LOSSER Jaarrekening 2020 - 27-5-2021def.pdf

Gemeenterekening gemeente Losser

2020

Inhoudsopgave Inhoudsopgave.....................................................................................................................2 Aanbiedingsbrief ..................................................................................................................4 Financiële toelichting ..............................................................................................................7 Jaarverslag ...........................................................................................................................9 1. Programmaverantwoording ........................................................................................... 11 1.1. Sociaal .......................................................................................................................... 12 1.3. Fysiek............................................................................................................................ 33 1.4. Bestuur en Dienstverlening ........................................................................................... 56 2. Paragrafen ...................................................................................................................... 64 2.1. Paragraaf Lokale heffingen ........................................................................................... 65 2.2.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................... 69 2.3. Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................ 75 2.4. Financiering................................................................................................................... 82 2.5. Bedrijfsvoering .............................................................................................................. 86 2.6. Verbonden partijen ........................................................................................................ 88 2.7. Grondbeleid................................................................................................................... 95 Jaarrekening ..................................................................................................................... 102 3. Financiële positie ......................................................................................................... 104 3.1. Overzicht van baten en lasten ..................................................................................... 105 3.2. Toelichting op het overzicht van baten en lasten ......................................................... 107 Toelichting taakvelden programma Sociaal ........................................................................

111 Toelichting taakvelden programma Fysiek ......................................................................... 121 Toelichting taakvelden programma Bestuur en Dienstverlening ......................................... 130 3.3. Overzicht kredieten ..................................................................................................... 135 3.4. Overzicht taakvelden ................................................................................................... 146 3.5. Begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................ 148 3.6. Incidentele baten en lasten .......................................................................................... 152 3.7. Informatie in het kader van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke- en semipublieke sector (WNT) ............................................................................ 155 3.8. Verantwoordingsinformatie over specifieke Single Information, Single Audit ............... 157 4. Balans ........................................................................................................................... 166 4.1. Balans per 31-12-2020 ................................................................................................ 167 4.2.

Algemene grondslagen voor waardering en resultaatbepaling..................................... 169 Toelichting: ......................................................................................................................... 172 Toelichting .......................................................................................................................... 182 4.3. Niet in de balans opgenomen verplichtingen ............................................................... 193 5. Bijlagen ......................................................................................................................... 196 5.1. Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen Investeren Met Gemeenten (IMG) .............................................................................................................. 197 5.2. Beleidsindicatoren ....................................................................................................... 198 5.3. Monitor Sociaal Domein .............................................................................................. 201 6. Overige gegevens ........................................................................................................ 236 7. Controleverklaring accountant.................................................................................... 238 2

3

Aanbiedingsbrief Aan de leden van de gemeenteraad Losser, 25 mei 2021 Onderwerp: jaarstukken 2020 Inleiding Op grond van artikel 197 van de Gemeentewet bieden wij de jaarrekening en het jaarverslag aan over het jaar 2020. Met deze stukken leggen wij verantwoording af over het gevoerde bestuur. Corona De uitbraak van Corona eind februari 2020 heeft een enorme impact op onze samenleving en onze organisatie gehad en heeft dit nog steeds. Corona is in vele opzichten ten koste gegaan van het welzijn van onze inwoners en de bedrijfsvoering van de Losserse ondernemers. Het leed van hen is niet in woorden uit te drukken. Ook heeft Corona een zwaar stempel gedrukt op de uitvoering van de gemeentelijke activiteiten voor 2020. Voorgenomen activiteiten werden noodgedwongen anders (digitaal) en vaak beperkter ingevuld. Soms konden deze in het geheel niet doorgaan. Aan de andere kant hebben onze medewerkers, veelal met samenwerkingspartners, invulling gegeven aan nieuwe regelingen en zijn andere taken opgepakt/initiatieven ontwikkeld; vaak bedoeld om inwoners en bedrijven enigszins verlichting te bieden in deze donkere en uitzichtloze tijden. Onder moeilijke en uitdagende omstandigheden, met deels nieuwe onbekende werkzaamheden en veelal werken vanuit huis, zijn zij in staat geweest om het overgrote deel van de werkzaamheden en vrijwel de gehele dienstverlening toch uit te voeren.

Wij prijzen ons gelukkig met hun inzet. Verantwoording afleggen Het afgelopen jaar was vanwege Corona een gedenkwaardig jaar. Een jaar, anders dan alle andere. Wat hetzelfde blijft is dat het college ook over dit jaar verantwoording wil afleggen aan de gemeenteraad. Uitgangspunt voor de beleidsmatige en financiële verantwoording vormt de Programmabegroting 2020, inclusief de door de Raad vastgestelde begrotingswijziging. Ook de Voorjaarsnota 2020-2024 (jaarschijf 2020) maakt hier deel vanuit. De jaarrekening 2020 sluit met een positief resultaat van afgerond € 3,3 miljoen. Voor de verwerking van het jaarresultaat 2020 komt de ratio van het weerstandsvermogen uit op 4,2. In vergelijking met de Overijsselse gemeenten bevindt Losser zich, qua weerstandscapaciteit, stevig in de middenmoot. Accountantscontrole De controleverklaring van de accountant maakt onderdeel uit van de jaarstukken 2020. De controle is gebaseerd op het door de Raad vastgestelde Controleprotocol en het normenkader 2020, dat in de Raad van 4 november 2020 voor kennisgeving is aangenomen.

Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Losser Secretaris,

4

Burgemeester,

J. van Dam

5

C.A.M. Kroon

Leeg

6

Financiële toelichting De rekening 2020 sluit met een batig saldo van afgerond € 3,3 miljoen. In het afgelopen jaar is de financiële positie van Losser verder verbeterd. Het eigen vermogen van onze gemeente is in 2020 gegroeid. Dit komt onder andere door een winstneming uit de grondexploitaties van € 940.000, waarvan circa € 480.000, conform de nota Grondbeleid Losser 2018, is toegevoegd aan de Algemene risicoreserve. Zoals gebruikelijk zijn de risico’s geactualiseerd. De ratio van het weerstandsvermogen komt in 2020 uit op 4,2 (voor resultaatbestemming). Deze ratio ligt boven de door de Raad geformuleerde bandbreedte. Een nadere toelichting hierop is terug te vinden in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Verklaring op hoofdlijnen van het rekeningresultaat 2020: Onderdeel (bedragen in euro’s)

Voordeel

Batig saldo (door vaststelling Voorjaarsnota 2020 - 2024)

985.000

Stelpost Corona (door vaststelling Voorjaarsnota 2020 - 2024)

500.000

Nadeel

Voorziening pensioenen wethouder

240.000

Treasury

350.000

Vrijvallende reserves

179.000

Kosten bedrijfsvoering

200.000

Sportaccommodaties

360.000

Toeristenbelasting

212.000

Inkomstenregelingen

630.000

Maatwerkvoorziening WMO

205.000

Zorg

132.000

Ruimtelijke ordening/ Wonen

450.000

Algemene uitkering

654.000

Overige voordelen

525.000

Recapitulatie voordeel/nadeel

4.460.000

Totaal voordeel

3.298.000

1.162.000

Voor een meer gedetailleerde toelichting op dit overzicht verwijzen wij naar de programmatoelichtingen in hoofdstuk 1 en de toelichting in hoofdstuk 3 van de jaarrekening 2020: ‘Financiële positie’. In het bij deze jaarstukken horende raadsvoorstel doen wij voorstellen voor bestemming van het rekeningresultaat 2020. De met Corona gemoeid zijnde uitgaven en (rijks)inkomsten zijn in deze jaarrekening op de verschillende taakvelden verantwoord.

7

Leeg

8

Jaarverslag

9

Leeg

10

1. Programmaverantwoording De gemeente Losser kende in 2020 volgens de Programmabegroting de volgende programma's: 1.1 Sociaal 1.2 Fysiek 1.3 Bestuur & Dienstverlening

11

1.1. Sociaal Programmadoel: "De gemeente Losser stimuleert en faciliteert maatschappelijke deelname en zelfredzaamheid." Doelstellingen: 1. De sociale cohesie in de dorpskernen van de gemeente Losser is gestimuleerd 2. Het aanbod van (maatschappelijke) voorzieningen in de gemeente Losser sluit aan bij de lokale behoefte 3. De gemeente Losser zet in op vroegtijdige signalering om de zelfredzaamheid te bevorderen 4. De gemeente Losser biedt tijdig, passende ondersteuning en zorg

Doelenboom Sociaal -->

Lasten

1.739

-->

Baten

37

-->

Lasten

6.075

-->

Baten

1.059

Lasten

1.152

-->

Lasten

25.227

-->

Baten

9.385

Sociale cohesie in de dorpskernen Aanbod voorzieningen sluit aan bij lokale behoefte Sociaal

--> Vroegtijdige signalering t.b.v. zelfredzaamheid Tijdig, passende ondersteuning en zorg

-->

Wat hebben we bereikt? In 2020 is er een vervolg gegeven aan het integraal werken binnen het sociaal domein. Het uitgangspunt blijft het principe van één gezin, één plan, één regisseur. Daarnaast zijn de pilots uit het document “het Innovatieplan 2019" gerealiseerd en (deels) geëvalueerd. Dit zijn pilots in Losser om te onderzoeken of we met preventieve inzet (op langere termijn) een kwaliteitsslag kunnen maken en kosten kunnen beperken om zo de ondersteuning aan de inwoner te versterken en de vermindering van rijksmiddelen op te vangen. Deze pilots dragen tevens bij aan een verdere innovatie van het sociale domein, waarbij we anticiperen op de toekomstige ontwikkelingen. Wat hebben we ervoor gedaan?

Doelstelling (S1): De sociale cohesie in de dorpskernen van de gemeente Losser is gestimuleerd. Inwoners zijn betrokken Inwonerparticipatie bij het in stand houden • Er wordt binnen de gemeentelijke organisatie integraal van goede uitvoering gegeven aan burgerparticipatie. Inwoners worden basisvoorzieningen optimaal betrokken bij gemeentelijke ontwikkel- en besluitvormingsprocessen.

12

Welzijn •

• • •

•

Om participatie, welzijn en gezondheid van onze inwoners te bevorderen organiseert de welzijnsorganisatie activiteiten op het gebied van ontmoeten, bewegen, cultuur en deskundigheidsbevordering. Daarnaast verzorgt zij het muziekonderwijs en bibliotheekwerk. De welzijnsorganisatie ontvangt hiervoor subsidie op basis van een ingediend plan van aanpak. Voor wat betreft de welzijnsactiviteiten geldt dat deze zijn afgestemd op de gesignaleerde behoefte vanuit de lokale samenleving, de teams Zorg en Werk en Inkomen en overige maatschappelijke partners. De activiteiten van de welzijnsorganisatie worden gemonitord op deelname en effectiviteit.

Statushouders •

•

In 2020 is sprake van een te realiseren taakstelling voor de huisvesting van statushouders. Wij zullen hieraan voldoen in samenspraak met woningcorporatie Domijn. Daarnaast zullen we activiteiten ondersteunen van maatschappelijke partners die gericht zijn op bevordering van integratie en participatie door nieuwkomers

Wat hebben we in 2020 gedaan? Participatie De dorpsraden hebben, met ondersteuning van Trimotion en de gemeente, gewerkt aan het ontwikkelen van het lokaal platform "Pak an Pak over" (Right to challenge). Door Corona heeft deze ontwikkeling echter ernstige vertraging opgelopen en zal de online versie van het platform later dan gepland online gaan. Het platform gaat inwoners, dorpsraden en gemeente handvatten bieden voor het initiëren, ontwikkelen en beoordelen van lokale inwonerinitiatieven. Welzijn Ook in 2020 hebben we, via subsidieverlening, opdracht aan Fundament verleend voor het uitvoeren van taken en activiteiten op het terrein van welzijn, Door de maatregelen in het kader van Corona heeft een groot aantal activiteiten echter niet kunnen plaatsvinden, dan wel is gekozen voor een alternatieve vorm. Fundament heeft zo veel en zo goed mogelijk contact onderhouden met deelnemers van activiteiten (onder andere jongeren, ouderen, mantelzorgers) om een luisterend oor te kunnen bieden en ze een hart onder de riem te kunnen steken. In samenwerking met (sport) verenigingen, onderwijs en de buurtsportcoach zijn beweeg- en

13

ontmoetingsactiviteiten georganiseerd voor jongeren, een en ander binnen de door het Rijk en RIVM vastgestelde richtlijnen. De bibliotheek kon, binnen de vastgestelde richtlijnen, eveneens haar diensten aanbieden. Voor een deel van de muzieklessen gold dat zij online konden worden verzorgd. Fundament is gestart met het plan van aanpak jongerenwerk dat inmiddels voorligt. Statushouders In 2020 hadden we een taakstelling van 26 te huisvesten statushouders. We hebben 22 statushouders kunnen huisvesten. We hebben dit grotendeels kunnen realiseren door deelname aan de missie hervestigers vanuit Libanon (16 personen). Het voordeel van deelname aan een missie is dat de statushouders, voordat ze in Nederland worden gehuisvest, een integratietraject doorlopen hebben. Het niet behalen van de taakstelling is het resultaat van de Coronamaatregelen. De oplevering van woningen door Domijn liep hierdoor vertraging op, maar ook de komst van de hervestigers dat een aantal keren is verzet. In 2020 zijn we doorgegaan met de uitvoering van de beleidsnota Integratie statushouders. Voor zover mogelijk zijn fietslessen en extra taallessen gegeven. De diensten van Impuls/ Palet zijn grotendeels op afstand of via Whatsapp aangeboden. Succesvolle inwonerinitiatieven zijn ondersteund en hebben een structureel karakter

Inwonerparticipatie •

In het kader van bevordering inwonerparticipatie worden inwonerinitiatieven, voor zover deze passen binnen vastgesteld gemeentelijk beleid en niet in strijd met wet- en regelgeving, zoveel mogelijk ondersteund en gestimuleerd.

Wat hebben we in 2020 gedaan? Cultuur •

•

Voor het lokale initiatief Smokkel- en textielmuseum Overdinkel is subsidie verleend vanuit de provincie Overijssel en vanuit de gemeente Losser, teneinde een haalbaarheidsonderzoek te laten uitvoeren. Dit is afgerond en opgevolgd door een plan van eisen en een museaal concept. Deze zijn gepresenteerd aan lokale partijen en enthousiast ontvangen. In verband met corona is een en ander vertraagd, maar wordt in 2021 opgevolgd. Aan het lokale initiatief 'carnavalsloods' in De Lutte is in het kader van de regionale regeling Creatieve Broedplaatsen een subsidie van € 140.000 toegekend. Doel is een fabricagelab te ontwikkelen voor carnavalsverenigingen, scholen, verenigingen, bedrijven en kunstenaars.

Participatie De dorpsraden zijn gestart met de ontwikkeling van het platform "Pak an Pak over" van waaruit lokale initiatieven in het kader van Right to challenge geïnitieerd en ondersteund kunnen worden.

14

Ondertussen is een eerste inwonerinitiatief van de grond gekomen voor afsluiting van de Glanergrensweg, via het plaatsen van een draaihek door de betrokken inwoners zelf. De voorbereidingen hiertoe hebben in het afgelopen jaar plaatsgevonden. De gemeente heeft hierin een faciliterende rol. Subsidies Net als in voorgaande jaren heeft een groot aantal organisaties een structurele subsidie ontvangen. In 2020 zijn in twee subsidierondes (1 april en 1 oktober) diverse incidentele subsidies verleend aan lokale organisaties. Hiermee konden verschillende activiteiten en evenementen gericht worden gestimuleerd en ondersteund. 2020 was het vierde jaar waarin de dorpsraden de beschikking hadden over een eigen dorpsbudget. De verantwoording hiervan wordt begin 2021 door de dorpsraden ingediend. In 2020 zijn enkele themabijeenkomsten voor de raad georganiseerd. Op grond hiervan wordt in 2021 een voorstel voorgelegd aan de raad. Eind 2020 is een beleidsregel vastgesteld op basis waarvan vrijwilligersorganisaties coronacompensatie kunnen aanvragen. Vrijwilligers zijn ondersteund

•

•

•

•

De vrijwilligersprijs wordt georganiseerd, waarbij extra waardering wordt toegekend aan vrijwilligersorganisaties en inwoners die zich als vrijwilliger hebben ingezet. In samenwerking met de welzijnsorganisatie worden vrijwilligers middels activiteiten ondersteund, bijvoorbeeld door cursussen en ondersteuning door professionals. We organiseren twee keer per jaar een bijeenkomst waarin vrijwilligersorganisaties en gemeente elkaar informeren. Vanwege de huidige omstandigheden (geen ontmoeting met grote gezelschappen mogelijk) wordt onderzocht in welke vorm we dat nu kunnen doen. We ondersteunen de vrijwillige inzet bij de inzet bij het financieel formulier spreekuur en ondersteuning bij thuisadministratie.

Wat hebben we in 2020 gedaan? •

•

Als gevolg van de Coronamaatregelen hebben we besloten om in 2020 af te zien van het toekennen van een vrijwilligersprijs. Het afgelopen jaar is het vrijwilligersleven op een laag pitje komen te staan. In 2020 hebben we twee bijeenkomsten georganiseerd met de vrijwilligersorganisaties, waarbij we informatie over ondersteunende activiteiten hebben uitgewisseld.

Doelstelling (S2): Het aanbod van (maatschappelijke) voorzieningen in de gemeente Losser sluit aan bij de lokale behoefte. Het aanbod aan cultuur, recreatie en sport is gevarieerd

15

•

Via het programma van de stichting Culturele Basisvorming Losser maken alle Losserse leerlingen uit het primair onderwijs kennis met cultuur en erfgoed.

•

•

•

•

•

•

•

• •

•

Het lokale convenant ‘Losser met muziek’ heeft als doel zoveel mogelijk kinderen structureel met muziek en andere cultuur in aanraking te brengen. Lokale cultuurverengingen vervullen naast een kunstzinnige of muzikale rol ook een steeds belangrijker wordende sociaal-maatschappelijke (ontmoetings)functie. De vanuit cultuurregio Twente ingestelde regionale proeftuin ‘Maakplaatsen & Generators’ heeft in Losser succesvolle activiteiten in samenwerking met de bibliotheek georganiseerd. Deze krijgen een vervolg. De nadruk ligt hierbij op kinderen en jongeren. De Lock down als gevolg van Corona en de anderhalvemeter-maatschappij heeft grote gevolgen voor het culturele leven. Lokale culturele instellingen en verenigingen organiseren activiteiten die binnen de richtlijnen mogelijk zijn. De gevolgen van Corona voor het culturele leven en de culturele infrastructuur vragen ook voor de langere termijn aandacht. We blijven succesvolle en vernieuwende culturele initiatieven (onder meer: Week van de Amateurkunst, Lutterzand Literair) organiseren om een breder en/of nieuw publiek bij cultuur te betrekken. Dit met in achtneming van de actuele Corona-richtlijnen. In verband met de verkoop van Columbus Junior is behoefte aan alternatieve huisvesting ontstaan bij het Lossers Kunstcollectief en de Rommelpot. We zoeken mee naar mogelijkheden.

Lokaal wordt regelmatig de behoefte aan een podium genoemd. We onderzoeken of er mogelijkheden zijn. We nemen deel aan de Brede Regeling Combinatiefuncties, houden de beschikbare formatieplaatsen in stand en streven indien mogelijk naar een verhoging van het aantal formatieplaatsen. We werken aan de planvoorbereiding en realisatie van een nieuwe sporthal in de kernen Losser en De Lutte.

Wat hebben we in 2020 gedaan? Cultuur •

•

16

Vanwege de Coronamaatregelen lagen veel culturele activiteiten stil en kon een aantal reeds geplande culturele evenementen niet doorgaan. We hebben lokale culturele instellingen gestimuleerd om te zoeken naar mogelijkheden binnen de Corona-richtlijnen. Zo is digitaal muziekonderwijs aangeboden, een digitaal 'cultuurpakketje' voor het primair onderwijs gemaakt, een Funlab georganiseerd met activiteiten op het gebied van kunst, techniek, sport, creativiteit en natuur voor kinderen van 5 t/m 12 jaar en een Summer Fun Festival met creatieve en sportieve activiteiten voor de jeugd van 4 tot 16

•

•

•

•

jaar. We hebben een gehonoreerde aanvraag ingediend voor deelname aan de landelijke regeling Muziekmatch, die als doel heeft muziekles binnen het primair onderwijs te borgen. Passend binnen de Coronamaatregelen is het programma Maakplaatsen & Generators van Tetem in samenwerking met de bibliotheek voortgezet. De buitenschoolse activiteiten zijn gericht op jongeren. De stichting Culturele Basisvorming Losser heeft een nieuw bestuur gekregen dat wordt ondersteund door de cultuurcoaches van de stichting Fundament. Het bestaande cultuurprogramma voor het primair onderwijs wordt geactualiseerd. We hebben een plan van aanpak gemaakt voor een lokale Schatkamerpluym, waarbinnen de voormalige cultuurprijs een plek heeft gekregen.

Sport Met een gemeentelijke bijdrage heeft Hockey Club Losser een kunstgrasveld gerealiseerd in Overdinkel. Dit veld is in maart 2020 opgeleverd en in gebruik genomen. Met een gemeentelijke bijdrage heeft DinkelSurvivalRunners haar survivalaccommodatie in Losser verder uitgebouwd. Er is verder onderzoek gedaan naar de realisatie van een sporthal in de Lutte. Dat is niet haalbaar gebleken, zodat het gebruik van de huidige sporthal in de centrumhal van het Luttermolenveld wordt gecontinueerd. In 2020 is verder gebouwd aan de nieuwe sporthal in Losser. De sporthal is begin oktober opgeleverd en op 19 oktober 2020 in gebruik genomen. In 2020 is veld 3 van Sportclub Overdinkel gerenoveerd. De gemeente heeft een beroep gedaan op de regeling Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties. In het kader hiervan is de huur van diverse sportverenigingen kwijtgescholden en heeft de gemeente hiervoor compensatie ontvangen. De gemeente Losser neemt deel aan de regeling lokale sportakkoorden. Onder begeleiding van de sportformateur is in samenwerking met diverse lokale (sport-)organisaties een sportakkoord op hoofdlijnen opgesteld. Op basis hiervan heeft het rijk uitvoeringsbudget beschikbaar gesteld en is gestart met de uitvoering van het sportakkoord. De gezondheid en de actieve levensstijl van inwoners is gestimuleerd

17

•

We bevorderen een gezonde en actieve leefstijl door inwoners de gelegenheid te bieden op verantwoorde wijze, tegen een aanvaardbare eigen bijdrage, in overeenstemming met eigen aanleg, interesse en mogelijkheden, te sporten en bewegen.

• •

Op basis van de Kadernota Gezondheid 2019-2022 worden de in 2020 diverse interventies uitgevoerd. Deelname aan culturele activiteiten zorg voor een lenige geest, maatschappelijke betrokkenheid en sociale cohesie. Binnen culturele activiteiten en projecten wordt dan ook waar mogelijk specifiek aandacht besteed aan de participatie van kwetsbare groepen (cultuur als bindmiddel).

Wat hebben we in 2020 gedaan? Om inwoners bewust te maken van de impact van roken op hun gezondheid, maar ook op die van anderen heeft de gemeente diverse rookvrije zones aangewezen. In het kader hiervan zijn borden geplaatst bij bushaltes, speelterreinen, schoolpleinen, binnensportaccommodaties en een deel van de buitensportaccommodaties. In de periode februari, maart en september is een nalevingsonderzoek uitgevoerd. De naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop is onderzocht via mysteryshoponderzoek. In december 2020 is de rapportage van het nalevingsonderzoek opgesteld. Op grond hiervan kan in 2021 passend beleid worden uitgevoerd. Op het speelterrein in de Zwaluwstraat in De Lutte is een kunstgrasveld gerealiseerd. Ter vervanging van het opgeheven speelterrein in de Waterradmolen is in de Rosmolen een nieuw speelterrein ingericht. Naast enkele speeltoestellen is ook hier een kunstgrasveld gerealiseerd. Daarnaast zijn op de speelterreinen in de Luttermolen speeltoestellen bijgeplaatst. Door verschillende subsidieregelingen is een groot aantal inwoners via verschillende sport- en beweegprojecten (Lekker Fit, Schoolschaatsen, De Actieve Ontmoeting, FC Noaber, Jeugdsportfonds, Kortingsregeling, Kuier Deur, Cool2Bfit) gestimuleerd meer te gaan sporten en bewegen. We verbinden cultuur met sociaal-maatschappelijke opgaven.

Bijvoorbeeld binnen het programma van de (in verband met de Coronamaatregelen helaas afgelaste) Week van de Amateurkunst was specifiek aandacht voor het betrekken van kwetsbare groepen. Actieve deelname in de maatschappij is gestimuleerd

•

•

•

•

18

We geven uitvoering aan de regelingen voor peuteropvang zodat alle peuters kunnen deelnemen aan voorschoolse educatie en daarmee een goede start hebben op de basisschool. We ontwikkelen de lokale educatieve agenda en daarmee het optimaliseren van de aansluiting kinderopvang, onderwijs en jeugdzorg. We continueren de inloop GGZ en gaan de inloop (nog) meer onder de aandacht te brengen bij onze partners en inwoners. We handhaven de inloop voor allochtone vrouwen.

• •

• •

• •

•

•

•

•

•

19

We geven uitvoering aan het ANWB-automaatje om minder mobiele inwoners te laten deelnemen aan de maatschappij. Het onderhouden van de sociale kaart om inwoners en professionele partners te informeren over de activiteiten in Losser. In stand houden van de opvoed ondersteunende website www.Loes.nl. Het activeren van uitkeringsgerechtigden om deel te nemen aan de maatschappij: bij voorkeur via betaald werk. Streven is om de burgers naar vermogen in eigen onderhoud te laten voorzien. Onder andere door: o Individuele bemiddeling. o Het aanbieden van externe trajecten op maat gericht op het aanleren van werknemersvaardigheden waardoor de kans op betaald werk mogelijk wordt. o Regionale en lokale werkgeversbemiddeling. o Uitvoering van de poortwachtersfunctie, waardoor de instroom in de Participatiewet-uitkering wordt beperkt, o Bemiddeling klanten met afstand tot de arbeidsmarkt: ▪ Vanuit het voorgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs ▪ Statushouders ▪ Arbeidsgehandicapten (banenafspraak). Via een gerichte lokale en regionale werkgevers-benadering begeleiden we mensen nog effectiever naar werk. In 2020 besteden we extra en meer aandacht aan groepen die een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben, waaronder statushouders. We richten ons per cliënt op het maximaal haalbare participatieniveau.

We bieden nazorg aan klanten die een baan hebben gevonden vanuit de Participatiewet, omdat de ervaring is dat deze mensen eerder uitvallen bij het werk, bijvoorbeeld omdat de werknemer niet (meer) gewend is aan arbeidsritme of omdat er randvoorwaarden geregeld moeten worden om te kunnen werken. De gemeente heeft dan een rol om, in overleg met werkgever en werknemer, ervoor te zorgen dat iemand toch aan het werk kan blijven. In samenwerking met werkgevers zetten we ons in op functiecreatie en jobcarving om de functies passend maken voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. We werken samen met GGZ-instellingen om klanten met psychische problematiek te begeleiden om arbeidsfit te worden. Deze begeleiding doen we ook met de inzet van lokale projecten als FC. Noaber en het Servicebedrijf. En ook regionale projecten die zich richten op 'krapteberoepen' of het stimuleren van ondernemerschap. We zetten in op vermindering van laaggeletterdheid door

het ondersteunen van het Taalpunt Losser en het project Digisterker van de bibliotheek Losser. Wat hebben we in 2020 gedaan? •

• •

•

•

•

•

De inloop GGZ richt zich op inwoners die te maken hebben met een GGZ verleden of problematiek die een laagdrempelige benadering behoeven. In 2020 hebben de activiteiten grotendeels stil gelegen. Vanaf het moment dat het weer kon zijn de activiteiten hervat. Echter is de opkomst laag vanwege angst vanuit de doelgroep voor Corona. Het aantal deelnemers is afgenomen. Echter is wel sprake van regelmatig telefonisch contact met de deelnemers. De inloop voor allochtone vrouwen is voor 2020 gestopt vanwege corona. Het ANWB- automaatje is een algemene voorziening, die dient als aanvulling op de bestaande vervoersvoorzieningen. Vrijwilligers vervoeren dorpsgenoten tegen een kleine kostenvergoeding. Door Corona hebben alleen de essentiële ritten zoals huisarts en ziekenhuis bezoek plaatsgevonden. Uiteraard met in achtneming van de corona maatregelen. We hebben ruim 40 kinderen binnen de Voor- en Vroegschoolse educatie (VVE) geplaatst en circa 20 maken er gebruik van de peuterarrangementen. We hebben in samenwerking met scholen en kinderopvang en lokale samenwerkingsagenda opgesteld (voormalig Lokale educatieve Agenda) waarin de aansluiting zorg en onderwijs en de doorgaande lijn van kinderopvang naar basisonderwijs en de overgang van het basisonderwijs naar het voorgezet onderwijs thema's zijn waarop we samenwerken.

We hebben onderzocht welke (andere) initiatieven op den duur duurdere jeugdzorg kunnen voorkomen en passend zijn bij onze gemeente, aansluitend op het Innovatieplan 2019. Twee initiatieven zijn eind 2020 in een pilot vormgegeven; de JIM-aanpak en 18-/18+ In samenwerking met Hallo Losser is in 2020 doorgewerkt aan verbetering van de sociale kaart. Dat betreft voornamelijk het beter toegankelijk maken en het ontsluiten van informatie uit de uitgebreide onderliggende database. Ook de database zelf is daartoe geherstructureerd (zowel kwalitatief als kwantitatief).

Activering (arbeids)participatie In 2020 hebben we werkzoekenden intensief begeleid naar werk of participatie. Dit doen we door regelmatig contact te hebben. De frequentie waarin dit plaatsvindt is maatwerk. Daarbij is veel aandacht besteed aan groepen met een grotere

20

afstand tot de arbeidsmarkt, waarbij verschillende groepen te onderscheiden zijn: statushouders, kwetsbare jongeren, GGZ doelgroep, mensen met een arbeidshandicap, waaronder schoolverlaters van het speciaal- en praktijkonderwijs (doelgroepenregister). Daarnaast is in 2020 de ondersteuning van werkzoekenden zonder uitkering aanmerkelijk toegenomen tot 64 personen. Het gaat om werkzoekenden die zich zelf melden of als gevolg van het integraal werken door andere integraal consulenten (met accent Wmo en/of Jeugd) of externe partners worden doorverwezen voor ondersteuning bij bemiddeling richting werk. Dit is een positief bijeffect van het integraal werken, omdat hiermee indirect zorgkosten worden bespaard. Er is ook veel aandacht voor het voorkomen van instroom in de bijstandsuitkering. Deze functie is door de Coronaontwikkelingen nog belangrijker geworden: vooral werknemers met tijdelijke contracten, die hun baan verloren in de door de 'lock down' getroffen sectoren, zijn naar andere sectoren bemiddeld. Jaarlijks worden op deze manier ongeveer 50 personen buiten de uitkering gehouden, of hebben heel kort een uitkering. Hierbij bestaat deels overlap met de 64 hierboven genoemde werkzoekenden zonder uitkering.

Verschillende consulenten hebben zich gespecialiseerd in de afzonderlijke doelgroepen en werken daarbij samen met (onder andere) FC Noaber, het Servicebedrijf, RMC/leerplicht (in het kader van de aanpak Twentse Belofte), de GGZ-sector, scholen, het UWV, verzekeringsartsen en uiteraard met werkgevers en het Werkplein Twente. We constateren dat de begeleiding naar werk en na plaatsing op betaald werk steeds intensiever wordt, vooral van de mensen die al langer een uitkering hebben. Nazorg op de werkplek is nodig om uitval te voorkomen. Bovendien voert de gemeente de "Wet poortwachter" functie voor werkgevers uit bij uitval door ziekte van mensen uit het doelgroepenregister. Het aantal mensen dat met een loonkostensubsidie werkt is in 2020 gestegen van 36 naar 62. Dit wordt daarmee een steeds grotere taak. De accountmanager Werk ondersteunt werkgevers bij de inzet van functiecreatie en jobcarving: hierdoor zijn functies beter bereikbaar geworden voor mensen met een arbeidshandicap. Eind 2019 heeft de werkgever Confidencus, in overleg met de gemeente, een vestiging geopend in Losser, waardoor er werk is voor werkzoekenden die aangewezen zijn op eenvoudig zittend werk. In 2020 zijn bij deze werkgever 16 personen vanuit de uitkering aan het werk gegaan. Voor deze groep is jobcoaching ingezet.

Door inzet van intensieve (en waar nodig integrale) begeleiding, de poortwachtersfunctie bij de aanvraag van een uitkering en een

21

actieve werkgeversbenadering (in samenwerking met Werkplein Twente) en de samenwerking met Confidencus hebben we ervoor gezorgd dat het uitkeringsbestand in 2020 gedaald is van 270 naar 250, ondanks de effecten van Corona. Deze daling is hoger dan verwacht, waardoor we een hoger overschot hebben op het uitkeringsbudget dan vooraf geraamd. Daarnaast is het landelijk verdeelmodel van het uitkeringsbudget tussentijds naar boven aangepast, in verband met de verwachte instroom als gevolg van Corona. In Losser is het aantal uitkeringsgerechtigden pas de laatste maanden licht gestegen. Hierdoor is het overschot nog hoger geworden dan tussentijds gemeld. Ondanks de daling van het aantal mensen met een uitkering is door een intensieve begeleiding en nazorg van (onder andere) arbeidsgehandicapten, waarvan het aantal is toegenomen, het reïntegratiebudget vrijwel volledig ingezet. Tozo regeling De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers, waaronder zzp’ers, tijdens de crisis te ondersteunen. De Tozo is een versoepeling van het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) en kent twee mogelijkheden: een inkomensaanvulling tot het sociaal minimum en een bedrijfskrediet van maximaal € 10.157.

Het ROZ voert deze regeling, net als het Bbz, uit voor 17 gemeenten in Twente en de Achterhoek, waaronder Losser, tijdens de uitvoering van de eerste regeling hebben hierbij ook Losserse consulenten ondersteuning verleend. Ook zijn in Losser gedurende de hele coronaperiode de accountmanager werk en de accountmanager bedrijven ingezet om bereikbaar te zijn voor ondernemers. Daarnaast ook om te zorgen voor de juiste verwijzingen en om informatie te geven over wat wel en niet mogelijk was als gevolg van de maatregelen. Ook is veel aandacht besteed aan communicatie over de diverse regelingen en bestuurlijke contacten met ondernemers. Er hebben zich veel ondernemers gemeld. De Raad wordt via een raadsinformatiebrief nader geïnformeerd over deze regelingen, met als bijlage het jaarverslag van het ROZ. Deze organisatie voert de regeling uit. Het Rijk heeft een vergoeding gegeven voor zowel de kosten van de regeling als de uitvoering. Ook voor de inzet van uren bij het ROZ heeft Losser een vergoeding ontvangen. In 2019 zijn met het Taalpunt concrete afspraken gemaakt om de taalmeter onderdeel te laten worden van de intake "werk en inkomen", waarmee we de doelgroep NT1'ers, die laaggeletterd zijn, beter in beeld willen krijgen en een vervolgaanbod op maat willen doen.

De structurele inzet van de taalmeter zou in 2020 voorafgegaan worden door een groepsgewijze afname van de taalmeter, met name bij de uitkeringsgerechtigden met Nederlands

22

als eerste taal. Door Corona is die bijeenkomst uitgesteld, de taalmeter wordt daarom nog niet ingezet. Er is adequate onderwijshuisvesting voor zowel basis- als voorgezet onderwijs Wat hebben we in 2020 gedaan? In samenwerking met de schoolbesturen is een start gemaakt met het opstellen van een nieuw Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. Mantelzorgers zijn ondersteund op het gebied van advies, informatie, respijtzorg en praktische hulp

•

•

•

•

De gemeente wil mantelzorgers ondersteuning aanbieden die past bij hun behoeften. De mantelzorgconsulent haalt tijdens de gesprekken met mantelzorgers op wat nodig is ter ondersteuning van de mantelzorger. Zo is er ingezet op ondersteuning in huis door een vrijwilliger ter ontlasting van de mantelzorger. Ook zijn er naar behoeften activiteiten georganiseerd zoals een fietstocht, ontmoeting van lotgenoten. In de werkgroep jonge mantelzorgers worden de behoeften van de jonge mantelzorgers gepeild. De behoeften worden omgezet in concrete acties. In 2020 vindt specifieke aandacht plaats voor verdere uitvoering van het respijtplan door de welzijnsorganisatie. Het ondersteunen van jonge mantelzorgers wordt gecontinueerd. Daarnaast wordt de dag van de mantelzorg georganiseerd.

Wat hebben we in 2020 gedaan? •

•

• •

• • •

•

23

De mantelzorgconsulent heeft ondersteuning geboden aan mantelzorgers. Vanwege de Coronamaatregelen hebben deze aan de deur, telefonisch en online plaatsgevonden. Huisbezoeken zijn alleen in schrijnende gevallen gedaan. De activiteiten voor jonge mantelzorgers hebben grotendeels online plaatsgevonden. In de zomer is er ruimte geweest voor fysieke activiteiten. Ervaringsmaatjes voor jonge mantelzorgers zijn ingezet. Het mantelzorgcompliment is in de vorm van kerstbonnen verstuurd naar de mantelzorgers. Deze bonnen zijn te besteden bij de lokale ondernemers. Het afgelopen jaar hebben zich 280 mantelzorgers gemeld voor het 'compliment'. Op de dag van de mantelzorg zijn de bij ons bekende mantelzorgers verrast met een goodiebag. Alzheimer café is gerealiseerd. De start is echter vanwege de Coronamaatregelen uitgesteld. Het spreekuur voor mantelzorgers is van start gegaan. Door de Coronamaatregelen is dit spreekuur maar beperkt open geweest. Voor zover mogelijk zijn online cursussen aangeboden aan

•

mantelzorgers. In 2020 heeft een onafhankelijk mantelzorgonderzoek plaats gevonden naar de bekendheid van mantelzorg ondersteuning binnen de gemeente Losser en mogelijke ondersteuningsbehoeften van mantelzorgers.

Doelstelling (S3): De gemeente Losser zet in op vroegtijdige signalering om de zelfredzaamheid te bevorderen. (Bestaande) initiatieven gericht op kwetsbare inwoners (bijvoorbeeld door armoede) zijn op elkaar afgestemd en gestimuleerd

•

•

•

• •

•

•

• •

•

•

24

Voor de periode tot en met 2020 is een convenant gesloten met het Jeugdsportfonds Overijssel en het Jeugdcultuurfonds Overijssel. Leergeld Losser fungeert als intermediair voor beide fondsen. Het vergroten van de bekendheid van de onafhankelijke cliëntondersteuning, door de informatievoorziening aan de inwoners en onze partners te verbeteren. Maatschappelijke partners ruimte geven om algemeen toegankelijke en betaalbare gemak diensten en sociale ontmoetingsplekken te realiseren, door het stimuleren en faciliteren van nieuwe samenwerkingsvormen (bijvoorbeeld inloop ggz), die aansluiten op de behoefte van de inwoners. Samenwerken bij wet-overstijgende onderwerpen door beleidsmedewerkers, consulenten en administratie. Preventieve voorlichtingen door externe partners aan jongeren continueren door onder andere de welzijnsorganisatie en Halt. We stimuleren de samenhang tussen diverse initiatieven die gericht zijn op het verminderen van armoede en problematische schulden door vrijwilligers en professionals die op dit terrein werkzaam zijn met elkaar in contact te brengen, zodat zij elkaars werkwijze kennen en cliënten beter kunnen doorverwijzen. We willen het bereik van de regelingen die gericht zijn op het bestrijden van armoede verhogen door de ondersteuning mogelijkheden en -regelingen breed bekend te maken onder cliënten en intermediairs.

(Gezinnen) met kinderen hebben daarbij prioriteit, ook van werkende ouders. We besteden extra aandacht aan verborgen armoede op het platteland, door samen te werken met het ROZ Twente (zelfstandigenondersteuning) en instanties die al contacten hebben met de inwoners die op het platteland wonen, met name binnen de agrarische sector. Hierdoor verwachten we meer mensen in armoede op ons netvlies te krijgen en ondersteuning te geven. In 2020 wordt in regionaal verband de vroeg-signalering, op basis van samenwerking met onder andere woningcorporaties, Menzis en waterleidingsbedrijf, verder uitgebouwd. Zodoende kan het ontstaan van problematische schulden zoveel mogelijk worden voorkomen. Bovenstaande punten worden vanuit Losser gestimuleerd

•

• •

door inzet van de coördinator Armoedebeleid. (Bewoners)initiatieven gericht op het bestrijden van armoede, zoals de Stichting Leergeld en Humanitas, worden ondersteund door het verlenen van subsidie en het stimuleren van samenwerking met andere organisaties. Samenwerking Stadsbank Oost Nederland. Samenwerking met het voorgezet speciaal onderwijs, praktijk onderwijs, ROC en het in beeld brengen van jongeren die niet zelfstandig aan het werk komen o.a. niet uitkeringsgerechtigden (Nuggers).

Wat hebben we in 2020 gedaan? Armoedebeleid Diverse regelingen voor kinderen zijn breder bekend gemaakt, vooral door de St. Leergeld Losser. In 2020 zijn Fashioncheques uitgereikt voor kinderen in armoedesituaties, die alleen bij lokale ondernemers ingeleverd kunnen worden. Daaraan zijn eenmalig extra middelen besteed om de gevolgen van corona te verzachten. Hierdoor zijn ook de lokale ondernemers ondersteund. Het aantal personen dat een beroep doet op deze voorzieningen is, ondanks de effecten van Corona, (nog) niet noemenswaardig toegenomen. De "Kom uit je schuld" campagne is gestart om mensen met problemen eerder te bereiken. De coördinator armoedebeleid heeft veel contact gehad met diverse uitvoerders binnen het armoedebeleid en heeft partijen bij elkaar gebracht, zodat de bekendheid groter werd. In 2020 is zij in gesprek gegaan met kinderen zelf, via scholen. De samenwerking met de gemeenten binnen Noordoost Twente en de Academische Werkplaats Jongeren Twente is verder toegenomen. De "Kom uit je schuld" campagne is gestart. In 2020 zijn diverse ondersteunende instrumenten ingezet voor mensen in schuldensituaties. De ondersteuning varieert van lichte tot zware ondersteuning. De Stadsbank Oost Nederland voert een groot deel van de schuldhulpverlening voor Losser uit. De intake vindt plaats in Losser, tenzij iemand liever in Enschede wil afspreken.

Door het aanwezig zijn in 't Lossers Hoes van de consulent van de Stadsbank is de samenwerking met gemeentelijke consulenten versterkt, waardoor ook voor klanten van de Stadsbank, die eerder niet bij de gemeente bekend waren, een integrale aanpak beschikbaar is. Ondanks Corona zijn in 2020 (nog) niet meer verzoeken om schuldhulpverlening binnen gekomen. In 2020 is het project Vroegsignalering schulden voortgezet en heeft de voorbereiding plaatsgevonden van de wettelijke inbedding

25

hiervan in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening in 2021. Opvolging is gegeven aan de signalen die we binnen hebben gekregen; in veel gevallen door middel van een huisbezoek, totdat dit door corona niet langer kon. Daarna hebben mensen een brief gekregen of is geprobeerd telefonisch of per email contact te leggen. Ervencoaches hebben boerenbedrijven bezocht om de brede problematiek die hier speelt te bespreken. Deze aanpak is in 2020 structureel geworden onder regie van de provincie Overijssel. Kwetsbare jongeren (zonder startkwalificatie en/of weinig inkomsten) worden via het project "Twentse Belofte" in kaart gebracht. In een structureel overleg van RMC/Leerplicht en twee trajectbegeleider worden, indien nodig, vervolgacties ingezet. Regelmatig is hiervoor een huisbezoek ingezet, voor zover dit vanwege Corona mogelijk was. Losser neemt deel aan het regionaal overleg over "thuiszitters". Waar mogelijk, zijn preventieve voorlichtingen door externe partners aan jongeren gecontinueerd, door onder andere de welzijnsorganisatie en Halt. Daarnaast is, in samenwerking met externe partners, ingezet op het organiseren van extra activiteiten voor jongeren in verband met de Coronamaatregelen en de lockdown. Onafhankelijke cliëntondersteuning •

•

Bij het eerste contact met een inwoner wordt de mogelijkheid tot het inzetten van een onafhankelijke cliëntondersteuning besproken. Ook tijdens huisbezoeken wordt deze optie besproken en wordt hierover informatie verstrekt door middel van een flyer. Regionaal zijn de mogelijkheden met betrekking tot integrale cliëntondersteuning onderzocht. Het gaat met name om de integrale inzet van cliëntondersteuning binnen het sociaal domein en de Wlz (zorgverzekeraar). Het onderzoek loopt nog.

Dementie vriendelijke gemeente In 2020 hebben we een start gemaakt om het doel te realiseren om in 2022 een dementie vriendelijke gemeente te worden. • •

26

Een aantal ondernemers in de gemeente Losser heeft de cursus dementie vriendelijk gevolgd. De gemeentelijke organisatie is gestart met de cursus dementie vriendelijk. Door de corona maatregelen zijn we tijdelijk gestopt met dit aanbod. Onderzocht wordt of er mogelijkheden bestaan om de cursussen digitaal aan te bieden.

De vraag van de inwoners is integraal geanalyseerd en opgepakt

•

•

Invulling geven aan het integraal beleidsplan en de visie integraal werken, door de cliënt centraal te stellen, de hulpvraag breed uit te vragen en ondersteuning op maat in te zetten (dit kan ook inzet van het netwerk zijn). Door integrale intake-benadering van de klanten, om het totale leefgebied van de klant in kaart te krijgen en te ontwikkelen, waaronder mogelijke armoede- of schuldenproblematiek.

Wat hebben we in 2020 gedaan? Er is verder gewerkt aan de opdrachten vanuit het integraal beleidsplan. Zoals inspelen op vergrijzing, toename van eenzaamheid, een arbeidsmarkt voor iedereen en preventie van schulden. We hebben één (integrale) toegang met integraal consulenten, waar cliënten met al hun vragen terecht kunnen. Verder hebben we de ingeslagen weg rondom het verbeteren van de samenwerking met huisartsen, scholen, wijkverpleging, jeugdreclassering, jeugdbescherming en gecertificeerde voogdijinstellingen voortgezet. Dit heeft bijgedragen aan het onderhouden van contact en de verbinding tijdens de coronamaatregelen en lockdown. Hierdoor konden we onze dienstverlening voor het overgrote deel adequaat continueren ondanks de beperkingen vanuit het Rijk. De kennis en kunde van interne en externe verwijzers en andere betrokken partijen is optimaal benut

•

•

• •

In het ontwikkelteam 0-6 jaar en de werkgroep Po-vo zitten vertegenwoordigers van kinderopvang, basisonderwijs, voortgezet onderwijs en schoolbesturen. Zij werken onderdelen uit van het uitvoeringplan VVE en de Lokale samenwerkingsagenda. De samenwerking met onder andere: huisartsen, scholen, jeugdreclassering en jeugdbescherming, onderhouden en verfijnen. De inzet van een sportcoach bij verenigingen voor vroegsignalering. We informeren vrijwilligers en professionals over de mogelijkheden die aanwezig zijn op het gebied van armoedebestrijding en schuldhulpverlening, door middel van het organiseren van de bijeenkomsten “Kijkje in de keuken” door de coördinator Armoedebeleid.

Wat hebben we in 2020 gedaan? Intensief is ingezet op de samenwerking met de huisartsen en de scholen. Alle scholen zijn bezocht. De samenwerking met de scholen en huisartsen is opnieuw geëvalueerd en verbeterslagen/innovaties zijn meegenomen en waar mogelijk opgepakt. Er zijn gesprekken geweest met alle drie de gecertificeerde instellingen, waarbij een contactpersoon van beide partijen is

27

aangewezen en praktische werkafspraken zijn gemaakt. Op deze manier zijn 'de lijntjes nog korter geworden'. De inzet van een sportcoach bij verenigingen voor vroegsignalering heeft dit jaar in de uitvoering grotendeels stilgelegen. Oorzaak hiervan is tweeledig; de Corona-maatregelen, evenals het vinden van een geschikte gecertificeerde sportcoach voor de verenigingen na vertrek van de voorganger. Eind 2020 zijn gesprekken gevoerd met een geschikte kandidaat. De coördinator armoedebeleid heeft diverse "kijkjes in de keuken" georganiseerd, om de aanwezige mogelijkheden op het gebied van armoedebestrijding en schuldhulpverlening breder bekend te maken. Deze coördinator informeert de integraal consulenten regelmatig over welke mogelijkheden er zijn en geeft tips voor het herkennen van situaties van armoede en schulden.

Doelstelling (S4): De gemeente Losser biedt tijdig, passende ondersteuning en zorg. Ondersteuning en zorg is bereikbaar en toegankelijk voor de inwoners en is integraal, passend en kosten adequaat aangeboden

•

•

•

•

•

28

In 2020 besteden we extra aandacht aan groepen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt, waaronder statushouders. Dit is de groep die, ondanks de aantrekkende arbeidsmarkt, niet zelfstandig aan het werk komt. Waar nodig krijgen mensen trajecten op maat aangeboden die bijdragen aan een maximaal haalbare inzetbaarheid. De participatieconsulenten monitoren de voortgang door regelmatig contact met de uitkeringsgerechtigden. Aangezien in Overdinkel relatief veel mensen met een uitkering wonen, worden cliënten met een Participatiewetuitkering intensiever en meer nabij begeleid. Na een intake worden trajecten op maat aangeboden, die de actieve participatie in de maatschappij bevorderen. Alle WSW-werknemers van Team Werken in Losser nemen actief deel in/aan de maatschappij. Dit gebeurt, vooralsnog tot 2021, door plaatsing bij het productiebedrijf van Larcom Oldenzaal en door plaatsing bij reguliere werkgevers. We realiseren dat door: in te zetten op persoonlijke ontwikkeling van de werknemers, het opbouwen en beheren van een netwerk van contacten en het leveren van maatwerk bij plaatsingen (jobcarving, jobcoaching, loonkostensubsidie, begeleidingsafspraken, passende tariefafspraken en de noriskpolis).

Met ingang van uiterlijk 1 januari 2021 zullen nieuwe afspraken moeten zijn gemaakt met betrekking tot de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW), de raamovereenkomsten met Larcom lopen per die datum af. Voor de periode vanaf 2021 wordt onderzoek gedaan en een besluit voorbereid voor de doorontwikkeling van de

• • • • •

•

•

uitvoering van de WSW. Hierbij wordt ook de verbinding onderzocht wordt met de groep ‘nieuw beschut’ die onder de Participatiewet valt. Centrale toegang door ontwikkelen. Uitvoering geven aan de nieuwe was- en strijkservice. Met partners sturen op 'zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig'. Analyseren duurste gezinnen of de zorg nog steeds passend en adequaat is inzet. Overgang tussen de verschillende wetgevingen vloeiend laten verlopen, zodat de inwoner hier zo min mogelijk hinder van ondervindt. Structureel controleren of zorg rechtmatig geleverd is door middel van sturing op resultaten. Bij evaluaties maken we gebruik van het regionaal format. Monitoren van de top 10 aanbieders Wmo en Jeugd.

Wat hebben we in 2020 gedaan? Mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, zoals statushouders, mensen met een arbeidshandicap, met een GGZ achtergrond, of voor het overige zonder uitkering zijn, worden intensief begeleid. Werkzoekenden in Overdinkel zijn intensief begeleid in Overdinkel. De werkwijze is iedereen met een Participatiewet-uitkering en overige werkzoekenden die onder de gemeentelijke dienstverlening vallen, een passend aanbod te doen. De inzet van thuisbegeleiders, consulenten als POH/ondersteuning bij de huisartsen en de inzet van de consulenten als SMW tijdens spreekuren op school is gecontinueerd. De uren voor de ondersteuning bij huisartsen zijn na succes waar nodig en gevraagd uitgebreid, ook met het oog op de toekomst (toenemende vergrijzing, toenemende zorgvragen en druk op de huisartsen). Werknemers met Wsw-dienstverband bij de gemeente Losser zijn zoveel als mogelijk en passend, via detachering danwel begeleid werken in een reguliere werkomgeving geplaatst. Het personele verloop over 2020 is groot geweest: eind 2020 waren er nog 108 personen met een Wsw-dienstverband bij de gemeente Losser werkzaam. Begin 2020 waren dat er nog 126. In 2020 is het onderzoekstraject naar de continuering van de samenwerking met Larcom afgerond. De samenwerking met Larcom zal ook voor de jaren 2021 tot en met 2025 worden gecontinueerd.

Een en ander is in een raamovereenkomst vastgelegd. Met het oog op behoud van de opgebouwde infrastructuur biedt Larcom ook heel nadrukkelijk dienstverlening aan voor nieuw beschut vanuit de Participatie-wet, arbeidsmatige dagbesteding en statushouders. In navolging van de taalklassen in Overdinkel is ook een taalklas

29

gestart in Losser. In deze taalklassen krijgen kinderen met een taalachterstand extra ondersteuning in de taalvaardigheid. Ingekochte ondersteuning en zorg is voldoende en van goede kwaliteit

• •

•

Lokaal evalueren van de kwaliteit van zorg. Het regionaal bevorderen van kwalitatief en rechtmatige zorg voor (kwetsbare) inwoners middels het 'barrièremodel' en het kwaliteitskader in samenwerking met de regionale en eventueel lokale toezichthouder en lokaal contractmanagement. Monitoren van de top 10 aanbieders Wmo en Jeugd.

Wat hebben we in 2020 gedaan? •

•

De integraal consulenten van de gemeente Losser evalueren frequent de doelmatigheid en daarmee onder ander ook de kwaliteit van zorg die geleverd wordt. Zowel regionaal als lokaal hebben onderzoeken plaatsgevonden naar de kwaliteit en rechtmatigheid van de zorg voor inwoners. Er is zowel proactief (zonder directe aanleiding) als reactief (signaal gestuurd) onderzoek verricht.

Wat heeft het gekost?

Bedragen x 1.000 Euros

Realisatie 2019

Begroting (na wijziging)

Realisatie 2020

Sociaal

30.557

31.853

34.194

Totaal Lasten

30.557

31.853

34.194

Sociaal

7.265

7.422

10.481

Totaal Baten

7.265

7.422

10.481

Gerealiseerde saldo van baten en lasten

23.292

24.431

23.712

Sociaal

211

0

84

Totaal Storting reserves

211

0

84

Sociaal

1.289

288

749

Totaal Onttrekking reserves

1.289

288

749

Gerealiseerde saldo van mutaties reserves

-1.078

-288

-665

Gerealiseerd resultaat

22.214

24.143

23.047

Toelichting Een uitgebreide toelichting per product is te vinden in Hoofdstuk 3 "Financiële positie". Per saldo wijkt het Programma Sociaal € 1.096.000 positief af ten opzichte van de gewijzigde begroting. Toelichting nadelig saldo lasten € 2.340.000:

30

De overschrijding wordt voor iets meer dan € 3,3 miljoen veroorzaakt door de kosten van de uitvoering van de TOZO-regeling. De regeling is in het leven geroepen om ondernemers te ondersteunen die in de problemen zijn gekomen door de Coronamaatregelen. We krijgen daarvoor ook geld van het rijk (zie toelichting baten). Er rest dan nog een voordelig saldo van ongeveer € 1,0 miljoen, dat als volgt kan worden verklaard. Op de bijstandsuitkering zien we een voordeel van ongeveer € 300.000. In de eerste bestuursrapportage hebben we een behoedzaam scenario aangehouden met het oog op de gevolgen van de Coronacrisis maar mede door het omvangrijke steunpakket van het rijk is de stijging van het aantal uitkeringen beperkt gebleven. Ook op het budget voor re-integratie is geld overgebleven, het voordeel komt uit op in totaal € 850.000. Voor bijna € 450.000 komt dit doordat de loonkosten van het personeel van Stichting Wil meevallen. Het resterende voordeel komt vooral door interne verrekening van de vergoeding voor geleverde werkzaamheden (zie ook toelichting baten). Andere opvallende voordelen zien we bij de uitvoering van de Wet maatschappelijke ontwikkeling (Wmo). De kosten van vrijwel alle voorzieningen, zowel die in natura als de PGB's, zijn lager dan geraamd. Ook de uitvoering van de jeugdzorg laat per saldo een voordelig resultaat zien.

Voor de Wmo is het voordeel € 285.000, het voordeel op de jeugdzorg is € 123.000. Ook de kosten van onderwijsbeleid blijven, vooral door meevallende kosten van leerlingenvervoer, achter bij de raming, het voordeel is € 65.000. Nadelen zien we vooral op het sportbeleid en de sportaccommodaties. Vooral de nietcompensabele btw, de nieuwbouw van de Fakkel en de Corona-effecten zijn hier debet aan. Het totale nadeel is bijna € 500.000. Een ander nadeel zien we op de uitvoering van taken op het gebied van mantelzorg en kinderopvang. Het nadeel op mantelzorg moet in samenhang met het voordeel op uitvoering van de Wmo worden gezien. Een deel van het nadeel op de kinderopvang wordt gecompenseerd door de Corona-uitkering van het rijk. Het totale nadeel komt uit op € 267.000. Toelichting voordelig saldo baten € 3.095.000: Zoals onder de toelichting op het saldo van de lasten al is aangegeven ontvangen we voor de uitvoering van de TOZO een vergoeding van het rijk. Dat gaat om een bedrag van ruim € 3,3 miljoen. Verder ontvangen we € 250.000 extra rijksbijdrage voor de taken op het gebied van de bijstand. En tegenover minder huurinkomsten op de sportaccommodaties door corona staat een extra SPUK-vergoeding voor niet-compensabele btw, waardoor er toch meer ontvangen is dan begroot. Het voordeel is iets meer dan € 40.000.

Door het niet doorgaan van evenementen in het kader van Corona hebben we ook nauwelijks inkomsten uit de kermis ontvangen, en ook vergoedingen voor hulp bij evenementen blijven achter bij de raming. Het nadeel is zo'n € 50.000. En zoals onder de lasten al is aangegeven, ontvangen we ook minder inkomsten uit diensten van Werken in Losser (Wil). Belangrijke oorzaak is dat steeds minder personeel in dienst is, en zodoende ook minder werkzaamheden worden uitgevoerd. Het nadeel op de baten is

31

€ 650.000, tegenover een voordeel van € 530.000 op de lasten. Het nadeel komt daarmee per saldo uit op € 120.000. Toelichting nadelig saldo stortingen reserves € 84.000: Er is meer in totaal een bedrag van € 84.000 meer in de reserves gestort dan geraamd. De extra stortingen vloeien voort uit het feit dat van geoormerkte budgetten minder is uitgegeven dan geraamd. Het gaat om geld voor het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB), Gezond in de Stad (GIDS) en middelen voor meerjarig onderhoud scholen.. Toelichting voordelig saldo onttrekkingen reserves € 461.000: Er is € 461.000 meer onttrokken aan de reserves dan geraamd. Voor dekking van (extra) kosten van combinatiefuncties en onderhoud is een bedrag van € 25.000 aan de reserves onttrokken. Daarnaast valt, zoals in de raadsinformatiebrief over de reserves is aangegeven, het saldo van een aantal reserves vrij. Het gaat om de reserves Inburgering statushouders en de reserve Applicatie Sociaal Domein. In totaal is de onttrekking € 179.000. Voor dekking van de kosten van pilots uit het Innovatieplan 2019 is een bedrag van € 155.000 aan de reserve Sociaal Domein onttrokken. En de kosten van voormalig personeel, een bedrag van € 102.000, worden gedekt door een aanwending van de reserve frictiekosten.

32

1.3. Fysiek

Programmadoel: "Losser is een duurzame, schone en veilige gemeente met ruimte voor de kwaliteiten van het Noordoost Twentse landschap en de vitale dorpskernen." Doelstellingen: 1. 2. 3. 4.

De gemeente Losser heeft een vitale landelijke omgeving De gemeente Losser biedt ruimte voor maatschappelijk verantwoord ondernemen We laten een gezonde leefomgeving na aan de volgende generaties In de gemeente Losser is het prettig wonen en leven

Doelenboom Fysiek -->

Lasten

6.352

-->

Baten

353

-->

Lasten

321

-->

Baten

164

-->

Lasten

3.220

-->

Baten

2.801

-->

Lasten

6.128

-->

Baten

7.447

Een vitale landelijke omgeving Ruimte voor maatschappelijk verantwoord ondernemen Fysiek

--> Gezonde leefomgeving

Prettig wonen en leven

Wat hebben we bereikt? Met de vaststelling van een aantal ontwikkelingsgerichte (partiele) herzieningen van bestemmingsplannen en beleidsnotities en -visies op het gebied van Landschap, Recreatie en Toerisme en Ruimtelijke Ordening is ook in 2020 uitvoering gegeven aan een verdere ontwikkeling en versterking van het landschap, economische ontwikkelingen en de leefbaarheid van de kerkdorpen. Tevens zijn belangrijke stappen gezet om de gemeentelijke organisatie voor te bereiden op de implementatie van de nieuwe Omgevingswet.