CConstaterende datLoon op Zand
Koppel je AI →
Document · PDF

[Vervallen] Jaarstukken 2025 incl. erratum - Definitief 04-06-2026

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente Loon op ZandBij agendapunt: Raadsvoorstel Jaarstukken 202535.109 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

25

Onze speerpunten De doorontwikkeling van onze wijkteams richting Sterke Lokale Teams Doel Organiseren van voorliggende hulp en ondersteuning in de Sterke Lokale Teams. Inhoud

Resultaat

Binnen Loon op Zand zijn we ervan overtuigd dat de huidige systematiek waarbij we nadrukkelijk inzetten op specialistische maatwerkvoorzieningen niet houdbaar en passend is. Ook de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming schrijft gemeenten voor meer verantwoordelijk te worden voor het bieden van (lichte) hulp. Door het snel en laagdrempelig bieden van hulp beogen we verdere belasting en escalatie te voorkomen. We zetten hiermee in op het voorkomen van specialistische hulpverlening, bureaucratie en wachttijden. Ook voorzien we hiermee deels in de functie van een scheidingsloket. Door middel van vroegsignalering, preventie (informatie, psycho-educatie, voorlichting, consultatie en advies) en bewustwording van inwoners/ouders vergroten dragen we bij aan optimalisatie van veiligheid en ontwikkelingskansen van het kind. Met ingang van 1 april is de pilot Sterk Lokaal Team gestart. In 2025 begeleidden en coachten inwonersondersteuners met name jeugd en gezin, boden maatschappelijke activeringscoaches begeleiding en coaching aan voornamelijk bijstandsgerechtigden, en verbonden wijkregisseurs organisaties, verenigingen, stichtingen en inwoners met elkaar voor het opzetten van collectieve initiatieven. In 2026 beogen we de expertises uit te breiden binnen het team.

Uitbreiding opbouw werk Doel Inhoud

Opbouwwerk organiseren in de samenleving die bijdraagt aan de opgaven. Opbouwwerk draagt in grote mate bij aan het bevorderen van sociale gelijkheid, het versterken van de samenleving en het creëren van een meer veerkrachtige en inclusieve samenleving. Het bevorderen van sociale cohesie, inclusie en het verminderen van sociaal isolement draagt bij aan het welzijn van individuen en gemeenschappen. Dit kan zich uiten in een verbeterde geestelijke gezondheid, hogere mate van tevredenheid met het leven en verhoogd gevoel van verbondenheid. Dit zien we als fundament van de beweging van Sterke gemeenschappen en daarmee indirect van de toegang, omdat een preventieve inzet ook een afname van geïndiceerde zorg oplevert. Daarnaast wordt een solide en ondersteunende opvoedkundige omgeving gecreëerd. We verwachten minimaal een gelijk rendement te creëren als de investeringskosten.

Resultaat

De inzet van accommodatiegebonden sociaal (jongeren)werkers heeft het afgelopen jaar geleid tot intensieve ondersteuning van beheerders, doordat zij als verbindende schakel fungeerden tussen accommodaties, gebruikers, inwoners, de gemeente en samenwerkingspartners. Zij richtten zich op het vergroten van de maatschappelijke impact van de accommodaties als geheel en stimuleerden jongerenwerkers om activiteiten te organiseren op locaties die aansluiten bij de behoeften van jeugd, ook buiten de traditionele jongerenaccommodaties. Deze inzet heeft geleid tot professionalisering van de activiteitenorganisatie en een efficiënter gebruik van ruimten, planning en financiële middelen.

Verhogen budget voor maatschappelijk werk gericht op uitbreiding individuele en collectieve hulp Doel Mogelijkheden en aanbod van het maatschappelijk werk nadrukkelijker benutten. Inhoud

Algemeen maatschappelijk werk draagt maatschappelijk bij door het bevorderen van welzijn, het verminderen van sociale problemen en het versterken van de sociale cohesie. Dit dient eraan bij te dragen dat er minder individuele maatwerkvoorzieningen af worden

26

gegeven. Tevens beogen we hiermee de wachttijden van onze inwoners op ondersteuning te verminderen. Zeker wanneer het ‘lichtere’ hulpvragen betreft kan hier vanuit het maatschappelijk werk op in worden gezet. Specifiek kunnen we door uitbreiding van het aantal beschikbare uren voor maatschappelijk werk, de opdracht bij Farent wegleggen om meer collectief aanbod te organiseren, passend bij de problematiek die veel speelt en die binnen het lokale team wordt gesignaleerd. Tevens organiseren we hiermee een scheidingsloket. Vanuit dit loket organiseren we advies en consultatie. Dit kan aan zowel professionals en vrijwilligers gegeven worden en is onderdeel van een regionaal netwerk. Resultaat

Deze opdracht was in 2025 uitgezet bij Farent. Als onderdeel van de Pilot Sterk Lokaal Team leverden zij enkele maanden begeleiding op het gebied van opvoedondersteuning en echtscheidingsproblematiek. Met de huidige ontwikkelingen in de positionering van het Sterk Lokaal Team zagen we dat we expertise verschoven van voorliggende ondersteuning (trede 2) naar begeleiding en coaching (trede 3). Om de tredenstructuur zuiver te houden, zetten we dit speerpunt niet langer voort.

Extra inzet van schoolmaatschappelijk werk Doel Inhoud

Versterken van de eigen kracht van kinderen en jongeren Veelvuldig is bewezen dat maatschappelijk rendement terug is te vinden in verbeterde leerresultaten en schoolervaringen. Door te voorzien in individuele begeleiding, counseling, en ondersteuning bij sociale en emotionele uitdagingen, kunnen schoolmaatschappelijk werkers het welzijn van leerlingen bevorderen. Door te investeren in de sociale en emotionele ontwikkeling van kinderen dragen we waar mogelijk hieraan vroegtijdig bij. Buiten de huidige inzet vanuit het schoolmaatschappelijk werk zien we mogelijkheden om hier nadrukkelijker op in te zetten. Hiermee beogen we onder andere het aantal jeugdigen in specialistische jeugdhulp te beïnvloeden. We stellen daarom voor om in te zetten op een verhoging van het huidige aantal uur plus een volledige dekking. Momenteel is dit namelijk niet beschikbaar voor onze kinderen die in Waalwijk gebruik maken van het onderwijs.

Resultaat

In 2025 is de inzet van Farent uitgebreid binnen het primair onderwijs (PO) en voortgezet onderwijs (VO) scholen in Loon op Zand, het SBO en naar de VO-scholen in Waalwijk. De ervaringen zijn positief: medewerkers van Farent sloten aan bij het wijkteam en vervulden tevens de rol van schoolmaatschappelijk werker, waardoor er korte lijnen en een constructieve samenwerking ontstonden. Op de PO-scholen boden zij kortdurende begeleiding aan kinderen en ouders, gericht op aansluiting bij de leefwereld en het bevorderen van een veilig pedagogisch schoolklimaat. Daarnaast ondersteunden zij het welzijn en de talentontwikkeling van jongeren en fungeerden zij als deskundige partner voor leerkrachten, waarbij afstemming met andere partners zorgde voor een integrale benadering.

Huis van de Wijk-functie binnen Sterke samenleving Doel Het op orde brengen en versterken van het voorliggend veld, vanuit de opgave “Sterke samenleving”, leidt ertoe dat er minder individuele, schaarse zorg geïndiceerd hoeft te worden. Om dit te realiseren heeft iedere kern minimaal één accommodatie met een Huis-vande-Wijk-functie voor ontmoeting en ondersteuning van en door de buurtbewoners, verenigingen en organisaties, zoals de partners van Samenwerken aan de Wijk. In een sterke samenleving ontstaan inclusieve, vitale en veerkrachtige netwerken. De focus ligt op positieve gezondheid en leefbaarheid. Inhoud

Per wijk onderzoeken het wijkteam en de accommodatie gebonden sociaal werker (pilot 2024/ 2025) met de partners van Samen Werken aan de Wijk en inwoners, hoe vraag,

27

Resultaat

collectief aanbod en werkwijze op elkaar af te stemmen, te realiseren en te promoten. In het Wijkgericht Maatschappelijk Accommodatiebeleid benoemen we een beleidskader voor het maatschappelijk rendement, de bouwkundige staat en exploitatie & beheer van maatschappelijke accommodaties en instrumenten/ scenario's om deze doelstellingen te behalen. Na vaststelling (Q1 2025) rollen we scenario's en instrumenten in 2025 en 2026 uit. In de kernen is praktisch invulling gegeven aan Huis‑van‑de‑Wijk‑functies door in elke wijk een laagdrempelige inloop te realiseren waar inwoners met hun hulpvragen terechtkunnen en direct ondersteuning ontvangen. Deze functies hebben geleid tot versterking van het voorliggend veld en betere verbinding tussen inwoners, organisaties en het sociaal domein. Concrete resultaten daarvan zijn zichtbaar in onder andere ‘t Praathoekse in De Gildenbond, het Kiemuur in De Rode Loper en het dinsdagochtendplein in Dorpskamer Loon op Zand. Het Huis van de Wijk-functie wordt onderdeel van het toekomstig accommodatiebeleid. In 2025 heeft de gemeenteraad de scenariokeuze voor dit beleid vastgesteld.

Verstevigen en door ontwikkelen van vrijwilligersbeleid sociaal domein Doel Behouden, versterken en uitbreiden van de vrijwillige inzet in de sociale infrastructuur en het voorliggend veld. Inhoud De inzet van vrijwilligers is essentieel om de zorg betaalbaar te houden en draagt bij aan de participatie van onze bewoners. Vanuit onze organisatie geven wij een impuls aan projecten en initiatieven waar vrijwilligers een rol kunnen spelen. De ondersteuning aan de vrijwilligers besteden wij uit aan de organisatie die daarvoor toegerust is en kan zorgen dat onze vrijwilligers langdurig inzetbaar zijn. Resultaat

Met de uitbreiding van de uren van ContourdeTwern is in 2025 de vrijwillige inzet verstevigd. Zo hebben zij frequenter en actiever contact met vrijwilligers(organisaties) en hebben zij alle verenigingen en stichtingen actief benaderd door telefonisch contact of langs te gaan. Daarnaast is de zichtbaarheid in wijken vergoot, zijn zij aanwezig bij bijeenkomsten en houden zij inloopspreekuren in de Dorpskamer in Loon op Zand. In 2025 hebben er 4 vrijwilligerscafé ’s plaatsgevonden. Tijdens deze momenten staan thema's centraal die door de vrijwilligers(organisaties) zijn aangegeven. Er is ingezet op extra communicatie over het doen van vrijwilligerswerk via social media maar ook door acties. Denk hierbij aan de puzzelactie en de dag van de vrijwilliger. Op de dag van de vrijwilliger werden 150 vrijwilligers bereikt, dit was een verdubbeling ten opzichte van voorafgaande jaren.

Doorontwikkeling van participatiecoaches naar maatschappelijke activeringscoaches Doel Het doel van maatschappelijk activeringscoaches is bijdragen aan de kwaliteit van leven en het mee laten doen in de maatschappij door maatschappelijke activering te faciliteren. Inhoud Maatschappelijke activeringscoaches hebben een toegangsfunctie tot het voorliggende veld en zijn een belangrijke schakel bij het creëren van een sterke samenleving. De maatschappelijke activeringscoach is gericht op het bevorderen van maatschappelijke activatie van in ieder geval langdurig bijstandsgerechtigden. We voldoen hiermee aan de wettelijke verplichting om mensen binnen de Participatiewet maatschappelijk te activeren bij de inwerkingtreding van de Participatiewet in Balans (beoogde inwerkingtreding 1 juli 2025). Maatschappelijke activering kan ook ingezet worden voor inwoners vanuit een inburgeringstraject, inwoners die gebruik maken van een Wmo dagbestedingsvoorziening en andere inwoners die om andere redenen graag geholpen zouden willen worden om maatschappelijk geactiveerd te worden. De maatschappelijke activeringscoach begeleidt inwoners op een laagdrempelige manier met als doel bij te dragen aan de kwaliteit van leven en het mee laten doen in de maatschappij. Om dit te bewerkstelligen is structurele begeleiding en opvolging nodig.

28

Resultaat

In april zijn binnen de Pilot SLT twee maatschappelijke activeringscoaches gestart vanuit de nieuwe werkwijze. Deze coaches hebben zich het afgelopen jaar voornamelijk gefocust op de doelgroep langdurig bijstandsgerechtigden. Door middel van kennismakingsgesprekken, individuele begeleiding en werken vanuit het perspectief van de inwoner, hebben zij inwoners die bijvoorbeeld al jaren thuis zaten en de deur niet uitkwamen geactiveerd gekregen binnen de gemeenschap. Deze inwoners nemen deel aan activiteiten of vervullen zelfs al vrijwilligerswerk.

Samenwerking sociaal domein en medisch domein versterken Doel Inzetten op een verstevigde samenwerking tussen het medische en sociale domein. Inhoud

Gezien het grote belang van de samenwerking tussen het medisch en het sociaal domein investeren en intensiveren we hierin. De complexiteit hieromtrent is groot door het verwijsrecht vanuit artsen. Daarom nemen we de betrokken partijen binnen het medisch domein mee in de landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen. Hierbij valt te denken aan de Hervormingsagenda Jeugd, de regionale inkoop en de lokale opgaven waaraan we werken. Naast het informeren en meenemen van betrokkenen concretiseren we de samenwerking door volledige dekking van praktijkondersteuners bij de huisartsen te organiseren. Omdat dit een belangrijke pijler van de aanpak betreft stellen we voor om deze inzet structureel te maken. Hiermee beogen we de kosten te beïnvloeden. Tevens willen we in 2025 de ‘’aanpak’’, door de gesprekken met de huis- en/of jeugdartsen, intensiveren. Door data gestuurd te werken en het gesprek te voeren kunnen we problemen planmatiger aanpakken. Daarnaast gaan we nadrukkelijker sturen om verwijzingen richting het Zorgloket van de gemeente te laten verlopen. Dit hangt echter sterk samen met de beschikbare capaciteit.

Resultaat

Er wordt steeds meer ingezet op samenwerking tussen de gemeente en de huisartsenpraktijken. De gedragswetenschapper vanuit de gemeente staat bijvoorbeeld in nauwe verbinding met de huisartsenpraktijken. Ook is het Sterk Lokaal Team in 2025 aangehaakt bij een huisartsenpraktijk en wordt er op pilot basis gewerkt aan de vormgeving van een duurzame samenwerking met huisartsen. Hiermee proberen we het direct specialistisch doorverwijzen te voorkomen.

2.4 Maatwerk Wat wilden we bereiken? − Specialistische hulpverlening is beschikbaar voor de meest kwetsbare inwoners binnen onze gemeente. − Door het bieden van alternatieven zetten we in op een afname van het verstrekken van maatwerkvoorzieningen. − We faciliteren en normaliseren dat inwoners uitdagingen in het leven zoveel mogelijk op kunnen vangen in het eigen netwerk en/of door de inzet van collectief, voorliggend aanbod. Wat hebben we gedaan en bereikt? De vaststelling van het Beleidskader Sociaal Domein heeft richting gegeven aan de transformatie binnen het sociaal domein. We zetten zoveel mogelijk in op indicatievrije ondersteuning en zorg. Door triage aan de voorkant worden ondersteuningsvragen breder opgepakt. Zo is er zicht op alle collectieve en selectieve voorliggende voorzieningen, zoals het Sterk Lokaal Team, die kunnen worden ingezet voordat individuele maatwerkvoorzieningen nodig zijn.

29

Bestaanszekerheid is een belangrijke stressfactor binnen thuissituaties. Team Geldzaken heeft met hun financiële expertise en persoonlijke aanpak inwoners begeleid bij schulden en complexe scheidingssituaties, met aandacht voor de belangen van kinderen. Ook ondernemers in financieel zwaar weer kregen ondersteuning. Vroegtijdige begeleiding, advies en doorverwijzing hielpen verdere escalatie te voorkomen en boden perspectief op herstel. De pilot Community Care is voortgezet, waarbij leefcoaches zich richten op netwerkversterking, kwaliteit van leven en langer thuis blijven wonen. Daarnaast is de dienstverlening Hulp bij het huishouden na een succesvolle aanbesteding opnieuw ingericht. De regie over de omvang van de ondersteuning is terug bij de gemeentelijke toegang komen te liggen, waardoor het college meer grip heeft op de beleidsmatige en beheersmatige opgave. Daarnaast is het aantal gecontracteerde aanbieders uitgebreid, waardoor de leveringszekerheid is toegenomen.

Binnen onze reguliere taken Realisatie

2.4 Maatwerk

2023 2024 We geven indicaties af die een sobere, doch doelmatige oplossing zijn voor de zorgbehoefte Aantal cliënten met een maatwerkarrangement Wmo2 850 881 Gemiddeld aantal actieve Wmo- reizigers per maand 219 234 Aantal jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp 11,10% 13,50% Aantal jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming 0,70% 0,80% Aantal unieke jeugdigen in het leerlingenvervoer 115 116 Waarvan minimaal 1 dagdeel in het aangepast vervoer (taxi) Aantal schuldregelingen die geregistreerd staan bij de Kredietbank (fase 1 en 2 en WSNP-regelingen)

Begroting 2025

2025 850 220 13,50% 0,80% 115 100

13

100

107

8813 250 11,7%4 0,9%4 111 98

13

11

9

Toelichting tabel Het aantal Wmo cliënten met een maatwerkarrangement ligt hoger dan begroot. Hoewel het hier gaat om een voorlopige prognose, lijkt het aantal gelijk gebleven aan het voorgaande jaar. Er zijn in 2025 geen wezenlijke beleidsveranderingen geïmplementeerd op dit gebied. Hierdoor kon er ook nog geen afname in het aantal maatwerkvoorzieningen worden ingezet. Het aantal actieve Wmo-reizigers per maand ligt hoger dan begroot en is toegenomen ten opzichte van het jaar ervoor. Een belangrijke nuance hierin is dat we ook een toename zien in het aantal ritten die (voorliggend) door de vrijwilligers van ANWB Automaatje worden gereden. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat inwoners langer thuis blijven wonen en daarom vanuit de thuissituatie participeren in de samenleving.

2 Aantal per 10.000 inwoners 3 Dit is een voorlopige prognose. 4 Cijfers gelden over de eerste helft van 2025. De cijfers over het jaar 2025 waren bij opstellen nog niet bekend.

30

Het aantal jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ligt in de prognoses lager dan begroot. Het gaat hier om de cijfers die gelden over de eerste helft van 2025. De cijfers over het gehele jaar waren bij het opstellen van dit stuk nog niet beschikbaar. De verwachting is dat de aantallen in de tweede helft van 2025 bijstellen richting het begrotingspercentage. Het aantal unieke jeugdigen (en het aantal voorzieningen per jeugdige) is lokaal licht afgenomen. Daarentegen zien we intensievere trajecten waarmee ook hogere kosten per traject. Het aantal jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming ligt in de prognoses net hoger dan begroot. Landelijk zien we dat er vaker een maatregel wordt opgelegd en zien we een druk op de jeugdbescherming instanties. De verwachting is dat het aantal in de tweede helft van 2025 gelijk blijft en niet veel zal afwijken. Lokaal blijven we beneden het landelijk percentage. Het aantal unieke jeugdigen in het leerlingenvervoer is licht afgenomen. Bovendien, van de leerlingen die aanspraak maken op leerlingenvervoer maken er minder gebruik van aangepast (taxi) vervoer. Dit is te verklaren doordat we zelfredzaamheidstrajecten en andere voorliggende vormen van leerlingenvervoer (OV, fiets- en kilometervergoeding) stimuleren.

Ook zetten we in op het combineren van soorten leerlingenvervoer, zodat er alleen aangepast vervoer ingezet wordt op de dagdelen dat het écht niet anders kan. Het aantal schuldregelingen via de Kredietbank kan jaarlijks fluctueren en is afhankelijk van de instroom en doorstroom binnen de schuldhulpverlening. Voor 2025 was een lichte stijging voorzien, maar feitelijk is sprake van een lichte daling. Dit kan verklaard worden doordat er een aantal langlopende trajecten zijn beëindigd. Onze verbonden partijen Regio Hart van Brabant Onze speerpunten Pilot Maatpact Doel Snel doelmatige en passende hulp inzetten in casuïstiek, waarbij de wetgeving geen belemmering moet vormen. Inhoud

Resultaat

De maatpactgedachte (out-of-the-box denken) is een andere manier van werken, het vraagt om het loslaten van oude denkprocessen van wat wettelijk kan en mag naar (onorthodoxe) oplossingen voor een hulpvraag. Een maatpactoplossing is dan beter voor de inwoner en vaak goedkoper dan het verstrekken van verschillende wettelijke voorzieningen naast elkaar. Snel kunnen doorpakken is essentieel bij maatpactcasussen. De eerste resultaten zien we waar het gaat om maatpact. Er is bijvoorbeeld in twee casussen maatpact ingezet, zodat de inzet van jeugdzorg niet nodig was. We bekijken momenteel hoe we dit nog breder kunnen implementeren. Vanaf heden gebruiken we de term Maatwerk in plaats van Maatpact. In 2025 zijn we gestart met een Specialistisch Multidisciplinair Overleg (MDO). Hier wordt casuïstiek besproken waarbij in gezamenlijkheid bepaald wordt of dat er buiten de (wettelijke) kaders iets ingezet wordt. Door de inzet van maatwerk werden patronen doorbroken en kreeg de inwoner de meest passende ondersteuning. Een bijkomend voordeel was dat er duurdere inzet voorkomen kon worden met deze inzet.

Wijziging van Hulp bij Huishouden Doel Zorgen voor een goede prijs-kwaliteit verhouding van de dienstverlening voor onze inwoners.

31

Inhoud Resultaat

De huidige systematiek van werken moet aangepast worden. Voor 2026 wordt gekeken naar regionale samenwerking en 2025 is een overgangsjaar. De aanbesteding van het product Hulp bij huishouden is succesvol afgerond in 2025. Per 1 januari 2026 gaat de nieuwe overeenkomst in. Hiermee is overgestapt van resultaatgerichte naar inspanningsgerichte financiering. Dit betekent dat aanbieders enkel de uren kunnen declareren die daadwerkelijk gerealiseerd zijn.

Toetsing medisch domein Doel Inhoud

Resultaat

Zorgkosten inzake Jeugdhulp beïnvloeden. Het toetsen van het medisch domein, steekproefsgewijs aan de voorkant, is erop gericht om onnodig zware hulp te voorkomen. Door toetsing voorkomen we met regelmaat de inzet van een dure behandeling, waar een goedkopere vorm van begeleiding ook voldoende zou moeten zijn. In 2022 heeft een pilot van twee maanden een besparing in zorgkosten laten zien. De toetsing op zich doet geen afbreuk aan de bewegingsrichting, passende jeugdzorg is het doel. Op dit moment wordt een toetser ingehuurd vanuit de bestaande formatie. Deze ruimte is niet langer beschikbaar vanaf 2025. Gedurende de pilotperiode, waarin we toewerken naar sterke lokale teams, blijft toetsing noodzakelijk richting externe aanbieders. Daarna wordt het onderdeel van de taak van jeugdconsulenten en blijft deze maatregel renderen. Tot en met midden februari is de toetsing opgepakt door inhuur. Hierna is dit geland in de gemeentelijke formatie. Er was voor 8 uren per week begroot, maar er waren maar 4 uren per week nodig voor deze werkzaamheid. Dit maakt dat de investering dus minder groot is. De toets creëerde meer grip op de instroom via het medisch domein. Er werd getoetst op de zwaarte van de inzet, de inhoudelijke resultaten en de in te zetten activiteiten. Hiermee werd in 2025 een besparing gerealiseerd op de kosten van de jeugdhulp.

Alternatieve inzet Hulp bij Huishouden Doel Bijdragen leveren aan zelfstandig- en zelfredzaamheid van onze inwoners. Inhoud

Inwoners met een hulpvraag omtrent hulp in de huishouding benaderen we vanuit positieve gezondheidsgedachte. Op verzoek van de Wmo-consulent kan een ergotherapeut worden ingezet om samen met de inwoner te onderzoeken of de inwoner middels een aanpassing in huis langer zelfstandig de huishouding kan doen. De ergotherapeut onderzoekt wat passend is voor de inwoner, voordat hulp bij het huishouden wordt toegekend. Hiermee kan in een aantal gevallen hulp bij huishouding worden voorkomen. Ook de inzet van een robotstofzuiger kan voor sommige inwoners een voldoende oplossing zijn. Deze eenmalige voorziening is goedkoper dan de toekenning van structurele hulp bij huishouden.

Resultaat

In 2025 zijn de randvoorwaarden geschept: van projectbeschrijving en de ontwikkeling van een rapportage- en monitoringinstrument tot het sluiten van de overeenkomst. Inwoners hebben in 2025 nog gebruik kunnen maken van de oude dienstverlening. Per 1 januari 2026 gaat de pilot van start, met de looptijd van 2 jaar.

Inzet normaliserende groepsbijeenkomsten Hulp bij Huishouden (HbH) Doel Ontwikkelen en implementeren van normaliserende groepsbijeenkomsten Hulp bij Huishouden. Inhoud De invoering van het abonnementstarief voor Hulp bij Huishouden heeft er (ook) in Loon op Zand aan bij gedragen dat de kosten voor Hulp bij Huishouden exponentieel toe is genomen. De mogelijkheden om deze kosten te beïnvloeden zijn beperkt door de wettelijke

32

Resultaat

verplichting die we hierin uitvoeren. Echter verwachten wij dat het van toegevoegde waarde kan zijn om in het kader van normaliseren groepsbijeenkomsten (de route die iemand neemt vanaf zorgvraag tot beschikking) in te bouwen die enerzijds bijdragen aan het bewustzijn bij inwoners en anderzijds de noodzaak aankaarten om deze ondersteuningsvorm beschikbaar te stellen en te houden voor onze meest kwetsbare inwoners. Hierbij valt te denken aan een collectieve bijeenkomst bij/voor nieuwe aanvragen om zelfredzaamheid te stimuleren en inwoners bewust te maken van ontwikkelingen bij Hulp bij Huishouden en hun eigen rol daarin. De normaliserende groepsbijeenkomsten worden niet uitgevoerd. Vanuit ervaringen van andere gemeentes hebben we besloten om niet in te steken op groepsbijeenkomsten , maar richten we ons tot heldere informatie (onder andere via de website) om inwoners bewust te maken van de doelstellingen van de inzet van hulp bij huishouden.

2.5 Arbeidsparticipatie Wat wilden we bereiken? − Bieden van passende ondersteuning aan inwoners die (nog) niet op eigen kracht kunnen meedoen aan de gemeenschap. − Doorontwikkelen van participatiecoaches tot maatschappelijke activeringscoaches, waardoor langdurig bijstandsgerechtigden die moeilijk bemiddelbaar naar werk zijn kunnen deelnemen aan maatschappelijke activiteiten in de eigen leefomgeving. − Versterken van participatie en zingeving, onder andere via werk, dagbesteding, sociale activiteiten en inburgering. Wat hebben we gedaan en bereikt? In 2025 is resultaat geboekt op het versterken van maatschappelijke participatie en inclusie binnen de gemeente. De samenwerking binnen het sociale domein is geïntensiveerd en voorbereid op de inzet van Sterke Lokale Teams, wat heeft geleid tot betere afstemming, snellere signalering en effectievere ondersteuning van inwoners. De integrale samenwerking met Baanbrekers heeft in 2025 bijgedragen aan een samenhangende uitvoering van de Participatiewet, waarbij maatwerk is toegepast en de verbinding met andere participatie- en ondersteuningsvoorzieningen is versterkt. Door het toepassen van de uitgangspunten van Simpel Switchen zijn drempels tussen uitkering, werk en andere vormen van participatie verkleind, wat de overstap naar (meer) participatie heeft ondersteund.

Via de Samen Loont Pas, het Kindpakket en het Jeugdsport en cultuurfonds zijn inwoners met een laag inkomen ondersteund in hun deelname aan sportieve, educatieve, sociale en culturele activiteiten, waarmee maatschappelijke uitsluiting is beperkt en deelname is bevorderd. Cultuur is in 2025 doelgericht ingezet als middel voor participatie en ontmoeting, met bereik onder inwoners voor wie meedoen niet vanzelfsprekend is. Statushouders zijn begeleid via de inburgeringstrajecten, met als resultaat dat zij stappen hebben gezet richting zelfstandige en volwaardige deelname aan de samenleving. Binnen onze reguliere taken 2.5 Arbeidsparticipatie

Realisatie 2023

2024

Begroting 2025

2025

We begeleiden inwoners naar zo regulier mogelijk werk

33

Aantal inwoners in de bijstand5 230 248 258 We begeleiden en bemiddelen zodat mensen stappen kunnen zetten naar en op de arbeidsmarkt Netto arbeidsparticipatie 74,80% 75,10% 75,00%. Lopende re-integratievoorzieningen6 95,4 95,9 n.n.b. Aantal banen 10830 11110 n.n.b. We moedigen mensen aan om deel te nemen aan sociale, culturele en sportactiviteiten Aantal afgegeven Samen-Loont passen6 Gebruik van het Kindpakket (aantal) We dragen zorg voor een adequaat inburgeringsaanbod De mate waarin we voldoen aan de taakstelling

240 75% 96 11000

778 55

752 64

757 81

800 80

83%

100%

100%

100%

die door het Rijk is opgelegd binnen de termijn.

Toelichting tabel Het aantal inwoners in de bijstand ligt hoger dan begroot. De stijging sluit aan bij de landelijke trend, waar eveneens een toename zichtbaar is. Deze ontwikkeling hangt samen met een afkoelende arbeidsmarkt. Een afkoelende arbeidsmarkt betekent dat de extreme krapte op de arbeidsmarkt langzaam afneemt. Voor het percentage netto arbeidsparticipatie, lopende re-integratievoorzieningen en het aantal banen zijn de cijfers nog niet beschikbaar voor 2025. Het aantal afgegeven Samen-Loont passen ligt lager dan begroot doordat er in 2025 minder communicatiemateriaal is ontwikkeld en verstrekt dan beoogd. Dit kwam door capaciteitsgebrek. Hierdoor is er minder bekendheid gegeven aan de Samen-Loont pas, wat het bereik minder heeft doen stijgen dan verwacht. Op scholen is er meer aandacht besteed aan geldzorgen. Dit kan de toename in het aantal kindpakketten verklaren. Ouders zijn mogelijk meer bewust gemaakt van het feit dat zij ook een kindpakket kunnen aanvragen wanneer zij ook in aanmerking komen voor een Samen-Loont pas. Onze verbonden partijen: Gemeenschappelijke Regeling Baanbrekers Onze speerpunten: Simpel Switchen Doel Het wegnemen van drempels en belemmeringen, zodat inwoners makkelijker en veiliger tussen uitkering en werk en tussen andere vormen van participatie kunnen switchen.

Inhoud Inwoners die vanuit een uitkering willen gaan werken zijn bang dat ze hun rechten op een uitkering kwijtraken als werken niet blijkt te gaan. Inwoners zoeken makkelijker werk als ze zich veilig voelen om die stap te zetten. Simpel Switchen wil de overgangen tussen uitkering en werk en tussen andere vormen van participatie makkelijker maken. Wanneer het de inwoner even niet lukt om te werken dan wordt ervoor gezorgd dat de inwoner kan terugvallen op zijn/haar uitkering. Resultaat In 2025 hebben we onderzocht hoe een doorlopende lijn van werk, maatschappelijke activering en ontwikkelingsgerichte Wmo-dagbesteding vorm kan krijgen. Maatschappelijke activeringscoaches ondersteunden inwoners bij het zetten van stappen richting participatie, zonder dat dit direct gevolgen had voor hun uitkering. Deze aanpak verlaagde drempels en stimuleerde inwoners om zich te ontwikkelen naar meedoen in de gemeenschap zonder 5 Per 1 januari 2025 gebruikt Baanbrekers een nieuwe dataset. De cijfers kunnen door verschillende peildata afwijken van eerdere jaarstukken. 6 Per 10.000 inwoners van 15 tot 64 jaar.

34

indicatie, het verrichten van vrijwilligerswerk en in een enkel geval zelfs een terugkeer naar de arbeidsmarkt.

35

Wat heeft het gekost? Thema

Omschrijving

Begroting

Gewijzigde begroting

Realisatie

Saldo

V/N

V

2.1 Onderwijs

2.331

2.807

2.681

125

2.2 Sport, cultuur en welzijn

2.729

3.669

3.510

159

V

2.3 Voorliggende voorzieningen

5.788

14.654

14.654

-1

N

2.4 Maatwerk

15.883

17.402

17.476

-74

N

2.5 Participatie

12.201

12.957

12.892

65

V

Lasten voor reserves

38.932

51.489

51.214

275

V

2.99 Toevoeging reserves venster 2

676

2.729

2.729

-

V

39.608

54.218

53.999

275

V

2.1 Onderwijs

451

581

674

93

V

2.2 Sport, cultuur en welzijn

284

526

578

52

V

2.3 Voorliggende voorzieningen

337

9.206

9.082

-125

N

2.4 Maatwerk

30

30

37

7

V

2.5 Participatie

4.402

5.208

5.182

-26

N

5.504

15.551

15.552

1

N

Totaal lasten na toevoeging reserves

Baten voor reserves

110

3.210

3.044

-166

N

Totaal baten na onttrekking reserves

2.99 Onttrekking reserves venster 2

5.614

18.761

18.596

-165

N

Saldo venster 2

-33.994

-35.457

-35.346

111

V

Toelichting lasten Lasten Venster 2 (bedragen x € 1.000)

Voordeel

275

2.1 Onderwijs I Onderzoeken Integraal Huisvestingplan Kindvoorzieningen (IHP-K)

Voordeel

125

Voordeel

150

Medio november is er door de Raad 150K aan budget beschikbaar gesteld voor onderzoeken in het kader van het IHP-K. Dit project start in 2026 waardoor er in 2025 nog geen kosten zijn gemaakt. I

Rijkssubsidie Nationaal Programma Onderwijs (NPO)

Nadeel

-86

De rijkssubsidie NPO was niet eerder begroot. De bestedingen in boekjaar 2025 (86K) zijn gelijk aan de inkomsten vanuit deze rijkssubsidie, zie tevens de toelichting op de baten van thema 2.1 Onderwijs. Hierdoor is er per saldo geen resultaateffect. I

Leerlingenvervoer

Nadeel

-29

Er is een lichte stijging door een kleine toename van het aantal leerlingen die gebruik maken van de voorziening. I

Overige afwijkingen

Voordeel

91

Voordeel

159

Voordeel

36

Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet nader toegelicht te worden. 2.2 Sport, cultuur en welzijn, erfgoed I Rijkssubsidie Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

De rijkssubsidie GALA is verdeeld over thema's 2.2 en 2.3. Doordat deze middelen voor een deel zijn ingezet op bestaande budgetten is een voordeel ontstaan. Daarnaast wordt in lijn met de landelijke regeling 10% van de subsidie 2025 ingezet in 2026. Het totaal aan effecten bij de lasten en baten is per saldo een voordeel van 124K. I

Pand de Wetering

Voordeel

147

In de raadsvergadering van 16-5-2024 heeft u raad een bedrag van € 1.000.000 beschikbaar gesteld voor de sloop van de oude Wetering. De sloop is voordelig afgerond en het restant valt vrij in het resultaat van de jaarrekening. I

Tijdelijke Huisvesting Gebruikers de Wetering

Nadeel

-34

36

Voor de tijdelijke huisvesting zijn er meer kosten gemaakt dan begroot. Dit zit hem voornamelijk in de kosten voor het leerlingenvervoer en het gebruik van de Venloene als tijdelijke huisvestingslocatie. I

Overige afwijkingen

Voordeel

10

Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet toegelicht te worden. 2.3 Voorliggende voorzieningen I Rijkssubsidie Integraal Zorgakkoord (IZA)

Nadeel

-1

Voordeel

106

Door inzet van de rijkssubsidie IZA op bestaande budgetten is er per saldo een voordeel ontstaan. Dit betrof voornamelijk inzet t.b.v. praktijkondersteuners bij huisartsen. I

Gezond en Actief Leven Akkoord

Voordeel

111

De rijkssubsidie GALA is verdeeld over thema's 2.2 en 2.3. Doordat deze middelen voor een deel zijn ingezet op bestaande budgetten is een voordeel ontstaan. Daarnaast wordt in lijn met de landelijke regeling 10% van de subsidie 2025 ingezet in 2026. Het totaal aan effecten bij de lasten en baten is per saldo een voordeel van 124K. I

Wijkgericht Werken

Voordeel

45

De taken van de wijkcoördinator zijn intern opgepakt, daardoor heeft er geen inhuur plaatsgevonden. Dat zorgt voor de onderschrijding op het budget. I

Uitvoeringsbudget Subsidies Welzijn

Voordeel

35

Binnen dit budget lopen verschillende projecten. Omdat deze projecten vooraf een beperkt voorspelbaar profiel hebben, is er minder uitgegeven dan verwacht. Hierdoor is een onderschrijding ontstaan. I

Rijkssubsidie Opvang vluchtelingen

Voordeel

140

De bestedingen m.b.t. de opvang van vluchtelingen valt lager uit dan begroot. Doordat deze uitgaven bekostigd worden a.d.h.v. een Rijkssubsidie, is er bij de baten en lasten een soortgelijke effect zichtbaar. Per saldo is het resultaateffect nihil. I

Personeelskosten

Nadeel

-480

Binnen venster 2 is er een verschuiving van personeelskosten tussen de thema's 2.3 voorliggende voorzieningen en 2.4 maatwerk. Voor een toelichting op totaalniveau van de salarislasten en kosten voor inhuur verwijzen we naar de paragraaf Bedrijfsvoering. I

Overige afwijkingen

Voordeel

43

Nadeel

-74

Nadeel

-83

Binnen dit thema dienen de overige afwijkingen niet nader toegelicht te worden. 2.4 Maatwerk I Jeugdzorg HvB

De meest recente bijstelling (3e prognose) laat een lichte stijging zien van de regionale kosten voor jeugdhulp. De nadelige ontwikkelingen hebben voornamelijk betrekking op de hulpvormen wonen en crisishulp in segment 2, wat relatief dure trajecten zijn, en duurdere indicaties in segment 4 (begeleiding en behadeling). Deze nadelige effecten worden gedeeltelijk gesaldeerd met positieve ontwikkelingen uit andere segmenten. Hierdoor is er in totaal een lichte stijging van de kosten t.o.v. eerdere prognoses van 2025. I

WMO Huishoudelijke Verzorging

Nadeel

-139

Bij de slotwijziging was onze inschatting voor de kosten in het 2e halfjaar 2025 gebaseerd op onvolledige gegevens, doordat de systemen voor financiën en zorgdeclaraties niet synchroon liepen. Dit heeft geleid tot een onjuiste prognose, die nu wordt gecorrigeerd. Het budget voor de slotwijziging 2025 is daarbij niet overschreden. Daarnaast zien we dat de nieuwe inkoop leidt tot structureel lagere kosten voor HbH.

I

WMO Begeleiding en Dagopvang

Nadeel

-317

37

Het aantal unieke cliënten is in 2025 verder toegenomen, de uitfasering van de oude inkoop duurde langer dan verwacht en ons aandeel in de lumpsum financiering van de nieuwe inkoop is toegenomen, omdat het totale cliëntaantal in de regio afnam en daardoor ons relatieve cliëntaantal is toegenomen. I

Immaterieel Vervoer Wmo

Nadeel

-101

Er is sprake van een stijging van het aantal Wmo-reizigers dat actief gebruikt maakt van deze vervoersvoorziening. Daarnaast neemt ook de reisfrequentie toe. Verder is er ook een toename van de prijs t.o.v. voorgaand jaar.

I

Materieel Woonvoorzieningen

Nadeel

-38

Er is sprake van een groei van het aantal geïndiceerde trapliften. Daarnaast neemt het aantal geïndiceerde woningaanpassingen toe. Dit is onder andere het gevolg van het feit dat inwoners langer thuis blijven wonen. I

Materieel Rolstoelvoorzieningen en materieel vervoersvoorzieningen

Nadeel

-23

Voordeel

664

We zien een lichte toename in het aantal verstrekte scootmobielen en driewielfietsen. I

Personeelskosten

Binnen venster 2 is er een verschuiving van personeelskosten tussen de thema's 2.3 voorliggende voorzieningen en 2.4 maatwerk. Voor een toelichting op totaalniveau van de salarislasten en kosten voor inhuur verwijzen we naar de paragraaf Bedrijfsvoering. I Overige afwijkingen Nadeel -36 Binnen dit thema dienen de overige afwijkingen niet nader toegelicht te worden. 2.5 Participatie I Baanbrekers (Impulsbudget)

Voordeel

65

Nadeel

-16

Na vaststellen van de slotwijziging werd bekend dat de gemeente Waalwijk een regionale rijksbijdrage (impulsbudget) niet naar Baanbrekers zou doorstorten, maar tussen de drie gemeenten zou verdelen. Dit leidt tot een nadelig effect op de lasten m.b.t. Baanbrekers, en een voordelig effect m.b.t. de ontvangsten vanuit Waalwijk. We merken op dat deze afwijking onder de rapporteringsgrens van 25K ligt. De afwijking van het budget m.b.t. Baanbrekers gezamenlijk bedraagt een nadeel van 40K. Ten behoeve van het inzicht is ervoor gekozen om de reguliere bijdrage en de bijzondere bijstand apart toe te lichten.

I

Bijzondere Bijstand

Nadeel

-24

De lasten met betrekking tot bijzondere bijstand zijn met name gestegen als gevolg van een toename van aanspraken waarbij schuldenproblematiek een rol speelt. De stijging ziet dan ook met name toe op de kosten voor bewindvoering.

I

Kwijtschelding Belastingen

Nadeel

-26

Op basis van een opgaaf van de BWB constateerde wij voor de kwijtscheldingen gemeentelijke belastingen een afwijking t.o.v. begroot van 26K. Een soortgelijk effect is tevens opgenomen onder de baten. Hierdoor is er per saldo geen resultaateffect. I

Ontwikkelingsgerichte- Arbeidsmatige Dagbesteding (OAD)

Nadeel

-31

De bestedingen voor OAD hadden wij initieel op 150K ingeschat. Ten tijde van opstellen van de slotwijziging leek het alsof dit lager zou uitvallen daarom was dit budget met 25K voordelig bijgesteld. Echter, achteraf bleek dat er administratief een kleine achterstand was. De uiteindelijke kosten (156K) zijn in lijn met de initiële inschatting.

I

Schuldhulpverlening

Voordeel

28

Door personele wisselingen zijn verschillende onderdelen uit het beleidsplan uitgesteld, wat zorgt voor een onderschrijding van het budget I

Rijkssubsidie Inburgering

Voordeel

108

Initieel was er een klein budget vanuit algemene middelen begroot. Echter, bestedingen zijn vrijwel volledig bekostigt d.m.v. de Rijkssubsidie. Per saldo is het effect van de baten en lasten een voordeel van €39K. I

Personeelskosten

Nadeel

-32

Voor de toelichting op de salarislasten en kosten voor inhuur verwijzen we naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

38

I

Overige afwijkingen

Voordeel

59

Voordeel

0

Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet toegelicht te worden. 2.99 Mutaties reserves Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet toegelicht te worden.

Toelichting baten Baten Venster 2 (bedragen x € 1.000)

Nadeel

-165

2.1 Onderwijs

Voordeel

93

I

Voordeel

86

Rijkssubsidie Nationaal Programma Onderwijs (NPO)

De rijkssubsidie NPO middelen was niet eerder begroot. De bestedingen in boekjaar 2025 (86K) zijn gelijk aan de inkomsten vanuit deze rijkssubsidie, zie tevens de toelichting op de baten van thema 2.1 Onderwijs. Hierdoor is er per saldo geen resultaateffect. I

Overige afwijkingen

Voordeel

7

2.2 Sport, cultuur en welzijn, erfgoed

Voordeel

52

I

Voordeel

37

Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet toegelicht te worden. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

De rijkssubsidie GALA is verdeeld over thema's 2.2 en 2.3. Doordat deze middelen voor een deel zijn ingezet op bestaande budgetten is een voordeel ontstaan. Daarnaast wordt in lijn met de landelijke regeling 10% van de subsidie 2025 ingezet in 2026. Het totaal aan effecten bij de lasten en baten is per saldo een voordeel van 124K. I

Overige afwijkingen

Voordeel

15

2.3 Voorliggende voorzieningen

Nadeel

-125

I

Nadeel

-61

Binnen dit thema dienen de overige afwijkingen niet nader toegelicht te worden. Gezond en Actief Leven Akkoord

De rijkssubsidie GALA is verdeeld over thema's 2.2 en 2.3. Doordat deze middelen voor een deel zijn ingezet op bestaande budgetten is een voordeel ontstaan. Daarnaast wordt in lijn met de landelijke regeling 10% van de subsidie 2025 ingezet in 2026. Het totaal aan effecten bij de lasten en baten is per saldo een voordeel van 124K. I

Rijkssubsidie Opvang vluchtelingen

Nadeel

-138

De bestedingen m.b.t. de opvang van vluchtelingen valt lager uit dan begroot. Doordat deze uitgaven bekostigd worden a.d.h.v. een Rijkssubsidie, is er bij de baten en lasten een soortgelijke effect zichtbaar. Per saldo is het resultaateffect nihil. I

Overige afwijkingen

Voordeel

74

2.4 Maatwerk

Voordeel

7

I

Voordeel

7

2.5 Participatie

Nadeel

-26

I

Voordeel

42

Binnen dit thema dienen de overige afwijkingen niet nader toegelicht te worden. Overige afwijkingen

Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet toegelicht te worden. Baanbrekers (Impulsbudget)

Na vaststellen van de slotwijziging werd bekend dat de gemeente Waalwijk een regionale rijksbijdrage (impulsbudget) niet naar Baanbrekers zou doorstorten, maar tussen de drie gemeenten zou verdelen. Dit leidt tot een nadelig effect op de lasten m.b.t. Baanbrekers, en een voordelig effect m.b.t. de ontvangsten vanuit Waalwijk. I

Kwijtschelding Belastingen

Voordeel

26

Op basis van een opgaaf van de BWB constateerde wij voor de kwijtscheldingen gemeentelijke belastingen een afwijking t.o.v. begroot van 26K. Een soortgelijk effect is tevens opgenomen onder de lasten. Hierdoor is er per saldo geen resultaateffect.

39

I

Rijkssubsidie Inburgering

Nadeel

-69

Initieel was er een klein budget vanuit algemene middelen begroot. Echter, bestedingen zijn vrijwel volledig bekostigt d.m.v. de Rijkssubsidie. Per saldo is het effect van de baten en lasten een voordeel van €39K. I

Overige afwijkingen

Nadeel

-25

2.99 Mutaties reserves

Nadeel

-166

I

Nadeel

-150

Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet toegelicht te worden.

Onderzoeken Integraal Huisvestingplan Kindvoorzieningen (IHP-K)

Medio november is er door de Raad 150K aan budget beschikbaar gesteld voor onderzoeken in het kader van het IHP-K. Dit project start in 2026 waardoor er in 2025 nog geen kosten zijn gemaakt. I

Overige afwijkingen

Nadeel

-16

Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet toegelicht te worden.

40

Venster 3. Omgeving en economische ontwikkeling Ambitie De vastgestelde Omgevingsvisie vormde de koers voor 2025. Of het nu om wonen, werken, ondernemen of recreëren ging: in Loon op Zand was het goed toeven. We zijn een levendige economische gemeente. Toeristen en inwoners wisten onze gemeente te vinden voor vermaak, natuur en onze vitale kernen. Onze ambitie was om het recreatief aanbod te versterken en te verbreden. Hiervoor hebben we verschillende acties uit Actieprogramma Economische en toeristisch-recreatieve visie opgepakt. De huidige situatie op de woningmarkt vraagt om creativiteit en ambitie. Om deze reden hebben we in de eerste plaats gekozen voor herstructurering binnen de bebouwde kom, daar waar dat kan en daarna voor uitbreiding wanneer dat nodig was. We streefden ernaar dat iedereen in onze lokale samenleving mee kon doen. Dit betekende dat er in de fysieke omgeving ruimte moest zijn voor iedereen en dat het goed toeven is. Dit was een van de uitgangspunten die is uitgewerkt in het Beleidsplan Spelen en Bewegen. We wilden beter bereikbaar zijn en minder verkeersdruk ervaren. Door vol in te zetten op slimme oplossingen voor mobiliteit laten we zien dat groei ook kan zonder nieuwe belasting voor de woonomgeving en de natuur. Hoe we dit de komende jaren gaan doen, hebben we uitgewerkt uit in de Mobiliteitsvisie 2040.

We streefden ernaar om onze centra een sterkere rol te geven in de samenleving en de centra te verbinden met de sterke recreatiesector van onze gemeente. Om deze reden zijn we aan de slag gegaan met het vergroenen van de centra en hebben we onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor de ontwikkelingen van de centra. Op het gebied van beleidsontwikkeling hebben we niet stil gezeten; Het Evenementenbeleid, De Mobiliteitsvisie 2040, de Erfgoednota 2026-2036 De waarde van erfgoed, Beleidsplan Spelen en Bewegen en de Horecavisie zijn allen vastgesteld in 2025.

3.1 Omgeving Wat wilden we bereiken? • Doelmatig beheer en onderhoud van de openbare ruimte waarin duurzaam werken de basis is en dienstverlening belangrijk is. • Verkeersveilige en bereikbare gemeente met bijzondere aandacht voor risicolocaties. • Openbaar vervoer blijft beschikbaar in onze kernen om de bereikbaarheid voor iedereen in stand te houden. Wat hebben we gedaan en bereikt? Met verschillende projecten in de openbare ruimte hebben we de leefbaarheid en verkeersveiligheid vergroot. Zo is het kruispunt Horst-Duinlaan voorzien van een rotonde en is de fietsoversteek Duinlaan verbeterd. Verder hebben we een reconstructie uitgevoerd van de Roestelbergseweg. We hebben de reconstructie van de Strieckenlaan, Tijsmanstraat, van Immerseelstraat, Willibrordusstraat en het project “het verplaatsen van het Rioolgemaal Sweensstraat” aanbesteed en gegund. De uitvoering van de werkzaamheden zullen worden gestart in 2026. Met de voorbereiding van de Vaertbuurt en herinrichting van de Hilsestraat zijn we al gestart in 2025, de voorbereidingen lopen door in 2026.

41

Binnen onze reguliere taken Realisatie

3.1 Omgeving

Begroting

2023 2024 2025 We voeren regulier onderhoud uit volgens vastgestelde kwaliteitsniveaus in de IBOR-nota 2024-2034 % dat voldoet aan de vastgestelde kwaliteitsniveaus

2025

84,6

94

95

90

8

16

8

9

We zorgen voor een verkeersveilige inrichting van de openbare ruimte Aantal verkeersslachtoffers

Toelichting tabel De beeldkwaliteit wordt periodiek geschouwd. Hieruit blijkt dat gemiddeld over het hele jaar het percentage dat moet voldoen aan de vastgestelde kwaliteitsniveaus wordt gehaald. Hiermee voldoen we aan de gestelde doelstelling uit de aanbesteding. Op basis van de analyse van de ongevalsgegevens van 2025 zijn er geen specifieke locaties waar meerdere slachtoffers zijn gevallen. De locaties zijn verspreid over de gehele gemeente. Onze speerpunten Mobiliteitsvisie 2040 Doel

Inhoud

Resultaat

We willen mobiliteit actief integreren in onze gemeentelijke strategie. Dit betekent dat we niet alleen kijken naar wegen en verkeer, maar ook naar gezondheid, leefbaarheid en duurzaamheid. De nieuwe Mobiliteitsvisie sluit aan bij de recente Omgevingsvisie. De wereld om ons heen verandert snel en mobiliteit speelt daarin een cruciale rol. We zien tal van maatschappelijke en technologische ontwikkelingen die onze mobiliteit beïnvloeden. Denk aan veranderende reispatronen, nieuwe voertuigen of duurzaamheid. Tegelijkertijd zijn de meeste projecten uit onze huidige Verkeersvisie 2025 succesvol afgerond. Om in te spelen op deze ontwikkelingen, is een nieuwe Mobiliteitsvisie noodzakelijk. Daarom besloten we om onze Verkeersvisie uit 2017 te herzien en een nieuwe gemeentelijke Mobiliteitsvisie voor 2040 op te stellen. De Mobiliteitsvisie 2040 is op 11 december 2025 door de raad vastgesteld. Deze visie is het strategisch document dat de koers bepaalt voor verkeer en vervoer in de kernen Kaatsheuvel, Loon op Zand en De Moer richting het jaar 2040.

Beleidsplan Spelen en Bewegen Doel

Zowel voor de leefbaarheid als voor de sociale en fysieke ontwikkeling is het belangrijk voldoende speel- en beweegplekken in de buurten te hebben. We willen uitdagende, aantrekkelijke en veilige voorzieningen, waarbij de buurt zich betrokken voelt.

Inhoud

Het huidige speelruimteplan is verouderd en loopt af in 2025. Er is een nieuw beleidsplan nodig dat beter aansluit bij een vitale leefomgeving en nieuwe vormen van spelen. Thema’s zoals duurzaamheid, circulariteit en klimaatbestendigheid worden hierin meegenomen. Het beleidsplan Spelen en Bewegen is op 15 mei 2025 door de raad vastgesteld. Dit plan vormt de basis voor de inrichting en het beheer van speel- en sportplekken in Kaatsheuvel, Loon op Zand en De Moer voor de komende tien jaar.

Resultaat

Aanbesteding abri’s7 en 2 m² panelen Doel

Een nieuwe contractpartij voor het plaatsen en onderhouden van abri’s en 2 m² panelen.

7 Wachtruimte bij bushalte

42

Inhoud Resultaat

In 2025 moeten de Abri’s en 2 m² panelen opnieuw worden aanbesteed, zodat deze de komende jaren weer aanwezig zijn en worden onderhouden. De aanbesteding is afgerond, de huidige partij blijft de exploitant.

Vergroten veiligheid fietspaden Doel Inhoud

Vergroten veiligheid fietspaden Ter bevordering van de veiligheid voor fietsers is een inventarisatie gemaakt van obstakels (paaltjes) die overbodig zijn of die vervangen moeten worden door een ander type, zodat aanrijdingen door fietsers afnemen. Dit sluit aan bij de risicoanalyse die is uitgevoerd in het kader van verkeersveiligheid binnen onze gemeente.

Resultaat

De voorbereidingen voor de uitvoering zijn gestart in 2025 en de uitvoering zal plaatsvinden in 2026.

3.2 Duurzaamheid Wat wilden we bereiken? In ons Duurzaamheidsprogramma zijn 5 pijlers benoemd die ieder hun uitwerking krijgen op verschillende taakvelden: -

-

-

-

-

Gemeente als voorbeeld o Verduurzaming gemeentelijke gebouwen o VerLEDden openbare verlichting o Lokale initiatieven ondersteunen Energieneutraal in 2050 o Duurzame opwekking zon- en windenergie o Laadinfrastructuur voor mobiliteit o Toegankelijk energieloket voor inwoners en bedrijven Aardgasvrij in 2050 o Onderzoek naar alternatieve warmtebronnen o Buurt aardgasvrij gereed maken Groen en circulair o 80% hergebruik, minder gebruik van primaire grondstoffen en stapsgewijs naar minder dan 100 kg restafval per inwoner per jaar in 2025 o We zamelen afval in volgens het principe “de vervuiler betaalt” (Diftar) o Bewuste inwoners op het gebied van water en afval o Ons (afval)watersysteem is klimaatbestendig, duurzaam en levenscyclusgericht o Vergroening van de openbare ruimte (o.a. Anton Pieckplein) Gemeentebreed participeren o Samenwerking met stakeholders en ketenpartners rondom verduurzaming o Bestrijden energiearmoede

Wat hebben we gedaan en bereikt? In 2025 zijn we gestart met de uitvoering van het Duurzaamheidsprogramma 2023-2033. Eén van deze projecten was het opstellen van een energiesysteemvisie. Hier startten we in 2025 en we bieden deze aan de gemeenteraad aan in 2026. De verduurzaming van woningen loopt gestaag door, zelfs het aantal zonnepanelen neemt nog steeds toe ondanks de dreiging dat er niet meer gesaldeerd kan worden. In de maand november organiseerden we voor het eerst een klimaatweek, die gericht was op energie, natuur en klimaat. We organiseerden ook energielekchecks, zwerfafvalprikken, biodiversiteitsexposities en een tuinspreekuur.

43

Afgelopen jaren is gebleken dat het persoonlijk advies van onze afvalcoach goed werkt. We hebben dan ook in 2025 deze diensten aangeboden. Ook de themapagina’s in de Duinkoerier zetten we voort. Zo gaven we verschillende afvalthema’s aandacht en lieten we zien hoe verschillende inwoners en bedrijven uit onze gemeente omgaan met hun afval. We zien de hoeveelheid restafval verder afnemen. Het aantal kilogram restafval per inwoner daalde verder met 5%. Ons (afval)watersysteem is klimaatbestendig, duurzaam en levenscyclusgericht. Hiervoor namen we maatregelen in onze kernen. We koppelden zoveel mogelijk verhard oppervlak af, regenwater is geborgen en geïnfiltreerd in de bodem om verdroging tegen te gaan. Binnen onze reguliere taken 3.2 Duurzaamheid

Realisatie

Begroting

2023 149 60 15,7

2024 122 75 12

2025 116 76 14

2025 * 80 14

Percentage daken met zonnepanelen bij woningen

34

40

42

22

20% besparing aardgas realiseren in 2030 t.o.v. 2021 in Terajoules

402

424

n.n.b.

415

t.o.v. 2019 (keuze voor 2019 in verband met covid-19)

90

99

n.n.b.

97

Aantal elektrische autolaadpunten

418

660

680

49

62

72

Aantal kg restafval (grof en fijn) per inwoner per jaar8 Scheidingspercentage afval Percentage van ons rioolareaal dat we jaarlijks reinigen en inspecteren

20% afname hoeveelheid CO2-uitstoot per jaar in 2030

Percentage Ledlampen binnen onze gemeente in openbare ruimte, doel is om in 2030 alle openbare verlichting van Ledlampen te hebben voorzien.

74

Toelichting tabel We hebben in 2025 116 kg restafval per inwoner per jaar. De hoeveelheid restafval is met 5 % afgenomen t.o.v. 2024. We voeren regulier onderhoud aan ons rioolareaal uit, volgens vastgestelde kwaliteitsniveaus. In 2025 hebben we de kwaliteit van ons rioolareaal gemonitord volgens de vastgestelde planning. Het aantal zonnepanelen neemt nog steeds toe ondanks de dreiging dat er niet meer gesaldeerd kan worden. De verschillende databases voor laadpalen laten allemaal verschillende getallen zien. Het zijn allemaal externe databases en met name de semi-openbare laadpalen (denk aan parkeerterreinen bij supermarkten, Efteling, bedrijven enz.) zijn aan verandering onderhevig. De Efteling plaatste bijvoorbeeld 100 laadpunten op een parkeerterrein om bij herinrichting deze weer te verwijderen en elders een ander aantal te plaatsen. Dat wordt niet altijd goed bijgewerkt, maar ligt buiten onze invloed. In 2024 zijn ongeveer 100 laadlocaties planmatig (niet op aanvraag) in de openbare ruimte geplaatst, dat zijn meer dan 200 laadpunten. Daar komt de grote sprong van 2024 vandaan. De aankomende jaren willen we weer 100 laadlocaties toevoegen. Met het verLEDden van de openbare verlichting liggen we op schema met 72% van de armaturen die vervangen zijn in 2025. Een deel van het budget verLEDden (€ 75.000) van 2025 wordt nog in 2026 ingezet. Hiermee komen we op 74%.

Onze speerpunten Actieplan Duurzaamheid en transitievisie warmte 8 Wordt landelijk afgeschaft als KPI

44

Doel

Uitvoering geven aan het Duurzaamheidsprogramma 2023-2033 en de Transitievisie warmte voor de periode van 2025 tot 2029 op basis van beschikbare mensen en middelen.

Inhoud

Voor de uitvoering van het Actieplan Duurzaamheid Loon op Zand zoeken we actief de verbinding met onze maatschappelijke partners, waaronder de energiecoöperatie ECLoZ en stichting Wereldgemeente. Deze partners spelen nu al een belangrijke rol bij het creeren van een breder maatschappelijk draagvlak bij duurzaamheidsvraagstukken. Bovendien zijn ze in staat om deze vraagstukken te vertalen naar concrete ideeën en maatregelen die inwoners kunnen helpen om te verduurzamen. Wij gaan in 2025 onderzoeken hoe we deze samenwerking verder kunnen verstevigen, uitbouwen en professionaliseren door o.a. het afsluiten van dienstverleningsovereenkomsten.

Resultaat

Voor zowel Ecloz als Stichting Wereldgemeente Loon op Zand benoemden we een accounthouder, deze medewerker heeft structureel overleg met beide partijen. In 2025 stelden we voor energiecoöperaties een subsidieregeling vast om energiecoaches, energieadviseurs en energiefixers financieel te ondersteunen in hun werk. De energiefixers zijn onderdeel van Ecloz en passen kleine energiebesparende maatregelen in huis toe zoals tochtstrips, radiatorfolie en ledlampen.

Herinrichting Hilsestraat Doel Een veilige, duurzame en toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte. Inhoud

De inrichting van de Hilsestraat voldoet niet meer en moet worden vervangen. Hierbij kan de keuze gemaakt worden om over te gaan tot 1-op-1 vervanging, dit kost € 1.866.000, dit bedrag is opgenomen in het investeringsprogramma. Conform de vastgestelde kaders vanuit verkeer en duurzaamheid (vergroening, waterberging, afkoppelen, tegengaan hittestress) willen we de straat compleet herinrichten. Dit vraagt wel om een extra investering van €1.500.000.

Resultaat

Met de voorbereiding startten we in 2025, de voorbereiding zal ook heel 2026 in beslag nemen. Uitvoering zal plaats vinden in 2027.

Applicatie Restafval Doel Inzage voor inwoners in de frequentie van het aanbieden van restafval. Inhoud

In 2024 is Diftar ingevoerd. Vanuit inwoners is de wens gekomen om inzage te hebben in de frequentie van het aanbieden van restafval.

Resultaat

De eenmalige en vaste kosten van een applicatie om de frequentie van het aanbieden van restafval per huishouden zelf in te zien, zijn niet in verhouding tot de behoefte en leiden tot een onnodige verhoging van de afvalstoffenheffing. Daarom gaan we de invoering van de applicatie niet uitvoeren.

Onderzoek verbetering dienstverlening Grondstoffencentrum door afsprakensysteem Doel Verbeterde dienstverlening op het Grondstoffencentrum. Inhoud

Vanwege een effectiever toezicht en gebruik van de openingsuren en o.a. het tegengaan van afvaltoerisme onderzoeken we op dit moment de invoer van tijdsloten voor ons Grondstoffencentrum (voorheen Milieustraat).

45

Resultaat

Gezien de noodzakelijke betrokkenheid van Equalit bij de invoering van een afsprakensysteem en de prioriteit in haar werkzaamheden, kon Equalit dit niet in 2025 realiseren. In 2026 voeren we het afsprakensysteem op het grondstoffencentrum in.

Vergroenen particuliere eigendommen Doel Inhoud

Tegengaan hittestress Met het vaststellen van het Integraal Beheerprogramma Openbare Ruimte zetten we in op het vergroenen van de openbare ruimte ter bevordering van de biodiversiteit en het tegengaan van hittestress. We zouden ook graag (voor)tuinen willen vergroenen zodat ook door particulieren hieraan een bijdrage wordt geleverd.

Resultaat

De klimaatsubsidie 2025-2028 is op 12 augustus 2025 door het college vastgesteld. Met deze klimaatsubsidie kunnen we onze inwoners stimuleren om hun tuinen verder te vergroenen om zo hittestress tegen te gaan en de biodiversiteit te vergroten. Jaarlijks maken zo'n 25 inwoners hier gebruik van.

Onze verbonden partijen Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant

3.3 Wonen Wat wilden we bereiken? We bouwen voldoende woningen voor alle doelgroepen in onze drie kernen: Kaatsheuvel, Loon op Zand en De Moer. Hierbij sluiten we aan bij de regionale woondeal die in 2023 is ondertekend. Het realiseren van betaalbare, goede en duurzame huisvesting. Wat hebben we gedaan en bereikt? De woondeal begint een vast kader te worden in projecten. We startten in 2025 met het opstellen van een woon-welzijn-zorgvisie 2026-2031. Deze visie vormt de lokale uitwerking van de bredere Regionale Woonzorgvisie Hart van Brabant. Met deze woon-welzijn-zorgvisie geven we als gemeente aan hoe we omgaan met de ontwikkelingen op het gebied van wonen en zorg. Hierbij streven we naar inwoners die klaar zijn voor de toekomst, een vitale leefomgeving en een passende woning voor iedereen. De visie is begin 2026 door de gemeenteraad vastgesteld. Verder stelde het college de beleidsregels Mantelwonen 2025 vast. Dit maakt het voor familieleden makkelijker om bij elkaar te wonen. Binnen onze reguliere taken 3.3 Wonen

Realisatie 2023

Voldoen aan de woondeal 30-40-30 uit 2023 Aantal nieuw opgeleverde woningen

35

2024 Ja 108

Aantal woningen dat in aanbouw is gestart

95

19

Begroting 2025 Ja 13

2025 Ja 50-100

172

300-350

Toelichting tabel Gemeentebreed voldoen we aan de woondeal. We zien echter op projectniveau verschillen ten opzichte van de 30-40-30 regel. In 2025 zien we een stagnatie in de woningbouw ten opzichte van wat we hadden verwacht. Er zijn minder woningen opgeleverd en ook minder woningen in aanbouw gestart. De oorzaak hierin is de aanwezigheid

46

van beschermde fauna op een locatie en bezwarenprocedures op twee andere locaties. Dit vertraagde de realisatie van deze locaties. De bouw van de flexwoningen aan de Dodenauweg is 2025 wel gestart maar de oplevering was niet haalbaar in 2025. Het gaat concreet om de volgende locaties die uitgesteld zijn: Park Wijtenburg Leo XIII Van Lierpark (bouw wel gestart eind 2025) Flexwoningen (bouw wel gestart eind 2025) De uitvoering van de ontwikkelen Park Vossenberg, De Els II (bouw wel gestart eind 2025) en Lobelia (Hooivork) hebben ook vertraging opgelopen. Onze verbonden partijen Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant

47

Onze speerpunten Nota Grondbeleid/ Nota Kostenverhaal Doel Grondbeleid en Kostenverhaal zijn instrumenten om de ambities en doelstellingen van de gemeente, zoals omschreven in onder andere de Omgevingsvisie, Woonvisie en overige (ruimtelijke) beleidsdocumenten, te verwezenlijken. Inhoud

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=LoonOpZand&id=47b39190-2ebd-45e5-bb21-5f8ef2dcfaa4