LOSSER Programmabegroting 2023.pdf
Tekst van het document
Be13 Toeristenbelasting We geven een flinke impuls aan toerisme en recreatie, ook door het stimuleren van het aanbod op cultuur (onder andere door verstrekking van subsidies). We worden daardoor steeds aantrekkelijker voor toeristen door deze investeringen in de toeristische infrastructuur. We vinden het legitiem dat ook toeristen hieraan bijdragen en vragen hen deze investeringen mede te financieren door de Toeristenbelasting met € 0,25 per overnachting te verhogen.
26
Investeringen programma Bestuur en dienstverlening
Bi1 Uitvoeringsprogramma Dienstverlening Om uitvoering te kunnen geven aan de in januari 2022 vastgestelde dienstverleningsvisie met daarin de nadrukkelijke ambitie om de website te transformeren zijn verschillende investeringen nodig. Een krediet is nodig voor deze transformatie van de website (platform en content migratie en optimalisatie), bijbehorende additionele klantinteractiesystemen (KISS, mijnlosser.nl) en andere daarmee samenhangende investeringen (e-formulieren, vergroten digitaal aanbod). Voor het realiseren van deze transformatie is een krediet benodigd van € 350.000. Hiermee schaffen we de benodigde applicaties aan en huren we de benodigde capaciteit in voor het realiseren en implementeren van de applicaties. In welk jaar de investeringen worden gedaan is mede afhankelijk van de beschikbaarheid van interne en externe capaciteit. Bi2 Afboeken kredieten (7000315 en 7000316) roadmap ICT Aangezien het benodigde krediet is opgenomen in het uitvoeringsprogramma dienstverlening, kan dit krediet afgeboekt worden. Dit krediet was namelijk ook gerelateerd aan de transformatie van de website.
27
Beleidsbegroting De beleidsbegroting bestaat uit twee onderdelen: het programmaplan en de verplichte paragrafen.
28
2. Programmaplan
In deze begroting wordt uitgegaan van de volgende programma-indeling: 1. Programma Sociaal 2. Programma Fysiek 3. Programma Bestuur en Dienstverlening Totstandkoming en uitwerking doelstellingen De doelstellingen zijn afgeleid van de toekomstvisie Losser 2025 'Samen schatbewaarders van de gemeente Losser'. Wij hebben de doelstellingen uitgewerkt in resultaten. Wat we ervoor gaan doen om de doelstellingen en resultaten te behalen wordt per programma toegelicht. Elk programma sluit met een overzicht van de beschikbare financiële middelen per doelstelling en totaal van het programma. Verdeling van de baten en lasten per programma 2023. In onderstaande grafieken is het totaal van alle baten en lasten per programma (exclusief de mutaties in de reserves) opgenomen.
29
30
2.1. Programma Sociaal Programmadoel: "De gemeente Losser stimuleert en faciliteert maatschappelijke deelname en zelfredzaamheid." Doelstellingen: 1. De sociale cohesie in de dorpskernen van de gemeente Losser is gestimuleerd 2. Het aanbod van (maatschappelijke) voorzieningen in de gemeente Losser sluit aan bij de lokale behoefte 3. De gemeente Losser zet in op vroegtijdige signalering om de zelfredzaamheid te bevorderen 4. De gemeente Losser biedt tijdig, passende ondersteuning en zorg.
Wat willen we bereiken? Doelenboom Programma Sociaal Doelstelling
1. De sociale cohesie in de dorpskernen van de gemeente Losser is gestimuleerd (verbinding en verbondenheid)
Resultaat
• •
• 2. Het aanbod van (maatschappelijke) voorzieningen in de gemeente Losser sluit aan bij de lokale behoefte
• • • •
•
3. De gemeente Losser zet in op vroegtijdige signalering om de zelfredzaamheid te bevorderen
•
• •
4. De gemeente Losser biedt tijdig,
31
•
Inwoners zijn betrokken bij het in stand houden van goede basisvoorzieningen. Succesvolle inwonerinitiatieven zijn ondersteund en hebben een structureel karakter. Vrijwilligers zijn ondersteund. Het aanbod aan cultuur, recreatie en sport is gevarieerd. De gezondheid en de actieve levensstijl van inwoners is gestimuleerd. Actieve deelname in de maatschappij is gestimuleerd. Iedereen kan meedoen. Mantelzorgers worden ondersteund op het gebied van advies, informatie, praktische hulp en respijtzorg. Er is adequate onderwijshuisvesting voor zowel basis- als voorgezet onderwijs Bestaande initiatieven voor kwetsbare inwoners passend bij de gemeente Losser zijn gestimuleerd. Nieuwe initiatieven rondom normaliseren, signalering en preventie zijn opgezet. De kennis en kunde van interne en externe verwijzers en andere betrokken partijen is optimaal benut. De ondersteuning aan de inwoner is
passende ondersteuning en zorg
passend, toegankelijk en (kosten)adequaat, vanuit de visie "zo licht en nabij als mogelijk en zo zwaar als nodig".
Wat gaan we er voor doen? Activiteiten Programma Sociaal In aanvulling op onderstaande activiteiten wordt in 2023 een geactualiseerd integraal beleidsplan sociaal domein vastgesteld. Dit betreft een strategisch beleidsplan waarin zowel de domeinen jeugd, Wmo, sport, inkomen, werk, cultuur en onderwijs worden betrokken. Mogelijke aanvullingen of wijzigingen op de activiteiten/speerpunten uit het herijkte plan worden benoemd in de voorjaarnota 2023. Doelstelling (S1): De sociale cohesie in de dorpskernen van de gemeente Losser is gestimuleerd. Resultaat
Activiteiten/Speerpunten
Inwoners zijn betrokken bij het in stand houden van goede basisvoorzieningen
Inwonerparticipatie •
•
• •
• •
De gemeentelijke organisatie geeft actief en integraal uitvoering aan inwonerparticipatie. Hierin stelt de organisatie zich op als een lerende organisatie. Inwoners worden, voor zover mogelijk, optimaal betrokken bij gemeentelijke ontwikkel- en besluitvormingsprocessen via de hiervoor beschikbare participatie-instrumenten. Initiatieven vanuit (groepen) inwoners worden positief benaderd en indien mogelijk gefaciliteerd. Binnen de brede kwaliteitsimpulsen in de verschillende kernen worden inwoners nauw betrokken bij de ontwikkeling van de gebiedsvisies en de uitvoeringsplannen. We geven samen met betrokken partijen uitvoering aan de in 2022 opgestelde gebiedsagenda Overdinkel. Het vormgeven van jongerenparticipatie wordt onderzocht als onderdeel van het Innovatieplan sociaal domein 20212024.
Welzijn •
•
32
Om participatie, welzijn en gezondheid van onze inwoners te bevorderen organiseert Stichting Fundament vraaggerichte activiteiten op het gebied van ontmoeten, bewegen, cultuur en deskundigheidsbevordering. Daarnaast verzorgt zij het muziekonderwijs en bibliotheekwerk. Er is sprake van een integraal aanbod op basis van een doorlopende ontwikkelen leerlijn. Fundament ontvangt een jaarlijkse budgetsubsidie op basis van een ingediend jaarplan en begroting. De activiteiten worden tussentijds geëvalueerd en zo nodig bijgesteld
•
•
Voor wat betreft de (welzijns) activiteiten geldt dat deze zijn afgestemd op de gesignaleerde behoefte vanuit de lokale samenleving, de gemeente en overige maatschappelijke partners. Voor jongeren wordt gewerkt met een jongerenpanel. Het jongerenpanel levert input voor het organiseren van vraaggerichte activiteiten en helpt bij het signaleren van trends en ontwikkelingen.
Statushouders •
•
•
We zetten in op het behalen van de jaarlijkse taakstelling voor de huisvesting van statushouders. Om de taakstelling te behalen werken we nauw samen met het COA, woningcorporatie Domijn en Impuls/Palet. Activiteiten van maatschappelijke partners die gericht zijn op de bevordering van integratie en participatie worden gestimuleerd en ondersteund. Statushouders krijgen de begeleiding zoals deze voortvloeit uit de Wet Inburgering 2021. Het betreft ondersteuning op het gebied van maatschappelijke begeleiding, financieel ontzorgen, aanbod van inburgeringslessen en de toeleiding naar (vrijwilligers)werk.
Mantelzorg •
•
De mantelzorgconsulent biedt ondersteuning aan mantelzorgers. De ondersteuning kan bestaan uit het geven van advies, informatie, bespreken en inzetten van respijtmogelijkheden. Voor 2023 levert Fundament een nieuw uitvoeringsplan aan waarin de behoeften van mantelzorgers worden meegenomen.
Succesvolle inwonerinitiatieven zijn ondersteund en hebben een structureel karakter
•
In het kader van bevordering van inwonerparticipatie worden inwonersinitiatieven, waaronder "Right to challenge", voor zover zij passen binnen vastgesteld gemeentelijk beleid en niet in strijd zijn met wet- en regelgeving, ondersteund en gestimuleerd. De dorpsraden hebben hierin een activerende en coördinerende rol via het lokaal platform "Pak an-pak over". Opgedane ervaringen binnen inwonerinitiatieven worden breed gedeeld en dienen als voorbeeld voor nieuwe initiatieven.
Vrijwilligers zijn ondersteund
•
In samenwerking met de welzijnsorganisatie ondersteunen we vrijwilligers middels cursussen en ondersteuning door professionals. Samen met stichting Fundament onderzoeken we nut en noodzaak van een informatiemarkt om vrijwilligerswerk onder de aandacht te brengen. We organiseren bijeenkomsten waarin
•
•
33
•
vrijwilligersorganisaties en gemeente elkaar informeren. We hebben regulier overleg met de ouderenbonden.
Doelstelling (S2): Het aanbod van (maatschappelijke) voorzieningen in de gemeente Losser sluit aan bij de lokale behoefte. Resultaat Het aanbod aan cultuur, recreatie en sport is gevarieerd
Activiteiten/Speerpunten •
•
•
•
•
•
•
De gezondheid en de actieve levensstijl van inwoners is gestimuleerd
34
•
Culturele instellingen en verenigingen hebben door de coronasituatie een moeilijke periode achter de rug. De verwachting is dat de culturele sector de effecten hiervan ook in 2023 nog zal merken. In samenspraak met de cultuurcoaches blijven we werken we aan manieren (bijvoorbeeld: helpen met het vinden en behouden van vrijwilligers) en activiteiten (bijvoorbeeld: opening cultureel jaar) om het lokale culturele leven een impuls te geven. Via het regionale programma Twentse Maakplaatsen worden in Losser succesvolle activiteiten op het snijvlak van techniek/media/kunst georganiseerd in samenwerking met Bibliotheek Losser. We zoeken naar manieren om ook op andere locaties en in andere dorpen dan Losser activiteiten te kunnen aanbieden. Er is geprobeerd om een bijeenkomst te organiseren om de lokale behoefte naar een lokaal cultureel platform te peilen. In verband met de coronasituatie was hier weinig animo voor. In samenspraak met de cultuurcoaches onderzoeken we of er nu wel behoefte naar is en in welke vorm. De Schatkamerpluym stimuleert initiatieven die de schatten van Losser onder de aandacht brengen. Dit kunnen culturele schatten zijn, maar ook schatten op het snijvlak van cultuur en toerisme. De uitreiking vindt plaats tijdens de Week van de Amateurkunst. De procedure wordt geëvalueerd en waar nodig bijgesteld.
Lokale initiatiefnemers hebben plannen voor historische informatieborden. We onderzoeken of het mogelijk is dit initiatief te koppelen (QR-codes) aan een podcast met ‘verhalen uit de Schatkamer’. De programmering van de Week van de Amateurkunst biedt een breed scala aan culturele activiteiten voor alle leeftijden in alle dorpen. Specifiek aandacht voor participatie van kwetsbare groepen. We besteden aandacht aan actuele huisvestingsproblemen van lokale culturele voorzieningen. Er wordt uitvoering gegeven aan diverse projecten gericht op een gezonde leefstijl: o Lekker Fit! o Actieve Ontmoeting o Kuier Deur o Preventie en handhavingsplan alcohol/NIX18
•
Actieve deelname in de maatschappij is gestimuleerd
•
• • •
•
•
•
•
•
•
•
35
o Gezonde School/Gezonde Sportvereniging o Gecombineerde Leefstijl Interventie/SLIMMER o Vitality Club Losser o Talentontwikkeling o Valpreventie o Lokaal Sportakkoord o Lokaal Preventie Akkoord Samen met omliggende gemeenten wordt gewerkt aan de lobby tot het behoud van gezondheidszorgvoorzieningen in de nabijheid van inwoners. We zetten in op het toegankelijk maken van openbare ruimtes zodat mensen met een beperking vrijelijk toegang hebben tot gebouwen en openbare ruimten. We stimuleren ondernemers zich in te zetten voor een toegankelijke gemeente. We maken eenzaamheid bespreekbaar onder inwoners en partners via het Signaalpunt Eenzaamheid. We continueren het cultuurproject voor ouderen om de eenzaamheid te verminderen en contacten met anderen te stimuleren. Binnen culturele activiteiten en projecten wordt waar mogelijk specifiek aandacht besteed aan de participatie van kwetsbare groepen (cultuur als bindmiddel). We continueren de inzet om een dementievriendelijke gemeente te worden. We streven er naar om het certificaat dementievriendelijke gemeente in 2023 te behalen. In 2022 hebben interculturele trainingen voor statushouders plaats gevonden. De mogelijkheid van de inzet 'taal op de werkvloer' moet nog verder worden onderzocht.
We zetten in op het uitvoeren van de Wet Inburgering met als doel dat statushouders zo snel mogelijk worden begeleid naar (vrijwilligers)werk en participatie in de Losserse samenleving. We werken onder andere vanuit de "Twentse Belofte". Dat houdt in dat we aandacht hebben voor jongeren in een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. De regionale samenwerking tussen Leerplicht en het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC) wordt versterkt, waardoor sneller ingespeeld kan worden op schooluitval bij bovenlokale scholen, zoals het MBO. In 2023 wordt de personele inzet uitgebreid, zodat groei van het aantal mensen dat met loonkostensubsidie aan het werk is, opgevangen wordt. Daar staat een besparing op de uitkeringen tegenover, omdat potentieel langdurige bijstandsafhankelijkheid wordt voorkomen. In 2023 wordt nader onderzocht hoe het kostenpatroon zich (verder) ontwikkelt. De autonome groei is een gevolg van een nieuwe taak voor gemeenten vanaf de invoering van de
•
Participatiewet in 2015. Gemeenten krijgen sinds 2022 het budget voor de inzet van loonkostensubsidie op basis van de realisatie van het jaar ervoor. Dat stimuleert de inzet van loonkostensubsidie.
Onderwijs •
•
•
•
In 2023 stellen we een nieuwe Losserse samenwerkingsagenda op in samenwerking met de schoolbesturen en de kinderopvang. Het in de winter van 2022 opgestelde uitvoeringsplan Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) wordt in 2023 en volgende jaren uitgevoerd, met als doel de doorgaande (zorg)lijn van voorschool naar primair onderwijs en die van primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs te verbeteren en ouderbetrokkenheid te versterken. De taalklassen in Overdinkel en Losser worden gecontinueerd en worden in het kader van het nationaal plan onderwijs verder uitgebreid naar nog twee scholen in Losser. We versterken de zorgstructuur in de kinderopvang door inzet van een voorschoolse intern begeleider (IB-er). In eerste instantie als pilot in Overdinkel. In 2023 wordt de inzet geëvalueerd. In 2023 starten we met het invoeren van de monitor VVE van Dimensional Insight in samenwerking met de gemeente Enschede.
Cultuur •
•
•
•
36
Culturele participatie wordt gestimuleerd. We besteden specifiek aandacht aan het betrekken van kwetsbare groepen. We zetten cultuur en erfgoed waar mogelijk in ten behoeve van sociaal-maatschappelijke opgaven als eenzaamheid, vitale dorpen en gebiedsontwikkeling Overdinkel. Via het kunst- en cultuurmenu van de stichting Culturele Basisvorming Losser maken alle Losserse leerlingen uit het primair onderwijs kennis met kunst, cultuur en erfgoed. Wanneer de gemeente de jaarlijkse bijdrage aan cultuureducatie kan verhogen, bestaat de mogelijkheid om vanuit de provincie een hogere subsidie te ontvangen. Extra financiële middelen kunnen onder meer worden ingezet voor media-onderwijs, een leerlijn erfgoed en de inzet van vakdocenten. Het lokale convenant ‘Losser met muziek’ heeft als doel zoveel mogelijk kinderen structureel met muziek en andere cultuur in aanraking te brengen. De leerorkesten zijn (met vertraging in verband met de coronasituatie) intussen opgestart. We onderzoeken of het mogelijk is het
•
•
•
•
•
•
•
Er is adequate onderwijshuisvesting voor zowel basis- als voorgezet onderwijs
37
•
convenant uit te breiden naar andere kunstdisciplines. Het project Carnavalsloodsen De Lutte heeft subsidie ontvangen vanuit Cultuurregio Twente (Creatieve Broedplaatsen). Hier komen generaties, kennis, techniek en ambachtelijkheid samen, in verbinding met erfgoed. We willen dit project verbinden met andere projecten en educatie in Noordoost-Twente. Onder meer vanuit ‘carnaval in Noordoost-Twente als immaterieel erfgoed’ en de Twentse Maakplaatsen. Talent House Losser van de stichting Fundament heeft eveneens vanuit Cultuurregio Twente subsidie ontvangen als Creatieve Broedplaats. Het project is gericht op de inzet van onder meer cultuur en techniek ten behoeve van talentontwikkeling en participatie van jongeren. Activiteiten zijn opgestart, de initiatiefnemers zijn nog op zoek naar een geschikte locatie (en hopen op de Aloysiuslocatie). De initiatiefnemers gaan verder met de realisatie van het Grensmuseum in Overdinkel. Er is een stichting met een bestuur gevormd en er wordt gezocht naar financieringsmogelijkheden en een geschikte locatie. Bij voorkeur in de nabijheid van ’t Trefhuus. Festival Lutterzand Literair heeft een vaste plek gekregen in het culturele aanbod van Losser. Het vond in 2022 in verband met de coronasituatie plaats in mei (in plaats van januari).
De ervaring die hiermee is opgedaan leidt tot een heroverweging van de periode waarin het festival wordt georganiseerd. De organisatie zoekt structurele subsidie. In september 2022 is voor het eerst theaterfestival Groond op camping ’t Meuleman. Bij succes wordt het festival geprolongeerd in 2023. Het Erfgoed Deal-project Beken & Bleken van Losser betrekt het publiek bij het project via informatievoorziening en het organiseren van een publieksdag met informatie en excursies in het voorjaar van 2023. De provincie Overijssel heeft een nieuwe regeling voor bibliotheken. Voor elke Overijsselse bibliotheek is een bedrag gereserveerd voor innovatie. Specifiek aandacht voor digitale vaardigheden, taalachterstand en een leven lang leren. Dit biedt mogelijkheden voor Losser. Voorwaarde is wel dat de gemeente in cofinanciering voorziet. We geven verder uitvoering aan het in 2021 vastgestelde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP). Schoolbesturen stellen in samenspraak met de gemeente een businesscase op voor schoolgebouwen waarvoor een voorziening staat gepland. In 2023 wordt verder gewerkt aan de planontwikkeling van de volgende schoolgebouwen: Mariaschool Beuningen (in combinatie met dorpshuis), Pax Christi Overdinkel (renovatie) en Veldzijde Losser (renovatie).
Mantelzorgers zijn ondersteund op het gebied van advies, informatie, respijtzorg en praktische hulp
•
• • •
•
Voor 2023 wordt een nieuw uitvoeringsplan ingediend, waarbij de behoeften van mantelzorgers worden verwerkt. De behoeften van jonge mantelzorgers wordt gepeild. Deze behoeften worden in 2023 uitgezet in acties. Het Alzheimer café wordt gecontinueerd. We onderzoeken de behoeften van werkende mantelzorgers. Waar nodig zetten we deze behoeften om in acties. Mantelzorgers krijgen de jaarlijkse mantelzorgwaardering.
Doelstelling (S3): De gemeente Losser zet in op vroegtijdige signalering om de zelfredzaamheid te bevorderen. Resultaat Bestaande initiatieven voor kwetsbare inwoners zijn gestimuleerd.
Activiteiten/Speerpunten •
• •
De integrale aanpak van armoedebestrijding wordt gestimuleerd en de toegang tot schuldhulpverlening wordt meer onder de aandacht gebracht. De coördinator Armoedebeleid stimuleert en verbindt de lokale en regionale initiatieven. We verruimen de inkomensgrens naar 130% van het sociaal minimum, daar waar sprake is van armoede met directe gevolgen voor kinderen.
Nieuwe initiatieven rondom normaliseren, signalering en preventie zijn opgezet.
•
De nieuwe initiatieven zijn terug te vinden in het Innovatieplan sociaal domein 2021-2024. Voorbeelden hiervan zijn het ontwikkelen van voorliggende/algemene voorzieningen voor jeugdigen en volwassenen als dagopvang, weerbaarheidstrainingen en het project Geboeid #Nofilter.
De kennis en kunde van interne en externe verwijzers en andere betrokken partijen is optimaal benut
•
De samenwerking met huisartsen, scholen, jeugdreclassering, jeugdbescherming en andere ketenpartners is gecontinueerd.
Doelstelling (S4): De gemeente Losser biedt tijdig, passende ondersteuning en zorg. Resultaat De ondersteuning aan de inwoner is passend, toegankelijk en (kosten)adequaat, vanuit de visie "zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig".
38
Activiteiten/Speerpunten •
•
We borgen de inzet van de 18-/18+ consulent om de overgang tussen de verschillende wetgevingen (18-/ 18+) vloeiend te laten verlopen, zodat inwoners hier zo min mogelijk hinder van ondervinden. We zetten in op het organiseren van (meer) lokale activiteiten om jeugdigen, die kwetsbaar dreigen te worden, vroegtijdig, laagdrempelig en nabij te kunnen ondersteunen. Hierbij is normaliseren ons uitgangspunt. Voorbeelden hiervan zijn SOVA en KIES trainingen, maar ook een aantal pilots uit het Innovatieplan sociaal domein 2021-2024.
•
•
•
•
We intensiveren de samenwerking met werkgevers die specifiek gericht zijn op het begeleiden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, waaronder het Servicebedrijf. Binnen het Servicebedrijf werken mensen vanuit verschillende regelingen, waarvoor een eenduidige manier van begeleiding wenselijk is. De begeleidingsbehoefte is breder dan alleen gericht op het werk. Derhalve is het voorstel om in 2023 een integrale jobcoach ook begeleiding te laten bieden op de verschillende leefgebieden van de werknemer bijvoorbeeld financiën. Hierdoor proberen wij uitval op het werk te voorkomen. Voor de groeiende doelgroep die loonkostensubsidie ontvangt, bieden we onder andere job-coaching, trajectbegeleiding en nazorg op maat om daarmee duurzame oplossingen te bieden voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De inkrimping van de Wswpopulatie gaat gestaag verder. Dat zal in 2023 een gering effect hebben op de realiseerbare (detacherings)omzet en anderzijds op de uitvoeringskosten Wsw. In 2023 zullen de uitvoeringskosten meer in lijn worden gebracht met de populatieomvang. Alle Wsw-werknemers nemen actief deel in/aan de maatschappij. Bijna 70% is werkzaam bij een reguliere werkgever.
We realiseren dat door: in te zetten op persoonlijke ontwikkeling van de werknemers, het opbouwen en beheren van een netwerk van contacten en het leveren van maatwerk bij plaatsingen (jobcarving, jobcoaching, loonkostensubsidie, begeleidingsafspraken, passende tariefafspraken en de no-riskpolis).
Wat mag het kosten? Doelstelling (S1): De sociale cohesie in de dorpskernen van de gemeente Losser is gestimuleerd. Subdoel
Taakveld
Sociale cohesie in de dorpskernen
5.3 Cultuurpresentatie, productie en participatie
0
0
5.6 Media
0
0
1.610
60
0
0
1.610
60
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Totaal Sociale cohesie in de dorpskernen
39
Lasten
Baten
Doelstelling (S2): Het aanbod van (maatschappelijke) voorzieningen in de gemeente Losser sluit aan bij de lokale behoefte. Subdoel
Taakveld
Aanbod voorzieningen sluit aan bij lokale behoefte
3.4 Economische promotie
227
0
4.2 Onderwijshuisvesting
888
29
1.342
486
196
0
1.676
685
5.3 Cultuurpresentatie, productie en participatie
285
0
5.4 Musea
29
1
5.5 Cultureel erfgoed
26
19
5.6 Media
471
0
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
182
51
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
202
0
7.1 Volksgezondheid
945
0
6.467
1.272
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties
Totaal Aanbod voorzieningen sluit aan bij lokale behoefte
Lasten
Baten
Doelstelling (S3): De gemeente Losser zet in op vroegtijdige signalering om de zelfredzaamheid te bevorderen. Subdoel
Taakveld
Vroegtijdige signalering t.b.v. zelfredzaamheid
6.2 Wijkteams
Totaal Vroegtijdige signalering t.b.v. zelfredzaamheid
Lasten
Baten
1.664
0
1.664
0
Doelstelling (S4): De gemeente Losser biedt tijdig, passende ondersteuning en zorg. Subdoel
Taakveld
Tijdig, passende ondersteuning en zorg
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Baten 0
0
112
0
6.3 Inkomensregelingen
6.542
5.284
6.4 Begeleide participatie
3.841
236
6.5 Arbeidsparticipatie
1.070
0
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
4.435
247
6.2 Wijkteams
40
Lasten
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
3.469
0
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
4.418
0
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
0
0
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
1.953
0
25.840
5.767
Totaal Tijdig, passende ondersteuning en zorg
Lasten en baten per taakveld, programma Sociaal Programma Sociaal
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
3.4 Economische promotie
137
212
227
178
179
179
4.2 Onderwijshuisvesting
955
888
888
881
962
953
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.000
1.068
1.342
1.250
1.264
1.263
337
257
196
198
201
201
1.679
1.780
1.676
1.679
1.687
1.681
5.3 Cultuurpresentatie, productie en participatie
421
477
285
285
285
285
5.4 Musea
12
18
29
28
29
29
5.5 Cultureel erfgoed
1
24
26
26
27
27
5.6 Media
471
471
471
471
471
471
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
168
161
182
183
185
185
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
1.656
1.516
1.812
1.735
1.647
1.655
6.2 Wijkteams
1.254
1.314
1.776
1.674
1.680
1.680
6.3 Inkomensregelingen
6.763
6.378
6.542
6.571
6.614
6.569
6.4 Begeleide participatie
3.493
3.566
3.841
3.671
3.577
3.560
6.5 Arbeidsparticipatie
755
1.157
1.070
1.046
1.049
1.053
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
3.535
4.000
4.435
4.374
4.488
4.488
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
3.066
3.308
3.469
3.495
3.575
3.560
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
4.300
4.064
4.418
4.471
4.629
4.629
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
9
0
0
0
0
0
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
1.960
1.931
1.953
1.867
1.789
1.789
916
938
945
958
973
973
32.889
33.528
35.581
35.042
35.311
35.232
3.4 Economische promotie
0
0
0
0
0
0
4.2 Onderwijshuisvesting
179
27
29
29
30
30
4.3 Onderwijsbeleid en
462
486
486
487
487
487
Lasten
5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties
7.1 Volksgezondheid Totaal - Lasten
Baten
41
leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering
462
0
0
0
0
0
5.2 Sportaccommodaties
667
640
685
695
705
705
5.4 Musea
2
0
1
1
1
1
5.5 Cultureel erfgoed
0
17
19
19
19
19
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
33
47
51
52
53
53
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
37
56
60
61
62
62
6.3 Inkomensregelingen
5.857
5.194
5.284
5.377
5.427
5.427
6.4 Begeleide participatie
400
250
236
231
246
246
6.5 Arbeidsparticipatie
21
0
0
0
1
1
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
475
232
247
247
364
364
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
13
0
0
0
0
0
8.609
6.949
7.099
7.199
7.394
7.394
0.10 Mutatie reserves
714
0
0
0
0
0
Totaal - Storting reserves
714
0
0
0
0
0
0.10 Mutatie reserves
585
637
527
185
178
178
Totaal - Onttrekking reserves
585
637
527
185
178
178
24.410
25.942
27.955
27.657
27.739
27.660
Totaal - Baten
Storting reserves
Onttrekking reserves
Sociaal
Toelichting Omwille van de inzichtelijkheid richten we ons in de toelichting hieronder op de financiële verschillen die het gevolg zijn van de uitvoering van beleid. De financiële effecten van de bedrijfsvoering (doorbelasting) en rente en afschrijving brengen we in de tabellen per taakveld wel cijfermatig tot uitdrukking maar deze worden hier in het programma inhoudelijk niet verder toegelicht. Deze toelichting is terug te vinden in het Programma Bestuur en Dienstverlening, onder Algemene Dekking. Mutaties kleiner dan € 10.000 worden niet afzonderlijk toegelicht. Een nadere toelichting op de werkwijze treft u in de Leeswijzer. 3.4 Economische promotie Soort
Onderdeel
2022
2023
Verschil
Lasten
In beleidstoelichting
166
162
-4
Verdeelde kosten
46
65
19
212
227
15
Totaal Lasten
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld laten geen grote afwijking zien.
42
4.2 Onderwijshuisvesting Soort
Onderdeel
2022
2023
Verschil
Baten
In beleidstoelichting
6
7
0
Verdeelde kosten
20
22
2
27
29
2
In beleidstoelichting
726
741
15
Verdeelde kosten
162
146
-15
888
888
0
Totaal Baten Lasten
Totaal Lasten
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld stijgen met € 15.000 ten opzichte van 2022. Voor bijna € 23.000 wordt de stijging veroorzaakt door hogere afschrijvingslasten. De oorzaak hiervan ligt in nieuwe investeringen. Voor de geplande nieuwe investeringen verwijzen wij u naar de betreffende bijlage. Daarnaast stijgen de lasten van belastingen met € 7.500 als gevolg van inflatie. Daartegenover staat dat in 2022 rekening was gehouden met € 20.000 aan extra kosten in het kader van MOP Onderwijs. Het resterende verschil van € 5.000 is vooral het gevolg van loon- en prijsstijging. De totale baten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld laten geen grote afwijking zien. 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Soort
Onderdeel
2022
2023 Verschil
Baten
In beleidstoelichting
486
486
1
486
486
1
In beleidstoelichting
894
1.132
238
Verdeelde kosten
174
210
36
1.068
1.342
274
Totaal Baten Lasten
Totaal Lasten
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld stijgen met € 238.000 ten opzichte van 2022. De kosten nemen met € 80.000 toe doordat extra middelen worden gereserveerd voor het onderwijsachterstanden-beleid. Dit om taalachterstanden bij kinderen weg te werken en te voorkomen. Daarnaast wordt incidenteel € 100.000 beschikbaar gesteld in 2023 voor integraal werken en samenwerken met onderwijs en ketenpartners. De kosten voor lokaal achterstandenbeleid stijgen met € 18.000 vanwege inflatie. Als gevolg van een reguliere prijsstijging nemen de kosten van het leerlingenvervoer met € 33.000 toe. Het resterende verschil van € 7.000 wordt hier verder niet toegelicht. De totale baten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld blijven nagenoeg gelijk met 2022 en worden hier inhoudelijk verder niet toegelicht.
43
5.1 Sportbeleid en activering Soort
Onderdeel
2022
2023
Verschil
Lasten
In beleidstoelichting
242
179
-63
Verdeelde kosten
16
17
2
257
196
-61
Totaal Lasten
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld dalen in 2023 met € 63.000. Voor € 15.000 wordt de daling van de lasten verklaard doordat in 2022 een bedrag beschikbaar was voor het onderzoek naar de samenwerking van de NOT gemeenten op het gebied van de binnensportaccommodaties. Verder was voor de uitvoering van het lokaal sportakkoord een bedrag van € 10.000 beschikbaar in 2022. Daarnaast is er in 2022 eenmalig € 50.000 beschikbaar gesteld voor extra activiteiten in het kader van het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB). Daarentegen stijgen de kosten voor Brede impuls combinatiefuncties met € 9.000 als gevolg van reguliere prijsstijging. Het resterende verschil van € 3.000 wordt hier verder niet toegelicht. 5.2 Sportaccommodaties Soort
Onderdeel
2022
2023
Verschil
Baten
In beleidstoelichting
638
684
46
Verdeelde kosten
1
1
0
640
685
46
In beleidstoelichting
1.034
1.035
1
Verdeelde kosten
746
640
-106
1.780
1.676
-105
Totaal Baten Lasten
Totaal Lasten
De totale baten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld stijgen in 2023 met € 46.000. Deze stijging wordt veroorzaakt doordat de tarieven voor het gebruik van de sportaccommodaties en de prijzen van de entreekaarten, zwemlessen en horeca van het zwembad zijn verhoogd als gevolg van inflatie. De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld laten geen grote afwijking zien. 5.3 Cultuurpresentatie, productie en participatie Soort
Onderdeel
2022 2023 Verschil
Lasten
In beleidstoelichting
459
228
-232
Verdeelde kosten
17
57
40
477
285
-192
Totaal Lasten
De totale lasten op dit taakveld dalen in 2023 met € 232.000 ten opzichte van 2022.
44
De daling van de lasten in 2023 ten opzichte van 2022 wordt veroorzaakt door het wegvallen van de incidentele kosten voor compensatie van corona voor de cultuursector. Het gaat hierbij om een bedrag van € 210.000. Daarnaast was in 2022 een bijdrage van € 25.000 in de begroting opgenomen voor het opstellen van een kerkenvisie. Het resterende verschil van € 3.000 wordt hier niet toegelicht. 5.4 Musea Soort
Onderdeel
2022
2023
Verschil
Baten
In beleidstoelichting
0
0
0
Verdeelde kosten
0
1
1
0
1
1
In beleidstoelichting
11
12
0
Verdeelde kosten
7
17
10
18
29
11
Totaal Baten Lasten
Totaal Lasten
De totale lasten en baten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld laten geen grote afwijking zien. 5.5 Cultureel erfgoed Soort
Onderdeel
Baten
In beleidstoelichting
2022
2023
Verschil
17
19
1
17
19
1
24
26
2
24
26
2
Totaal Baten Lasten
In beleidstoelichting
Totaal Lasten
De totale lasten en baten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld laten geen grote afwijking zien. 5.6 Media Soort
Onderdeel
2022
2023
Verschil
Lasten
In beleidstoelichting
471
471
0
471
471
0
Totaal Lasten
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld laten geen afwijking zien. 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Soort
Onderdeel
Baten
In beleidstoelichting
46
50
4
Verdeelde kosten
1
1
0
47
51
4
Totaal Baten
2022 2023 Verschil
Lasten
In beleidstoelichting
74
90
16
.
Verdeelde kosten
88
92
4
161
182
20
Totaal Lasten
45
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld stijgen met € 16.000 in 2023. Dit wordt veroorzaakt doordat € 10.000 gereserveerd wordt voor het stimuleren van andersoortige evenementen. De resterende € 6.000 wordt hier verder niet toegelicht. De totale baten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld laten geen grote afwijking zien. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Soort
Onderdeel
2022
Baten
In beleidstoelichting
52
57
4
Verdeelde kosten
3
4
0
56
60
5
1.415 1.608
192
Totaal Baten Lasten
In beleidstoelichting Verdeelde kosten
Totaal Lasten
101
2023 Verschil
204
103
1.516 1.812
295
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld stijgen in 2023 met € 192.000. Voor Sociaal Cultureel werk is in 2023 € 101.000 beschikbaar gesteld voor een breed aanbod aan sport en cultuur. Daarnaast wordt er voor de kinderopvang in 2023 incidenteel € 20.000 beschikbaar gesteld voor een doorgaande lijn en goede overdracht van kinderopvang naar basis- en voortgezet onderwijs. Ook stijgen de kosten door de indexering van de subsidie van Fundament. Dit gaat om een bedrag van € 63.000. Het resterende verschil van € 8.000 wordt hier verder niet toegelicht. De totale baten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld laten geen grote afwijking zien. 6.2 Wijkteams Soort
Onderdeel
2022
2023 Verschil
Lasten
In beleidstoelichting
428
438
109
Verdeelde kosten
886 1.239
353
1.314 1.776
462
Totaal Lasten
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld stijgen in 2023 met € 109.000. Deze stijging wordt voor € 90.000 veroorzaakt door de hier opgenomen stelpost voor compensatie van opgelopen tarieven als gevolg van de loonstijging in de zorg. De stijging wordt verder voor € 10.000 veroorzaakt door de hogere bijdrage aan regio Twente voor het onderdeel OZJT. De resterende € 9.000 wordt hier verder niet toegelicht.
6.3 Inkomensregelingen Soort
Onderdeel
2022
2023
Verschil
Baten
In beleidstoelichting
5.194
5.284
90
5.194
5.284
90
5.553
5.542
89
Totaal Baten Lasten
46
In beleidstoelichting
Verdeelde kosten Totaal Lasten
825
900
75
6.378
6.542
64
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld stijgen in 2023 met € 89.000. In 2022 was een bedrag van € 50.000 geraamd voor de invoering van de Wet modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer. Daarnaast is het budget voor bijzondere bijstand € 13.000 lager in 2023 dan 2022. In 2022 is € 13.000 incidenteel beschikbaar gesteld aan Coronasteun voor de voorziene toename van armoedeproblematiek. Tegenover deze lagere kosten zien we een stijging van de kosten van de loonkostensubsidie. Het is enerzijds een middel om kwetsbare inwoners te laten participeren in de maatschappij, en anderzijds om de kosten van de uitkeringen te beteugelen. De kosten ramen we in 2023 € 138.000 hoger dan in 2022. Verder stijgen de kosten voor de bijstand voor zelfstandigen (€ 6.000) en als gevolg van reguliere loon- en prijsstijgingen (€ 8.000). De totale baten op dit taakveld stijgen in 2023 met € 90.000. Dit voordeel wordt veroorzaakt door een hogere BUIG-bijdrage: we verwachten dat deze in 2023 € 90.000 hoger is dan in 2022. 6.4 Begeleide participatie Soort
Onderdeel
2022
2023
Verschil
Baten
In beleidstoelichting
250
236
-14
Verdeelde kosten
0
0
0
250
236
-14
In beleidstoelichting
3.857
3.928
71
Verdeelde kosten
-291
-87
205
3.566
3.841
276
Totaal Baten Lasten
Totaal Lasten
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld stijgen in 2023 met € 71.000. Op het onderdeel sociale werkvoorziening is een actuele berekening van de loonkosten gemaakt. Vooral door natuurlijk verloop dalen de kosten, in 2023 met een bedrag van € 74.000. Er is geen sprake meer van nieuwe instroom in de Sociale Werkvoorziening. In plaats daarvan kunnen mensen met een arbeidshandicap met een loonkostensubsidie aan het werk bij werkgevers. We kunnen daarom de ontwikkelingen rond de Sociale werkvoorziening en de kostendaling niet los zien van de stijging van de loonkostensubsidie, die onder het taakveld 6.3 Inkomensvoorzieningen is toegelicht. Daarentegen stijgen de kosten door het toevoegen van loon- en prijscompensatie met € 145.000 voor het onderdeel participatie. Het betreft de compensatie voor een decentralisatie-uitkering die ieder jaar als taakmutatie aan het programma sociaal domein wordt toegevoegd. Overigens wordt deze decentralisatie-uitkering in 2023 onderdeel van de algemene uitkering. De totale baten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld dalen in 2023 met € 14.000. In samenhang met de daling van de loonkosten dalen de baten op dit taakveld, omdat met minder mensen ook minder werk kan worden uitgevoerd. De daling van de inkomsten uit
47
detachering is € 11.000 in 2023 ten opzichte van 2022. De resterende € 3.000 wordt hier verder niet toegelicht. 6.5 Arbeidsparticipatie Soort
Onderdeel
2022
2023
Verschil
Baten
In beleidstoelichting
0
0
0
0
0
0
In beleidstoelichting
311
228
-83
Verdeelde kosten
846
842
-4
1.157
1.070
-87
Totaal Baten Lasten
Totaal Lasten
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld nemen af in 2023 met € 83.000. Deze daling wordt vooral veroorzaakt door het wegvallen van incidentele budgetten. In 2022 is € 19.000 begroot voor het intensiveren van de dienstverlening voor re-integratie voor mensen die als gevolg van de coronacrisis in de bijstand instromen. Daarnaast is in 2022 € 70.000 begroot voor het op peil houden van de reguliere dienstverlening doordat de instroom in de bijstand toeneemt. De resterende € 6.000 wordt hier verder niet toegelicht. De totale baten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld laten geen grote afwijking zien. 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Soort
Onderdeel
2022
2023 Verschil
Baten
In beleidstoelichting
232
247
15
232
247
15
3.291 3.474
283
Totaal Baten Lasten
In beleidstoelichting Verdeelde kosten
Totaal Lasten
709
861
152
4.000 4.435
435
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld stijgen met € 283.000 in 2023 ten opzichte van 2022. De kosten stijgen op de onderdelen Vervoersvoorzieningen (€ 61.000), Woonvoorzieningen (€ 12.000), Rolstoelen (€ 15.000) en Ondersteuningsbehoeften (€ 190.000). Dit wordt vooral verklaard door de verwerkte loon- en prijsindexatie. De resterende € 5.000 wordt hier verder niet toegelicht. De totale baten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld stijgen met € 15.000 in 2023 ten opzichte van 2022. Deze stijging wordt veroorzaakt doordat de eigen bijdrage Wmo toeneemt met € 14.000 als gevolg van inflatie.
48
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Soort
Onderdeel
2022
Lasten
In beleidstoelichting
2.821 3.026
Verdeelde kosten Totaal Lasten
487
2023 Verschil 205
443
-44
3.308 3.469
161
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld stijgen in 2023 met € 205.000 ten opzichte van 2022. Op het onderdeel Schuldhulpverlening wordt € 17.000 extra ingezet voor de uitbreiding van de doelgroep minima en dan specifiek voor kindregelingen. De overige stijging van de kosten op de onderdelen Schuldhulpverlening en Huishoudelijke Verzorging van € 188.000 wordt veroorzaakt door reguliere loon- en prijsstijgingen. 6.72 Maatwerkdienstverlening 18Soort
Onderdeel
2022
Lasten
In beleidstoelichting
4.064 4.418
354
4.064 4.418
354
Totaal Lasten
2023 Verschil
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld stijgen in 2023 met € 354.000. Deze stijging is vooral het gevolg van reguliere loon- en prijsstijgingen. 6.82 Geëscaleerde zorg 18Soort
Onderdeel
2022
2023
Verschil
Lasten
In beleidstoelichting
1.931
1.953
22
1.931
1.953
22
Totaal Lasten
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld stijgen in 2022 met € 22.000. Deze stijging is vooral het gevolg van reguliere loon- en prijsstijgingen. 7.1 Volksgezondheid Soort
Onderdeel
2022
2023
Verschil
Lasten
In beleidstoelichting
926
920
-6
Verdeelde kosten
12
25
13
938
945
7
Totaal Lasten
De totale lasten voor de uitvoering van beleid op dit taakveld laten geen grote afwijking zien. 0.10 Mutatie reserves Soort
Onderdeel
2022
2023
Verschil
Onttrekking reserves
In beleidstoelichting
637
527
-110
637
527
-110
Totaal Onttrekking reserves
49
Toelichting De onttrekking aan de reserves is € 110.000 lager dan in 2022. Dit heeft te maken met de in 2022 opgenomen kosten voor Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (€ 50.000), meerjarenonderhoud schoolgebouwen (€ 20.000) en de kosten van een integraal consult (€ 40.000). Deze kosten zijn in 2022 gedekt door aanwending van de daartoe gevormde bestemmingsreserves.
50
2.2. Programma Fysiek Programmadoel: "Losser is een duurzame, schone en veilige gemeente met ruimte voor de kwaliteiten van het Noordoost Twentse landschap en de vitale dorpskernen." Doelstellingen: 1. 2. 3. 4.
De gemeente Losser heeft een vitale landelijke omgeving De gemeente Losser biedt ruimte voor maatschappelijk verantwoord ondernemen We laten een gezonde leefomgeving na aan de volgende generaties In de gemeente Losser is het prettig wonen en leven
Wat willen we bereiken? Doelenboom Programma Fysiek Doel 1. De gemeente Losser heeft een vitale landelijke omgeving
Resultaat • •
•
•
2. De gemeente Losser biedt ruimte voor maatschappelijk verantwoord ondernemen
•
•
•
3. We laten een gezonde leefomgeving na aan de volgende generaties
•
•
•
•
51
De kernkwaliteiten van het landschap zijn behouden en versterkt in samenwerking met belanghebbenden. Sloop en hergebruik van voormalige agrarische gebouwen is gefaciliteerd door de inzet van sloopvouchers en nieuwe beleidsinstrumenten zoals bijvoorbeeld schuren voor schuren beleid. De gemeente Losser is ontsloten met goede verbindingen tussen kerkdorpen, natuurgebieden en omliggende steden. De relatie tussen de dorpskernen en het omliggende landschap in de gemeente Losser is duurzaam versterkt. Het toerisme is versterkt door differentiatie van het verblijfsrecreatief aanbod, kwaliteitsverbetering en productvernieuwing. Werkgelegenheid is gestimuleerd doordat bestaande en nieuwe bedrijven zowel binnen de gemeente als de regio kansen en ruimte krijgen om zich verder te ontwikkelen binnen de kaders die er zijn. De gemeente Losser is vermarkt als de 'Schatkamer van Twente'. Het thema Duurzaamheid is stelselmatig betrokken in de voorbereiding en uitvoering van gemeentelijke taken en initiatieven. De gemeente Losser is in 2022 minimaal 20% energieneutraal (dit betreft een doelstelling uit de vorige programmabegroting die in twee jaar gemeten kan worden). De Losserse samenleving is en wordt gestimuleerd om initiatieven op het gebied van duurzaamheid te ontwikkelen en uit te voeren. De gemeente Losser voldoet aan de doelstellingen van
•
• •
4. In de gemeente Losser is het prettig wonen en leven
•
•
• •
'Afvalloos Twente in 2030'. We maken de gemeente Losser klimaatbestendig in een tempo dat gelijk is aan de (verwachte) snelheid van de klimaatverandering. De openbare ruimte is schoon, heel en veilig. De openbare ruimte is kwalitatief passend ingericht afgestemd op de gebruiksfunctie. Bij het vervangen en verbeteren van voorzieningen in de openbare ruimte zijn op integrale wijze de brede gemeentelijke doelstellingen nagestreefd. De gemeente Losser borgt de omgevingskwaliteit en sociale cohesie door de actuele regels correct toe te passen en te handhaven en verantwoord ruimte te bieden. Er is variatie en kwaliteit in het woningaanbod. Kernen hebben een aantrekkelijk en toekomstbestendig voorzieningenniveau.
Wat gaan we er voor doen? Activiteiten Programma Fysiek Doelstelling (F1): De gemeente Losser heeft een vitale landelijke omgeving. Resultaat De kernkwaliteiten van het landschap zijn behouden en versterkt in samenwerking met belanghebbenden
Activiteiten/Speerpunten •
•
•
•
• •
•
Sloop en hergebruik
52
•
We zetten ons netwerk en onze kennis proactief in ten behoeve van het ontwikkelen, stimuleren en borgen van de kwaliteiten van het landschap. Dat doen we door ondernemers, (maatschappelijke) organisaties, overheden en inwoners met elkaar in contact te brengen. Om te voorkomen dat landschapselementen illegaal worden verwijderd zetten we in op meer handhaving om het landschap te beschermen. Dit onder andere door extra Boa (domein II) capaciteit hierop in te zetten. Waar mogelijk wordt het aantal bomen in de kernen vergroot. Dit wordt gedaan door extra bomen te planten op de meest geschikte plaatsen, mede als onderdeel van herinrichtingsprojecten. In de Omgevingsvisie en het Groenbeleidsplan geven we aandacht aan de mogelijkheden van versterking van de landschapskwaliteit rondom onze kernen en in het buitengebied. Onder meer door gericht beheer van gemeentelijke houtwallen en wegbermen wordt extra kwaliteit toegevoegd. In projecten is aandacht voor landschappelijk erfgoed. (Zie ook programma Sociaal). Met het project Beken & Bleken heeft Losser een Erfgoed Deal verworven. Behoud en versterking van de kernkwaliteiten van het landschap is hierin één van de speerpunten (zie ook programma Sociaal). Een cultuurhistorische waardenkaart en een landschapsbiografie zijn waardevolle instrumenten bij het vastleggen van cultuurhistorische waarden van het landschap.
We onderzoeken de mogelijkheden hierin voor Losser. Waar mogelijk worden de beleidsinstrumenten zoals opgenomen in
de beleidsnotitie “Buitengebied met ruimtelijke kwaliteit” ingezet. Dit nieuwe beleid maakt het slopen van voormalige agrarische bebouwing eenvoudiger voor eigenaren. Door de ontwikkelbehoefte te verbinden met de sloopopgave wordt de sloop van vrijkomende en landschapontsierende agrarische bebouwing zoveel als mogelijk gefaciliteerd.
van voormalige agrarische gebouwen is gefaciliteerd
De gemeente Losser is ontsloten met goede verbindingen tussen dorpen, natuurgebieden en omliggende steden
•
•
•
•
•
De relatie tussen de dorpskernen en het omliggende landschap in de gemeente Losser is duurzaam versterkt
•
• •
Knelpunten in routes lossen we waar mogelijk op. Hierin werken we nauw samen met het Routebureau Twente. Ook gaan we op zoek naar nieuwe verbindingen via struinpaden. De verbinding Stuwwal - Dinkeldal vormt hiervoor een pilot. Samen met de Duitse buurgemeenten Gronau en Bad Bentheim zorgen we voor een betere bereikbaarheid en ontsluiting van de Drielandsteen. We zoeken naar mogelijkheden voor een betere grensoverschrijdende fiets/ wandelverbinding en zorgen ervoor dat de elektrokar uit Overdinkel dichtbij de Drielandsteen kan komen. Ook onderzoeken we de mogelijkheden om hier een (toekomstig grensoverschrijdend) cultureel informatieve plek in te richten. De plannen voor een Grensmuseum Overdinkel (zie programma sociaal) passen uitstekend binnen deze ontwikkelingen. We werken verder aan de (fiets)verbinding van de Hogeboekelweg met het centrum van Losser, in combinatie met verschillende autonome ontwikkelingen in de openbare ruimte. Afgelopen jaren is gewerkt aan de (concept)visie ‘Losser aan de Dinkel’. In 2023 wordt verder gewerkt aan de uitvoering van enkele deelprojecten waarvoor externe bijdragen zijn verworven. Losser aan de Dinkel is verweven met het project Beken & Bleken van Losser, welke beiden weer bijdragen aan de doelstellingen vanuit het Parapluplan centrum Losser. We zetten zoeken naar mogelijkheden om andere dorpen te ontsluiten via het openbaar vervoer.
De (ontwerp)visies voor de Kwaliteitsimpuls Beuningen en Glane worden verder uitgewerkt en afgerond. Hierin is aandacht voor de inpassing van de dorpskernen in het (Nationaal) landschap. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan de uitvoering van deelprojecten uit het uitvoeringsprogramma. Uitvoering van deelprojecten uit het programma “Losser aan de Dinkel” en Beken & Bleken van Losser. Uitvoering van deelproject “Dorpsranden De Lutte” uit het programma "Kwaliteitsimpuls De Lutte".
Doelstelling (F2): De gemeente Losser biedt ruimte voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Taakveld Het toerisme is versterkt door differentiatie van het verblijfsrecreatief aanbod, kwaliteitsverbetering en productvernieuwing
53
Activiteiten/Speerpunten •
•
Cultuur/erfgoed en toerisme hebben veel raakvlakken en versterken elkaar. We stimuleren productontwikkeling op het gebied van cultuur en erfgoed, recreatie en toerisme door subsidies te verlenen voor producten/projecten die zorgen voor meer overnachtingen en/of meer bestedingen in de gemeente Losser, en die ook zorgen voor een betere spreiding in de seizoenen en over de dorpen. Het beleid op het gebied van de Vrijetijdseconomie wordt herijkt. Dit zal aansluiten op de visie binnen Noordoost Twente en Twente. Hierbij wordt de brede sector betrokken.
Werkgelegenheid is gestimuleerd doordat bestaande en nieuwe bedrijven zowel binnen de gemeente als de regio kansen en ruimte krijgen om zich verder te ontwikkelen
•
• • •
•
• •
De gemeente Losser is vermarkt als de Schatkamer van Twente
•
•
•
•
We plannen werkbezoeken met het gehele college in. Daarnaast bezoekt de portefeuillehouder Economische Zaken met de accountmanager verschillende bedrijven. We volgen de (subsidie)regelingen en mogelijkheden voor ondersteuning aan ondernemers, en verwijzen/ondersteunen de ondernemers hierin. Maandelijks wordt een nieuwsbrief aan de ondernemers uitgegeven. Er vindt zowel ambtelijk als bestuurlijk periodiek overleg plaats met de verschillende ondernemersverenigingen. We haken aan bij de vergaderingen van de Samenwerkende Ondernemersverenigingen Gemeente Losser (SOGL). Het structureel samenwerkingsverband tussen Centrum Management Losser, de gemeente en andere investeerders wordt nader uitgewerkt. Hierdoor zijn we samen met de partners in het centrum beter in staat de gedane investeringen te borgen en te anticiperen op toekomstige ontwikkelingen. Op Twentse schaal ondersteunen we de Agenda voor Twente en de RegioDeal en proberen waar mogelijk lokale initiatieven te verbinden. In het kader van toekomstbestendige bedrijventerreinen onderzoeken we gemeentebreed de mogelijkheden tot revitalisatie of herstructurering van deze terreinen. Ook kijken we naar andere ruimtelijke mogelijkheden om eventuele uitbreidingswensen van bedrijven te faciliteren. We gaan door met het verbinden van toerisme en cultuur met de Schatkamer van Twente.
Het vermarkten hiervan gaat echter verder dan toerisme en cultuur & erfgoed. Ook het sociaal maatschappelijk gebied (inwoners, ondernemers) valt hieronder. In 2023 werken we eraan dat iedereen in Losser zich verbonden voelt dan wel deel uitmaakt van de Schatkamer van Twente, door op zoek te gaan naar de verhalen van de inwoners/ondernemers van vroeger en nu en de mensen die een rol spelen in de Schatkamer van Twente. Het Losserse erfgoed wordt gezien als ‘parels in de Schatkamer’. Dit brengen we onder de aandacht in onder meer projecten, educatie, arrangementen en routes. Het regionale project Geopark Twente biedt lokaal mogelijkheden om de geologische schatten van Losser onder de aandacht te brengen. Dit sluit aan bij het nieuwe lokale geologiemuseum. Waar mogelijk verbinden we lokale initiatieven op dit gebied met elkaar en met Geopark Twente. We stimuleren partijen de Schatkamer van Twente te gebruiken in hun communicatie. We streven naar eenheid in informatie en in uitstraling.
Doelstelling (F3): We laten een gezonde leefomgeving na aan de volgende generaties. Taakveld Duurzaamheid is stelselmatig betrokken in de voorbereiding en uitvoering van gemeentelijke taken en initiatieven
54
Activiteiten/Speerpunten • • • • •
De uitvoering van het duurzaamheidsbeleid is verankerd in de dynamische uitvoeringsagenda ‘Duurzaam Losser’. Onderhouden van grensoverschrijdende samenwerking binnen Noordoost Twente en met Duitsland op het gebied van duurzame energie. Een Noordoost Twents energiebedrijf is opgericht en ingericht. Beleidsplan circulaire economie is vastgesteld. Manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen is
• •
• •
De gemeente Losser is in 2022 minimaal 20% energieneutraal
• •
• • • • • •
• •
De Losserse samenleving is gestimuleerd om initiatieven op het gebied van duurzaamheid te ontwikkelen en uit te voeren
• •
•
•
55
ondertekend. Beleidsplan mobiliteit is vastgesteld. Er wordt voortdurend gekeken naar de eigen mogelijkheden voor grootschalige opwek van zonne-energie op gemeentelijke gronden/eigendommen. Regionale Energie Strategie Twente 2.0 is vastgesteld. Bij herinrichtingsprojecten in de Openbare Ruimte is Duurzaamheid één van de uitgangspunten (bijvoorbeeld het klimaatadaptief maken van de leefomgeving en toepassen van circulariteit (vanuit de eigen assets). We sluiten ‘Greune deals’ met woningcorporatie(s), scholen en verenigingen en bedrijven. We faciliteren initiatieven voor grootschalige energieprojecten via publiek eigenaarschap, bijvoorbeeld een tweede zonnepark in Overdinkel en een biogasbedrijf. We participeren in regionale fora voor grootschalige energieopwekking en distributie. We stimuleren (de opzet van) lokale energie coöperaties. Gemeentelijke voertuigen worden bij vervanging emissievrij. De verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed is volgens plan uitgevoerd. We plaatsen in de kernen en op toeristisch/strategische locaties openbare EV-laadpalen. We verzorgen een goed functionerend Energieloket met voldoende instrumenten om meters te kunnen maken op informeren, stimuleren en faciliteren van duurzaamheidsinitiatieven.
We willen hiervoor een Lossers Energiefonds optuigen om concrete verduurzamings- en inkoopacties te betalen juist voor hen die het niet of moeilijk zelf kunnen betalen (zowel eigenaren als huurders). Het energiefonds is bedoeld als geoormerkt geld dat snel door het college kan worden ingezet, mogelijk als verdubbelaar in combinatie met eventuele subsidies van bijvoorbeeld de provincie, als zich kansen voordoen om concrete duurzaamheidsinitiatieven te financieren. Dit fonds wordt eenmalig gevuld en moet in de jaren daarna worden voorzien van middelen via duurzame projecten of via dividend uit (nieuwe) aandeelhouderschappen. We geven uitvoering aan de aanpak Energiearmoede. We handhaven via de omgevingsdienst Twente de Co2-besparingsplicht voor industrie. We zetten ons netwerk en onze kennis pro actief in ten behoeve van het ontwikkelen en stimuleren van initiatieven op het gebied van duurzaamheid. We nemen als uitgangspunt dat stappen van (individuele) inwoners (natuurlijke personen) op gebied van duurzaamheid vrij zijn van vergunnings- en leges (bedrijfsmatige ontwikkelingen sluiten we hierbij uit). Indien een vergunning wel noodzakelijk is, dan worden leges terugbetaald.
Bij gemeentelijke rioleringsprojecten worden inwoners actief benaderd, om te stimuleren dat men het dakwater van de eigen woning afkoppelt van het vuilwaterriool en dit schone regenwater opvangt in regentonnen en/of de eigen tuin. Dit in combinatie met het bevorderen van ‘ontstenen’ en vergroenen van de tuinen (bijvoorbeeld via publiekscampagnes). Goede voorlichting en samenwerking met inwoners voor
• • De gemeente Losser voldoet aan de doelstellingen van 'Afvalloos Twente in 2030'
Er zijn maatregelen genomen om verontreiniging van de bodem te voorkomen We maken de gemeente Losser klimaatbestendig in een tempo dat gelijk is aan de (verwachte) snelheid van de klimaatverandering
•
•
klimaatbestendigheid, energietransitie en de circulaire economie door energiecafé's en continue gemeentebrede communicatiecampagnes. Evaluatie van het Zonneveldenbeleid is opgesteld. Uitvoering geven aan de vastgestelde wijkuitvoeringsplannen. Voorgestelde aanpassingen uit de tweede evaluatie van het project ‘Differentiatie tarieven Huis aan huis afval’ zullen worden doorgevoerd met als doel het aantal kilo’s restafval te verminderen. Bij het onderzoek naar een nieuw afvalbrengpunt zal worden gekeken naar het wettelijke aantal te scheiden fracties en er zal tevens worden onderzocht op welke wijze het afvalbrengpunt verder kan bijdragen aan strategische beleidsdoelstellingen op het gebied van duurzaamheid en circulariteit.
Komende jaren gaat de aandacht uit naar de monitoring en evaluatie van het beleid zoals geformuleerd in het regionale 'bodembeheerplan bodemkwaliteitskaart'. Het toezicht en de handhaving van grondverzet en toepassen van bouwstoffen is geïntensiveerd. En het vrije veld toezicht maakt hier een belangrijk onderdeel van uit. In 2023 is het de bedoeling om naast het reguliere toezicht vanuit de ODT ook Boa’s (domein II) in te zetten. •
•
•
• •
De resultaten uit de regionale Klimaatstresstesten en onze eigen berekeningen worden gebruikt voor het aangaan van de klimaatdialoog met de omgeving. Dit is weer input voor het op te stellen Water en Klimaatadaptatie-strategieplan. Stellen van eisen aan ruimtelijke ontwikkelingen (zowel de gemeentelijke ontwikkelingen als die van derden) op gebied van vooral waterberging en groen. Bij ontwerp en uitvoering van gemeentelijke plannen (ontwikkeling van de openbare ruimte, ontwikkeling bestemmingsplannen en dergelijke) voeren we concrete maatregelen op gebied van klimaatadaptatie en duurzaamheid door. Bij vervanging van openbaar groen wordt in lijn met het Groenbeleidsplan rekening gehouden met de gevolgen van klimaatverandering. Het Erfgoed Deal-project 'Beken & Bleken van Losser' verbindt de (her)inrichting van dorp en landschap met oplossingen voor klimaatopgaven. (Zie ook programma Sociaal).
Doelstelling (F4): In de gemeente Losser is het prettig wonen en leven. Taakveld De openbare ruimte is schoon, heel en veilig
Activiteiten/Speerpunten •
• •
De openbare ruimte is kwalitatief passend ingericht
56
• •
Opstellen van het planproces om te komen tot een visie op de kwaliteit openbare ruimte (verbrede Nota Kapitaalgoederen). Dit is afhankelijk van de voortgang van het opstellen van de Omgevingsvisie. Opstellen van een beleid- en vervangingsplan voor civieltechnische kunstwerken (waaronder onder andere bruggen, beschoeiingen). Deelnemen aan de landelijke opschoondag en de World Cleanup Day 2023, en hierbij de vrijwilligersgroep faciliteren en ondersteunen waar nodig. Binnen ruimtelijke projecten is aandacht voor de presentatie van kunst en erfgoed. Afronding van de herinrichting buitenruimte Erve Boerrigter (fase II) De
afgestemd op de gebruiksfunctie •
• •
• •
•
Bij het vervangen en verbeteren van voorzieningen in de openbare ruimte zijn op integrale wijze de brede gemeentelijke doelstellingen nagestreefd
De integrale ontwikkeling van de openbare ruimte is opgenomen in het Integraal Meerjarig Investerings- en onderhoudsprogramma voor de openbare ruimte (MIP). Door brede maatschappelijke opgaven en ambities te verbinden met autonome opgaven in de openbare ruimte wordt bijgedragen aan de strategische beleidsdoelen van de gemeente. Hieruit ontstaan programma's en projecten als: • •
•
De gemeente Losser borgt de omgevingskwaliteit en sociale cohesie door de actuele regels correct toe te passen en te handhaven en verantwoord ruimte
57
Lutte, ter verbetering van ‘ontvangstfunctie’ op basis van de visie “Kwaliteitsimpuls De Lutte”. Start uitvoering ontwikkeling centrumplein De Lutte en afronden “Gastvrij De Lutte”, mede ter bevordering doelstellingen op gebied van Recreatie en Toerisme (onderdeel Kwaliteitsimpuls De Lutte). Realisatie verbinding ’t Keampke en omgeving met centrumplein De Lutte (deelproject uit Dorpsranden-Kwaliteitsimpuls De Lutte). Uitwerken van de niet-technische delen van het Wegenbeleidsplan waaronder de uitwerking van wegvakken, waarbij gebruik en functie niet in overeenstemming zijn met de huidige inrichting, binnen de kaders van de vastgestelde Omgevingsvisie Het faciliteren/stimuleren van elektrisch rijden via het aanbieden van openbare laadinfrastructuur. Aanvang uitvoering aquathermie Zwembad Brilmansdennen om tot een aardgasloos gebouw te komen, waarbij de warmte wordt opgewekt met de restwarmte uit het effluent (na de zuivering) van de Rioolwaterzuiveringsinstallatie. Het retourwater wordt ingezet als watersuppletie voor het rijksmonument 'De Bleek' (opgenomen in het project 'Beken & Bleken van Losser. De Wijk-uitvoeringsplannen (Wup's) Beuningen en Losser-West zijn opgesteld. Inwoners en de Raad zijn door middel van een uitgebreid participatie proces betrokken bij de totstandkoming van deze Wup's.
•
•
•
Kwaliteitsimpuls Beuningen en Glane Vervolg uitvoeren van deelprojecten uit het uitvoeringsprogramma ‘Kwaliteitsimpuls De Lutte” (o.a. planproces herinrichting BeatrixstraatMargrietstraat, uitvoering centrumplein De Lutte (en de daarmee samenhangende deelprojecten: waterberging Kerkenbos, aanpassing Postweg en herinrichting Plechelmusstraat), dorpsrand De Lutte, Gastvrij De Lutte, afronding buitenruimte Erve Boerrigter). Integrale doorontwikkeling van de centrumontwikkelingen in Losser, gebaseerd op de 'drie-pijlersystematiek': vastgoed (waaronder de ruimtelijke aandachtsgebieden, openbare ruimte en 'dienstverlening/gastvrijheid'. Naast projecten als bijvoorbeeld ontwerpproces Raadhuisplein en het project 'Beken & Bleken van Losser' valt hieronder ook het opzetten van een structurele vorm van gezamenlijk centrummanagement. Op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt, hebben we in lijn met het Koersdocument invoering Omgevingswet de minimale acties getroffen om te kunnen werken volgens de Omgevingswet. De beleidscyclus (big8) is geïmplementeerd en blijft een continu proces. Binnen dit proces zetten we in op verbetering van onze dienstverlening en heldere en rechtvaardige handhaving (Oppakken & Doorpakken). Op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving wordt ook voor 2023 een uitvoeringsprogramma opgesteld, waarin we prioriteiten gaan