2. 202756-10-r01 verkennend en nader bodemonderzoek terrein steenfabriek de werklust definitief 22-04-13
Tekst van het document
Samenstelling (meng)monster
Traject (m -mv)
Visuele Waarnemingen
Analysepakket
Sterke PAK-verontreiniging boring 26 Bovengrond 0 - 0,5 m-mv 101-1
101-1
0,0 - 0,5
zwak grindhoudend, sporen PAK (10) puin, zwak wortelhoudend
102-1
102-1
0,0 - 0,5
zwak grindhoudend, sporen PAK (10) puin, zwak wortelhoudend
103-1
103-1
0,0 - 0,5
sporen puin
PAK (10)
0,0 - 0,2
sporen kolengruis, sporen puin, zwak wortelhoudend
PAK (10)
0,5 - 0,8
geen bijzonderheden
PAK (10)
1,2 - 2,2
geen bijzonderheden
PAK (10)
104-1
104-1
Ondergrond > 0,5 m-mv 105-2
105-2
Grondwater 105-1-2
Voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg Bovengrond 0 - 0,5 m-mv 201c-1
201c-1
0,0 - 0,5
sterk puinhoudend, geen olie-water reactie
fenolen (GC), Standaardpakket grond
202a-1
202a-1
0,0 - 0,5
matig puinhoudend
fenolen (GC), Standaardpakket grond fenolen (GC), Standaardpakket grond
205b-1
205b-1
0,0 - 0,5
matig kolengruishoudend, matig puinhoudend, geen olie-water reactie
206b-1
206b- 1
0,0 - 0,5
sterk puinhoudend
fenolen (GC), Standaardpakket grond
1,0 - 1,5
geen olie-water reactie
fenolen (GC), standaardpakket grond fenolen (GC), Standaardpakket grond
Ondergrond > 0,5 m-mv 201c-3
201c-3
202a-3
202a-3
1,0 - 1,5
zwak plastichoudend, uiterst puinhoudend
202a-7
202a-7
3,0 - 3,5
geen bijzonderheden
fenolen (GC), Standaardpakket grond fenolen (GC), standaardpakket grond
204-2
204-2
0,5 - 1,0
sterk puinhoudend, geen olie-water reactie
204-5
204-5
2,0 - 2,5
sporen puin, geen oliewater reactie
fenolen (GC), standaardpakket grond
205b-2
205b-2
0,5 - 1,0
uiterst puinhoudend
standaardpakket grond
205b-4
205b-4
1,5 - 2,0
geen bijzonderheden
fenolen (GC), standaardpakket grond standaardpakket grond
206b-3
206b-3
1,0 - 1,5
matig bitumenhoudend, sterk puinhoudend
206b-5
206b-5
2,0 - 2,5
sterk puinhoudend
fenolen (GC), standaardpakket grond
206b-7
206b-7
4,0 - 4,5
zwak puinhoudend
fenolen (GC), standaardpakket grond
-
2,0 - 3,0
lichtbruin
fenolen (GC), PAK (10), standaardpakket grondwater
Grondwater 110a-1-1
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
20/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
Tabel 14: Samenstelling (meng)monsters en analyseprogramma Monstercode
Samenstelling (meng)monster
Traject (m -mv)
Visuele Waarnemingen
Analysepakket
115a-1-1
-
2,1 - 3,1
lichtbruin
fenolen (GC), PAK (10), standaardpakket grondwater
201-1-1
-
1,8 - 2,8
lichtbruin
fenolen (GC), PAK (10), standaardpakket grondwater
202a-1-1
-
2,8 - 3,8
lichtbruin
fenolen (GC), PAK (10), standaardpakket grondwater
206b-1-1
-
3,0 - 4,0
lichtbruin
fenolen (GC), PAK (10), standaardpakket grondwater
Ringoven Bovengrond 0 - 0,5 m-mv 301-1
301-1
0,0 - 0,5
zwak puinhoudend, geen olie-water reactie
nikkel
302-1
302-1
0,0 - 0,5
matig puinhoudend, geen olie-water reactie
nikkel
303-1
303-1
0,0 - 0,5
matig puinhoudend, geen olie-water reactie
nikkel
304-1
304-1
0,0 - 0,5
matig puinhoudend, geen olie-water reactie
nikkel
305-1
305-1
0,0 - 0,5
matig puinhoudend, geen olie-water reactie
nikkel
306-1
306-1
0,0 - 0,5
matig puinhoudend, geen olie-water reactie
nikkel
307-1
307-1
0,0 - 0,5
zwak puinhoudend, geen olie-water reactie
nikkel
308-1
308-1
0,0 - 0,5
zwak puinhoudend, geen olie-water reactie
nikkel
mm1-300
301-1; 302-1; 3031; 304-1; 305-1; 0,0 - 0,5 306-1; 307-1; 308-1
matig puinhoudend, zwak puinhoudend, geen oliewater reactie
standaardpakket grond
301-2; 307-2; 308-2 0,5 - 1,1
geen olie-water reactie
nikkel
-
neutraal
PAK (10), standaardpakket grondwater
Ondergrond > 0,5 m-mv mm2-300 Grondwater 301-1-1
2,0 - 3,0
Voormalige bielzenopslag naast droogloods Bovengrond 0 - 0,5 m-mv mm1-400
401-1; 402-1; 403-1; 404-1
0,0 - 0,5
matig puinhoudend, sterk puinhoudend, geen oliewater reactie
fenolen (GC), minerale olie, PAK (10)
-
1,5 - 2,5
lichtbruin
fenolen (GC), minerale olie, BTEXN, PAK (10)
501-4
1,5 - 1,7
geen bijzonderheden
minerale olie, BTEXN
-
2,0 - 3,0
grijs
minerale olie, BTEXN
Grondwater 401-1-1
Voormalige olieopslag in trafogebouw Ondergrond > 0,5 m-mv 501-4 Grondwater 501-1-1
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
21/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
Tabel 14: Samenstelling (meng)monsters en analyseprogramma Monstercode
Samenstelling (meng)monster
Traject (m -mv)
Visuele Waarnemingen
Analysepakket
0,0 - 0,5
sporen afval, uiterst puinhoudend, sporen slakken, geen olie-water reactie
standaardpakket grond
Olieverontreiniging Bovengrond 0 - 0,5 m-mv A13-1-vml. sloot
A13-1
Ondergrond > 0,5 m-mv 601-3
601-3
0,9 - 1,2
geen olie-water reactie
minerale olie
602-3
602-3
0,8 - 1,0
geen olie-water reactie
minerale olie minerale olie
603-4
603-4
1,0 - 1,2
zwak puinhoudend, geen olie-water reactie
604-4
604-4
0,9 - 1,3
geen olie-water reactie
minerale olie BTEXN, standaardpakket grond
A13-2
A13-2
0,6 - 0,8
zwak puinhoudend, matige olie-water reactie, matige olie geur
A13-5
A13-5
1,6 - 1,8
geen olie-water reactie
minerale olie, BTEXN
605-1-1
1,2 - 2,2
lichtgrijs
minerale olie, BTEXN
A13-1-1
1,5 - 2,5
geen bijzonderheden
minerale olie, BTEXN
Grondwater
Gedempte sloot langs droogloods Ondergrond > 0,5 m-mv mm1-vml. sloot
S14-1; S15-2; S161; S17-1; S17-3
0,0 - 1,2
resten planten, sporen puin, standaardpakket grond zwak puinhoudend
S15-1-vml. sloot
S15-1
1,1 - 1,2
resten planten
standaardpakket grond
Plaatselijk over het terrein verspreide 'bloemenbult' grond Bovengrond 0 - 0,5 m-mv 0,0 - 0,5
plaatselijk sporen puin/zwak puinhoudend
standaardpakket grond
1A-1-1
2,5 - 3,5
geen bijzonderheden
PAK (10), standaardpakket grondwater
6A-1-1
2,5 - 3,5
geen bijzonderheden
PAK (10), standaardpakket grondwater
mm1-bb-grond
-
Overig terrein Grondwater
6.2
Analyseresultaten en interpretatie
De analysecertificaten van de chemische analyses zijn opgenomen in bijlage 6. De toetsingstabellen zijn opgenomen in bijlage 7. De referentiewaarden (toetsingswaarden) zijn berekend op basis van de analytisch vastgestelde percentages aan lutum en organische stof. 6.2.1 Grond De toetsingsresultaten van de grondanalyses zijn in tabel 15 op de volgende pagina samengevat weergegeven waarbij overschrijdingen van de (plaatselijke) achtergrondwaarden, tussenwaarden of interventiewaarden zijn weergegeven evenals de eventuele bodemvreemde bijmengingen in het monster.
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
22/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
Tabel 15: Toetsing analyseresultaten grond(meng)monsters Monstercode Traject (m -mv)
Visuele Waarnemingen
Analysepakket
Overschrijding van de Achtergrondwaarde1
Tussenwaarde
Interventiewaarde
Afperking sterke PAK-verontreiniging boring 26 Bovengrond 0 - 0,5 m-mv 101-1
0,0 - 0,5
zwak grindhoudend, sporen puin
PAK
-
-
-
102-1
0,0 - 0,5
zwak grindhoudend, sporen puin
PAK
PAK
-
-
103-1
0,0 - 0,5
sporen puin
PAK
-
-
-
0,0 - 0,2
sporen kolengruis, sporen puin
PAK
-
-
-
geen bijzonderheden
PAK
-
-
-
104-1
Ondergrond > 0,5 m-mv 105-2
0,5 - 0,8
Voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg Bovengrond 0 - 0,5 m-mv 201c-1
0,0 - 0,5
sterk puinhoudend
fenolen (GC), standaardpakket grond
koper, kwik, lood, zink
PAK
-
202a-1
0,0 - 0,5
matig puinhoudend
fenolen (GC), standaardpakket grond
lood, minerale olie, PAK
-
-
205b-1
0,0 - 0,5
matig kolengruishoudend, matig puinhoudend
fenolen (GC), standaardpakket grond
kwik, lood, minerale olie
PAK
PCB (1x)
206b-1
0,0 - 0,5
sterk puinhoudend
fenolen (GC), standaardpakket grond
lood, minerale olie, PAK, PCB, zink
-
-
Ondergrond > 0,5 m-mv 201c-3
1,0 - 1,5
geen bijzonderheden
fenolen (GC), standaardpakket grond
-
-
-
202a-3
1,0 - 1,5
zwak plastichoudend, uiterst puinhoudend
fenolen (GC), standaardpakket grond
cresolen (som), minerale olie, PAK, zink
-
-
202a-7
3,0 - 3,5
geen bijzonderheden
fenolen (GC), standaardpakket grond
-
-
-
204-2
0,5 - 1,0
sterk puinhoudend
fenolen (GC), standaardpakket grond
PCB
-
-
204-5
2,0 - 2,5
sporen puin
fenolen (GC), standaardpakket grond
cadmium, koper, kwik, PAK, PCB, zink
lood
-
205b-2
0,5 - 1,0
uiterst puinhoudend
standaardpakket grond
lood, minerale olie, PAK, PCB
-
-
205b-4
1,5 - 2,0
geen bijzonderheden
fenolen (GC), standaardpakket grond
PAK
-
-
206b-3
1,0 - 1,5
matig bitumenhoudend, sterk puinhoudend
standaardpakket grond
koper, kwik, lood, minerale olie, zink
-
PAK (1x)
206b-5
2,0 - 2,5
sterk puinhoudend
fenolen (GC), standaardpakket grond
cadmium, lood, minerale olie, PAK, PCB, zink
-
-
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
23/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
Tabel 15: Toetsing analyseresultaten grond(meng)monsters Monstercode Traject (m -mv)
Visuele Waarnemingen
Analysepakket
206b-7
zwak puinhoudend
fenolen (GC), standaardpakket grond
asbest verdacht materiaal, sterk puinhoudend
asbest NEN 5707 n.v.t.
zwak tot matig puinhoudend
standaardpakket grond
kobalt, koper
-
nikkel (1x)
4,0 - 4,5
207-AS-MM-1 0,0 - 2,5
Overschrijding van de Achtergrondwaarde1
Tussenwaarde
Interventiewaarde
lood, minerale olie, PCB, zink
PAK
-
-
Ringoven Bovengrond 0 - 0,5 m-mv mm1-300
0,0 - 0,5
Uitsplitsing mm1-300 301-1
0,0 - 0,5
zwak puinhoudend
nikkel
-
-
nikkel (1x)
302-1
0,0 - 0,5
matig puinhoudend
nikkel
-
-
nikkel (1x)
303-1
0,0 - 0,5
matig puinhoudend
nikkel
-
nikkel
-
304-1
0,0 - 0,5
matig puinhoudend
nikkel
nikkel
-
-
305-1
0,0 - 0,5
matig puinhoudend
nikkel
-
-
-
306-1
0,0 - 0,5
matig puinhoudend
nikkel
-
-
nikkel (1x)
307-1
0,0 - 0,5
zwak puinhoudend
nikkel
-
nikkel
-
308-1
0,0 - 0,5
zwak puinhoudend
nikkel
-
nikkel
-
geen bijzonderheden
nikkel
-
-
-
fenolen (GC), minerale olie, PAK
minerale olie
-
-
geen bijzonderheden
minerale olie, BTEXN
-
-
-
sporen afval, uiterst puinhoudend, sporen slakken, geen oliewater reactie
standaardpakket grond
koper, lood, minerale olie, nikkel, PAK, PCB, zink
-
-
Ondergrond > 0,5 m-mv mm2-300
0,6 - 1,1 0,5 - 1,0
Voormalige bielzenopslag naast droogloods Bovengrond 0 - 0,5 m-mv mm1-400
0,0 - 0,5
matig tot sterk puinhoudend
Voormalige olieopslag in trafogebouw Ondergrond > 0,5 m-mv 501-4
1,5 - 1,7
Olieverontreiniging Bovengrond 0 - 0,5 m-mv A13-1
0,0 - 0,5
Ondergrond > 0,5 m-mv A13-2
0,6 - 0,8
zwak puinhoudend, matige olie-water reactie, matige olie geur
BTEXN, standaardpakket grond
-
-
minerale olie (1x)
A13-5
1,6 - 1,8
geen olie-water reactie
minerale olie, BTEXN
minerale olie
-
-
Horizontale afperking A13-2 601-3
0,9 - 1,2
geen olie-water reactie
minerale olie
-
-
-
602-3
0,8 - 1,0
geen olie-water reactie
minerale olie
-
-
-
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
24/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
Tabel 15: Toetsing analyseresultaten grond(meng)monsters Monstercode Traject (m -mv)
Visuele Waarnemingen
Analysepakket
Overschrijding van de Achtergrondwaarde1
Tussenwaarde
Interventiewaarde
603-4
1,0 - 1,2
zwak puinhoudend, geen olie-water reactie
minerale olie
-
-
-
604-4
0,9 - 1,3
geen olie-water reactie
minerale olie
-
-
-
Voormalige/gedempte sloot langs droogloods Boven- en ondergrond 0 - 1,2 m-mv mm1-vml. sloot
0,0 - 1,2
resten planten, sporen puin, zwak puinhoudend
standaardpakket grond
lood, PAK
-
-
S15-1-vml. sloot
1,1 - 1,2
resten planten
standaardpakket grond
minerale olie, PAK, PCB
-
-
-
-
-
Plaatselijk over het terrein verspreide 'bloemenbult' grond Bovengrond 0 - 0,5 m-mv mm1-bbgrond 1
0,0 - 0,5
plaatselijk sporen standaardpakket puin/zwak puinhoudend grond
Bij overschrijding van de lokale maximale waarde (LMW) is de betreffende parameter onderstreept
Resultaten en interpretatie uitkomsten onderzoek sterke PAK-verontreiniging boring 26 De grondmonsters voor de horizontale en verticale afperking van de sterke PAK-verontreiniging zijn ten hoogste licht verontreinigd met PAK. De PAK-verontreiniging in grond is voldoende afgeperkt. Resultaten en interpretatie uitkomsten onderzoek voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg Ter plaatse van de voormalige bielzenopslag is gedeeltelijk sprake van een demping met bodemvreemde materialen (hoofdzakelijk bouw- en sloopafval) en zijn veel boringen gestaakt. Boringen 204, 206 en 207 tonen duidelijk aan dat vanaf de voormalige bielzenopslag richting het nog aanwezig kleigat tot grote diepte ook veel dempingsmateriaal aanwezig is bestaande uit asfaltresten, puin, plasticresten, kolengruis, bitumen en asbesthoudend materiaal. De locaties van het tot grote diepte aangetroffen dempingmateriaal bevinden zich binnen de contouren van het voormalige kleigat. Meer westelijk is een snel afnemende diepte van het dempingsmateriaal waarneembaar wat lijkt te duiden op de voormalige aanwezigheid van een helling/talud. Op basis van het analytisch grondonderzoek zijn naast tal van lichte verontreinigingen enkele matige tot sterke verontreinigingen met PAK, PCB en lood aangetoond. De verontreinigingen kennen binnen de begrenzing van de demping een sterk heterogeen karakter.
Ook tijdens het onderzoek uit 2001 is reeds een heterogene verdeling van verontreinigingen met PAK in de grond aangetoond, waarbij opgemerkt wordt dat destijds niet het volledige NEN-pakket is geanalyseerd (geen analyse op minerale olie, PCB en zware metalen). De verontreinigingen zijn destijds gerelateerd aan de voormalige bielzenopslag, echter is het aannemelijk dat de verontreinigingen hoofdzakelijk gerelateerd kunnen worden aan het waargenomen bodemvreemde bodemmateriaal. Analytisch is tijdens het onderzoek in 2001 op een diepte van 4,0 tot 4,5 m -mv een sterke verontreiniging aangetoond met cresolen. Een dergelijke verontreiniging kan gerelateerd worden aan de opslag van bielzen. Tijdens het huidige en destijds uitgevoerde bodemonderzoek zijn in de bovenliggende bodemlagen (ook meer in het centrum van de voormalige bielzenopslag) ter plaatse van de voormalige bielzenopslag echter ten hoogste lichte verontreinigingen met cresolen aangetoond. Gezien de grote diepte van de sterke verontreiniging, in combinatie met de wetenschap dat het oude spoorbielzen betreffen waar hooguit nog een geringe uitloging van cresolen te verwachten is, lijkt de sterke verontreiniging met cresolen daarom ook verband te kunnen houden met de demping in plaats van de opslag van bielzen. Cresolen kunnen bijvoorbeeld voorkomen in (steen)kool en teren.
Het is daarmee niet eenduidig vast te stellen of en waar de verontreinigingen gerelateerd kunnen worden aan het dempingsmateriaal dan wel de voormalige bielzenopslag.
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
25/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
Resultaten en interpretatie uitkomsten onderzoek ringoven De bovengrond ter plaatse van de ringoven blijkt overwegend licht tot matig en plaatselijk sterk verontreinigd met nikkel. Deze verontreiniging kan gerelateerd worden aan de activiteiten in de oven. Verder afperkend onderzoek wordt daarom niet noodzakelijk geacht. De ondergrond blijkt niet verontreinigd te zijn met nikkel. Resultaten en interpretatie uitkomsten onderzoek voormalige bielzenopslag naast droogloods Behoudens een licht verhoogd gehalte minerale olie in de bovengrond zijn er geen verontreinigingen aangetoond. De locatie is voldoende onderzocht. Voormalige olieopslag in trafogebouw Ter plaatse van de traforuimte met voormalige olieopslag is in de grond analytisch geen verontreiniging met minerale olie en/of BTEXN aangetoond. Olieverontreiniging De grondmonsters voor de horizontale en verticale afperking van de sterke verontreiniging met minerale olie zijn 'schoon'. Voormalige/gedempte sloot langs droogloods De geanalyseerde meest verdachte monsters van het uitkomende bodemmateriaal uit de voormalige sloot blijken hooguit licht verontreinigd met minerale olie, PAK en PCB. Plaatselijk over het terrein verspreide 'bloemenbult' grond De „bloemenbult grond‟ blijkt niet verontreinigd te zijn met betrekking tot de onderzochte parameters.
6.2.2 Grondwater De toetsing van de grondwateranalyses is in onderstaande tabel samengevat weergegeven. Tabel 16: Toetsing analyseresultaten grondwatermonsters Monstercode
Visuele Waarnemingen
Analysepakket
Overschrijding van de Streefwaarde
Tussenwaarde
Interventiewaarde
benzo(a)anthraceen, benzo(k)fluorantheen, chryseen, fluorantheen
benzo(a)pyreen indeno-(1 2 3-c d) PAK (2x)* pyreen
Sterke PAK-verontreiniging boring 26 105-1-2
geen bijzonderheden
PAK
Voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg 110a-1-1
lichtbruin
fenolen (GC), PAK, standaardpakket grondwater
barium, zink
-
-
115a-1-1
lichtbruin
fenolen (GC), PAK, standaardpakket grondwater
barium, DCE (som)
-
-
lichtbruin
fenolen (GC), PAK, standaardpakket grondwater
anthraceen, barium, benzo(a)anthraceen, benzo(k)fluorantheen, chryseen, fenanthreen, fluorantheen, naftaleen, zink
benzo(a)pyreen benzo(g,h,i)peryleen indeno-(1 2 3-c d) (2x)* pyreen PAK (3x)*
lichtbruin
fenolen (GC), PAK, standaardpakket grondwater
barium, cadmium, fenanthreen, naftaleen, xylenen (som)
-
201-1-1
202a-1-1
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
PAK (1x)*
26/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
Tabel 16: Toetsing analyseresultaten grondwatermonsters Monstercode
206b-1-1
Visuele Waarnemingen
Analysepakket
lichtbruin
Overschrijding van de Streefwaarde
Tussenwaarde
Interventiewaarde
fenolen (GC), PAK, standaardpakket grondwater
anthraceen, barium, benzo(a)anthraceen, chrysenen, DCE (som), fenanthreen, fluorantheen, zink
benzo(a)pyreen benzo(k)fluorantheen, indeno(1 2 3-c d)pyreen
PAK (4x)*
PAK, standaardpakket grondwater
barium, benzo(a)anthraceen, benzo(a)pyreen benzo(k)fluorantheen chryseen, fluorantheen, indeno-(1,2,3-c,d)pyreen xylenen (som)
-
PAK (2x)*
xylenen (som)
-
-
minerale olie, BTEXN
-
-
-
minerale olie, BTEXN
naftaleen (BTEXN)
-
minerale olie (13x)
minerale olie, BTEXN
xylenen (som)
-
-
PAK, standaardpakket grondwater
barium molybdeen xylenen (som) zink
-
-
Ringoven
301-1-1
geen bijzonderheden
Voormalige bielzenopslag naast droogloods 401-1-1
lichtbruin
fenolen (GC), minerale olie, BTEXN, PAK
Voormalige olieopslag in trafogebouw 501-1-1
geen bijzonderheden
Olieverontreiniging A13-1-1
oliegeur
Afperking stroomafwaarts 605-1-1
lichtgrijs
Overig terrein 1A-1-1
geen bijzonderheden
PAK, nikkel standaardpakket xylenen (som) barium grondwater zink * met betrekking tot matig tot sterk verhoogde concentraties PAK in het grondwater kan sprake zijn van een uitzonderingsregeling: De interventiewaarden van voornamelijk Benzo(a)pyreen, Benzo(k)fluorantheen, Indeno(1,2,3cd)pyreen en Benzo(ghi)peryleen liggen zeer dicht bij de rapportagewaarden. Dit zorgt ervoor dat de uitkomst van de somfactor zoals beschreven in de Circulaire Bodemsanering 2009, noot 5 uit bijlage I direct overschreden wordt bij meetwaarden op of net boven de rapportagegrens. Deze berekening zorgt er dus voor dat een monster waar zeer weinig PAK in aangetroffen wordt als overschrijding van de tussen dan wel interventiewaarde aangemerkt wordt. Bodem+ heeft aangegeven dat deze situatie bekend is en dat er in dergelijke situaties feitelijk niet altijd sprake is van een overschrijding van de interventiewaarde. Het bevoegd gezag dient in te stemmen met de wijziging om stoffen kleiner dan detectiegrens op 0 te zetten. De gemeente Losser heeft geoordeeld over hoe moet worden omgaan met de aangetoonde concentraties PAK in het grondwater en de overschrijding van de tussen- en/of interventiewaarde. De algemene conclusie luidt dat er gezien de gemeten concentraties geen vervolgacties noodzakelijk zijn. 6A-1-1
geen bijzonderheden
Resultaten en interpretatie uitkomsten onderzoek sterke PAK-verontreiniging boring 26 Op basis van de toetsing en rekening houdende met de toelichting/uitzonderingsregeling onder bovenstaande tabel is er formeel sprake van een sterke verontreiniging (overschrijding van de interventiewaarde) voor PAK in het grondwater. Gezien de aard van de verontreiniging, de geringe concentraties en de werking van de uitzonderingsregeling zoals weergegeven onder tabel 16 is in overleg met de gemeente Losser besloten om geen vervolgonderzoek uit te voeren. Dit besluit wordt kracht bij gezet door het feit dat er in de grond rond het grondwaterniveau geen overschrijding voor PAK is aangetoond ten opzichte van de toetsingwaarden.
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
27/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
Daarnaast kan op basis van de bekende (afperkende) toetsingresultaten van grond worden aangenomen dat in de kern de hoogste concentraties in het grondwater aanwezig zijn en de concentraties naar verwachting reeds op geringe afstand zullen afnemen tot concentraties onder de tussenwaarde. Resultaten en interpretatie uitkomsten onderzoek voormalige bielzenopslag en demping zuidelijk kleigat aan de Smuddeweg Op basis van de toetsing blijkt er sprake te zijn van een overschrijding van de tussen- en interventiewaarde voor PAK. Voor deze verontreinigingen met PAK kan de uitzonderingsregeling zoals omschreven onder de tabel niet worden gehanteerd. Daarnaast zijn ook in de grond rond en onder het grondwaterniveau matige tot sterke verontreinigingen met PAK aangetoond. Naast licht tot sterk verhoogde concentraties PAK in het grondwater zijn licht verhoogde concentraties gemeten voor barium, cadmium, zink en DCE welke eveneens gerelateerd kunnen worden aan de demping en/of de voormalige bielzenopslag (er kan geen eenduidige relatie worden gelegd). Opgemerkt wordt dat barium en zink regelmatig in natuurlijk verhoogde achtergrondconcentraties aanwezig zijn. Tijdens het onderzoek in 2001 is op een diepte van 5,0 tot 6,0 m -mv een lichte verontreiniging met cresolen in het grondwater aangetoond.
Deze diepte is tijdens onderhavig onderzoek niet bereikt en de destijds geplaatste peilbuis is niet teruggevonden, waardoor er geen actualisatie/verificatie heeft kunnen plaatsvinden. In het freatisch grondwater (circa 1,5 tot 3,2 m -mv, diepte van de grondwaterstand snel toenemend richting het kleigat) zijn geen verontreinigingen met cresolen aangetoond. Resultaten en interpretatie uitkomsten onderzoek ringoven Op basis van de toetsing en rekening houdende met de toelichting/uitzonderingsregeling onder bovenstaande tabel is er formeel sprake van een sterke verontreiniging (overschrijding van de interventiewaarde) voor PAK in het grondwater. Gezien de aard van de verontreiniging, de geringe concentraties, de werking van de uitzonderingsregeling zoals weergegeven onder tabel 16 en de resultaten van het grondwateronderzoek rondom de ringoven is in overleg met de gemeente Losser besloten om geen vervolgonderzoek uit te voeren. Het blijkt dat de sterke verontreiniging met nikkel in de grond niet heeft geleidt tot een verontreiniging in het grondwater. Resultaten en interpretatie uitkomsten onderzoek voormalige bielzenopslag naast droogloods In het grondwater is een licht verhoogde concentratie gemeten voor xylenen, welke geen aanleiding vormt voor vervolgonderzoek. Mogelijk bestaat er een relatie tussen de licht verhoogde concentratie xylenen en de voormalige bielzenopslag.
Voormalige olieopslag in trafogebouw In het grondwater zijn geen verhoogde concentraties minerale olie en BTEXN gemeten. Olieverontreiniging In het grondwater ter plaatse van peilbuis A13 is een sterk verhoogde concentratie voor minerale olie en BTEXN gemeten. Het grondwater uit de stroomafwaarts geplaatste peilbuis 605 blijkt licht verontreinigd met xylenen. De sterke verontreiniging met minerale olie in het grondwater kan gerelateerd worden aan de aangetoonde sterke verontreiniging in de grond en blijft beperkt tot de directe omgeving van boring A13. Overig terrein In het grondwater uit de ter verificatie geplaatste peilbuizen 1A en 6A zijn licht verhoogde concentraties voor zink en xylenen gemeten. In het grondwater uit peilbuis 1A is tevens een licht verhoogde concentratie barium en molybdeen gemeten.
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
28/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
In het grondwater uit peilbuis 6A is tevens een licht verhoogde concentratie gemeten voor nikkel en een matig verhoogde concentratie voor barium. De matig verhoogd gemeten concentratie barium in het grondwater heeft zeer waarschijnlijk een natuurlijke oorzaak, derhalve wordt er geen aanvullend onderzoek noodzakelijk geacht. 6.2.3 Asfalt Uit de resultaten blijkt dat het aangetroffen asfalt (brokken/granulaat) in de omgeving van de zuidoosthoek van de ringoven (inspectiesleuven A08 en A09) gehalten aan PAK bevat van minder dan 75 mg/kg d.s. (8,1 mg/kg d.s.). Het asfalt kan daarmee als "niet teerhoudend" beschouwd worden. 6.2.4 Toetsing aan de gestelde hypothese De hypothese 'verdachte locatie' voor de gehele locatie, inclusief afzonderlijke deellocaties, blijkt een correcte hypothese te zijn geweest omdat er verontreinigende parameters zijn aangetoond in gehalten boven de betreffende achtergrondwaarde en/of in concentraties boven de betreffende streefwaarde. De hypotheses worden aangenomen. 6.2.5 Toetsing aan de noodzaak tot nader onderzoek Er zijn in de grond en in het grondwater diverse parameters aangetoond in gehalten / concentraties boven de tussenwaarden. Op basis van de Wet bodembescherming vormden deze aanleiding voor het uitvoeren van nader onderzoek.
Behoudens ter plaatse van de voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg en het gedempte deel van het zuidelijke kleigat en de uitzondering ten aanzien van PAK in grondwater zijn de aangetoonde sterke verontreinigingen op basis van het uitgevoerde onderzoek analytisch afgeperkt en bestaat er formeel geen directe aanleiding voor saneren. Zoals ook omschreven bij de visueel waargenomen bijzonderheden in paragraaf 5.2 is ter plaatse van de voormalige bielzenopslag gedeeltelijk sprake van een demping van het zuidelijke kleigat met bodemvreemde materialen (in ieder geval bouw- en sloopafval) en zijn veel boringen gestaakt. Boringen 204, 206 en 207 tonen aan dat vanaf de voormalige bielzenopslag richting het nog aanwezig kleigat tot grote diepte veel dempingsmateriaal aanwezig is bestaande uit asfaltresten, puin, plasticresten, kolengruis, bitumen en/of asbesthoudend materiaal (ter verificatie is analyse uitgevoerd met kenmerk 207-AS-MM-1). De locaties van het tot grote diepte aangetroffen dempingmateriaal bevinden zich binnen de contouren van het voormalige kleigat zoals zichtbaar is op een luchtfoto uit de jaren ‟60. Het is handmatig en machinaal niet gelukt om in het veld inzichtelijk te maken op welke diepte de bodemvreemde bijmengingen ter plaatse van het oude kleigat ophouden.
Volgens bronnen (huidige terreinbeheerder) ligt de einddiepte van de bodemvreemde bijmengingen vermoedelijk rond 10 meter beneden het huidige maaiveld. Indien het gedempte deel van het kleigat echter tot de volledige einddiepte op deze wijze is gedempt kan de einddiepte ook rond 18 m –mv liggen. Op basis van het analytisch grond en grondwateronderzoek zijn naast tal van lichte verontreinigingen enkele matige tot sterke verontreinigingen met PAK, PCB en/of lood aangetoond. De verontreinigingen kennen binnen de begrenzing van de demping een sterk heterogeen karakter. Op basis van het nu uitgevoerde onderzoek, in combinatie met het onderzoek uit 2001, kan gesteld 3 3 worden dat er sprake is van meer dan 25 m sterk verontreinigde grond en meer dan 100 m sterk verontreinigd grondwater (geval van ernstige bodemverontreiniging). Op basis van het onderzoek kan niet geconcludeerd worden of er (plaatselijk) sprake is van meer dan 100 mg/kg d.s. aan asbest. Het bleek, ondanks de toegepaste machinale boortechniek, vanwege obstakels in de ondergrond niet mogelijk om een diepe peilbuis in de kern van de demping te plaatsen. De in 2001 aangetoonde lichte verontreiniging met PAK en cresolen in het grondwater op een diepte van 5 tot 6 m –mv en de sterke verontreiniging met cresolen in de grond rond 4,0 tot 4,5 m -mv zijn hiermee niet geverifieerd/afgeperkt.
De verontreinigingen lijken horizontaal gezien op basis van de uitgevoerde onderzoeken (op analytische en visuele basis) beperkt te blijven tot de demping en de directe omgeving binnen maximaal 5 á 10 meter. Dit is niet overal (in noordelijke en zuidoostelijke richting) analytisch bevestigd.
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
29/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
De grondwaterstroming in de omgeving van de voormalige bielzenopslag en gedeeltelijke demping van het zuidelijke kleigat wordt beïnvloed door de kunstmatig op peil gehouden waterstand in het kleigat. Dit wordt bevestigd door de meest nabij het kleigat geplaatste en droog staande peilbuis 204 (grondwater >2,8 m –mv) en de afwijkend diepere grondwaterstand ter plaatse van peilbuis 206 (3,2 m -mv). Enkele keren per jaar (enigszins afhankelijk van de hoeveelheid neerslag) wordt er water uit het kleigat gepompt voor het handhaven van het gewenste waterpeil. Dit peil is significant lager (enkele meters) dan het grondwaterpeil in de omgeving. Duidelijk is daarmee ook dat de kleibodem een zeer geringe doorlatendheid heeft. Vanwege de slecht doorlatende kleibodem in de omgeving, de aangetoonde grond- en grondwaterkwaliteit van bovenliggende bodemlagen, de aangetoonde grondwaterkwaliteit in 2001 (meer dan 10 jaar na het gedeeltelijk dempen van het kleigat en na circa 7 jaar vanaf het begin van opslag van bielzen) en daarbij de vermoedelijke relatie met het dempingsmateriaal wordt geen significante verspreiding en/of toename van de verontreiniging in de ondergrond vanaf 4,0 m -mv en het diepe grondwater verwacht ten opzichte van de situatie in 2001. In overleg met de gemeente Losser wordt verder afperkend onderzoek niet noodzakelijk geacht.
De plaatselijk matig verhoogd gemeten concentratie barium in het grondwater heeft zeer waarschijnlijk een natuurlijke oorzaak, derhalve wordt er geen aanvullend onderzoek noodzakelijk geacht.
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
30/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
7
EVALUATIE VERONTREINIGINGSSITUATIE
7.1
Aard, oorzaak en omvang van de verontreinigingen
Op de locatie is sprake van vier locaties met sterke verontreinigingen met chemische parameters in grond en/of grondwater (asbest is niet beschouwd in dit hoofdstuk). De aard en oorzaak zijn divers. Het gaat om de deellocaties "sterke PAK-verontreiniging boring 26", "Voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg" (inclusief de hier aanwezige gedeeltelijke demping van het zuidelijke kleigat), "Ringoven" en "Olieverontreiniging". De locaties en verontreinigingen zijn weergegeven op de tekeningen in bijlage 2 t/m 4. "Sterke PAK-verontreiniging boring 26" De sterke verontreiniging met PAK in de bovengrond ter plaatse van boring 26 uit een voorgaand onderzoek (locatie boring 105 huidig onderzoek) houdt zeer waarschijnlijk verband met een geroerde bodemlaag met afwisselend bijmengingen van puin en kolengruis. Er bestaat geen eenduidige relatie tussen het voorkomen van deze bijmengingen en het voorkomen van matige tot sterke PAKverontreinigingen op het terrein. De omvang van deze verontreiniging wordt op basis van het nader onderzoek geschat op circa 12,5 3 2 m sterk verontreinigde grond (circa 25 m x gemiddeld 0,5 m dikke bodemlaag). Het grondwater is op basis van de toetsing sterk verontreinigd met PAK. Deze verontreiniging is buiten beschouwing gelaten op basis van de onderbouwing in subparagraaf 6.2.2.
"Voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg" De matige tot sterke verontreinigingen met lood, PAK en PCB in de boven- en ondergrond en PAK in het grondwater (mogelijk ook cresolen in diepere grondwater) ter plaatse van deellocatie "Voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg" houden verband met het aanwezige dempingmateriaal en/of voormalige bielzenopslag (er kan geen eenduidige relatie worden gelegd). Er dient daarnaast rekening te worden gehouden met mogelijke en plaatselijke sterke verontreinigingen met asbest. Voor het bepalen van de omvang wordt de verontreiniging opgedeeld in grond en grondwater en het terrein ter plaatse van de voormalige bielzenopslag binnen en buiten de contouren van de demping van het kleigat. Grond Uitgaande van een einddiepte van het stortmateriaal van circa 10 m -mv wordt de omvang van deze 3 verontreiniging op basis van het nader onderzoek geschat op minimaal 6.000 m sterk verontreinigde 2 grond met bodemvreemde bijmengingen/stortmateriaal (circa 20 x 30 m = 600 m x aangenomen 10 m dikke bodemlaag). Buiten de contouren van het kleigat is op analytische basis een sterke verontreiniging met PCB in de bovengrond aangetoond. Daarnaast zijn in de bovengrond matige verontreinigingen met PAK aangetoond. In combinatie met de visuele waarnemingen kunnen hier tot gemiddeld circa 1,0 m -mv sterke verontreinigingen worden verwacht.
Uitgaande van een oppervlakte van circa 15 x 15 m = 225 2 3 m betekend dit een omvang van circa 225 m sterk verontreinigde grond. Grondwater Het freatisch grondwater is naar verwachting sterk verontreinigd met PAK over een oppervlakte van 2 circa 60 x 15 m = 900 m . Uitgaande van een gemiddelde einddiepte van de sterke grondwaterverontreiniging van circa 5,0 m -mv en een gemiddelde grondwaterstand van circa 2,0 m 3 mv is er sprake van circa 2.700 m sterk met PAK verontreinigd grondwater. "Ringoven" Ter plaatse van de ringoven speelt zeer waarschijnlijk de productie van de bakstenen een rol bij de spotsgewijs aangetoonde sterke verontreiniging met nikkel in de bovengrond. Op de rest van het terrein zijn geen verontreinigingen met nikkel aangetoond.
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
31/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
3
De omvang van deze verontreiniging wordt op basis van het nader onderzoek geschat op circa 24 m 2 sterk verontreinigde grond (circa 3x 5 x 2,5 m = circa 40 m x gemiddeld 0,6 m dikke bodemlaag). Het grondwater is op basis van de toetsing sterk verontreinigd met PAK. Deze verontreiniging is buiten beschouwing gelaten op basis van de onderbouwing in subparagraaf 6.2.2.
"Olieverontreiniging" Het is onbekend waardoor de sterke olieverontreiniging ter plaatse van inspectiegat/boring A13 is veroorzaakt. Er bestaat geen directe relatie tussen de hier bekende activiteiten en deze verontreiniging. 3 De omvang wordt op basis van het nader onderzoek geschat op circa 16 m sterk verontreinigde 2 grond (circa 4 x 4 m = circa 16 m x gemiddeld 1,0 m dikke bodemlaag). De omvang van het sterk 3 2 verontreinigde grondwater wordt geschat op maximaal circa 60 m (circa 5 x 5 m = circa 25 m x gemiddeld 2,2 m dikke bodemlaag). Vanwege de historie van de (bedrijfs)locatie en de geschiedenis van de verschillende verdachte deellocaties wordt voor alle aangetoonde sterke verontreinigingen aangenomen dat het gevallen betreffen die vóór 1987 zijn ontstaan. Behoudens ter plaatse van het gedeeltelijk gedempte zuidelijke kleigat (volgens mondelinge informatie oud-medewerker steenfabriek demping in jaren '70 en '80) is dit niet direct te controleren op 'harde informatie' over de uitgevoerde activiteiten op het terrein. 7.2
Ernst van de verontreinigingen
Omdat ter plaatse van de "Voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg" het volumecriterium van 25 3 3 m boven interventiewaarde verontreinigde grond en 100 m boven interventiewaarde verontreinigd grondwater wordt overschreden, is hier conform de Wet bodembescherming sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging. 3
Omdat ter plaatse van de overige deellocaties het volumecriterium van 25 m boven interventiewaarde 3 verontreinigde grond en/of 100 m boven interventiewaarde verontreinigd grondwater niet wordt overschreden, is hier conform de Wet bodembescherming geen sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging. 7.3
Spoedeisendheid
Als sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging moet op basis van een beoordeling van de actuele humane, ecologische en/of verspreidingsrisico‟s worden bepaald of een bodemsanering met spoed dient te worden uitgevoerd. Deze beoordeling dient plaats te vinden aan de hand van het “saneringscriterium” zoals vastgelegd in de Circulaire bodemsanering 2009. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de webapplicatie Sanscrit (www.sanscrit.nl). In eerste instantie dient een standaard risicobeoordeling te worden uitgevoerd. Indien daaruit geen onaanvaardbare risico‟s blijken, is een spoedige sanering niet noodzakelijk. Indien wel onaanvaardbare risico‟s blijken kan ervoor worden gekozen een locatiespecifieke risicobeoordeling uit te voeren. Daarvoor wordt meer gebruik gemaakt van metingen in plaats van berekeningen. Indien ook hieruit onaanvaardbare risico‟s blijken, dient een sanering met spoed te worden uitgevoerd. Voor de verontreinigingssituatie ter plaatse van de deellocatie "Voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg", inclusief de demping van het zuidelijke kleigat, is vooralsnog geen officiële risicobeoordeling uitgevoerd. Op basis van de aard en ouderdom van de verontreiniging, de kleiige bodemopbouw en het huidige gebruik van de locatie zijn niet direct humane, ecologische, en/of verspreidingsrisico's te verwachten.
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
32/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
8
SAMENVATTING, CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN
In opdracht van de gemeente Losser en in samenwerking met Roelofs Advies en Ontwerp B.V. is door Envita Almelo B.V. een verkennend en actualisatie bodemonderzoek uitgevoerd op een locatie gelegen aan Oldenzaalsestraat 104 en Smuddeweg in Losser (gemeente Losser). Naar aanleiding van aangetoonde matige/sterke bodemverontreinigingen met PAK, fenolen en zware metalen is tevens nader bodemonderzoek uitgevoerd conform NTA 5755. Naast het bodemonderzoek gericht op 'chemische parameters' is tevens een verkennend bodemonderzoek asbest door Envita uitgevoerd. De resultaten hiervan zijn gepresenteerd in een separate rapportage ("Verkennend onderzoek asbest terrein "Steenfabriek de Werklust" aan de Oldenzaalsestraat 104 en Smuddeweg in Losser", kenmerk: 202756-10/R02 d.d. 22 april 2013). Aanleiding en doel Aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen transactie van de locatie. Het doel van het verkennend en actualisatie bodemonderzoek is om middels het bepalen van de actuele bodemkwaliteit vast te stellen of de locatie geschikt is voor het beoogde gebruik en of er als gevolg van een eventuele bodemverontreiniging consequenties zijn voor de voorgenomen transactie. Hierbij zijn naast eerder onderzochte terreindelen/locaties ook niet eerder onderzochte verdachte deellocaties onderzocht.
Het nader bodemonderzoek richt zich op het vaststellen van de aard, mate en omvang van de sterke verontreinigingen. Wettelijk kader De veldwerkzaamheden zijn conform BRL SIKB 2000 uitgevoerd, behalve de bemonstering van het grondwater ter plaatse van peilbuis 605. Vanwege de spoedeisendheid is in afwijking van de norm het grondwater direct na plaatsing bemonsterd (voor een analyse minerale olie en BTEXN) in plaats van na 7 dagen. Deze afwijking is dermate gering dat desondanks een representatief beeld van de bodemkwaliteit is verkregen. Strategie Verkennend onderzoek Ter plaatse van de deellocaties "Ringoven" en "Bielzenopslag naast droogloods" is de locatie verkennend onderzocht conform respectievelijk de onderzoeksstrategie voor een verdachte locatie, diffuse bodembelasting, heterogeen verdeelde verontreiniging op schaal van monsterneming (VEDHE) en de onderzoeksstrategie voor verdachte locatie met een plaatselijke bodembelasting met een duidelijke verontreinigingskern (VEP). Nader onderzoek Het nader onderzoek is uitgevoerd conform de strategie "Onderzoek naar de aard en omvang van bodemverontreiniging” (NTA 5755). Resultaten en interpretatie "Sterke PAK-verontreiniging boring 26" De grondmonsters voor de horizontale en verticale afperking van de sterke PAK-verontreiniging zijn ten hoogste licht verontreinigd met PAK. De PAK-verontreiniging in grond is voldoende afgeperkt.
Op basis van de toetsing en rekening houdende met de toelichting/uitzonderinsregeling onder bovenstaande tabel is er formeel sprake van een sterke verontreiniging (overschrijding van de interventiewaarde) voor PAK in het grondwater. Gezien de aard van de verontreiniging, de geringe concentraties en de werking van de uitzonderingsregeling zoals weergegeven onder de tabel is in overleg met de gemeente Losser besloten om geen vervolgonderzoek uit te voeren. Dit besluit wordt kracht bij gezet door het feit dat er in de grond rond het grondwaterniveau geen overschrijding voor PAK is aangetoond ten opzichte van de toetsingwaarden.
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
33/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
Daarnaast kan op basis van de bekende (afperkende) toetsingresultaten van grond worden aangenomen dat in de kern de hoogste concentraties in het grondwater aanwezig zijn en de concentraties naar verwachting reeds op geringe afstand zullen afnemen tot concentraties onder de tussenwaarde. "Voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg" inclusief demping zuidelijk kleigat Ter plaatse van de voormalige bielzenopslag is gedeeltelijk sprake van een demping met bodemvreemde materialen (hoofdzakelijk bouw- en sloopafval) en zijn veel boringen gestaakt. Boringen 204, 206 en 207 tonen duidelijk aan dat vanaf de voormalige bielzenopslag richting het nog aanwezig kleigat tot grote diepte ook veel dempingsmateriaal aanwezig is bestaande uit asfaltresten, puin, plasticresten, kolengruis, bitumen en asbesthoudend materiaal. De locaties van het tot grote diepte aangetroffen dempingmateriaal bevinden zich binnen de contouren van het voormalige kleigat. Op basis van het analytisch grondonderzoek zijn naast tal van lichte verontreinigingen (o.a. cresolen) enkele matige tot sterke verontreinigingen met PAK, PCB en lood aangetoond. De verontreinigingen kennen binnen de begrenzing van de demping een sterk heterogeen karakter. Het is niet eenduidig vast te stellen of en waar de verontreinigingen gerelateerd kunnen worden aan het dempingsmateriaal dan wel de voormalige bielzenopslag.
Op basis van de toetsing blijkt sprake van een overschrijding van de tussen- en interventiewaarde voor PAK. Voor deze verontreinigingen met PAK kan de uitzonderingsregeling zoals omschreven onder de tabel niet worden gehanteerd. Daarnaast zijn ook in de grond rond en onder het grondwaterniveau matige tot sterke verontreinigingen met PAK aangetoond. Naast licht tot sterk verhoogde concentraties PAK in het grondwater zijn licht verhoogde concentraties gemeten voor barium, cadmium, zink en DCE welke eveneens gerelateerd kunnen worden aan de demping en/of de voormalige bielzenopslag. Opgemerkt wordt dat barium en zink regelmatig in natuurlijk verhoogde achtergrondconcentraties aanwezig zijn. Tijdens het onderzoek in 2001 is op een diepte van 5,0 tot 6,0 m -mv een lichte verontreiniging met cresolen in het grondwater aangetoond. Deze diepte is tijdens onderhavig onderzoek niet bereikt en de destijds geplaatste peilbuis is niet teruggevonden, waardoor er geen actualisatie/verificatie heeft kunnen plaatsvinden. In het freatisch grondwater (circa 1,5 tot 3,2 m -mv, diepte van de grondwaterstand snel toenemend richting het kleigat) zijn geen verontreinigingen met cresolen aangetoond. "Ringoven" De bovengrond ter plaatse van de ringoven blijkt overwegend licht tot matig en plaatselijk sterk verontreinigd met nikkel. De ondergrond blijkt niet verontreinigd te zijn met nikkel.
Deze verontreiniging kan gerelateerd worden aan de activiteiten in de oven. Verder afperkend onderzoek wordt daarom niet noodzakelijk geacht. Op basis van de toetsing en rekening houdende met de toelichting/uitzonderinsregeling onder bovenstaande tabel is er formeel sprake van een sterke verontreiniging (overschrijding van de interventiewaarde) voor PAK in het grondwater. Gezien de aard van de verontreiniging, de geringe concentraties, de werking van de uitzonderingsregeling zoals weergegeven onder de tabel en de resultaten van het grondwateronderzoek rondom de ringoven is in overleg met de gemeente Losser besloten om geen vervolgonderzoek uit te voeren. Het blijkt dat de sterke verontreiniging met nikkel in de grond niet heeft geleidt tot een verontreiniging met nikkel in het grondwater. "Voormalige bielzenopslag naast droogloods" Behoudens een licht verhoogd gehalte minerale olie in de bovengrond zijn er geen verontreinigingen in de grond aangetoond. In het grondwater is een licht verhoogde concentratie gemeten voor xylenen, welke geen aanleiding vormt voor vervolgonderzoek. Mogelijk bestaat er een relatie tussen de licht verhoogde concentratie xylenen en de voormalige bielzenopslag.
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
34/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
"Voormalige olieopslag in trafogebouw" Ter plaatse van de traforuimte met voormalige olieopslag is in de grond analytisch geen verontreiniging met minerale olie en/of BTEXN aangetoond. In het grondwater zijn geen verhoogde concentraties minerale olie en BTEXN gemeten. "Olieverontreiniging" De grondmonsters voor de horizontale en verticale afperking van de sterke verontreiniging met minerale olie zijn 'schoon'. In het grondwater ter plaatse van peilbuis A13 is een sterk verhoogde concentratie voor minerale olie en BTEXN gemeten. Het grondwater uit de stroomafwaarts geplaatste peilbuis 605 blijkt licht verontreinigd met xylenen. De sterke verontreiniging met minerale olie in het grondwater kan gerelateerd worden aan de aangetoonde sterke verontreiniging in de grond en blijft beperkt tot de directe omgeving van boring A13. Conclusie Grond en grondwater Op de locatie is sprake van vier locaties met sterke verontreinigingen met chemische parameters in grond en/of grondwater (asbest is niet beschouwd in het kader van onderhavig onderzoek). Het gaat om de deellocaties "sterke PAK-verontreiniging boring 26", "Voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg" (inclusief de hier aanwezige gedeeltelijke demping van het zuidelijke kleigat), "Ringoven" en "Olieverontreiniging".
Vanwege de historie van de (bedrijfs)locatie en de geschiedenis van de verschillende verdachte deellocaties wordt voor alle aangetoonde sterke verontreinigingen gesteld dat het gevallen betreffen die vóór 1987 zijn ontstaan. In de rapportage van het bodemonderzoek uit 2001 is gesteld dat er sprake is van een zorgplichtgeval ten aanzien van de destijds aangetoonde lichte tot sterke bodemverontreinigingen met PAK en cresolen ter hoogte van de voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg. Op basis van het huidige onderzoek wordt gesteld dat er geen eenduidige relatie bestaat tussen de aanwezige verontreinigingen en de bielzenopslag. Omdat er overwegend sprake is van verontreinigingen met zware metalen, minerale olie, PAK en PCB (variërend van lichte tot sterke verontreinigingen) en gezien de aard van de waargenomen bodemvreemde bijmengingen in het dempingsmateriaal lijkt het aannemelijk dat voornamelijk het dempingsmateriaal de bron van alle verontreinigingen vormt. Omdat ter plaatse van de "Voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg" het volumecriterium van 25 3 3 m boven interventiewaarde verontreinigde grond en 100 m boven interventiewaarde verontreinigd grondwater wordt overschreden, is hier conform de Wet bodembescherming sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging. 3
Omdat ter plaatse van de overige deellocaties het volumecriterium van 25 m boven interventiewaarde 3 verontreinigde grond en/of 100 m boven interventiewaarde verontreinigd grondwater niet wordt overschreden, is hier conform de Wet bodembescherming geen sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging. Asfalt Uit de resultaten blijkt dat het aangetroffen asfalt (brokken/granulaat) in de omgeving van de zuidoosthoek van de ringoven (inspectiesleuven A08 en A09) gehalten aan PAK bevat van minder dan 75 mg/kg d.s. (8,1 mg/kg d.s.). Het asfalt kan daarmee als "niet teerhoudend" beschouwd worden.
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
35/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
Aanbevelingen Omdat ter plaatse van de voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg en de hier aanwezige 3 demping van het zuidelijke kleigat het volumecriterium van 25 m boven interventiewaarde verontreinigde grond wordt overschreden, is hier conform de Wet bodembescherming sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging. Dit houdt in dat er conform de Wet bodembescherming aanleiding is voor het uitvoeren van aanvullend onderzoek en/of sanerende maatregelen. Hoewel er sprake is van een geval van ernstige verontreiniging ter plaatse van de voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg en de hier aanwezige demping van het zuidelijke kleigat, hoeft een bodemsanering op grond van de afwezigheid van actuele risico's niet met spoed te worden gesaneerd. Dit betekent dat op grond van de Wet bodembescherming door het bevoegd gezag geen bodemsanering kan worden opgelegd. Het is echter niet toegestaan handelingen te verrichten waarbij de bodemverontreiniging wordt verplaatst of verminderd zonder dit voorafgaand te melden aan het bevoegd gezag Wet bodembescherming. Opgemerkt wordt dat er geen officiële risicobeoordeling middels het hiervoor beschikbare programma Sanscrit is uitgevoerd. Omdat er ten aanzien van de overige sterke verontreinigingen géén sprake is van een geval van ernstige verontreiniging, is sanering op grond van de Wet bodembescherming niet noodzakelijk.
Indien desondanks sanering toch gewenst is, wordt aanbevolen een plan van aanpak op te stellen waarin de sanering wordt beschreven en dit plan ter goedkeuring aan het bevoegd gezag te overleggen alvorens met de uitvoering te starten. In het kader van kostenefficiëntie adviseren wij om vrijkomende grond zoveel mogelijk binnen de onderzoekslocatie te hergebruiken. Indien grond van de locatie vrijkomt, moet er rekening mee worden gehouden dat deze niet zonder meer elders toepasbaar is. Op hergebruik van grond is het Besluit bodemkwaliteit van toepassing. De toepassing van grond elders moet worden gemeld via het “meldpunt bodemkwaliteit” van Agentschap NL. In bepaalde gemeenten kan daarnaast op grond van overgangsbeleid nog grond worden toegepast op basis van de Ministeriële vrijstellingsregeling grondverzet. Deze toepassingen moeten rechtstreeks aan de betreffende gemeente worden gemeld.
rapportnummer 202756-10/ R01 d.d. 22 april 2013
36/35
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
BIJLAGE 1 Regionale ligging onderzoekslocatie
rapportnummer 202756-10/R01
Omgevingskaart
Klantreferentie: 202756-10
0m
125 m
Deze kaart is noordgericht.
625 m
Schaal 1: 12500
Hier bevindt zich Kadastraal object LOSSER H 3395 Oldenzaalsestraat 104, 7581 PW LOSSER © De auteursrechten en databankenrechten zijn voorbehouden aan de Topografische Dienst Kadaster.
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
BIJLAGE 2 Tekening met situering deellocaties
rapportnummer 202756-10/R01
Legenda
18 TR
stichting de Werklust sterke PAK- verontreiniging boring 26 voormalige bielzenopslag aan de Smuddeweg ringoven voormalige bielzenopslag naast droogloods voormalige olie opslag in travogebouw plaatselijk over het terrein verspreid "bloemenbult" grond zuidelijk kleigat
5
noordelijk kleigat olieverontreiniging voormalige / gedempte sloot contour zuidelijk kleigat (situatie 1969) ligging gedempte sloot demping 8
g we
de
ud Sm 6
3
123 121 110 108
2
9
104 106 TR
5 2a
119
Old
en
zaa
lse str a
60
100 meters
102 100
at
117
20
3
0
4
40
80
115
Titel:
96
113
Projectnaam:
Project:
Oss
eple in
202756-10
BBR
Opdrachtgever :
Old e
nza
O:\doc\opdracht\202756-10\Tekeningen\202756-10_V5 bijlage 2.dwg
Formaat:
2
A3
94
Gecontroleerd : Getekend :
109 107
Bijlage:
alse
stra
at
X:
264468
Y:
476969
Schaal:
Roelofs Advies en Ontwerp B.V.
1:2000
Datum:
ingenieursbureau voor bodem water en milieu Envita Almelo B.V. Einsteinstraat 12a, 7601 PR Almelo
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
BIJLAGE 3 a/b: Tekening met situering boringen en peilbuizen
rapportnummer 202756-10/R01
Legenda boring 3
peilbuis sleuf onderzoekslocatie kadastraal nummer (gemeente ...)
102 101
104
105
puin
s17 106
104
huisnummer
402
103
s16
401 404
403 s15
s14
604 A13 603
605 601 602
6A
306 305 307 110
304
108
308 303
301
104
501
302 106 TR
1A
5
7.5
22.5
37.5 meters
Old
en zaa lse str
3
Titel:
t
30
Project:
202756-10
100
Gecontroleerd : Getekend : 115
O:\doc\opdracht\202756-10\Tekeningen\202756-10_V6 bijlage 3.dwg
Projectnaam:
15
Bijlage:
Formaat:
3A
A3
102
aa
117
0
BBR
Opdrachtgever :
X:
264430
Y:
476961
Schaal:
Roelofs Advies en Ontwerp B.V.
1:750
Datum:
ingenieursbureau voor bodem water en milieu Envita Almelo B.V. Einsteinstraat 12a, 7601 PR Almelo
204 115a 206a 203a
203c
206
206b
207
203
8
203B
202
205a 202a 205 109a
201
201B 201c
110a
ud
Sm g
we
de 6
Legenda boring peilbuis kadastraal nummer (gemeente Losser) onderzoekslocatie 8
5
huisnummer
15
25 meters
puin
0
boring gestaakt Titel:
Projectnaam:
10
20
Project:
202756-10
Gecontroleerd : Getekend :
BBR
Opdrachtgever : O:\doc\opdracht\202756-10\Tekeningen\202756-10_V6 bijlage 3.dwg
X:
264506
Y:
477152
Schaal:
Roelofs Advies en Ontwerp B.V.
1:500
Datum:
Bijlage:
Formaat:
3B
A3
ingenieursbureau voor bodem water en milieu Envita Almelo B.V. Einsteinstraat 12a, 7601 PR Almelo
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
BIJLAGE 4 a/b: Tekening met situering boringen en peilbuizen en verontreinigingen in grond (a) en grondwater (b)
rapportnummer 202756-10/R01
5
Legenda grond niet geanalyseerd
204 206a 203c 203a 206 206b 203 207 202 205a 203B 202a 109a 205b 110a 201B
115a
gehalte > achtergrondwaarde gehalte > tussenwaarde gehalte > interventiewaarde
8
g we de ud Sm
boring peilbuis
201
201c
onderzoekslocatie kadastraal nummer (gemeente Losser) 104
huisnummer globale contour zuidelijk kleigat, situatie 1969 (gedeeltelijk gedempt) locaties "bloemenbult" grond 6
demping
3
101
102 105
106
104 103
s17 402 s16
401 404
403 s15 s14
604 A13 603 6A
306
605 601 602
305 307 110
304
108
308
10
303 501
50 meters
0
302
106 TR
30
9
301
104
Titel:
Projectnaam:
20
40
Project:
Bijlage:
Formaat:
4A
A2
1A
202756-10 5 2a 119
Gecontroleerd : Getekend :
Old en zaa
3
BBR
Opdrachtgever :
lse str
aa
t
X:
264448
Y:
476963
Schaal:
Roelofs Advies en Ontwerp B.V.
1:1000
Datum:
ingenieursbureau voor bodem water en milieu Envita Almelo B.V. Einsteinstraat 12a, 7601 PR Almelo
5
Legenda grond niet geanalyseerd
115a
gehalte > achtergrondwaarde gehalte > tussenwaarde gehalte > interventiewaarde
206b 8
202a g we de ud Sm
peilbuis onderzoekslocatie
110a 201
kadastraal nummer (gemeente Losser) 104
huisnummer demping globale contour zuidelijk kleigat, situatie 1969 (gedeeltelijk gedempt) 6
3
105 401
605 A13 6A
110 108
10 501
30
50
9
301
104
meters
0
106 TR
Titel:
Projectnaam:
20
40
Project:
Bijlage:
Formaat:
4B
A2
1A
202756-10 5 2a 119
Gecontroleerd : Getekend :
Old en zaa
3
BBR
Opdrachtgever :
lse str
aa
t
X:
264468
Y:
476966
Schaal:
Roelofs Advies en Ontwerp B.V.
1:1000
Datum:
ingenieursbureau voor bodem water en milieu Envita Almelo B.V. Einsteinstraat 12a, 7601 PR Almelo
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
BIJLAGE 5 Bodemprofielbeschrijvingen
rapportnummer 202756-10/R01
Verkennend en nader bodemonderzoek terrein "Steenfabriek de Werklust" in Losser
rapportnummer 202756-10/R01
Meetpunt: S14
Meetpunt: S15
Datum meting: 6-3-2013 Boormeester: R.F.A. Rieschke Peilen in cm t.o.v. referentievlak
Datum meting: 6-3-2013 Boormeester: R.F.A. Rieschke Peilen in cm t.o.v. referentievlak 0
0
gazon Zand, matig fijn, matig siltig, matig humeus, sporen puin, bruinzwart
0
0
1
2
50
-50
Klei, sterk zandig, licht geelgrijs
100
-100
gazon Zand, matig fijn, matig siltig, matig humeus, sporen puin, bruinzwart
-50
-100 110
1
120
Klei, sterk zandig, resten planten, grijsblauw Zand, matig fijn, matig siltig, bruingrijs
140
Meetpunt: S16
Meetpunt: S17
Datum meting: 8-3-2012 Boormeester: R.F.A. Rieschke Peilen in cm t.o.v. referentievlak
Datum meting: 8-3-2012 Boormeester: R.F.A. Rieschke Peilen in cm t.o.v. referentievlak 0
0
gazon Zand, matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak puinhoudend, bruinzwart
1
gazon Zand, matig fijn, matig siltig, matig humeus, sporen puin, bruinzwart
1
50
-50
0
0
Zand, matig fijn, matig siltig, sporen puin, bruinbeige
2
50
-50
Zand, matig fijn, matig siltig, bruinbeige
2 70
75
3 100
-100
Zand, matig fijn, matig siltig, zwak humeus, resten planten, sporen puin, donkerbruin
Zand, matig fijn, matig siltig, lichtgrijs 3 -100
140
4 -150
Projectlocatie:
Steenfabriek Losser
Opdrachtgever: Roelofs
150
Projectcode: 202756-10 Pagina: 1 / 16
Zand, matig fijn, matig siltig, bruingeel
Meetpunt: 601
Meetpunt: 602
Datum meting: 21-3-2013 Boormeester: T.G.A. Veldhuis Peilen in cm t.o.v. referentievlak
Datum meting: 21-3-2013 Boormeester: T.G.A. Veldhuis Peilen in cm t.o.v. referentievlak 0
0
1
gras Zand, matig fijn, zwak siltig, uiterst puinhoudend, resten ijzer, zwak kolengruishoudend, zwak houthoudend, geen olie-water reactie, bruinrood
50
-50
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, sporen puin, geen olie-water reactie, grijsbruin, klei brokjes
2
0
0
gras Zand, matig fijn, matig siltig, zwak humeus, zwak puinhoudend, geen olie-water reactie, grijsbruin, klei brokjes
1
-50 2 80
90
Zand, matig grof, zwak siltig, geen olie-water reactie, lichtbruin
-100
Zand, matig grof, zwak siltig, geen olie-water reactie, lichtbruin
3 100
-100
Klei, sterk zandig, matig roesthoudend, geen olie-water reactie, oranjegrijs
3 120
Klei, sterk zandig, matig roesthoudend, geen olie-water reactie, oranjegrijs
4 150
-150
4
150
-150
Meetpunt: 603
Meetpunt: 604
Datum meting: 21-3-2013 Boormeester: T.G.A. Veldhuis Peilen in cm t.o.v. referentievlak
Datum meting: 21-3-2013 Boormeester: T.G.A. Veldhuis Peilen in cm t.o.v. referentievlak 0
0 1
30
2 50
-50
gras Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, sterk puinhoudend, matig koolashoudend, zwak sintelhoudend, zwak plastichoudend, geen olie-water reactie, grijsbruin, asbest verdacht plaatje Geen olie-water reactie, neutraalrood, gebroken puin met slakken
0
0 1
gras Zand, matig fijn, zwak siltig, uiterst puinhoudend, brokken asfalt, geen olie-water reactie, roodbruin, brokken puin
30
Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, sterk puinhoudend, uiterst houtskoolhoudend, geen olie-water reactie, zwartbruin
2 -50 60
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, zwak puinhoudend, geen olie-water reactie, zwartgrijs, klei brokjes
3
Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen puin, geen olie-water reactie, donkergrijs
3 90
-100
Zand, matig grof, zwak siltig, geen olie-water reactie, lichtbruin
-100 4
4 120
Klei, sterk zandig, sterk roesthoudend, geen olie-water reactie, oranjegrijs
5
130
5 150
-150
Projectlocatie:
Steenfabriek Losser
Opdrachtgever: Roelofs
150
-150
Projectcode: 202756-10 Pagina: 2 / 16
Klei, matig zandig, matig roesthoudend, geen olie-water reactie, oranjegrijs
Meetpunt: 605
Meetpunt: A13
Datum meting: 28-3-2013 Boormeester: T.G.A. Veldhuis Peilen in cm t.o.v. referentievlak
Datum meting: 7-3-2012 Boormeester: R.F.A. Rieschke Peilen in cm t.o.v. referentievlak 0
0
gras Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, uiterst puinhoudend, geen olie-water reactie, donkerbruin
0
0
gazon Zand, matig fijn, matig siltig, zwak humeus, uiterst puinhoudend, sporen slakken, sporen afval, geen olie-water reactie, bruinrood
1
50
-50
Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen puin, geen olie-water reactie, lichtbruin
50
-50
Zand, matig fijn, matig siltig, zwak humeus, zwak puinhoudend, matige olie-water reactie, matige oliegeur, grijszwart
2 80
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, matige olie-water reactie, matige oliegeur, donkergrijs
3 -100
-100
4
140 150
-150
Klei, sterk zandig, geen olie-water reactie, beigegrijs
Klei, sterk zandig, zwakke olie-water reactie, lichtgrijs
-150 160
Klei, sterk zandig, geen olie-water reactie, lichtgrijs
5
-200
-200
250
-250
Projectlocatie:
Steenfabriek Losser
Opdrachtgever: Roelofs
250
-250
Projectcode: 202756-10 Pagina: 3 / 16
Meetpunt: 1A
Meetpunt: 6A
Datum meting: 19-12-2012 Boormeester: T.G.A. Veldhuis Peilen in cm t.o.v. referentievlak
Datum meting: 19-12-2012 Boormeester: T.G.A. Veldhuis Peilen in cm t.o.v. referentievlak 0
0
gras Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, uiterst puinhoudend, matig kolengruishoudend, roodbruin
50
-50
Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, zwak puinhoudend, zwak kolengruishoudend, bruinzwart
100
-100
Klei, zwak zandig, beigegrijs, slappe klei
0
0
puin Gebroken puin met grote brokken puin
-50 60
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, zwak puinhoudend, zwartbruin
100
-100
-150
-150
-200
-200
-250
-250
Klei, zwak zandig, zwak roesthoudend, beigegrijs
200
Klei, matig zandig, lichtgrijs, slappe klei
280
Klei, zwak zandig, donkergrijs -300
350
-350
Projectlocatie:
300
-300
Steenfabriek Losser
Opdrachtgever: Roelofs
Klei, zwak zandig, donkergrijs
350
-350
Projectcode: 202756-10 Pagina: 4 / 16
Meetpunt: 301
Meetpunt: 302
Datum meting: 8-1-2013 Boormeester: G.M. Visschedijk Peilen in cm t.o.v. referentievlak
Datum meting: 8-1-2013 Boormeester: G.M. Visschedijk Peilen in cm t.o.v. referentievlak 0