23.02.01 Uitvoeringsprogramma VTH 2023.pdf

Verordening Uitvoering en Handhaving Omgevingswet De huidige Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht Losser regelt de gemeentelijke zorg voor een veilige en gezonde fysieke leefomgeving voor zover het gaat over de kwaliteit van uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht. De huidige verplichting voor een dergelijke verordening komt voort uit de Wet algemene bepaling omgevingsrecht (Wabo). Aan deze verplichting hebben wij met de vaststelling van de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht Losser op 7 maart 2017, voldaan. Op het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet vervalt de huidige Wabo en daarmee de grondslag voor de huidige verordening. De Omgevingswet bevat ook een dergelijke verplichting voor de raad om een soortgelijke verordening vast te stellen. De nieuwe Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht (Verordening U&H Losser) vindt haar grondslag in de artikelen 18.20 en 18.23 van de Omgevingswet.

39

Gemeente Losser

Ter vervanging van de huidige verordening hebben wij gebruik gemaakt van de Model Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) van de VNG. Inhoudelijk vinden er geen wijzigingen plaats (beleidsneutrale overgang). Wel zijn er tekstuele wijzigingen doorgevoerd om aan te sluiten bij de tekst en terminologie in de Omgevingswet. De Verordening U&H is gereed en wordt in 2023 ter besluitvorming in procedure gebracht. Verordening adviescommissie omgevingskwaliteit Bij inwerkingtreding van de Omgevingswet vervallen de taken en bevoegdheden van de huidige monumenten- en welstandscommissie. Daarom moeten wij een nieuwe gemeentelijk adviescommissie instellen. De VNG heeft hiervoor een model Verordening op de gemeentelijke adviescommissie opgesteld. Hiervan hebben wij gebruik gemaakt. In 2022 hebben wij een start gemaakt met het opstellen van de nieuwe verordening. In samenspraak en afstemming met de huidige monumentencommissie (het Oversticht) en de gemeentelijke monumentencommissie, hebben wij de Verordening adviescommissie omgevingskwaliteit in concept gereed. Legesverordening De aanstaande inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft gevolgen voor de legesverordening. In de praktijk ontstaat de situatie dat gedurende de 1e helft van het jaar nog leges geheven moeten worden voor vergunningen op basis van het huidige Wabo-regime.

Voor de 2e helft van 2023 moet dit dan op basis van de Omgevingswet. Om dit goed te laten verlopen stellen we 2 legesverordeningen op: 1 legesverordening op basis van het Wabo-regime voor de situatie tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet en 1 legesverordening die geldt vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet.

7.3 Project datagedreven werken Per oktober 2021 is Losser gestart met het project 'Datagedreven werken Losser', onder leiding van InfoTopics. Dit project heeft als doel om duidelijk en inzichtelijk te krijgen welke waarde datagedreven werken oplevert voor de gemeente Losser. Bijvoorbeeld minder kosten of een betere klantbeleving. Kortom, hoe kan data ons helpen om het werk van de gemeente te verbeteren. Het project bestaat uit 4 fasen: 1. Verkenning, 2. Leren en experimenteren, 3. Verdiepen, verbeteren en vernieuwen en 4. Afronden en borgen. Het project duurt 2 jaar en vanuit ieder team is 1 persoon 1 dag in de week vertegenwoordigd. Vanuit team PVH gaat het om één beleidsmedewerker, die vanaf februari 2022 deelneemt aan de projectgroep. Momenteel zijn fase 1 en 2 afgerond en is er een start gemaakt met fase 3. In fase 3 is de projectgroep begonnen met het toeschrijven naar een voorstel voor definitieve inrichting van datagedreven werken bij de gemeente Losser. Ervaringen van de projectgroep maakt onderdeel uit van het voorstel. In oktober 2023 moet het project zijn afgerond.

40

Gemeente Losser

8

Inzet

Dit hoofdstuk bevat de informatie over de organisaties die het beleid en de taken VTH voor de gemeente Losser uitvoeren. Dat zijn het team Plannen Vergunnen Handhaven van de gemeente Losser, de Veiligheidsregio Twente (VRT) en de Omgevingsdienst Twente (OD Twente), en overige organisaties, voornamelijk buurgemeenten, waaraan wij werkzaamheden uitbesteden.

8.1

Organisatorische verbanden en uitvoering

De Wabo-taken op het gebied van bouw en milieu en VTH-taken voor de APV en Bijzondere wetten, zijn ondergebracht bij het team PVH van de gemeente Losser. De gemeentelijke VTH-taken op het gebied van brandveiligheid worden voor een belangrijk deel uitgevoerd door de VRT. De gemeente blijft echter wel het bevoegd gezag. De administratieve en juridische ondersteuning van de vergunningverleners en de toezichthouders maakt integraal onderdeel uit van dit team.

8.2

Beschikbare formatie

In 2022 hebben opnieuw veel personele wisselingen plaatsgevonden. We hebben afscheid genomen van één Boa, één toezichthouder APV en Bijzondere wetten, één ingehuurde casemanager Wabo, 2 juridisch adviseurs handhaving, één beleidsadviseur RO en één administratief medewerker. We zijn tevreden over het feit dat we nieuw geschikt personeel hebben kunnen vinden. Met name op het gebied van APV toezicht (waaronder Boa's) en RO merken we dat er nauwelijks mensen beschikbaar zijn. Tot op heden zijn we nog op zoek naar 2 medewerkers RO, één administratief medewerker en 2 Boa's. Naast personeel zijn er vanuit de gemeente ook andere middelen beschikbaar om de uitvoering van de VTH-taken te faciliteren en te bevorderen. Er is een aantal werkbudgetten beschikbaar voor het inhuren van externe adviseurs. Bijvoorbeeld voor geluidsonderzoeken bij evenementen, dan wel (extra) inzet bovenop hetgeen reeds is ingebracht bij de OD Twente. Verder zijn er middelen om de vakkennis van medewerkers op peil te laten houden, voor beschermende kleding en voor digitale hulpmiddelen voor het uitvoeren van bijvoorbeeld controles. Voor trainingen en opleidingen stellen we jaarlijks een opleidingsplan op.

41

Gemeente Losser

8.3 Vergunningverlening De taken van vergunningverlening op het gebied van milieu zijn uitbesteed aan de OD Twente. Advisering in het kader van vergunningverlening voor brandveiligheid is neergelegd bij de VRT. De afgeronde aantallen van de beschikbare capaciteit voor 2022 zijn in onderstaande tabel weergegeven. In totaal is in 2022 circa 8 fte beschikbaar voor onze thuistaken op het gebied van vergunningverlening. Functierol

Fte

Casemanager Wabo

4

Casemanager APV en Bijz. Wetten

1,89

Juridisch adviseur

0,89

Administratief medewerker

1,56

Constructeur

0,44

8.4

Preventie

Er is geen aparte capaciteit voor preventie. De uren die op preventie zijn ingezet kwamen uit de formatie die gereserveerd was voor vergunningverlening, toezicht en handhaving.

8.5

Toezicht

De afgeronde aantallen van de beschikbare capaciteit voor 2022 zijn in onderstaande tabel weergegeven. In totaal is er circa 5 fte beschikbaar voor onze taken op het gebied van toezicht. Hieronder vallen alle toezichtstaken, met uitzondering van toezicht op de brandveiligheid (uitgevoerd door de VRT) en milieutaken (uitgevoerd door OD Twente). Functierol

Fte

Toezichthouder Bouw

2

Toezichthouder APV en Bijz. Wetten9

1

Buitengewoon opsporingsambtenaar

2

9 In 2022 beschikten we over 2 fte aan Boa capaciteit en daarnaast 1 fte toezichthouder APV. Dit is gezamenlijk 4200 uren. Door vertrek van onze toezichthouder APV en Bijzondere wetten (per maart 2022) en 1 Boa (per oktober 2022) waren we op het gebied van de toezicht en handhaving APV en Bijzondere wetten, lange tijd onderbezet.

42

Gemeente Losser

8.6 Handhaving De juridische capaciteit op het gebied van handhaving betreft 1,5 fte. Daar beschikken we over 0,6 fte capaciteit voor een administratief-juridische medewerker, die (beperkt) ook wat juridische werkzaamheden doet. Er is daarnaast nog administratieve-juridische ruimte om te ondersteunen op gebied van de APV en Bijzondere wetten.

43

Gemeente Losser

9

Aanbevelingen

Het doel van het opstellen van een jaarverslag is het evalueren van het jaar en hieruit verbeterpunten halen. Ook in 2022 hebben we veel geleerd en deze punten nemen we mee in 2023.

9.1

Algemeen

Gegevensverzameling Uit de verslagen van de uitvoering over afgelopen jaren blijkt dat niet alle geregistreerde gegevens (snel) uit het systeem gehaald kunnen worden en dat blijft ook voor 2023 een aandachtspunt. De verwachting was immers dat op 1 juli 2022 de Omgevingswet ingevoerd zou worden en dat we vanaf dat moment gebruik zouden maken van de VTH-RO applicatie. Gaandeweg het jaar werd duidelijk dat de Omgevingswet met een half jaar werd uitgesteld en in oktober van dit jaar opnieuw is uitgesteld tot in ieder geval 1 juli 2023. Hoewel het wenselijk is om de VTH-RO applicatie in te richten voor de Wabo-taken, is realisatie hiervan niet realistisch in verband met beperkte capaciteit op IT-gebied. Dit betekent dat we ook voor het aankomende jaar nog niet met de VTH-RO applicatie kunnen werken. Ondermijning Ondermijning speelt een steeds belangrijkere rol in onze samenleving. In hoofdstuk 7, paragraaf 7.1 hebben we dit uiteengezet. Ondermijning is ieder jaar een belangrijk speerpunt waarop we capaciteit inzetten. Voor 2023 zal dit niet anders zijn. Tijdens onze reguliere werkzaamheden houden blijven we op onze hoede en bij de diverse controles die we houden, houden we onze ogen en oren open. Daarnaast blijven we diverse integrale acties met verschillende disciplines uitvoeren.

9.2

Vergunningverlening

In 2022 is aandacht besteed aan vergunningverlening onder meer door de 'extra' inhuur te continueren, maar ook met enig geluk 2 enthousiaste nieuwe medewerkers op het gebied van vergunningverlening aan ons te binden. Als gemeente steken we aandacht aan het inwerken en de opleiding. De uitbesteding kende dit jaar enige problemen. De kwaliteit van de producten (niet altijd een volledige/correcte toets), maar ook de bereikbaarheid voldeden niet aan onze normen. Daarop is actie ondernomen die heeft geleid tot een verbetering. Complexe aanvragen vergen veel tijd. Om te voorkomen dat om aanvullende gegevens moet worden gevraagd is het wenselijk om met de klant een vooroverleg te voeren zodat een volledige, duidelijke aanvraag wordt ingediend.

44

Gemeente Losser

Registeren van gegevens, die middels query's uit het systeem gehaald kunnen worden, betreffen de datum wanneer een vergunning is aangevraagd, opschortingen, verlengingen en beschikkingen. Op moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet gaat de VTH-RO applicatie eraan bijdragen dat er nog een positievere slag betreffende de monitoring kan worden gemaakt.

9.3 Toezicht en Handhaving De VTH-RO applicatie is in dit programma al regelmatig aan bod gekomen. Wederom is de VTH-RO applicatie relevant om te benoemen omdat we in 2022, net als In 2021, hebben beoogd om met de VTH-RO applicatie te gaan werken om onder andere onze dataregistratie te verbeteren. Met behulp van deze nieuwe applicatie hadden we onder andere inzichtelijk maken wat het naleefpercentage is voor de risicoprioritering. Door opnieuw uitstel van de Omgevingswet zijn we niet in staat geweest om met de VTH-RO applicatie te werken. Het laatste nieuws omtrent de Omgevingswet laat zien dat de huidige datum van inwerkingtreding 1 juli 2023 uiterst onzeker is. Veruit de meeste gemeenten zien 1 januari 2024 als meest geschikte datum van inwerkingtreding Omgevingswet. Ter optimalisatie van toezicht werken onze toezichthouders sinds kort met Chepp. Chepp is een tool die onze toezichthouders (bouw) in het veld kunnen gebruiken om op een eenvoudige en snelle manier inspecties te kunnen uitvoeren. Aan Chepp kunnen checklisten worden toegevoerd, maar ook andere rapportages en documenten, zodat de toezichthouder in het veld is voorzien van alle benodigde documenten om de inspectie uit te kunnen voeren en resultaten vast te leggen. Chepp was in eerste instantie bedoeld om onder de Omgevingswet naast het VTH-RO systeem te werken. Nu is Chepp ook ingericht voor onze Wabo-taken.

45

Gemeente Losser

DEEL III Uitvoeringsprogramma 2023 Deel III betreft de programmering voor 2023. We gaan in op de inzet vanuit PVTH, welke keuzes zijn gemaakt en waarom. De aandachtspunten die volgen uit deel II zijn meegenomen om de uitvoering in 2023 verder te verbeteren.

47

Gemeente Losser

10

Ontwikkelingen

In dit hoofdstuk wordt op hoofdlijnen ingegaan op enkele recente wettelijke, bestuurlijke en beleidsmatige ontwikkelingen, die op een bepaalde wijze hun stempel gaan drukken op onze uitvoering van de VTH-taken in 2023. Een belangrijke vermelding is de Omgevingswet en de daaraan gekoppelde Wet Kwaliteitsborging. Voor het jaarprogramma is bewust gekozen om wederom beperkt rekening te houden met het in werking treden halverwege 2023. De laatste signalen zijn dat gemeenten vrijwel unaniem voorstander zijn van opnieuw uitstel van de Omgevingswet. Gemeenten, waaronder Losser, willen minimaal een half jaar voorbereidingstijd voordat de wet wordt ingevoerd. Als het aan de gemeenten ligt wordt 1 januari 2024 de eerst mogelijke invoeringsdatum.

10.1 (door)Ontwikkeling team Plannen, Vergunnen en Handhaven (PVH) Vorig jaar hebben we geschreven dat we als team PVH inzetten op het op orde brengen en houden van het team. Dit geldt evenzeer voor 2022, want ook dit jaar zijn we geconfronteerd met personeelswisselingen. Voorstaande heeft met zich meegebracht dat de geplande ontwikkeling van het team minder goed tot zijn recht komt.

SMALL-8 met team voor (door)ontwikkeling team en BIG-8

In 2023 gaan we gewoon weer "vers" met deze speerpunten verder. Naast de bovengenoemde punten gaan we verder met 2 speerpunten die ook in het vorige uitvoeringsprogramma zijn genoemd en voortvloeien uit een relatief grote groep nieuwe medewerkers.

48

Gemeente Losser aia

Het betreft: 1. De rolduidingVafbakening in verbinding brengen met de kwaliteitscriteria. Hier is met name met de toezichthouders aandacht aan besteed. 2. Een onder monitoring te scharen punt, namelijk het krijgen van een uniforme lijn en duidelijke lijn in de meldingen. Er zijn nu verschillende kanalen hoe een melding kan binnenkomen, en dat blijft zo. Het was de bedoeling om in 2022 de meldingen op 1 plek te "laten landen", zodat we kunnen werken vanuit het motto: 'enkelvoudige opslag, meervoudig gebruik'. Werken vanuit de Bedoeling Als organisatie werken we vanuit de Bedoeling. Eind 2021 hebben we de Bedoeling en de daarbij behorende Leidende Principes meer op de kaart gezet. In het volgende plaatje geven we dit per "niveau" weer.

Voor PVH is het Leidende Principe:

SAMEN-werken aan Maatwerk, alleen er blijven Grenzen In het verlengde van onze leidende principe hebben wij in het kader van de Dienstverleningsvisie een sessie gehad over de verdere vertaling van de Dienstverleningsvisie binnen team PVH. Uit deze sessie zijn een aantal kernwaarden naar voren gekomen die voor ons team belangrijk zijn, bestaande uit: -

Maatwerk. Per functie de bereikbaarheid bepalen, situatie afhankelijk en flexibel; Hou het simpel. Per product kiezen van efficiency en bruikbaar kanaal; Meer denken vanuit het perspectief van de klant;

49

Gemeente Losser

-

Durf feedback te geven en open te staan voor feedback, team hierin trainen, bepalen hoe we omgaan met politieke interventies.

In 2023 gaan we binnen ons team aan de slag om de kernwaarden te verankeren in ons dagelijks werk.

10.2 Omgevingswet In 2022 hebben we enorme stappen gezet met betrekking tot de voorbereiding op de nieuwe Omgevingswet. Zoals reeds verwoord is de Omgevingswet opnieuw uitgesteld tot in ieder geval 1 juli 2023. Bijna alle gemeenten hebben echter uitgesproken voorstander te zijn van opnieuw uitstel van de Omgevingswet. Daarbij is als datum genoemd 1 januari 2024. Ook de gemeente Losser kan de extra tijd goed gebruiken om zich nog beter voor te bereiden op de komst van de Omgevingswet. Dit betekent dat we in de eerste helft van 2023 de laatste hand gaan leggen aan de in hoofdstuk 7.2 genoemde (verplichte) verordeningen, het beleid voor de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) en de inrichting van de nieuwe VTH-RO applicatie. Opleiding en training Om ten tijde van de inwerkingtreding van de Omgevingswet voldoende kennis van de Omgevingswet in huis te hebben, is het noodzakelijk dat betrokken medewerkers zich voldoende voorbereiden. Door middel van trainingen, cursussen en/of opleiding, willen we een werkbaar niveau bereiken. De precieze invulling en hoe we deze kennis gaan op doen hangt onder meer af van het opleidingsaanbod. Voor het volgen van trainingen, cursussen en/of opleiding is voldoende budget beschikbaar. De precieze invulling bepalen we in de aanloop naar inwerkingtreding Omgevingswet.

10.3 Omgevingsdienst Twente (OD Twente) De OD Twente is nog steeds een relatief jong groeiende organisatie. Het probleem van doorlooptijden ten gevolge van de uitstroom van medewerkers en krapte op de arbeidsmarkt is in 2022 opgepakt door maatregelen te treffen. Het ziet er naar uit dat een deel van de succesvolle maatregelen in 2023 worden gecontinueerd. Daarmee krijgen de "out of te box" maatregelen een structureler karakter. Aandacht voor de "kwaliteit" van de processen/procedures en producten blijft hierbij van groot belang. Het in beeld hebben van de positieve en negatieve effecten van de getroffen maatregelen is daarvoor een belangrijke pijler. In 2022 is verdere invulling gegeven aan de weg ingeslagen om tot outputfinanciering te komen in 2024. In 2022 heeft de herijking van de financiering door de gemeenten en provincie plaatsgevonden. Dit met het doel om een betere afgestemde verdeling van de inbreng van middelen tussen de partners die overeenkomt met dat wat de partners geleverd krijgen. De stikstofproblematiek heeft nog steeds een impact op het voldoende en tijdig realiseren van producten. Een reële verwachting is dat dit ook in 2023 zo zal zijn.

50

Gemeente Losser

11

Capaciteit

In 2022 heeft het personeelsverloop opnieuw de nodigde impact gehad. Door tijdelijke onder bemensing, het wervingsproces en de benodigde aandacht voor het inwerken, zijn we voor wat betreft de ontwikkeling van het team PVH, (nog) niet op het punt beland waar we hadden willen zijn. Het binnenhalen van (gekwalificeerde) medewerkers is op een aantal onderdelen lastig gebleken. Daarom is het belangrijker dan ooit om extra energie te steken in het behouden van medewerkers. Het B(L)IJ(F)-gesprek moet daaraan bijdragen. In het BLIJF-gesprek willen we individueel met medewerkers in gesprek over hun kansen, interesses en behoeften, maar ook over het bij blijven van kennisniveau en wat daar voor nodig is.

11.1 Inzet van Mens en Taken In onderstaande paragrafen is de bezetting op medewerker niveau van de thuistaken van vergunningverlening, toezicht en handhaving weergegeven (zie voor fte's hoofdstuk 8). Naast deze bezetting beschikt het team over een structureel budget om externe capaciteit in te huren (flex-budget). In 2023 worden budgetten ingezet om (langdurige) capaciteit op vergunningverlening en handhaving in te huren, specifiek gelet op de Omgevingswet. De formatie en het budget voor externe capaciteit is in de begroting vastgelegd. Dit kan worden aangewend voor complexe taken, maar ook om de werkzaamheden goed te kunnen verrichten.

11.2 Vergunningverlening Casemanager Bouw Voor de uitvoerende taken hebben wij de beschikking over 3 casemanagers met specialisatie bouw (3 fte in dienst van de gemeente) en 2 casemanagers met specialisatie bouw op inhuurbasis (1,5 fte). Vergunningverlening APV en Bijzondere wetten Voor de uitvoerende taken op het gebied van APV en Bijzondere wetten hebben wij de beschikking over 2 vergunningverleners APV en Bijzondere wetten (1,89 fte). De casemanagers en vergunningverleners APV en Bijzondere wetten werken samen met 2 administratieve medewerkers (1,5 fte) en 1 juridisch medewerker vergunningen (1 fte).

11.3 Preventie Er is geen aparte capaciteit voor preventie binnen het team-PVH. Preventie was en is een onderdeel van de reguliere VTH-taken. Alleen hebben we (nieuwe) instrumenten benoemd, zodat we deze bewuster kunnen inzetten om onze doelen te halen.

51

Gemeente Losser

11.4 Toezicht ä handhaving Toezicht en handhaving (bouw) Voor de uitvoering van de toezichts- en handhavingstaken op het gebied van bouw gerelateerde zaken beschikken we over 2 toezichthouders specialisatie bouw (2 fte). Zij houden voor het grote deel toezicht op het gebied van de onder andere de taakvelden Wabo en het Bouwbesluit. Toezicht en handhaving (APV en Bijzondere wetten) Op het terrein van APV en Bijzondere wetten beschikken wij over 1 toezichthouder APV en Bijzondere wetten (tevens Boa domein I, 1 fte) en 2 Boa domein I (2 fte). Er is nog een vacature voor een Boa domein II (1 fte). We hopen op korte termijn deze vacature in te vullen. Zowel de toezichthouders specialisatie bouw als toezichthouder APV en Bijzondere wetten en de Boa's werken samen met 2 juridisch medewerkers handhaving (1,66 fte) en 1 administratief juridisch medewerker (0,83 fte).

52

Gemeente Losser

12

Preventie

Door onder andere het reeds genoemde personeelsverloop, maar ook actualiteiten zoals de opvang van asielzoekers en vluchtelingen uit Oekraïne, vroegen de nodigde aandacht. De invoering van de Omgevingswet en het naderen van de zoveelste deadline (en uitstel) leidde toch elke weer tot de nodige hectiek. In de praktijk merkten we dat de gewenste versterkingen en verbeteringen op het gebied van preventie niet van de grond zijn gekomen. We schuiven daarom de doelen met betrekking tot preventie door naar 2023.

12.1 Strategieën In de tabel hieronder is opgenomen welk instrument uit de risicomodule (SHERPAL®Lite) het beste ingezet kan worden bij de verschillend type nalevingsgedrag. Naleefgedrag

1 ■O Instrumenten Voorlichting Publiciteit Communicatie Subsidie Bibob Zelftoetsing

C

Q)

C C 3 JÉ

4-*

e?

01 O 2

X

X

Q) O

X

■o c

Q)

Q)

3 fü U

X X

Crimineel

■O c ŪJ

X

X X X

X

12.2 Preventie-instrumenten Uit de SHERPAL®Lite blijkt dat de naleving van de activiteiten is ingeschaald op 'Moet kunnen'. Op basis van het naleefgedrag worden de hieronder genoemde instrumenten ingezet. Voorlichting Door actief met burgers, bedrijven, opleidingen en sectoren in gesprek te gaan worden de belangen van onze gemeente uitgedragen en wordt onwetendheid betreffende geldende wet- en regelgeving weggenomen. Dit wordt gedaan tijdens onder andere vooroverleggen en controles in het kader van toezicht en handhaving en . De uren vallen primair binnen het reguliere programma. Onwetendheid lichte overtredingen Bij de afhandeling van lichte overtredingen wordt ingezet op het wegnemen van onwetendheid, waarmee 'goedwillendgedrag' wordt bevorderd. We zetten in 2023 in op een combinatie tussen preventie, toezicht en handhaving. Hoewel lastig meetbaar, hopen we dat door onze

53

Gemeente Losser

vasthoudendheid in preventie, toezicht en handhaving, een positieve ontwikkeling op het spontane naleefgedrag zichtbaar wordt. Buurtbemiddeling In april 2022 is Buurtbemiddeling Losser officieel van start gegaan. Inwoners van de gemeente Losser kunnen hier gratis hulp en ondersteuning krijgen bij ruzies en conflicten in de buurt. Samen met Buurtbemiddeling Losser wordt er met de ruziënde buurtbewoners naar een oplossing gezocht zodat mensen weer prettig kunnen wonen. Ook voor medewerkers van team PVH, met name op het gebied van toezicht en handhaving, kan buurtbemiddeling in bepaalde (handhavings-)zaken een uitkomst bieden. Buurtbemiddeling kan bijvoorbeeld bijdragen aan het oplossen van problemen en voorkomen van escalatie. Situaties waarbij buurtbemiddeling kan worden ingezet zijn onder andere geluidsoverlast, tuin- en grondgeschillen, stankoverlast, parkeeroverlast, overlast van afval en rommel, et cetera. Een vereiste is wel dat ruziënde buurtbewoners beide instemmen met de inzet van buurtbemiddeling. In 2023 verwachten we dat zich opnieuw zaken voor gaan doen die op voorhand geschikt zijn voor buurtbemiddeling. Het is moeilijk inschatten hoeveel zaken zich hiervoor lenen. We blijven bewust van de mogelijkheid tot buurtbemiddeling en schakelen deze in bij zaken die zich daarvoor lenen.

12.3 Inzeturen Naast de preventieve activiteiten die onderdeel zijn van toezicht(projecten), besteedt het team PVH naar verwachting 250 uur aan preventie, maar ook op andere plekken in de organisatie, zoals op het gebied van Ruimtelijke Ontwikkeling, wordt tijd besteed aan preventie.

54

Gemeente Losser

13 Vergunningverlening Met een beleidsplan, uitvoeringsprogramma en jaarverslag geven we een cyclus vorm waarin beleid en uitvoering aan elkaar worden gekoppeld. In 2020 is het PVTH-beleid 2021-2024 vastgesteld. Het Uitvoeringsprogramma 2022 is gebaseerd op dit PVTH-beleid. In het Uitvoeringsprogramma 2022 maken we inzichtelijk aan welke doelen we werken, welke uitgangspunten worden gehanteerd en omschrijven we zo concreet mogelijk welke activiteiten we gaan uitvoeren.

13.1 Verwachte aanvragen Het aantal aanvragen/meldingen dat we in 2023 ontvangen zal naar verwachting gelijk zijn aan die van 2022. Deze verwachting is gebaseerd op een mix van de volgende aannames. ^ Door de komst van de Omgevingswet (vermoedelijk 1 januari 2024) wordt in de 2e helft, in elk geval het laatste kwartaal, van 2023 een toename van het aantal aanvragen verwacht. Vanwege onzekerheden over de Wkb en de Omgevingswet wordt aangenomen dat particulieren en bedrijven kiezen om het aanvragen van een omgevingsvergunning naar voren te halen; ^ Het aantal aanvragen in 2022 laat ten opzichte van die van 2021 eerder een afname dan een toename zien; ^ De invloed van macro-economische ontwikkelingen zou kunnen leiden tot minder aanvragen. De ervaring leert evenwel dat macro-economische effecten lastig te vertalen zijn naar Losser; ^ In 2023 gaan we verder met het intrekken van "bouwvergunningen" waarvan langer dan een jaar geen gebruik van is gemaakt. Door organisatorische problemen is hier in 2022 de klad in gekomen. Het aantal intrekkingsprocedures in 2023 wordt daarom geraamd op 25 procedures; ^ Blijkens het Coalitieakkoord 2022-2026, bestaat de wens het aantal woningen te laten groeien. Zodra er grootschalige uitbreidingslocaties bekend zijn, kunnen we een inschatting maken van een toename van het aantal omgevingsvergunningen.

In 2023 verwachten we meer duidelijkheid te krijgen over waar en wanneer eventuele grote uitbreidingslocatie(s) worden gerealiseerd. Evenementen Afgelopen jaren hebben zich gekenmerkt door Covid-19 problematiek. Op grote schaal heeft dit een impact gehad op de evenementenbranche. Vanaf 2022 zijn de meeste beperkende maatregelen losgelaten. Het aantal evenementenaanvragen en meldingen stroomden weer binnen. Voor 2023 verwachten we dat het aantal evenementen in ieder geval het niveau van vóór Covid-19 gaat halen.

55

Gemeente Losser

13.2 Risico's en toets niveau De diepgang waarmee we een aanvraag voor een vergunning of toestemming toetsen wordt bepaald door de risicoscoreT (T van Toetsmatrix). Deze risicoscoreT wordt berekend op basis van het brutoeffect van een activiteit en het naleefgedrag van de initiatiefnemer voor die activiteit. De risicoscoreT is de waarde in de toetsmatrix op de plek waar het bruto-effect van een activiteit en de naleving op die activiteit elkaar kruisen. De toetsmatrix, zoals opgenomen in de vergunning-strategie, wordt gebruikt om te bepalen met welke diepgang een aanvraag voor een vergunning of toestemming moet worden getoetst (toetsniveau). Het toetsniveau wordt bepaald op basis van een risicoscoreT waarbij onderscheid wordt gemaakt in 5 toetsniveaus, te weten: Toetsniveau Wordt niet getoetst Uitgangspuntentoets: bevatten de stukken voldoende informatie over de uitgangspunten? Visueel toetsen: kloppen de uitgangspunten en lijken de uitkomsten aannemelijk? Representatief toetsen: controle van de maatgevende onderdelen. Volledig toetsen: alles in samenhang controleren.

13.3 Toestemmingen en inzeturen (thuistaken) In onderstaande grafiek zijn de verwachte toestemmingsaanvragen voor 2023 weergegeven en het toetsingsniveau. Voor de ondergenoemde aantallen en de geraamde uren is voldoende capaciteit.

Toestemming Bouwen Afwijking Brandveilig Kap Aanleg Reclame Slopen* Monument Totaal

2023 Toetsniveau 260 Representatief toetsen 100 Representatief toetsen 10 Representatief toetsen 60 Representatief toetsen 10 Representatief toetsen 1 Uitgangspunten toets 125 Representatief toetsen 2 Volledig toetsen

Uren

Kengetal 20 32 16 8 16 6 *

5200 3200 160 480 160 6 *

35

70 9276

* Aanvragen sloop met asbest zijn niet in de uren opgenomen. Deze worden uitgevoerd door OD Twente.

56

Gemeente Losser

14 Toezicht Op basis van risico's en de toezichtfrequentie en aan de hand van de beschikbare capaciteit bepalen we waar we toezicht uitvoeren.

14.1 Strategieën Op basis van de toezichtstrategie wordt bepaald welke instrumenten wanneer worden ingezet. Fase

Realisatie-

Toezichtsvorm

■o .c

73 l/î

Instrument Activiteitgericht toezicht Thema- en doeltoezicht Administratief toezicht Klachten en meldingen Vrije veld toezicht Toezicht op ondermijning Advies

" u Õ

Gebruiks-

■o

Beëindigings-

■o

l/) V řūro Ž

üjũ üjũ

De frequentie waarmee we een initiatief of locatie bezoeken wordt bepaald door de risicoscoreF (F van Frequentiematrix). Deze risicoscoreF wordt berekend op basis van het netto-effect van een activiteit en het naleefgedrag van de initiatiefnemer voor die activiteit. De toezichtsfrequentie wordt bepaald op basis van een risicoscoreF (F voor Frequentiematrix; zie voor de berekening van de risicoscoreF de paragraaf 'Bepaling risicoscoreF) waarbij onderscheid wordt gemaakt in 9 toezichtfrequenties , te weten: Beschrijving Controle alleen bij klacht of verzoek Controle 1 keer per 4 jaar Controle 1 keer per 2 jaar Controle 1 keer per jaar Controle 2 keer per jaar Controle 4 keer per jaar Controle 8 keer per jaar Controle 12 keer per jaar________ Controle 16 keer per jaar

57

)sser

14.2 Cyclisch toezicht Op basis van SHERPAL®Lite en de toezichtstrategie vinden de volgende cyclische controles plaats.

Toestemming Bouwen Afwijking Brandveilig

Bezoekfrequentie 1x per 2 jaar 1x per 2 jaar 1x per 2 jaar

Voorbereidende werkzaamheden milieutoezicht Een belangrijke rol is weggelegd voor de administratief juridisch medewerker. Zij moet de juiste dossiers c.q. de juiste stukken aan de OD Twente doen toekomen. Hiervoor is haar milieuachtergrond van belang. Daarbij zal zij ook een belangrijke rol spelen bij goede adviesaanvragen bij de OD Twente, dossiervorming en het bijdragen aan het opstellen van adviezen en memo's. Brandveiligheid De gemeente ondersteunt bij toezicht dat wordt uitgevoerd door de brandweer. Dit geldt ook andersom. Voor specifieke inzet van de brandweer verwijzen we naar het uitvoeringsprogramma van de VRT. Dronegebruik voor toezicht Sinds 2021 beschikt het team PVH over een drone die onze toezichthouders bouw (en tevens dronepiloten) kunnen inzetten voor op het terrein van toezicht en handhaving. Deze toezichthouders hebben de benodigde certificaten om in de Open-categorie te mogen vliegen. Deze categorie is gericht op vluchten met een laag risicoprofiel. De drone zetten we in voor de controle van objecten en gebieden, waarbij het toezicht niet gericht is op personen. Uitgangspunt is dat de inzet vraag gestuurd gebeurd, zoals op basis van meldingen, signalen en of (handhavings-)verzoeken. Met de inzet van de drone kunnen specifieke controles effectiever en efficiënter uitgevoerd. In 2023 gaan we onze dronepiloten verder opleiden.

Zij gaan in de eerst helft van 2023 starten met de opleiding voor het mogen vliegen in de Specific-categorie. Na afronding van deze opleiding mogen onze dronepiloten vluchten uitvoeren die gekenmerkt worden door een gemiddeld tot hoog risicoprofiel. In de praktijk betekent dit we mogen vliegen binnen de CTR (gecontroleerde luchtruimgebieden), vliegen boven bebouwing met drones zwaarder dan 2 kg of vluchten uitvoeren die buiten het zicht van de piloot plaatsvinden. Om te mogen vliegen in de Specific-categorie moeten we naast opleiding ook aan andere verplichtingen voldoen, waaronder een zogenaamd operationeel handboek. In het operationele handboek beschrijven we hoe we veilig de operaties met de drone uitvoeren. Verder zijn er nog andere (organisatorische) eisen waaraan we moeten voldoen. Dit willen we in 2023 verder onderzoeken en vormgeven.

58

Gemeente Losser

14.3 Vraag gestuurd toezicht Op basis van SHERPAL®Lite en de toezichtstrategie vinden de volgende vraag gestuurde controles plaats. Toestemming Bouwen Afwijking Brandveilig Kap Aanleg Reclame Slopen Monument

Bezoekfrequentie 2 keer 2 keer 8 keer 2 keer 2 keer 1 keer 2 keer 8 keer

Een aantal specifieke vraag gestuurde onderwerpen nader toegelicht. Toezicht bij evenementen Team Advies van Brandweer Twente adviseert bij de aanvragen om evenementenvergunning of bij meldingen. De brandweer adviseert de gemeente, op basis van de risico's bij het evenement, wel of niet toezicht te gaan houden in het kader van brandveiligheid, maar ook welke maatregelen moeten worden genomen en of de voorgestelde maatregelen voldoen. Bij het advies om wel toezicht te houden wordt proactief een controle ingepland. Bij de controle is in basis altijd ook een toezichthouder bouw van de gemeente aanwezig. Daar waar team advies van Brandweer Twente de risico's beperkt acht, wordt in basis ook geen toezicht gehouden door Brandweer Twente. Indien wij het toch wenselijk vinden dat er een integrale controle plaatsvindt, kunnen wij Brandweer Twente gemotiveerd verzoeken om een controle uit te voeren. Evenementenstrategie Afgelopen jaren hebben zich gekenmerkt door Covid-19 problematiek. Op grote schaal heeft dit een impact gehad op de evenementenbranche. Afgelopen jaren vonden door beperkende maatregelen nauwelijks evenementen plaats. Vanaf 2022 werden de meeste beperkende maatregelen losgelaten. Het aantal evenementenaanvragen en meldingen stroomden weer binnen. Voor 2023 verwachten we dat het aantal evenementen in ieder geval het niveau van vóór Covid-19 gaat halen.

Uit opgedane ervaringen in het afgelopen jaar zien wij dat het proces omtrent de toezicht en handhaving van de evenementenvergunning de nodige verbeteringen behoeft. Er is belang en behoefte bij een heldere werkinstructie en rolverdeling voor de toezicht- en handhavingstaken bij

59

Gemeente Losser

evenementen. In 2023 willen we deze werkinstructie en rolverdeling in samenspraak met de betrokken medewerkers vormgeven.

14.4 Thema- en doelgericht toezicht In regionaal verband wordt samengewerkt op een aantal onderwerpen. Deze zijn onder andere gebaseerd op het feit dat gemeenten op onderdelen uniform moeten werken in relatie tot de OD Twente en de taken die ondergebracht zijn bij de OD Twente. Hieronder volgt een opsomming van de thema- en doelgerichte toezichtprojecten die op de rol staan voor 2023. Toezicht in relatie tot landschap en natuur Een belangrijk onderdeel is het toezicht in relatie tot landschap en natuur. Daarbinnen is het behoud van kenmerkende landschap(selementen) voor de toekomst een belangrijk speerpunt voor Losser. Een onderdeel hiervan is de inzet op het behoud van houtwallen en bomen. Voor een deel voeren we toezicht uit op basis van meldingen, maar ook gaan we actief toezicht houden op momenten dat we in het kader van cyclisch toezicht opereren. Onze toezichthouders bouw komen op diverse plaatsen in de gemeente, bijvoorbeeld bij het uitvoeren van bouwcontroles en controles strijdig gebruik. Daarnaast gaan ze gericht de gemeente door. Een aandachtspunt dat hierbij dan wordt meegenomen is het toezicht op natuurwaarden met inbegrip van het behoud van houtwallen en bomen. Vallen hen zaken op, dan pakken ze dit verder op. Uiteraard reageren zij op klachten en handhavingsverzoeken (piepsysteem).

Voor de toezicht en handhaving van illegale kap van houtwallen en bomen trekken we al samen op met de OD Twente, onder andere met behulp van een Boa Domein II. Voor 2023 hebben wij budget gekregen om een eigen Boa domein II in dienst te nemen. Hiervoor wordt een wervingsprocedure gestart. Mochten wij er niet in slagen om (binnen afzienbare tijd) een Boa domein II te werven, dan kunnen wij aanspraak maken op een Boa domein II van de OD Twente. Herplantplicht In het verlengde van het toezicht in relatie tot natuur vinden wij het belangrijk dat een opgelegde herplantplicht wordt uitgevoerd. We gaan actief toezien op naleving van de herplantplicht. Dit betekent dat we toezien op de herplanting als ook het aanslaan van de herplanting. Deze taken worden uitgevoerd door een toezichthouder bouw in samenwerking met de Boa domein II.

60

Gemeente Losser

Energie - Label C verplichting kantoren Per 1 januari 2023 zijn kantooreigenaren verplicht om een energielabel C of hoger te hebben. Wanneer een kantoor op 1 januari 2023 niet beschikt over een energielabel C of hoger, dan is de gemeente in beginsel verplicht om handhavend op te treden. In het voorjaar van 2022 hebben wij de bij ons bekende kantoorpanden brieven gestuurd waarin we de aankomende Label-C verplichting opnieuw onder de aandacht hebben gebracht. Kantoren die nog niet voldeden aan de Label-C verplichting zijn ruim van te voren geïnformeerd om de nodige acties te ondernemen. Begin 2023 worden exacte acties bepaald. Monumenten Ook is er blijvend aandacht voor monumenten. In 2023 wordt verdergegaan met het toezicht op de monumenten, voornamelijk gericht op de instandhouding daarvan. In het verlengde daarvan zijn we bezig met de ontwikkeling van een nieuwe erfgoedverordening. Daartoe zal ook een nieuwe Erfgoedverordening aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Vooral van de instandhoudingsplicht, zoals die nu al wel in de Erfgoedwet staat, wordt een meerwaarde verwacht. Komend jaar en de jaren daarop wordt ook naar andere instrumenten dan vergunningen, toezicht en handhaving gekeken die een bijdrage leveren aan het behoud van monumenten. Denk hierbij ook zeker aan de energietransitie die ook bij monumenten moet worden gemaakt.

Met deelname aan de Groene Grachten is daar in het verleden al een bescheiden stap in gemaakt. Verordening op de gemeentelijke adviescommissie Ter voorbereiding op de Omgevingswet zijn we naast een nieuwe Erfgoedverordening ook bezig met de Verordening op de gemeentelijke adviescommissie. Deze is verplicht onder de Omgevingswet omdat de taken en bevoegdheden van de huidige monumenten- en welstandscommissie komen te vervallen. De nieuwe Verordening op de gemeentelijke adviescommissie is in concept gereed. In 2023 gaan wij de Verordening op gemeentelijke adviescommissie verder finetunen en ter besluitvorming in procedure brengen, zodat we deze voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet hebben vastgesteld. Welstandsexcessen en verwaarloosde panden Situaties die een negatieve inbreuk vormen op de omgeving noemen wij ook wel verloederende situaties. Deze situaties, die afbreuk doen aan de uitstraling van een bepaalde locatie door verval (waaronder ook het niet afbouwen wordt verstaan), zorgen daarmee ook voor een negatieve uitstraling op een groter gebied. Daar waar dit samen gaat met bouwwerken die niet meer worden gebruikt voor het doel waarvoor ze zijn gerealiseerd, is het strijdig gebruik een handige titel om actie te ondernemen. Bij leegstand en achterstallig onderhoud ligt dat complexer.

61

Gemeente Losser

Het optreden op basis van een welstandsexces is moeizaam en leidt veelal niet tot een verbeterde situatie op korte termijn. Bij succes is het positieve effect echter groot. Daarom wordt aan het oppakken van dit soort zaken meer prioriteit gegeven binnen het piepsysteem. Hierbij zal dan ook gekeken worden in hoeverre het welstandsbeleid/excessenregeling een bijdrage kan betekenen in de aanpak hiervan. In zo'n situatie wordt de stadsbouwmeester om advies gevraagd. Reclame Eén van de speerpunten van 2022 was de aanpak van illegale (ontsierende) reclame in de openbare ruimte. Uit ervaring is gebleken dat regelmatig (tijdelijke) reclame-uitingen worden geplaatst zonder dat wordt voldaan aan ons reclamebeleid, dan wel zonder in bezit te zijn van de benodigde (omgeving)vergunning. We richten ons hierbij op ontsierende reclame die zorgt voor een negatieve uitstraling in de omgeving. De aanpak van illegale (ontsierende) reclame is voornamelijk een taak van de toezichthouder APV en Bijzondere wetten. Zoals reeds uiteengezet, beschikten we een groot gedeelte van 2022 niet over een toezichthouder APV en Bijzondere wetten. Een gedeelte van de taken werd daardoor uitgevoerd door naaste collega's. Toezicht en handhaving van illegale (ontsierende) reclame kwam hierdoor op een laag pitje te staan. Per januari 2023 start de nieuwe toezichthouder APV en Bijzondere wetten.

Vanaf dat moment gaan we ons (ook) weer richten op de aanpak van illegale (ontsierende) reclame. Kleine ergernissen Kleine ergernissen (binnen het fysieke domein) zijn diverse overtredingen die ergernissen met zich meebrengen. Het gaat hierbij vaak om overtredingen van de APV. Een voorbeeld van een kleine ergernis is bijvoorbeeld hondenpoep dat niet door hondeneigenaren wordt opgeruimd. De toezicht en handhaving van kleine ergernissen vindt primair plaats door de toezichthouder APV en Bijzondere wetten en Boa domein I. Op de aanpak van kleine ergernissen wordt zo goed mogelijk ingespeeld door middel van het hanteren van een vast aanspreekpunt (toezichterhouder APV en Bijzondere wetten). Hierdoor worden de lijnen korter en kan de aanpak hiervan actiever worden opgepakt. In 2023 wordt de inzet als speerpunt op kleine ergernissen voortgezet. Ondermijning Ondermijning is een thema met een steeds grotere urgentie. Het is een complexe materie en betreft een onderwerp waar ook het team PVH mee te maken heeft. Weerbaarheid van de overheid en inwoners is dan ook één van de pijlers waarop wordt ingezet. Zowel lokaal als regionaal wordt ondermijning aangepakt met diverse acties: een integrale aanpak met diverse disciplines intern en extern. Aandachtpunten daarbij zijn hennepteelt, synthetische drugs, witwassen, uitbuiting en fraude.

62

We gaan in 2023 het Bibob-beleid (op onderdelen) herzien. Naast het beleid gaan we meer aandacht geven aan het borgen van Bibob in de processen en kennisverhoging bij betrokken medewerkers. Door uitbreiding van capaciteit op het gebied van vergunningverlening APV en Bijzondere wetten kunnen we dit bewerkstelligen.

14.5 Verdeling capaciteit (thuistaken) Onderstaand wordt aangegeven op welke activiteiten toezicht wordt gehouden. Hiermee wordt aangesloten op ons PVTH-beleidsplan.

Toezicht

Cyclisch toezicht

Activiteit aantal

frequentie

kengetal

uren

Bestaande bouw

40

0,5

4

80

Brandveiligheid (logies, onderwijs en KDV, zorg en publieke functies)*

10

0,5

6

30

Illegale bouw/strijdig gebruik

Vraaggestuurd toezicht

180

Bouwen < C 100.000

150

2

4

800

Bouwen > C 100.000

110

2

6

1320

Meldingen en klachten (incl. handhavingsverzoeken)

50

1

8

400

Controle paasvuren en stookontheffingen

20

1

2

40

APV en Bijzondere wetten

Thematisch toezicht en Projecten

1

5000

Ondermijning

200

VTH-applicatie (voorbereiden testfase, testen, invoeren)

100

Landschap en natuur (kappen e.d.)

750

Monumenten

200

In te trekken vergunningen

25

1

1,5

37,5**

Regionale projecten

100

Diverse projecten ter ontwikkeling toezicht en handhaving

200

*Uren gemeente Losser **Apart inhuurbudget

63

Gemeente Losser

14.6 Samenwerken In 2023 zetten we de bestaande samenwerkingen voort, zoals met de OD Twente en de VRT. Een bijzondere vorm van samenwerking is de MIA (Multidisciplinaire Integrale Aanpak). Hierbij worden op 1 dag (of enkele dagen) meerdere bedrijven gecontroleerd in samenwerking met een aantal partners, zoals bijvoorbeeld de douane, politie, NVWA, LIV en de Belastingdienst. Doorgaans vinden deze MIA-acties plaats in de week van ondermijning. Deze vinden een aantal keer per jaar plaats. Afhankelijk van de te controleren bedrijven wordt ook gezamenlijk opgetrokken met de andere gemeenten in Noordoost Twente. Met deze integrale aanpak kunnen we in een korte slag veel effect behalen en efficiënter werken. Dit schept ook duidelijk bij de gecontroleerde bedrijven.

Regionale samenwerking op het gebied van drones Regionaal is onder leiding van Space053 (Technology base) en de VRT in 2022 gestart met het organiseren van bijeenkomsten voor (overheids-)instellingen. Het doel is om hier een structurele vorm aan te geven zodat er een gedegen kennisplatform ontstaat. Afgesproken is om 4 keer per jaar samen te komen waarbij praktische onderwerpen beetgepakt worden. Het hoofddoel betreft het gezamenlijk te onderzoeken wat er nodig is om drones daadwerkelijk (regionaal) te gebruiken. Deze samenwerking wordt in 2023 voortgezet, waarbij de eerste volgende bijeenkomst gepland staat in februari 2023. Wij, gemeente Losser, zijn binnen Twente één van de eerste gemeenten die beschikken over een eigen drone en die ook inzetten voor het uitvoeren van gemeentelijke zoals toezicht en handhavingstaken. Zoals reeds uiteengezet, willen we de inzetmogelijkheden uitbreiden. Daarom gaan onze dronepiloten in 2023 een verdiepende opleiding volgen waarbij ze na afronden van de opleiding mogen vliegen in de Specific-categorie. In samenwerking met de VRT willen we de mogelijkheid onderzoeken om onder de 'vlag' (vergunning en handboek) te vliegen zodat we aan alle eisen kunnen voldoen om ook daadwerkelijk in de Specific-categorie te mogen vliegen.

64

Gemeente Losser

15

Handhaving

15.1 Strategieën Om te bepalen welke handhavingsinstrumenten we inzetten wordt gebruik gemaakt van de LHS. De inzet van bestuurlijke handhavingsinstrument is in eerste plaats gericht op het beëindigen van de overtreding(en) en op herstel van de gevolgen. Bij moedwillige en criminele overtreders willen we voorkomen dat soortgelijke overtredingen (nogmaals) worden begaan. Hiervoor zetten wij ook de bestraffende, strafrechtelijke instrumenten in. Hoewel alle overtredingen worden aangepakt, betekent dit niet dat repressief optreden altijd vóór andere (toezichts-)activiteiten gaat. Er wordt gekeken naar de urgentie van de overtredingen. Heterdaad overtredingen en/of overtredingen waarvan directe beëindiging leidt tot het beperken van gevolgen, worden met voorrang opgepakt. Overige overtredingen, waarbij de gevolgen voor de leefomgeving beperkt zijn, worden gepland opgepakt.

LHS en de Omgevingswet Recentelijk is de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHS) vastgesteld. De nieuwe LHS volgt de LHS uit 2014 op. De nieuwe LHS is ontwikkeld als instrument voor organisaties belast met de handhaving van de Omgevingswet en daarop gebaseerde regels. Een deel van de handhaving van de Omgevingswet wordt uitgevoerd door de OD Twente (milieu). Zij zijn onder de Omgevingswet ook wettelijk verplicht om te werken met de LHS. Op het terrein van toezicht en handhaving passen we de LHS al toe. Logischerwijs houden we vast aan de LHS onder de Omgevingswet. Daarmee leggen we een basis voor een afgesteld en effectief bestuursrechtelijk en/of strafrechtelijk optreden. In 2023 gaan we dit verder vormgeven.

15.2 Capaciteit De 'geprogrammeerde inzet' voor handhavingsactiviteiten is gebaseerd op een schatting. Dit komt omdat we vooraf niet weten hoeveel overtredingen geconstateerd worden. Op basis van ervaring houden we rekening met de inzet van 1,66 fte juridische medewerker handhaving. De juridische medewerkers handhaving pakken vrijwel het gehele juridische traject op: dat wil zeggen vanaf het voornemen tot opleggen last onder dwangsom/de last onder bestuursdwang tot het einde bezwaaren beroep. Een belangrijk uitgangspunt die we hanteren in het kader van handhavingsactiviteiten is dat handhavingszaken die opgepakt worden ook daadwerkelijk worden afgerond. In de praktijk betekent dit dat we doorgaan met het handhavingstraject totdat de overtreding is beëindigd en dwangsommen, dan wel kosten bestuursdwang, zijn geïnd. Kortom: we volgen de LHS.

65

Gemeente Losser

Bij eventueel slecht naleefgedrag en dus een toename handhavingszaken kunnen we opschalen vanuit het flex-budget.

15.3 Bestuursrechtelijke handhaving Het is soms nodig om de overtredingen die worden geconstateerd, te prioriteren. De urgentie van de overtreding is daarbij het belangrijkste criterium. Dit heeft tot gevolg dat een overtreding die al geruime tijd bestaat en geen acute problemen veroorzaakt voor de fysieke leefomgeving, minder snel wordt opgepakt dan een overtreding die direct aandacht behoeft (bijvoorbeeld een heterdaad overtreding of een overtreding waarbij de veiligheid in het geding is). Net als in 2022 is voor 2023 het uitgangspunt dat we aan alle overtredingen bestuursrechtelijk opvolging geven.

15.4 Strafrechtelijke handhaving Zoals onder 15.1 benoemd: bij moedwillige en criminele overtreders willen we voorkomen dat soortgelijke overtredingen (nogmaals) worden begaan. Hiervoor zetten wij ook de bestraffende, strafrechtelijke instrumenten in. Daarvoor maken we momenteel gebruik van een Boa domein II van de OD Twente. Vanaf 2023 gaan we een eigen Boa domein II werven zodat we meer kunnen inzetten op de strafrechtelijke handhaving. Dit in lijn met de LHS.

66

Gemeente Losser

16

restrisico's

Zoals aangegeven kunnen we niet alle PVTH-taken uitvoeren. In de hoofdstukken 12 tot en met 15 is

ingegaan hoe we op basis van de risico's en strategieën bepalen aan welke taken we uitvoering geven. Dit betekent ook dat er taken zijn waar op basis van risico's geen uitvoering aan wordt gegeven. In onderstaand hoofdstuk wordt ingegaan op de risico's van de PVTH-taken waar geen uitvoering aan wordt gegeven.

16.1 Algemeen Over het algemeen geldt dat indien er organisatorische en overige werkzaamheden zijn die ad hoc dan wel structureel dienen te worden opgepakt, welke niet voorzien dan wel gepland zijn, deze ten koste gaan van de geplande werkzaamheden. Onzekerheid over de inwerkingtreding van de Omgevingswet leiden mogelijk ook in 2023 tot een andere besteding van de geplande uren.

16.2 Vergunningverlening Restrisico Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Z Sport, cultuur en recreatie Het restrisico is laag, omdat binnen onze gemeente bouwplannen getoetst worden conform de Landelijke Toetsmatrix Bouwbesluit 2012 (LTB 2012) in overeenstemming met de voor deze taak beschikbare menskracht en middelen. De bouwplannen worden - voor zover relevant of wettelijk voorgeschreven - getoetst op allerlei specifieke aspecten, zoals welstand, cultuurhistorie en constructieve veiligheid. Hiermee wordt voldaan aan de eisen uit de landelijke kwaliteitscriteria voor het bouwdeel van de omgevingsvergunning. Er wordt dus niet alle onderdelen van het Bouwbesluit getoetst. In 2022 zijn er minder aanvragen omgevingsvergunning (activiteit bouwen/ruimtelijke ordening) ingekomen dan geraamd. De verschillen zijn echter minimaal. Ingediende verzoeken om vooroverleg zijn niet meegenomen. Mocht het nodig zijn, zal de gemeente hier flexibel op organiseren. Het restrisico als gevolg van een onvoorziene afname van het aantal vergunningaanvragen is daardoor minimaal.

Restrisico Vergunningverlening APV en Bijzondere wetten Het restrisico is laag. Er is voldoende beschikbare capaciteit om de geplande werkvoorraad te kunnen uitvoeren. Alle ingekomen aanvragen/meldingen worden afgehandeld en getoetst aan de daartoe bepaalde juridische criteria/weigeringsgronden. Een kritische noot in het algemeen voor de PVTH-taken is dat het thans een uitdaging is om kwalitatief goed/geschikt personeel te vinden. Dit is het gevolg van verzadiging van de markt. Het restrisico is hierdoor hoog.

67

Gemeente Losser

16.3 Toezicht Restrisico toezicht bouwen, slopen en ruimtelijke ordening Er wordt op alle meldingen tijdens het bouwproces van vergunninghouders gereageerd. Het restrisico betreft controles aan ondergeschikte verbouwingen aan woningen, bedrijven en utiliteitsbouw, controles van bijgebouwen zonder woonfunctie en toetsing aan de kwaliteit van de bestaande bouwvoorraad, met uitzondering van toezicht vanuit het aspect brandveiligheid en de

integrale controles die plaatsvinden bij bedrijven. De activiteiten met de hoogste risico's worden meer intensief gecontroleerd en naarmate het risico afneemt worden de activiteiten minder intensief gecontroleerd. Een restrisico is aan de orde ten aanzien van de diepgang van de uit te voeren bouwcontrole. Toezicht op de GREX, verplichting uit de anterieure overeenkomst, zijn niet opgenomen in het handhavingsbeleid. Daarmee is het een restrisico.

Restrisico toezicht APV en Bijzondere wetten Bij het toezicht in de openbare ruimte is gekozen voor een aanpak op basis van vrije veld toezicht en thematisch gericht toezicht. Tijdens dit toezicht wordt aandacht gegeven aan deze gewenste lokale accenten. Het restrisico wordt gevormd door een tekort aan toezichthouders, zoals Boa domein I. Dit tekort geldt voor een groot deel van Twente. In het vrije veld toezicht worden ook de ingekomen klachten meegenomen. Bij urgente klachten wordt direct gereageerd. De risico's behorende bij de klachten worden bepaald met behulp van SHERPAL®Lite. Op basis van het aanwezige risico wordt bepaald of direct gereageerd moet worden op een klacht/incident.

16.4 Handhaving Restrisico (juridische) civiel-/ privaatrechtelijke en bestuurlijke handhaving Naast de binnen de gemeente totaal beschikbare capaciteit voor juridische bestuursrechtelijke werkzaamheden is er 0,5 fte beschikbaar (bij het BFR team) voor juridische civiel- en/of privaatrechtelijke handhaving. Hiermee is het risico laag. Afgelopen jaar leert dat door een intensivering van toezicht en handhaving de juridische werkvoorraad aanzienlijk is toegenomen qua bestuurlijke handhaving. Op basis van de huidige capaciteit is het restrisico laag.

68

Gemeente Losser

Bijlage werkprogramma Omgevingsdienst Twente

Uitvoeringsprogramma VTH Twente 2023 Van de 14 gemeenten â provincie Overijssel voor de Omgevingsdienst Twente

Gemeente: Losser Datum: 20 december 2022

Begrippen- en afkortingenlijst AB

Algemeen Bestuur

B&W

Burgemeester en Wethouders

BOA

Buitengewoon opsporingsambtenaar

DSO

Digitaal Stelsel Omgevingswet

GS

Gedeputeerde Staten

IBP

Interbestuurlijk Programma

KC

Kwaliteitscriteria, dit zijn in landelijke samenwerking tussen bevoegde gezagen beschikbaar gestelde kwaliteitscriteria voor vergunningverlening, toezicht en handhaving

LHSO

Landelijke handhavingsstrategie omgevingsrecht

Mba

Milieubelastende activiteit

MER

Milieueffectrapport

MJA-4/MEE

Meerjarenafspraken energie-efficiëntie

ODNL

Omgevingsdienst Nederland

OD Twente

Omgevingsdienst Twente

OOTB

Out-of-the-box maatregelen

OPF

Outputfinanciering

Ow

Omgevingswet

PAS

Programma Aanpak Stikstof

PDC

Producten- en dienstencatalogus

PHO

Portefeuillehoudersoverleg

SPUK

Specifieke Uitkering Energie en Duurzaamheid

SPUK IBP

Specifieke Uitkering aan de omgevingsdiensten voor de uitvoering van het interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel

UVP

Uitvoeringsprogramma

Standaardtaken Het milieu brede takenpakket dat door de OD Twente wordt uitgevoerd VTH

Vergunningen, toezicht en handhaving

VUE

Versterkte uitvoering energiebesparings- en informatieplicht

Wabo

Wet algemene bepalingen omgevingsrecht

ZZS

Zeer zorgwekkende stoffen

llllllllllllll

2

Inhoud Begrippen- en afkortingenlijst...................................................................................................2 1.

2.

Inleiding..............................................................................................................................4 1.1.

Het uitvoeringsprogramma........................................................................................ 4

1.2.

Scope van het programma......................................................................................... 4

Terugblik en ontwikkelingen...............................................................................................5 2.1.

Terugblik 2022............................................................................................................ 5

2.2.

Ontwikkelingen............................................................................................................5

3.

Doelen en prioriteiten........................................................................................................7

4.

Programma.......................................................................................................................10

5

4.1

Programma Vergunningen.........................................................................................10

4.2

Programma Toezicht â Handhaving..........................................................................11

4.3

Programma Advies.....................................................................................................12

Projecten en collectieve werkzaamheden........................................................................13 5.1

Regionale projecten...................................................................................................13

5.2

Collectieve werkzaamheden......................................................................................14

6

Afwijkingen en risico's...................................................................................................... 15

7

Uitvoeringsorganisatie â bedrijfsvoering......................................................................... 15

llllllllllllll

3

1. Inleiding Voor u ligt het uniforme programma voor vergunningen, toezicht en handhaving (VTH) van alle gemeenten in de regio Twente en de provincie Overijssel. De verplichting om jaarlijks het uitvoerings- (vergunningen en toezicht) en handhavingsbeleid uit te werken in een uitvoeringsprogramma (UVP), staat omschreven in artikel 13.8 van het Omgevingsbesluit. Gezien de verwachte inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 juli 2023, is dit UVP 2023 opgesteld op basis van de uitgangspunten van de Omgevingswet. Dit programma geeft de (milieu)taken weer, zoals die in 2023 door de Omgevingsdienst Twente (OD Twente) worden uitgevoerd voor de gemeente Losser

1.1.

Het uitvoeringsprogramma

Het UVP 2023 is gebaseerd op het uniforme VTH-beleid Twente inclusief Nadere uitwerking sept 2022, de productindeling van de Producten en Diensten Catalogus (PDC 2022) en de periodieke rapportages ter monitoring van de uitvoering in het jaar 2022. In oktober van dit jaar is het door ontwikkelde Twentse VTHbeleid met Nadere uitwerking vrijgegeven door de portefeuillehouders (PHO), zodat elke bevoegd gezag het beleid kan laten vaststellen in eigen college (GS en B&W). De basis van dit UVP 2023 is uniform. Conform de basisafspraken zoals benoemd in het VTH-beleid Twente, is het voor deelnemers mogelijk op onderdelen lokale nuances aan te brengen om eigen beleidsambities te realiseren. Dit dient gerealiseerd te worden binnen de gezamenlijke basisafspraken en boven een minimale ondergrens. Partners die hebben bijgedragen aan het opstellen van dit programma zijn de veertien Twentse gemeenten, de provincie Overijssel, de Veiligheidsregio Twente, betrokken waterschappen en de OD Twente. De individuele uitvoeringsprogramma's van de deelnemers vormen gezamenlijk het jaarplan van de OD Twente.

1.2.

Scope van het programma

De basis van het UVP 2023 wordt gevormd door de taken die door de OD Twente worden uitgevoerd. In Twente gaat het om het zogenaamde basistakenpakket, welke is uitgebreid tot het milieu brede takenpakket, ook wel het standaardpakket genoemd. Dit programma heeft betrekking op het jaar 2023 waarbij de VTHwerkzaamheden middels voor- en najaarsrapportages gedurende het jaar worden gemonitord. Na afloop van het jaar wordt middels het jaarverslag VTH geëvalueerd of de geplande werkzaamheden en de geprioriteerde beleidsdoelstellingen uit het UVP 2023 zijn behaald. De focus zal bij dit programma liggen op het wegwerken van de werkvoorraad. Daarnaast zullen het aantal projecten inzichtelijk worden gemaakt en de monitoring hiervan worden verbeterd. Sloopmeldingen

Naast voorstaande uitvoering van het basistaken brengt Losser facultatief ook de behandeling van sloopmeldingen zonder asbest in. Het merendeel van het totaal aan sloopmeldingen betreft sloopmeldingen met asbest. Sloopmeldingen zonder asbest vormen een klein aandeel in het totaal aantal sloopmeldingen. Vanwege de zelfde procedure en eenduidigheid van de behandeling is ervoor gekozen de behandeling van alle sloopmeldingen. Dit betekent dat naar verwachting maximaal 10 sloopmeldingen extra door de Omgevingsdienst worden afgehandeld ( zie ook pagina 10 tabel A.1.12)

llllllllllllll

4

2. Terugblik en ontwikkelingen De OD Twente heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld. De toenemende aantal producten en de complexiteit van het werk maakt dat de uitvoering van de VTH taken onder druk staat. Dit wordt versterkt door de arbeidsmarktproblematiek. Het VTH beleid is doorontwikkeld waarmee wordt gestuurd op kwaliteit in relatie tot de uitvoering. Datagericht werken is een belangrijk onderdeel hiervan.