Omgevingsvisie Nota van zienswijzen en ambtshalve aanpassingen.pdf

De huidige minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit gaat daar verder mee aan de slag. Het leidt in de ogen van het College daarom geen twijfel dat de landbouw er over 20 jaar anders uitziet dan vandaag de dag. De koers die het rijk wil gaan varen, wordt door het College onderschreven. Tegelijk is er nog veel onduidelijk; want hoe ziet die ‘duurzame en toekomstgerichte landbouw’ er precies uit? Duidelijk is dat op landelijk niveau wet- en regelgeving moet worden aangepast. Op veel terreinen zal het rijk in de eerste plaats aan zet zijn. De gezinsbedrijven zijn altijd van groot belang geweest voor onze gemeente, zowel op economisch, sociaal-cultureel en landschappelijk gebied. Het College ziet de gezinsbedrijven graag behouden voor onze gemeente. Ruimte voor aanpassing zal er dan ook moeten zijn (de Omgevingsvisie straalt dat in de ogen van het College overigens ook uit). U geeft aan dat natuurontwikkeling en verhoging van de biodiversiteit ten koste van de landbouw zal gaan. Daarover het volgende.

03 februari 2023

56

Het College begrijpt het standpunt van reclamant. In de Omgevingsvisie getracht balans aan te brengen tussen de verschillende belangen. De landbouwsector is belangrijk voor onze gemeente. Daarvoor willen we passende mogelijkheden bieden (die overigens per deelgebied kunnen variëren). Wanneer agrarische bedrijven ruimte nodig hebben om te voldoen aan duurzaamheidsdoelstellingen, dan staan we daarvoor open. Tegelijk zijn er meer belangen: wonen, bedrijvigheid, toerisme, natuur, water, landschap, etc… Ook die sectoren/thema’s zijn belangrijk voor onze gemeente en hebben ruimte nodig. Dat alles vraagt een zorgvuldige koers, gebaseerd op maatwerk. Dat willen we in (en met) de Omgevingsvisie uitstralen. CONCLUSIE Wat betreft de opmerking over groeimogelijkheden zal de Omgevingsvisie wel worden aangevuld. Zie daarvoor ook onze reactie op zienswijze 2.7.1. De overige aspecten leiden niet tot aanpassing van de Omgevingsvisie.

3.5.2 Zienswijze In uw visie schrijft u ‘goud in handen’ te hebben , o.a. de kronkelende Dinkel. Er wordt gesproken over een groen dorpsfront naar de Dinkel creëren. U moet zich wel beseffen dat de grond tussen het dorp en de Dinkel en de meeste gronden rondom de Dinkel in het bezit zijn van de landbouw. Het betreft in ons geval grond waarmee wij ons bedrijf economisch rendabel moeten houden Het gebied tussen dorp Losser en de Dinkel zijn onze weilanden vol met biodiversiteit waarop zomers koeien grazen en waarvan al een deel van de gronden zijn omgezet in natuurgrond. Hoeveel groener wilt u het hebben? In hoofdstuk 2.4.3 beschrijft u een aantal wensgedachtes: -

Inzetten op vergroting van de beleving van het gebied rondom het Dinkeldal

-

Meer mogelijkheden voor fietsen, wandelen en kanoën

-

Fiets- en wandelverbindingen aansluitend op de recreatie gebieden

-

Vanuit het dorp moet een rondje langs de Dinkel gewandeld kunnen worden

Wij zijn van mening dat het gehele gebied rondom de Dinkel reeds aan uw wensgedachtes voldoet. Er zijn voldoende bestaande paden, voldoende verbindingen met voldoende beleving van het Dinkeldal. Onderhoud en verbeteren van bestaande wegen en paden zou een goede vervangende wensgedachte zijn. Voor het gebied rondom het Dinkeldal is het niet wenselijk om nieuwe paden aan te leggen, dit verstoort de aanwezige flora en fauna, zo worden bijvoorbeeld de aanwezige reeën verstoort en verdreven. En vele zeldzame planten zoals de Dinkelanjer vertrapt en hierdoor nog zeldzamer. REACTIE COLLEGE Het College begrijpt het standpunt van reclamant, deelt dat standpunt niet. Zoals in ons antwoord onder 3.5.1 aangegeven is de landbouw een belangrijke sector voor onze gemeente.

03 februari 2023

57

Daarnaast spelen er echter meer wensen en belangen. Ook deze zijn legitiem en verdienen onze aandacht en steun. Bij dit alles willen we maatwerk leveren en zoeken naar oplossingen die op breed draagvlak kunnen rekenen. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. 3.5.3 Zienswijze U geeft in deze alinea toe dat de agrarische bedrijven een belangrijke rol spelen in het beschermen en ontwikkelen van de ecologische waarden in het gebied. U wilt inzetten op verbreding en transitie naar kringlooplandbouw. Wij als landgoedeigenaar en natuur inclusieve melkveehouder met een recreatieve neventak kunnen ons hierin vinden, dit geeft ons toekomstperspectief. Wij zijn bereid om hierin mee te gaan, als er een goed verdienmodel aan gekoppeld wordt. Echter de laatste zin van deze alinea zet ons bedrijf op slot: Schaalvergroting is in dit deelgebied niet mogelijk. Het kan een wensgedachte zijn, maar om gezonde bedrijfsontwikkeling niet mogelijk te maken gaat te ver. Wat is uw omschrijving van schaalvergroting? Ontwikkelruimte mag niet uitgesloten worden! REACTIE COLLEGE Het College is blij te constateren dat verbreding en transitie naar kringlooplandbouw op instemming van reclamant kan rekenen. Zoals eerder aangegeven onder 3.5.1 willen we ruimte bieden om te voldoen aan duurzaamheidsdoelstellingen.

Schaalvergroting, in de zin van productie op grotere schaal en het toenemen van aantallen en groottes, achten we niet in lijn met de transitie naar kringlooplandbouw. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. 3.5.4 Zienswijze Wij als ondernemers in het buitengebied zijn De beheerders van het platteland. Onze wens is om het gebied te behouden en waar mogelijk te verbeteren. Als beheerders vinden wij het belangrijk om het gebied nog aantrekkelijker te maken voor recreanten, natuurliefhebbers en voor ons zelf. Wij verzoeken u dan ook om meer betrokken te worden en met u in gesprek te komen over de planvorming van het gebied tussen het dorp en de Dinkel, het Dinkeldal en de Zandbergen/ Oelermars. Wellicht kunnen we door samen te werken meer eenheid in het gebied en een gezonde toekomst voor het Dinkeldal en ons bedrijf creëren. Wij denken graag met u mee! REACTIE COLLEGE Het College neemt dit aanbod graag aan.

03 februari 2023

58

CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

3.6

Reclamant 6

3.6.1 Zienswijze In de visie wordt veel gesproken over duurzaamheid, nieuwe verdienmodellen, opgave rond biodiversiteit, natuur-inclusief etc. Als gemeente stuurt u ons inziens duidelijk op verdienmodellen. We lezen dat de gemeente spreekt over geen ruimte voor schaalvergroting en dat wij als agrarische sector dus ons gezinsbedrijf zullen moeten aanpassen om aan deze voorwaarde te voldoen. Dat betekent wel dat u dan als gemeente voorwaarden moet scheppen voor ons om bijvoorbeeld te kunnen groeien in grond of het duurzamer maken van onze stallen (natuur-inclusief wordt dan haalbaar). Maar hoe gaat u ons helpen dit alles vorm te geven? REACTIE COLLEGE Verwezen wordt naar onze reactie bij zienswijze 2.7.3 CONCLUSIE Deze zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie. 3.6.2 Zienswijze In paragraaf 1.3.4 haalt u de landbouwvisie van de afdeling Noord Oost Twente aan. Daar geeft u aan dat een verlies aan landbouwareaal ten behoeve van bijvoorbeeld woningbouw of duurzaamheidsopgaven niet altijd voorkomen kan worden. Wij zijn van mening dat de gemeente Losser hier een taak heeft om een pro actieve houding te kiezen in het behoud van de landbouwgrond. U schrijft dat u samen met de landbouwsector verder wil zoeken naar mogelijkheden om verschillende bedrijfsstrategieën binnen de gemeente Losser mogelijk te maken die passen bij de kenmerken van het gebied.

Als actief landbouwer willen wij graag meedenken hierover. REACTIE COLLEGE Verwezen wordt naar onze reactie bij zienswijze 2.7.1. Het aanbied om actief mee te denken wordt in dankbaarheid aanvaard. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. 3.6.3 Zienswijze Als u in paragraaf 2.4.2 praat over een recreatief aantrekkelijke waarde, wat zijn dan in uw ogen de mogelijkheden voor een agrariër om zijn bedrijf te verbreden/versterken met recreatie in de vorm van huisjes/ camping/Tiny-houses/trekkershutten etc. Mogen deze ook daadwerkelijk gerealiseerd worden in het gebied dat u daarvoor aangeeft op de kaart op p44 (uit 2007) of gaat u uitsluitend voor

03 februari 2023

59

behoud van het huidige beeld. Indien kleinschalige recreatie mogelijk is in de door u aangewezen gebieden (p.42 en p44) is dat dan de uitgestoken hand die u ons biedt ter compensatie van het niet verder mogen uitbreiden/ontwikkelen van ons agrarisch bedrijf? REACTIE COLLEGE In de Omgevingsvisie geeft de gemeente haar visie richting 2040. Direct, in paragraaf 0.1, geven we aan dat ontwikkelingen nodig zijn. Onze gemeente, ons buitengebied gaat niet op slot. Ontwikkelingen zijn mogelijk voor zover passend binnen de waarden en kwaliteiten van het betreffende deelgebied. In de Omgevingsvisie vullen we niet concreet in wat waar (al dan niet) mogelijk is. Op basis van maatwerk willen dat verder invullen. In de Omgevingsvisie (maar ook al in het bestemmingsplan buitengebied) bieden we ruimte voor verbreding van agrarische bedrijven. Specifiek voor het Lutterzand zal overigens een actualisering worden gemaakt van de zoneringskaart (pagina 44 van de Omgevingsvisie). Dat gebeurt middels een gebiedsproces waar belanghebbenden nauw bij worden betrokken. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. 3.6.4 Zienswijze In de visie wordt door u gesproken over de wijze waarop activiteiten in bepaalde deelgebieden wel of niet uitgeoefend mogen worden. Wij vallen met onze onderneming in 2 deelgebieden, te weten; het dal van de Dinkel en het Lutterzand.

Betekent dit voor ons dan ook een dubbele opgave? U geeft aan dat agrariërs in deze deelgebieden hun bedrijfsvoering dienen aan te passen. Hoe ziet u dit financieel voor zich? Welke mogelijkheden gaat u ons als ondernemer nog bieden? We willen u op weg helpen met een aantal mogelijkheden. 1.

Genereer als overheid dat wij gronden van SBB en/of Natuurmonumenten kunnen pachten.

2.

Laat ons ons eigen bosgrond ontginnen voor bijvoorbeeld kruidenrijk grasland en/of akkerranden.

Beide mogelijkheden kunnen zorgen voor meer biodiversiteit, meer grasgrond (met beweiding), opwaardering van de grond en genereren mestafzet. Daarbovenop zal het ook voor de recreant nog aantrekkelijker worden. REACTIE COLLEGE Van een dubbele opgave is geen sprake. Beide dienen in combinatie te worden gelezen en geinterpreteerd. In de Omgevingsvisie wordt niet gesteld dat agrariërs hun bedrijfsvoering dienen aan te passen. Wij beschrijven onze visie op agrarische sector. Bestaande rechten, zoals opgenomen in het bestemmingsplan buitengebied en overige vergunningen worden gerespecteerd. Voor een verdere uitleg op het gebied van schaalvergroting/uitbreiding verwijzen wij naar zienswijze en reactie 2.7.3.

03 februari 2023

60

CONCLUSIE Deze zienswijze leidt wat betreft het onderwerp ‘schaalvergroting’ wel tot aanpassing van de omgevingsvisie. 3.6.5 Zienswijze Tot slot willen we nog opmerken dat er ons inziens op de kaart op p44 een perceel landbouwgrond onterecht is ingetekend als natuurgrond. Graag zien we dit natuurlijk teruggedraaid. REACTIE COLLEGE De kaart op pagina 44 bevat een zoneringskaart uit 2007, waaraan geen rechten (of verplichtingen) kunnen worden ontleend. De kaart heeft geen gevolgen voor de bedrijfsvoering of eigendommen. Zoals eerder aangegeven zullen we middels een gebiedsproces die kaart actualiseren. Aanpassen van de kaart is op dit moment dan ook niet nodig. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

3.7

Reclamant 7

3.7.1 Zienswijze Het perceel aan de Molterheurneweg 6 is in eigendom van cliënt. Met dit plan wordt een wandelpad gecreëerd tussen het natuurgebied Lutterzand en het dorp. Dit wandelpad komt door het stuk grond van cliënt aan de Molterheurneweg 6. Het pad zal een wandelroute richting de camping worden. Ook komt er een nieuwe watergang en een nieuwe brug. Dit plan zorgt derhalve voor een toename van de overlast van toeristen en wandelaars. Tevens wordt cliënt in zijn eigendom geraakt en wordt zijn bedrijfsvoering belemmerd. Dit plan heeft cliënt dan ook nadelige gevolgen. Het plan is in strijd met een goede ruimtelijke ordening oftewel veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Cliënt vraagt u de ontwerp-omgevingsvisie niet vast te stellen. In ieder geval vraagt hij u rekening te houden met deze zienswijze en het plan aan te passen. REACTIE COLLEGE Het College wil benadrukken dat de Omgevingsvisie een ander karakter heeft dan een plan. De Omgevingsvisie bevat een visie voor de langere termijn en heeft geen rechtsgevolgen. De Omgevingsvisie is bindend voor de gemeente, maar niet voor inwoners en ondernemers. In dat opzicht kan de Omgevingsvisie niet leiden tot aantasting van het eigendomsrecht, woongenot of een beperking van de bedrijfsuitvoering. Met de Omgevingsvisie kan juridisch geen wandelpad worden geregeld of afgedwongen.

Wel kan de Omgevingsvisie ideeën en toekomstbeelden bevatten. Daarvoor is echter altijd een nadere uitwerking nodig. De afbeelding uit de Kwaliteitsimpuls De Lutte is een voorbeeld van een dergelijk toekomstbeeld. Het College begrijpt de onrust die een dergelijk beeld kan op-

03 februari 2023

61

roepen, maar hecht eraan op te merken dat altijd nader overleg, afstemming en uitwerking nodig is. Daarbij zullen te allen tijde ook eigenaren, omwonenden en belanghebbenden worden betrokken. En vanzelfsprekend is toestemming van betreffende grondeigenaren nodig. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

3.8

Reclamant 8

3.8.1 Zienswijze Reclamant heeft een fokzeugen- en vleesvarkensbedrijf in het buitengebied van de gemeente Losser ten westen van De Lutte. Het bedrijf ligt volgens de ontwerp omgevingsvisie in het gebied ‘aan de flank van de stuwwal’. Het huidige bestemmingsplan biedt mogelijkheden om een biogasinstallatie te plaatsen binnen het bouwvlak. In de ontwerp omgevingsvisie is opgenomen dat er binnen de gemeente verschillende functies zijn en dat elke functie inmiddels een goede plek in het landelijk gebied heeft gevonden. Voor wat betreft de landbouw, in het gebied ‘aan de flank van de stuwwal’, zet de gemeente in op de bestaande landbouwkundige functie. Echter staat ook in de ontwerp omgevingsvisie dat de gemeente vorm en inhoud wil geven aan de transformatie van de landbouw en de gemeente dan breder denkt dan schaalvergroting. De gemeente geeft niet aan waarnaar toe de landbouw zich moet transformeren. Het lijkt erop dat de gemeente daarmee op de stoel van de ondernemer gaat zitten. Ook geeft de gemeente niet aan waarom dit nodig is als elke functie inmiddels een goede plek in het landelijk gebied heeft gevonden. Het standpunt van de gemeente betekent voor onze cliënt, dat op dit moment onvoldoende duidelijk is welk perspectief zij hebben voor de ontwikkeling van hun bedrijf op de huidige plek.

Door middel van deze zienswijze wil onze cliënt aandacht vragen voor de bestaande positie van hun bedrijf, waarbij zij voldoende (fysieke) ruimte willen krijgen voor het ontwikkelen van hun bedrijf in de richting van hun keuze en niet de keuze van de gemeente. Zij vragen daarom om een voldoende ruim bouwvlak zonder bovenwettelijke beperkingen. Daarbij moet het nog steeds mogelijk zijn om het bedrijf uit te breiden met een biogasinstallatie en opslagloodsen. REACTIE COLLEGE Het College begrijpt de opmerking van reclamant. De gemeente wil niet op de stoel van de ondernemer gaan zitten. Bestaande bedrijven worden zondermeer gerespecteerd. De Omgevingsvisie is niet het instrument waarin de omvang van de bouwvlakken wordt bepaald. Dat is gebeurd in het kader van het bestemmingsplan buitengebied. Wat betreft ontwikkelingsmogelijkheden van intensieve bedrijven blijven we het beleid volgen zoals neergelegd in het bestemmingsplan buitengebied. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

03 februari 2023

62

3.8.2 Zienswijzen In de ontwerp omgevingsvisie is opgenomen dat er programma’s opgesteld gaan worden, waarin de ambities van de omgevingsvisie vertaald worden naar doelen en hoe de gemeente de doelen wil bereiken. Ten aanzien van in elk geval de landbouw zijn de ambities van de gemeente op dit moment niet concreet genoeg, om die te vertalen naar duidelijke doelen. Wel geeft de gemeente aan dat er aandacht is voor milieukwaliteit. Hierbij wordt aangesloten bij de landelijke en Europese regels. Vanuit de omgevingswet heeft de gemeente echter de ruimte om op onderdelen haar eigen lijn te kiezen en de gemeente wil dit ook doen. Daarbij wordt gesteld dat “De kwaliteitseisen die door het Rijk zijn vastgesteld vormen voor ons het minimale niveau.” Dat betekent dus dat minimaal de al strenge landelijke en Europese regels worden gevolgd, maar dat de gemeente er nog een schepje bovenop doet. Dit geeft cliënt grote zorgen voor de toekomst. Wij verzoeken u om geen zwaardere milieueisen te gaan stellen en om de programma’s direct in de omgevingsvisie op te nemen, eventueel als bijlagen, en deze niet via een aparte procedure ter inzage te leggen. REACTIE COLLEGE Uit de Omgevingsvisie kan niet de conclusie worden getrokken dat de gemeente strengere eisen zal gaan opleggen. De afweging daaromtrent heeft nog niet plaatsgevonden.

Daarnaast zijn strengere of soepeler normen bedoeld om knelpunten op te lossen. Alvorens de gemeente andere normen zal overwegen, zal eerst een inventarisatie van knelpunten moeten plaatsvinden. De gemeente zal nooit lichtzinnig afwijken van de standaardwaarden. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

3.9

Reclamant 9

3.9.1 Zienswijze In de visie wordt veel gesproken over duurzaamheid, nieuwe verdienmodellen, opgaven rond biodiversiteit, natuuurinclusief etc. Dit zijn allemaal behoorlijke container begrippen. De gemeente stuurt aan op andere verdienmodellen. Als boer / melkveehouder / agrariër / voedselmaker (er zijn tegenwoordig meerdere namen voor mijn beroep) wil ik ook graag ruimte voor gezinsbedrijven met in achtneming van ons landelijke beleid. Ik lees in de omgevingsvisie dat de gemeente spreekt over geen ruimte voor schaalvergroting. Dat is een gemiste kans. Willen we als gemeente Losser ook dat de agrarische sector gezinsbedrijven behoud, dan zullen bedrijven zich moeten aanpassen. Ook zijn gezinsbedrijven vaak leerbedrijven van het ROC of het Zone college of voor het basis en voortgezet onderwijs zoals Kiekeboer’n (www.kiekeboeren.nl). Minder gezinsbedrijven betekend ook minder leerbedrijven voor het MBO / HBO. Dat betekent ook dat er ruimte moet zijn voor groei (grond, duurzame stalsystemen etc.) Het is goed om te lezen in 2.3.3. dat u in het zuidelijke deel spreekt over : “De verdere ontwikkeling van de landbouw zullen we daarom faciliteren.” En; “In het gehele deelgebied willen we graag samen met de sector vorm en inhoud geven aan de transformatie van de landbouw en het uitwerken en

03 februari 2023

63

implementeren van nieuwe verdienmodellen.” Hoe en wat staat er niet precies is, maar laat dat dan over aan mijn ondernemerschap (en aan dat van mijn collega’s boeren) hoe ik verder wil in de toekomst met mijn bedrijf en geef mij de ruimte daarvoor. Ik zou graag zien dat de gemeente faciliteert in de toekomst en nog meer gaat kijken in kansen om de agrariërs actief te behouden in het buitengebied van de gemeente Losser. REACTIE COLLEGE Wij verwijzen naar onze reactie op de zienswijzen 3.2.1 en 2.7.3 CONCLUSIE Deze zienswijze leidt wel tot aanpassing van de Omgevingsvisie.

3.9.2 Zienswijze In paragraaf 1.3.4. haalt de gemeente de landbouwvisie van de afdeling Noord Oost Twente aan. Ook geeft u aan dat een verlies aan landbouwareaal ten behoeve van bijvoorbeeld woningbouw of duurzaamheidsopgaven niet altijd voorkomen kan worden. Zelf ben ik van mening dat de gemeente Losser juist een pro-actieve benadering moet kiezen in het behoud van landbouwgrond. Zoals ik al eerder schreef bouw meer in de hoogte ipv. Nieuwe woonwijken met grote tuinen (bouwkavels) Verder in de visie geeft u ook aan dat transitie in de landbouw veranderingen met zich mee kan brengen in verdienmodellen. Voor het agrarisch bedrijf is het juist van belang om voldoende grond bij bedrijven te behouden. Immers opgaven rond bijv. biodiversiteit, natuurinclusief kunnen ook grond vragen van het agrarische bedrijf binnen de huidige bedrijfsvoering. Wanneer landbouw een vergaande vorm van duurzaamheid dient te ontwikkelen is grond juist een essentiële voorwaarde. De gemeente schrijft dat zij samen met de landbouwsector verder wil zoeken naar mogelijkheden om verschillende bedrijfsstrategieën binnen de gemeente Losser mogelijk te maken die passen bij de kenmerken van het gebied. Als actieve agrariër wil ik graag hierover meedenken. REACTIE COLLEGE Wij verwijzen naar onze reactie op zienswijze 2.7.3. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt wel tot aanpassing van de Omgevingsvisie.

3.9.3 Zienswijze Verder schrijft u in de visie dat bij 1.3.1.2. “In het buitengebied bevindt zich een aantal onverharde wegen. Deze wegen beschouwen we als cultuurhistorisch waardevolle elementen en willen we behouden. Dit betekent dat we niet voornemens zijn deze wegen te verharden.” Dat u deze wegen niet wilt verharden als gemeente kan ik mij voorstellen. Maar wat houd cultuurhistorisch waardevolle elementen nou in? Mogen wij daar met landbouwvoertuigen nog wel overheen om bij onze landbouwgronden te komen. Graag zou ik hier meer duidelijkheid over willen hebben.

03 februari 2023

64

REACTIE COLLEGE We bedoelen daarmee dat deze wegen onderdeel uitmaken van het typisch Twentse afwisselende landschap. Vanzelfsprekend kan het bestaande (landbouwkundige) gebruik van de onverharde wegen worden gecontinueerd. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. 3.9.4 Zienswijze Bij 1.3.1.4. heeft u het over lichtvervuiling. Op mijn boerderij heb ik grote stallamepen in de stal hangen die het dag en nachtritme goed nabootsen. Dat is ook beter voor het welzijn van de dieren. Dit word automatisch geregeld door lichtsensoren en tijdschakelaars. De verlichting is afgesteld dat er zoveel mogelijk alleen in de stal wordt verlicht. Door mijn open staltype komt er helaas ook licht buiten de stal (wel zo min mogelijk natuurlijk) maar dat is niet te voorkomen. Verder vindt ik dat de verlichting in het buitengebied m.b.t. straatverlichting al minimaal is. Bij minder komt de veiligheid in het geding zowel voor weggebruikers als de toename van criminaliteit. Ik zou pleiten voor meer verlichting in het buitengebied, maar dan slimmer zoals ledverlichting met bewegingsmelders. Geef deze een eigen zonnepaneel of ingebouwde windturbine met accu en ze zijn bijna energie neutraal! REACTIE COLLEGE Het College begrijpt dat stalverlichting nodig is voor een optimaal bedrijfsproces. Daaraan zullen we (in het Omgevingsplan) dan ook geen beperkingen stellen.

Uw suggestie voor ‘slimmere verlichting’ nemen we graag mee in het vervolg. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. 3.9.5 Zienswijze Wat betreft de duurzame energie schrijft u veel in 1.3.3. U loopt hier als gemeente voorop t.o.v. andere gemeenten of Europese doelstellingen. Laten we afspreken dat we de doelstellingen niet alleen voor mij, maar voor iedereen betaalbaar houden. De RES is een mooi instrument om een vliegwiel aan de gang te krijgen, maar geen dwingend instrument. Als melkveehouder zou ik zeker een bijdrage willen leveren aan de duurzaamheidsdoelstellingen. REACTIE COLLEGE Onze gemeente heeft inderdaad ambitieuze doelstellingen op het gebied van duurzame energie. De RES zal moeten worden vertaald naar onze gemeente (en in gemeentelijke regelgeving). Het is echter niet zo dat de RES directe verplichtingen bevat voor onze inwoners. Met veel waardering hebben we kennis genomen van uw aanbod om een bijdrage te willen leveren aan de duurzaamheidsdoelstellingen.

03 februari 2023

65

CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

3.10 Reclamant 10 3.10.1 Zienswijze In de gebiedskompassen wordt het buitengebied opgedeeld in 4 gebieden. Ons bedrijf staat in het deelgebied ‘Aan de flank van de stuwwal’. In dit deelgebied wordt ingezet op behoud van bestaande landbouwkundige functie, maar er wordt breder gekeken dan schaalvergroting. Met alle vraagstukken die op ons afkomen is het van essentieel belang dat er schaalvergroting mogelijk blijft voor ons bedrijf. Daarnaast is het voor ondernemers essentieel om ontwikkelruimte te houden. In het gebiedskompas wordt gesproken over het zoeken naar nieuwe verdienmodellen. Tijdens de informatieavond met LTO kon de gemeente geen antwoord geven wat deze verdienmodellen precies in houden. Wij zijn niet tegen het mogelijk maken van verbredende activiteiten. Wij zijn er wel op tegen om op voorhand te zeggen dat er vooral verder gekeken moet worden dan schaalvergroting. Verder wil de gemeente inhoud geven aan de transformatie van de landbouw. Hierbij wordt gedoeld op kringlooplandbouw en het meer natuurlijk beheren van gronden. Om dit mogelijk te maken is het ook essentieel dat er mogelijkheden blijven voor schaalvergroting. Het is voor de meeste agrarische bedrijven onmogelijk om een omschakeling te maken naar een meer natuurlijk type bedrijf, zonder dat hier een vorm van schaalvergroting tegenover staat. De omgevingsvisie staat vol van termen als duurzaamheid.

Om hier een bijdrage aan te leveren als melkveehouder moeten er niet alleen breder gekeken worden, maar is schaalvergroting essentieel! REACTIE COLLEGE Wij verwijzen naar onze reactie op zienswijze 2.7.3. en 3.2.1. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie. 3.10.2 Zienswijze In paragraaf 1.3.4. haalt de gemeente de landbouwvisie van de afdeling Noord Oost Twente aan. Ook geeft u aan dat een verlies aan landbouwareaal ten behoeve van bijvoorbeeld woningbouw of duurzaamheidsopgaven niet altijd voorkomen kan worden. LTO Noord afdeling Noord Oost Twente is van mening dat de gemeente Losser juist een pro-actieve benadering moet kiezen in het behoud van landbouwgrond. De gemeente schrijft dat zij samen met de landbouwsector verder wil zoeken naar mogelijkheden om verschillende bedrijfsstrategieën binnen de gemeente Losser mogelijk te maken die passen bij de kenmerken van het gebied. Als actieve agrariër wil ik graag hierover meedenken. Als lid van LTO Noord ben ik verheugd dat er een heldere visie is van uit ons gebied. Ik vraag de gemeente dan ook deze visie meer te benutten bij de verdere uitwerking van de visie.

03 februari 2023

66

REACTIE COLLEGE Wij verwijzen naar onze reactie op zienswijze 2.7.1. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. 3.10.3 Zienswijze In de omgevingsvisie worden de onverharde wegen beschouwd als cultureel historisch erfgoed en dat het college daarom niet voornemens is om deze wegen te verharden. Voor een aantal onverharde wegen in de gemeente hebben wij hier totaal geen problemen mee. Wij zijn echter wel van mening dat de ontsluiting naar bedrijven verhard en van een goede conditie moet zijn. De verkeersbewegingen die over de boerderij ontsluitingswegen gaan zijn te veel om deze wegen niet fatsoenlijk te verharden. REACTIE COLLEGE Het College zet inderdaad in op het behoud van cultuurhistorisch waardevolle onverharde wegen. We willen deze zoveel mogelijk in onverharde staat laten en zullen als College geen initiatieven ontplooien om deze te verharden. Tegelijk kunnen er redenen zijn om toch tot verharden over te gaan. Graag willen we in die gevallen maatwerk leveren. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. 3.10.4 Zienswijze In de visie wordt gesproken dat het college voornemens is om in het omgevingsplan beschermende regelingen op te nemen om lichtvervuiling tegen te gaan. Er wordt gestimuleerd om terughoudend om te gaan met verlichting in stallen.

Wat verstaan wordt onder lichtvervuiling en hoe dit tegen gegaan moet worden, wordt in visie nog niet vermeld. Voor de gezondheid en de productie van onze koeien, is het echter van essentieel belang dat de koeien 16 uur per dag een lichtsterkte hebben van 150 tot 200 lux. Het tegengaan van lichtvervuiling uit een stal zal dus maar in zeer beperkte mate mogelijk zijn. REACTIE COLLEGE Het College begrijpt dat stalverlichting nodig is voor een optimaal bedrijfsproces. Daaraan zullen we (in het Omgevingsplan) dan ook geen beperkingen stellen. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

03 februari 2023

67

3.11 Reclamant 11 3.11.1 Zienswijze Wij kunnen ons niet verenigen met hetgeen vermeld staat onder paragraaf 1.3.1 punt 7: “Deze nieuwe Omgevingswet moet het mogelijk maken om permanente bewoning van recreatiewoningen onder bepaalde voorwaarden te gedogen. Hierbij wordt de directe omgeving van de Dinkel tussen het Lutterzand en Beuningen uitgesloten”. Wij vinden het vreemd en niet uit te leggen dat op voorhand al gebieden worden uitgesloten terwijl er nog ‘bepaalde voorwaarden’ opgesteld moeten worden. Waarom wordt dit wel geoorloofd langs de Dinkel in Losser, Overdinkel, Glane & De Lutte en niet in Beuningen. Dat de gemeente geen nieuw te bouwen (recreatie)woningen meer wil langs de Dinkel, kunnen wij ons alles bij voorstellen. Echter een enkele recreatiewoning die al sinds 1996 (meer dan 25 jaar) permanent wordt bewoond en waar de gemeente nooit heeft gehandhaafd, kan men nu toch niet zonder goede reden uitsluiten in de nieuwe Omgevingsvisie. Op grond van het bovenstaande verzoeken wij u de uitsluiting van het gebied: “de directe omgeving van de Dinkel tussen het Lutterzand en Beuningen” te laten vervallen (paragraaf 1.3.1, punt 7, regel 12/13). REACTIE COLLEGE Wij verwijzen naar onze reactie op zienswijze 3.1.1. CONCLUSIE Deze zienswijze niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

3.12 Reclamant 12 3.12.1 Zienswijze In uw visie wordt veel gesproken over duurzaamheid, nieuwe verdienmodellen, opgaven rond vergroten biodiversiteit, kringlooplandbouw, natuur inclusief, etc. Dit zijn allemaal behoorlijke containerbegrippen. De gemeente stuurt aan op andere verdienmodellen. Wij willen ook ruimte voor gezinsbedrijven met in achtneming van ons landelijke beleid. We zien dat de gemeente spreekt over geen ruimte voor schaalvergroting. Willen we als agrarische sector gezinsbedrijven behouden dan zullen bedrijven zich moeten aanpassen. Dat betekent ook dat er ruimte moet zijn voor groei (grond, duurzame stalsystemen etc. ). Wij zijn er op tegen goeie AGRARISCHE GROND aan het buiten gebied word onttrokken voor ander gebruik in HEEL de gemeente, voor bv zonnepanelen, gemaakte natuur, industrie, ,recreatie, wandelpaden, voedselbossen, bomeninplant, wateropvang of landgoederen. REACTIE COLLEGE Wij verwijzen naar onze reactie op de zienswijzen 3.2.1 en 2.7.3.

03 februari 2023

68

CONCLUSIE Deze zienswijze leidt wel tot aanpassing van de omgevingsvisie. 3.12.2 Zienswijze In paragraaf 1.3.4. haalt de gemeente de landbouwvisie van de afdeling Noord Oost Twente aan. Ook geeft u aan dat een verlies aan landbouwareaal ten behoeve van bijvoorbeeld woningbouw of duurzaamheidsopgaven niet altijd voorkomen kan worden. LTO Noord afdeling Noord Oost Twente is van mening dat de gemeente Losser juist een pro-actieve benadering moet kiezen in het behoud van landbouwgrond. De gemeente schrijft dat zij samen met de landbouwsector verder wil zoeken naar mogelijkheden om verschillende bedrijfsstrategieën binnen de gemeente Losser mogelijk te maken die passen bij de kenmerken van het gebied. Als actieve agrariër wil ik graag hierover meedenken. Als lid van LTO Noord ben ik verheugd dat er een heldere visie is van uit ons gebied. Ik vraag de gemeente dan ook deze visie meer te benutten bij de verdere uitwerking van de visie. REACTIE COLLEGE Wij verwijzen naar onze reactie op zienswijze 2.7.1. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

3.13 Reclamant 13 3.13.1 Zienswijze In de schets ‘Mooie routes’ is een potentieel wandelpad getekend, dat onze percelen doorkruist. Een mogelijk wandelpad door onze percelen verstoort onze bedrijfsvoering. Wij gebruiken onze gehele huiskavel voor het maximaal weiden van onze koeien en kalveren. Onze dieren zullen hinder ondervinden van de vele mensen die van een wandelpad gebruik zullen maken. Daarnaast zullen deze mensen ook zorgen voor zwerfafval in de percelen en brengen zij honden mee die dierziekten kunnen verspreiden. Beide zijn een reële bedreiging voor de gezondheid van onze koeien. Wij hebben als bedrijf jarenlang een goede balans tussen onze agrarische werkzaamheden en de natuur en ecologische waarden in stand kunnen houden en blijven dit in de toekomst doen. Een mogelijk wandelpad is een grove inbreuk op de balans die voor ons én voor het gebied zo waardevol is. Wij zullen aan een dergelijk plan, zoals voorgesteld in de schets ‘Mooie routes’, nooit onze medewerking verlenen. REACTIE COLLEGE Wij verwijzen naar onze reactie op zienswijze 3.7.1. CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

03 februari 2023

69

3.14 Reclamant 14 3.14.1 Zienswijze Verduurzamen van woningen is tegenwoordig heel belangrijk en neemt veel extra ruimte in beslag. Er zijn geen extra mogelijkheden om een bestaande woning met de maximale inhoud thans aan de buitenzijde te voorzien van een extra geïsoleerde gevel of dak. Daarnaast neemt apparatuur voor warmtepompen, etc. ook flink extra ruimte in beslag. Noodzakelijk is dat een bestaande woning in het buitengebied kan worden geïsoleerd/verduurzaamd en daarom hiervoor minstens 10% qua inhoud kan worden uitgebreid. Door klimaatwijziging en opwarming van het klimaat gaan bewoners steeds vaker buiten leven en werken. Het is wenselijk dat elke woning in het buitengebied naast de bestaande regels een extra mogelijkheid heeft voor een overdekte buitenruimte (op het achtererf een overkapping van minimaal 40 m2. vast aan de woning, 3 zijde open en maximaal 3 meter hoog, zie ook bestemmingsplan gemeente Tubbergen). Veel boerderijen (wonen + stal) worden tegenwoordig niet meer voor het stallen van vee gebruikt, en deze boerderijen dreigen langzamerhand te verdwijnen i.v.m. de hoge onderhoudskosten. Thans mag de bewoner maximaal 750 m3. van de boerderij bewonen en bij totale nieuwbouw ook 750 m3 terugbouwen. Er moet een kans worden geboden om binnen de regels boerderijen als gebouw geheel voor woondoeleinden ( eventueel t.b.v.

inwoning met 2 huishoudens) te verbouwen of te vernieuwen in de bestaande bouwvorm en inhoud, zodat hierdoor het pand met de karakteristieke vorm wordt bewaard voor de toekomst. REACTIE COLLEGE De zienswijze van reclamant is sympathiek, maar erg concreet. Het College wil deze zienswijze daarom betrekken bij het opstellen van het Omgevingsplan. Het detailniveau van de door reclamant gemaakte opmerkingen sluiten beter aan het Omgevingsplan. Los daarvan is het College met reclamant van mening dat verduurzaming en klimaatadaptatie belangrijke onderwerpen zijn met grote impact op de fysieke leefomgeving CONCLUSIE Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

3.15 Reclamant 15 3.15.1 Zienswijze In paragraaf 1.3.4 ‘Een innovatief en ondernemend Losser’ is nu op opgenomen dat schaalvergroting in de huidige tijd nauwelijks meer denkbaar is en dat de randvoorwaarde is dat het landschap en milieu er altijd significant op vooruit moet gaan. Eerder stond in de ontwerp omgevingsvisie dat schaalvergroting niet is uitgesloten. Reclamant vindt dit een verslechtering. U als gemeente stelt nu eigenlijk dat schaalvergroting eigenlijk helemaal niet meer kan en hooguit met duurzaamheidsverbetering toe te passen is. Het is op dit moment volstrekt onduidelijk wat onder de duurzaamheidsverbetering wordt volstaan en in welke

03 februari 2023

70

situatie gemeente Losser dit dan voldoende acht. Daarnaast wordt er wel gezegd in Den Haag dat er perspectief is voor extensivering, echter lopen prijzen van energie en op reguliere wijze geproduceerd voedsel op dit moment alleen maar op. Dit zal ertoe leiden dat er vrijwel geen vraag zal zijn voor producten die op een duurdere wijze zijn geproduceerd, terwijl die producten op andere vlakken geen voordelen bieden voor de consument. Dit betekent dat verdere schaalvergroting nodig blijft en er dus ook ruimte voor moet worden gegeven door uw gemeente. Dit beperkt de ontwikkelingsmogelijkheden van het bedrijf van reclamant. Daarnaast staat op pagina 28 van de concept omgevingsvisie dat het niet uitmaakt hoe landschap en milieu er werkelijk aan toe zijn, maar dat er altijd sprake van een verbetering moet zijn op het moment dat er wel schaalvergroting wordt toegepast. Volgens onze klanten zult u dan eerst moeten beoordelen wat de huidige stand van het milieu en het landschap is en zult u ook een beeld moeten hebben hoe milieu en landschap eruit zouden moeten zien, voordat u deze voorwaarde kunt stellen. In de nota van zienswijzen was de reactie van de gemeente op de zienswijze van mijn klanten dat de gemeente voor wat betreft de ontwikkelingsmogelijkheden het beleid volgt zoals neergelegd in het bestemmingsplan buitengebied.

U gaat er daarbij aan voorbij de dat omgevingsvisie de basis is voor het (nog vast te stellen) omgevingsplan. U kunt dus niet volstaan door te verwijzen naar het bestemmingsplan buitengebied. REACTIE COLLEGE Het College begrijpt de zienswijze van reclamant. De passage uit de Omgevingsvisie is daarom nog eens tegen het licht gehouden en in overeenstemming gebracht met het Coalitieakkoord 2022. Het College komt daarmee tegemoet aan de zienswijze. CONCLUSIE De Omgevingsvisie wordt wel aangepast.

03 februari 2023

71

4

Ambtshalve aanpassingen N.v.t.

03 februari 2023

72

Colofon Rapport

Co

BügelHajema Adviseurs Projectleiding

R.H. Schipper BügelHajema Adviseurs

ce

t

BügelHajema Adviseurs bv Bureau voor Ruimtelijke Ordening en Milieu BNSP Vaart nz 48-50 9401GN Assen T 0592 316 206 F 0592 314 035 E info@bugelhajema.nl W www.bugelhajema.nl Vestigingen te Assen, Leeuwarden en Amersfoort