Document · PDF

Jaarrekening 2023

Raadsvergadering 9 juli 2024, gemeente LosserBij agendapunt: Jaarrekening 202332.344 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

Openbare Verlichting Het beheer en onderhoud van de openbare verlichting volgt uit het beleidsplan 'Licht in de openbare ruimte' (2019). Afgelopen jaar zijn wij gestart met de uitvoering van het vervangingsplan voor van masten en armaturen. Eens per 5 jaar voeren wij een groepsremplace voor het vervangen van de lampen uit. In 2023 viel dit samen met het vervangen van een groot aantal lichtmasten. Wij hebben er voor gekozen om circa 1300 armaturen te vervangen door led-verlichting. Deze zijn in aanschaf weliswaar duurder, maar verbruiken veel minder stroom en gaan langer mee. De investering in led verdienen wij in ongeveer 3 jaar terug. Wij hebben eerder dan verwacht de armaturen in de wijk Luttermolen vervangen. Wij werden geconfronteerd met bovenmatig veel uitval en de armaturen uit 2017 voldeden niet aan onze kwaliteitseisen. Financiën Wij voerden het onderhoud binnen de kostenraming uit. Civiele kunstwerken Voor het beleid- en beheerplan Kunstwerken zijn in 2018 alle beheerobjecten geïnspecteerd en visueel beoordeeld. Dit heeft in 2019 geleid tot aanvullend onderzoek en constructieberekeningen bij een beperkt aantal kunstwerken. De Kolkersbrug is vanuit een inspectie aangemerkt voor vervanging. Door het toepassen van een innovatieve methode is de brug grondig gerenoveerd. In de wijk de Saller zijn langs het Collendoorn damwanden herstelt en verstevigd.

Ook hebben wij de stuw en de duiker langs het Kerkepad gerenoveerd. Financiën Wij voerden het onderhoud binnen de kostenraming uit. Riolering en Water In 2022 is het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) door de raad met twee jaar verlengd. Het kostendekkingsplan is toen ook geactualiseerd en geïndexeerd. Op basis van het kostendekkingsplan bepalen wij de hoogte van de rioolheffing. In het (verbrede) GRP is naast de afvalwaterzorgplicht, ook de zorgplicht voor grondwater en hemelwater opgenomen. Het geeft richting aan duurzaamheid en maatregelen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Samenwerking in de afvalwaterketen, verbetering van de doelmatigheid en klimaatontwikkelingen zijn ontwikkelingen die steeds belangrijker zijn werden. Deze landelijke ontwikkelingen zijn vertaald naar de regio’s. In Twente heeft dit geresulteerd in 'Waterwinst 2.0'. Met die intentieverklaring spreken de 14 Twentse

gemeenten, samen met het waterschap, de bereidheid uit om samen te werken in de (afval)waterketen. Investeringen in rioolvervangingen bieden vaak kansen om ook de bovenliggende openbare ruimte opnieuw in te richten. Om die reden worden deze dan ook vaak integraal vanuit het MIP opgepakt. Wat hebben wij in 2023 gedaan? Een groot deel van de rioolvervangingen, die in het kostendekkingsplan zijn opgenomen, wordt meegenomen met de kwaliteitsimpulsen De Lutte, Glane en de Roofvogelbuurt. Deze plannen zijn deels in uitvoeringen of voorbereiding. Daarnaast zijn de navolgende werkzaamheden uitgevoerd: Riolen in de Bentheimerstraat, Oldenzaalsestraat en Willibrordlaan zijn voorzien van een glasvezel verstrekte kous. -

Het riool in de Tuinstraat is vervangen en er is een regenwaterleiding aangelegd.

Bij de reconstructie van de Enschedesestraat is 600 meter riool vervangen en 450 meter regenwaterriool aangelegd; Het rioolgemaal aan de Wethouder Hassingstraat in 2023 vervangen door een nieuw rioolgemaal in de Sterkerstraat. Financiën Wij voerden het onderhoud binnen de kostenraming uit. Groen en Landschap In 2022 is het groenbeleidsplan vastgesteld. Belangrijke doelen daarin zijn vergroening van onze leefomgeving en het beschermen en verbeteren van biodiversiteit. Voldoende en vitaal groen in onze leefomgeving is belangrijk om de gevolgen van klimaatverandering, zoals hittestress en wateroverlast te beperken. Het is bewezen bevorderlijk voor de algehele gezondheid en het welzijn van de mens. Biodiversiteit is belangrijk voor ecologische balans en om ziekten en plagen te voorkomen. Voor het beheer en beschermen van bomen hanteren wij het 'Handboek Bomen'. Hierin zijn de belangrijkste normen voor aanleg, onderhoud en bescherming van bomen vastgelegd. De zomer van 2022 kenmerkte zich door een lange periode van droogte en hoge temperaturen. Dit heeft gevolgen gehad voor de conditie en vitaliteit van een deel van ons bomenbestand. Een groot aantal bomen is zwaar afgetakeld of gestorven. Deze zijn in 2023 vervangen. Ook voor andere beplantingen heeft de lange periode van droogte gevolgen gehad. Hiervoor zijn in 2023 ook veel herstelwerkzaamheden verricht.

Het reguliere onderhoud aan het groen wordt door het Servicebedrijf uitgevoerd. Voor een belangrijk deel zetten wij hiervoor doelgroepmedewerkers in. Onderhoud van bomen wordt uitgevoerd door een speciale boomverzorgingsploeg. Grotere aanleg en onderhoudsprojecten besteden wij uit.

Wat hebben we in 2023 gedaan? Aanleg diverse nieuwe landschappelijke elementen: -

struweelhaag Glanestraat 7;

houtsingel agrarisch perceel Pastoor van Laakstraat.

Groot onderhoud landschappelijke elementen: - Op diverse locaties in de gemeente is groot onderhoud uitgevoerd aan houtsingels/wallen in gemeentelijk eigendom. Kwaliteitsimpuls groene ruimte: - het planten van bloembollen op verschillende locaties (Oldenzaalsestraat, Denekamperdijk, Hoofdstraat en Lossersestraat; - het aanbrengen van inheemse kruidenmengsels op een aantal locaties (Het Adelsgoor en Hogeweg); -

het planten van heesters rondom de kerk aan de Gronausestraat in Losser;

het aanbrengen van beplantingen in de wadi’s langs de Buckhorst en Melenhorst.

Aanplant nieuwe bomen: - Op diverse plaatsen in de gehele gemeente zijn weer nieuwe bomen aangeplant. Deels ter compensatie van dode exemplaren, deels ook ter uitbreiding. Er zijn 95 bomen aangeplant ter inboet en 46 stuks ter uitbreiding van het aantal bomen. Uitvoering vervangingsplan: -

De 3e en laatste fase van het vervangingsplan 2020 is uitgevoerd.

Bodemverbetering bomen met TFI: - 15 groeiplaatsen van bomen zijn verbeterd door middel van de Tree Fertillizer Injector (TFI). Financiën Wij voerden het onderhoud binnen de kostenraming uit. Begraafplaatsen De gemeente Losser heeft één algemene begraafplaats aan de Bookholtlaan in beheer en onderhoud. Doordat steeds meer mensen kiezen voor een crematie en de aanwezigheid van verschillende bijzondere (natuur-)begraafplaatsen, vinden er op jaarbasis slechts een beperkt aantal begravingen plaats. In oktober is de herziene beheerverordening begraafplaats Bookholtlaan door de gemeenteraad vastgesteld. Ook heeft het college nadere regels vastgesteld. Hierin zijn onder meer de termijn van uitgifte, het aantal overledenen in één graf en de afmetingen van een graf vastgelegd. De tarieven voor het begraven liggen vast in een tariefsverordening die de gemeenteraad jaarlijks vaststelt.

Financiën De kosten worden deels gedekt uit de begraafplaatsleges. Het restant dekken wij uit de reguliere begroting. Speelplaatsen In 2021 is het Speelruimteplan vastgesteld. Er is een budget voor reparaties en incidentele vervangingen. Er is nog geen vervangingsplan. De speeltoestellen worden jaarlijks geïnspecteerd. Financiën Wij voerden het onderhoud binnen de kostenraming uit. Afval Voor de inzameling van restafval, PMD verpakkingen, glas en textiel staan er verspreid over de kernen ongeveer 80 onder- en bovengrondse containers. De containers zijn eigendom van de gemeente Losser. Het beheer en onderhoud voert Twente Milieu uit. De kosten hiervoor zijn opgenomen in de dienstverleningsovereenkomst met Twente Milieu. De boven- en ondergrondse containers voor de afvalinzameling maken (nog) geen deel uit van de Nota Kapitaalgoederen. Wel reserveren wij jaarlijks wel € 35.000 voor vervangingen. Containers worden incidenteel vervangen wanneer reparatie niet meer zinvol is. Bij de meeste huishoudens zamelen wij het groenafval in met mini containers (de 'groene Otto') Bewoners van appartementen (hoogbouw) hebben in veel gevallen nog geen mogelijkheid het keukenafval te scheiden van het restafval. Sinds 1 januari 2023 is dit wel verplicht. In het najaar zijn wij begonnen met het voorbereiden van het plaatsen van verzamelcontainers voor groenafval bij hoogbouw.

In 2022 hebben wij voor het Afvalbrengpunt aan de Ravenhorsterweg een veiligheidsinventarisatie uitgevoerd. Voortvloeiend hieruit zijn in 2023 op het bordes valbeveiligingen aangebracht. Daarnaast hebben wij een perscontainer voor restafval en een container voor oud papier vervangen. In het najaar zijn wij gestart met een onderzoek voor een toekomstbestendig afvalbrengpunt. Hiervoor werken wij drie scenario’s uit. Financiën De kosten voor de afvalinzameling dekken wij uit de afvalstoffenheffing. Gemeentelijke gebouwen en vastgoed In de Vastgoednota gemeente Losser (2014) is het beleid uitgewerkt en vastgelegd. De Vastgoedlijst eigendom gemeente Losser vormt de basis voor keuzes in het aanhouden, dan wel afstoten van locaties. Daarbij wordt beoordeeld of de locaties nog wel nodig zijn voor de eigen dienst of beleidsdoeleinden. Indien binnen afzienbare tijd (tien jaar) geen (ruimtelijke) ontwikkelingen worden verwacht, dan wordt voorgesteld deze locaties af te stoten en in de verkoop te zetten. In aansluiting op de motie van de raad van 11 juni 2019 over het vermarkten van gemeentelijk vastgoed en gronden, is eind 2019 de gelijknamige notitie vastgesteld. Primair is deze notitie erop gericht richtlijnen te geven over de wijze waarop de gemeente haar vastgoed/gronden

zal vermarkten. Daarbij moet rekening worden gehouden met de lopende huurcontracten, aanwezige erfpacht-/opstalovereenkomsten en ontwikkelingen in de markt. Vertaling naar de begroting De vertaling van het beleid naar de begroting vindt plaats via het Meerjaren Onderhoud Plan (MOP)-gebouwen. Elke 5 jaar wordt de onderhoudsconditie bepaald. Voor een redelijk niveau van onderhoud wordt voor de panden met een toekomstperspectief (meer dan tien jaar) een conditiescore 3 gegeven. Voor de af te stoten panden met een tijdelijk gebruik volstaat een conditiescore 5 op basis van klachtenonderhoud. In 2023 zijn alle panden opnieuw geïnspecteerd en heeft de raad het nieuwe budget voor Meerjaren onderhoud (MOP) voor de komende 5 jaar toegekend. Het onderhoud is volgens planning MOP uitgevoerd. In 2023 zijn alle panden opnieuw voorzien van een energielabel. In de 'portefeuilleroutekaart verduurzamen gemeentelijk vastgoed' is een plan uitgewerkt voor verdere verduurzaming naar een gasvrij en energieneutraal vastgoed. Hierin wordt de volgende stap gezet. Na het isoleren concentreren we ons op de vervanging van de klimaatinstallaties door een duurzame elektrische variant en het aanbrengen van zonnepanelen. Dit betreft 12 panden in eigendom van de gemeente, die voor eigen gebruik en beleidsdoeleinden worden ingezet.

De raad heeft besloten om verder in te zetten op verduurzaming van de panden en hier budget voor toegekend. Door het na-isoleren van de panden hebben nu 9 panden energielabel A of hoger, 2 panden label C en 1 pand label G. De werkplaats in Overdinkel en gymzaal De Vlasakker komen ook na isoleren niet hoger dan energielabel C. Bij de gymzaal in Beuningen (energielabel G) worden de werkzaamheden uitgesteld en gecombineerd met de nieuwbouw van Mariaschoolkulturhus. Voor de verduurzaming van zwembad Brilmansdennen zijn wij de aanbesteding gestart. De verbouw van het gasvrije en energieneutrale kulturhus in Glane is gegund. Voor de overige 10 panden zijn voorbereidingen getroffen voor uitvoering van de verduurzamingsmaatregelen in 2024 en daarna. Financiën We voerden het onderhoud binnen de kostenraming uit. Het Meerjaren onderhoud (MOP) is opgenomen in de exploitatiebegroting. Investeringen in gebouwen lopen separaat via nieuw beleid in de Voorjaarnota.

2.4. Financiering Treasurybeleid De Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet fido) geeft de kaders aan waarbinnen decentrale overheden de treasuryactiviteiten moeten uitvoeren. Het doel hiervan is de bevordering van een gezonde financiering, het bijdragen aan het behouden van de goede kredietwaardigheid en handhaving van de positie van decentrale overheden op de kapitaalmarkt. Een belangrijke eis uit de Wet fido is dat de uitvoering van de treasuryfunctie uitsluitend de publieke taak dient en dat het beheer prudent (verstandig) dient te zijn. Op 6 juli 2021 is het Treasurystatuut 2021 vastgesteld door de raad. Hierin is het beleidskader voor Losser inzake treasury opgenomen. In het statuut is de geldende wetgeving vertaald naar de gemeente. Zo is vastgelegd hoe de financiële risico’s, zoals het renterisico (van vaste en vlottende schuld), het kredietrisico, het liquiditeitenrisico en koersrisico, worden geminimaliseerd. En wordt de verdeling van taken en bevoegdheden vastgelegd. Ook is de verantwoordingsrelatie inzake het treasurybeleid tussen de gemeente Enschede en gemeente Losser vastgelegd. Renterisicobeheer Het renterisico wordt beperkt doordat de gemeente zeer terughoudend omgaat het vertrekken van leningen en garanties. De gemeente Losser heeft geen leningen verstrekt behalve startersleningen.

De uitvoering hiervan is ondergebracht bij het Stimuleringsfonds Nederlandse Gemeenten. Ook worden door de gemeente leningen verstrekt vanuit het Energiefonds Losser om zo hiermee lokale initiatieven mogelijk te maken die bijdragen aan het energieneutraal maken van Losser. Zie paragraaf 4.3 voor de specificatie van de gewaarborgde leningen. De uitstaande (nog 2) garanties op geldleningen stammen uit de jaren 90. Bij deze garanties zijn geen zekerheden c.q. onderpand verkregen. De risico’s die voortvloeien hieruit zijn opgenomen in het weerstandsvermogen (zie top 10 met risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing). Losser neemt een achtervangpositie in bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) voor verstrekte leningen aan corporaties. Per 1 augustus 2021 is de nieuwe achtervangovereenkomst ingegaan. Zoals verwacht is de achtervangpositie van Losser hierdoor hoger geworden omdat de nieuwe verdeling gebaseerd is op basis van bezittingen van de woningcorporaties in de gemeente (en niet langer op basis van de specifieke leningen waarvoor door de gemeente achtervang is afgegeven). De risico’s hiervan zijn tot op heden ingeschat op nihil. Het WSW bezit namelijk de hoogste classificering van kredietwaardigheid (de zogenaamde AAA-rating) waardoor aanspraak op de verstrekte achtervang niet zal voorkomen.

De grotere achtervangpositie heeft dus geen (financieel) effect op de begroting. Renteresultaat Het resultaat in 2023 is ruim € 365.000 lager dan begroot. Het verschil tussen het renteresultaat in deze jaarrekening en de Voorjaarsnota 2023 wordt vooral veroorzaakt door de afwijking tussen de begrote rentebate uit de kapitaallasten en de lagere realisatie. Ook wijkt de uiteindelijke rentevergoeding aan de grondexploitaties af. Enerzijds is dit het gevolg van het al gemelde verschil tussen het begrote en werkelijke rentepercentage. Anderzijds wijkt de boekwaarde waarover de rente wordt berekend, flink af. Gemeentebreed is geen sprake van een rentenadeel aangezien de rentelasten niet afwijken van de begroting. Er is

sprake van een lagere verrekening waardoor sprake is van een rentevoordeel op de taakvelden in de begroting, waaraan rente wordt toegerekend. Omslagrente Vanuit de BBV-regelgeving voor rente moet worden vastgesteld in de jaarrekening of de begrote omslagrente niet te veel afwijkt van de realisatie. Een afwijking van maximaal 25% is toegestaan. Bij overschrijding hiervan dient de omslagrente herrekend te worden. In de onderstaande tabel is de vergelijking tussen begroting en realisatie voor 2023 van de omslagrente terug te vinden. In de begroting 2023 gingen we nog uit van een afgerond omslagpercentage van 0,70%, in werkelijkheid is 0,40% toegerekend. We blijven (ruim) binnen de toegestane marge van 25%. Omschrijving

Begroting 2023

Jaarrekening 2023

Externe rentelasten korte en lange financiering

493.514

406.014

Externe rentebaten (o.a. rente personeelshypotheken)

-38.979

-171.441

Totaal door te rekenen externe rente

454.535

234.573

7.496

72.603

Rente projectfinanciering (Kulturhus)

-24.166

Saldo toe te rekenen externe rente

437.866

283.010

Rente over eigen vermogen

Rente over voorzieningen

Toe te rekenen rente

437.866

283.010

Toegerekende rente aan boekwaarden

426.621

306.904

Renteresultaat rente

-11.245

23.895

59.667.213

75.184.540

0,72%

0,38%

Rente aan grondexploitaties

Boekwaarde cf. geprognosticeerde balans Omslagrente

Vanaf 1 januari 2016 gelden voor de rentetoerekening aan de grondexploitaties nieuwe BBVregels. Daardoor wordt aan de grondexploitaties een rente toegerekend op basis van de daadwerkelijke rentelasten van de langlopende en kortlopende schulden. Hierbij wordt ook nog rekening gehouden met de verhouding eigen en vreemd vermogen van de gemeente op de balans. Uiteindelijk moet de daadwerkelijke rente worden verrekend. In de begroting was rekening gehouden met een percentage van 0,89% over 2023. De werkelijke gemiddelde rente bedroeg 0,49% in 2023 doordat de rentelasten lager waren dan begroot. Kasgeldlimiet Voor het beperken van de renterisico’s is in de Wet fido ook een norm voor de kortlopende schulden opgenomen, de kasgeldlimiet. De kasgeldlimiet is het bedrag dat de gemeente als gemiddelde netto vlottende schuld (vlottende schulden minus vlottende middelen) maximaal mag hebben.

De kasgeldlimiet bedroeg in 2023: (x € 1.000)

1e kwartaal

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

68.589

- in % van de grondslag

8,50%

- omvang kasgeldlimiet

5.830

3.988

3.679

8.181

2.479

Toegestane kasgeldlimiet

5.830

Ruimte onder kasgeldlimiet

9.818

9.509

14.011

8.309

1. Omvang begroting per 1 januari 2023 grondslag

2. Toegestane kasgeldlimiet:

3. Toets kasgeldlimiet: Gemiddelde overschot vlottende middelen Gemiddeld opgenomen vlottende schuld

Uit de tabel blijkt dat de gemeente de limiet gedurende geheel 2023 niet heeft overschreden. In 2023 was sprake van een ruim positief liquiditeitssaldo dat echter eind 2023 helemaal was ingezet. Renterisiconorm In de Wet fido is bepaald dat de gemeente binnen de renterisiconorm moet blijven. Het uitgangspunt van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s op de langlopende schulden (schulden met een looptijd van één jaar of langer). Dit gebeurt door het aanbrengen van spreiding in de looptijden van de leningen. Hiermee wordt voorkomen dat een groot deel van de leningen tegelijk opnieuw moet worden afgesloten, met het risico van snel oplopende rentelasten. De renterisiconorm beoogt in de kern dat de jaarlijkse aflossingen en renteherzieningen totaal niet meer dan 20% van de totale begroting van baten en lasten mogen bedragen. Uit de onderstaande tabel blijkt dat de gemeente Losser in 2023 de norm niet heeft overschreden: Berekening renterisiconorm (x € 1.000) Begroting 2023 Realisatie 2023 1 Begrotingstotaal

68.589

2 Vastgesteld percentage

20%

3 Renterisiconorm (1 x 2)

13.718

4 Aflossingen

4.170

2.871

5 Ruimte onder renterisiconorm (3 - 4)

9.548

10.847

Terugblik op activiteiten treasuryfunctie In 2023 heeft de treasuryfunctie zich bezig gehouden met de in de begroting 2023 gemelde acties: •

Vanuit de doelstelling om de rentelasten te minimaliseren is de monitoring van de saldi in rekening-courant verscherpt. Zoals werd verwacht is de rente voor rekening-

•

courant niet langer negatief. Om de rentelasten te minimaliseren is steeds tijdig saldo vanuit de schatkist overgeboekt naar de bankrekeningen van de gemeente. Daarmee zijn rentekosten vermeden. Bij het opstellen van de begroting 2024 is wederom ingezet op een beter inzicht in de verwachte uitgaven, met name voor de investeringen. Uit het renteresultaat over 2023 blijkt al dat het nauwkeurig prognosticeren van belang is voor de te verwachten rentebate over de activa en het grondbedrijf. Daarnaast is per eind 2023 het saldo bij de schatkist geheel ingezet en zal naar verwachting in 2024 moeten worden geleend. Om tijdig financiering aan te trekken met de juiste omvang en looptijd, is inzicht in de verwachte uitgaven van groot belang.

Limieten 2023 In de financieringsparagraaf dienen conform artikel 16, lid 3 van de Financiële verordening jaarlijks de limieten voor het opnemen van kredieten in rekening-courant, het uitzetten van tijdelijk overtollige geldmiddelen en het aantrekken van langlopende geldleningen te worden vastgesteld. De raad stelt hiermee de grenzen vast waarbinnen het college kan financieren of beleggen. Uit de onderstaande tabel blijkt dat de limieten niet zijn overschreden. Netto-vlottende schuld (x € 1.000)

1e kwartaal

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

Limiet - conform financieringsparagraaf Programmabegroting 2023

6.413

Gemiddeld opgenomen vlottende schuld in kwartaal

Gemiddeld overschot vlottende middelen

3.988

3.679

8.181

2.479

Saldo vlottende schuld minus vlottende middelen

10.410

10.092

14.594

8.892

Overschrijding limiet: ja/nee

nee

Vaste schuld (x € 1.000)

1e kwartaal

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

Limiet - conform financieringsparagraaf Programmabegroting 2023

7.500

Opgenomen vaste schuld in kwartaal

Cumulatief opgenomen vaste schuld in jaar

Overschrijding limiet: ja/nee

nee

1e kwartaal

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

Limiet - conform financieringsparagraaf Programmabegroting 2023

510

Totale omvang uitzettingen in kwartaal

Overschrijding limiet: ja/nee

nee

Uitzettingen (x € 1.000)

2.5. Bedrijfsvoering Algemeen We organiseren onze bedrijfsvoeringstaken integraal: effectiviteit en efficiency zijn hierbij leidende principes. De bedrijfsvoeringsdisciplines zijn kaderstellend, adviserend en ondersteunend. We streven naar de beste dienstverlening voor onze inwoners en ondernemers. Uiteraard gerelateerd aan de beschikbare middelen en capaciteit. Het I-beleid beschrijft onze ambities op zowel de bedrijfsvoeringsdiciplines als onze vastgestelde visie op dienstverlening. Ze is gericht op het samen organiseren (VNG) van een nieuw en modern IT gegevenslandschap (Common Ground). We zijn daarbij minder afhankelijk van grote leveranciers en we vergroten de betrouwbaarheid van onze data en processen richting inwoners. Onze dienstverlening is inclusief. Onze communicatie is direct duidelijk. Onze publieke informatie is goed toegankelijk. Door betrouwbaar te zijn en open te staan voor onze inwoners en partners in de gemeente proberen wij het vertrouwen in de overheid te vergroten. Digitalisering We werken aan het verbeteren van (digitale) dienstverlening aan onze inwoners. Zo vergroten we de veiligheid (digitale identiteit) en onze transparantie. Dit doen we door gebruik te maken van verplichte aanleverpunten voor digitale gegevens. Daarvoor zou de landelijke overheid een landelijke voorziening realiseren ten behoeve van de Wet Open Overheid.

In de loop van 2023 werd het duidelijk dat de landelijke Plooi-voorziening er (voorlopig) niet komt. We zijn daardoor zelf als gemeente verantwoordelijk voor de publicaties. Hierop is in het programmaplan Woo geanticipeerd. In 2023 hebben we een referentie architectuur ontwikkeld gebaseerd op de beginselen van Common Ground. Hiermee worden nieuwe te verwerven ICT-toepassingen getoetst op inpasbaarheid in het landschap. Binnen Dimpact-verband (https://www.dimpact.nl/) wordt PodiumD ontwikkeld, een set van ICT toepassingen voor onder andere de publieksdienstverlening. ICT, Datagedreven werken en digitale veiligheid Digitale technologie brengt verandering én kansen. Gemeenten hebben te maken met veel veranderingen op het gebied van wet- en regelgeving rondom de informatievoorziening, informatieveiligheid, privacy en de digitale transitie. Daarnaast gaan de technologische ontwikkelingen snel en dat biedt kansen voor het verbeteren van de dienstverliening aan onze inwoners. De overheid dient het algemeen belang. Daarom moet de gemeente dit proces vanuit haar dienstverlening (van efficiëntie, privacy en controle over technologie) vormgeven en de digitalisering faciliteren. Ook is verkend hoe we het datagedreven werken verder kunnen doorontwikkelen. De vacature voor datacoördinator is vrijgegeven en ingevuld.

We maken optimaal gebruik van de samenwerkingen die we hebben met onder andere Enschede en het Kennispunt Twente. Vanuit Losser is meegedaan aan de pilot van VNG om de digitale leeromgeving van het Rijk aan te bieden aan gemeenteambtenaren. Aan het uitvoeringsprogramma van de dienstverleningsvisie is verder gewerkt en hebben we nadrukkelijk de link gelegd naar de benodigde ICT-toepassingen (PodiumD via Dimpact) die nodig zijn om uitvoering te kunnen geven aan delen van de vastgestelde dienstverleningsvisie.

Op projectniveau hebben er diverse projecten gelopen in 2023. Voor digitaliseringswetgeving zijn we op tijd aangesloten bij de landelijke voorziening in het kader van implementatie Single Digitale Gateway, fase 1 en is het beheer structureel ingeregeld. Advies op toegangs- en kassasysteem zwembad en implementeren Octopus Bezwaar en Beroep zijn voorbeelden hiervan. We brengen ons informatie- en archiefbeheer kwalitatief op een goed niveau door het programma Bridge. Dit houdt onder andere in dat we bestaande papieren en digitale achterstanden opruimen, maar vooral ook het voorkomen van nieuwe achterstanden in analoge en digitale archieven. We gaan processen verder digitaliseren en professionaliseren. Dit is niet enkel technisch gericht, maar richt zich ook juist op de bewustwording, verantwoordelijkheid en competenties bij ons en onze collega’s. Dit programma is de basis voor een duurzaam toegankelijke informatiehuishouding en raakt alle werkvelden binnen Losser. Met het programma Bridge zijn de nodige stappen gezet, bijvoorbeeld het vaststellen van bewaar- en vernietigingsbeleid en het categoriseren van archief stukken. We waarborgen informatieveiligheid en privacy aan de hand van actueel geldende normenkaders. Bijvoorbeeld de Baseline Informatiebeveiliging Overheid, het normenkader voor overheden waarin eisen ten aanzien van informatiebeveiliging zijn opgenomen.

Dit doen we door uitvoering te geven aan ons strategisch informatie beveiligings- en privacybeleid. Met het programma cloudtransitie hebben we niet alleen onze IT-omgeving gemoderniseerd maar ook de digitale weerbaarheid versterkt. Tegelijkertijd blijven we ons inzetten voor het verhogen van bewustzijn onder medewerkers met de campagne “Veilig werken. Zo doe je dat!” Dit doen we omdat inwoners en ondernemers recht hebben op een betrouwbare overheid die zorgvuldig met informatie omgaat. Afgelopen jaar zijn er meerdere DPIA’s uitgevoerd, sjablonen beschikbaar gesteld en medewerkers geschoold voor het uitvoeren daarvan. Inkoop Er is een spend- en leveranciersdashboard voor gemeente Losser beschikbaar. Deze tool geeft inzicht in uitgaven, leveranciers en inkoopcategorieën voor gemeente Losser als geheel en specificatiemogelijkheden per afdeling en per budgethouder. Dit dashboard wordt eens per kwartaal geactualiseerd en besproken. Op basis hiervan zijn geen opvallende conclusies naar voren gekomen. Er is gestart met het maken van beleid rondom maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen (MVOI) en circulair inkopen. Op de lange termijn leidt circulair inkopen tot kostenbesparingen voor onze gemeente, doordat we minder afval produceren, lagere onderhoudskosten hebben en efficiënter omgaan met resources.

Dit leidt tot een verdere professionalisering van het meenemen van circulariteit bij inkoop. Juridische Zaken JZ heeft drie pijlers voor Losser: 1. Afgelopen jaar heeft Juridische Zaken waar mogelijk geadviseerd op gebied van bestuursrecht en privaatrecht (niet zijnde vastgoed/grondzaken). Bij Juridische Zaken was sprake van personele uitval waardoor het soms zoeken was hoe een en ander moest worden opgevangen. 2. Sinds 2023 is bezwaar en beroep onderdeel van de dienstverleningsovereenkomst. In verband met de vertraagde overgang van applicaties moesten en zijn afgelopen jaar werkafspraken gemaakt tussen Losser en Enschede over de wijze, hoe aan het proces van bezwaar en beroep vorm te geven.

3. Verzekeringen Geen bijzonderheden. P&O De arbeidsmarkt staat al geruime tijd onder grote druk. We hebben het afgelopen jaar te maken gehad met de natuurlijke uitstroom door pensionering en met medewerkers die zijn vertrokken naar andere werkgevers. Daarnaast hebben we te maken met een wereld om ons heen die continu in verandering en beweging is. Dat vraagt wendbaarheid en veerkracht van de gemeente en van onze medewerkers. Deze ontwikkelingen leiden tot de meerjarige uitdaging om competente medewerkers te vinden, te binden en te behouden voor onze organisatie. Om aan die uitdaging vorm te geven, hebben we in 2023 als onderdeel van de Losserse opgave 'wendbare, betrouwbare organisatie en transparant bestuur', het programma 'opgavegerichte personeelsstrategie' ontwikkeld. In dat programma is de HR visie “De medewerker centraal” opgesteld. Als organisatie dragen we zorg voor een werkomgeving waarin medewerkers het beste uit zichzelf kunnen halen en daarmee waarde kunnen toevoegen. Vanuit die HR-visie hebben we verder gewerkt aan ons HR-beleid en bijbehorende activiteiten. Zo is onder andere het beleid rondom duurzame inzetbaarheid en vitaliteit vastgesteld. We hebben trainingen, studies etc. actief gestimuleerd. In het kader van arbeidsmarktcommunicatie hebben we in 2023 het projectplan Werving en Selectie uitgevoerd.

Daarbij is het werkgeversmerk van de gemeente Losser doorontwikkeld en vastgesteld en is de inrichting van de website 'Werken bij Losser' afgerond. We hebben belangrijke stappen gezet in het doelgericht en structureel communiceren op de arbeidsmarkt. Verder is een start gemaakt met de uitvoering van de benchmark naar de omvang en samenstelling van de gemeentelijke organisatie in vergelijking met andere gemeenten. Vanuit het hier en nu kijken naar toekomstige ambities en wat dat vraagt aan op gebied van personele capaciteit en competenties. Communicatie In 2023 is de evaluatie van de communicatiefunctie uitgevoerd. De belangrijkste conclusies: • • •

De dienstverlening is goed op orde. De wens is meer inzet op strategische communicatie. Er is behoefte aan meer focus in de werkportefeuille.

Om met de aandachtspunten van deze evaluatie aan het werk te gaan, is team Communicatie gestart met de methode Communiceren met Focus. Deze methode helpt om communicatie strategischer in te zetten en brengt focus. In 2023 is de website www.losser.nl vernieuwd. Rechtmatigheid Met ingang van het verslagjaar 2023 was het voornemen dat het college zelf een verantwoording af legt over de rechtmatige totstandkoming van in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten en de balansmutaties. Een belangrijke doelstelling van deze wetswijziging is te borgen dat colleges zich nog meer bewust zijn van hun verantwoordelijkheid om te zorgen voor een goed financieel beheer, inclusief bijbehorende verordeningen. De Algemene Rekenkamer heeft eind februari dit jaar fundamentele bezwaren geuit, waardoor er nog geen akkoord is.

De rechtmatigheidsverantwoording wordt opgenomen in de jaarrekening (hoofdstuk 5) en toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. In de rechtmatigheidsverantwoording rapporteert het college aan de raad over geconstateerde afwijkingen voor zover deze de verantwoordingsgrens van 2% van het lastentotaal (inclusief toevoegingen aan reserves) overschrijden. Deze worden kort en bondig benoemd. In de paragraaf bedrijfsvoering wordt een nadere toelichting gegeven op de afwijkingen die in de rechtmatigheidsverantwoording zijn opgenomen en de rapportagegrens overschrijden (5% van de verantwoordingsgrens). Hierbij wordt ook ingegaan op de maatregelen, die worden genomen om deze afwijkingen in de toekomst te voorkomen. Deze afspraken zijn vastgelegd in de financiële verordening (hoofdstuk 3 artikel 10 t/m 13). Begrotingscriterium De overschrijding van € 2.271.000 op de programma's Sociaal en Bestuur en Dienstverlening is meer dan 2% van de totaal geraamde lasten, inclusief storting reserves. Dat is € 80.621.000, waarmee de grens uitkomt op € 1.612.000. Omdat het hier gaat om de kosten van een open einde regeling wordt het geheel aangemerkt als acceptabel, overeenkomstig artikel 12 van de financiële verordening. De oorzaak van de overschrijding is toegelicht in paragraaf 3.5 Begrotingsrechtmatigheid. Voorwaardencriterium Er zijn geen afwijkingen geconstateerd.

Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium Bij het ROZ, dat voor ons de TOZO uitvoert, zijn in 2023 fraudevorderingen geconstateerd. Het vastgestelde bedrag dat hiermee gemoeid is is € 18.042,19, en moet als onrechtmatig worden aangemerkt. In het kader van de rechtmatigheid moet het M&O-beleid wel verder vorm en inhoud krijgen. We hebben hiervoor al de eerste stappen gezet. Hierbij besteden we ook aandacht aan de frauderisico’s, zoals die van de vorderingen bij het ROZ.

2.6. Verbonden partijen Inleiding Vanwege de bestuurlijke, beleidsmatige en/of financiële belangen en mogelijke risico’s, is het gewenst dat in de begroting en de jaarrekening aandacht wordt besteed aan rechtspersonen, waarmee de gemeente een band heeft. Een organisatie wordt in deze paragraaf Verbonden partijen opgenomen, als Losser bij deze partijen een bestuurlijk en financieel belang heeft. Het gaat dan concreet om deelnemingen (vennootschappen), gemeenschappelijke regelingen, stichtingen en verenigingen. Onder bestuurlijk belang wordt in dit verband verstaan: het hebben van een zetel in het bestuur of het hebben van stemrecht. Met financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die achtergesteld zijn in geval van faillissement van de verbonden partij en/of dat financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente. Beheer verbonden partijen In het Beleidskader verbonden partijen (vastgesteld door de raad op 9 april 2019) wordt verder ingegaan op de rol van de raad met betrekking tot verbonden partijen. Daardoor kan de raad invulling geven aan de toezichthoudende rol. De gemeente houdt de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor het realiseren van de beoogde doelstellingen.

Kernvragen zijn of de doelstellingen van de verbonden partijen nog steeds overeenstemmen met die van de gemeente en of de doelstellingen van de gemeente via de verbonden partijen gerealiseerd worden. Het tweede belang betreft het budgettaire beslag en de financiële risico’s die de gemeente met de verbonden partijen kan lopen en de daaruit voortvloeiende budgettaire gevolgen. De gemeente moet steeds de afweging maken, welke aanpak de beste garantie biedt dat de taak wordt uitgevoerd op een manier zoals de gemeente dat voor ogen staat. De gemeente moet ook afwegen op welke manier de gemeente voldoende inhoudelijk en financieel toezicht heeft binnen de uitvoering van een taak. Wijzigingen en actualiteiten verbonden partijen: Coöperatie Regionaal Energiebedrijf Noord-Oost-Twente In 2022 is besloten om samen met de gemeenten Dinkelland en Tubbergen het Regionaal Energiebedrijf op te zetten. Het doel is om lokaal energie op te wekken, waarvan de opbrengsten ten goede komen aan de eigen bewoners. Door samen te werken wordt tegenwicht geboden aan de grote professionele energiebedrijven, die verantwoordelijk zijn voor de grote zonneparken en windmolens. Het jaar 2023 was het eerste jaar dat deze verbonden daadwerkelijk van start is gegaan en ook is opgenomen in de paragraaf verbonden partijen.

Lijst van verbonden partijen Tabel: Algemeen bestuurlijke belangen en risico's per verbonden partij Daarin wordt de situatie weergegeven die in het grootste deel van 2023 van toepassing was. Naam en vestigingsplaats

Bestuurlijk belang

Financieel belang

Risico's en kansen

In de begroting van Samen Twente wordt het geraamde bedrag van de gemeente opgenomen en in de jaarrekening wordt het

De uitgaven van Samen Twente moeten in de pas blijven lopen met de gemeentelijke financiële mogelijkheden.

Gemeenschappelijke regelingen Samen Twente

Alle betrokken gemeenten zijn vanaf 8 juli 2021 met één lid vanuit het college vertegenwoordigd in het algemeen bestuur.

Dit lid heeft ook een plaatsvervanger. De gemeente Losser wordt in het algemeen bestuur vertegenwoordigd door wethouder Oosterbroek, met wethouder Van Essen als plaatsvervangend lid.

werkelijk verschuldigde bedrag van de gemeente vastgesteld. De bijdrage is afhankelijk van het aantal inwoners. De gemeentelijke bijdrage voor 2023 was € 1.230.620 (begroting 2023)

De GR Recreatieschap is per 1 januari 2022 gestart. De betrokken gemeenten zijn in het bestuur vertegenwoordigd met één lid. De gemeente Losser wordt vertegenwoordigd door wethouder Nordkamp, met wethouder Oosterbroek als plaatsvervanger.

De gemeentelijke bijdrage aan het Recreatieschap Twente voor 2023 was €108.547 (begroting 2023).

Bestuursovereenkoms Deze t Sociaal Economische bestuursovereenkomst Structuurversterking beschrijft de samenwerking tussen de Twentse gemeenten voor het versterken en verbreden en het uitzetten van een gezamenlijke koers van en voor de sociaal economische structuur van Twente. In het bestuurlijk overleg wordt gezamenlijk de inbreng in het bestuur van de Stichting Twenteboard voorbereid, afgestemd en teruggekoppeld. Daarnaast wordt overleg gevoerd en afgestemd over het lobbyen van de gemeenten bij provincie, Rijk, de Europese Unie en andere (semi)overheden en haar organisaties ten behoeve van de sociaal economische structuurversterking en andere door het

In de bestuursovereenkomst Sociaal Economische Structuurversterking was voor het jaar 2023 een bijdrage van € 9,27 per inwoner afgesproken.

GR Recreatieschap Twente (Enschede)

bestuurlijk overleg gekozen onderwerpen. De gemeente Losser wordt in dit overleg vertegenwoordigd door wethouder Nordkamp, met wethouder Oosterbroek als vervanger. Stadsbank Oost Elke gemeente wordt in Nederland (Enschede) het algemeen bestuur vertegenwoordigd door een door het college van burgemeester en wethouders aan te wijzen vertegenwoordiger. Het dagelijks bestuur bestaat uit 8 leden, waarin in ieder geval zitting hebben de ABleden uit de gemeenten Almelo, Hengelo en Enschede. De voorzitter wordt door het AB uit zijn midden aangewezen. De gemeente Losser wordt in het Algemeen bestuur vertegenwoordigd door wethouder Nordkamp. Wethouder Oosterbroek is plaatsvervanger. Elk lid heeft in de vergadering van het algemeen bestuur één stem.

De gemeente Losser is afnemer van producten schuldhulpverlening van de gemeenschappelijke regeling voor een begroot bedrag in 2023 van € 132.770.

De gemeente is verantwoordelijk voor integrale schuldhulpverlening, waarbij zowel aandacht is voor preventie, vroegsignalering en nazorg. De gemeente kan zelf beslissen of zijn meer taken wil inkopen of om basistaken zelf weer te gaan uitvoeren.

Crematoria Twente (Enschede)

Crematoria Twente keert jaarlijks dividend uit aan de GR OLCT, die het dividend aan de deelnemende gemeenten uitkeert naar rato van het aantal crematies van ingezetenen.

De risico's voor Crematoria Twente zijn voornamelijk financieel. De dividenduitkering is afhankelijk van het resultaat van het bedrijf en van het aantal crematies.

OLCT is een collegeregeling. Er is een algemeen bestuur waarin alle betrokken gemeenten met elk een lid - benoemd door het college van een deelnemende gemeente uit zijn midden. Het dagelijks bestuur bestaat uit vijf leden, die door het AB uit zijn midden worden benoemd met dien verstande dat drie van de vijf zetels worden ingenomen door leden van de deelnemende gemeenten, waarvan

Voor 2023 is in de begroting, conform het bestaande dividendbeleid, een winstuitkering van 375.000 (totaal) opgenomen, maar dat is afhankelijk van de resultaten van het

het inwoneraantal op 1 januari van het jaar waarin de keuze plaats vindt, minder is dan 40.000. De gemeente Losser wordt in het algemeen bestuur vertegenwoordigd door wethouder Oosterbroek. Wethouder Van Essen is plaatsvervanger. Wethouder Oosterbroek is tevens lid van het dagelijks bestuur.

bedrijf. De spelregels daarvoor zijn opgenomen in het nieuw vastgestelde dividendbeleid.

Veiligheidsregio Twente (Enschede)

De Veiligheidsregio Twente is een rechtspersoonlijkheid bezittend openbaar lichaam, bestaande uit een algemeen bestuur, waarin elke gemeente is vertegenwoordigd door de burgemeester en een dagelijks bestuur bestaande uit vijf leden. Besluitvorming in het algemeen bestuur vindt plaats bij gewone meerderheid. Echter bij de vaststelling van de begroting en rekening beschikt het lid over het aantal stemmen dat wordt bepaald door het aantal inwoners. De burgemeester wordt in het algemeen bestuur vervangen door de loco-burgemeester.

De aangesloten gemeenten betalen voor 2023 hun verplichte bijdrage naar een door het algemeen bestuur vastgestelde systematiek. De begrote bijdrage van Losser voor 2023 bedraagt € 1.655.329.

Omgevingsdienst Twente (Almelo)

De Omgevingsdienst Twente is eenregeling tussen de colleges van de Twentse gemeenten en het college van GS van Overijssel. De colleges van alle deelnemers hebben zitting in het algemeen bestuur en wijzen daarin een lid en een plaatsvervangend lid aan. Wethouder Van Essen maakt namens

De Omgevingsdienst Twente is per 1 januari 2019 formeel van start gegaan. De financiële bijdrage van de gemeente Losser voor 2023 is € 535.450. (begroting 2023).

De bijdrage van de gemeente is afhankelijk van het behaalde resultaat van de VRT. Dit kan van invloed zijn op de gemeentelijke bijdrage.

de gemeente Losser deel uit van het algemeen bestuur met als plaatsvervanger wethouder Oosterbroek. Gemeentelijk Belastingkantoor Twente (Hengelo)

Wethouder Oosterbroe k maakt deel uit van het algemeen bestuur. Haar plaatsvervanger is wethouder Van Essen. De stemverhouding in het algemeen bestuur is verdeeld naar rato van het aantal deelnemers. Iedere deelnemer met meer dan 100.000 inwoners heeft zes stemmen, met meer dan 50.000 inwoners vier stemmen en met minder dan 50.000 inwoners twee stemmen.

De gemeentelijke bijdrage wordt bepaald aan de hand van tariefdifferentiatie. Bij tariefdifferentiatie worden tarieven per verdeelsleutel vastgesteld en de deelnemende gemeente betaalt naar rato voor het aantal 'verdeelsleutels' dat is afgenomen. Verschuivingen in aantallen of wijzigingen in het tarief van een verdeelsleutel ten opzichte van voorgaand jaar kunnen er in resulteren dat de onderlinge verhoudingen tussen gemeentelijke bijdragen veranderen.

Het GBT voert drie keer per jaar een risicoinventarisatie uit, waarbij alle risico's worden benoemd. Eventuele calamiteiten kunnen van invloed zijn op de bijdragen van de verschillende deelnemers. De bijdrage voor de gemeente Losser voor 2023 op basis van de begroting bedraagt € 534.000.

Vennootschappen en corporaties Bank Nederlandse Gemeenten (Den Haag)

Het aandeel van de gemeente Losser bedraagt 0,03%.

De gemeente bezit 17.550 aandelen à € 2,50. De dividendopbrengst ove r 2023 bedroeg € 32.221. (ontvang in 2023).

De gemeente loopt het risico minder inkomsten te ontvangen door teruglopende dividendopbrengsten.

Enexis Holding N.V. (Den Bosch)

Het aandeel van de gemeente Losser bedraagt 0,014%. In 2016 is een deel van de aandelen verkocht.

De gemeente Losser bezit 21.310 aandelen, waar jaarlijks dividend over wordt uitgekeerd. Het dividend over 2023 bedroeg € 23.385,64 (uitgekeerd in 2024)

De gemeente loopt het risico minder inkomsten te ontvangen door teruglopende dividendopbrengsten.

Twente Milieu (Enschede)

De gemeente heeft een zeggenschap heeft van 5,3% in NV Twente Milieu. De directeuren en commissarissen worden benoemd, geschorst en ontslagen door de algemene vergadering van aandeelhouders.

De gemeente Losser bezit 5,3% van de aandelen. Twente Milieu keert geen dividend uit. Bij een positief jaarresultaat en een solvabiliteit van 25% wordt het dividend verrekend in de kostprijs van het

De gemeente loopt het risico minder inkomsten te ontvangen door teruglopende dividendopbrengsten.

100

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Losser&id=772ced27-cbac-4084-85e1-6500e6b30918