CConstaterende datLosser
Koppel je AI →
Document · PDF

Samengevoegde aanbiedingsbrieven en begrotingen

Raadsvergadering 30 juni 2026, gemeente LosserBij agendapunt: Begrotingen Gemeenschappelijke Regelingen33.599 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

In december 2024 heeft een draagvlakmeting plaatsgevonden voor de invoering van een BIZone binnen de gemeente Enschede. In 2025 is de nieuwe BIZ-heffing eigenaren binnenstad ingevoerd. De formatie-uitbreiding daarvoor (0,03 fte) wordt opgenomen in de begroting 2027. In 2025 heeft de gemeente Borne de toeristenbelasting ingevoerd. De formatie-uitbreiding voor de heffing en inning van deze belastingsoort (0,01 fte) wordt in de begroting 2027 verwerkt. Wijziging in dienstverlening De gemeente Enschede gaat per ingang van 2026 de grondslag van de reclamebelasting aanpassen. Door deze aanpassing volstaat voor de gemeente Enschede de eenvoudige controle op de reclamebelasting. Dit brengt per saldo een formatiereductie van 0,06 fte met zich mee. Afschaling van dienstverlening door afschaffing belastingsoorten Met ingang van 2026 schaft de gemeente Hengelo de hondenbelasting af. De gemeente Haaksbergen gaat met ingang van 2026 het kleinverbruik binnen de rioolheffing afschaffen. De formatie-reducties die hiermee gepaard gaan (0,04 respectievelijk 0,13 fte) worden in de begroting 2027 verwerkt. Pensioneringen De komende periode zullen meerdere medewerkers als gevolg van het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd uitstromen. Er zullen (nieuwe) medewerkers ingewerkt moeten worden om dit verloop op te vangen.

De voorinvesteringen in het inwerken van nieuwe medewerkers hebben we tot nu toe binnen de eigen begroting opgevangen. Waar mogelijk gaan we dit in 2027 ook doen.

39

DB2026017-1

Werknemers hebben vanuit de vorige Cao tot 31 december 2025 het recht om aanspraak te maken op de Regeling Vervroegde Uittreding (RVU). De RVU is bedoeld om medewerkers de mogelijkheid te geven om eerder te stoppen met werken, maximaal 24 maanden voor hun AOW-leeftijd, zonder dat dit grote financiële nadelen heeft voor de medewerker. Op dit moment hebben drie medewerkers van GBTwente aangegeven gebruik te willen maken van deze regeling. De financiële consequenties vanuit deze regeling worden meegenomen in de begroting 2027 en jaarschijf 2028 in het meerjarenperspectief.

4.5.4 Rechtmatigheid Het dagelijks bestuur legt zelf verantwoording af over de rechtmatigheid. In deze verantwoording wordt inzicht gegeven over de naleving van de afgesproken financiële regels binnen GBTwente. Het belangrijkste voorbeeld hiervan is de naleving van de voorwaarden voor Europese bestedingen maar ook over misbruik en oneigenlijk gebruik en lasten, waarvoor geen voorafgaande dekking opgenomen was in de begroting. Interne controle Het interne controleplan is de leidraad voor GBTwente om te waarborgen dat handelingen, die voortvloeien uit de processen, op de juiste wijze en door de daartoe bevoegde personen worden uitgevoerd. De interne controle richt zich voornamelijk op de rechtmatigheid, juistheid en volledigheid. In de reguliere werkprocessen zijn interne controles ingebouwd en door de geautomatiseerde systemen is een betrouwbare verwerking gewaarborgd. De verbijzonderde interne controle sluit aan bij de controles die door de taakvelden zelf worden uitgevoerd. De interne controles zijn ingebed in de processen. Het hele interne controleproces wordt jaarlijks, waar nodig, geactualiseerd. Jaarlijks geeft de accountant een controleverklaring af op de belastingopbrengsten in het voorgaande boekjaar. Met deze gewaarmerkte verklaring toont GBTwente aan dat de belastingopbrengsten juist en volledig zijn verantwoord.

4.5.5 Kwaliteitszorg ISO-9001:2015 GBTwente is ISO-gecertificeerd. Met dit onafhankelijke kwaliteitskeurmerk maken we zichtbaar borg te staan voor kwaliteit en continue procesbeheersing en -verbetering. Een certificaat heeft een geldigheidsduur van drie jaar. Tijdens de looptijd van het certificaat moeten er twee vervolgaudits worden houden, net als dat er interne audits moeten plaatsvinden. Gedurende de looptijd van het certificaat moeten alle processen eenmaal intern geaudit worden. Daartoe zijn tien interne auditors aangesteld. In 2024 is opnieuw een externe audit gedaan en is GBTwente in 2024 weer voor 3 jaar gecertificeerd. In 2025 en 2026 vinden tussentijdse audits plaats. De volgende hercertificering voor de volgende periode van 3 jaar vindt weer in 2027 plaats. Klachten GBTwente heeft een klachtenprocedure vastgesteld. Elke klacht wordt individueel beoordeeld en geanalyseerd. Waar mogelijk worden verbetervoorstellen gedaan om vergelijkbare klachten in de toekomst te voorkomen.

40

DB2026017-1

4.6

Verbonden partijen

GBTwente heeft geen verbonden partijen.

4.7

Grondbeleid

Deze paragraaf is niet van toepassing op GBTwente.

4.8

Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo)

De Wet Open Overheid (Woo), ingangsdatum 1 mei 2022, legt aan bestuursorganen een aantal verplichtingen op. Eén van deze verplichtingen betreft het geven van een impuls aan openbaarheid door in de begroting en het verantwoordingsverslag in de jaarstukken aan te geven hoe rekening wordt gehouden met de bepalingen uit de Woo. De Wet Open Overheid kent, samengevat, een viertal belangrijke aspecten: 1. De verplichting om een Woo-contactfunctionaris aan te wijzen 2. Verplichtingen gericht op passieve openbaarmaking. 3. Verplichtingen gericht op actieve openbaarmaking. 4. Het op orde brengen van de (digitale) informatiehuishouding. Woo contactfunctionaris De juridische medewerkers zijn binnen de afdeling Strategie & Bedrijfsvoering aangewezen als Woo contactfunctionarissen. Primair is de directeur aanspreekpunt in het kader van Woo. Passieve openbaarmaking De Wet Open Overheid is de opvolger van de Wet Openbaarheid van Bestuur (Wob). Op het gebied van passieve openbaarmaking (Wob- of Woo-verzoeken) kent de Woo de nodige veranderingen ten opzichte van de Wob. De uitgangspunten, werkwijze en doorlooptijd van verzoeken tot (passieve) openbaarmaking van informatie onder de Wet open overheid zijn transparantie en snelheid. Actieve openbaarmaking De Woo stelt de verplichting om elf benoemde informatiecategorieën actief te publiceren.

Deze verplichting gaat niet voor alle elf categorieën tegelijk in. We voldoen op dit moment aan de Woo door verplichte informatiecategorieën actief te publiceren, door het proces van actieve openbaarmaking vorm te gegeven, zodat we dat op efficiënte, veilige, en AVGconforme wijze kunnen doen. Wij publiceren de vergaderstukken en de jaarstukken op overheid.nl (en op onze website) en houden nauwlettend de ontwikkelingen omtrent PLOOI (Platform Open Overheidsinformatie, zoals de Woo voorschrijft) in de gaten. Daarnaast is de bereikbaarheid van ons bestuursorgaan en de wijze waarop een verzoek om informatie kan worden gedaan goed geborgen. Tevens heeft de Woo-redacteur de verplichte Woo-index gegevens gevuld.

41

DB2026017-1

Tot slot is het beleidsvoornemen om ook in 2027 en verdere jaren kritisch te blijven kijken naar de motivering betreffende eventuele geheimhouding van documenten. Dit met als doel te blijven werken aan de intentie van de wet: openbaarheid en transparantie. Daarnaast blijft aandachtspunt het publiceren van hetgeen onder de passieve openbaarmaking openbaar is gemaakt. Informatiehuishouding op orde De Woo verplicht dat de digitale informatiehuishouding binnen acht jaar op orde wordt gebracht. In 2024 is hiermee reeds een start gemaakt en we zullen in 2027 en de jaren daarna doorgaan met het uitvoeren van de maatregelen. Bij een Woo verzoek kunnen wij redelijk snel veel data vergaren en ontsluiten. Het kan altijd beter, maar het aantal verzoeken die wij als bestuursorgaan krijgen wegen gewoonweg niet op tegen de kosten voor de aanschaf van dure tools en uitgebreider beleid dan nu is vastgesteld.

42

DB2026017-1

5

Detailoverzicht financiële begroting 2027

Op basis van kostprijsberekening zijn de tarieven per product voor de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling voor 2027: Product

Tarief 2026

Vaste kosten Klantcontact (zowel 1e als 2e lijns klantcontact) Waardebepaling Combi aanslagen (biljet) Combi aanslagregels Combi aanslagregels hondenbelasting Dwanginvordering Kwijtscheldingsverzoeken Overige aanslagbiljetten (exc. Reclame/Precario) Aanslagbiljetten reclame- en precariobelasting Controle reclamebelasting eenvoudig Controle reclamebelasting complex Controle Precariobelasting Medisch afval Diftar, definitieve aanslag

€ € € € € € € € € € € € € €

5.1

Tarief 2026 Tarief 2027 1e wijziging € € 5,95 3,87 € 3,73 € 3,23 32,10 € 31,22 € 26,55 5,02 € 4,83 € 3,84 0,34 € 0,34 € 0,36 1,11 € 1,10 € 1,18 79,86 € 77,73 € 58,51 25,85 € 26,08 € 24,13 24,20 € 24,75 € 23,38 29,32 € 28,28 € 24,27 6,44 € 6,12 € 5,21 12,57 € 12,12 € 10,20 20,35 € 19,62 € 16,63 19,45 € 18,76 € 17,59 0,88 € 0,85 € 0,71

Begroting GR-gemeenten

5.1.1 Strategie en Bedrijfsvoering Bij het taakveld strategie en bedrijfsvoering zijn de overheadkosten begroot, evenals de kosten voor faciliteren bestuursorgaan en de overige algemene kosten. De budgetten zijn aangepast op basis van de indexeringen en eerdergenoemde mutaties. Bedragen x €1.000.

43

DB2026017-1

Bedragen x € 1.000

BEGROTING 2027 Lasten

Baten

-4.637

0

Salarissen en sociale lasten

-2.018

0

Goederen en diensten

-1.962

Bedrijfsvoering OVERHEAD

Overige goederen en diensten Personeel van derden

-1.962 -95

Facilitaire zaken

-16

Financiële administratie

-152

Huisvestingskosten ICT Opleidingskosten

-60 -1.191 -61

Personeel en Organisatie

-56

Overige goederen en diensten

-331

OVERIG ALGEMEEN - DEEL FACILITEREN BESTUURSORGAAN

Salarissen en sociale lasten

-31

Goederen en diensten

-118

Overige goederen en diensten

-118

OVERIG ALGEMEEN - EXCLUSIEF FACILITEREN BESTUURSORGAAN

Goederen en diensten

-507

Energie

-1

Overige goederen en diensten

-506

Huisvestingskosten primair proces

-406

Overige goederen en diensten

-100

5.1.2 Vastgoed en Belastingen Binnen vastgoed en belastingen zijn de kosten begroot die direct het gevolg zijn van de uitvoering van het primaire proces. De budgetten zijn aangepast op basis van de indexeringen en eerdergenoemde mutaties. Bedragen x €1.000.

44

DB2026017-1

Bedragen x € 1.000

BEGROTING 2027 Lasten

Baten

VASTGOED EN BELASTINGEN

-12.221

0

Salarissen en sociale lasten

-7.891

0

Vergoedingen voor personeel

Goederen en diensten

-1.839

Personeel van derden

-108

Energie

-16

Overige goederen en diensten

-1.346

Drukwerk en portokosten

-285

Facilitaire zaken

-114

ICT

0

Onderhoud hard- en software

-684

Opleidingskosten

-134

Overige kosten diensten derden

-129

Verrekeningen Kapitaallasten

-188 -205

KLANTCONTACT (zowel 1e als 2e lijn)

Goederen en diensten

0

Overige goederen en diensten Onderhoud hard- en software

0 0

WAARDEBEPALING

Goederen en diensten

-1.796

Personeel van derden

-1.244

Overige goederen en diensten

-553

Contributies en lidmaatschappen

-11

Onderhoud hard- en software

-451

Overige kosten diensten derden

-91

COMBI-AANSLAGENBILJETTEN

Goederen en diensten

-142

Personeel van derden

0

0

Overige goederen en diensten

-142

Drukwerk

-80

Bankkosten

-62

Overige kosten diensten derden

-1

COMBI-AANSLAGREGELS HONDENBELASTING

Goederen en diensten

-6

Overige goederen en diensten Controle hondenbelasting

-6 -6

OVERIGE AANSLAGBILJETTEN (excl. Reclame- en Precariobelasting)

Goederen en diensten

-115

Personeel van derden

0

-70

Overige goederen en diensten

-45

Drukwerk

-8

Uitbestede werkzaamheden

-27

Bankkosten

-7

Overige kosten diensten derden

-2

0

AANSLAGBILJETTEN RECLAME- en PRECARIOBELASTING

Goederen en diensten

-1

Overige goederen en diensten

0

-1

Drukwerk

0

Bankkosten

0

DWANGINVORDERING

Goederen en diensten

-78

Personeel van derden

-50

Overige goederen en diensten

-28

Drukwerk

-13

Overige kosten diensten derden

-15

KWIJTSCHELDING

Goederen en diensten

-164

Personeel van derden

-151

Overige goederen en diensten Contributie Stichting Inlichtingenbureau

-13 -13

AANSLAGREGEL DEFINITIEVE AANSLAG DIFTAR

Goederen en diensten

-1

Overige goederen en diensten Drukwerk

-1 -1

45

DB2026017-1

5.3

Desintegratie

Op basis van de beleidsregels zijn de kosten die samenhangen met de afschaffing van werkzaamheden uit de begroting gehaald en op basis van gemaakte afspraken nog deels doorbelasting aan de desbetreffende gemeenten. Voor 2027 gaat het om de gemeente Haaksbergen voor wat betreft de afschaffing van rioolheffing kleinverbruik, voor de gemeente Hengelo om de afschaffing van de hondenbelasting en voor de gemeente Enschede voor de overgang van de controle voor de reclamebelasting van een complexe naar een eenvoudige grondslag.

Begroting 2027 Desintegratiekosten

-51.027

46

DB2026017-1

6

Meerjarenperspectief 2027 - 2029

In dit meerjarenperspectief wordt de ontwikkeling van de gemeentelijke bijdrage van de deelnemende gemeenten uitgewerkt. Hierbij wordt geen rekening gehouden met toetreding van nieuwe gemeenten, dan wel uitbreiding van dienstverlening. Op basis van de geformuleerde uitgangspunten is het meerjarenperspectief opgesteld. Bedragen x € 1.000 Lasten negatief bedrag, baten positief bedrag

Begroting 2027 Lasten

Overhead Salarissen en sociale lasten Goederen en diensten Overig algemeen (inclusief faciliteren bestuursorgaan) Salarissen en sociale lasten Goederen en diensten Vastgoed en belastingen Salarissen en sociale lasten Goederen en diensten Kapitaallasten Vennootschapsbelasting Desintegratiekosten

Baten

Saldo

-2.018 -1.962

-7.891 -4.142 -188 -51 -16.910

Onvoorzien

-169

Lasten

-2.018 -1.962 -31

-31 -625

Subtotaal

Meerjarenperspectief Jaarschijf 2028

-

Baten

Meerjarenperspectief Jaarschijf 2029

Saldo

Lasten

Baten

Meerjarenperspectief Jaarschijf 2030

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

-2.121 -2.005

-2.121 -2.005

-2.229 -2.052

-2.229 -2.052

-2.340 -2.099

-2.340 -2.099

-625 -7.891 -4.142 -188 -51

-33 -639

-33 -639

-34 -653

-34 -653

-36 -667

-36 -667

-8.262 -4.234 -190 -26

-8.262 -4.234 -190 -26

-8.666 -4.331 -192 -

-8.666 -4.331 -192 -

-9.103 -4.431 -194 -

-9.103 -4.431 -194 -

-16.910

-17.509

-17.509

-18.157

-18.157

-18.869

-169

-175

-175

-182

-182

-189

-

-

-

-18.869

6.181 3.165 811 750 773

-189

Algemene dekkingsmiddelen Bijdrage gemeente Enschede Desintegratiebijdrage Enschede Bijdrage gemeente Hengelo Desintegratiebijdrage Hengelo Bijdrage gemeente Borne Bijdrage gemeente Losser Bijdrage gemeente Haaksbergen Desintegratiebijdrage Haaksbergen Bijdrage gemeente Almelo Bijdrage gemeente Oldenzaal Bijdrage gemeente Twenterand Bijdrage gemeente Lochem Bijdrage gemeente Hof van Twente Bijdrage gemeente Berkelland Bijdrage gemeente Bronckhorst Desintegratiebijdrage Bronckhorst Saldo financieringsfunctie

-169

17.079

5.517 4 2.826 16 725 670 691 30 2.366 964 934 17 9 1.228 1.061 20 16.910

-175

17.684

17.509

-182

18.338

18.157

-189

19.057

18.869

Resultaat uit bedrijfsvoering voor bestemming Onttrekking reserve Toevoeging aan reserve Subtotaal mutaties reserve

-17.079 -

17.079 -

-

-17.684 -

17.684 -

-

-18.338 -

18.338 -

-

-19.057 -

19.057 -

-

Resultaat

-17.079

17.079

-

-17.684

17.684

-

-18.338

18.338

-

-19.057

19.057

-

Suttotaal dekkingsmiddelen

5.517 4 2.826 16 725 670 691 30 2.366 964 934 17 9 1.228 1.061 20

5.723 2 2.931 8 752 695 717 15 2.453 999 968 17 10 1.272 1.101

5.723 2 2.931 8 752 695 717 15 2.453 999 968 17 10 1.272 1.101

5.945 3.045 781 722 744 2.548 1.038 1.005 18 10 1.321 1.143

5.945 3.045 781 722 744 2.548 1.038 1.005 18 10 1.321 1.143

6.181 3.165 811 750 773 2.648 1.078 1.044 19 10 1.372 1.187

20

20

20

20

20

20

2.648 1.078 1.044 19 10 1.372 1.187

Met onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de structurele en incidentele baten en lasten over de jaren 2027 tot en met 2030, evenals begrote toevoegingen aan of onttrekkingen uit de reserve.

47

DB2026017-1

Begroting 2027 Omschrijving

2027

2028

2029

Lasten (negatief bedrag) Totaal lasten (excl. Toevoegingen reserves) Totaal toevoegingen reserves

-17.078.651 0

-17.684.409 0

-18.338.443 0

-19.057.312 0

Totaal lasten in begroting (incl. mut. reserves)

-17.078.651

-17.684.409

-18.338.443

-19.057.312

Baten (positief bedrag) Totaal baten (excl. Onttrekkingen reserves) Totaal onttrekkingen reserves

17.078.651 0

17.684.409 0

18.338.443 0

19.057.312 0

Totaal baten in begroting (incl. mut. reserves)

17.078.651

17.684.409

18.338.443

19.057.312

0

0

0

0

-108.227 0 108.227 0

-43.698 0 43.698 0

0 0 0 0

0 0 0 0

Totaal incidenteel

0

0

0

0

Structureel saldo begroting

0

0

0

0

Totaal saldo begroting na bestemming Incidentele lasten Incidentele lasten (negatief bedrag) Incidentele toevoegingen aan de reserves (negatief bedrag) Incidentele baten (positief bedrag) Incidentele onttrekkingen aan de reserves (positief bedrag)

7

2030

Begrote Meerjarenbalans

Op basis van de voorschriften uit de BBV is er een begrote balans opgesteld. Aan de hand van onderstaande balans zijn onder andere de financiële kengetallen in paragraaf 4.2.1. bepaald en de balans verschaft inzicht in de ontwikkeling van het EMU-saldo. Bedragen x € 1.000 Materiele vaste activa Totaal vaste activa Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa Totaal vlottende activa Totaal activa Eigen vermogen Voorzieningen Vaste schuld Totaal vaste passiva Vlottende schuld Overlopende passiva Totaal vlottende passiva Totaal passiva

Balans 31-12-2027 Balans 31-12-2028 Balans 31-12-2029 Balans per 31-12-2030 1.172 1.005 1.000 846 1.172 1.005 1.000 846 8.700 8.666 8.548 8.628 246 246 246 246 252 252 252 252 9.198 9.164 9.046 9.126 10.370 10.169 10.046 9.972 846 746 746 746 158 165 150 131 766 658 550 495 1.770 1.569 1.446 1.372 8.200 8.200 8.200 8.200 400 400 400 400 8.600 8.600 8.600 8.600 10.370 10.169 10.046 9.972

Het EMU-saldo is als volgt berekend:

48

DB2026017-1

Omschrijving (bedragen x € 1.000)

1

2025 conform jaarstukken

2026 conform 1e gewijzigde begroting

2027 Begroting

2028 conform MJP

2029 2030 conform MJP conform MJP

Exploitatiesaldo vóór mutaties in de reserves (bbv art 17c) (voordelig) + Afschrijvingen ten laste van exploitatie + Bruto dotaties aan voorzieningen ten laste van exploitatie minus vrijval van voorzieningen ten bate van exploitatie

2.356

-

-

-

-

-

183 19

205 69

188 35

190 35

192 36

194 36

- Investeringen in (im)materiele vaste activa die op de balans worden geactiveerd 5 Baten uit bijdragen van andere overheden, de EU en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht op post 4 6 Desinvesteringen in (im)materiele vaste activa voor zover niet in exploitatie verantwoord 7 Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijpmaken e.d. 8 Baten bouwgrondexploitatie voor zover niet in exploitatie verantwoord 9 - Lasten op balanspost voorzieningen voor zover transacties niet op exploitatie verantwoord 10 Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten lasten van de reserves worden gebracht en die niet vallen onder één van de bovenstaande posten

184

224

257

16

181

33

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

2 3

4

11

Verkoop van effecten a. gaat u effecten verkopen b. Zo ja, wat is bij verloop de verwachte boekwinst op de exploitatie? Berekend EMU-saldo

29

14

-

nee

-

2.345

32

-

nee -

11

nee 36

37

-

nee

-

-

nee

-

-

-45

177

11

nee 10

186

Als gevolg van Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Aan dit maximale tekort van 3% hebben, naast de Rijksoverheid, ook de decentrale overheden een aandeel. De EMUsystematiek werkt op een andere manier dan het (gemodificeerde) baten- en lastenstelsel dat de gemeenten hanteren. Investeringen tellen bijvoorbeeld niet mee in het stelsel van baten en lasten, daarbij wordt uitgegaan van de kapitaallasten van de investeringen. Investeringen in een jaar tellen echter wel volledig mee in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan een gemeente daardoor toch een negatief EMU-saldo hebben. Het EMU-saldo van GBTwente voor 2027 komt uit op € 45.000 nadelig. Het betekent dat in EMU-termen de uitgaven hoger zijn dan de inkomsten.

8

Investeringen

Met ingang van deze meerjarenbegroting wordt ook inzicht gegeven in de geplande investeringen. De ramingen van deze investeringen zijn gebaseerd op de historische investering vermeerderd met de prijscompensatie die in deze begroting volgens de uitgangspunten gehanteerd wordt. Bij de vaststelling van de begroting worden hiermee niet alleen kapitaallasten van deze investeringen vastgesteld maar stelt het algemeen bestuur ook de geraamde kredieten vast die verband hebben met deze investeringen. Dit betekent dat het algemeen bestuur hiervoor geen separate investeringsbudgetten meer beschikbaar hoeft te stellen. Bij daadwerkelijke vervanging wordt er gekeken naar nut en noodzaak en zullen we u hierover blijven informeren. De hoge vrijval aan voor investeringen wordt veroorzaakt door de versnelde afschrijving van de belastingapplicatie in 2026 omdat de belastingapplicatie naar de Cloud wordt gebracht.

49

DB2026017-1

Het geplande investeringsoverzicht ziet er voor de begrotingsjaren 2027 t/m 2030 als volgt uit: Geplande Investeringen

2027

2028

2029

2030

(bedragen in €) Investeringen - Bedrijfsgebouwen Aanpassen Entree kantoorpand - Machines, apparaten en installaties * Veiligheidsvoorzieningen Bedrijfsgebouwen * ICT Investeringen * Mobile Devices * Audiovisuele middelen * Koffiemachines * Diverse electrische apparatuur - Overige materiële vaste activa * Meubilair * Modules Belasting en waarderingsapplicatie * Contractmanagementsysteem * Bureaustoelen Totaal investeringen

15.007 61.417 20.332

18.039

15.750 59.223

100.015 156.669 39.798 256.684

15.750

180.770

33.046

2027

2028

2029

2030

10.049 24.979 19.187 2.799

10.049 24.979 19.187 2.799 1.575

10.049 24.979 19.830 4.832 3.150 2.961

10.049 26.480 20.472 8.669 3.150 5.922

5.001

10.001

10.001

10.001

9.792

19.584

19.584 1.990

19.584 3.980

71.807

88.174

97.376

108.308

2027

2028

2029

2030

Benodigde Budgettaire lasten Beschikbare Vrijval investeringen

71.807 138.560

88.174 89.040

97.376 98.541

108.308 110.630

Ten gunste/laste van de exploitatie

66.754

866

1.165

2.322

Budgettaire lasten - Bedrijfsgebouwen Aanpassen Entree kantoorpand - Machines, apparaten en installaties * Veiligheidsvoorzieningen Bedrijfsgebouwen * ICT Investeringen * Mobile Devices * Audiovisuele middelen * Koffiemachines * Diverse electrische apparatuur - Overige materiële vaste activa * Meubilair * Modules Belasting en waarderingsapplicatie * Contractmanagementsysteem * Bureaustoelen Totaal budgettaire lasten

Dekking budgettaire lasten

50

DB2026017-1

9

Bijlagen

9.1

Gemeentelijke bijdrage per producten, belastingsoort en taakveld

Op verzoek van de deelnemers aan de GR wordt in dit onderdeel van de begroting inzicht verschaft in de opbouw van de gemeentelijke bijdrage op basis van het aantal afgenomen producten en het tarief per eenheid product. Tevens wordt inzicht gegeven in de perceptiekosten per belastingsoort.

51

DB2026017-1

9.1.1 Gemeente Almelo Product

Aantal

Tarief 2027

Belastingverantwoording Vaste kosten

75.158 €

Klantcontact (zowel 1e als 2e lijns klantcontact) Waardebepaling Combi aanslagen (biljet) Combi aanslagregels Combi aanslagregels hondenbelasting Dwanginvordering Kwijtscheldingsverzoeken Overige aanslagbiljetten (exc. Reclame/Precario) Aanslagbiljetten reclame- en precariobelasting Controle reclamebelasting eenvoudig Controle reclamebelasting complex Controle Precariobelasting Medisch afval Diftar, definitieve aanslag

75.158 €

3,23

40.200 €

26,55

Totaal

Perceptiekosten per taakveld taakveld Omschrijving 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 2.4 Economische havens en waterwegen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 3.4 Economische promotie 6.3 Inkomensregelingen 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.3 Wonen en bouwen 8.3 Wonen en bouwen Totaal

5,95

41.512 €

3,84

153.306 €

0,36

-

€

1,18

3.172 €

58,51

3.542 €

24,13

3.586 €

23,38

469 €

24,27

-

€

5,21

-

€

10,20

485 €

16,63

803 €

17,59

-

0,71

€

Bijdrage 2027 €

5.110

€ € € € € € € € € € € € € € €

447.512 242.888 1.067.197 159.293 54.907 185.601 85.451 83.827 11.384 8.067 14.126 -

€

2.365.362

specificatie Bedrag OZB woningen € 899.914 OZB niet woningen € 114.355 Parkeerbelasting € 56.263 Hondenbelasting € Precariobelasting € 28.657 Reclamebelasting € Baatbelasting € Havengelden € 26.021 BIZ-bijdrage € 11.467 Marktgelden € Forensenbelasting € Toeristenbelasting € 1.700 kwijtschelding € 85.451 Rioolheffing € 686.680 Afvalstoffenheffing € 404.206 Begraafrechten € 19.042 Leges omgevingsvergunning € 20.511 Overige leges € 11.095 € 2.365.362

52

DB2026017-1

9.1.2 Gemeente Borne Product

Aantal

Tarief 2027

Belastingverantwoording Vaste kosten

25.042 €

Klantcontact (zowel 1e als 2e lijns klantcontact)

25.042 €

3,23

Waardebepaling Combi aanslagen (biljet) Combi aanslagregels Combi aanslagregels hondenbelasting Dwanginvordering Kwijtscheldingsverzoeken

11.986 €

26,55

13.200 €

3,84

35.081 €

0,36

-

€

1,18

574 €

58,51

421 €

24,13

Overige aanslagbiljetten (exc. Reclame/Precario)

747 €

23,38

Aanslagbiljetten reclame- en precariobelasting

526 €

24,27

Controle reclamebelasting eenvoudig Controle reclamebelasitng complex Controle Precariobelasting Medisch afval Diftar, definitieve aanslag Totaal

Perceptiekosten per taakveld taakveld Omschrijving 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 2.4 Economische havens en waterwegen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 3.4 Economische promotie 6.3 Inkomensregelingen 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.3 Wonen en bouwen 8.3 Wonen en bouwen Totaal

-

5,95

€

5,21

2.500 €

10,20

€

16,63

106 €

-

17,59

10.831 €

0,71

Bijdrage 2027 €

5.110

€ € € € € € € € € € € € € € €

149.107 80.928 318.195 50.652 12.564 33.586 10.157 17.462 12.768 25.488 1.865 7.722

€

725.603

specificatie Bedrag OZB woningen € 292.183 OZB niet woningen € 38.486 Parkeerbelasting € Hondenbelasting € Precariobelasting € Reclamebelasting € 48.674 Baatbelasting € Havengelden € BIZ-bijdrage € Marktgelden € 653 Forensenbelasting € Toeristenbelasting € 1.189 kwijtschelding € 10.157 Rioolheffing € 157.618 Afvalstoffenheffing € 149.788 Begraafrechten € 4.832 Leges omgevingsvergunning € 8.368 Overige leges € 13.655 € 725.603

53

DB2026017-1

9.1.3 Gemeente Enschede Product

Aantal

Tarief 2027

Belastingverantwoording Vaste kosten

162.671 €

5,95

Klantcontact (zowel 1e als 2e lijns klantcontact)

162.671 €

3,23

Waardebepaling Combi aanslagen (biljet) Combi aanslagregels Combi aanslagregels hondenbelasting Dwanginvordering Kwijtscheldingsverzoeken

87.296 €

26,55

93.945 €

3,84

253.940 €

0,36

9.448 €

1,18

8.590 €

58,51

10.680 €

24,13

Overige aanslagbiljetten (exc. Reclame/Precario)

14.910 €

23,38

Aanslagbiljetten reclame- en precariobelasting

1.301 €

24,27

Controle reclamebelasting eenvoudig Controle reclamebelasitng complex Controle Precariobelasting Medisch afval Diftar, definitieve aanslag

1.450 €

5,21

€

10,20

890 €

-

16,63

1.194 €

17,59

73.317 €

0,71

Subtotaal

Bijdrage 2027 €

5.110

€ € € € € € € € € € € € € € €

968.589 525.704 2.317.464 360.492 90.950 11.148 502.621 257.656 348.537 31.579 7.557 14.803 21.004 52.268

€

5.515.482

Desintegratie controle reclame vanwege vereenvoudiging grondslag

€

4.447

Totaal

€

5.519.929

Perceptiekosten per taakveld taakveld Omschrijving 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 2.4 Economische havens en waterwegen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 3.4 Economische promotie 6.3 Inkomensregelingen 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.3 Wonen en bouwen 8.3 Wonen en bouwen Totaal

specificatie Bedrag OZB woningen € 2.114.832 OZB niet woningen € 217.196 Parkeerbelasting € 511.706 Hondenbelasting € 83.795 Precariobelasting € 49.942 Reclamebelasting € 34.871 Baatbelasting € Havengelden € 6.309 BIZ-bijdrage € 11.992 Marktgelden € Forensenbelasting € Toeristenbelasting € 8.806 kwijtschelding € 257.656 Rioolheffing € 1.082.425 Afvalstoffenheffing € 1.037.587 Begraafrechten € 21.208 Leges omgevingsvergunning € 81.603 Overige leges € € 5.519.929

54

DB2026017-1

9.1.4 Gemeente Haaksbergen Product

Aantal

Tarief 2027

Belastingverantwoording Vaste kosten

24.313 €

5,95

Klantcontact (zowel 1e als 2e lijns klantcontact)

24.313 €

3,23

Waardebepaling Combi aanslagen (biljet) Combi aanslagregels Combi aanslagregels hondenbelasting Dwanginvordering Kwijtscheldingsverzoeken

12.186 €

26,55

13.480 €

3,84

34.777 €

0,36

Overige aanslagbiljetten (exc. Reclame/Precario) Aanslagbiljetten reclame- en precariobelasting

106 €

24,27

Controle reclamebelasting eenvoudig Controle reclamebelasitng complex Controle Precariobelasting Medisch afval Diftar, definitieve aanslag

115 €

5,21

-

€

10,20

-

€

16,63

-

€

17,59

-

€

0,71

Subtotaal

€

1,18

530 €

-

58,51

444 €

24,13

1.309 €

23,38

Bijdrage 2027 €

5.110

€ € € € € € € € € € € € € € €

144.766 78.572 323.504 51.726 12.456 31.012 10.712 30.599 2.573 599 -

€

691.629

Desintegratiebijdrage rioolheffing < 60 m3

€

30.306

Totaal

€

721.935

Perceptiekosten per taakveld taakveld Omschrijving 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 2.4 Economische havens en waterwegen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 3.4 Economische promotie 6.3 Inkomensregelingen 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.3 Wonen en bouwen 8.3 Wonen en bouwen Totaal

specificatie Bedrag OZB woningen € 288.576 OZB niet woningen € 47.716 Parkeerbelasting € Hondenbelasting € Precariobelasting € Reclamebelasting € 5.676 Baatbelasting € Havengelden € BIZ-bijdrage € 1.357 Marktgelden € Forensenbelasting € 18.328 Toeristenbelasting € 5.093 kwijtschelding € 10.712 Rioolheffing € 189.279 Afvalstoffenheffing € 128.086 Begraafrechten € 3.892 Leges omgevingsvergunning € 14.697 Overige leges € 8.523 € 721.935

55

DB2026017-1

9.1.5 Gemeente Hengelo Product

Aantal

Tarief 2027

Belastingverantwoording Vaste kosten

84.038 €

5,95

Klantcontact (zowel 1e als 2e lijns klantcontact)

84.038 €

3,23

Waardebepaling Combi aanslagen (biljet) Combi aanslagregels Combi aanslagregels hondenbelasting Dwanginvordering Kwijtscheldingsverzoeken

47.739 €

26,55

50.752 €

3,84

141.295 €

0,36

€

1,18

3.514 €

-

58,51

3.715 €

24,13

Overige aanslagbiljetten (exc. Reclame/Precario)

8.051 €

23,38

Aanslagbiljetten reclame- en precariobelasting

210 €

24,27

Controle reclamebelasting eenvoudig Controle reclamebelasitng complex Controle Precariobelasting Medisch afval Diftar, definitieve aanslag

-

€

5,21

-

€

10,20

-

€

16,63

-

€

17,59

66.013 €

0,71

Subtotaal

Bijdrage 2027 €

5.110

€ € € € € € € € € € € € € € €

500.386 271.585 1.267.336 194.749 50.605 205.612 89.625 188.201 5.097 47.061

€

2.825.369

Desintegratiekosten hondenbelasting

€

16.274

TOTAAL

€

2.841.643

Perceptiekosten per taakveld taakveld Omschrijving 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 2.4 Economische havens en waterwegen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 3.4 Economische promotie 6.3 Inkomensregelingen 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.3 Wonen en bouwen 8.3 Wonen en bouwen Totaal

specificatie Bedrag OZB woningen € 1.116.972 OZB niet woningen € 139.289 Parkeerbelasting € 131.826 Hondenbelasting € 16.274 Precariobelasting € 8.682 Reclamebelasting € Baatbelasting € Havengelden € 41.348 BIZ-bijdrage € 3.298 Marktgelden € 1.710 Forensenbelasting € Toeristenbelasting € 2.412 kwijtschelding € 89.625 Rioolheffing € 560.128 Afvalstoffenheffing € 578.441 Begraafrechten € 86.820 Leges omgevingsvergunning € 27.600 Overige leges € 37.219 € 2.841.643

56

DB2026017-1

9.1.6 Gemeente Losser Product

Aantal

Tarief 2027

Belastingverantwoording Vaste kosten

23.465 €

5,95

Klantcontact (zowel 1e als 2e lijns klantcontact)

23.465 €

3,23

Waardebepaling Combi aanslagen (biljet) Combi aanslagregels Combi aanslagregels hondenbelasting Dwanginvordering Kwijtscheldingsverzoeken

11.520 €

26,55

13.346 €

3,84

42.953 €

0,36

Overige aanslagbiljetten (exc. Reclame/Precario)

€

1,18

614 €

-

58,51

330 €

24,13

1.029 €

23,38

Aanslagbiljetten reclame- en precariobelasting

-

€

24,27

Controle reclamebelasting eenvoudig Controle reclamebelasitng complex Controle Precariobelasting Medisch afval Diftar, definitieve aanslag

-

€

5,21

-

€

10,20

-

€

16,63

147 €

17,59

10.064 €

0,71

Totaal

Perceptiekosten per taakveld taakveld Omschrijving 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 2.4 Economische havens en waterwegen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 3.4 Economische promotie 6.3 Inkomensregelingen 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.3 Wonen en bouwen 8.3 Wonen en bouwen Totaal

Bijdrage 2027 €

5.110

€ € € € € € € € € € € € € € €

139.717 75.832 305.824 51.212 15.384 35.927 7.961 24.054 2.586 7.175

€

670.781

specificatie Bedrag OZB woningen € 256.935 OZB niet woningen € 42.083 Parkeerbelasting € Hondenbelasting € Precariobelasting € Reclamebelasting € Baatbelasting € Havengelden € BIZ-bijdrage € 836 Marktgelden € 446 Forensenbelasting € 5.639 Toeristenbelasting € 6.392 kwijtschelding € 7.961 Rioolheffing € 131.220 Afvalstoffenheffing € 192.924 Begraafrechten € 702 Leges omgevingsvergunning € 16.155 Overige leges € 9.488 € 670.781

57

DB2026017-1

9.1.7 Gemeente Oldenzaal Product

Aantal

Tarief 2027

Belastingverantwoording Vaste kosten

32.029 €

5,95

Klantcontact (zowel 1e als 2e lijns klantcontact)

32.029 €

3,23

Waardebepaling Combi aanslagen (biljet) Combi aanslagregels Combi aanslagregels hondenbelasting Dwanginvordering Kwijtscheldingsverzoeken

17.023 €

26,55

18.775 €

3,84

66.018 €

0,36

Overige aanslagbiljetten (exc. Reclame/Precario)

€

1,18

857 €

-

58,51

699 €

24,13

1.483 €

23,38

Aanslagbiljetten reclame- en precariobelasting

-

€

24,27

Controle reclamebelasting eenvoudig Controle reclamebelasitng complex Controle Precariobelasting Medisch afval Diftar, definitieve aanslag

250 €

5,21

-

€

10,20

-

€

16,63

221 €

17,59

14.363 €

0,71

Totaal

Perceptiekosten per taakveld taakveld Omschrijving 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 2.4 Economische havens en waterwegen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 3.4 Economische promotie 6.3 Inkomensregelingen 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.3 Wonen en bouwen 8.3 Wonen en bouwen Totaal

Bijdrage 2027 €

5.110

€ € € € € € € € € € € € € € €

190.710 103.508 451.913 72.045 23.645 50.145 16.863 34.667 1.303 3.888 10.240

€

964.035

specificatie Bedrag OZB woningen € 372.485 OZB niet woningen € 53.145 Parkeerbelasting € 27.371 Hondenbelasting € Precariobelasting € Reclamebelasting € 2.548 Baatbelasting € Havengelden € BIZ-bijdrage € Marktgelden € 1.931 Forensenbelasting € Toeristenbelasting € 2.139 kwijtschelding € 16.863 Rioolheffing € 280.627 Afvalstoffenheffing € 173.714 Begraafrechten € 8.714 Leges omgevingsvergunning € 20.206 Overige leges € 4.293 € 964.035

58

DB2026017-1

9.1.8 Gemeente Twenterand Product

Aantal

Tarief 2027

Belastingverantwoording Vaste kosten

34.234 €

5,95

Klantcontact (zowel 1e als 2e lijns klantcontact) Waardebepaling Combi aanslagen (biljet) Combi aanslagregels Combi aanslagregels hondenbelasting Dwanginvordering Kwijtscheldingsverzoeken Overige aanslagbiljetten (exc. Reclame/Precario) Aanslagbiljetten reclame- en precariobelasting Controle reclamebelasting eenvoudig Controle reclamebelasitng complex Controle Precariobelasting Medisch afval Diftar, definitieve aanslag

34.234 €

3,23

16.166 €

26,55

17.620 €

3,84

50.529 €

0,36

-

€

1,18

809 €

58,51

535 €

24,13

1.329 €

23,38

Totaal

Perceptiekosten per taakveld taakveld Omschrijving 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 2.4 Economische havens en waterwegen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 3.4 Economische promotie 6.3 Inkomensregelingen 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.3 Wonen en bouwen 8.3 Wonen en bouwen Totaal

-

€

24,27

-

€

5,21

-

€

10,20

-

€

16,63

-

€

17,59

11.984 €

0,71

Bijdrage 2027 €

5.110

€ € € € € € € € € € € € € € €

203.839 110.634 429.162 67.613 18.097 47.336 12.907 31.067 8.544

€

934.308

specificatie Bedrag OZB woningen € 368.641 OZB niet woningen € 79.755 Parkeerbelasting € Hondenbelasting € Precariobelasting € Reclamebelasting € Baatbelasting € Havengelden € BIZ-bijdrage € Marktgelden € Forensenbelasting € 1.990 Toeristenbelasting € 3.881 kwijtschelding € 12.907 Rioolheffing € 202.200 Afvalstoffenheffing € 212.488 Begraafrechten € 19.364 Leges omgevingsvergunning € 25.315 Overige leges € 7.767 € 934.308

59

DB2026017-1

9.1.9 Gemeente Berkelland Product

Aantal

Tarief 2027

Belastingverantwoording Vaste kosten

43.990 €

5,95

Klantcontact (zowel 1e als 2e lijns klantcontact)

43.990 €

3,23

Waardebepaling Combi aanslagen (biljet) Combi aanslagregels Combi aanslagregels hondenbelasting Dwanginvordering Kwijtscheldingsverzoeken

23.127 €

26,55

25.170 €

3,84

69.524 €

0,36

€

1,18

1.001 €

58,51

484 €

24,13

352 €

23,38

Aanslagbiljetten reclame- en precariobelasting

-

€

24,27

Controle reclamebelasting eenvoudig Controle reclamebelasitng complex Controle Precariobelasting Medisch afval Diftar, definitieve aanslag

875 €

5,21

-

€

10,20

-

€

16,63

-

€

17,59

-

€

0,71

Overige aanslagbiljetten (exc. Reclame/Precario)

Totaal

Perceptiekosten per taakveld taakveld Omschrijving 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 2.4 Economische havens en waterwegen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 3.4 Economische promotie 6.3 Inkomensregelingen 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.3 Wonen en bouwen 8.3 Wonen en bouwen Totaal

-

Bijdrage 2027 €

5.110

€ € € € € € € € € € € € € € €

261.929 142.162 613.957 96.584 24.900 58.571 11.677 8.228 4.560 -

€

1.227.679

specificatie Bedrag OZB woningen € 523.747 OZB niet woningen € 117.294 Parkeerbelasting € Hondenbelasting € Precariobelasting € Reclamebelasting € 10.421 Baatbelasting € Havengelden € BIZ-bijdrage € Marktgelden € 1.594 Forensenbelasting € Toeristenbelasting € 12.231 kwijtschelding € 11.677 Rioolheffing € 292.340 Afvalstoffenheffing € 257.785 Begraafrechten € 591 Leges omgevingsvergunning € Overige leges € € 1.227.679

De leges omgevingsvergunning, overige leges en leges begraafrechten waarvan de heffing en invordering per 1 januari 2026 zijn overgedragen aan GBTwente worden in 2027 als maatwerk apart in rekening gebracht boven op bovenstaande structurele kosten.

60

DB2026017-1

9.1.10 Gemeente Bronckhorst Product

Aantal

Tarief 2027

Belastingverantwoording Vaste kosten

35.981 €

5,95

Klantcontact (zowel 1e als 2e lijns klantcontact)

35.981 €

3,23

Waardebepaling Combi aanslagen (biljet) Combi aanslagregels Combi aanslagregels hondenbelasting Dwanginvordering Kwijtscheldingsverzoeken

19.277 €

26,55

21.463 €

3,84

56.089 €

0,36

Overige aanslagbiljetten (exc. Reclame/Precario)

€

1,18

737 €

-

58,51

429 €

24,13

1.301 €

23,38

Aanslagbiljetten reclame- en precariobelasting

-

€

24,27

Controle reclamebelasting eenvoudig Controle reclamebelasitng complex Controle Precariobelasting Medisch afval Diftar, definitieve aanslag

425 €

5,21

-

€

10,20

-

€

16,63

-

€

17,59

36.042 €

0,71

Totaal

Perceptiekosten per taakveld taakveld Omschrijving 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 0.64 Belastingen overige 2.4 Economische havens en waterwegen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 3.4 Economische promotie 6.3 Inkomensregelingen 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.3 Wonen en bouwen 8.3 Wonen en bouwen Totaal

Bijdrage 2027 €

5.110

€ € € € € € € € € € € € € € €

214.241 116.280 511.750 82.359 20.088 43.124 10.350 30.412 2.215 25.695

€

1.061.624

specificatie Bedrag OZB woningen € 437.425 OZB niet woningen € 90.896 Parkeerbelasting € Hondenbelasting € Precariobelasting € Reclamebelasting € 4.968 Baatbelasting € Havengelden € BIZ-bijdrage € Marktgelden € Forensenbelasting € 13.150 Toeristenbelasting € 9.180 kwijtschelding € 10.350 Rioolheffing € 235.865 Afvalstoffenheffing € 230.127 Begraafrechten € 29.664 Leges omgevingsvergunning € Overige leges € € 1.061.624

De leges omgevingsvergunning, overige leges en leges begraafrechten waarvan de heffing en invordering per 1 januari 2026 zijn overgedragen aan GBTwente worden in 2027 als maatwerk apart in rekening gebracht boven op bovenstaande structurele kosten.

61

DB2026017-1

9.1.11 Gemeente Lochem Product

Aantal

Overige aanslagbiljetten (exc. Reclame/Precario) Dwanginvordering

Tarief 2027 637 €

23,38 €

14.891

28 €

58,51 €

1.638

€

16.529

Totaal

Perceptiekosten per taakveld taakveld Omschrijving 2.4 Economische havens en waterwegen Totaal

Bijdrage 2027

specificatie Havengelden

Bedrag € 16.529 € 16.529

9.1.12 Gemeente Hof van Twente Product

Overige aanslagbiljetten (exc. Reclame/Precario) Dwanginvordering

Aantal

Tarief 2027 357 €

23,38 €

8.345

15 €

58,51 €

878

€

9.223

Totaal

Perceptiekosten per taakveld taakveld Omschrijving 2.4 Economische havens en waterwegen Totaal

Bijdrage 2027

specificatie Havengelden

Bedrag € 9.223 € 9.223

62

DB2026017-1

9.2

Kosten per taakveld

Perceptiekosten per taakveld taakveld Omschrijving 0 Bestuur en ondersteuning 0.1 Bestuur 0.4 Overhead 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overige 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting 0.10 mutaties in reserve 2

Verkeer, vervoer en waterstaat

2.4

Economische havens en waterwegen

3

Economie

3.3 3.4

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

6

Sociaal domijn

6.3

Inkomensregelingen

7

Volksgezondheid en milieu

7.2 7.3 7.5

Riolering Afval Begraafplaatsen en crematoria

8

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

8.3 0.11

Wonen en bouwen resultaat van de begroting

Begroting 2027

baten

lasten

saldo

0 0 0 0 0 0 17.078.651 0 0

-149.608 -3.980.529 -5.409.994 -717.289 -543.532 -213.860 -169.096 0 0

-149.608 -3.980.529 -5.409.994 -717.289 -543.532 -213.860 16.909.555 0 0

0

-81.379

-81.379

0 0

-23.830 -64.084

-23.830 -64.084

0

-482.570

-482.570

0 0 0

-2.588.758 -2.298.138 -138.237

-2.588.758 -2.298.138 -138.237

0

-217.746

-217.746 0

63

DB2026017-1

9.3

Beleidsindicatoren

1 2 3 4

Taakveld 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning

Naam indicator Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur

Eenheid Waarde fte per 1.000 inwoners 0,21 fte per 1.000 inwoners 0,18 kosten per inwoner 31,57 Kosten als % van totale loonsom + 15% totale kosten inhuur externen

5

0. Bestuur en ondersteuning

Overhead

% van totale lasten

23%

Voor de overige beleidsindicatoren wordt verwezen naar de begrotingen van de gemeenten, waarvoor GBTwente werkzaamheden verricht. Het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling Gemeentelijk Belastingkantoor Twente stemt in de vergadering van 1 april 2026 in met de ontwerpbegroting 2027 en het meerjarenperspectief 2028-2030. De secretaris,

de voorzitter,

………………………………

………………………………

De heer J.A.G. Cloosterman

Mevrouw E. Zinkweg-Ankone

64

Aan Gemeenteraden en provinciale Staten Deelnemende overheden Omgevingsdienst Twente

Almelo, 3 april 2026

Betreft: Aanbieding Ontwerp programmabegroting 2027 Omgevingsdienst Twente

Geachte gemeenteraden & provinciale staten,

Hierbij bieden wij u, conform de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr), de Ontwerp Programmabegroting 2027 van de Omgevingsdienst Twente (OD Twente) aan. In deze begroting beschrijven wij per programma de voorgenomen werkzaamheden en ontwikkelingen voor 2027. Daarnaast bevat de begroting de financiële uitwerking en de verplichte paragrafen op grond van het Besluit begroting en verantwoording (BBV). Deze begroting bouwt voort op de ingezette lijn van de afgelopen jaren: het verder versterken van een robuuste en betrouwbare omgevingsdienst die, in nauwe samenwerking met haar deelnemers en partners, werkt aan een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving in Twente. Daarbij staan continuïteit in de uitvoering, kwaliteit en wendbaarheid centraal, in een context van veranderende wet- en regelgeving en een blijvend hoge maatschappelijke en bestuurlijke dynamiek.

Inhoudelijke accenten 2027 In de Ontwerp Programmabegroting 2027 hebben we nadrukkelijk rekening gehouden met inhoudelijke en financiële ontwikkelingen die van invloed zijn op de uitvoering van onze taken. Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet is de vraag naar adviesproducten structureel hoog. Dit is verwerkt in de Ontwerp Programmabegroting 2027. Daarnaast zijn de middelen uit de specifieke uitkering voor energiecontroles in 2027 met één jaar verlengd. Ook zijn de relevante ontwikkelingen opgenomen. De financiële begroting 2027 is gebaseerd op de vastgestelde Programmabegroting 2026 en de vastgestelde Kadernota 2027. Het uitgangspunt is een duurzame en reële financiering, met verwerking van loon- en prijsindexaties conform regionaal advies. Met deze begroting

OD Twente Haven Zuidzijde 30 7607 EW Almelo Postbus 499 7600 AL Almelo KVK 71101241 BTW NL858579509B01 IBAN NL48 BNGH 028 5175 416 BIC BNGHNL2G

blijft de OD Twente voldoen aan de bestuurlijk vastgestelde uitgangspunten voor een zelfstandige, robuuste organisatie en aan de robuustheidscriteria zoals vastgesteld door het Rijk.

Ter inzagelegging en zienswijze Het dagelijks bestuur heeft ingestemd met verzending van de Ontwerp Programmabegroting 2027 aan de raden en staten. Wij verzoeken u deze begroting ter inzage te leggen en voor eenieder beschikbaar te stellen. Op grond van de Wgr kunnen de gemeenteraden en provinciale staten binnen 12 weken na dagtekening van deze brief hun eventuele zienswijze schriftelijk kenbaar maken bij het dagelijks bestuur. Het dagelijks bestuur stelt u vervolgens schriftelijk en gemotiveerd in kennis van het oordeel over de zienswijze(n) en de eventuele conclusies. De zienswijzen, voorzien van de commentaren van het dagelijks bestuur, voegen wij toe aan de Programmabegroting 2027 die op 11 september 2026 ter vaststelling voorligt bij het algemeen bestuur.

Vaststelling De vaststelling van de Programmabegroting 2027 door het algemeen bestuur staat gepland op 11 september 2026. Wij ontvangen uw eventuele zienswijze, bij voorkeur digitaal, graag uiterlijk 26 juni 2026 via financien@odtwente.nl.

Contact Voor vragen over de procedure of de inhoud van de Ontwerp Programmabegroting 2027 kunt u contact opnemen met Johanneke Helbig, senior financieel adviseur van de Omgevingsdienst Twente.

Met vriendelijke groet, Het dagelijks bestuur van de OD Twente, namens dezen,

Martijn Luikens Directeur Omgevingsdienst Twente

Aanbieding Ontwerp programmabegroting 2027 Omgevingsdienst Twente Pagina 2 van 2

Omgevingsdienst Twente Programmabegroting 2027

Voorwoord

2

Programmabegroting 3 Financiële begroting

11

Paragrafen

16

Bijlagen

21

Ontwerp Programmabegroting 2027 Omgevingsdienst Twente

Voorwoord

Omgevingsdienst Twente Programmabegroting 2027

Voorwoord Voorwoord2

Hierbij bieden wij u de Programmabegroting 2027 van de Omgevingsdienst Twente aan.

Programmabegroting 3

De komende jaren staan in het teken van vernieuwing en continuïteit. In alle Twentse gemeenten treden nieuwe colleges aan en ook landelijk is sprake van een nieuw kabinet. Dat vraagt om koersvastheid én wendbaarheid. Vanuit die uitgangspunten bouwen wij gestaag verder aan wat er staat: een robuuste omgevingsdienst die in verbinding met haar deelnemers en partners werkt aan een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving in Twente.

Financiële begroting

11

Paragrafen

16

Bijlagen

De wereld om ons heen blijft in beweging. Maatschappelijke opgaven, veranderende wet- en regelgeving en bestuurlijke keuzes vragen om een organisatie die betrouwbaar is in de uitvoering en scherp blijft op kwaliteit.

21

2

In deze begroting blijven we investeren in professionaliteit, samenwerking en dienstverlening met oog voor de financiële kaders. De afgelopen jaren hebben we een steeds hogere uitvraag aan adviesproducten ontvangen. Dat is duidelijk terug te zien in deze begroting. Met deze begroting spelen we actief in op die groeiende vraag, en gedurende het jaar monitoren we dit. Daarnaast werken we eraan dat de Omgevingsdienst Twente steeds beter aansluit op een structurele en passende uitvraag: wat de gemeenten en de provincie van ons vragen en wat wij daarvoor duurzaam kunnen leveren. Zodat gemeenten en de provincie op ons kunnen rekenen, vandaag én morgen.

De Programmabegroting 2027 sluit aan bij de lijn die wij de afgelopen jaren hebben ingezet. We bouwen verder aan een stabiele organisatie, versterken de samenwerking met onze deelnemers en blijven inspelen op ontwikkelingen die op ons afkomen. Met vertrouwen in onze medewerkers en in de kracht van de Twentse samenwerking kijken wij vooruit. Wij nodigen u uit om in deze begroting te lezen hoe wij samen verder werken aan een sterke Omgevingsdienst Twente.

Martijn Luikens Directeur Omgevingsdienst Twente

Jorrit Eijbersen Penningmeester Omgevingsdienst Twente

Programmabegroting

Omgevingsdienst Twente Programmabegroting 2027

Voorwoord

2

Programmabegroting Programmabegroting3 Financiële begroting

11

Paragrafen

16

Bijlagen

21

3

De Omgevingsdienst Twente (OD Twente) werkt op basis van verschillende programma’s. De uitvoering van de programma’s geschiedt door het leveren van producten die zijn vastgelegd in de productenen dienstencatalogus (PDC). De verwachte productie uit het traject ‘herijking financiering’ en vastgestelde productiviteitskaders door het algemeen bestuur (AB) zijn bepalend voor de hoogte van de deelnemersbijdrage. De exacte planning per deelnemer wordt in het Uitvoeringsprogramma 2027 opgenomen.

Naast de reguliere structurele werkzaamheden op basis van de begroting streven we er altijd naar om aanvullende opgaven met een incidenteel karakter uit te voeren. De afgelopen jaren heeft de OD Twente aangetoond deze incidentele opgaven te realiseren. Een mooi voorbeeld hiervan is het project energie(controles). In dit project zijn we ook in staat om de outcome over een aantal jaren in te toekomst te monitoren. Dit hoofdstuk beschrijft de verschillende programma’s. Ook gaan we in op de ontwikkelingen die we op ons af zien komen. Onderaan de programmabeschrijving is de raming van de baten en lasten opgenomen.

Vergunningen

Omgevingsdienst Twente Programmabegroting 2027

Voorwoord

Het programma Vergunningen werkt grotendeels vraaggestuurd. Op basis van initiatieven vanuit de samenleving beoordelen wij of dit past binnen de geldende milieuwetgeving. Alle producten die wij leveren, sturen wij rechtstreeks naar het bevoegd gezag of de aanvragers. Denk hierbij aan het beoordelen van informatie- of meldingsplichtige activiteiten op basis van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het omgevingsplan. Deze activiteiten vinden bij bedrijven plaats of hebben betrekking op milieuthema’s zoals bodem en asbest. Daarnaast geldt voor meer milieubelastende activiteiten een vergunningplicht en geven we adviezen over milieu binnen de ruimtelijke ordening.

2

Programmabegroting Programmabegroting3 Financiële begroting

11

Paragrafen

16

Bijlagen

21

De urgentie rondom Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS), zoals PFAS, blijft toenemen. Dit vraagt om actuele en toekomstbestendige vergunningen gericht op het beperken van emissies en het beschermen van de leefomgeving. Vergunningverlening vormt daarbij de basis voor effectief toezicht en handhaving. In 2027 ligt de focus op het implementeren van de Twentse Vergunningenstrategie (TVS). Hiermee versterken we het risicogericht werken in samenhang met toezicht en handhaving: daar waar de milieubelasting en maatschappelijke risico’s het grootst zijn, zetten we capaciteit en expertise gericht in. Vergunningen, toezicht en handhaving sluiten hierdoor beter op elkaar aan en versterken elkaar.

4

Naast risicogericht werken zetten we in 2027 ook nadrukkelijk in op datagericht werken. Thema’s als de Kaderrichtlijn Water (KRW), Circulair Materialenplan, ZZS en de bijbehorende vermijdings- en reductieprogramma’s vragen om een betere informatiepositie, zowel voor vergunningverlening als voor toezicht en handhaving. Dit vraagt om een verdere doorontwikkeling van het zaaksysteem, zodat data structureel kan worden benut voor prioritering, monitoring en sturing binnen alle programma’s. In 2027 gaan wij hierin verdere stappen zetten.

Specialistische kennis vanuit het programma Advies en de inzet van projecten spelen hierbij een belangrijke ondersteunende rol. In 2027 werken we nog meer integraal samen aan een toekomstbestendige werkwijze waarin vergunningverlening, toezicht, handhaving en advies gezamenlijk bijdragen aan een effectieve bescherming van de leefomgeving.

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Vergunningen

Totaal baten

3.937

Totaal lasten

3.937

Resultaat

-

Toezicht Het programma Toezicht bevordert de naleving van milieu weten regelgeving volgens het Twentse VTH-beleid. Controles richten zich bijvoorbeeld op het beperken van schadelijke stoffen en overlast door geluid of geur. Innovatieve methoden, zoals data-analyse en risicogericht toezicht, vergroten de impact. Daarnaast stimuleren we bedrijven om zelf verantwoordelijkheid te nemen. Klachten en meldingen willen we snel en adequaat afhandelen. Binnen tien werkdagen worden inwoners geïnformeerd over de gegrondheid van hun klacht en de acties van de OD Twente. Transparante communicatie is hierbij essentieel. Het programma kent een toenemende focus op het gebruik van innovatieve technieken om het toezicht te verbeteren en de efficiëntie te verhogen, zoals het gebruik van drones. De nadruk verschuift van fouten en overtredingen achteraf vaststellen naar proactief toezicht met focus op een zichtbaar maatschappelijk effect.

Omgevingsdienst Twente

De afgelopen jaren werkten we met statische risico‑indelingen per branche. Met het opgeleverde risicoprioriteringsinstrument (RPI) beschikken we nu over een technisch volwassen en dynamisch instrument dat actuele naleefdata, klachten en diverse externe databronnen meeneemt. Hierdoor kunnen we per locatie een actuele en nauwkeurige risicoscore bepalen. Het RPI wordt al gebruikt ter ondersteuning van de werkplanning, maar moet nog bestuurlijk en beleidsmatig worden geborgd in het Twentse VTH‑beleid. De VTH‑kerngroep werkt aan deze inbedding en aan afspraken over de manier waarop het RPI leidend wordt voor programmering.

Programmabegroting 2027

Voorwoord

2

Programmabegroting Programmabegroting3 Financiële begroting

11

Paragrafen

16

Bijlagen

Belangrijke beleidsmatige vraagstukken zijn: • Hoe vertalen we risicoscores naar controles en een normatief toezichtniveau? • Programmeren we als één Twents gebied of per gemeente? Het RPI groeit hiermee uit tot hét centrale instrument voor risicogerichte programmering.

21

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Toezicht

Totaal baten

7.077

Totaal lasten

7.077

Resultaat

-

Handhaving 5

Wanneer een bedrijf zich na één (of meerdere) hersteltermijn(en) niet aan de wetgeving houdt, gaan we over tot bestuursrechtelijke handhaving. Meestal gebeurt dit in de vorm van een last onder dwangsom, waarbij de overtreder de overtreding ongedaan moet maken of herstelmaatregelen moet treffen. In uitzonderlijke gevallen gaat het om een last onder bestuursdwang of het intrekken van een vergunning.

Voorafgaand maken we de last bekend en stellen we de overtreder in de gelegenheid om een zienswijze in te dienen. In de praktijk blijkt dat een vooraankondiging vaak al voldoende is om de overtredingen te beëindigen. Hoewel slechts een klein deel van alle toezichtzaken uitmondt in een bestuursrechtelijk traject, gaat dit in aantallen toch om veel zaken die aanzienlijk tijd kosten. De afgelopen jaren zien we bovendien een structureel hoge werkvoorraad bij bestuursrechtelijke handhaving. Deze trajecten vragen intensieve inzet van toezichthouders, vergunningverleners en adviseurs. Dossiers moeten zorgvuldig worden opgebouwd, wat zorgt voor een toenemende urenbehoefte. Binnen de programma’s Toezicht en Handhaving neemt daarnaast het aandeel werkzaamheden toe dat direct wordt gestuurd door vragen en signalen uit het veld, wat ook gevolgen heeft voor andere taken. In 2026 zijn we gestart met een evaluatie van deze ontwikkeling. De eerste opvolging van deze verbeteracties wordt in 2027 doorgevoerd, met als doel om beter te sturen op de werkdruk, capaciteit en kwaliteit. Op basis van de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) worden sommige overtredingen strafrechtelijk afgehandeld, bijvoorbeeld wanneer sprake is van opzet of recidive. Strafrechtelijke handhaving is een repressief instrument.

De verwachting is dat juist deze strafrechtelijke trajecten in 2027 sterk zullen toenemen, omdat de bezetting op orde is gebracht. Dit vraagt om extra aandacht voor inzet, deskundigheid en samenwerking met deelnemers en ketenpartners.

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Handhaving

Totaal baten

647

Totaal lasten

647

Resultaat

-

Advies

Omgevingsdienst Twente Programmabegroting 2027

Voorwoord

Het programma Advies draagt met specialistisch kennis over lucht, geur, geluid, externe veiligheid, omgevingsadvies, soortenbescherming en bodem bij aan de overige programma’s. Advisering geschiedt intern als bijproduct van bijvoorbeeld vergunningen, toezicht en handhaving. Wij adviseren onze bevoegde gezagen desgevraagd ook over beleid met betrekking tot milieu en VTH. Dankzij onze uitvoeringspraktijk hebben wij een goed beeld van de impact die het beleid heeft op zowel het milieu als ons werk.

2

Programmabegroting Programmabegroting3 Financiële begroting

11

Paragrafen

16

Bijlagen

21

Omgevingsadvies behelst de advisering op het snijvlak van ruimtelijke ontwikkeling en milieu. Met de komst van de Omgevingswet is het omzetten van bestemmingsplannen naar omgevingsplannen een ‘must’ en zijn de milieuaspecten ook van belang. We dragen veel bij aan advisering op de bestuurlijke aandachtlocaties (Balo’s). Dit zijn de dossiers met een grote bestuurlijke gevoeligheid en/of complexiteit. Sinds de invoer van de Omgevingswet zien we daarnaast een forse toename van adviesvragen op het gebied van bodem. Om aan te sluiten op de Omgevingswet wordt dit de nieuwe norm. De vraag naar adviesproducten is sterk gestegen en bedraagt na een eerste analyse zo’n 12.000 uur. De complexiteit van de vraag nam ook toe. Onder de paragraaf Ontwikkelingen gaan we hier dieper op in.

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

6

Advies

Totaal baten

2.715

Totaal lasten

2.715

Resultaat

-

Projecten Het programma Projecten is inmiddels een volwaardig programma. Onze projectleiders leiden onder andere grote projecten op het gebied van duurzaamheid, energie, het innovatieprogramma en de KRW. De projecten worden uitgevoerd in opdracht van deelnemers of op thema’s in samenwerking met deelnemers en ketenpartners. We werken, rapporteren en verantwoorden de resultaten outcomegericht waar mogelijk. Met de resultaten van de projecten zijn de deelnemers in staat om lokale ambities samen met de OD Twente te realiseren.

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Projecten

Totaal baten

3.527

Totaal lasten

3.527

Resultaat

-

Omgevingsdienst Twente Programmabegroting 2027

Voorwoord

2

Paragrafen Bijlagen

Programma-uren en beleidsindicatoren

De OD Twente heeft als uitgangspunt dat haar bedrijfsvoering efficiënt en effectief is ingericht. De bedrijfsvoering draagt zorg voor de totstandkoming van een rechtmatige begroting. Hierin worden de middelen geborgd. Wij monitoren en rapporteren over de realisatie van de opgaven en besteding van de middelen.

De onderstaande tabel geeft de uren per programma weer. Deze uren zijn gebaseerd op het model dat ontwikkeld is in het traject ‘herijking financiering’. De verdere uitsplitsing van uren per product lichten we toe in de uitvoeringsprogramma’s die we voorafgaand aan boekjaar 2027 opstellen. Bijlage 1 splitst de urentabel uit per deelnemer.

De bedrijfsvoering is gesplitst in een stafafdeling die de directeur ondersteunt, en een team Bedrijfsvoering & Control die de gehele organisatie ten dienste staat. Deze inrichting past binnen de sturingsfilosofie van de organisatie, waarvan transparantie en korte communicatie- en besluitlijnen deel uitmaken. Deze filosofie bestaat uit een hiërarchische en functionele aansturing die bijdragen aan het borgen en doorontwikkelen van de kwaliteit van de organisatie, inclusief de ingerichte check en balanceinstrumenten.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Losser&id=01811a5b-d47f-4cd4-983e-0a0bdb2f474f