LOSSER Jaarrekening 2020 - 27-5-2021def.pdf

Wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling (F1): De gemeente Losser heeft een vitale landelijke omgeving. De kernkwaliteiten van het landschap zijn behouden en versterkt in samenwerking met belanghebbenden

33

Samenwerking We zetten ons netwerk en kennis proactief in ten behoeve van het ontwikkelen, stimuleren en borgen van de kwaliteiten van het landschap. Dat doen we door ondernemers, (maatschappelijke) organisaties en burgers met elkaar in contact te brengen. We bieden Losser aan als 'proeftuin', als ware het een 'living lab losser' voor zover passend bij onze doelstellingen.

Uitvoeringactiviteiten •

•

• • •

Om te voorkomen dat landschapselementen illegaal worden verwijderd gaan we inzetten op meer handhaving om het landschap te beschermen. In samenspraak met de provincie en andere gemeenten in NOT ontwikkelen we een beloningssysteem voor landschapsonderhoud. Voorzetting uitvoering Cascobeleid en actualisatie Cascokaart in overleg met de andere gemeenten in Noordoost-Twente. Vergroten van het aantal bomen in de kernen, door extra bomen te planten op de meest geschikte plaatsen. In het Groenbeleid- en beheerplan geven we ook aandacht aan de mogelijkheden van versterking van de landschapskwaliteit rondom onze kernen en in het buitengebied. Onder meer door gericht beheer van gemeentelijke houtwallen en wegbermen, kan extra kwaliteit worden toegevoegd.

Wat hebben we in 2020 gedaan?

Samenwerking/ Allianties We hebben de contacten met onder andere Saxion Hogescholen, Universiteit Twente en NovelT verstevigd. Een groep studenten van Saxion heeft in Losser een bootcamp gehad. We hebben NovelT en Universiteit Twente gekoppeld aan de Agrarische Dialoog. Tetem is in Losser betrokken geweest bij het thema Smokkelen. Met Design Lab zijn contacten gelegd omtrent de inzet van technologie voor het vergroten van sociale verbondenheid en onderzoek naar de gevolgen van quarantaine. Ook zijn er contacten gelegd met Wageningen University. We hebben regelmatig overleg met de partijen gevoerd om verbindingen tot stand te brengen. In verband met Corona heeft er veelvuldig overleg plaats gevonden met de Duitse gemeenten Gronau en Bad Bentheim. Uitvoeringsactiviteiten •

•

Sloop en hergebruik van voormalige agrarische

34

In het kader van handhaving van het illegaal verwijderen van landschapselementen is er nauw contact met de provincie, die in voorkomende gevallen bevoegd gezag is. Bij meldingen over het illegaal verwijderen, is er ter plaatse gecontroleerd. Ook is dit punt meegenomen in het hernieuwde PVTH-beleid. De (fysieke)inventarisaties ter behoefte van de groen vervangingsplan hebben plaatsgevonden. Afhankelijk van de resultaten uit de sessie met de Raad wordt verdere invulling gegeven aan het Groen beleid-/beheerplan.

Beleidsnotitie “Buitengebied met ruimtelijke kwaliteit” •

Met de uitwerking van de beleidsnotitie “Buitengebied met kwaliteit” wordt sloop van voormalige agrarische bebouwing

gebouwen is gefaciliteerd

eenvoudiger gemaakt en passend hergebruik gefaciliteerd. Het resultaat wordt bereikt door ontwikkelbehoefte te verbinden met de sloopopgave. De volgende beleidsinstrumenten worden ontwikkeld: o Sloopregistratie o 'Schuren voor schuren' beleid o 'Schuren voor uitbreiding (bedrijfs)woningen' beleid o Vereenvoudiging 'Rood voor rood' beleid o Pilot “Sloopbank”. Wat hebben we in 2020 gedaan? De beleidsnotitie is geactualiseerd en in concept afgerond. Tevens heeft afstemming met de provincie Overijssel plaatsgevonden. De definitieve conceptversie is gereed voor het participatietraject.

De gemeente Losser is ontsloten met goede verbindingen tussen kerkdorpen, natuurgebieden en omliggende steden

•

• • •

• • • •

•

We beschikken over goede recreatieve voorzieningen en streven naar de 'basis op orde’. Knelpunten in routes lossen we waar mogelijk op. Hierin werken we samen met Routenetwerken Twente. We ontsluiten het gebied rondom de voormalige vuilstort Tiekerveen zodat er een 'ommetje' in Overdinkel ontstaat. Verbetering Hogeboekelweg (groot onderhoud asfaltverharding in combinatie met fietsvriendelijke inrichting). Beschikken over goede recreatieve voorzieningen en de 'basis op orde'. Knelpunten in routes waar mogelijk oplossen. Samengewerkt wordt met het Routebureau van de Regio Twente. Verankeren “ontbrekende schakel in LAGA-fietspad (achter bedrijventerrein De Pol”) in gebiedsproces rondom de Dinkel. Vaststellen van een Gemeentelijke Mobiliteitsvisie (met uitvoeringsprogramma Mobiliteit). Inzetten op behoud van de huidige lijnvoering voor het openbaar vervoer. Gemeente Losser maakt met zeven andere Twentse gemeenten deel uit van MaaS-pilot Twente. Begin 2020 gaat de MaaS-pilot Twente van start. Dit biedt mogelijkheden om alternatieve vervoerswijzen in te laten zetten in het landelijk gebied. Gedragsbeïnvloeding verkeersveiligheid voor verschillende leeftijdsgroepen

Wat hebben we in 2020 gedaan? Routestructuren In 2020 zijn de voorbereidingen (procedureel en technisch) voor de realisatie van de ‘ontbrekende schakel’ in het LAGA-fietspad (achter bedrijventerrein De Pol) voortgezet. De mogelijkheden voor de ontbrekende verbinding Stuwwal-Dinkeldal in het wandelroutenetwerk zijn in kaart gebracht. Er is een fiets/wandelverbinding tussen Overdinkel en Gronau

35

gerealiseerd, die opgenomen is in het Twents wandel- en fietsroutenetwerk. Ommetje Overdinkel Bij de voormalige vuilstort in Overdinkel zijn uit onderzoek naar de waterkwaliteit en het bodemonderzoek geen bijzonderheden gekomen. We hebben een inrichtingsplan laten opstellen. Omdat op de voormalige stort wel verontreinigingen zijn en dit een rust en broedgebied voor reeën is hebben we de hele achterkant van de vijver tegen het talud van de voormalige stort afgeschermd met een ondoordringbare takkenwal. Deze takkenwal draagt tevens bij aan het versterken van de biodiversiteit. We hebben intensief samengewerkt met de dorpsraad. Het hekwerk langs de Tiekenveenweg is vervangen door een natuurlijker hekwerk dat door de dorpsraad is bekostigd. Herinrichting Hoge Boekelweg Conform coalitieakkoord zijn onderhoudsmiddelen in synergie ingezet voor bredere strategische beleidsdoelen van de gemeente. In dit geval zijn de investeringen in achterstallig groot onderhoud gecombineerd met een plan voor een fietsvriendelijke, waarvoor tevens een externe bijdrage is verworven. In 2020 is het groot onderhoud uitgevoerd en is het proces omtrent het verkeersbesluit in gang gezet. Mobiliteitsvisie Ten aanzien van de Gemeentelijke Mobiliteitsvisie zijn voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd. Tegelijkertijd speelden de voorbereidingen voor het proces om te komen tot een Omgevingsvisie.

Daarop is geconcludeerd dat het beter is om vanuit de Omgevingsvisie Losser een gedeelde visie op ruimte en mobiliteit te ontwikkelen en op basis hiervan een integraal Mobiliteitsplan op te stellen. Openbaar Vervoer Door zwaar teruggelopen reizigersaantallen ten gevolge van de Coronacrisis is de (openbaar) vervoerder genoodzaakt om op veel lijnen lagere frequenties te hanteren of zelfs lijnen te schrappen. Vooralsnog vallen de gevolgen voor Losser enigszins mee en zijn in de dienstregeling voor lijn 61 en 64 slechts kleine aanpassingen gedaan die, zo gauw de situatie het weer toelaat, weer worden teruggedraaid naar de oorspronkelijke situatie. Mogelijkheden tot wijziging(en) van - dan wel aanvulling(en) op- de bestaande lijnen zijn momenteel dan ook nihil. MaaS De opdracht voor het bouwen van een mobiliteitsplatform in het kader van Mobility as a Service binnen de MaaS-pilot Twente is in 2020 gegund aan het consortium Qarin-Tranzer. Zij hebben inmiddels een functionerende app die getest is door een groep WMO-gebruikers.

36

Een aantal communicatiemomenten zijn uitgesteld, maar de voorbereidende werkzaamheden hebben hier niet onder geleden. Dit platform gaat ook mogelijkheden bieden tot alternatieve wijzen van vervoer (bijvoorbeeld deelmobiliteit). Vooralsnog staat de (publieke) uitrol gepland voor mei 2021. Educatie en communicatie In het kader van een gezamenlijke provinciale aanpak op het gebied van educatie- en communicatieprojecten toegespitste gedragsbeïnvloeding voor diverse leeftijdscategorieën, zijn de volgende projecten uitgevoerd:

De relatie tussen de dorpskernen en het omliggende landschap in de gemeente Losser is duurzaam versterkt

• • •

ANWB Streetwise voor basisscholen Veilig op Weg voor basisscholen VOMOL (veilig omgaan met opvallend landbouwverkeer) voor basisscholen

•

We gaan opnieuw de boomfeestdag organiseren om daarmee ook de betrokkenheid van de Losserse jeugd bij het groen te versterken. Opstellen van Visies voor Kwaliteitsimpuls Beuningen en Glane. Start voorbereiding en zo mogelijk uitvoering van deelprojecten uit het programma “Losser aan de Dinkel”. Start voorbereiding en zo mogelijk uitvoering van deelproject “Dorpsranden De Lutte” uit programma “Kwaliteitsimpuls De Lutte”.

• • •

Wat hebben we in 2020 gedaan? Visie Kwaliteitsimpuls Glane In 2020 is, nadat eind 2019 het participatieproces in Glane heeft plaatsgevonden (en uw raad is geïnformeerd), samen met de Dorpsraad de laatste hand gelegd aan de tekst van de Visie. Vervolgens heeft de Visie formeel ter inzage gelegen en zijn de ingekomen reacties verzameld. Visie Kwaliteitsimpuls Beuningen In 2020 zijn voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd voor het proces om te komen tot een Visie. De focus lag echter vooral op het ondersteunen van de initiatiefgroep uit Beuningen bij de realisatie van een Dorpshuis. Daarbij is onderzocht welke samenwerkingsvormen mogelijk zijn en is o.a. bij de Voorjaarsnota een krediet beschikbaar gesteld. Verder is ingezet op het zekerstellen van reeds verworven externe bijdragen. Losser aan de Dinkel Begin 2020 is de Visie Losser aan de Dinkel aan uw raad gepresenteerd. Daaruit zijn twee parallelle sporen ontstaan. Enerzijds starten met de voorbereiding van deelprojecten vanwege verworven subsidies en anderzijds de vraag om het participatietraject (deels) opnieuw te doorlopen om zodoende nog meer mooie koppelkansen te

37

signaleren (dit laatste is vanwege de corona maatregelen nog niet opgestart). Verder is in 2020 hard gewerkt aan een subsidieaanvraag in het kader van de Erfgoeddeal. De visies Parapluplan centrum Losser en Losser aan de Dinkel zijn hierbij verknoopt, waarbij erfgoed bijdraagt doelstellingen op het gebied van Klimaatadaptatie en Energietransitie. Boomfeestdag De organisatie van de boomfeestdag is in 2020 helaas niet doorgegaan. Wel is er geïnvesteerd in een 60-tal bomen, die via project Groene Loper aan particulieren beschikbaar zijn gesteld Doelstelling (F2): De gemeente Losser biedt ruimte voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het toerisme is versterkt door differentiatie van het verblijfsrecreatief aanbod, kwaliteitsverbetering en productvernieuwing

• •

•

De rol van de gemeente is aanjagen, faciliteren en verbinden. We willen graag -samen met de ondernemers- meer overnachtingen en meer bestedingen in de hele gemeente realiseren. Dit komt ten goede aan de leefbaarheid in de kernen en de werkgelegenheid. We stimuleren en faciliteren nieuwe initiatieven binnen de aanwezige kaders. Bij de beoordeling van nieuwe initiatieven in de verblijfsrecreatieve sector wordt vooral gekeken of een initiatief een aantoonbare meerwaarde heeft. Door bij de onderbouwing van de initiatieven gebruik te maken van de ‘Leisure Leefstijlen’ wordt ingezet op een betere afstemming tussen vraag en aanbod.

Wat hebben we in 2020 gedaan? Actieprogramma Recreatie en Toerisme We hebben initiatieven gestimuleerd, die ten goede kwamen aan het toerisme. Het aantal aanvragen voor een bijdrage bleef echter achter bij de verwachtingen. We hebben de wijze waarop de sector uitvoering heeft gegeven aan het Actieprogramma Recreatie & Toerisme geëvalueerd en het subsidiebudget - weliswaar voor de helft – voor de komende twee jaar gecontinueerd. De bestuursleden van TGL hebben te kennen gegeven dat ze hun rol bij de huidige werkwijze (actieprogramma actualiseren, aanjagen acties, adviseren) niet wensen voort te zetten. Dit betekent dat de activiteiten van TGL eind 2020 zijn gestopt. Thema Smokkelen. Het thema 'Smokkelen in' is verder ontwikkeld. De van de provincie Overijssel ontvangen subsidies (Smokkelroute en Smokkelen als Majeur Project) zijn verantwoord en er is ingezet op een doorstart vanuit de lokale organisaties in Overdinkel. Ondernemers zijn gestimuleerd arrangementen te maken met het Twents Blokje Om, waarvan de Smokkelroute deel uit maakt. In Overdinkel is een lokaal initiatief voor een hedendaags Smokkel- en

38

textielmuseum. Dit initiatief heeft vanuit de provincie Overijssel en de gemeente Losser subsidie ontvangen voor een haalbaarheidsonderzoek. Dit is uitgevoerd en opgevolgd door een programma van eisen en een museaal concept. Deze zijn gepresenteerd aan lokale partijen en enthousiast ontvangen. In verband met Corona is dit vertraagd, maar krijgt het opvolging in 2021. Nieuwe initiatieven. Bij de beoordeling van nieuwe initiatieven in de verblijfsrecreatieve sector is vooral gekeken of een initiatief een aantoonbare meerwaarde heeft.

Werkgelegenheid is gestimuleerd doordat bestaande en nieuwe bedrijven zowel binnen de gemeente als de regio kansen en ruimte krijgen om zich verder te ontwikkelen

• • •

• • •

Wij zorgen voor een goed ondernemersklimaat en zijn laagdrempelig bereikbaar voor ondernemers. We faciliteren waar mogelijk initiatieven van ondernemers. Het college bezoekt bedrijven, we organiseren en/of faciliteren ondernemersbijeenkomsten, we zorgen voor vitale bedrijventerreinen en stemmen regionaal af. We stellen een detailhandelsvisie op. Er vindt periodiek (bestuurlijk) overleg plaats met de verschillende ondernemersverenigingen. Op het niveau van Regio Twente sluiten wij aan bij acquisitie en marketing

Wat hebben we in 2020 gedaan? Laagdrempelig bereikbaar. Om goed te volgen wat er tijdens de pandemie per sector speelde, hebben we zowel bestuurlijk als ambtelijk veel contact gezocht met ondernemers, clusters van ondernemers en de ondernemersverenigingen. Waar mogelijk organiseerden we kleine meetings (rekening houdend met de richtlijnen van het RIVM), daarnaast hadden we veel digitaal en telefonisch contact. We waren via de accountmanagers goed zichtbaar en bereikbaar, boden ondernemers een luisterend oor en steun en legden de maatregelen die opgelegd werden vanuit het Rijk en de Veiligheidsregio Twente veelvuldig uit. We informeerden ondernemers pro actief over de financiële regelingen waarvan zij gebruik konden maken. Deze informatie is ook gedeeld via social media en de website. Nieuwe ondernemers zijn veelal bestuurlijk en/ of ambtelijk bezocht en verwelkomd met een bloemetje. Vanwege de pandemie is het aantal bezoeken van het gehele college aan bedrijven beperkt tot één. Ondernemersbijeenkomsten konden niet plaats vinden. Faciliteren van initiatieven van ondernemers. We hebben voor de ondernemersverenigingen de crisisarrangementen die Provincie Overijssel in het kader van de

39

pandemie heeft aangeboden aangevraagd. Deze zijn gehonoreerd; hiermee is onder andere ingezet op een betere digitale vindbaarheid van de ondernemers. We hebben ondernemers herhaaldelijk opgeroepen vroegtijdig hun plannen aan ons voor te leggen zodat we kunnen meedenken in hun initiatieven. Detailhandelsvisie. De detailhandelsvisie met flankerend beleid is in 2020 vastgesteld. Hiermee houden we de kernen Losser, De Lutte en Overdinkel zo compact mogelijk en levendig. Daarnaast hebben we kennis genomen van de resultaten van het Koopstromenonderzoek dat in het laatste kwartaal van 2019 is gehouden. We hebben hiermee ook inzicht gekregen in het consumentenbezoek aan de weekmarkt in Losser, wat helpt bij het maken van keuzes ter versterking van de positie van de weekmarkt. Inspelen op actualiteiten. We hebben de regionale en landelijke ontwikkelingen afgestemd tijdens regionale overleggen, waarbij ook de Regiodeals en de Agenda voor Twente gemonitord zijn. We hebben tijdens de regionale overleggen ook aandacht voor acquisitie en marketing. We hebben 'Starten in Twente' onder de aandacht gebracht bij startende ondernemers. De gemeente Losser is vermarkt als de Schatkamer van Twente

• •

•

•

We willen onze gemeenschap op de kaart zetten zodat Losser wordt gevonden om te wonen, werken en recreëren. We verbinden ondernemers door de Schatkamer van Twente en stimuleren ondernemers en organisaties om de Schatkamer van Twente uit te dragen. We willen beleving (laten) toevoegen, het beeldmerk van de Schatkamer van Twente laden. We geven subsidie aan Tourist Info De Lutte Losser voor gastheerschap, informatievoorziening, lokale productontwikkeling en om in te spelen op de nieuwste trends en ontwikkelingen van informatievoorziening. De marketing van Twente, Landgoed van Nederland organiseren we samen met de overige Twentse gemeenten en Marketing Oost. Het cultuurhistorische erfgoed wordt gezien als ‘parels in de Schatkamer’. Waar mogelijk wordt het ‘Verhaal van Losser’ verteld en (nadrukkelijker) onder de aandacht gebracht van bewoners en bezoekers.

Wat hebben we in 2020 gedaan? Toeristische marketing. Twente Marketing en Tourist Info De Lutte Losser hebben de ketensamenwerking versterkt. Als gemeente volgden, faciliteerden en stimuleerden we de ontwikkelingen. Wij hebben Tourist Info De Lutte Losser een extra subsidiebedrag verleend om in te spelen op de

40

nieuwste ontwikkelingen en trends op het gebied van informatievoorziening, productontwikkeling en ketensamenwerking. Hierdoor is onder andere de online zichtbaarheid (middels facebook, Instagram, Twitter, bloggen, vloggen) vergroot. Ook zijn er arrangementen ontwikkeld. Met Tourist Info de Lutte-Losser gemaakt zijn prestatieafspraken gemaakt. We zijn gestart met een onderzoek naar de kenmerkende 'rode draden' die door onze gemeenschap heen lopen. Deze draden vertellen samen het Verhaal van Losser en zorgen voor nieuwe input voor de films waarmee we de gemeente presenteren. Het verhaal over de Reis van het Zandsteen is doorgeschoven naar 2021. Doelstelling (F3): We laten een gezonde leefomgeving na aan de volgende generaties. Duurzaamheid is stelselmatig betrokken in de voorbereiding en uitvoering van gemeentelijke taken en initiatieven

•

• • •

• •

Algemeen. De uitvoering van het duurzaamheidsbeleid is verankerd in de dynamische uitvoeringsagenda ‘Duurzaam Losser’. Deze wordt jaarlijks geactualiseerd/bijgesteld. Educatie / bewustwording van de medewerkers van de gemeente Losser in het Transitiehoes (Aloysiuslocatie). Opstellen windbeleid in NOT-verband. Onderzoek naar de eigen mogelijkheden voor grootschalige opwek van zonne-energie op gemeentelijke gronden/eigendommen. Onderzoek naar mogelijkheden van geothermie bij voormalige NAM-locaties. Continuering van het gefaseerd vervangen van openbare verlichting door energiezuinige LED-verlichting.

Wat hebben we in 2020 gedaan? Duurzaamheidsbeleid De Dynamische Uitvoeringsagenda Duurzaam Losser 2018-2022 geeft uitvoering aan de Toekomstvisie Duurzaam Losser 2040. Aan de hand van 45 uitvoeringsprojecten proberen we de vijf thema’s uit de Toekomstvisie – en hun kerndoelen en speerpunten- te realiseren. De dynamische Uitvoeringsagenda Duurzaam Losser is leidend geweest voor de invulling en verantwoording van het ingestelde duurzaamheidsfonds. Bij de afsluiting van 2020 zijn de kosten die zijn gemaakt afgerond € 302.000. De Raad is in juli 2020 via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de voortgang van alle 45 projecten. De samenwerking van de interne en externe organisatie is uit de verf gekomen en heeft zijn plek gekregen in het Platform Losser Duurzaam. Er wordt gebruik gemaakt van een centrale locatie in ’t Greune hoes (voormalige Aloysiusschool) om beter zichtbaar te zijn en de samenwerking te stimuleren. Concept Windbeleid NOT Met de vier Noordoost Twentse (NOT) gemeenten is samengewerkt

41

aan beleidsnotitie ‘Concept Windbeleid NOT’ voor de realisatie van windmolens binnen Noordoost Twente. Het college heeft dit conceptbeleid in november 2020 vastgesteld en vervolgens ter inzage gelegd. In verband met Corona is de termijn verlengd naar 5 februari 2021. Grootschalige opwek van zonne-energie In samenwerking met Twence is een onderzoek gestart over de mogelijkheden voor grootschalige opwek van zonne-energie op gemeentelijke gronden/-eigendommen. Inmiddels zijn twee potentiële gronden in de Saller bekeken. Resultaten van een eerste verkenning leren dat op dit moment met de huidige SDE++-subsidie en de zeer beperkte invoercapaciteit (bron: Enexis) geen sluitende businesscase is te maken. Voor het project ‘Gemeente zoekt zon op bedrijfsdaken’ zijn voor vier grote daken in Losser subsidies onder de oude regeling SDE+ aangevraagd en toegekend. Eén daarvan is uitgevoerd binnen het project nieuwbouw sporthal De Fakkel. De andere twee eigen daken van het Zwembad en de Gemeentewerf zijn in voorbereiding en worden nog doorgerekend. Met het andere externe dak moeten nog nadere afspraken worden gemaakt met de eigenaar. We verwachten voor deze drie grote daken in het voorjaar van 2021 de financiële businesscases rond te hebben.

Onderzoek mogelijkheden geothermie bij NAM-locaties Er is een onderzoek geweest naar de mogelijkheid van geothermie bij de voormalige NAM-locatie tussen de Lutte en Beuningen, vooralsnog lijkt de NAM-locatie niet geschikt. Er is onvoldoende warmte beschikbaar voor een warmtenet. Het is pas interessant wanneer er een diepere boring naar circa 3 km wordt gedaan. Dit is echter financieel qua businesscase nog niet haalbaar. Daarom is een warmtenet met geothermie geen oplossing, tenzij bestaande warmtenetten willen uitbreiden en deze gebruik willen maken van geothermie bronnen binnen onze gemeente. LED verlichting Op basis van het vervangingsplan openbare verlichting zijn binnen de verschillende uitvoeringsprojecten de lichtmasten vervangen door zuinige LED verlichting (met een dimprogramma). De gemeente Losser is in 2022 minimaal 20% energieneutraal

•

• •

•

42

Het Transitiehoes wordt ingericht om de verbinding tussen de gemeentelijke organisatie en de samenleving op gebied van de energietransitie vorm te geven. Er worden ‘Greune deals’ met woningcorporatie(s), scholen en verenigingen en bedrijven gesloten. Een doorvertaling van het gasloos bouwen naar bestaande en toekomstige woningvoorraad is gemaakt in de vorm van de Warmtetransitievisie. Deze wordt vertaald naar Wijkuitvoeringsplannen. Initiatieven voor zonneparken, windmolens en

•

• •

biogasinstallaties worden binnen kaders gefaciliteerd. De verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed wordt uitgevoerd ter voorbereiding op een energie neutrale portefeuille. We participeren in regionale fora voor grootschalige energieopwekking en -distributie. Stimuleren van lokale energie coöperaties.

Wat hebben we in 2020 gedaan? Greune Deals Voor de Greune Deals zijn er inmiddels tien vrijwilligers geworven. Zij zijn bezig met het opzetten van Greune Deals en buurtinitiatieven. Er zijn de afgelopen periode vijf Greune deals afgesloten en er zijn zes nieuwe Greune deals in ontwikkeling. Afgesloten Greune deals zijn: 1. Greune deal Basisonderwijs - Basisscholen en de gemeente werken samen aan een duurzame leefomgeving 2. Greune deal Van Heek - Van Heek, Energie onder de vlag van Noordoost Twente (EvNOT,) en de gemeente Losser werken samen aan duurzame waterstof, door onderzoek te doen naar de haalbaarheid van het gebruik van waterstof voor de bedrijfsprocessen; 3. Greune deal Gas Terug - Buurtinitiatief Gas Terug en de gemeente Losser willen het aardgasverbruik in Losser-west verminderen in samenwerking met Duurzaam Thuis Twente en een installatietechniekbureau. Dit doen ze door de cv instellingen in de wijk te optimaliseren. Kernen De Lutte en Beuningen hebben ook aangegeven Gas Terug te willen oppakken; 4. Greune deal energiecoöperatie Greuner - Energiecoöperatie Greuner, Platform Losser Duurzaam en de gemeente Losser werken samen aan een energiepositief Beuningen. 5. Greune deal Aardgasloos; Gemeente heeft tien inwoners gecompenseerd voor de afsluitkosten aardgasnetwerk van Enexis.

Op deze manier hebben we laten zien dat verschillende typen woningen aardgasloos kunnen worden gemaakt. De zes nieuwe Greune deals worden zodadelijk nog genoemd. Aardgasloos In september 2020 heeft de Raad de Warmtevisie Noord Oost Twente vastgesteld. De Warmtevisie geeft inzicht in de huidige technische mogelijkheden hoe wijken en kernen in de toekomst van het aardgas kunnen gaan. De Warmtevisie vormt de basis om de Wijkuitvoeringsplannen (WUP’s) op te stellen met de inwoners. De wettelijke grondslag van de Warmtevisie komt ook in het nieuwe Omgevingsplan te staan. In 2020 is gestart met het opstellen van de

43

Wijkuitvoeringsplannen Losser-West en Beuningen. In december 2020 zijn hiertoe 2 ‘goed bezochte’ informatieavonden in de vorm van een Webinar gehouden. De wijkuitvoeringsplannen worden in 2021 aan de Raad ter vaststelling voorgelegd. Grootschalige duurzaamheidsinitiatieven In 2020 zijn er geen grote initiatieven voor zonneparken, windmolens en biogasinstallaties geweest. Het te realiseren zonnepark in Overdinkel heeft de procedure met de Raad van State doorlopen. Het zonnepark wordt daadwerkelijk gerealiseerd. Verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed Er is een begin gemaakt met de uitvoering van het upgraden van het eigen gebouwen bezit (met een toekomst perspectief). Uitgangspunt is dat de gebouwen een Energielabel A behalen. Dit wordt met name bereikt door isoleren van de schil van het gebouw (daken, gevels, vloeren en kozijnen), maar ook de toepassing van LED verlichting. De uitvoering van de werkzaamheden lopen nog door in 2021. Na oplevering worden de gebouwen van een nieuw energielabel voorzien en wordt een plan voor de volgende stap naar een energieneutraal en gasloos gebouwen bezit opgesteld. Participatie in regionale fora Gemeente Losser participeert via het samenwerkingsverband EvNOT (Energie van Noord Oost Twente) in de organisatie van de RES Twente (Regionale Energie Strategie Twente).

In april 2021 is de Raad geïnformeerd over het concept RES en de concept bijdrage 335GWh (Gigawattuur) aan duurzaam op te wekken energie vanuit de NOT-gemeenten als bijdrage aan de RES Twente. Verder is in 2020 verder gewerkt aan de RES 1.0 welke in 2021 door de raden van Twente moet worden vastgesteld. In dit kader is er een enquête Energiestrategie Noordoost Twente uitgevoerd. De Raad is doormiddel van de uitkomsten van de enquête in december 2020 geïnformeerd. Energiecoöperatie De gemeente Losser kent momenteel één energiecoöperatie en dat is ‘Greuner’ uit Beuningen. In 2020 zijn er geen nieuwe initiatieven bijgekomen welke zouden kunnen leiden tot het oprichten van een nieuwe lokale energie-coöperatie. Grensoverschrijdende energietransitie Er is vanuit de gemeente Losser, Emmen en Kerkrade de ambitie om de grensbarrières op het vlak van de energietransitie weg te nemen en mogelijkheden te benutten. In 2020 is het initiatief genomen om een lobbybrief te versturen naar de minister van EZK met het verzoek om de gemeenten - in aanloop naar invoering van nieuwe, door de Europese Commissie aangenomen regelgeving - aan te wijzen als

44

pilotgebieden. Energiebedrijf Binnen het samenwerkingsverband EvNOT is een onderzoek gestart naar de oprichting van een eigen (regionaal) energiebedrijf. De resultaten worden in het najaar van 2021 verwacht. Energieloket 3.0 Gemeenten hebben vanuit het Klimaatakkoord de regie op het verduurzamen van de gebouwde omgeving gekregen. Eén van de afspraken vanuit het Klimaatakkoord is dat er onafhankelijke (regionale) energieloketten komen, om de wijkgerichte aanpak te ondersteunen. Dit loket biedt informatie, inspiratie en advies, passend bij het beleid van de gemeente. In Overijssel hebben 22 gemeenten samen het nieuwe energieloket vormgegeven. Binnen de samenwerking EvNOT is gekozen voor één website, welke met ingang van 2021 is gelanceerd. Deze is te vinden op www.duurzaambouwloket.nl. Duurzaamheid is een programma Gemeenten hebben vanuit het Klimaatakkoord de regie op het verduurzamen van de gebouwde omgeving gekregen. Vanuit dit akkoord zijn er op basis van document analyses ca. 28 (nieuwe) of (sterk) geïntensiveerde taken bij gemeente belegd. Een grote opgave voor de gemeente waarvoor extra capaciteit benodigd. In 2020 heeft de directie besloten van duurzaamheid een programma te maken. De Losserse samenleving is gestimuleerd om initiatieven op het gebied van duurzaamheid te ontwikkelen en uit te voeren

•

•

• •

• •

We zetten ons netwerk en kennis pro actief in ten behoeve van het ontwikkelen en stimuleren van initiatieven op het gebied van duurzaamheid Bij gemeentelijke rioleringsprojecten worden inwoners actief benaderd om te stimuleren dat men het dakwater van de eigen woning afkoppelt van het vuilwaterriool en dit schone regenwater opvangt in regentonnen en/of de eigen tuin. Dit in combinatie met het bevorderen van ‘ontstenen’ en vergroenen van de tuinen (actueel zijn bijvoorbeeld Dorpstraat De Lutte, Gronausestraat Noord en Mollenbergstraat in de kern Losser. We gaan een regeling opzetten om het gebruik van regentonnen te stimuleren. Goede voorlichting en samenwerking voor klimaatbestendigheid, energietransitie en de circulaire economie. Continueren Energiefonds voor verenigingen en bedrijven. Uitvoering geven aan een fonds voor burgerinitiatieven.

Wat hebben we in 2020 gedaan? Middels het afsluiten van een Greune deal worden lokale burgerinitiatieven door de gemeente ondersteund. De volgende zes Greune deals zijn in 2020 nog in ontwikkeling:

45

1. Greune deal Bloembollen; Lokale ondernemers en de gemeente werken samen voor meer biodiversiteit in Losser en bestrijding van de Eikenprocessierups. 2. Greune deal Zonnepanelen; Vrijwilligersteam Losser Duurzaam is bezig met het organiseren van een deal om daken van woningen te beleggen met zonnepanelen. 3. Greune deal Akkerranden en biodiversiteit; Vrijwilligers en de gemeente Losser willen samenwerken om biodiversiteit in akkerranden te stimuleren 4. Greune deal Muziekvereniging Concordia; Muziekvereniging wil zonnepanelen aanschaffen, en dit in collectief verband met leden en de buurt oppakken 5. Greune deal Energiecoöperatie Nationaal Landschap Noordoost Twente; Produceren van duurzame energie aan de hand van houtwinning 6. Greune deal Regentonnen (uitvoering in 2021); Samenwerking tussen lokale ondernemers en de gemeente Losser om bewustwording te stimuleren over drinkwatergebruik, hoe wateroverlast op het erf te verminderen, en hoe om te gaan met langere droge periodes. Het voorstel voor de Greune deal Regentonnen is bijna gereed. De voorwaarden en het draaiboek zijn opgesteld. Er zijn contacten gelegd met Losserse ondernemers om te voorzien in de materialen (regentonnen) die benodigd zijn en er zijn offertes opgevraagd. In oktober van 2020 is middels een art.39 vraag naar de stand van zaken gevraagd ten aanzien van dit project. De Raad is hierover geïnformeerd.

Energiefonds Na een aanvankelijk sterk begin van het energiefonds Losser met 7 verstrekte leningen, zijn er in 2020 nog 3 leningen bijgekomen, wat het totaal nu op 10 brengt. De coronacrisis zal hier waarschijnlijk mee te maken hebben. Wederom betreft het sportverenigingen die hier graag gebruik van maken, maar ook bedrijven en agrariërs weten het energiefonds te vinden. Daarbij wordt met name geïnvesteerd in ledveldverlichting en zonnepanelen op de daken, waarbij de agrariërs gebruik maken van asbestdaken verwijdering en zonnepanelen er op. Met de 10 leningen wordt een totale besparing van 247 MWh per jaar bereikt, wat overeen komt met zo’n 160 ton CO2. Van het beschikbare budget (plafondbedrag) van € 600.000 is nu ongeveer € 300.000 besteed. Afkoppelen van riolering In het GRP is vastgelegd dat inwoners, bij gemeentelijke rioleringsprojecten, actief worden benaderd om het schone regenwater van het gemengde rioleringsstelsel af te koppelen. In 2020 is hier met name in De Lutte (Dorpstraat) en in het centrum van Losser invulling aan gegeven. De gemeente Losser voldoet aan de

46

•

Een tweede evaluatie van het project 'Differentiatie tarieven Huis aan huis afval' uitvoeren. Daarna zo nodig aanvullende

doelstellingen van 'Afvalloos Twente in 2030'

• •

voorstellen formuleren, met als doel het aantal kilo's restafval te verminderen. Scholen actief betrekken bij initiatieven om te komen tot een afvalloos Twente: ‘Schoon belonen’ We participeren in regionale fora.

Wat hebben we in 2020 gedaan? De tweede evaluatie van het project 'Differentiatie tarieven Huis aan huis afval' is in 2020 niet uitgevoerd. Dit omdat er in het voorjaar van 2020 een grote druk was op het Afvalbrengpunt (Abp) van de gemeente Losser. Twente Milieu is hierom gevraagd een onderzoek te doen naar de toekomstbestendigheid van het Abp. Door dit onderzoek is de diftar evaluatie opgeschoven. Afgelopen jaar zijn de projecten in het kader van ‘Schoon Belonen’, op verzoek van de scholen, niet door gegaan. Er zijn maatregelen genomen om verontreiniging van de bodem te voorkomen

Bij bedrijfscontroles wordt de bescherming van de bodem meegenomen. Die rol ligt nu voornamelijk bij de Omgevingsdienst Twente. Daarnaast hebben wij als uitvoerder van activiteiten de zorg voor een goede bodemkwaliteit. Voor grondverzet biedt de in 2019 vastgestelde bodemkwaliteitskaart een goed handelings- en toetsingskader. In 2019 is in regionaal verband een start gemaakt met de toevoeging van poly- en perfluoralkystoffen (PFAS), een nieuwe groep zeer zorgwekkende stoffen (ZZS), aan dit toetsingskader van de bodemkwaliteitskaart. Wat hebben we in 2020 gedaan? In 2020 is de wijze waarop wij in Twente omgaan met poly- en perfluoroalkylstoffen (PFAS) bij grondverzet toegevoegd aan de bodemkwaliteitskaart.

We maken de gemeente Losser klimaatbestendig in een tempo dat gelijk is aan de (verwachte) snelheid van de klimaatverandering

•

• •

•

•

47

Duiden van de resultaten uit de regionale Klimaatstresstesten en op basis daarvan aangaan van dialogen met lokale stakeholders en anderen. Stellen van eisen aan ruimtelijke ontwikkelingen van derden op gebied van vooral waterberging en groen. Bij ontwerp en uitvoering van gemeentelijke plannen (reconstructies openbare ruimte, ontwikkeling bestemmingsplannen en dergelijke) concrete maatregelen op gebied van klimaat en duurzaamheid doorvoeren. Bij vervanging en aanvulling van bomen kiezen we voor soorten die beter bestand zijn tegen extremere omstandigheden. Bij de keuze voor beplanting streven we naar meer biodiversiteit en een groter aandeel bloeiende planten om de insectenpopulatie te bevorderen. Hiermee beogen we ook het bevorderen van natuurlijke vijanden van invasieve soorten zoals de eikenprocessierups. Vergroten van het aantal bomen in de kernen, door extra bomen te planten op de meest geschikte plaatsen.

Wat hebben we in 2020 gedaan? Op 19 november 2019 is de Raad geïnformeerd over de resultaten van de regionale klimaatstresstesten waaraan Losser als onderdeel van het Twents waternetwerk, actieve inbreng heeft gehad. Daaropvolgend is in 2020 de klimaatdialoog opgestart. Losser heeft deelgenomen aan het (vanwege de Coronamaatregelen) digitale traject van het Twents waternetwerk (de zogenaamde ‘Twentse klimaatpraat’). Daarnaast is gedetailleerde informatie verstrekt bij uitvoeringsprojecten. Zo is bijvoorbeeld in het kader van het Centrumplan Losser informatie verstrekt aan basisschool leerlingen, met behulp van een klimaattafel en een proeftuin op het terrein van de voormalige Aloysiusschool. Het idee is om de klimaatdialoog verder vorm te geven door aan te haken bij het proces van de Omgevingsvisie. Vanuit het huidige GRP worden eisen gesteld aan het waterneutraal ontwerpen van nieuw stedelijk gebied. Waarbij rekening wordt het klimaat in 2085 (scenario 2085 Wh+). Bij alle nieuwe ontwikkeling wordt via de watertoets en waterparagraaf getoetst of het plan voldoet aan de waterbergingseisen. Op diverse locaties (Denekamperdijk, Wilgenkamp, Vogelbuurt De Lutte, Beuningerstraat Beuningen) is gazon omgezet naar inheems kruidenmengsel tegen de eikenprocessierups.

Aangevuld met heesters ter behoefte van gelaagdheid en op sommige locaties nog met bloembollen toegespitst op lokken van natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups. De diversiteit van bomen is vergroot door toepassen van verschillende soorten in een straat. Op een viertal locaties zijn slecht bereikbare eiken (met betrekking tot eikenprocessierups bestrijding en snoei) gekapt. Hiervoor zijn diverse andere soorten teruggeplaatst. in totaal zijn er zeven eiken gekapt en 18 bomen van zeven verschillende soorten en diverse groottes teruggeplaatst. Doelstelling (F4): In de gemeente Losser is het prettig wonen en leven. De openbare ruimte is schoon, heel en veilig

• • • • • • • •

Start planproces Visie op kwaliteit openbare ruimte (verbrede Nota Kapitaalgoederen) t.a.v. inrichting- en beheerkwaliteit) Opstellen groenbeleidsplan en -beheerplan. Opstellen beleid- en beheerplan voor civieltechnische kunstwerken. Deelnemen aan de ‘zwerfvuildag’ 2020 We geven uitvoering aan het programma “Losser Schoon”. Stimuleren van betrokkenheid van bewoners in de openbare ruimte. Minimaal jaarlijks schouwen van de openbare ruimte, samen met de Raad/dorpsraden. Uitvoering maatregelen Hondenbeleidsplan op basis van tussenevaluatie.

Wat hebben we in 2020 gedaan?

48

In de zomer van 2020 juli is gewerkt aan de uitwerking van een stappenplan dat ingaat op drie samenhangende onderdelen in de openbare ruimte: de visie op de kwaliteit van de openbare ruimte, het groenbeheer- en -beleidsplan en het onderzoek naar de continuering van het Servicebedrijf. Op 23 juli 2020 is de Raad hierover geïnformeerd. Het stappenplan gaat uit van een meersporen-aanpak. Eén van de eerste onderdelen die teruggekoppeld worden aan de Raad, is de inventarisatie van de vervangingsopgave stedelijk groen. In 2020 is een begin gemaakt met het opstellen van een Beleid- en beheerplan voor civieltechnische kunstwerken. Daarnaast is op basis van inspecties een meerjarig beheerplan gemaakt, waarmee gewerkt wordt. Door de Coronacrisis zijn projecten waarbij grote groepen samen moeten komen of vervoersbewegingen noodzakelijk zijn, tot nader orde uitgesteld. Zo ook de projecten in het kader van ‘Losser Schoon’, zoals bijvoorbeeld de Nationale Opruimdag. Individuele initiatieven zijn echter onverminderd gefaciliteerd. In 2020 is geen schouw van de openbare ruimte met raadsleden uitgevoerd. Wel is drie keer een externe schouw uitgevoerd door Beheervisie. Op basis van tussentijdse evaluatie, is besloten de mogelijkheden te onderzoeken tot het realiseren van een hondenlosloopveld.

Helaas heeft een participatieproces van Dorpsraad Overdinkel onvoldoende draagvlak opgeleverd om in Overdinkel een geschikte locatie te kunnen aanwijzen. Er wordt momenteel gekeken naar alternatieven (bijvoorbeeld in de buurt van ‘de Zandbergen’). De openbare ruimte is kwalitatief passend ingericht afgestemd op de gebruiksfunctie

• •

•

• • •

•

Binnen ruimtelijke projecten is aandacht voor de presentatie van kunst en erfgoed. Herinrichting buitenruimte Erve Boerrigter, fase II, De Lutte ter verbetering van ‘ontvangstfunctie’ op basis van de visie “Kwaliteitsimpuls De Lutte”. Planproces herinrichting centrumplein De Lutte en “Gastvrij De Lutte” mede ter bevordering doelstellingen op gebied van Recreatie en Toerisme (onderdeel Kwaliteitsimpuls De Lutte). Herinrichting Hanhofweg (’t Keampke), deelproject uit Kwaliteitsimpuls De Lutte. Voorbereiding en zo mogelijk uitvoering snelheidsremmende maatregelen Nitertweg/Dr. Staringstraat. Uitwerken Wegenbeleidsplan; onderdeel wegvakken, waarbij gebruik/functie niet in overeenstemming is met huidige inrichting. Het faciliteren/stimuleren van elektrisch rijden via het aanbieden van openbare laadinfrastructuur.

Wat hebben we in 2020 gedaan?

49

Binnen het programma Kwaliteitsimpuls De Lutte wordt gewerkt aan vele projecten en activiteiten. Fase I is uitgevoerd in de periode 2017 t/m 2020. Zo is bijvoorbeeld de uitvoering van de herinrichting Dorpstraat in mei 2020 opgeleverd. Tegelijkertijd is in 2020 verder gewerkt aan de uitwerking van schetsontwerpen voor de buitenruimte Erve Boerrigter, de dorpsentree Plechelmusstraat en de dorpsranden. Vanwege de Coronamaatregelen is in 2020 het brede participatieproces (nog) niet opgestart. De nadruk heeft dus gelegen op het ruimtelijk/technisch ontwerpwerk. Inmiddels zijn de plannen zover gevorderd dat het communicatie- en participatieproces opgestart kan worden. Ten aanzien van herinrichting van de Nitertweg/Dr. Staringstraat geldt dat zich hier een unieke kans aandient om een integraal project te initiëren dat tevens bijdraagt aan doelstellingen op gebied van Klimaatadaptatie. Dit wordt mogelijk door de combinatie te leggen met de herinrichting van de vijvers Markedal. Een dergelijke opzet is kansrijk voor het verwerven van Impulsgelden (een rijksregeling die ten doel heeft om een versnelling te geven aan de klimaatadaptatie). In 2020 is dit project dan ook verder uitgeschreven en vanuit Losser opgevoerd voor de regionale investeringsagenda die het Twents waternetwerk vervolgens (als één van de werkregio’s) indient bij het Rijk.

In 2020 is gewerkt aan de Nota van Uitgangspunten voor de Omgevingsvisie. In de Omgevingsvisie worden de onderdelen die betrekking hebben op het in overeenstemming brengen van functie, gebruik en inrichting van wegen, verder uitgewerkt. Dit raakt immers aan welke gemeente we willen zijn. Een voorbeeld hiervan is al dan niet verharden van zand- en halfverharde wegen in relatie tot de landschappelijke waarden in het buitengebied. Het aanbieden van openbare laadinfrastructuur vindt vraaggestuurd plaats. In het kader van de GO-RAL (Regionale Agenda Laadinfrastuctuur Gelderland-Overijssel) is er gewerkt aan een nieuwe concessie om in 2022 op structurele wijze laadinfrastructuur in het openbaar gebied te realiseren. Bij het vervangen en verbeteren van voorzieningen in de openbare ruimte zijn op integrale wijze de brede gemeentelijke doelstellingen nagestreefd

Meerjaren Investerings- en onderhoudsplan voor de openbare ruimte (MIP), waaronder: • • •

•

•

50

Planproces ‘Kwaliteitsimpuls Beuningen’ en ‘Kwaliteitsimpuls Glane’. Uitvoeren deelprojecten ‘Kwaliteitsimpuls De Lutte”. Samen met partners en stakeholders opzetten en uitvoeren van een breed en dynamisch uitvoeringsprogramma Centrumplan Losser (op basis van het ‘Parapluplan centrum Losser’ en het centrumarrangement Losser) Vervolg uitvoering Gronausestraat Noord en fase I van het Centrumplan (onder andere: parkeerterrein Langenkamp, Brinkstraat en omgeving). Vervanging van openbare verlichting door energiezuinige LED-verlichting.

•

Waar mogelijk zoeken wij in onze groenvoorziening ruimte voor tijdelijke opvang van water (wadi’s) en speelvoorzieningen. Tegelijkertijd zorgen we voor een variatie in (bloeiende) planten die een fraaier beeld opleveren en een positief effect hebben op insecten. Bij het planten van bomen zorgen we voor voldoende doorwortelbare ruimte om een optimale groei te bereiken. Om ziekten en plagen tegen te gaan kiezen we voor meer afwisseling in boomsoorten.

Wat is er in 2020 gedaan? In 2020 is het MIP (het integraal en dynamisch meerjaren investerings- en onderhoudsprogramma) wederom geactualiseerd en op 22 oktober 2020 aan uw Raad gepresenteerd. De kracht van het MIP, in combinatie met concrete visies, is dat hiermee budgetten ontschot kunnen worden en planningen worden samengevoegd. Hiermee wordt een integrale aanpak bereikt zodat bijgedragen kan worden aan brede gemeentelijke beleidsdoelstellingen. In 2020 is vanuit deze werkwijze voortvarend verder gewerkt aan de Dorpstraat in De Lutte en aan de uitvoering van het centrumplan Losser, fase I (herinrichting openbare ruimte) alsmede aan de uitvoering van het Centrumarrangement. Hierin werken gemeente en centrumondernemers, m.b.v. een provinciale subsidie, samen aan andere pijlers van het Parapluplan centrum Losser. In dit geval gaat het met name om de Brinkstraat, waarin een pilotproject "aantrekkelijke vrije ruimte voor de winkelpui" is gedraaid in nauwe samenwerking met CML. Daartoe is een inspiratiegids ontwikkeld voor gevelverbetering, uithang- en stoepborden en 'stallingsruimte'. Bovendien is in de zomer een individuele profileringsscan uitgevoerd.

Verder is op basis van deze aanpak gewerkt aan een projectvoorstel waarmee een beroep gedaan is op de Erfgoeddeal (verknopen van de visies Parapluplan centrum Losser en Losser aan de Dinkel, waarbij wordt bijgedragen aan bredere doelstellingen zoals Klimaatadaptatie, Energietransitie, Vrijetijdseconomie, bevorderen retail en leefbaarheid/vitale dorpskernen). Langs het fietspad van de Hoofdstraat tussen de Kolkersweg en de bebouwde kom van Overdinkel is in de zomer van 2020 de oude verlichting door nieuwe LED-armaturen vervangen. In 2017 heeft de Raad ingestemd met de visie “Donker waar mogelijk, licht waar nodig”, daarom is hier in het buitengebied gekozen voor een zogenaamde slimme dynamische verlichting. De dynamische verlichting reageert op beweging. De lichten gaan feller branden zodra er iemand passeert en zullen na enige tijd weer dimmen. Op die manier krijgt de natuur meer rust, omdat er ’s nachts minder lichtvervuiling is. Daarnaast is het energieverbruik van deze lichtmasten lager omdat ze gedurende de nacht minder fel branden In 2020 is de keuze gemaakt om geen snippergroen meer te verkopen en proberen alle grond ecologisch/klimatologisch nuttig in te zetten.

51

Vanuit beheergeld zijn aan enkele vakken met afgeschreven groen nieuwe invulling geven met meer bio diverse aanplant; vaste planten, heesters, bomen, bloemenmengsels, bollen. Er is een vervangingsplan gemaakt om afgeschreven groenvakken om te zetten naar gezonde, bio- diverse actuele beplanting. De gemeente Losser borgt de omgevingskwaliteit en sociale cohesie door de actuele regels correct toe te passen en te handhaven en verantwoord ruimte te bieden

Ten behoeve van de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2021, stellen we in 2020 de Omgevingsvisie op en werken we aan een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte. We richten werkprocessen in conform de bedoeling van de wet en werken aan het ontsluiten van informatie via het landelijke digitale stelsel. De zorg voor erfgoed krijgt meer aandacht. Onder meer op basis van de nieuwe Omgevingswet en het provinciale Interbestuurlijk toezicht. Teneinde dit te ondersteunen onderzoeken we de mogelijkheden van een Cultuurhistorische Waardenkaart. Op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving zal ook voor het jaar 2020 een jaarprogramma worden opgesteld, waarin nader geprioriteerd wordt. In het kader van milieu vinden de werkzaamheden plaats vanuit de Omgevingsdienst Twente. Er is een goede samenwerking met de ODT en in 2020 zal dit ook verder worden doorontwikkeld. Daarnaast zal 2020 een jaar worden waarin we ons goed zullen gaan voorbereiden op de komst van de Omgevingswet, die ook op het gebied van handhaving de nodige impact zal hebben. Wat hebben we in 2020 gedaan? Vergunningen, toezicht en handhaving. In 2020 is er een geheel nieuw PVTH-beleid opgesteld. In het verlengde daarvan is er ook een nieuw uitvoeringsprogramma opgesteld. Er is een goede samenwerking met de ODT. In 2020 heeft de ODT voor wat betreft milieucontroles een inhaalslag gemaakt.

In het kader van de Omgevingswet zijn werkprocessen opgesteld.

Er is variatie en kwaliteit in het woningaanbod

•

We kiezen voor het kwalitatief programmeren, waarbij gestreefd wordt naar het afstemmen van wat we nodig hebben en wat we aanbieden.

In 2020 stellen we een nieuwe Woonvisie voor de komende tien jaar op. Daarin besteden we onder meer aandacht aan sociale huur, ouderenhuisvesting, starters, kwaliteit van huisvesting en mitigerende maatregelen. Dit met als doel een balans tussen de woonbehoefte en de woningvoorraad na te streven. Wat hebben we in 2020 gedaan? We hebben in 2020 de participatie met betrekking tot de Woonvisie ingevuld door het houden van deskundigenbijeenkomsten en het starten van een enquête onder jongeren. Door de Coronacrisis is het

52

niet gelukt eind 2020 de Woonvisie vast te stellen. In 2020 is gestart met de bouw van de Dinkelstaete en is het woongebied Wonen aan het Dinkeldal bouwrijp gemaakt. Net als voorgaande jaren zijn op basis van de Woonvisie Losser 2016 e.v. prestatieafspraken gemaakt met de woningcorporatie Domijn en de Stichting Huurders Belangen Losser. De woningvoorraad is in 2020 toegenomen met 74 woningen. Het grootste deel is gerealiseerd op de Iris- en Leliestraat. 14 woningen op de Saller, vier woningen op de Geurmeij, acht woningen op de voormalige locatie Oosterbroek in de Lutte en een aantal 'rood voor rood'-woningen. Er zijn in 2020 elf startersleningen verstrekt. Kernen hebben een aantrekkelijk en toekomstbestendig voorzieningenniveau

•

•

•

•

Een integrale en breed gedragen visie op de detailhandel wordt opgesteld, die duidelijkheid schept over de gewenste ontwikkelingsrichting voor de detailhandel. Zo wordt enerzijds zekerheid en duidelijke handvatten geboden voor de winkeliers, vastgoedeigenaren, beleggers en andere stakeholders. Anderzijds fungeert de visie als duidelijk en consequent toetsingskader voor toekomstige ontwikkelingen. Onderdeel van de detailhandelsvisie betreft de uitwerking van flankerend beleid. Dit is beleid om de uitvoering van de visie te ondersteunen. Er worden concrete uitvoeringsagenda/ beleidsacties per kern (maatwerk) uitgewerkt om toekomstbestendige detailhandelsstructuur daadwerkelijk te bereiken. Samen met de marktondernemers en eventueel andere betrokken partijen stellen we een verbeterplan voor de wekelijkse warenmarkt op. Resultaat van dit verbeterplan zijn concrete aanbevelingen om de kwaliteit van de markt te verbeteren, om een toekomstbestendige markt te realiseren. Vervolgens zal ook de Marktverordening aangepast worden. Er is in samenwerking met marktpartijen invulling gegeven aan het tot stand komen van een gezondheidscentrum in Losser en De Lutte. In zowel Losser als De Lutte is gestart met het toewerken naar een nieuwe sporthal.

Wat hebben we in 2020 gedaan? De detailhandelsvisie is vastgesteld. In het kader van flankerend beleid is daarnaast een subsidieverordening ten behoeve van gevelverbetering, verplaatsing en transformatie vastgesteld. Hiermee houden we de kernen Losser, De Lutte en Overdinkel zo compact mogelijk en levendig. Daarnaast hebben we kennis genomen van de resultaten van het Koopstromenonderzoek 2019 dat in het laatste kwartaal van 2019 is gehouden. We hebben hiermee ook inzicht gekregen in het consumentenbezoek aan de weekmarkt in Losser, wat helpt bij het

53

maken van keuzes ter versterking van de positie van de weekmarkt. We zijn gestart met de voorbereidingen voor een nieuwe Marktverordening.

Wat heeft het gekost? Bedragen x 1.000 Euros

Realisatie 2019

Begroting (na wijziging)

Realisatie 2020

Fysiek

14.603

17.285

16.021

Totaal Lasten

14.603

17.285

16.021

Fysiek

11.723

12.398

10.765

Totaal Baten

11.723

12.398

10.765

Gerealiseerde saldo van baten en lasten

2.879

4.887

5.256

Fysiek

3.197

1.650

1.707

Totaal Storting reserves

3.197

1.650

1.707

Fysiek

2.582

1.472

2.651

Totaal Onttrekking reserves

2.582

1.472

2.651

614

178

-944

3.493

5.065

4.312

Gerealiseerde saldo van mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

Toelichting Een uitgebreide toelichting per product is te vinden in Hoofdstuk 3 "Financiële positie". Per saldo wijkt het Programma Fysiek € 753.000 positief af ten opzichte van de gewijzigde begroting. Toelichting saldo lasten: Het totaal voordeel aan lastenkant van € 1,264 miljoen is als volgt ontstaan: •

•

•

De meest recente actualisatie van de grondexploitaties is na vaststelling van de begroting 2020 verwerkt. Om die reden vallen de lasten in de actualisatie € 1,716 miljoen lager uit, wat maakt dat zich op dit onderdeel een groot voordeel voordoet (taakveld 8.2 Grondexploitatie). De lagere lasten op dit onderdeel hebben een relatie met de lagere baten (zie hieronder, bij 'baten'). Een nadelig resultaat binnen het taakveld 2.1 Verkeer en vervoer van € 807.000 is ontstaan doordat het wegwerken van achterstallig onderhoud wegen verder is opgepakt. Deze extra kosten worden verrekend met de reserve wegen (via taakveld 0.10 mutaties reserves), waar in 2019 het restant van de beschikbaar gestelde middelen was gestort. De oorzaak van het restant voordeel van krap € 453.000 (taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening) is vooral het gevolg van het feit dat budget minder is belast voor uitvoering MJP (€ 125.000), smokkelproject (€12.000), Kleintje Kulturhus Beuningen (€ 75.000), Losser aan de Dinkel (€ 135.000), planschadevergoedingen (€ 40.000), woon- en omgevingsvisie (€ 60.000)

De resultaten voor de taakvelden 7.3 Afval en 7.2 Riolering zijn verrekend met de hiervoor ingestelde voorzieningen; de saldi binnen deze taakvelden ontstaan doordat in de

54

kostendekkendheid van deze producten ook de te verrekenen BTW, de kwijtschelding en kosten van straatreiniging worden meegenomen. Deze kosten, die eveneens onderdeel zijn van de kostendekkendheidsberekening van deze taakvelden, zijn niet zichtbaar binnen het taakveld 7.2 Riolering en het taakveld 7.3 Afval, maar worden elders verantwoord. In de toelichting in hoofdstuk 3 is dit bij de analyse betrokken. Toelichting saldo baten: Het totaal nadeel aan batenkant van € 1,633 miljoen is als volgt ontstaan: In de toelichting onder de lasten, is al aangegeven dat de geactualiseerde grondexploitatiecijfers na vaststelling van de begroting 2020 zijn verwerkt. Naast een voordeel aan de lastenkant, leidt dit tot een nadeel aan de batenzijde. Dit nadeel is in totaliteit € 1,838 miljoen groot (taakveld 8.2 Grondexploitatie). Vanwege de coronacrisis zijn geen 'voorlopige aanslagen' over 2020 opgelegd, om welke reden nagenoeg geen opbrengst Toeristenbelasting is gerealiseerd (nadeel € 216.000). Tegenover de genoemde nadelen zijn binnen dit taakveld door de verkoopopbrengst van het voormalige schoolgebouw aan de Marke 2 en de aan- en verkoop van de Scholtinkstraat 43 (€ 214.000), hogere legesopbrengsten bouwvergunningen (€ 91.000), opgelegde dwangsommen (€ 77.000) en niet in de begroting opgenomen opbrengsten voor de duurzaamheidprojecten (€ 141.000) voordelige resultaten gerealiseerd.

Toelichting saldo stortingen: Het nadelig verschil van € 57.000 wordt veroorzaakt door de winstneming uit de grondexploitaties (voordeel € 44.000) en de reservering van de niet bestede budgetten voor het onderhoud van de gemeentelijke gebouwen (MOP - nadeel € 101.000). Toelichting saldo onttrekkingen: Het totale voordelige saldo van de onttrekkingen ad € 1,179 miljoen wordt vooral veroorzaakt doordat de gemaakte extra kosten voor achterstallig onderhoud/vervanging wegen (€ 807.000), de kosten van de diverse duurzaamheidsprojecten (€ 161.000), de storting in de verliesvoorziening voor de grondexploitaties (€ 16.700) en de niet in de begroting opgenomen kosten voor de invoering van de omgevingswet (€ 191.000) worden verrekend met de daarvoor ingestelde reserves.

55

1.4. Bestuur en Dienstverlening

Programmadoel: "De gemeente zorgt voor een optimale dienstverlening en openbare orde en veiligheid." Doelstellingen: 1. Optimale veiligheid waarin het accent verschuift van bestrijden naar voorkomen 2. De gemeente Losser biedt optimale (publieks)dienstverlening 3. De gemeeente Losser heeft een effectieve en efficiënte bedrijfsvoering Doelenboom Bestuur en Dienstverlening -->

Lasten

1.975

-->

Baten

6

-->

Lasten

422

-->

Baten

243

-->

Lasten

10.519

-->

Baten

43.062

Optimale veiligheid

Dienstverlening

-->

Optimale dienstverlening

Effectieve en efficiënte bedrijfsvoering

Wat hebben we bereikt? In het afgelopen jaar is gewerkt aan een verdere verbetering van de samenwerking en dienstverlening. Inwoners krijgen steeds meer de gelegenheid een rol te nemen in het beleidsproces. Met externe organisaties is gezocht naar mogelijkheden om samen te werken.

Wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling (D1): Optimale veiligheid waarin het accent verschuift van bestrijden naar voorkomen. Optimale veiligheid waarin het accent verschuift van bestrijden naar voorkomen.

•

•

Er is ingezet op het tegengaan van een toenemende bedreiging van ondermijnende criminaliteit voor de integriteit van de gemeente Losser, haar inwoners en ondernemers. Er is adequate zorg op het gebied van brandweer, openbare orde, gezondheidszorg en rampen- en crisisbestrijding.

Wat hebben we in 2020 gedaan? •

•

56

In 2020 is vanuit Openbare orde en veiligheid veel tijd besteed aan de bestrijding van de Corona-pandemie. De diverse noodverordeningen en de uiteindelijke Tijdelijke Wet maatregelen Corona hebben veel extra inzet gevraagd. Veel reguliere overleggen zijn geschrapt en hebben plaatsgemaakt voor een digitaal overleg vooral gericht op de bestrijding van de pandemie. Ondanks alles hebben er toch een aantal werkzaamheden doorgang kunnen vinden. Er is ingezet op het verder tegengaan van een toenemende

•

•

•

•

•

•

Er is adequate zorg op het gebied van brandweer, openbare orde, gezondheidszorg en rampen- en crisisbestrijding

57

bedreiging van ondermijnende criminaliteit voor de integriteit van de gemeente Losser, haar inwoners en ondernemers door het versterken van lokale, (inter)regionale en internationale samenwerking en afstemming. Zowel op ambtelijk als op bestuurlijk niveau is er veel contact met verschillende partners, zoals de politie, het RIEC, onze Oosterburen en de andere Twentse gemeenten. De diverse signalen van ondermijning zijn beoordeeld en zo nodig verder onderzocht met politie en justitie. De verbinding tussen openbare orde en veiligheid en handhaving is versterkt, zo hebben meerdere toezichthouders van PVH meegedraaid bij diverse multidisciplinaire integrale acties (MIA) in het kader van aanpak ondermijning . Daarnaast hebben we aandacht voor het versterken van de informatiepositie en uitwisseling. Er is een afronding gemaakt om te komen tot een Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Losser dat in 2021 wordt aangeboden aan de gemeenteraad. Het fenomeenonderzoek autobranche is in Losser en Noordoost Twente ingezet op verschillende situaties waar de integriteit van de gemeente, inwoners en haar ondernemers mogelijk bedreigd werd. De resultaten zijn in 2020 aangeboden aan de gemeenteraad. Er is ingezet op het vergroten van bewustzijn/awareness en bevorderen van melden bij inwoners, ondernemers en organisaties zowel extern als intern.

Hiervoor is gebruik gemaakt van Meld Misdaad Anoniem en Help misdaad de wijk uit een project in Noord-oost Twente. Er is een onderzoek gestart naar de naleving van de Drank- en horecawet. Dit krijgt in 2021 een vervolg in de vorm van een pilot. Hiervoor zal samen met partners worden gewerkt aan versterking van de naleving van de regelgeving en het tegengaan van alcoholmisbruik. Dit in het kader van het alcohol en preventieplan gemeente Losser. Corona heeft er toe geleid dat er een forse inzet van de boa's op dit taakgebied heeft plaatsgehad; daarbij zijn ook extra toezichthouders ingehuurd om mede hierin te ondersteunen. Ook ambtelijk heeft dit geleid tot een verschuiving in 2020; evenementen gingen niet door, maar er waren wel veel vragen van bedrijven, organisaties en burgers.

In 2020 zal het AB van de Veiligheidsregio Twente (VRT) in het kader van uitvoering van wettelijke verplichte taken het regionaal risicoprofiel en de het beleidsplan opnieuw vaststellen. Bij de voorbereiding hiervan wordt de gemeenteraad nadrukkelijk betrokken. Brandweer Twente draagt in 2020 in het kader van het vastgestelde Dekkingsplan opnieuw zorg voor een professionele inzet op brandbestrijding (repressieve taken). Daarnaast wordt geïnvesteerd in brandpreventie, waaronder voorlichting. In het kader van voorbereiding op crises en rampen nemen de bestuurlijke en ambtelijke functionarissen, die een rol bij crises hebben, deel aan het door de VRT aangeboden opleidings- en oefenplan.

Wat hebben we in 2020 gedaan? De Corona-crisis heeft een grote rol gespeeld bij de uitvoering van taken door de VRT. Zij heeft de gemeenten ondersteund bij de uitvoering van Coronamaatregelen. Voor de uitvoering van taken ter bestrijding van de Coronacrisis werd ook een beroep gedaan gemeentelijke medewerkers, binnen de regionale crisisorganisatie. Daarnaast hebben collega’s lokaal een belangrijke rol ingevuld, door deelname aan kernteams, ondersteuning van het bestuur en ondersteuning bij verzoeken uit de samenleving. Voor de crisisorganisatie van de VRT viel in maart 2020 het multidisciplinaire oefenprogramma stil en werden ook alle opleidingen en trainingen van de kolom Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie uitgesteld. De paraatheid van de brandweer is door de coronacrisis niet in gevaar gekomen. In 2020 is voor de bestrijding van incidenten regionaal zeven keer opgeschaald naar GRIP. Daaronder de grote brand bij een autobedrijf in de Lutte op 23 mei 2020. Deze brand werd vanuit meerdere kazernes bestreden. Doelstelling (D2): De gemeente Losser biedt optimale (publieks)dienstverlening. Inwoners, Inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden actief en op ondernemers en uiteenlopende manieren betrekken bij het opstellen van beleid en andere vormgeven van projecten.