matchingsvoordeel voor. Gebruikelijk voor Losser is dat de indexering in de Programmabegroting 2021 wordt nagecalculeerd. De prijsindexatie voor de jaarschijf 2022 wordt op basis van deze nacalculatie herrekend. Voor de begroting 2021 heeft dit overigens geen consequenties.

Prijsindexering 2021 op basis van de MEV 2021: Imoc-prijsontwikkeling 2021 Begroting Losser 2021 1,7 MEV 2021 1,5 Correctie 0,2In het volgend overzicht zijn de effecten van de indexering per jaarschijf (niet cumulatief/opstapelend) weergegeven.

48

Prijsontwikkeling overheid, voor de jaarschijven 2021 - 2025 (niet cumulatief) 2022 2023 2024 2025 Begroting Losser 2021 1,7 % 1,7 % 1,7 % – 2024 (oud) Meerjarenperspectief 1,3 %2 1,5 % 1,5 % 1,5 % Losser 2022 - 2025 CAO-ontwikkeling lonen De geldende cao voor gemeentepersoneel loopt van 1 januari 2019 tot 1 januari 2021. Het resultaat van de onderhandelingen is nog niet bekend. Om die reden wordt voor de loonontwikkeling in de jaren 2022 - 2025 ook uitgegaan van het MEV 2021. Dit leidt tot de volgende loonindexering (meerjarig en niet cumulatief) per jaarschijf: Loonontwikkeling overheid voor de jaarschijven 2021 - 2024 (niet cumulatief) 2022 2023 2024 2025 Begroting Losser 2021 2,5 % 2,3 % 2,3 % – 2024 (oud) Meerjarenperspectief 1,3 % 1,5 % 1,5 % 1,8% Losser 2022 - 2025 Technische verwerking van de indexering (loon en prijs) De loon- en prijsontwikkeling in 2022 wordt voor de jaarschijven 2022 - 2025 over de taakvelden verdeeld. De correctie ten gevolge van de loon- en prijsontwikkeling voor de jaren 2023 - 2025 wordt voorshands op een stelpost ‘geparkeerd’. Dit is conform de handelwijze in 2020. Voordelen hiervan zijn dat: de meerjarige indexaties ‘herkenbaar’ in de begroting naar voren komen. De onontkoombare nacalculaties ten gevolge van de werkelijke loon- en prijsontwikkelingen kunnen daarmee eenvoudiger en traceerbaar worden verrekend.

Bijkomend voordeel is dat de saldi op de taakvelden niet onnodig worden gemuteerd. Indexering sociaal domein Voor de indexering van het sociaal domein is dezelfde systematiek toegepast als voor de overige beleidsterreinen. Reden hiervoor is dat de bekostiging van het sociaal domein (regulier) onderdeel uitmaakt van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. In de praktijk kan zich de situatie voordoen dat de berekende indexering afwijkt van de kostenstijging die in werkelijkheid optreedt. In de Losserse systematiek dient een dergelijke afwijking bij de rapportering over de begrotingsuitvoering in het lopende jaar (in de Voorjaarsnota) te worden gerapporteerd en te worden betrokken bij de discussie over het meerjarenperspectief. Subsidies Budgetsubsidies worden evenals vorig jaar geïndexeerd, waarbij de prijsontwikkeling binnen de overheid de maatstaf is. De overige subsidies worden net als vorig jaar niet geïndexeerd. Ook voor dit onderdeel wordt de in de Programmabegroting 2020 gehanteerde indexering voor de jaarschijf 2020, geactualiseerd aan de hand van het indexcijfer in de MEV 2021. Dit effect werkt meerjarig door. Lokale heffingen De heffingen waar geen directe kostenprijsberekening aan ten grondslag ligt (Onroerende zaak-, Honden-, Woonforensen-, Toeristenbelasting en Leges), worden gecorrigeerd voor inflatie.

Op basis van een gewogen gemiddelde van 75 % prijs en 25 % loon, wordt de inflatiecorrectie berekend. Deze komt hiermee voor 2022 uit op afgerond 1,45 %. Voor wat

2 Dit percentage is inclusief de verrekening van de nacalculatie over 2021. 1,3% = 1,5%

prijsontwikkeling 2022 (imoc) - 0,2% nacalculatie 2021.

49

betreft de lokale heffingen vindt eveneens een actualisering van de indexering plaats aan de hand van de MEV 2021. Het bovenstaande leidt tot de volgende indexering voor de lokale heffingen (meerjarig) per jaarschijf. Rekening is gehouden met de -0,2 % nacalculatie op de prijsindexatie in 2021, die in de jaarschijf 2022 doorwerkt. Dit komt neer op -0,2% x 75% = -0,15%. Voor het overige zijn de jaarschijven niet gecumuleerd. Indexering lokale heffingen voor de jaarschijven 2022 - 2025 2022 2023 2024 Begroting Losser 2021 2,1 % 1,9 % 1,9 % – 2024 (oud) Meerjarenperspectief 1,3 %3 1,5 % 1,5 % Losser 2022 - 2025

2025

1,6 %

In afwijking van dit schema, worden de tarieven van de Riool- en Reinigingsrechten op een zodanig niveau vastgesteld, dat in de begroting sprake is van 100 %-kostendekking. Huuropbrengsten gemeentelijke eigendommen Huuropbrengsten worden gecorrigeerd voor inflatie. Op basis van een gewogen gemiddelde van 75 % prijs (1,3 %) en 25% loon (1,3 %) wordt de inflatiecorrectie berekend. Ook op dit onderdeel vindt een nacalculatie van de indexering plaats aan de hand van het MEV 2021. Toerekenen van rente aan lopende investeringen Als de periode tussen ‘start’ en ‘afronding’ van een investeringsproject langer dan een kalenderjaar duurt, wordt de boekwaarde in het tweede jaar belast met de toerekening van de rekenrente over het geïnvesteerde bedrag. Dit is in overeenstemming met de Financiële verordening van de gemeente Losser. Afschrijving en rente over investeringen Afschrijvings- en rentelasten worden zoals gebruikelijk toegerekend in het jaar nadat een investering is gedaan/of het project is afgerond. Dit is in overeenstemming met de Financiële verordening. Rente Voor de rentetoerekening naar de grondexploitaties wordt uitgegaan van de ‘Notitie rente 2017’ van de Commissie BBV. De berekeningssystematiek is verplicht voorgeschreven.

Voor de grondexploitatie geldt dat de toegestane toe te rekenen rente moet worden gebaseerd op de daadwerkelijk te betalen rente over het vreemd vermogen. Kortweg wordt het volgende rentepercentage aan de grondexploitatie toegerekend: het gemiddelde (betaalde) rentepercentage van de leningenportefeuille (kort en lang) x de verhouding vreemd vermogen en totaal vermogen. Dit percentage wordt meerjarig gebruikt. Voor de rentetoerekening aan de taakvelden: de totale rentelasten (kort en lang), verminderd met de aan de grondexploitatie en specifieke projecten toe te rekenen rente, worden omgeslagen over de taakvelden. Overhead De overheadtoerekening aan de programma’s vindt, evenals voorgaande jaren, in overeenstemming met het BBV niet meer plaats. Aan investeringen, leges, de taakvelden Riolering en Afval, grondexploitaties en projecten worden nog wel uren en overheadkosten toegerekend.

3 Dit percentage is inclusief de verrekening van de nacalculatie over 2021. 1,3 % = 1,45 %

ontwikkeling lokale heffingen 2022 - 0,15 % nacalculatie 2021.

50