{Vervallen door gebrekkige zoekfunctie} Bijlage 1. Kadernota 2026

Zij krijgen hulp bij vragen op het gebied van zorg, onderwijs, welzijn, wonen, werk of inkomen. Het betreft geen wettelijke verplichting om in te zetten op Integrale Vroeghulp en of ondersteuning van mensen met een beperking in/als voorliggende voorziening. De reden voor deze bezuiniging is dat vergelijkbare ondersteuning via andere voorzieningen kan worden aangeboden. Taakstelling 10% op Openbaar Groen De uitgaven op onderhoud van openbaar groen moet met 10% worden verlaagd, terwijl de kwaliteit van onze openbare ruimtes behouden blijft. Door efficiënter onderhoud en het heroverwegen van onderhoudsfrequenties en – methoden zal deze ombuiging gerealiseerd kunnen worden. Dit betekent dat bepaalde onderhoudswerkzaamheden minder frequent uitgevoerd kunnen worden, zonder in te boeten op de veiligheid en de kwaliteit van onze openbare ruimte. In deze ombuiging moeten we kijken naar de balans tussen kosten en kwaliteit. Dit zullen we samen met de aannemer moeten bespreken, waarbij alternatieve werkmethoden, materialen en onderhoud onderzocht moeten worden zonder concessie te doen aan de kwaliteit groenvoorzieningen. We moeten zorgvuldig afwegen welke groenvoorzieningen we behouden en hoe we deze het beste kunnen onderhouden met de beschikbare middelen.

De gemeente blijft zich inzetten voor een aantrekkelijke en groene leefomgeving, maar met de noodzaak om binnen de financiële kaders te blijven. Minder inzet op advieswerk milieuzaken De gemeente Loon op Zand huurt in voor advisering over milieuzaken, dit dien we o.a. bij de OMWB. . In het kader van de gewenste ombuigingen kiezen we ervoor om het budget voor deze advieswerkzaamheden te verlagen. Hiermee beperken we de inzet op niet-wettelijke advisering, zonder afbreuk te doen aan de uitvoering van de verplichte milieutaken.

Onderzoek Om te kunnen sturen op een sluitende meerjarenbegroting gaan we onderzoeken of op meerdere terreinen bezuinigingen mogelijk zijn. Het hierbij om: Stelpost externe inhuur De benchmark formatie en kosten is uitgevoerd door Berenschot, maar moeten nog financieel worden vertaald. Deze vertaling is nog niet gereed voor deze kadernota en wordt in de begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 meegenomen. In begroting 2021 startte we met het actief terugdringen van externe inhuur. In de jaarrekening 2024 berekenden we het resultaat van het terugdringen van externe inhuur, er blijft stelpost van € 150.000 over. Dit zetten we voorlopig om naar een taakstelling voor de organisatie. Onderzoek openstelling Klavier In het kader van de ombuigingen stellen we voor onderzoek te verrichten naar de openstelling van Het Klavier. Het doel van het onderzoek is de kosten verlagen zonder dat dit negatieve gevolgen heeft voor de maatschappelijke waarde en toegankelijkheid voor de inwoners. En bestaat uit de volgende stappen: huidige situatie en kostenanalyse, gebruik en behoeften verenigingen, commissies, bibliotheek, overige inwoners, optimalisatie van openingstijden, personeelsinzet, mogelijkheden voor samenwerking, impact analyse, stakeholder gesprekken, aanpassingen en monitoren. Het onderzoek zal in 2025 worden opgestart en de resultaten zijn in 2026 beschikbaar.

Onderzoek ICT De huidige ICT uitgaven gaan we onderzoeken met als doel te kijken naar kostenbesparingen en efficiency te realiseren. 1. Het inzichtelijk maken van de kosten in relatie tot Equalit. 2. Het inzichtelijk maken van kosten van licenties. 19

3. Het in kaart brengen van de kosten per venster. Het onderzoek is in 2025 gestart. Als er financiële voordelen zijn nemen we deze in de begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 mee. Onderzoek gemeenschappelijke regelingen In het kader van de ombuigingsopgave onderzoeken we de mogelijkheden om structureel te besparen op uitgaven aan gemeenschappelijke regelingen (GR’s), aangezien deze een aanzienlijk deel van het gemeentelijk budget innemen. Omdat Loon op Zand hierin niet zelfstandig kan handelen, is draagvlak van de andere deelnemende gemeenten nodig. Om alvast richting te geven aan dit proces en de noodzaak tot kostenbeheersing te onderstrepen, heeft de gemeente bij een aantal GR’s een zienswijze ingediend, welke in juni 2025 door de raad worden behandeld. Onderzoek kosten leges We onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de leges voor de verschillende diensten te verhogen. Het doel is de gemeentelijke inkomsten te verbeteren en marktconforme leges te heffen, waarbij we de kosten voor onze dienstverlening in evenwicht houden. In de begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 nemen we de uitkomsten van dit onderzoek mee.

20

Meerjarig financieel perspectief Onderstaand is het financieel meerjarenperspectief weergegeven, waarbij het saldo van de Slotwijziging 2024 en het aangenomen amendement inzake het schrappen van de parkeerbelasting als uitgangspunt zijn genomen. De ambities uit de verschillende beleidsvensters zijn financieel vertaald, evenals de door de raad geadviseerde ombuigingsrichtingen. Daarnaast heeft de raad aangegeven open te staan voor een verhoging van de toeristenbelasting met € 0,50 per overnachting in hotels en vakantieparken. Deze maatregel is ook opgenomen in het financieel perspectief. Het financieel meerjarenperspectief voor de Kadernota op basis van feitelijkheden, (inclusief ombuigingen die de raad als advies heeft meegegeven), ziet er als volgt uit: Omschrijving Saldo na Slotwijziging 2024 Amendement schrappen parkeerbelasting Saldo voor Kadernota 2026

2026 -1.859 -68 -1.927

2027 -2.050 -68 -2.118

2028 -2.585 -68 -2.653

2029 -2.775 -68 -2.843

Totaal per venster Venster 0 en 1 Venster 2 Venster 3 Gemeenschappelijke regelingen Verwacht financieel effect kadernota 2026

-427 -9 -25 128 -333

-252 1 0 104 -147

-252 1 0 165 -86

-102 1 0 27 -74

Subtotaal saldo Kadernota 2026

-2.260

-2.265

-2.739

-2.917

Ombuigingen Verhogen toeristenbelasting * Totaal adviesrichting raad

1.540 800 2.340

1.540 800 2.340

1.540 800 2.340

1.540 800 2.340

80

75

-399

-577

Saldo Kadernota 2026 inclusief ombuigingen

* Dit is een inschatting met een stijging van € 0,50 voor hotelovernachtingen en vakantieparken.

21

Meerjarig financieel perspectief met autonome ontwikkeling, indexering en voorjaarnota van het Rijk Hieronder schetsen we het meerjarig financieel perspectief, waarin we naast de reguliere uitgangspunten ook actuele ontwikkelingen meenemen, zoals autonome kostenstijgingen, indexering van uitgaven en inkomsten en de Voorjaarsnota van het Rijk. Hoewel de financiële doorwerking van deze ontwikkelingen op dit moment niet volledig vaststaat, vinden wij het belangrijk om de raad hierin vroegtijdig mee te nemen. Hiermee wijken we af van onze gebruikelijke werkwijze, waarin we streven naar stabiele, onderbouwde en/of vastgestelde ramingen. Tegelijkertijd willen we benadrukken dat, wanneer deze ontwikkelingen inderdaad feiten worden, het meerjarenperspectief aanzienlijk zal verbeteren. De volgende ontwikkelingen onderbouwen we hieronder. • Lokale heffingen en onroerende zaakbelasting: op basis van de indexering en opleveringen van woningen verwachten we de komende jaren een positief resultaat. • CAO ontwikkeling salarissen: op dit moment lopen de onderhandelingen over een nieuwe CAO. De resultaten zullen effect hebben op onze loonkosten. Op basis van het beeld dat er nu is van de resultaten van deze onderhandelingen hebben we het effect doorgerekend.

De definitieve doorrekening kunnen we pas maken als er een akkoord is over de nieuwe CAO en duidelijk is welk deel wordt gecompenseerd via het gemeentefonds en welk deel niet. • Actualisatie kapitaallasten: op basis van de actualisatie van de planning van infrastructurele projecten en de verschuiving van de verplaatsing van het rioolgemaal bij Westwaard is een positief effect te verwachten op de kapitaallasten. • Autonome ontwikkeling: op verschillende contracten is indexering van toepassing die hoger is dan de CPI. Niet alle indexeringen zijn al door het CBS definitief vastgesteld. • Taakstelling onderzoeken, benchmark organisatie, openstelling Klavier, kosten leges, ICT en gemeenschappelijke regelingen. We verwachten uit deze onderzoeken een structureel positief resultaat te kunnen realiseren. • Verwachting Voorjaarsnota: vanuit het Rijk is in de Voorjaarsnota aangegeven dat er een compensatie komt voor gemeentes voor het ravijnjaar. Ook vindt er een herverdeling van het gemeentefonds plaats en schuift de opgave voor jeugd op naar 2028. Op basis van voorlopige cijfers verstrekt door Berenschot – Gemeentekas hebben we een perspectief opgenomen. In de Meicirculaire wordt door het Rijk een concreet beeld gegeven van de uitwerking van de voorjaarsnota. In juni ontvangt u een raadsinformatiebrief met de uitwerking en een financieel perspectief. 2026

2027

2028

2029

80

75

-399

-577

Lokale heffingen, onroerende zaakbelasting

214

220

253

494

Cao ontwikkeling salarissen

-736

-736

-736

-736

Actualisatie kapitaallasten

271

162

125

121

Autonome ontwikkeling

-204

-309

-416

-525

Taakstelling onderzoeken

400

400

400

400

Verwachting Voorjaarsnota

2.435

2.336

883

1.014

Saldo ontwikkelingen

2.380

2.073

509

768

Totaal Kadernota 2026 inclusief adviesrichting raad en ontwikkelingen

2.460

2.148

110

191

Saldo Kadernota 2026 inclusief adviesrichting raad Verwachte ontwikkelingen

22