Jaarrekening 2021 def 20220531

Jaarrekening gemeente Losser

2021

Inhoudsopgave Inhoudsopgave.....................................................................................................................2 Aanbiedingsbrief ....................................................................................................................5 Financiële toelichting ..............................................................................................................6 Jaarverslag ...........................................................................................................................8 1. Programmaverantwoording .............................................................................................9 1.1. Sociaal .......................................................................................................................... 10 1.2. Fysiek............................................................................................................................ 31 1.3. Bestuur en Dienstverlening ........................................................................................... 54 2. Paragrafen ...................................................................................................................... 61 2.1. Paragraaf Lokale heffingen ........................................................................................... 62 2.2.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................... 66 2.3. Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................ 72 2.4. Financiering................................................................................................................... 79 2.5. Bedrijfsvoering .............................................................................................................. 83 2.6. Verbonden partijen ........................................................................................................ 86 2.7. Grondbeleid................................................................................................................... 93 Jaarrekening ....................................................................................................................... 99 3. Financiële positie ......................................................................................................... 100 3.1. Overzicht van baten en lasten ..................................................................................... 101 3.2. Toelichting op het overzicht van baten en lasten ......................................................... 103 Toelichting taakvelden programma Sociaal ........................................................................

108 Toelichting taakvelden programma Fysiek ......................................................................... 118 Toelichting taakvelden programma Bestuur en Dienstverlening ......................................... 126 3.3. Overzicht kredieten ..................................................................................................... 130 3.4. Overzicht taakvelden ................................................................................................... 146 3.5. Begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................ 148 3.6. Incidentele baten en lasten .......................................................................................... 150 3.7. Informatie in het kader van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke- en semipublieke sector (WNT) ............................................................................ 153 3.8. Verantwoordingsinformatie over specifieke Single Information, Single Audit ............... 155 4. Balans ........................................................................................................................... 166 4.1. Balans per 31-12-2021 ................................................................................................ 167 4.2.

Algemene grondslagen voor waardering en resultaatbepaling..................................... 169 Toelichting: ......................................................................................................................... 172 Toelichting .......................................................................................................................... 181 4.3. Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen.............................................. 191 5. Bijlagen ......................................................................................................................... 194 5.1. Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen Investeren Met Gemeenten (IMG) .............................................................................................................. 195 5.2. Beleidsindicatoren ....................................................................................................... 196 5.3. Monitor Sociaal Domein .............................................................................................. 201 6. Overige gegevens ........................................................................................................ 242 7. Controleverklaring accountant.................................................................................... 243

2

3

4

Aanbiedingsbrief Aan de leden van de gemeenteraad

Losser, 31 mei 2022 Onderwerp: jaarstukken 2021 Inleiding Op grond van artikel 197 van de Gemeentewet bieden wij de jaarrekening en het jaarverslag over 2021 aan. Met deze stukken leggen wij verantwoording af over het gevoerde bestuur. Corona Het afgelopen jaar stond opnieuw in het teken van Corona. Dit had (en heeft) een grote impact op onze samenleving en organisatie. De inwoners en ondernemers in Losser stonden onder hoge druk, we zagen veel leed onder de Losserse ondernemers. We hebben een toename in aard en ernst van de zorgvragen geconstateerd. Corona heeft (ook) dit jaar een stempel gedrukt op de uitvoering van de gemeentelijke activiteiten. Er werd een groter beroep gedaan op de flexibiliteit en veerkracht van onze inwoners, medewerkers en ketenpartners. Activiteiten zijn voor een belangrijk deel digitaal ingevuld, onze medewerkers hebben hoofdzakelijk vanuit huis gewerkt en alleen als het niet anders kon vonden fysieke ontmoetingen plaats. Gelukkig waren we hier door de ervaring uit 2020 beter op voorbereid. Met elkaar hebben we de continuïteit van de dienstverlening kunnen waarborgen. Hier zijn we trots op. Verantwoording afleggen De Programmabegroting, inclusief wijziging, is het uitgangspunt voor de beleidsmatige en financiële verantwoording. De jaarrekening 2021 sluit met een positief resultaat van afgerond € 2,3 miljoen.

Vóór de verwerking van het jaarresultaat 2021 komt de ratio van het weerstandsvermogen uit op 9,6. Accountantscontrole De controleverklaring van de accountant maakt onderdeel uit van de jaarstukken 2021. De controle is gebaseerd op het door de Raad vastgestelde Controleprotocol en het normenkader 2021, dat in de Raad van 9 november 2021 voor kennisgeving is aangenomen.

Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Losser Secretaris,

Burgemeester,

Drs. J. van Dam

G. J. Kok (wnd.) MDR

5

Financiële toelichting De rekening 2021 sluit met een batig saldo van afgerond € 2,3 miljoen. In het afgelopen jaar is de financiële positie van Losser verder verbeterd. Het eigen vermogen van onze gemeente is in 2021 gegroeid. Dit komt onder andere door de gedeeltelijke toevoeging van het batig saldo 2020 aan de Algemene risicoreserve. Zoals gebruikelijk zijn de risico’s geactualiseerd. De ratio van het weerstandsvermogen komt in 2021 uit op 9,6 (vóór resultaatbestemming). Deze ratio ligt boven de door de Raad geformuleerde bandbreedte. Een nadere toelichting hierop is terug te vinden in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Verklaring op hoofdlijnen van het rekeningresultaat 2021: Tabel 1, Analyse op hoofdlijnen van het rekeningresultaat (bedragen in €'s)

Voor een meer gedetailleerde toelichting op dit overzicht verwijzen wij naar de programmatoelichtingen in hoofdstuk 1 en de toelichting in hoofdstuk 3 van de jaarrekening 2021: ‘Financiële positie’. In het bij deze jaarstukken horende raadsvoorstel doen wij voorstellen voor bestemming van het rekeningresultaat 2021. De met Corona gemoeid zijnde uitgaven en (rijks)inkomsten zijn, evenals vorig jaar, in deze jaarrekening op de verschillende taakvelden verantwoord. Structureel rekeningresultaat Het is verplicht dat de jaarrekening inzicht geeft in de incidentele baten en lasten per programma. Dit overzicht is opgenomen in hoofdstuk 3.6. Het saldo van incidentele baten en lasten is van belang. Aan de hand hiervan is het structureel rekeningresultaat te bepalen. Uit het overzicht van paragraaf 3.6 blijkt dat het saldo van de incidentele baten in 2021 uitkomt

6

op € 569.000. Het structureel rekeningresultaat komt daarmee uit op € 1.694.000. Zie de tabel hieronder. Tabel 2, Berekening structureel rekeningresultaat (bedragen in €'s)

7

Jaarverslag

8

1. Programmaverantwoording De gemeente Losser kende in 2021 volgens de Programmabegroting de volgende programma's: 1.1 Sociaal 1.2 Fysiek 1.3 Bestuur & Dienstverlening

9

1.1. Sociaal Programmadoel: "De gemeente Losser stimuleert en faciliteert maatschappelijke deelname en zelfredzaamheid." Doelstellingen: 1. De sociale cohesie in de dorpskernen van de gemeente Losser is gestimuleerd 2. Het aanbod van (maatschappelijke) voorzieningen in de gemeente Losser sluit aan bij de lokale behoefte 3. De gemeente Losser zet in op vroegtijdige signalering om de zelfredzaamheid te bevorderen 4. De gemeente Losser biedt tijdig, passende ondersteuning en zorg

Doelenboom Sociaal -->

Lasten

1.508

-->

Baten

37

-->

Lasten

6.239

-->

Baten

1.806

Lasten

1.162

-->

Lasten

23.980

-->

Baten

6.766

Sociale cohesie in de dorpskernen Aanbod voorzieningen sluit aan bij lokale behoefte Sociaal

--> Vroegtijdige signalering t.b.v. zelfredzaamheid Tijdig, passende ondersteuning en zorg

-->

Wat hebben we bereikt? We werkten integraal binnen het sociaal domein. Het uitgangspunt is het principe van één gezin, één plan, één regisseur. We zetten hierbij in op 'zo licht en dichtbij als mogelijk is en zo zwaar als nodig'; zorg op maat. Daarnaast zijn de pilots uit het document 'het Innovatieplan 2019' geëvalueerd en bij een positieve uitkomst geïntegreerd in de huidige werkwijze. Er is een nieuw 'Innovatieplan Sociaal Domein' vastgesteld voor 2021-2024. Hierin zitten voorstellen om met preventieve inzet (op langere termijn) een kwaliteitsslag te kunnen maken, meer in te zetten op normaliseren en kosten te kunnen beperken. Het uiteindelijke doel is om zoveel mogelijk samen met de inwoners hun leefomgeving te versterken door de ondersteuning zo vorm te geven dat het (vroegtijdig) aansluit bij de hulpvraag/behoefte van de inwoner, waarbij een duurzame oplossing geboden kan worden. Deze pilots dragen bij aan een verdere innovatie van het sociale domein, waarbij we anticiperen op de toekomstige ontwikkelingen en trends. Wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling (S1): De sociale cohesie in de dorpskernen van de gemeente Losser is gestimuleerd. Inwoners zijn betrokken Inwonerparticipatie bij het in stand houden Binnen de gemeentelijke organisatie wordt integraal uitvoering van goede gegeven aan inwonerparticipatie.

We betrekken inwoners optimaal basisvoorzieningen bij gemeentelijke ontwikkel- en besluitvormingsprocessen via de

10

hiervoor beschikbare participatie-instrumenten. Vanwege de Coronacrisis is vertraging ontstaan in het uitvoering geven aan het participatietraject van de gebiedsopgave Overdinkel. Nagegaan wordt hoe hier het beste een vervolg aan gegeven kan worden. Welzijn Om participatie, welzijn en gezondheid van onze inwoners te bevorderen organiseert Stichting Fundament activiteiten op het gebied van ontmoeten, bewegen, cultuur en deskundigheidsbevordering. Daarnaast verzorgt zij het muziekonderwijs en bibliotheekwerk. Fundament ontvangt hiervoor subsidie op basis van een ingediend jaarplan. Nieuwe voorstellen ten aanzien van het jongerenwerk worden afgestemd en afzonderlijk beoordeeld. De jeugd wordt betrokken bij deze voorstellen. Uitwerking vindt plaats in 2021. Indien extra uitgaven nodig zijn, worden deze betrokken bij de Voorjaarsnota 2021. Voor wat betreft de welzijnsactiviteiten geldt dat deze zijn afgestemd op de gesignaleerde behoefte vanuit de lokale samenleving, de gemeente en overige maatschappelijke partners. Statushouders Jaarlijks is sprake van een te realiseren taakstelling voor de huisvesting van statushouders. In samenspraak met het COA, Impuls/Palet en de woningcorporatie Domijn zetten we ons in om de taakstelling te behalen.

Daarnaast ondersteunen we activiteiten van maatschappelijke partners die gericht zijn op de bevordering van integratie en participatie van nieuwkomers. Mantelzorg Mantelzorgers zijn ondersteund op het gebied van advies, informatie, respijtzorg en praktische hulp. Op dit moment loopt er een mantelzorgonderzoek. De uitkomsten van dit onderzoek kunnen invloed hebben op het mantelzorgbeleid. Omdat de uitkomsten nog niet bekend zijn, hebben we dit onderzoek niet meegenomen in deze programmabegroting (zie ook doel S2). Wat hebben we in 2021 gedaan? Participatie We hebben de voorbereiding voor het lokaal platform "Pak an Pak over" afgerond. Een proces dat samen met de dorpsraden is doorlopen. Er is een procesbeschrijving alsmede een online informatieplatform opgeleverd. Het platform biedt inwoners, dorpsraden en gemeente handvatten voor het initiëren, ontwikkelen

11

en beoordelen van lokale inwonerinitiatieven. Door Corona liep de uitrol van dit participatie-instrument vertraging op. Hierop vindt nu extra inzet plaats. Het participatieplatform "Meedoen.Losser.nl" is online gegaan. Het platform biedt de mogelijkheid om via digitale weg met inwoners in gesprek te gaan over beleidsontwikkelingen, projecten en uitvoeringszaken. Bij een drietal onderwerpen is hiervan al gebruik gemaakt, te weten: • • •

"buitengebied met ruimtelijke kwaliteit"; "elektrische en deelvervoer"; "herinrichting speelterrein Sallers kerkepad".

De opgedane ervaringen met deze wijze van inwonerparticipatie worden gebruikt als input voor volgende participatie-trajecten en de doorontwikkeling van het platform. We zijn gestart met het onderzoeken hoe de jeugdparticipatie in onze gemeente een groter platform te geven. Hiervoor is begonnen met het opstellen van een plan, dat onderdeel is van één van de pilots uit het Innovatieplan Sociaal Domein 2021-2024. Welzijn Ook dit jaar hebben we opdracht aan Fundament verleend voor het uitvoeren van taken en activiteiten op het terrein van welzijn, bibliotheekwerk en muziekonderwijs. Door de maatregelen in het kader van Corona zijn sommige activiteiten opnieuw niet doorgegaan, dan wel is gekozen voor een alternatieve vorm. Fundament heeft ook in 2021 zo veel en zo goed mogelijk contact onderhouden met deelnemers van activiteiten (onder andere jongeren, ouderen en mantelzorgers) om een luisterend oor te kunnen bieden en ze een hart onder de riem te kunnen steken. In samenwerking met (sport) verenigingen, onderwijs en de buurtsportcoach zijn beweeg- en ontmoetingsactiviteiten georganiseerd voor jongeren, een en ander binnen de door het rijk en RIVM vastgestelde richtlijnen. De bibliotheek heeft, binnen de vastgestelde richtlijnen, eveneens haar diensten kunnen aanbieden. Voor een deel online. Fundament heeft het uitvoeringsplan jongerenwerk opgeleverd.

Op basis van dit plan hebben wij aanvullende budgetsubsidie verleend voor de uitvoering van extra/nieuwe activiteiten voor jongeren. Na de zomervakantie 2021 is hiermee gestart. De activiteiten zijn grotendeels tot stand gekomen met en door jongeren. Statushouders We hadden een taakstelling van 53 te huisvesten statushouders (inclusief achterstand uit 2020). We hebben 39 statushouders

12

kunnen huisvesten. Hiermee hebben we de achterstand deels ingelopen. Er is nog sprake van een achterstand van 14. Gezien de verdubbeling van de taakstelling is dit een mooi resultaat en staan we op de '0-trede' van de interventieladder (geen actie vanuit toezicht) van het Interbestuurlijk toezicht van de provincie. We zijn doorgegaan met de uitvoering van de beleidsnota Integratie statushouders. Voor zover mogelijk zijn fietslessen en extra taallessen gegeven. De verplichte onderdelen maatschappelijke begeleiding en de participatieverklaringstraject zijn uitgevoerd. Er is een start gemaakt met de voorbereidingen voor de nieuwe Wet Inburgering. Onderdeel hiervan is de pilot training financiële zelfredzaamheid voor statushouders. Mantelzorg In 2021 hebben we de zorgschouw en het mantelzorg onderzoek afgerond en de daar uit voortgekomen actiepunten geïmplementeerd. Succesvolle inwonerinitiatieven zijn ondersteund en hebben een structureel karakter

Inwonerparticipatie In het kader van bevordering inwonerparticipatie worden inwonersinitiatieven, waaronder Right to challenge, voor zover zij passen binnen vastgesteld gemeentelijk beleid en niet in strijd zijn met wet- en regelgeving, ondersteund en gestimuleerd. De dorpsraden hebben hierin een activerende en coördinerende rol via het lokaal platform "Pak an-pak over". Wat hebben we in 2021 gedaan Participatie Het platform "Pak an Pak over" is van start gegaan. Naast een al lopend inwonersinitiatief in Glane zijn drie nieuwe initiatieven in Overdinkel ontstaan, te weten: • • •

Het initiatief "plaatsing insectenkasten" is gefaciliteerd; het initiatief "aanleg MTB-route voormalige vuilstortplaats" bleek niet realiseerbaar. Over het derde initiatief, de aanleg van een pumptrackbaan voor jongeren, vond afstemming plaats met de initiatiefnemers en dorpsraad over de mogelijkheden om te komen tot realisatie.

Subsidies Net als in voorgaande jaren zijn structurele en incidentele subsidies (in twee rondes) verstrekt. Hiermee zijn verschillende activiteiten en evenementen gericht gestimuleerd en ondersteund. Daarnaast hadden de dorpsraden de beschikking over een eigen dorpsbudget, waarmee nieuwe initiatieven zijn ondersteund. In 2021 is de Notitie Herziening Subsidiebeleid 2021 vastgesteld door de raad. Eind 2021 is een beleidsregel vastgesteld op basis waarvan vrijwilligersorganisaties Coronacompensatie konden aanvragen.

13

Vrijwilligers zijn ondersteund

We organiseren de vrijwilligersprijs (voor individuele vrijwilliger en vrijwilligersorganisatie) in 2021 in aangepaste vorm vanwege de corona maatregelen. In samenwerking met de welzijnsorganisatie worden vrijwilligers via activiteiten ondersteund, bijvoorbeeld door cursussen en ondersteuning door professionals. We organiseren elk halfjaar een bijeenkomst waarin vrijwilligersorganisaties en gemeente elkaar informeren. Vanwege de Coronacrisis wordt onderzocht in welke vorm dit het beste kan. We ondersteunen de vrijwillige inzet van het formulieren-informatieteam en thuisadministratie zodat er een laagdrempelige voorziening is waar mensen met hun vragen terecht kunnen, zodat financiële problemen zoveel mogelijk voorkomen kunnen worden. Wat hebben we in 2021 gedaan? In 2021 zijn de vrijwilligersprijzen in aangepaste vorm toegekend (uitgereikt in januari 2022). We hebben een aantal bijeenkomsten georganiseerd met de ouderenbonden, waarbij we informatie over ondersteunende activiteiten hebben uitgewisseld. Met vrijwilligersorganisaties die actief zijn op het terrein van armoedebeleid vindt regelmatig overleg plaats. Cultuur: Culturele vrijwilligersorganisaties zijn uitgenodigd om mee te praten over de opzet van een lokaal cultureel platform. De geplande bijeenkomst ging niet door, in verband met te weinig aanmeldingen.

Navraag leerde dat genodigden het te druk hadden met de gevolgen van de Coronasituatie. We blijven, in samenwerking met de cultuurcoaches, monitoren of er op een ander moment wel interesse/behoefte is. We hebben culturele organisaties via mail en website geïnformeerd over de voortdurende wijzigingen in de Coronamaatregelen. Vanuit het Rijk zijn via het Gemeentefonds middelen toegewezen voor Corona noodsteun. In Losser hebben vrijwilligersorganisaties hierop een beroep gedaan. Begin 2021 hebben we deze Coronacompensatie uitgekeerd. We hebben met verschillende individuele culturele vrijwilligersorganisaties contact gehad. Bijvoorbeeld over vragen over: subsidies, vrijwilligers, financiële problematiek en huisvesting.

Doelstelling (S2): Het aanbod van (maatschappelijke) voorzieningen in de gemeente Losser sluit aan bij de lokale behoefte. Het aanbod aan

14

Via het programma van de stichting Culturele Basisvorming Losser

cultuur, recreatie en sport is gevarieerd

maken alle Losserse leerlingen uit het primair onderwijs kennis met cultuur en erfgoed. Er wordt gekeken naar vernieuwing van het programma. Het lokaal convenant ‘Losser met muziek’ heeft als doel zoveel mogelijk kinderen blijvend met muziek en andere cultuur in aanraking te brengen. Het convenant krijgt een vervolg in projecten en activiteiten. Lokale cultuurverenigingen zetten sterker in om naast hun kunstzinnige of muzikale rol een steeds belangrijker wordende sociaal-maatschappelijke (ontmoetings)functie te vervullen. Vanuit cultuurregio Twente worden vanuit de regionale proeftuin ‘Maakplaatsen & Generators’ en de nieuw op te zetten creatieve broedplaatsen succesvolle activiteiten gestimuleerd. De lockdown als gevolg van Covid-19 en de anderhalve-metermaatschappij hebben in korte tijd grote gevolgen voor het culturele leven gehad en zullen op de langere termijn ook van invloed zijn. Lokale culturele instellingen en verenigingen organiseren activiteiten die binnen de Corona-richtlijnen mogelijk zijn. We zijn aan het onderzoeken hoe we met een "schatkamerprijs" initiatieven op het gebied van cultuur, recreatie en sport kunnen stimuleren. De raad heeft voor de jaren 2019, 2020 en 2021 respectievelijk € 10.000, € 30.000 en € 20.000 beschikbaar gesteld voor de coördinator van het Trefhuus.

Wat hebben we in 2021 gedaan? Cultuur We hebben een Actieplan opgesteld om het lokale culturele leven te ondersteunen in de effecten van de Coronamaatregelen. Het plan omvatte: • • • •

opnieuw noodsteun voor verenigingen; een extra ronde incidentele subsidies voor activiteiten; extra middelen voor de Week van de Amateurkunst; een reservering ten behoeve van twee regionale culturele projecten waarin Losser participeert.

In verband met de Coronasituatie is de jaarlijkse Week van de Amateurkunst (WAK) verplaatst naar het najaar. Ondanks de beperkende maatregelen vonden verschillende activiteiten voor alle leeftijden plaats. Tijdens de Week van de Amateurkunst (WAK) hebben we de eerste Losserse Schatkamer Pluym uitgereikt. Deze stimuleringsprijs is in het leven geroepen als alternatief voor de cultuurprijs en beoogt de ‘verborgen schatten’ van Losser onder de aandacht te brengen. De Schatkamer Pluym wordt voortaan jaarlijks tijdens de WAK

15

uitgereikt. Via het kunstprogramma van de stichting Culturele Basisvorming Losser maken alle Losserse leerlingen primair onderwijs kennis met cultuur en erfgoed. We hebben van de provincie voor de uitvoering van het plan ‘Samen maken we kunst- en cultuureducatie!’ een vierjarige subsidie toegekend gekregen vanuit de regeling Cultuur aan de basis 2021-2024. Het lokale convenant ‘Losser met muziek’ heeft als doel zoveel mogelijk kinderen structureel met muziek en andere cultuur in aanraking te brengen. Onderdeel hiervan zijn leerorkesten. Deze lagen door de Coronasituatie een tijdje stil, maar zijn weer opgestart. Voor uitbreiding en voortzetting zoeken we financiële middelen. Jongerenwerkers van Fundament hebben het Talent House Losser opgestart. We hebben ondersteund bij de aanvraag van subsidie in het kader van de regeling Creatieve Broedplaatsen van Cultuurregio Twente. Er is een subsidie van € 48.000 toegekend. Het Talent House Losser is een ontmoetingsplek voor jongeren, waar ze talenten kunnen ontdekken en ontwikkelen. Hierin wordt samengewerkt met de lokale vestiging van het Twents Carmel College. We participeren ambtelijk en bestuurlijk actief in Cultuurregio Twente. We brengen de specifieke culturele doelstellingen en opgaven van een kleinere gemeente met meerdere dorpskernen op die manier regionaal en provinciaal onder de aandacht.

Daarnaast wijzen we lokale partijen op (financiële) regelingen vanuit de Cultuurregio. Textiel Festival Twente heeft een aantal toeristische routes langs het regionale textielerfgoed ontwikkeld. In samenhang met de Erfgoed Deal die Losser heeft gekregen voor het plan Beken & Bleken van Losser, loopt een van deze routes langs het textielerfgoed van Losser, Overdinkel en Glane. Sport In 2021 is het hoofdveld van Sportclub Overdinkel gerenoveerd. We hebben een beroep gedaan op de regeling Specifieke Uitkering IJsbanen en Zwembaden. In het kader hiervan heeft de gemeente compensatie ontvangen voor het eerste en tweede kwartaal 2021. De gemeente Losser neemt deel aan de regeling lokale sportakkoorden. Op basis hiervan heeft het rijk uitvoeringsbudget beschikbaar gesteld en is gestart met de uitvoering van het sportakkoord, waaronder het project Sport Beweeg Ontmoetingspark Losser. De gezondheid en de actieve levensstijl van inwoners is

16

Wij geven uitvoering aan het Uitvoeringsprogramma dat is opgesteld op basis van Kadernota Gezondheid 2019-2022. Daarbij besteden we onder meer aandacht aan speerpunten als preventie

gestimuleerd

van roken en alcohol- en middelengebruik en het stimuleren van een gezonde leefstijl. Met de volgende projecten wordt concreet uitvoering gegeven aan de Kadernota: • • • •

Cool2bfit Actieve Ontmoeting (uitbreiding) Preventie en handhavingsplan alcohol/NIX18 Gezonde School/Gezonde Sportvereniging

We werken samen met omliggende gemeenten aan de lobby tot het behoud van gezondheidszorgvoorzieningen in de nabijheid van onze inwoners. Wij geven uitvoering aan het Lossers Sportakkoord met als hoofddoel zoveel mogelijk inwoners met plezier te laten sporten en bewegen. Wat hebben we in 2021 gedaan? In 2021 hebben we deelgenomen aan de pilot Handreiking Alcoholwet en is gewerkt aan het opstellen van een plan van aanpak waarin beschreven is op welke wijze de gemeente de handhaving op NIX18 gaat versterken. In samenspraak met het dorp hebben we een plan opgesteld voor herinrichting en uitbreiding van het speelterrein in de Lomanskamp. Daarnaast is een inrichtingsplan opgesteld voor de realisatie van een nieuw speelterrein in De Saller 2BC. De herinrichting van het TAR-veld is in de zomer van 2021 uitgevoerd. We hebben in samenwerking met Menzis en diverse zorgaanbieders de gecombineerde leefstijlinterventie SLIMMER opgezet in Losser, Overdinkel en De Lutte. In oktober 2021 is Losser als een van de vijf pilotgemeenten gestart met het regionale project Talentherkenning en Ontwikkeling. De pilot wordt uitgevoerd op vijf basisscholen.

Via verschillende subsidieregelingen hebben wel veel inwoners via verschillende sport- en beweegprojecten (Lekker Fit, Schoolschaatsen, De Actieve Ontmoeting, FC Noaber, Jeugdfonds Sport & Cultuur, Kuier Deur) gestimuleerd meer te gaan sporten en bewegen. We verbinden cultuur met sociaal-maatschappelijke opgaven. Bijvoorbeeld binnen het programma van de Week van de Amateurkunst is specifiek aandacht voor het betrekken van kwetsbare groepen. Actieve deelname in de We continueren de scootmobielpool. In 2021 kijken we of het aantal maatschappij is en de diversiteit aan hulpmiddelen toereikend is. gestimuleerd We gaan kinderen met een lichte beperking integreren bij reguliere (sport)activiteiten. We onderzoeken de mogelijkheid om kinderen met

17

weerbaarheidsproblemen lokaal in het voorliggend veld te ondersteunen. De sociale kaart is onderhouden en aangepast om de gebruiksvriendelijkheid te verhogen. De uitkomsten van Zorgschouw II worden in maart 2021 verwacht. Deelname aan culturele activiteiten zorg voor een lenige geest, maatschappelijke betrokkenheid en sociale cohesie. Binnen culturele activiteiten en projecten wordt dan ook waar mogelijk specifiek aandacht besteed aan de participatie van kwetsbare groepen (cultuur als bindmiddel). We continueren de uitvoering van het plan van aanpak dementie vriendelijke gemeente met als streven om in 2022 het certificaat dementie vriendelijke gemeente te behalen. De pilot Memory Lane wordt doorgezet en geëvalueerd. In de pilot verstrekken we 30 tablets die ontwikkeld zijn als hulpmiddel voor kwetsbare ouderen en hun mantelzorgers om de eenzaamheid te verminderen en de zorg te ondersteunen. Het onderzoek over het gebruik van ITCT middelen als voorliggende voorziening zal afgerond zijn en wordt een plan van aanpak opgesteld. Asielzoekers maken gebruik van FC Noaber om de integratie te bevorderen. Hierbij worden extra taallessen gegeven om een impuls te geven aan de taalontwikkeling. We starten met de ontwikkeling van een nieuwe beleidsnota Integratie die toegespitst is op de uitwerking van de nieuwe Wet Inburgering die per 1 juli 2021 inwerking treedt.

We intensiveren de aandacht voor jongeren zonder startkwalificatie, voortijdig schoolverlaters, jongeren in een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt in het kader van de "Twentse Belofte", via inzet bij het RMC en de thuiszitterstafel. Mensen met een arbeidshandicap worden begeleid en loonwaardemetingen worden gedaan, zodat loonkostensubsidies kunnen worden toegekend. Onderwijs In 2021 geven we uitvoering aan de Losserse samenwerkingsagenda en het uitvoeringsplan VVE om de doorgaande (zorg)lijn van voorschool naar primair onderwijs en die van primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs te verbeteren en ouderbetrokkenheid te versterken. De taalklassen in Overdinkel en Losser worden gecontinueerd en uitgebreid.

18

We versterken de kwaliteit van de kinderopvang via aanvullende kwaliteitseisen, welke jaarlijks worden gemonitord en geactualiseerd. Hiermee waarborgen we de kwaliteit van de voorschoolse educatie. VVE thuis (ouderbetrokkenheidsprogramma voor ouders van kinderen met een taalachterstand) is volledig ingevoerd en de invoering geëvalueerd. We hebben met het onderwijs en de kinderopvang meerdere overleggen gevoerd over de besteding van de NPO middelen zowel door het onderwijs als ook door het onderwijs. Cultuur We zetten cultuur waar mogelijk in als bindmiddel door binnen culturele activiteiten en projecten specifiek aandacht te besteden aan de participatie van kwetsbare groepen. Door Tetem is een leerlijn ontwikkeld waarin het smokkelthema is verbonden met techniek(onderwijs). Deze leerlijn wordt geïmplementeerd binnen het primair onderwijs van Overdinkel en zo mogelijk ook bij de overige basisscholen. Het Overdinkelse initiatief voor een Smokkel- en textielmuseum neemt steeds vastere vormen aan. Aandachtspunt is de exploitatie. Realisatie van dit museum biedt veel mogelijkheden, zowel economisch (vrijetijdseconomie) als sociaal-maatschappelijk (ontmoetingsfunctie, werkervaringsplek). Cultureel erfgoed maakt steeds vaker deel uit van integrale plannen. Onderhoud, behoud en bewustwording rondom het belang van erfgoed verdienen aandacht. Dit zal een aandachtspunt in 2021 zijn.

Wat hebben we in 2021 gedaan? We hebben het platform Losser tegen eenzaamheid opgezet om inwoners te stimuleren activiteiten te ondernemen tegen eenzaamheid. De inloop GGZ richt zich op inwoners die te maken hebben met een GGZ verleden of problematiek die een laagdrempelige benadering behoeven. Aangezien het om een kwetsbare groep gaat zijn de activiteiten het afgelopen jaar voor een groot deel doorgegaan, ondanks de specifieke maatregelen. De inloop voor allochtone vrouwen is waar mogelijk in 2021 gecontinueerd. Het ANWB- automaatje is een algemene voorziening, die dient als aanvulling op de bestaande vervoersvoorzieningen. Vrijwilligers vervoeren dorpsgenoten tegen een kleine kostenvergoeding. Door Corona hebben voornamelijk de essentiële ritten zoals huisarts en ziekenhuis bezoek plaatsgevonden. Na de zomer was er een

19

toename van de niet noodzakelijke ritten. Ook hebben zogenoemde vaccinatieritten plaatsgevonden. Het afgelopen jaar was sprake van een toename van 64 nieuwe deelnemers. We hebben ruim 50 kinderen binnen de Voor- en Vroegschoolse educatie (VVE) geplaatst en circa 20 maken gebruik van de peuterarrangementen. We hebben in samenwerking met scholen en kinderopvang uitvoering gegeven aan de actiepunten uit de lokale samenwerkingsagenda (voormalig Lokale educatieve Agenda) en werken verder aan de aansluiting zorg en onderwijs en de 'doorgaande lijn' van kinderopvang naar basisonderwijs en de overgang van het basisonderwijs naar het voorgezet onderwijs. In samenwerking met de 14 Twentse gemeenten is een Regiovisie Jeugdhulp Twente ontwikkeld. Hierin is opgenomen hoe de gemeenten samen goede, beschikbare en betaalbare hulp voor jeugdigen, ouders en gezinnen willen organiseren. De gezamenlijke ambitie en hoe we die komende jaren gaan realiseren, zijn hierin aangegeven. We hebben onderzocht: a) welke (andere) initiatieven duurdere jeugdzorg kunnen voorkomen, b) zich richten op normaliseren, c) de informatievoorziening van onze gemeente verbeteren en d) een oplossing kunnen bieden voor inwoners die 'tussen wal en schip vallen'. Deze initiatieven zijn vervat in het nieuwe Innovatieplan Sociaal Domein 2021-2024.

Met de meeste initiatieven is een start gemaakt en bevinden zich in de onderzoeksfase. De weerbaarheidstrainingen zijn hier ook onderdeel van. De pilots JIM-aanpak en consulent 18-/18+ zijn in 2021 voor het eerst geëvalueerd en met een positief resultaat. Vandaar dat deze zijn opgenomen in het nieuwe innovatieplan Sociaal Domein 20212024. Het college heeft specifiek aandacht gegeven aan het thema 'Relatiegeluk'. We constateren een toename in hulpvragen rondom scheidingsproblematiek en de impact hiervan op jeugdigen. Mogelijk ten gevolge van Corona. In 2021 zijn we actiever op dit thema gaan inspelen. Voorbeelden zijn: • • • •

het aanschaffen van een spel om spelenderwijs het onderwerp bespreekbaar te maken; start met ontwikkeling van een informatiefolder; het bijscholen van de consulenten in de methodiek BRAM; opzetten van een KIES-training in Losser.

Eind 2020 bleek behoefte te bestaan aan het organiseren van sociale vaardigheidstrainingen (SOVA) voor jeugdigen in onze eigen gemeente. Dit hebben we in 2021 opgepakt. We zijn met twee momenten in 2021 gestart. De trainingen werden gegeven door een lokale (zorg)aanbieder. Deze zijn positief geëvalueerd door de jeugdigen, ouders, het onderwijs, de (zorg)aanbieder en de

20

gemeente. In samenwerking met Fundament is een jaarplan Jongerenwerk opgesteld. Dit plan richt zich niet alleen op het voorkomen van overlast, maar ook op preventieve inzet en talentontwikkeling van jeugdigen in onze gemeente. In samenwerking met Hallo Losser is een verbeterde en geactualiseerde sociale kaart tot stand gekomen. De ontsluiting van informatie en de toegankelijkheid zijn verbeterd. Activering (arbeids)participatie In 2021 hebben we werkzoekenden intensief begeleid naar werk of participatie. Dit doen we door regelmatig contact te hebben. De frequentie waarin dit plaatsvindt is maatwerk. Daarbij is veel aandacht besteed aan groepen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt, waarbij verschillende groepen te onderscheiden zijn: statushouders, kwetsbare jongeren, GGZ doelgroep, mensen met een arbeidshandicap, waaronder schoolverlaters van het speciaalen praktijkonderwijs (doelgroepenregister). De tendens is dat te begeleiden werkzoekenden steeds intensievere begeleiding nodig hebben. Daarnaast hebben we in 2021 ook ondersteuning geboden aan werkzoekenden zonder uitkering. Het gaat om werkzoekenden die zich zelf melden of als gevolg van het integraal werken door andere consulenten (met accent Wmo en/of Jeugd) of externe partners worden doorverwezen voor ondersteuning bij bemiddeling richting werk. In 2021 ging het om 21 personen.

Dit is een positief bijeffect van het integraal werken, omdat hiermee indirect zorgkosten worden bespaard. In 2021 hebben we een start gemaakt om aan te sluiten bij het Regionaal Mobiliteits Team, dat werkzoekenden begeleidt die als gevolg van corona (dreigend) werkloos zijn. De aantallen zijn echter nog heel klein, omdat de vooraf verwachte stijging van werkloosheid is uitgebleven. De arbeidsmarkt is juist heel krap. Er is ook blijvend aandacht voor het voorkomen van instroom in de bijstandsuitkering. In 2021 zijn als gevolg hiervan 22 personen buiten de uitkering gehouden. Verschillende consulenten hebben zich gespecialiseerd in de afzonderlijke doelgroepen en werken daarbij samen met (onder andere) FC Noaber, het Servicebedrijf, RMC/leerplicht (in het kader van de aanpak Twentse Belofte), de GGZ-sector, scholen, het UWV, verzekeringsartsen en uiteraard met werkgevers en het Werkplein Twente. We constateren dat de begeleiding naar werk en na plaatsing op betaald werk steeds intensiever wordt, vooral van de mensen die al langer een uitkering hebben. Nazorg op de werkplek is nodig om uitval te voorkomen. Bovendien voert de gemeente de "Wet

21

poortwachter" functie voor werkgevers uit bij uitval door ziekte van mensen uit het doelgroepenregister. Het aantal mensen dat met een loonkostensubsidie werkt is in 2021 gestegen van 62 naar 70. Dit wordt daarmee een steeds omvangrijkere taak. De accountmanager Werk ondersteunt werkgevers bij de inzet van functiecreatie en jobcarving: hierdoor zijn functies beter bereikbaar geworden voor mensen met een arbeidshandicap. In 2021 hebben we de samenwerking met de werkgever Confidencus voortgezet, waardoor er werk is voor werkzoekenden die aangewezen zijn op eenvoudig zittend werk. Voor deze groep is jobcoaching ingezet. In 2021 is meer aandacht besteed aan uitstroom vanuit Confidencus naar andere werkgevers, zodat ook nieuwe kandidaten kunnen instromen. Door inzet van intensieve (en waar nodig integrale) begeleiding, de poortwachtersfunctie bij de aanvraag van een uitkering en een actieve werkgeversbenadering (in samenwerking met Werkplein Twente) en de samenwerking met Confidencus hebben we ervoor gezorgd dat het uitkeringsbestand in 2021 op het niveau van 250 huishoudens is gebleven, ondanks de effecten van Corona. Het gemiddeld aantal huishoudens met een uitkering is ten opzichte van 2020 met tien gedaald.

Tozo regeling De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers, waaronder zzp’ers, tijdens de Corona-crisis te ondersteunen. Deze Tozo-regeling is gestopt per 1 oktober 2021. Het bestaande vangnet Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) is daarvoor in de plaats tijdelijk versoepeld, voor een klein aantal ondernemers die ondanks het stoppen van de Tozo-regeling nog financiële ondersteuning nodig hebben. Het Regionaal Orgaan Zelfstandigen (ROZ) voert deze regeling uit voor 17 gemeenten in Twente en de Achterhoek. Tijdens de uitvoering van de eerste regeling hebben ook Losserse consulenten ondersteuning verleend. Losserse ondernemers konden gebruiken maken van een heroriëntatie module van het ROZ. Ook zijn in Losser gedurende het hele jaar de accountmanagers 'Werk' en 'bedrijven' ingezet om bereikbaar te zijn voor ondernemers. Ook is veel aandacht besteed aan communicatie over de diverse regelingen en bestuurlijke contacten met ondernemers. Veel ondernemers hebben zich gemeld. Door Corona is de taalmeter in 2021 nog niet ingezet voor de intake "werk en inkomen", Eind 2021 zijn concrete afspraken gemaakt om de taalmeter ''Coronaproof' in te zetten. De insteek is ook uitgebreid met digi-vaardigheden.

22

Cultuur Het project Beken & Bleken van Losser heeft een Erfgoed Deal gekregen. Een plan met betrekking tot een leeromgeving maakt hiervan deel uit. Het plan is gericht op participatie van verschillende doelgroepen en we betrekken waar mogelijk lokale verenigingen/organisaties. We zetten cultuur in ten behoeve van sociaal-maatschappelijke opgaven. Zoals het Talent House Losser als actieve ontmoetingsplek voor jongeren. Of bij de programmering van de Week van de Amateurkunst, met aandacht voor activiteiten voor alle leeftijden en achtergronden. Het initiatief voor een Smokkelmuseum in Overdinkel is verder uitgewerkt in een plan voor een ‘Grensmuseum’, dat is gepresenteerd aan college- en gemeenteraadsleden. De initiatiefnemers zoeken een geschikte locatie in het dorp voor het museum. De Twentse Maakplaatsen bieden een speels en prikkelend activiteitenprogramma voor kinderen en volwassenen, gericht op technologie, digitalisering en maakprocessen. Bibliotheek Losser is hiervoor de lokale partner, waardoor het programma voor een breed publiek toegankelijk is. De Carnavalsloodsen in de Lutte zijn opgestart met behulp van financiering vanuit de regeling Twentse Broedplaatsen van Cultuurregio Twente. Het is de intentie van de initiatiefnemers om een DorpsLab te creëren waar jong en oud kennis kunnen uitwisselen en kunnen kennismaken met nieuwe technische toepassingen, zoals robotica.

Er is adequate onderwijshuisvesting voor zowel basis- als voorgezet onderwijs

Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) wordt in de eerste helft van 2021 opgeleverd en geeft dan een meerjarig inzicht in de omvang, kwaliteit en kosten van schoolgebouwen. Op basis hiervan kunnen gemeente en schoolbesturen proactief huisvestingsbeleid voeren. In 2021 levert de gemeente een bijdrage aan de renovatie van basisschool Pax Christi in Overdinkel. Wat hebben we in 2021 gedaan? We hebben voor de Pax Christi-basisschool in Overdinkel een SUVIS-subsidie aangevraagd en ontvangen. Deze zogenaamde Specifieke Uitkering Ventilatie In Scholen is beschikbaar gesteld aan het schoolbestuur. Het schoolbestuur heeft vervolgens het dak gerenoveerd en de ventilatie van het gebouw verbeterd. In september 2021 is het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs vastgesteld. Op basis hiervan kunnen gemeenten en schoolbesturen proactief huisvestingbeleid voeren.

Mantelzorgers zijn ondersteund op het

23

Het mantelzorgonderzoek loopt nog. De uitkomsten van dit

gebied van advies, informatie, respijtzorg en praktische hulp

onderzoek zijn nog niet verwerkt in deze programmabegroting. In de werkgroep jonge mantelzorgers worden de behoeften van de jonge mantelzorgers gepeild. De behoeften worden in 2021 omgezet in concrete acties. In 2021 wordt het uitvoeringsplan mantelzorg gerealiseerd. Wat hebben we in 2021 gedaan? De aanbevelingen uit het onafhankelijk mantelzorgonderzoek zijn overgenomen in het uitvoeringsplan van stichting Fundament, waaraan in 2021 uitvoering is gegeven. Hierbij is vooral gekeken naar de ondersteuningsbehoeften. Op de dag van de mantelzorg zijn workshops georganiseerd voor mantelzorgers en professionals. De activiteiten voor jonge mantelzorgers zijn vanwege Corona in kleinere groepen georganiseerd. Deze hebben grotendeels online plaatsgevonden. In de zomer is het mogelijk geweest om fysieke activiteiten te organiseren. Ervaringsmaatjes voor jonge mantelzorgers zijn ingezet. De jaarlijkse mantelzorgwaardering is verstrekt. Het aantal aanmeldingen is toegenomen van 280 in 2020 naar 370 mantelzorgers in 2021. Alzheimer-café is gestart in de Lutte en Overdinkel. Respijtzorg voor mantelzorgers is 24 keer ingezet, waarbij de mantelzorger ontlast wordt door de inzet van vrijwilligers. We hebben fysieke en online cursussen aangeboden aan mantelzorgers.

Doelstelling (S3):

De gemeente Losser zet in op vroegtijdige signalering om de zelfredzaamheid te bevorderen. (Bestaande) initiatieven gericht op kwetsbare inwoners (bijvoorbeeld door armoede) zijn op elkaar afgestemd en gestimuleerd

We zetten sterker in op de preventieve functie van cultuurparticipatie. Regionaal zijn we in 2019 gestart met het landelijk koplopertraject integrale onafhankelijke cliëntondersteuning. De hieruit voortvloeiende pilot loopt door in 2021. Om de integrale aanpak van armoede te stimuleren en de toegang tot schuldhulpverlening beter onder de aandacht te brengen wordt de functie coördinator Armoedebeleid vanaf 2021 structureel ingezet. Wat hebben we in 2021 gedaan? Armoedebeleid

24

Diverse regelingen voor kinderen zijn breed bekend gemaakt, vooral door de St. Leergeld Losser. In 2021 zijn Fashioncheques uitgereikt voor kinderen in armoedesituaties, die alleen bij lokale ondernemers ingeleverd kunnen worden. Daaraan zijn eenmalig extra middelen besteed om de gevolgen van Corona te verzachten. Hierdoor zijn ook de lokale ondernemers ondersteund. Het aantal personen dat een beroep doet op deze voorzieningen is, ondanks de effecten van Corona, ook vorig jaar (nog) niet noemenswaardig toegenomen. In 2021 zijn diverse ondersteunende instrumenten ingezet voor mensen in schuldensituaties. De ondersteuning varieert van lichte tot zware ondersteuning. De Stadsbank Oost Nederland voert een groot deel van de schuldhulpverlening voor Losser uit. De intake vindt plaats in Losser, tenzij iemand liever in Enschede wil afspreken. Door de aanwezigheid van de consulent van de Stadsbank in 't Lossers Hoes is de samenwerking met gemeentelijke consulenten versterkt. Daardoor is ook voor klanten van de Stadsbank, die eerder niet bij de gemeente bekend waren, een integrale aanpak beschikbaar. Ondanks Corona zijn in 2021 (nog) niet meer verzoeken om schuldhulpverlening binnen gekomen. Via de regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) is in de periode januari tot oktober een vijftiental huishoudens financieel ondersteund in de privé woonlasten.

Dit vanwege het feit dat zij, vanwege Corona, een aanzienlijke inkomensterugval hadden. In 2021 is het project Vroegsignalering schulden voortgezet en wordt voldaan aan de verplichting zoals die sinds 2021 in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening is opgenomen. Kwetsbare jongeren (zonder startkwalificatie en/of weinig inkomsten) zijn via het project "Twentse Belofte" in kaart gebracht. In een structureel overleg van RMC/Leerplicht en twee trajectbegeleider worden, indien nodig, vervolgacties ingezet. Regelmatig is hiervoor een huisbezoek ingezet, met als doel jongeren te mobiliseren richting school/werk, voor zover dit vanwege Corona mogelijk was. Losser neemt deel aan het regionaal overleg over "thuiszitters". De preventieve voorlichtingen door externe partners aan jongeren zijn gecontinueerd. Dit voor zover de Coronamaatregelen dit toelieten. Deze activiteiten zijn door onder andere de welzijnsorganisatie en Halt uitgevoerd. Daarnaast is, in samenwerking met externe partners, ingezet op het organiseren van extra activiteiten voor jongeren in verband met de Coronamaatregelen en de lock-down.

25

Onafhankelijke cliëntondersteuning Het regionaal onderzoek integrale cliëntondersteuning is in 2021 afgerond. Hier is onder andere uit gebleken dat cliëntondersteuning op maat gegeven moet worden, zodat de juiste zorg op de juiste plek ingezet kan worden. 'Dementievriendelijke gemeente' In 2020 hebben we een start gemaakt om het doel te realiseren om een dementievriendelijke gemeente te worden. In 2021 hebben door de Coronamaatregelen hebben de fysieke cursussen niet kunnen plaatsvinden. De vraag van de inwoners is integraal geanalyseerd en opgepakt

Invulling blijven geven aan het integraal beleidsplan en de visie integraal werken, door de cliënt centraal te stellen, de hulpvraag breed uit te vragen en ondersteuning op maat in te zetten (dit kan ook inzet van het netwerk zijn). Interne werkgroepen geven invulling aan de ontwikkelopgave uit het integraal beleidsplan. Wat hebben we in 2021 gedaan? De opdrachten vanuit het integraal beleidsplan zijn verder opgepakt. Voorbeelden hiervan zijn: • • • •

het inspelen op vergrijzing inspelen op de toename van eenzaamheid een arbeidsmarkt voor iedereen creëren preventie van schulden.

We hebben één toegang tot integraal consulenten, waar inwoners met al hun vragen terecht kunnen. Ook de ingeslagen weg rondom het verbeteren van de samenwerking met huisartsen, scholen, wijkverpleging, jeugdreclassering, jeugdbescherming en gecertificeerde voogdijinstellingen is gecontinueerd. Bij veel organisaties hebben we nu één centraal contactpersoon. Dit heeft bijgedragen aan het onderhouden van contact en de verbinding tijdens de Coronamaatregelen en lockdown. Hierdoor konden we onze dienstverlening voor het overgrote deel adequaat continueren. De kennis en kunde van interne en externe verwijzers en andere betrokken partijen is optimaal benut

We onderhouden en verfijnen de samenwerking met huisartsen, scholen, jeugdreclassering, jeugdbescherming en andere ketenpartners.

Wat hebben we in 2021 gedaan? De samenwerking met de huisartsen en de scholen is gecontinueerd. Alle scholen zijn bezocht. De samenwerking met de scholen en huisartsen is opnieuw geëvalueerd en verbeterslagen/innovaties zijn meegenomen en waar mogelijk

26

opgepakt. Ook is een start gemaakt met het interprofessioneel werken, in samenwerking met de scholen. Er zijn opnieuw gesprekken geweest met de drie gecertificeerde instellingen, waarbij de gemaakte praktische werkafspraken uit 2020 besproken zijn en waar nodig zijn bijgesteld. De coördinator armoedebeleid informeert de integraal consulenten regelmatig over welke mogelijkheden er zijn en geeft tips voor het herkennen van situaties van armoede en schulden. Doelstelling (S4): De gemeente Losser biedt tijdig, passende ondersteuning en zorg. Ondersteuning en zorg is bereikbaar en toegankelijk voor de inwoners en is integraal, passend en kosten adequaat aangeboden

Overgang tussen de verschillende wetgevingen (18-/ 18+) vloeiend laten verlopen, zodat inwoners hier zo min mogelijk hinder van ondervinden. Monitoren van de top 10 aanbieders Wmo en Jeugd. We blijven extra aandacht geven aan groepen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Met ingang van uiterlijk 1 januari 2021 zijn er, voor een periode van maximaal vijf jaar, nieuwe afspraken gemaakt met Larcom BV over de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Alle Wswwerknemers nemen actief deel in/aan de maatschappij. Dit gebeurt door plaatsing bij het productiebedrijf van Larcom Oldenzaal, bij het Servicebedrijf van Losser en door plaatsing bij reguliere werkgevers. We realiseren dat door: in te zetten op persoonlijke ontwikkeling van de werknemers, het opbouwen en beheren van een netwerk van contacten en het leveren van maatwerk bij plaatsingen (jobcarving, jobcoaching, loonkostensubsidie, begeleidingsafspraken, passende tariefafspraken en de noriskpolis). Wat hebben we in 2021 gedaan? Om de overgang tussen de verschillende wetgevingen (18-/ 18+) vloeiend te laten verlopen hebben we een 18-/18+ consulent aangesteld (zie eerdere tekst). We monitoren de top10 aanbieders Jeugd en Wmo en komen hierop terug in de Lokale monitor sociaal domein 2021. In de halfjaarlijkse factsheet Sociaal domein wordt de top 3 getoond.

Mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, zoals statushouders, mensen met een arbeidshandicap, met een GGZ achtergrond, of voor het overige zonder uitkering zijn, begeleiden we intensief. Werkzoekenden in Overdinkel zijn intensief begeleid. We willen iedereen met een Participatiewet-uitkering en overige werkzoekenden die onder de gemeentelijke dienstverlening vallen, een passend aanbod doen. Werknemers met Wsw-dienstverband bij de gemeente Losser zijn

27

zoveel als mogelijk en passend, via detachering of begeleid werken in een reguliere werkomgeving geplaatst. Eind 2021 is op die wijze ruim 77% van de werknemers in een reguliere werkomgeving terecht gekomen. Het personele verloop over 2021 is wederom groot: eind 2021 waren nog 107 personen met een Wswdienstverband bij de gemeente Losser werkzaam. Begin 2021 waren dat nog 114 personen. Met ingang van 2021 is de samenwerking met Larcom op basis van een nieuwe raamovereenkomst gecontinueerd tot en met 2025. Met het oog op behoud van de opgebouwde infrastructuur biedt Larcom ook heel nadrukkelijk dienstverlening aan voor 'nieuw beschut' vanuit de Participatie-wet, arbeidsmatige dagbesteding en statushouders. De taalklassen in Overdinkel en Losser lopen zeer goed en we werken aan verdere uitbreiding van deze taalklassen in Losser. In deze taalklassen krijgen kinderen met een taalachterstand extra ondersteuning in de taalvaardigheid. Ingekochte ondersteuning en zorg is voldoende en van goede kwaliteit

Controle vindt plaats aan de hand van het 'barrièremodel' en het kwaliteitskader Wmo en Jeugdhulp.

Wat hebben we in 2021 gedaan? De integraal consulenten van de gemeente Losser evalueren frequent de doelmatigheid en daarmee onder andere ook de kwaliteit van zorg die geleverd wordt. Zowel regionaal als lokaal hebben onderzoeken plaatsgevonden naar de kwaliteit en rechtmatigheid van de zorg voor inwoners. Er is zowel proactief (zonder directe aanleiding) als reactief (signaal gestuurd) onderzoek verricht.

Wat heeft het gekost?

Bedragen x 1.000 Euros

Realisatie 2020

Begroting (na wijziging)

Realisatie 2021

Saldo

Sociaal

34.194

32.467

32.889

-422

Totaal Lasten

34.194

32.467

32.889

-422

Sociaal

10.481

7.653

8.609

956

Totaal Baten

10.481

7.653

8.609

956

Gerealiseerde saldo van baten en lasten

23.712

24.814

24.280

534

Sociaal

84

644

714

-70

Totaal Storting reserves

84

644

714

-70

Sociaal

749

227

585

357

28

Totaal Onttrekking reserves

749

227

585

357

Gerealiseerde saldo van mutaties reserves

-665

417

129

287

23.047

25.231

24.410

821

Gerealiseerd resultaat

Toelichting Een uitgebreide toelichting per product is te vinden in Hoofdstuk 3 "Financiële positie". Per saldo wijkt het Programma Sociaal afgerond € 821.000 positief af ten opzichte van de gewijzigde begroting. Dit saldo bestaat uit de volgende onderdelen:

Hieronder worden deze onderdelen afzonderlijk toegelicht. Toelichting nadelig saldo lasten € 422.000: Het onderdeel onderwijshuisvesting laat een nadeel van € 187.000 zien. Dit nadeel wordt veroorzaakt door hogere kosten voor onderhoud, (lokale) belastingen en verzekeringen. Belangrijkste onderdeel van de overschrijding op onderhoud is het doorbetalen van de niet begrote ontvangen subsidie SUVIS (€ 150.000) voor verbetering van de ventilatie in scholen in verband met Corona aan SKOLO (zie de corresponderende baten bij toelichting saldo baten). Daarnaast is € 143.000 uitgegeven voor activiteiten in het kader van Actieplan Sport en Bewegen, waar inkomsten tegenover staan (zie toelichting saldo baten). De lasten op het onderdeel Sport worden met € 272.000 overschreden, doordat gemeenten de Btw op sport niet meer via het Btw-compensatiefonds (BCF) kunnen terugkrijgen en de kosten voor de Fakkel en het zwembad hoger uitvallen dan geraamd. Ook hier wordt verwezen naar de corresponderende inkomstenpost. De kosten voor 'zwaardere' vormen van Jeugdhulp overschrijden het budget met € 624.000. Dit wordt veroorzaakt door een flinke stijging van de kosten van specialistische intensieve vormen van Jeugdhulp. Tegenover deze nadelen staat veelal ook een aantal voordelen op de lasten op diverse onderdelen.

Van de Coronacompensatie cultuurmiddelen is bijna € 20.000 niet besteed, daarnaast is het beschikbare budget Kerkenvisie niet aangesproken. Dit leidt samen tot een voordeel van € 38.000 op het onderdeel Cultuur. Op burgerparticipatie is het budget onderschreden met € 163.000. Dit komt doordat de reserves bij Fundament het maximum overschreden, wat tot een terugbetaling leidt. Van ontvangen Coronagelden resteert een deel van het budget. Ondanks de tussentijdse verlaging van de rijksuitkering, als gevolg van een lager aantal uitkeringen, blijft voor Losser een voordeel over van € 239.000 (zie voordeel saldo baten). Ook aan het coronabudget voor re-integratie bijstandsgerechtigden is nog geen invulling gegeven wat leidt tot een voordeel van € 70.000. Op het onderdeel

29

maatwerkvoorzieningen (WMO) vallen de kosten voor ondersteuningsbehoeften, vervoersvoorziening, rolstoelen en de algemene kosten WMO lager uit dan geraamd, dit leidt tot een voordeel van € 306.000. Toelichting voordelig saldo baten € 956.000: Zoals onder de toelichting op het saldo van de lasten al is aangegeven ontvangen we voor het op orde krijgen van het binnenklimaat in schoolgebouwen in verband met Corona een specifieke uitkering van € 150.000. Verder zien we vooral op sportbeleid een voordeel van ruim € 460.000. We ontvangen voor het Actieplan Sport en Bewegen een bijdrage (zie toelichting bij de corresponderende post onder 'saldo van de lasten'). De resterende middelen hebben vooral betrekking op de SpukSport, die dient als compensatie voor gemiste BTW. Ook zien we een voordeel van € 50.000 op het onderdeel sportaccommodaties. De opbrengen uit verhuur van sportaccommodaties vallen tegen, maar daarentegen ontvangen we een extra vergoeding vanuit het rijk voor het exploitatietekort van het zwembad, een verwachte uitkering Spuk-Sport en een afrekening Spuk-Sport 2020.

Ook ontvangen we meer inkomsten voor de sociale werkvoorziening (totale voordeel van € 200.000) doordat Losser voor de verkoop van het pand aan de Willem Vleertmanstraat 3 in Oldenzaal nog een aandeel heeft gekregen (voordeel € 60.100) en de actualisatie van de te verwachten kosten voor voormalig personeel van Topcraft geleid heeft tot een vrijval van de voorziening Topcraft van € 83.500 (voordeel). Het restant voordeel is het gevolg van een hogere opbrengst uit individuele detacheringen bij derden. Daarnaast zien we een voordeel van € 243.000 op het onderdeel maatwerkvoorzieningen WMO. Net als in 2020 ontvangen we ook in 2021 een uitkering vanuit de reserve Beschermend Wonen. Daarentegen valt de eigen bijdrage van WMO lager uit dan begroot. Verder ontvangen we € 163.000 minder rijksbijdrage voor de taken op het gebied van bijstand. Toelichting nadelig saldo stortingen reserves € 70.000: Er is in totaal een bedrag van € 70.000 meer in de reserves gestort dan geraamd. De extra stortingen vloeien voort uit het feit dat van geoormerkte budgetten minder is uitgegeven dan geraamd. Het gaat om geld voor Gezond in de Stad (GIDS). Toelichting voordelig saldo onttrekkingen reserves € 357.000: Er is € 357.000 meer onttrokken aan de reserves dan geraamd.

Voor dekking van (extra) kosten die hoger uitvallen dan het budget of ontvangen middelen is € 167.000 onttrokken uit de daartoe aangewende reserves. Daarnaast valt, zoals aangegeven in de raadsinformatiebrief over de Financiële tussenrapportage 2021, het saldo van een aantal reserves vrij. Het gaat om de reserve Applicatie Sociaal Domein en reserve Aanschaf Squid. In totaal is de onttrekking € 90.000. Voor dekking van de kosten van pilots is een bedrag van € 100.000 aan de reserve Sociaal Domein onttrokken.

30

1.2. Fysiek

Programmadoel: "Losser is een duurzame, schone en veilige gemeente met ruimte voor de kwaliteiten van het Noordoost Twentse landschap en de vitale dorpskernen." Doelstellingen: 1. 2. 3. 4.

De gemeente Losser heeft een vitale landelijke omgeving De gemeente Losser biedt ruimte voor maatschappelijk verantwoord ondernemen We laten een gezonde leefomgeving na aan de volgende generaties In de gemeente Losser is het prettig wonen en leven

Doelenboom Fysiek -->

Lasten

6.892

-->

Baten

489

-->

Lasten

207

-->

Baten

279

-->

Lasten

3.113

-->

Baten

2.496

-->

Lasten

5.274

-->

Baten

5.995

Een vitale landelijke omgeving Ruimte voor maatschappelijk verantwoord ondernemen Fysiek

--> Gezonde leefomgeving

Prettig wonen en leven

Wat hebben we bereikt? Met de vaststelling van een aantal ontwikkelingsgerichte (partiële) herzieningen van bestemmingsplannen en beleidsnotities en -visies op het gebied van Landschap, Recreatie en Toerisme en Ruimtelijke Ordening is ook in 2021 uitvoering gegeven aan een verdere ontwikkeling en versterking van het landschap, economische ontwikkelingen en de leefbaarheid van de kerkdorpen. We hebben in de verschillende kernen van onze gemeente doorgewerkt aan en zijn tot een afronding gekomen van uiteenlopende projecten. Daarbij is te denken aan projecten over de ruimtelijke invulling van gebieden, projecten in het kader van duurzaamheid of het Meerjarig Investerings- en Onderhoudsplan en vanzelfsprekend de verschillende Pitstopprojecten.

Wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling (F1): De gemeente Losser heeft een vitale landelijke omgeving. De kernkwaliteiten van het landschap zijn behouden en versterkt in samenwerking met belanghebbenden