TAM-omgevingsplan Lossersestraat 75 te De Lutte

Ruimtelijke motivering

TAM-omgevingsplan, Hoofdstuk 22D, Buitengebied, Lossersestraat 75 te De Lutte

Status: Vastgesteld

Datum: April 2026

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld

Ruimtelijke motivering “TAM-omgevingsplan, Hoofdstuk 22D, Buitengebied, Lossersestraat 75 te De Lutte”

Plannaam: Plantype: Status: IMRO-nummer:

TAM-omgevingsplan, Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 te De Lutte Ruimtelijke motivering ten behoeve van een wijziging van het omgevingsplan Vastgesteld NL.IMRO.0168.TAM22D-0401

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

1

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

AANLEIDING ................................................................................................................................ 4 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ..................................................................................................... 4 HET OMGEVINGSPLAN ................................................................................................................. 6 INSTRUCTIEREGELS BESLUIT KWALITEIT LEEFOMGEVING (BKL) ...................................................... 7 LEESWIJZER ............................................................................................................................... 7

Hoofdstuk 2 2.1 2.2

Inleiding............................................................................................ 4

Huidige en gewenste situatie ......................................................... 8

HUIDIGE SITUATIE ....................................................................................................................... 8 GEWENSTE SITUATIE ................................................................................................................... 9

Hoofdstuk 3 Zorgvuldig ruimtegebruik, landschappelijke en stedenbouwkundige waarden ............................................................................... 12 3.1 3.2 3.3

WETTELIJK KADER..................................................................................................................... 12 LADDER VOOR DUURZAME VERSTEDELIJKING .............................................................................. 12 LANDSCHAPPELIJKE EN/OF STEDENBOUWKUNDIGE WAARDEN ...................................................... 13

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3

Beleidskaders ................................................................................ 15

RIJKSBELEID ............................................................................................................................. 15 PROVINCIAAL BELEID ................................................................................................................. 16 GEMEENTELIJK BELEID .............................................................................................................. 27

Hoofdstuk 5

Omgevingsveiligheid .................................................................... 29

Hoofdstuk 6

Beschermen van de waterbelangen............................................. 31

6.1 6.2 6.3

VIGEREND BELEID ..................................................................................................................... 31 WATERTOETSPROCES EN WATERHUISHOUDING PLANGEBIED ....................................................... 32 CONCLUSIE .............................................................................................................................. 33

Hoofdstuk 7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6

GELUID DOOR ACTIVITEITEN ....................................................................................................... 34 BODEMKWALITEIT...................................................................................................................... 35 LUCHTKWALITEIT....................................................................................................................... 37 GEUR ....................................................................................................................................... 37 TRILLINGHINDER ....................................................................................................................... 38 GEZONDHEID ............................................................................................................................ 38

Hoofdstuk 8 8.1 8.2 8.3

Bescherming van de natuur ......................................................... 40

GEBIEDSBESCHERMING ............................................................................................................. 40 SOORTENBESCHERMING............................................................................................................ 41 CONCLUSIE .............................................................................................................................. 42

Hoofdstuk 9 9.1 9.2 9.3 9.4

Bescherming gezondheid en het milieu ...................................... 34

Archeologie en cultuurhistorie..................................................... 43

WETTELIJK KADER..................................................................................................................... 43 ARCHEOLOGIE .......................................................................................................................... 43 CULTUURHISTORIE .................................................................................................................... 43 CONCLUSIE .............................................................................................................................. 43

Hoofdstuk 10 Infrastructuur en openbare ruimte ................................................ 44 10.1 10.2 10.3

WETTELIJK KADER ................................................................................................................. 44 VERKEER EN PARKEREN ........................................................................................................ 44 CONCLUSIE ........................................................................................................................... 44

Hoofdstuk 11 M.e.r.- Beoordeling ......................................................................... 45 BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

2

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld 11.1 11.2 11.3

WETTELIJK KADER ................................................................................................................. 45 SITUATIE PLANGEBIED ........................................................................................................... 45 CONCLUSIE ........................................................................................................................... 45

Hoofdstuk 12 Economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid .................. 46 12.1 12.2

ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ......................................................................................... 46 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID.................................................................................. 46

Hoofdstuk 13 Juridische verantwoording ............................................................ 47 13.1 13.2 13.3

INLEIDING .............................................................................................................................. 47 OPZET VAN DE REGELS .......................................................................................................... 47 VERANTWOORDING VAN DE REGELS ....................................................................................... 48

Bijlagen bij de ruimtelijke motivering ................................................................... 50 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8

KGO-PLAN .................................................................................................................... 50 NOTITIE LADDER VOOR DUURZAME ONTWIKKELING ........................................................... 50 WATERTOETS ................................................................................................................ 50 AKOESTISCH ONDERZOEK ............................................................................................... 50 BODEMONDERZOEK........................................................................................................ 50 STIKSTOF ...................................................................................................................... 50 M.E.R. NOTITIE ............................................................................................................... 50 REACTIENOTA ZIENSWIJZEN ............................................................................................ 50

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

3

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

De voorliggende ruimtelijke motivering betreft het perceel gelegen aan de Lossersestraat 75 te De Lutte, in het buitengebied van de gemeente Losser. Op dit perceel bevindt zich het loon-en grondverzetbedrijf Volker B.V. Het plan beoogt de uitbreiding van het loon-en grondverzetbedrijf. De planlocatie betreft het huidige bedrijf, een grasland met aangrenzend een bos, een aantal wegen en een houtwal. De initiatiefnemer is voornemens het bedrijf in oppervlakte uit te breiden. De reden voor uitbreiding is het centraliseren van werkzaamheden en goederen op één locatie. Nu vinden de werkzaamheden ten behoeve van het bedrijf op verschillende locaties plaats. Dit betekent dat er voor de uitbreiding een Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (KGO) benodigd is. Voor het plan betekent dit dat er in het plangebied aan de Losserstraat 75 in De Lutte, maar ook op het landgoed Het Lage Kavik nieuwe vormen van groen moeten worden aangelegd. Ook wordt er een natuurvijver gerealiseerd. Het struweel, de planten en bomen worden gerealiseerd op agrarische grond. Deze aanplanting van groen dient ter kwaliteitsimpuls om de ruimtelijke kwaliteit te versterken. Met het voorliggende TAM-omgevingsplan worden de kaders geboden om zowel de huidige als toekomstige functies te faciliteren.

Voorliggend TAM-omgevingsplan voorziet in het gewenste juridischplanologische kader en toont aan dat het voornemen in overeenstemming is met ‘een evenwichtige toedeling van functies aan locaties’.

1.2

Ligging van het plangebied

De locatie ligt aan de Losserstraat 75 in De Lutte. Het plangebied staat kadastraal bekend als gemeente Losser, sectie H, perceelnummers 7947, 7948, 7104, 10105 en 10507. In afbeelding 1.1 is de ligging van de locatie ten opzichte van de kern De Lutte en de directe omgeving weergegeven.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

4

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld

Afbeelding 1.1 plangebied (Bron: plattekaart.nl, bewerkt)

Afbeelding 1.2 Begrenzing plangebied (Bron: plattekaart.nl, bewerkt)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

5

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld

1.3

Het omgevingsplan

1.3.1

Geldend omgevingsplan

Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het omgevingsplan van de gemeente Losser, dat per 1 januari 2024 van rechtswege in werking is getreden. Dit plan bestaat uit een nieuw en een tijdelijk deel, waarbij voor het plangebied met name het bestemmingsplan Buitengebied en de daaropvolgende partiële herzieningen relevant zijn. Deze vormen samen het planologisch regime dat richting geeft aan de toegestane functies en ontwikkelingen in het gebied. In onderstaande afbeelding wordt het plangebied weergegeven.

Afbeelding 1.2 Uitsnede behorende bij bestemmingsplan ‘Buitengebied’ (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)

Binnen het plangebied gelden meerdere bestemmingen en aanduidingen. De gronden zijn bestemd als ‘Bedrijf’ en ‘Agrarisch – 1’, met een specifieke aanduiding voor een loon- en grondverzetbedrijf en ruimte voor groenvoorzieningen. Daarnaast zijn er dubbelbestemmingen ‘Waarde – Natuur en landschap’ en ‘Waarde – Archeologie 2’ die gericht zijn op behoud en bescherming van landschappelijke, natuurlijke en archeologische waarden. Ook gelden gebiedsaanduidingen uit de Reconstructiewet: in het extensiveringsgebied is uitbreiding of vestiging van intensieve veehouderij uitgesloten, terwijl in het verwevingsgebied onder voorwaarden verschuiving of uitbreiding van intensieve veehouderij kan plaatsvinden. 1.3.2

Opheffen strijdigheid

Het plan past niet binnen de huidige bestemmingen. Binnen de bestemming ‘Bedrijf’ en ‘Agrarisch – 1’ zijn de aanleg van bos en natuur en de gewenste uitbreiding van het bedrijf niet toegestaan. Daarom moet het omgevingsplan deels worden gewijzigd: de agrarische gronden waar natuur wordt gerealiseerd krijgen de bestemming ‘Natuur – natuur en bos’, terwijl de gronden voor bedrijfsuitbreiding de bestemming ‘Bedrijf’ met de aanduiding ‘loon- en grondverzetbedrijf’ krijgen. Voor de uitvoering van het plan is daarmee een wijziging van het omgevingsplan noodzakelijk. In deze ruimtelijke motivering

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

6

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld wordt onderbouwd dat de ontwikkeling past binnen een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ondersteunt bij het werken volgens de Omgevingswet. Er zijn tijdelijke alternatieve maatregelen (TAMs) voor organisaties die bij de voorbereiding en inwerkingtreding van de wet nog geen gebruik kunnen maken van lokale of landelijke onderdelen van het DSO. Een van de tijdelijke alternatieve maatregelen is de TAM-IMRO ofwel het TAMomgevingsplan. Kort gezegd houdt TAM-IMRO in dat de huidige techniek voor planvorming tijdelijk kan worden gebruikt onder de Omgevingswet. Deze techniek betreft de bestaande uitwisselingsstandaard IMRO (Informatiemodel Ruimtelijke Ordening) en de bestaande voorziening Ruimtelijke Plannen. IMRO is een bekende en functionerende techniek. Juridisch maakt het TAM-omgevingsplan deel uit van het omgevingsplan van de gemeente. Technisch is het dat niet, waardoor aanvullende (voorrangs)regels noodzakelijk zijn. Hier wordt in hoofdstuk 14 nader op ingegaan.

1.4

Instructieregels Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)

Het omgevingsplan bevat op basis van artikel 4.2 van de Omgevingswet voor het gehele grondgebied van de gemeente in ieder geval de regels die nodig zijn met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. In afdeling 5.1 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn de instructieregels opgenomen voor het stellen van regels in het omgevingsplan. Hieronder zijn de hoofdonderwerpen opgesomd waarvoor het Bkl instructieregels bevat: • • • • • • • •

waarborgen van veiligheid (paragraaf 5.1.2); beschermen van waterbelangen (paragraaf 5.1.3); beschermen van gezondheid en milieu (paragraaf 5.1.4); beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed (paragraaf 5.1.5); het behoud van ruimte voor toekomstige functies (paragraaf 5.1.6); het behoeden van de staat en werking van infrastructuur of voorzieningen voor nadelige gevolgen van activiteiten (paragraaf 5.1.7); het gebruik van bouwwerken, waaronder de aanwijzing van woningbouwcategorieën (paragraaf 5.1.7a); het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen (paragraaf 5.1.8).

In de motivering moet worden ingegaan op de bovengenoemde onderwerpen, wanneer deze relevant zijn voor de betreffende ontwikkeling. Per onderwerp dient een toetsing plaats te vinden. In het vervolg van deze ruimtelijke motivering wordt op de betreffende aspecten ingegaan.

1.5

Leeswijzer

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 de huidige en gewenste situatie beschreven. Hoofdstuk 3 gaat in op de landschappelijke en stedenbouwkundige waarden in en rondom het plangebied. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het relevante beleid beschreven. Hoofdstuk 5 gaat in op de omgevingsveiligheid, waarna in hoofdstuk 6 de bescherming van de waterbelangen wordt behandeld. Hoofdstuk 7 en 8 gaan respectievelijk in op de bescherming van de gezondheid, het milieu en de natuur. Hoofdstuk 9 behandelt de archeologische en cultuurhistorische waarden. Hoofdstuk 10 gaat in op de inrichting van de infrastructuur en openbare ruimte. In hoofdstuk 11 komt de m.e.r.beoordeling aan bod. Hoofdstuk 12 behandelt de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het voornemen. Ten slotte bevat hoofdstuk 13 de juridische planverantwoording.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

7

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld

Hoofdstuk 2 2.1

Huidige en gewenste situatie

Huidige situatie

Het plangebied bevindt zich ten zuiden van de kern De Lutte. In de nabijheid van het plangebied bevinden zich zowel woonerven, bedrijfspercelen, agrarische cultuurgronden, natuur en bos. In de omgeving bevindt zich onder andere het ‘Arboretum Poort Bulten’ een landschapspark van circa 19 hectare en een camping. De spoorverbinding Oldenzaal – Bad Bentheim is de enige grote spoorweg in het gebied. De Lossersestraat staat haaks op de A1. Het ‘Arboretum Poort Bulten’ bevindt zich aan de noordwestzijde van het plangebied, aan de overzijde van de Lossersestraat. Aan de zuidzijde wordt het plangebied begrensd door een bomenrij met daarachter gelegen agrarische cultuurgronden en een woning. Aan de oostzijde wordt het plangebied begrensd door bebossing met agrarische cultuurgronden. Ook aan de noordzijde wordt het plangebied begrensd door de Postweg. Binnen het plangebied is het loon- en grondverzetbedrijf Volker gevestigd. Op het terrein bevindt zich bedrijfsbebouwing en de opslag van goederen ten behoeve van de het bedrijf. De agrarische gronden bestaan hoofdzakelijk uit grasland. Tot slot staat in het zuidwesten van het plangebied een bedrijfswoning. Afbeelding 2.1 toont een luchtfoto van de huidige situatie. Afbeelding 2.2 geeft een impressie van de huidige situatie van het plangebied weer.

Afbeelding 2.1

Luchtfoto plangebied huidige situatie (Bron: PDOK, bewerkt)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

8

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld

Afbeelding 2.2

Impressie huidige situatie gezien vanaf de Lossersestraat (Bron: Google Streetview)

Afbeelding 2.3

Impressie huidige situatie gezien vanaf de Postweg (Bron: Google Streetview)

2.2

Gewenste situatie

Dit plan gaat uit van het uitbreiden van het bedrijfsperceel. Dit ten behoeve voor clustering van de bedrijfsvoering van het loon- en grondverzetbedrijf Volker B.V. In de oude situatie vinden werkzaamheden van het bedrijf nog plaats op externe locaties. Het bedrijfsperceel wordt in de toekomstige situatie opgetrokken richting het noorden en er worden twee loodsen van circa 2.000 m² gerealiseerd. Dit gebeurt aan de noordkant van het perceel. Het eerder bestemde agrarische grasland maakt plaats voor uitbreiding van het bedrijfsperceel. Dit zal gaan om circa 8.250 m². De overige agrarische gronden, zo’n 9.550 m², worden omgezet naar bos en natuurgrasland. Aanleiding en doel van de uitbreiding De uitbreiding van het loon- en grondverzetbedrijf Volker is noodzakelijk vanwege het centraliseren van de bedrijfsactiviteiten. De huidige bebouwing en het terrein bieden momenteel ruimte voor opslag, onderhoud en het veilig manoeuvreren van materieel, maar de eigenaar is voornemens de activiteiten op externe locaties te beëindigen of heeft deze al beëindigd. De nieuwe loodsen worden gebruikt voor de stalling van machines, onderhoudswerkzaamheden en opslag van materieel en materialen die afkomstig zijn van de andere locaties. Door de uitbreiding wordt het terrein efficiënter ingericht en wordt de bedrijfsvoering toekomstbestendig gemaakt.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

9

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld Landschappelijke inpassing Om de uitbreiding zorgvuldig in te passen in het landschap is een ruimtelijk kwaliteitsplan opgesteld door Toft Landschapsontwerp. Het uitgangspunt hierbij is dat het nieuwe terrein aansluit bij de landschappelijke structuur van het kleinschalige ervenlandschap langs de Lutterbeek en de blokvormige bos- en weidepercelen langs de Postweg. Aan de westzijde van het plangebied wordt een dichte houtwal aangelegd, bestaande uit inheemse soorten zoals meidoorn, hazelaar, sporkehout, kardinaalsmuts en lijsterbes. De noordzijde krijgt de uitstraling van een bosrand, waarmee het terrein visueel wordt afgeschermd van de Postweg. Aan de noordoostkant wordt een natuurvijver aangelegd met een inhoud van circa 250 m³. Deze vijver heeft een dubbele functie: enerzijds draagt dit bij aan de landschappelijke kwaliteit en biodiversiteit, anderzijds fungeert deze als bluswatervoorziening ten behoeve van brandveiligheid. Rondom de vijver wordt natuurgras ingezaaid en worden struweelsoorten geplant, waaronder grauwe wilg, meidoorn en vuilboom. De zichtlijn langs het Sanderinkbos, door het agrarisch perceel aan de oostzijde, blijft behouden. De inrichting met inheemse beplanting en natuurgras draagt bij aan de versterking van de ruimtelijke kwaliteit en de biodiversiteit in het gebied.

Vluchtweg en noodontsluiting Vanaf de noordkant van het bedrijventerrein loopt in de toekomstige situatie een vluchtweg richting de Postweg. Deze weg is uitsluitend bedoeld als noodontsluiting voor de hulpdiensten en wordt uitgevoerd in halfverharding (grasstenen) zodat deze landschappelijk minder opvalt. De aanleg van deze ontsluiting is een voorwaarde vanuit brandveiligheidsoverwegingen. Met een hekwerk is de vluchtweg afgesloten voor publiek en personeel. Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (KGO) Voor het toestaan van deze functies in het buitengebied biedt het instrument Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (KGO) kaders. De KGO is een provinciaal beleidsinstrument van de provincie Overijssel dat tot doel heeft om ontwikkelingen in het buitengebied in balans te brengen met een investering in de ruimtelijke kwaliteit. Voor elke ontwikkeling wordt maatwerk geleverd, waarbij de initiatiefnemer verplicht is om – naast een zorgvuldige landschappelijke inpassing – te investeren in natuur, landschap of cultuurhistorie. Het KGO-plan is weergegeven in bijlage 1 van deze motivering. In dit geval wordt de kwaliteitsimpuls geleverd op drie locaties binnen de gemeente Losser: 1. Het bedrijfsperceel aan de Lossersestraat 75, waar de uitbreiding landschappelijk wordt ingepast met bosaanplant, houtwallen, natuurgras en een natuurvijver. 2.

Het Sanderinkbos, waar een revitalisatieplan wordt uitgevoerd gericht op het behoud van de bosstructuur, het stimuleren van natuurlijke verjonging en het verwijderen van exoten. 3. Kaviksweg waarbij een landschappelijke investering wordt gedaan voor het landgoed ‘Het Lage Kavik’. De uitvoering van deze maatregelen waarborgt dat de uitbreiding van het bedrijf leidt tot een aantoonbare verbetering van de ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. Met deze landschappelijke inpassing en aanvullende kwaliteitsimpulsen wordt invulling gegeven aan de KGO-voorwaarden en ontstaat een zorgvuldig ingepaste uitbreiding die past binnen de landschappelijke en ecologische structuur van de Lutte.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

10

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld

Afbeelding 2.4: uitsnede noordkant plangebied, zuid-noord-oriëntatie (bron: Kamphuis architecten)

Afbeelding 2.5 Doorsnede wagenberging (Bron: Kamphuis architecten)

Afbeelding 2.6 Begane grond wagenberging (Bron: Kamphuis architecten)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

11

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld

Hoofdstuk 3

3.1

Zorgvuldig ruimtegebruik, landschappelijke en stedenbouwkundige waarden

Wettelijk kader

De waardering van de landschappelijke en stedenbouwkundige kwaliteit is altijd gebiedsspecifiek. Deze kunnen worden benut binnen het ontwerp van een ruimtelijke ontwikkeling. De landschappelijke en stedenbouwkundige kwaliteit maken integraal onderdeel uit van de taak van overheden om te voorzien in een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Voor de landschappelijke en stedenbouwkundige kwaliteit zijn in afdeling 5.1.5 van het Bkl instructieregels opgesteld voor het beschermen van deze kwaliteiten. Hieronder zijn de onderwerpen weergegeven waarvoor in deze afdeling instructieregels zijn gesteld en wordt aangegeven of deze relevant zijn voor dit plan. Onderwerp

Relevante instructieregels Bkl

Relevant voor het plan?

Kustbescherming

Paragraaf 5.1.5.2

PKB-Waddenzee en Waddengebied

Paragraaf 5.1.5.3

Ladder voor duurzame verstedelijking Cultureel erfgoed en werelderfgoed

Paragraaf 5.1.5.4

Nee, het plangebied ligt niet in de nabijheid van de kust. Nee, het plangebied ligt niet in de nabijheid van de Waddenzee en het Waddengebied Ja, zie paragraaf 3.2.

Paragraaf 5.1.5.5

Ja, zie hoofdstuk 9.

3.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

3.2.1

Wettelijk kader

De Ladder is een instructieregel voor zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand. Bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen wordt beoordeeld of er echt behoefte aan is en of er binnen het stedelijk gebied kan worden ontwikkeld. De instructieregel in artikel 5.129g Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) regelt dat bij een wijziging van het omgevingsplan voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling toepassing van de Ladder is vereist. Bij de toetsing aan de ladder worden beide onderdelen van de Ladder meegenomen: • •

de behoefte aan de stedelijke ontwikkeling; bij een ontwikkeling buiten stedelijk gebied: de mogelijkheden om binnen het bestaande stedelijk gebied in de behoefte te voorzien zijn verkend.

De Ladder wordt toegepast bij een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder, is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en een ‘stedelijke ontwikkeling’. •

•

bestaand stedelijk gebied betreft het bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur. Een stedelijke ontwikkeling is de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelsvoorziening of een andere stedelijke voorziening die voldoende substantieel is.

Artikel 5.129g Bkl legt geen grens vast wat voldoende substantieel is. In uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zijn wel lijnen uitgezet. De Afdeling geeft hierin geen harde ondergrenzen, maar stelt wel 'in beginsel' grenzen.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

12

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 3.2.2

Toetsing van het voornemen aan de Ladder voor duurzame verstedelijking

Dit plan voorziet in de uitbreiding van een bestaand loon- en grondverzetbedrijf in het buitengebied. Het gaat om het realiseren van extra bedrijfsbebouwing met een oppervlakte van meer dan 2000 m². In de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 22 juni 2022 (zaaknummer 202105896/1/R4) stond de toepassing van de ladder voor duurzame verstedelijking centraal. De Afdeling herhaalt in deze uitspraak dat bij een bestemmingsplan waarin een terrein van meer dan 500 m² wordt toegevoegd, of een gebouw van meer dan 500 m² wordt toegestaan, in beginsel sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Dit betekent dat het bevoegd gezag verplicht is de laddertoets uit artikel 3.1.6, tweede lid van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) te doorlopen. Aangezien dit voornemen voorziet in de uitbreiding van een loon- en grondverzetbedrijf van meer dan 500 m² aan bruto vloeroppervlak (bvo), is hier sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van artikel 1.1.1, eerste lid, onder i, Bro. In de overzichtsuitspraak is bevestigd dat de ladder voor duurzame verstedelijking is bedoeld om dergelijke grootschalige, functioneel verbonden uitbreidingen van bestaande bedrijven in het buitengebied te toetsen. Een dergelijke uitbreiding wordt daarom aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling zoals bedoeld in de Ladder voor duurzame verstedelijking.

In bijlage 2 is de notitie voor de ladder voor duurzame verstedelijking opgenomen. Het plan voldoet daarmee aan de instructieregels uit artikel 5.129g van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl).

3.3

Landschappelijke en/of stedenbouwkundige waarden

Zoals reeds in paragraaf 2.2 beschreven, dient de ontwikkeling landschappelijk te worden ingepast. Voor de landschappelijke inpassing wordt aansluiting gezocht bij de bestaande gebiedskenmerken. Daarnaast functioneert de landschappelijke inpassing als natuurlijke afscheiding tussen de agrarische gronden. Daarom wordt bij de realisatie rekening gehouden met investeringen in de ruimtelijke kwaliteit: • • • • • • • • • • •

Dichte houtwal met enkele overstaanders (A in afbeelding 3.1); Dichte houtwal met enkele overstaanders (B in afbeelding 3.1); Gemengd bos (C in afbeelding 3.1); Struweel vijverrand (D in afbeelding 3.1); Struweel vijverrand (E in afbeelding 3.1); Solitaire inlandse eik (F in afbeelding 3.1); Struweelhaag op aardenwal (G in afbeelding 3.1); Struweelhaag (H in afbeelding 3.1); Struweelhaag op aardenwal (I in afbeelding 3.1); Winter Lindes ‘Rancho’(J in afbeelding 3.1) Natuurgras (K en L in afbeelding 3.1)

Het volledige KGO-plan is in bijlage 1 van deze toelichting opgenomen. De gewenste situatie is ook weergegeven in afbeelding 3.1.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

13

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld

Afbeelding 3.1

Overzicht landschappelijke inpassing beoogde ontwikkeling (Bron: Loft landschapsontwerp)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

14

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld

Hoofdstuk 4

Beleidskaders

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal-, regionaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifiek voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.

4.1

Rijksbeleid

4.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut.

Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw.

Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen wordt ingezet op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

15

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld 4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van de mogelijkheden en behoeften van toekomstige generaties. 4.1.2

Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het Rijksbeleid

De NOVI laat zich niet specifiek uit over dergelijke kleinschalige ontwikkelingen. Het betreft een ontwikkeling waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI.

4.2

Provinciaal beleid

Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. De belangrijkste plannen zijn de Omgevingsvisie en de Omgevingsverordening. 4.2.1

Omgevingsvisie Overijssel

De Omgevingsvisie Overijssel is dé provinciale visie voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel. 4.2.2

Omgevingsverordening Overijssel

De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 4.2.3

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten:

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

16

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld 1. Of - generieke beleidskeuzes; 2. Waar - ontwikkelingsperspectieven; 3. Hoe - gebiedskenmerken. Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. 4.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking.

Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn. Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen, gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen. 4.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.

4.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 4.1 geeft dit schematisch weer.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

17

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld

Afbeelding 4.1

4.2.4

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. 4.2.4.1 Of - Generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase 'Of – generieke beleidskeuzes' zijn artikel 4.5 (zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik), artikel 4.7, 4.8 en 4.9 (ruimtelijke kwaliteit). artikel 4.11 (Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving), 4.55 (Nieuwe ontwikkelingen in Nationaal Landschap Noordoost - Twente), 4.58 (instructieregels beschermingsregime Natuurnetwerk Nederland) relevant. Hierna wordt op deze artikelen ingegaan. Artikel 4.5 (zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik) lid 1: Omgevingsplannen maken alleen extra ruimtebeslag voor stedelijke functies in de Groene Omgeving mogelijk aansluitend op bestaand bebouwd gebied en als aannemelijk gemaakt is dat: a) er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied; b) de ruimte binnen het bestaand bebouwde gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en transformatie; en c) mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

18

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld Lid 2: Omgevingsplannen voorzien alleen in nieuwe ontwikkelingen in de Groene Omgeving die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen, als aannemelijk gemaakt is dat: a. (her)benutten van bestaande bebouwing in de Groene Omgeving in redelijkheid niet mogelijk is; en b. mogelijkheden voor combinatie van functies op bestaande erven optimaal zijn benut. Toetsing van het initiatief aan artikel 4.5 van de Omgevingsverordening Overijssel De voorgenomen ontwikkeling resulteert in extra ruimtebeslag in de Groene Omgeving. Als gevolg van het voornemen worden agrarische gronden namelijk voorzien van een bedrijfsfunctie. Hoewel initiatiefnemer voornemens is bedrijfslocaties elders af te stoten, wordt op deze locaties de bedrijfsfunctie niet planologisch weggenomen. De beoogde bedrijfsuitbreiding is echter gewenst om te kunnen voorzien in een duurzaam toekomst perspectief van het gevestigde bedrijf. Hierbij wordt een efficiëntieslag gemaakt door kleinere bedrijfslocaties elders te centreren in het plangebied. Zoals ook uit de in bijlage 2 opgenomen notitie met betrekking tot de ladder voor duurzame verstedelijking blijkt, is het beschikbare aanbod aan bedrijventerreinen beperkt.

Daarnaast betreft het voornemen de uitbreiding van een type bedrijf dat naar aard en omvang beter past in het buitengebied dan op een bedrijventerrein. Bovendien betreft het een lokaal geworteld bedrijf. Ter plaatse van het plangebied is het bedrijf daarnaast geruime tijd gevestigd en is geïnvesteerd in de bedrijfsvoering. Verplaatsing van het bedrijf naar een locatie elders binnen bestaand stedelijk gebied zou hierdoor resulteren in kapitaalvernietiging. Op basis van het vorenstaande wordt geconcludeerd dat het voornemen in overeenstemming is met het gestelde in artikel 4.5 van de provinciale Omgevingsverordening. Artikel 4.7 (oogmerk ruimtelijke kwaliteit) Deze paragraaf is gericht op het versterken van ruimtelijke kwaliteit door het toepassen van de of-, waar- en hoe-benadering volgens het uitvoeringsmodel van de Omgevingsvisie Overijssel. Artikel 4.8 (ontwikkelen met ruimtelijke kwaliteit) In omgevingsplannen worden alleen nieuwe ontwikkelingen mogelijk gemaakt die de ruimtelijke kwaliteit versterken.

Artikel 4.9 (onderbouwing ruimtelijke kwaliteit, lid 1) Lid 1: Omgevingsplannen bevatten een onderbouwing waaruit blijkt dat nieuwe ontwikkelingen bijdragen aan ruimtelijke kwaliteit waarin: a) het uitvoeringsmodel (of-, waar- en hoe-benadering) uit de Omgevingsvisie Overijssel wordt toegepast; b) wordt gemotiveerd dat de nieuwe ontwikkeling past binnen het ontwikkelingsperspectief dat volgens de Omgevingsvisie Overijssel van toepassing is voor het gebied; en c) inzichtelijk gemaakt wordt hoe de vier-lagenbenadering van het uitvoeringsmodel is toegepast en de catalogus Gebiedskenmerken (bijlage VII) is gebruikt bij de ruimtelijke inpassing van de nieuwe ontwikkeling. Toetsing van het initiatief aan artikel 4.7, 4.8 en 4.9 van de Omgevingsverordening Overijssel In de volgende subparagrafen wordt ingegaan op de waar- en hoe-benadering. Hieruit blijkt dat de ontwikkeling past binnen het provinciale uitvoeringsmodel. Ook zal uit de volgende paragrafen blijken dat de ontwikkeling past in het ontwikkelingsperspectief en hoe uitvoering is gegeven aan de vierlagenbenadering. Ten aanzien van de ruimtelijke kwaliteit geldt dat er een forse bijdrage wordt geleverd aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit, de maatregelen zijn verder omschreven in paragraaf 3.3.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

19

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld Artikel 4.11 (Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving, lid 1 en 2) Lid 1: Omgevingsplannen laten alleen nieuwvestiging en grootschalige uitbreiding van bestaande functies toe in de Groene Omgeving als: a) daarvoor sociaaleconomische of maatschappelijke redenen voor zijn; b) het verlies aan ecologische of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen in versterking van de ruimtelijke kwaliteit in de omgeving; en c) in het geval de nieuwvestiging of een grootschalige uitbreiding plaatsvindt op gronden binnen het ontwikkelingsperspectief Ondernemen met Natuur en Water de compensatie bedoeld in onderdeel b gericht is op de versterking van de kwaliteit van natuur, water en landschap. Lid 2: Het eerste lid is in ieder geval van toepassing op: a) b) c) d) e)

nieuwe verblijfsrecreatieve complexen en verblijven; uitbreidingen van bestaande verblijfsrecreatieve complexen; de bouw van nieuwe woningen; nieuwe bouwlocaties voor bedrijvigheid die niet aan de Groene Omgeving is gebonden; grootschalige uitbreiding van bestaande locaties voor niet-agrarische bedrijvigheid die niet aan de Groene Omgeving is gebonden.

Toetsing van de ontwikkeling aan het artikel 4.11 van de Omgevingsverordening Overijssel In voorliggend geval is sprake van een uitbreiding van een bestaand bedrijf dat al jarenlang is gevestigd in het buitengebied bij De Lutte. Het bedrijf is sterk lokaal gebonden en maakt gebruik van de bestaande voorzieningen en infrastructuur op deze locatie. Verplaatsing van het bedrijf is niet haalbaar, omdat er geen geschikte alternatieve bedrijfslocaties beschikbaar zijn of geschikt te maken zijn voor de aard en omvang van de bedrijfsactiviteiten. Een verhuizing zou bovendien leiden tot aanzienlijke kapitaalvernietiging, doordat bestaande investeringen in terrein, infrastructuur en voorzieningen verloren gaan. De beoogde uitbreiding vindt in het geheel binnen de ‘Groene Omgeving’. Daarbij wordt onder andere agrarische grond omgezet naar natuur, waarmee een kwaliteitsverbetering van de omgeving wordt gerealiseerd. De uitbreiding sluit aan bij de bestaande bedrijfsvoering en draagt bij aan de continuïteit van het lokaal verankerde bedrijf en de werkgelegenheid in de omgeving. Een belangrijk onderdeel van het voornemen is de landschappelijke inpassing van het geheel in het buitengebied middels de KGO-investering. Dit is uitgewerkt in het in bijlage 1 opgenomen KGO-plan.

Met deze investering wordt het verlies aan Groene Omgeving gecompenseerd op de locatie aan de Lossersestraat ter plaatse, het landgoed Het Lage Kavik en het Sanderinkbos. De KGO-investering is op die manier in overeenstemming met artikel 4.11 lid 1b. Artikel 4.55 (Nieuwe ontwikkelingen in Nationaal Landschap Noordoost - Twente) Lid 1: Een omgevingsplan voorziet alleen in nieuwe ontwikkelingen binnen het nationaal Landschap Noordoost-Twente als die nieuwe ontwikkelingen bijdragen aan het behoud of de ontwikkeling van de kernkwaliteiten van dat landschap. Lid 2: De kernkwaliteiten van het nationaal Landschap Noordoost-Twente zijn: a) het samenhangend complex van beken, essen, kampen en moderne ontginningen; b) de grote mate van kleinschaligheid; c) het groene karakter.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

20

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld Lid 3: Het omgevingsplan bevat een onderbouwing waaruit blijkt rekening is gehouden met het Ontwikkelperspectief nationaal Landschap Noordoost-Twente waarin de kernkwaliteiten nader zijn uitgewerkt. Toetsing van de ontwikkeling aan artikel 4.55 van de Omgevingsverordening Overijssel Bij dit plan is voorzien in een landschappelijke inpassing die aansluit bij de bestaande gebiedskenmerken en kernkwaliteiten van het Nationaal Landschap Noordoost-Twente. Zo wordt onder andere extra beplanting toegevoegd in de vorm van nieuwe houtsingels, waarmee het landschap beter wordt ingepast in de omgeving. Met de KGO-bijdrage wordt aanvullend geïnvesteerd in de versterking van landschappelijke en ecologische waarden in de directe omgeving, waardoor per saldo geen afbreuk wordt gedaan aan de kleinschaligheid van het landschap. Binnen het plangebied aan de Lossersestraat wordt de landschappelijke kwaliteit versterkt door de aanplant van wal en de aanleg van een natuurvijver. In de omgeving van het Sanderinkbos worden kale stukken herbeplant en op De Lage Kavik worden nieuwe natuurvormen gerealiseerd.

Op basis hiervan wordt geconcludeerd dat de voorgenomen ontwikkeling, mede gelet op de uitvoering van de KGO-bijdrage en de landschappelijke inpassing, in overeenstemming is met artikel 4.55 van de Omgevingsverordening Overijssel. Zie hiervoor ook het beplantingsplan in bijlage 1 van deze motivering. Artikel 4.58 (instructieregels beschermingsregime Natuurnetwerk Nederland) Lid 1: a) In omgevingsplannen die betrekking hebben op een gebied dat is aangewezen als Natuurnetwerk Nederland (NNN) maken geen ontwikkelingen mogelijk die leiden tot: b) aantasting van de mogelijkheden om de natuurdoelen te realiseren die voor dit gebied zijn vastgesteld in Bijlage X “Wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN”, c) aantasting van de samenhang tussen onderdelen van het Natuurnetwerk Nederland. Lid 2: Omgevingsplannen die betrekking hebben op een gebied dat is aangewezen als Bestaand worden regels opgenomen die zijn gericht op bescherming, instandhouding, verbetering en duurzame ontwikkeling van de natuurdoelen zoals vastgesteld in Bijlage X van de Omgevingsverordening Overijssel: “Wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN”.

Lid 3: In omgevingsplannen die betrekking hebben op een gebied dat is aangewezen als Te realiseren natuur NNN worden - zolang de gronden nog niet zijn aangekocht of afgewaardeerd naar natuur - regels opgenomen die ook gericht zijn op bescherming, instandhouding, verbetering en duurzame ontwikkeling van de aanwezige natuurwaarden. Lid 4: In afwijking van de instructieregels in het eerste en derde lid geldt binnen gebieden die zijn aangewezen als Te realiseren geen plicht om rechten en ontwikkelingsmogelijkheden te beperken voor zover: a) het gaat om rechten en ontwikkelingsmogelijkheden van bestaande functies zoals die zijn vastgelegd in een geldend omgevingsplan; en b) deze gronden nog niet zijn aangekocht voor het realiseren van het Natuurnetwerk Nederland of nog geen functiewijziging heeft plaatsgevonden naar natuur door de eigenaar zelf.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

21

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld Toetsing van de ontwikkeling aan het artikel 4.58 van de Omgevingsverordening Overijssel De uitbreiding aan bedrijfsperceel vindt deels plaats op locaties binnen het plangebied waar natuur, waardevol groen of gronden behorend tot het Natuurnetwerk Nederland (NNN) aanwezig zijn. Een deel van het bestaande bedrijfsperceel is onderdeel van een NNN-gebied. Dit betreft echter gronden die in de huidige situatie reeds zijn voorzien van een bedrijfsfunctie. Omdat de fysieke ingrepen met betrekking tot de ontwikkeling van het bedrijf buiten het NNN plaatsvinden, is er geen sprake van negatieve effecten op de omvang, kwaliteit of samenhang van de betreffende natuurgebieden. Verder wordt, zoals eerder beschreven nieuwe natuur aangelegd. Deze nieuwe natuur wordt aan de noordzijde van het plangebied gerealiseerd. Deze nieuwe natuur vindt aansluiting aan bestaande structuren die onderdeel zijn van het NNN en heeft daarmee een positieve bijdrage aan het NNN. Geconcludeerd wordt dat voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met artikel 4.58 van de Omgevingsverordening Overijssel. 4.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied behoort tot het ontwikkelperspectief ‘Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’.

Daarnaast zijn de ontwikkelperspectieven ‘Natuurnetwerk Nederland (NNN)’ en ‘Zone Ondernemen met Natuur en Water buiten het Natuurnetwerk Nederland’ relevant. In afbeelding 4.2 is een uitsnede van de perspectievenkaart behorende bij de Omgevingsvisie opgenomen. Het plangebied bevindt zich binnen het rode kader.

Afbeelding 4.2

Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

‘Natuurnetwerk Nederland (NNN)’ Binnen het Natuurnetwerk Nederland (NNN) staan in Overijssel de kwaliteitsambities Natuur als ruggengraat en Continu en Beleefbaar watersysteem voorop. Behoud en versterking van de natuurkwaliteit staat centraal binnen de bestaande natuur van het natuurnetwerk. Voor initiatieven die niet passen binnen de doelstelling van het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)) is binnen het natuurnetwerk geen ruimte, tenzij er sprake is van een groot openbaar belang waar niet op een andere manier aan voldaan kan worden (het ‘nee, tenzij’-principe). Daarbij hanteert de provincie zogenaamde NNN-spelregels. Binnen de gebieden waar de komende jaren natuurrealisatie plaatsvindt, is medegebruik mogelijk. Voorwaarde is wel dat initiatieven actief BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

22

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld bijdragen aan realisatie van het robuuste en samenhangende netwerk van gebieden met natuur-, wateren landschappelijke kwaliteit. ‘Zone ondernemen met natuur en water buiten het Natuurnetwerk Nederland’ Er zijn gebieden binnen de Zone ONW die buiten het natuurnetwerk liggen. In deze gebieden is ruimte voor groen ondernemerschap, voor initiatieven en functies die de economische en maatschappelijke dragers zijn van de kwaliteit van natuur, water en landschap én ruimte voor continuïteit van de aanwezige landbouwfunctie. Initiatieven van bewoners en ondernemers zijn hier leidend: zij zijn eigenaar en vormgever van de omgevingskwaliteit. De na te streven kwaliteitsdoelen voor natuur en water zijn daarbij het uitgangspunt. Toetsing van het initiatief aan het “Ontwikkelingsperspectief” Het ontwikkelingsperspectief biedt ruimte voor initiatieven die bijdragen aan de versterking van natuur en landschap. De voorgenomen uitbreiding van het bedrijfsperceel is in dat licht passend, omdat deze ontwikkeling een concrete bijdrage levert aan de versterking van de Zone Ondernemen met Natuur en Water middels de KGO-investering. De kwaliteit van ondernemen wordt hierbij gecombineerd met de ontwikkeling van nieuwe natuur en bos, waarmee het landschappelijk en ecologisch functioneren van het gebied wordt verbeterd.

Een deel van het plangebied ligt binnen het ‘Natuurnetwerk Nederland’ (NNN). Dit betreft de bestaande afschermende groenstructuur, waaraan niets wordt gewijzigd. De uitbreiding vindt plaats buiten het NNN, waarbij een gedeelte van de huidige agrarische grond wordt omgevormd tot natuur en bos. Deze toevoeging vormt een waardevolle aanvulling op het Natuurnetwerk Nederland en draagt bij aan de doelstellingen van de zone Ondernemen met Natuur en Water. Daarmee is het initiatief in overeenstemming met het ontwikkelingsperspectief, doordat het bijdraagt aan zowel de landschappelijke kwaliteit als de ecologische versterking van het gebied. Geconcludeerd wordt dat het initiatief in overeenstemming is met de ter plaatse geldende ontwikkelperspectieven. 4.2.4.3 Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarischcultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. De ‘Stedelijke laag’ is buiten beschouwing gelaten, aangezien het plangebied ten aanzien van deze laag geen bijzondere kenmerken heeft. De ‘Natuurlijke laag’ Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Natuurlijke laag’ aangeduid met het gebiedstype ‘Stuwwallen’. Afbeelding 4.3 betreft een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Natuurlijke laag’.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

23

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld

Afbeelding 4.3

Uitsnede ‘Natuurlijke laag’ (Bron: Provincie Overijssel)

‘Stuwwallen’ De stuwwallen zijn tijdens de ijstijd opgestuwde aardlagen. Door de vaak grote hoogteverschillen zijn ze nu nog steeds goed zichtbaar. Op een aantal plekken zijn de ruggen al van verre zichtbaar; bovenop staand bieden ze spectaculaire zichten over de provincie. De stuwwalen hebben als regionale inzijggebieden een belangrijke functie in het watersysteem. Het zijn de ‘ingangen’ van regionale en lokale stelsels van grondwaterstromen. Lagen met diverse bodemsamenstelling zijn scheef gesteld, waardoor er voedselrijker en armere, waterdoorlatende en ondoorlatende lagen direct naast elkaar kunnen liggen. Zo bestaan de Twentse stuwallen voor een groot deel uit tertiaire (zee)klei en keileem. Hierdoor zijn ze overwegend nat en komen er talrijke brongebieden voor. Als ontwikkelingen plaats vinden, dan dragen deze bij aan het beter zichtbaar en beleefbaar maken van de hoogteverschillen en van de overgang tussen stuwwal en omgeving. Ook dienen ontwikkelingen bij te dragen aan versterking van de potentiële natuurlijke kwaliteiten van de ‘natte voet’ van de stuwwal (kwelzone, brongebied) en deze beter zichtbaar maken. Toetsing van het initiatief aan de ‘Natuurlijke laag’ De gronden binnen het plangebied zijn grotendeels gecultiveerd en in gebruik als bedrijfsperceel.

De van oorsprong aanwezige ‘natuurlijke laag’ is daardoor in hoge mate verdwenen en kan niet meer in haar oorspronkelijke vorm worden teruggebracht. Het landschap is door menselijk gebruik blijvend veranderd. Bij het opstellen van het ruimtelijk kwaliteitsplan is rekening gehouden met het huidige cultuurlandschap en de samenhang met de natuurlijke laag voor zover deze nog herkenbaar is. De ontwikkeling sluit daarmee aan bij de bestaande landschappelijke structuur. De ‘Laag van het agrarische cultuurlandschap’ Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Laag van het agrarische cultuurlandschap’ aangeduid met het gebiedstype ‘Jonge heide- en broekontginningslandschap’. Afbeelding 4.4 betreft een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Laag van het agrarische cultuurlandschap’.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

24

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d, Buitengebied, Lossersestraat 75 De Lutte Vastgesteld

Afbeelding 4.4

Uitsnede ‘Laag van het agrarische cultuurlandschap’ (Bron: Provincie Overijssel)

‘Jonge heide- en broekontginningslandschap’ De grote oppervlakte aan – voormalige – natte en droge heidegronden was oorspronkelijk functioneel verbonden met het essen- en oude hoevenlandschap; hier werd geweid en werden de plaggen gestoken voor in de stal; in de stal bemeste plaggen dienden als structuurverbeteraar en bemesting voor de akkergronden op de essen. Na de uitvinding van kunstmest ging deze functie verloren en werden deze gronden grotendeels in cultuur gebracht. Aanvankelijk kleinschalig en min of meer individueel door keuterboertjes, later werd de ontginning planmatig en grootschalig aangepakt (tot in de jaren 60 van de 20e eeuw). De grote natte broekgebieden ondergingen een vergelijkbare ontwikkeling, waardoor de natte en de droge jonge ontginningen nu gelijkenis vertonen. Ten opzichte van omliggend essen- en hoevenlandschap zijn de landbouwontginningen relatief grote open ruimtes, deels omzoomd door boscomplex. Erven liggen als blokken aan de weg geschakeld. Wegen zijn lanen met lange rechtstanden. Vaak zijn het ‘inbreidings’ landschappen met en rommelige driehoekstructuren als resultaat. Als ontwikkelingen plaats vinden in de agrarische ontginningslandschappen, dan dragen deze bij aan behoud en versterking van de dragende lineaire structuren van lanen, bosstroken en waterlopen en ontginningslinten met erven en de kenmerkende ruimtematen.