Jaarstukken 2023

Peter Flohr is lid van de regionale adviescommissie Hart van Brabant. Marten Krikken is zijn plaatsvervanger. Rol gemeenteraad De gemeenteraad kan een zienswijze indienen op de begroting. Daarnaast kan de raad bij het vaststellen van de Kernagenda een zienswijze geven. Gemeenteraadsleden kunnen zich tijdens de Hart van Brabant radenavonden informeren over de regionale samenwerking. Als drie gemeenteraden van deelnemende gemeenten daartoe verzoeken, wordt een verenigde vergadering van alle gemeenteraden bijeengeroepen. De verenigde vergadering doet uitspraken over kwesties die zij van regionaal belang acht. Ieder raadslid heeft in deze vergadering één stem. Er is een regionale adviescommissie die adviseert over de procesmatige aspecten van de P&C-cyclus en de kernagenda, de informatievoorziening vanuit Hart van Brabant en de invulling van de raadsledenbijeenkomsten. Daarnaast signaleert de commissie de verbinding tussen regionale ontwikkelingen en de gemeentelijke ambities. Afspraken over doelen en De doelen van de regio Hart van Brabant beschreven in de Kernagenda 2023-2027. prestaties De ambities voor het beleidsterrein jeugd zijn vastgelegd in het regionaal koersdocument jeugd uit 2017. Relatie met gemeentelijke Onze gemeente profileert zich als Leisure gemeente en wil dit profiel graag versterken door doelstellingen dit onderwerp te verankeren in de kernagenda.

Risico’s De jeugdzorg kent een open-eindefinanciering, waardoor het rekeningresultaat maar beperkt te beïnvloeden is. Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) Hart voor Brabant (Tilburg)10 Doel Het leveren van een bijdrage aan de publieke gezondheidszorg. Bevoegdheden De uitvoering van de gemeentelijke taken die de Wet publieke gezondheid noemt en van de toezichtstaken die de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen kinderopvang noemt. De taken van de GGD zijn verdeeld in een basispakket dat (met lokale accenten) voor alle deelnemers geldt en facultatieve plustaken. Het basispakket wordt jaarlijks door het algemeen bestuur (AB) van de GGD vastgesteld. Vertegenwoordiging Wethouder Suzan Mandemakers is lid van het dagelijks bestuur (DB) en het algemeen bestuur (AB). Rol gemeenteraad De gemeenteraad kan inlichtingen vragen aan het algemeen bestuur, het dagelijks bestuur en de voorzitter. De raad kan daarnaast verantwoording vragen aan het door de gemeente aangewezen lid voor het gevoerde beleid en/of een zienswijze geven over de begroting en wijzigingen daarvan die leiden tot een verandering van de gemeentelijke bijdrage. Afspraken over doelen en 1. Regionale nota publieke gezondheid 2020 – 2023: Op hoofdlijnen richt het prestaties gezondheidsbeleid zich op de thema’s: a. Gezonde Start (d.w.z. de zwangerschap en de eerste 1000 dagen vanaf de geboorte); b. Gezonde Leefstijl; c.

Gezonde Geest; d. Gezonde Omgeving. Doel van het regionale volksgezondheidsbeleid is om gezamenlijk meer gezondheidswinst te behalen, de slagkracht te vergroten en een sterkere verbinding te leggen met andere beleidsterreinen. De ambities worden nagestreefd door in te zetten op ‘samenwerken’, ‘gezonde scholen’, ‘het versterken van opvoedvaardigheden’ en een ‘gezonde omgeving’. 2. Lokaal inzetdocument GGD (jaarlijks): Dit document omvat een omschrijving van de lokale inzet van de GGD als het gaat om de diensten Jeugdgezondheidszorg, 8 Deelnemende partijen: Loon op Zand, Heusden, Waalwijk, Dongen, Tilburg, Hilvarenbeek, Goirle, Oisterwijk, Gilze en Rijen. 9 Bestuursorganen: Algemeen bestuur, dagelijks bestuur, voorzitter, bestuurscommissie jeugd, portefeuillehouders overleggen op diverse beleidsterreinen, klankbordgroep gemeentesecretarissen 10 Loon op Zand, Heusden, Waalwijk, Dongen, Tilburg, Hilvarenbeek, Goirle, Oisterwijk, Gilze en Rijen, Grave, Meijerijstad, Oss, Sint-Michielsgestel, Maashorst, Vught, ’s-Hertogenbosch, Bernheze, Boekel, Land van Cuijck

61

Relatie met gemeentelijke doelstellingen

Risico’s

Gezondheidsbevordering, Preventie en Leefstijl. Deze inzet wordt deels gefinancierd uit het basispakket van de GGD (inwonersbijdrage) en deels uit plusgelden. Dit inzetdocument is feitelijk de lokale uitwerking c.q. het uitvoeringsprogramma van datgene wat als beleid in de regionale nota is opgenomen en wordt jaarlijks geactualiseerd. 3. Beleidsvisie 2019-2023: dit is de langetermijnvisie van de GGD voor de komende jaren met daarin beschreven de visie en ambitie. In het kader van de Wet publieke gezondheid geeft de GGD Hart voor Brabant onder andere uitvoering aan de jeugdgezondheidszorg (jgz) en diverse preventieprogramma's. Zowel de jgz als de preventieprogramma's hebben als doel het bevorderen, beschermen en bewaken van de gezondheid van zowel kinderen als volwassenen. Een goede gezondheid draagt bij aan de zelfredzaamheid en participatie van inwoners. De GGD levert hiermee een bijdrage aan de gemeentelijke doelen in het sociale domein zoals het versterken van de zelfredzaamheid, eigen kracht, gezondheid e.d. Geen bijzondere risico’s te melden.

Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) (Tilburg)11 Doel Ten behoeve van de deelnemers taken uit te voeren op het gebied van het omgevingsrecht en om als verlengstuk van het lokaal en provinciaal bestuur een bijdrage te leveren aan een leefbare en veilige werk- en leefomgeving van de regio Midden- en West-Brabant. Bevoegdheden Er zijn geen bevoegdheden overgedragen. Op het gebied van ondersteunende processen mag het algemeen bestuur samenwerkingen met derden sluiten. Vertegenwoordiging Burgemeester Van Aart is lid van het Dagelijks Bestuur. Besluiten worden bij meerderheid genomen. Bij besluiten over begroting, begrotingswijzigingen en jaarrekening, dient deze meerderheid meer dan de helft van de omzet te vertegenwoordigen. Rol gemeenteraad De gemeenteraad kan een zienswijze indienen op de begroting en de besteding van een eventueel jaarrekeningsaldo. Afspraken over doelen en De OMWB voert landelijke basistaken uit aan de hand van de landelijke VTH-criteria. Over de prestaties uitvoering hiervan worden jaarlijks schriftelijke afspraken gemaakt. Relatie met gemeentelijke Naast de wettelijke basistaken heeft Loon op Zand overige taken op het gebied van het doelstellingen vergunningverlening en toezicht structureel bij de OMWB weggelegd. De afdeling RO vraagt milieuadviezen over ruimtelijke plannen bij de OMWB.

Op incidentele basis wordt de OMWB ingehuurd. Risico’s Geen risico’s te melden. Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB) (Tilburg)12 Doel De Veiligheidsregio Midden- en West Brabant (VRMWB) behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten op de volgende terreinen: a. brandweerzorg; b. geneeskundige hulpverlening; c. rampenbestrijding en crisisbeheersing; d. het voorzien in een gemeenschappelijke meldkamer. Bevoegdheden het inventariseren van risico’s van branden, rampen en crisis; het adviseren van het bevoegd gezag over risico's van branden, rampen en crises in de bij of krachtens de wet aangewezen gevallen alsmede in de gevallen die in het beleidsplan zijn bepaald; het adviseren van het college van burgemeester en wethouders over de brandweerzorg; het voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijdingen de crisisbeheersing; het instellen en in stand houden van een brandweer; het instellen en in stand houden van een GHOR; het voorzien in de meldkamerfunctie; het aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel; het inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere diensten en organisaties; het vaststellen van het regionaal risicoprofiel; het tenminste één maal in de vier jaar vaststellen van een beleidsplan; het tenminste één maal in de

vier jaar vaststellen van een brandrisicoprofiel en het behorende dekkings- en spreidingsplan het vaststellen van rampbestrijdingsplannen voor zover dit bij Algemene maatregel van Bestuur voorgeschreven is; het zorg dragen voor de voorbereiding op de bestrijding van een epidemie van een infectieziekte behorend tot groep A, als bedoeld in artikel 1 onder e Wet publieke gezondheid alsmede op de bestrijding van een nieuw subtype humaan influenzavirus, waarbij ernstig gevaar voor de volksgezondheid bestaat. Vertegenwoordiging Burgemeester Van Aart is lid van het algemeen bestuur13.

11 Loon op Zand, Waalwijk, Heusden, Dongen, Tilburg, Hilvarenbeek, Goirle, Oisterwijk, Gilze en Rijen, Altena, Geertruidenberg, Oosterhout, Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Breda, Drimmelen, Moerdijk, Etten-Leur, Zundert, Rucphen, Halderberge, Roosendaal, Steenbergen, Bergen op Zoom, Woensdrecht 12 Loon op Zand, Waalwijk, Dongen, Tilburg, Hilvarenbeek, Goirle, Oisterwijk, Gilze en Rijen, Altena, Geertruidenberg, Oosterhout, Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Breda, Drimmelen, Moerdijk, Etten-Leur, Zundert, Rucphen, Halderberge, Roosendaal, Steenbergen, Bergen op Zoom, Woensdrecht, provincie Noord-Brabant 13 Bestuursorganen: algemeen bestuur, dagelijks bestuur en een voorzitter. Het algemeen bestuur kan commissies van advies en bestuurscommissies instellen.

62

Rol gemeenteraad

Risico’s

De gemeenteraad heeft de mogelijkheid om bij vaststelling van het regionaal beleidsplan (incl. regionaal risicoprofiel) en de begroting en besteding van een eventueel rekeningsaldo een zienswijze in te dienen. In het meerjarenbeleidsplan staan, in de vorm van pijlers, de doelstellingen van de VRMWB geformuleerd. Deze formuleert de VRMWB als volgt: Stimuleren van een redzame samenleving De basis van een veilige en veerkrachtige samenleving zijn de mensen die er wonen, werken, ondernemen en studeren. In een redzame samenleving is iedereen zich bewust van (brand)veiligheid en weten zij wat zij daaraan zelf kunnen bijdragen. Bijdragen aan een veilige leefomgeving Een veilige leefomgeving creëer je niet alleen, maar samen. Inwoners, onder - nemers, zorgen hulpverleners, ieder - een draagt zijn steentje bij. De regierol ligt bij de gemeenten. We adviseren gemeenten in een vroeg stadium over het beheersen van risico’s om incidenten, rampen en crises te voorkomen. We blijven ons advies verbeteren door onze informatiepositie te versterken. Het Veiligheid Informatie Knooppunt (VIK) is hier een voorbeeld van. Dit informatie gestuurd adviseren passen we toe op specifieke thema’s en/of gebiedsgericht. Leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet Wij bieden slagvaardige en vakbekwame veiligheidszorg bij incidenten, rampen en crises.

Daarbij ondersteunen we onze bestuurders, die verantwoordelijk zijn voor de beheersing van een crisis, bestrijding van een calamiteit en zorg hebben voor hun bevolking. Daarbij zet de VRMWB in op een wendbare en duurzame organisatie. De gemeente Loon op Zand is op basis van de Wet Veiligheidsregio’s belast met de organisatie van de crisisbeheersing in de gemeente. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Loon op Zand trof, samen met de colleges van de andere gemeenten in de regio, een gemeenschappelijk regeling onder de naam “Veiligheidsregio Midden- en West Brabant”. Geen specifieke risico’s

Baanbrekers (Waalwijk)14 Doel

-

Afspraken over doelen en prestaties

Relatie met gemeentelijke doelstellingen

Bevoegdheden

Vertegenwoordiging

Rol gemeenteraad

Baanbrekers streeft naar een zo hoog mogelijke participatie van inwoners van de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk. De focus ligt vooral op het zoveel mogelijk naar een reguliere baan helpen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Belangrijke waarden voor de uitvoeringsorganisatie zijn zelfredzaamheid, duurzame samenwerking en sociale innovatie. Aan Baanbrekers zijn de bevoegdheden tot regeling en bestuur overgedragen met betrekking tot de uitvoering en het uitvoerend beleid van de navolgende wet- en regelgeving: de Participatiewet (P-wet) het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz 2004) de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) de Wet sociale werkvoorzieningen (Wsw) het ontwikkelen, oprichten, exploiteren en in stand houden van taken, diensten, werkzaamheden, activiteiten en productmarktcombinaties welke gericht zijn op de uitvoering van de bovengenoemde wet- en regelgeving en/of gericht op het behouden dan wel het bevorderen van de arbeidsbekwaamheid van mensen, en/of welke bijdragen aan het regulier of zo regulier mogelijk kunnen gaan werken van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Daarnaast kunnen bepaalde taken verricht worden voor één of meerdere gemeenten, indien daarom verzocht wordt en het Algemeen Bestuur (AB) dit verzoek inwilligt. Hiervoor wordt met Baanbrekers afzonderlijke afspraken gemaakt voor de te verlenen diensten, prestaties en de financiering ervan. Het AB van Baanbrekers bestaat uit twee wethouders en twee raadsleden vanuit de gemeente Loon op Zand. Namens het college van de gemeente Loon op Zand zijn aangewezen: Wethouder Suzan Mandemakers Wethouder Jan Brekelmans Plaatsvervanger: wethouder Tess van der Wiel Namens de raad van de gemeente Loon op Zand zijn aangewezen: Wim Veldkamp Kees Grootswagers Plaatsvervangers: Marianne Verschure en Kiki van Eijndhoven-Brekelmans De gemeenteraad koos uit haar midden bovengenoemde twee leden van het AB en hun plaatsvervangers aan. Deze AB-leden hebben een verbindende rol tussen de raad en Baanbrekers. De gemeenteraad heeft de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op: de vaststelling van de begroting en besteding van een eventueel rekeningsaldo; en de oprichting van, de deelneming in en beëindiging van stichtingen, maatschappen, vennootschappen, verenigingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen.

14 Loon op Zand, Heusden, Waalwijk

63

Afspraken over doelen en prestaties

Relatie met gemeentelijke doelstellingen

Risico’s

In de gemeenschappelijke regeling staat dat de deelnemende partijen verantwoordelijk zijn voor het integrale strategische beleid op de terreinen participatie, activering en re-integratie. Ze vertalen het beleid in een opdracht aan Baanbrekers. Op basis hiervan stelt Baanbrekers een kaderbrief vast en een jaarlijkse begroting op. Over de begroting kan de raad een zienswijze indienen. Met een jaarrekening legt Baanbrekers beleidsmatig en financieel verantwoording af voor de realisatie van het betreffende boekjaar. Wij vinden het als gemeente belangrijk dat onze inwoners zoveel als mogelijk participeren. Baanbrekers levert hierin een bijdrage aan de gemeentelijke doelen door inwoners (waar mogelijk) naar zo regulier mogelijk werk te begeleiden. Dit sluit aan bij de doelen in het sociale domein zoals het versterken van de zelfredzaamheid, eigen kracht, gezondheid e.d. We gaan uit van het principe zelfredzaamheid met een vangnet. Ook hierin speelt Baanbrekers een rol. Baanbrekers verstrekt namelijk uitkeringen en bijzondere bijstand. De doelgroep en de daarmee samenhangende uitgaven zijn afhankelijk van de heersende conjunctuur. Doordat de BUIG15 wordt samengesteld door middel van een objectief verdeelmodel, loopt deze niet mee met het aantal uitkeringsgerechtigden. Hierop hebben wij geen invloed.

Hierdoor zijn er schommelingen te zien in de inkomsten en daarmee in de bijdrage van ons als gemeente.

Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) (Etten-Leur)16 Doel Het uitvoeren van de gemeentelijke belastingtaken Bevoegdheden de heffing en invordering van belastingen; de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken; de uitvoering van de Basisadministratie Adressen en Gebouwen. Vertegenwoordiging Wethouder Jan Brekelmans is lid van het algemeen bestuur. Rol gemeenteraad De gemeenteraad kan inlichtingen vragen aan het algemeen bestuur, het dagelijks bestuur en de voorzitter. De raad kan daarnaast verantwoording vragen aan het door de gemeente aangewezen lid voor het gevoerde beleid en/of een zienswijze geven over de begroting en wijzigingen daarvan die leiden tot een verandering van de gemeentelijke bijdrage. Afspraken over doelen en Met de BWB is een uitvoeringsconvenant gesloten met afspraken over de verplichtingen prestaties van de BWB en de deelnemer in relatie tot de taakoverdracht, de contactmomenten ambtelijke organisaties, verantwoordelijkheden P&C cyclus, de informatie-uitwisseling over de heffing en inning en de financiële geldstromen. Relatie met gemeentelijke We streven naar een correcte en klantvriendelijke wijze van belastinginning. doelstellingen Risico’s Geen bijzondere risico’s te melden. Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV) (Tilburg)17 Doel Het (doen) verlenen van ambulancezorg.

Bevoegdheden Alle bevoegdheden die nodig zijn om zijn taken (het verlenen van ambulancezorg en het in stand houden van een meldkamer ambulancezorg uit te voeren. Vertegenwoordiging Burgemeester Hanne van Aart is lid van het algemeen bestuur. Rol gemeenteraad De gemeenteraad kan inlichtingen vragen aan het algemeen bestuur, het dagelijks bestuur en de voorzitter. De raad kan daarnaast verantwoording vragen aan het door de gemeente aangewezen lid voor het gevoerde beleid en/of een zienswijze geven over de begroting en wijzigingen daarvan die leiden tot een verandering van de gemeentelijke bijdrage. Afspraken over doelen en Omdat de ambulancezorg op grond van de Wet ambulancezorg door de zorgverzekeraars prestaties wordt bepaald, maken zij afspraken met de RAV over het niveau van dienstverlening en de bijbehorende kosten. Relatie met gemeentelijke Gelet op de financiering van de ambulancezorg door de zorgverzekeraars, is de bijdrage van doelstellingen de RAV aan gemeentelijke doelstellingen beperkt. Risico’s Geen bijzondere risico’s te melden. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) (Den Haag) Maatschappelijk belang BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De BNG draagt met de gespecialiseerde dienstverlening bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.

Daarmee is de bank essentieel voor de publieke taak. Bestuurlijk belang Onze gemeente heeft zeggenschap via het stemrecht op aandelen (één stem per aandeel). De burgemeester vertegenwoordigt de gemeente als aandeelhouder in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Beleidsvoornemens Niet van toepassing. Risico’s Geen risico’s te melden. Creditrating bijvoorbeeld Standard & Poor’s: AAA (heel goed).

15 BUIG is de gebundelde uitkering voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bijzondere Bijstand Zelfstandigen en het betalen van de loonkostensubsidies). 16 Loon op Zand, Bergen op Zoom, Breda, Dongen, Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Woensdrecht, Zundert, Rucphen, Waterschap Brabantse Delta. 17 Loon op Zand, Altena, Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Bernheze, Boekel, Boxtel, Breda, Dongen, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Gilze en Rijen, Goirle, Halderberge, ’s-Hertogenbosch, Heusden, Hilvarenbeek, Land van Cuijk, Maashorst, Meijerijstad, Moerdijk, Oisterwijk, Oosterhout, Oss, Roosendaal, Rucphen, Sint-Michielsgestel, Steenbergen, Tilburg, Vught, Waalwijk, Woensdrecht, Zundert.

64

Brabant Water NV (’s-Hertogenbosch) Maatschappelijk belang Brabant Water voorziet ruim 2,4 miljoen inwoners van vrijwel heel Noord-Brabant van drinkwater. Jaarlijks verzorgen de 34 waterproductiebedrijven de winning en zuivering van circa 200 miljoen m3 water. Via een hoofdleidingnet van bijna 17.000 kilometer komt het drinkwater bij ruim 1.070.000 klanten thuis. Brabant Water levert een bijdrage aan het waarborgen van een goede volksgezondheid, de zorg voor het milieu en aan de economische ontwikkeling in het voorzieningsgebied. Bestuurlijk belang De burgemeester vertegenwoordigt onze gemeente als aandeelhouder in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Beleidsvoornemens Niet van toepassing. Risico’s Geen risico’s te melden. Exploitatie De Werft en De Wetering (Kaatsheuvel) Maatschappelijk belang Het toegankelijk houden van binnensportaccommodaties in de kernen Kaatsheuvel en Loon op Zand. Bestuurlijk belang De burgemeester vertegenwoordigt onze gemeente als aandeelhouder. Beleidsvoornemens Er zijn vanuit de gemeente geen beleidsvoornemens geformuleerd. Risico’s Als gevolg van het faillissement van LOZ Accommodatiebeheer is het mogelijk dat EWW B.V. uitstaande vorderingen niet volledig ontvangt. Met de eventuele gevolgen van dit faillissement is in de gemeentelijke jaarrekening rekening gehouden in de voorziening faillissementen.

In het kader van horizontaal toezicht is de fiscale positie van EWW B.V. ter beoordeling voorgelegd aan de Belastingdienst. Als de Belastingdienst niet instemt met de werkwijze, is het mogelijk dat btw die eerder is verrekend moet worden terugbetaald. In het gemeentelijke risicoprofiel is hiermee rekening gehouden, zie paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Publiek ontwikkelbedrijf REKS (Tilburg) Maatschappelijk belang Het stimuleren, ontwikkelen, (doen) uitvoeren en financieren van duurzaamheidsprojecten alsmede het bijdragen aan klimaatadaptieprojecten in de gemeenten die aandelen houden in het kapitaal van de vennootschap. Energie- en klimaatneutraliteit zijn belangrijke thema's binnen de REKS en middels het publiek ontwikkelbedrijf wordt hier concreet invulling aan gegeven. Het in regionaal verband ontwikkelen van Hubs waarin duurzame elektriciteit wordt opgewekt en gezamenlijk werken aan grens overstijgende maatregelen ten aanzien van klimaatadaptatie. De energiehubs die worden opgericht zijn clusters van zon en windenergie waarmee dit efficiënt wordt opgewekt en maatschappelijke kosten beperkt worden. De maatschappelijke opgave is dusdanig groot dat we hierin regionaal moeten samenwerken. Bestuurlijk belang Onze gemeente heeft zeggenschap via het stemrecht op aandelen (één stem per aandeel).

De wethouder duurzaamheid vertegenwoordigt onze gemeente als aandeelhouder. Beleidsvoornemens Er zijn vanuit de gemeente geen beleidsvoornemens geformuleerd. Risico’s Verslechteren businesscase hubs door afwijkende energieprijzen of wegvallen van SDE prijsgarantie. Ruimtelijke risico’s door het niet op tijd krijgen van vergunningen of onvoldoende grondposities. Geen tijdige aansluiting op het netwerk van Enexis. Tekort aan grondstoffen of personeel voor realisatie hubs. Kapitaalstortingen in het ontwikkelbedrijf worden aangemerkt als onrechtmatige staatssteun.

Financieel beeld verbonden partijen Partij *Regio Hart van Brabant18 *GGD Hart voor Brabant *OMWB *Veiligheidsregio MWB *Baanbrekers *Belastingsamenwerking West-Brabant *RAV *BNG *Brabant Water NV

Eigen vermogen 01-01-23 31-12-23 103 103 7.736 7.736 3.614 3.614 16.476 16.476

Vreemd vermogen 01-01-23 31-12-23 1.816 1.816 20.068 20.068 4.060 4.060 51.465 51.465

Resultaat 2023 0 0 0 0

2.936 436.6

2.936 436.6

31.329 6.325

31.329 6.325

0 0

14.293 4.615 684.676

14.293 4.615 684.676

29.564 107.459 529.584

29.564 107.459 529.584

0 0 0

EWW BV -58 -174 2.753 3.378 -116 Publiek ontwikkelbedrijf REKS19 * De gegevens per 31-12-2023 voor het eigen- en vreemd vermogen en daarmee het resultaat 2023 zijn nog niet bekend. Bij bekendmaking zullen deze gegevens geactualiseerd worden.

18 Bestuurscommissie jeugd en Midpoint zijn onderdeel van de financiële positie van GR Regio Hart van Brabant. 19

Publiek Ontwikkelbedrijf REKS is recent opgericht waardoor er nog geen financieel beeld is meegenomen in de paragraaf.

65

Paragraaf 7. Grondbeleid De paragraaf Grondbeleid geeft inzicht in het grondbeleid van de gemeente Loon op Zand in relatie tot de doelstellingen van de programma’s die zijn opgenomen in de jaarrekening. Ten opzichte van de programmabegroting zijn alle grondexploitaties geactualiseerd en waar nodig herzien. Grondbeleid Het beleid van de gemeente Loon op Zand op het gebied van grondzaken is vastgelegd in de Nota Grondbeleid 2017. Met het grondbeleid wordt nagestreefd de ruimtelijke opgave met betrekking tot de verschillende beleidsprogramma’s te realiseren of te faciliteren. Daarnaast is in het grondbeleid vastgelegd hoe er op een verstandige manier omgegaan dient te worden met de beschikbare financiële middelen. Naast de Nota Grondbeleid zijn in de onderstaande tabel ook de overige vigerende beleidsdocumenten weergegeven die betrekking hebben op het grondbeleid van de gemeente. Dit jaar wordt gestart met het opstellen van een nieuwe Nota Kostenverhaal die aansluit bij de Omgevingswet. Beleid

Omschrijving Richtinggevend en kaderspellen bij gebiedsontwikkeling met een faciliterend grondbeleid als primaire beleidsrichting.

Vastgesteld

Herziening

2017

2023/2024

Notitie Grondprijzen

Jaarlijkse vaststelling van grondprijzen.

2020

n.t.b.

Nota Kostenverhaal

Beleid met betrekking tot het kostenverhaal van bovenplanse kosten en ruimtelijke ontwikkelingen.

2016

2023/2024

Beleid uitgifte reststroken en handhaving gemeentelijke eigendommen

Beleid met betrekking tot verkoop snippergroen en handhaving gemeentelijke eigendommen.

2013

n.t.b.

Exploitatieverordening

Bevat de voorwaarden waaronder de gemeente medewerking zal verlenen aan het in exploitatie brengen van gronden. Alleen van toepassing op overeenkomsten gesloten voor 1 juli 2008.

2005

n.v.t.

Nota Grondbeleid

Per 31 december 2023 zijn er nog drie lopende grondexploitaties de Els II, Kets-West II en Westwaard fases 1 en 2. De eerste twee genoemde grondexploitaties zijn in een afrondend stadium, er is géén grond meer uit te geven. In Westwaard zijn nog diverse percelen gronden die in de komende jaren moeten worden uitgegeven. In deze gebieden is sprake van zogenaamde actieve grondexploitatie. Binnen de gemeente zijn er ook projecten waar de gemeente een zogenaamde faciliterende rol vervult (passieve grondexploitatie). Deze projecten worden voor rekening en risico van de betreffende initiatiefnemers gerealiseerd. Al deze projecten dragen bij aan de ruimtelijke doelstellingen van de gemeente. De meeste projecten dragen daarnaast ook bij aan het beleid op het gebied van wonen en/of economie. Een kleiner aantal projecten dragen bij aan maatschappelijke voorzieningen op het vlak van onderwijs, sport, cultuur, recreatie en infrastructuur. Ontwikkelingen De markt voor koopwoningen werd ook in 2023 gekenmerkt door stijgende prijzen en een beperkt aanbod. Ook blijft de complexiteit van gebiedsontwikkelingen complex en risicovol. Afgelopen jaar heeft de voortdurende oorlog in Oekraïne en het conflict in de Gaza-streek de mondiale economische verandering alleen nog maar versterkt. De inflatie is sterk gestegen en de ontwikkelingen op de woningmarkt zijn grilliger geworden.

Door zowel de stijgende kosten van de bouwmaterialen als de gestegen personeelskosten in de bouw zijn de prijzen voor nieuwbouwwoningen hard gestegen. Deze stijging lijkt harder te gaan dan de inflatie, waardoor nieuwbouwwoningen in verhouding duurder zijn geworden dan woningen in de bestaande bouw. De vrije kavels in Westwaard zijn grotendeels onder voorbehoud verkocht maar deze zijn nog niet notarieel overgedragen omdat de verplaatsing van het rioolgemaal nog niet geregeld is.

66

Binnen de overige grondexploitaties zijn alle woningbouwkavels reeds verkocht. Het aantal nieuwe woningbouwinitiatieven blijft op peil. Met de provincie zijn prestatieafspraken gemaakt. Ook heeft de provincie besloten nieuwe initiatieven die niet voldoen aan de stikstofvereisten voorlopig niet meer te honoreren. De Woonvisie uit 2016 en een duidelijke prioritering van de projecten moet zorgen dat er kwantitatief en kwalitatief aangesloten wordt op de vraag naar (nieuwbouw)woningen. De locaties waar de gemeente zelf woningbouwkavels kan uitgeven en maximaal kan sturen op de vastgestelde beleidsdoelen zijn er op dit moment niet meer. Om ook op de middellange- en lange termijn meer te kunnen sturen op de verschillende beleidsdoelen worden verschillende mogelijkheden onderzocht om op nieuwe locaties gemeentelijke bouwkavels te kunnen uitgeven. Daarnaast wordt ook gekeken naar de mogelijkheden om projectontwikkelaars scherpere kaders mee te geven bij de ontwikkeling van woongebieden. Hiervoor moet ook het instrumentarium de Nota Kostenverhaal uit 2016 worden herzien. Het is nog steeds een uitdaging om het geprognosticeerde aantal kavelverkopen jaarlijks te halen. Dit heeft te maken met een grotere vraag vanuit de markt ten opzichte van de beschikbare ambtelijke capaciteit die nodig is bij de planvorming, de uitvoering en de realisatie van nieuwe plannen.

Dit zorgt voor stijgende investeringskosten en voor langere doorlooptijden. In sommige gevallen wordt gedurende de planvorming uiteindelijk toch afgezien van realisatie. Resultaten grondexploitatie Bouwgronden in exploitatie De grondexploitaties zijn per 1-1-2024 geactualiseerd en waar nodig herzien. In de onderstaande tabel worden de resultaten samengevat. Onder tabel 2 volgt een beknopte technische toelichting op de cijfers. Nummer

Project

1102 1185 1107

2e fase ''De Els'' Westwaard (Sweensstraat West) Bedrijvenpark Kaatsheuvel TOTAAL

Boekwaarde 31-12-2023 -470 3.465 -1.641 1.354

Verwacht eindsaldo -505 237 -817 -1.085

Eindjaar

Verliesvoorziening

2024 2029 2024

-506 0 -817 -1.323

De boekwaarden geven aan in welke mate er in projecten is geïnvesteerd. Het ‘verwacht eindsaldo’ betreft het verwachte resultaat op eindwaarde in het jaar dat het project naar verwachting afgesloten wordt. Een verliesvoorziening is noodzakelijk wanneer het te verwachten eindsaldo negatief is. Parameters voor de bouwgronden Voor de bouwgronden in exploitatie wordt gerekend met eenduidige parameters. Hieronder zijn de gehanteerde parameters in de grondexploitaties weergegeven. Parameters Rente Kostenstijging Opbrengstenstijging woningbouw Opbrengstenstijging bedrijventerrein

1,99% 4,00% per 01-01-2025; daarna 2,00% 2,00% m.i.v. 01-01-2026 n.v.t.

Met betrekking tot de toerekening van rente wordt een percentage gehanteerd van 1,99%. Om te komen tot een redelijke parameter voor de gemiddelde kostenstijging op langere termijn is de ‘’Outlook grondexploitaties 2023’’ gepubliceerd door adviesbureau in de ruimtelijke ontwikkeling Metafoor geraadpleegd. Op basis van deze informatie zijn de per 1-1-2024 in de grondexploitaties opgenomen bedragen ten opzichte van die per 1-1-2023 verhoogd met gemiddeld 4% (plankosten 5%; uitvoeringskosten 3%). Voor de opbrengsten is gekozen voor een behoudende insteek door dezen ten opzichte van 1-1-2023 niet aan te passen en ervoor te kiezen om deze pas per 1-1-2026 te indexeren (2%).

67

Faciliterende projecten Naast de ‘bouwgronden in exploitatie’ wordt ook faciliterend grondbeleid toegepast waarbij de gemeente de conform de Wet ruimtelijke ordening de kosten verhaald. Dit betekent dat er in financiële zin gestuurd wordt op een neutraal eindsaldo. In 2023 zijn geen projecten afgesloten hierdoor wordt er geen verliesvoorziening getroffen voor de faciliterende projecten. Per project wordt in de onderstaande tabel aangegeven of er sprake is van een overeenkomst en welk type overeenkomst het betreft. Voor een aantal projecten is het eindjaar onbekend. Dit heeft een tweetal oorzaken. Projecten zonder overeenkomst en projecten met een initiatiefovereenkomst hebben nog geen concrete planning. Daarnaast liggen een aantal projecten stil waarbij de voortgang afhankelijk is van de initiatiefnemer. In 2023 zijn drie nieuwe projecten toegevoegd het betreft Bloemwaard, Leo XIII-straat en Hoofdstraat/Schotsestraat. Er zijn in 2023 geen faciliterend project afgesloten. Voor een aantal projecten zal in 2024 de eindfactuur worden opgemaakt. Per 31-12-2024 zullen deze projecten worden afgesloten. Nummer Project Faciliterend met overeenkomst: 1501 Woningbouw Kasteelweide** 1541 Van Lier Park 1543 Berndijksestraat 14 1545 Vossenberg 1547 Woningen Braakakker Kinkenpolder 1548 Hoofdstraat - Dr.

van Beurdenstraat 1549 Pr.Hendrikstraat-Gasthuisstraat 1550 CPO Hogemast Ecliptica/Kloosterstr. 1551 Park Wijtenburg 1552 SalmRijck 22600 Best plan Erasstraat 105-107 22601 Van Roosmaelen terrein 22602 Hooivork 3 23600 Bloemwaard (voorheen: Anjer-, Aster-, Sweensstraat) 23601 Leo XIII-straat Herontwikkeling van 18 woningen 23602 Hoofdstraat/Schotsestraat Faciliterend met overeenkomst (economie): 1518 Hoge Steenweg 58-64 1526 Herontwikkeling Peperstraat 21-25 1535 Wereld van de Efteling 2030 1539 Hotelzone Horst 1540 Van Son en Koot (voorheen: Dongenseweg 4) 1544 Zuidelijke Ontsluiting WvdE 2030 1546 Vakantiepark Droomgaard Europarcs Faciliterend zonder overeeenkomst (economie): Klooster Erasstraat Totaal

Overeenkomst

Boekwaarde 31-12-2023

Eindjaar

exploitatie initiatief exploitatie exploitatie initiatief exploitatie exploitatie initiatief initiatief initiatief initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief

1 -17 -13 -13 1 16 28 4 1 -48 4 10 -

2023 2023 2024 n.t.b. n.t.b. 2023 2025 2025 n.t.b. n.t.b. n.t.b. n.t.b.

exploitatie exploitatie exploitatie initiatief initiatief Exploitatie initiatief

-6 124 10 17 -7 -5

2023 2023 2030 n.t.b. n.t.b. 2030 2024

geen

-1 106

2023

Verliesvoorzieningen bouwgronden in exploitatie en faciliterende gronden De verliesvoorzieningen op bouwgronden in exploitatie, onderstaande tabel, zijn ten opzichte van de jaarrekening 2022 in 2023 toegenomen met € 82.000. De toename van de verliesvoorziening wordt veroorzaakt door het jaarresultaat van het bedrijventerrein Kaatsheuvel met € 201.000. Nummer Project 1102 1176 1107

2e fase ''De Els'' De Hooivork II Bedrijvenpark Kaatsheuvel Totaal

Verliesvoorziening per 31-12-2023 -506 -817 -1.323

Verliesvoorziening per 31-12-2022 -533 -92 -616 -1.241

Verschil 27 92 -201 -82

Strategische gronden en ruilgronden Naast grondexploitaties en faciliterende projecten heeft de gemeente nog andere gronden in haar bezit die op verschillende wijzen kunnen worden ingezet ten behoeve van het grondbeleid, zogenaamde strategische gronden en ruilgronden. Deze gronden kunnen op termijn ingezet worden voor ruimtelijke ontwikkelingen. In de onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de strategische- en ruilgronden. De complexen naar verwachting de komende jaren in portefeuille als strategische grondposities.

68

Naam Materiele vaste activa Voorraad ruilgronden Totaal

Oppervlakte 41.770 30.420 72.190

Boekwaarde -272 -800 -1.072

Winstnemingen Winsten conform de richtlijnen van het BBV worden genomen op basis van het voorzichtigheidsbeginsel. Dit leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Richtlijnen vanuit de BBV verplichten gemeenten sinds 2016 om onder voorwaarden tussentijds winst te nemen. Door de herziening van de grondexploitatie Westwaard moest er een correctie op eerder genomen winsten worden gedaan van afgerond € 131.000. Risico’s en weerstandsvermogen In de onderstaande tabel zijn de risicobedragen opgenomen. Deze risico’s moeten opgevangen worden door het weerstandsvermogen van de gemeente. In paragraaf 2 ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van de jaarrekening wordt in beeld gebracht in welke mate de risicobedragen opgevangen kunnen worden. Ten opzichte van het vorige jaarverslag zijn de risico’s afgenomen. Het project de Hooivork is in 2023 afgesloten en voor de projecten ‘2e fase de Els’ en ‘Bedrijventerrein Kaatsheuvel’ behoeven, gelet op de afrondende fase van ontwikkeling, geen risicoposten meer te worden geraamd. Nummer 1102 1176 1185 1107 divers

Naam 2e fase ''De Els'' De Hooivork II Westwaard (Sweensstraat West) Bedrijvenpark Kaatsheuvel (Kets-West II 1e fase) Strategische gronden en ruilgronden Totaal

Bedrag -667 -667

Per saldo zijn de risico’s met € 71.000 afgenomen. Voor wat betreft het geraamde risicobedrag van de grondexploitatie ‘Westwaard, 1e en 2e fase’ is uitgegaan van zowel een kans op tegenvallende kosten als tegenvallende grondopbrengsten (algemeen marktrisico). Samengevat zijn de risico’s als volgt: Omschrijving Woningmarkt en grondprijzen Kosten Vennootschapsbelasting Totaal

Effect 520 1.628 PM 2.148

Kans 50% 25%

Risico 260 407

31%

667

In de gemeente Loon op Zand wordt het benodigde en het beschikbare weerstandsvermogen op gemeenteniveau bepaald. De risico-inschatting van het grondbedrijf is hier een onderdeel van. Het beschikbare weerstandsvermogen van de gemeente wordt in de jaarrekening 2023 beoordeeld als ruim voldoende, zie paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

69

Balans per 31 december 2023 Vaste activa Kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van agio en disagio Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief Totaal immateriële vaste activa Investeringen met een economisch nut Investeringen met een economisch nut, waarvoor een heffing kan worden geheven Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Totaal materiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Leningen aan woningbouwcorporaties Leningen aan deelnemingen Overige langlopende leningen Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Totaal financiële vaste activa Totaal vaste activa (a)

2023 568 568 24.993 15.379 19.814 60.186 224 530 270 402 1.426 62.180

2022 81 81 26.415 14.526 15.855 56.796 197 595 285 260 1.338 58.215

Vlottende activa Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Minus verliesvoorziening verlieslatende complexen Ruilgronden Totaal voorraden Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in ‘s Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Overige vorderingen Rekening-courantverhoudingen met niet financiële instellingen Totaal uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Kassaldi Banksaldi Totaal liquide middelen Nog te ontvangen voorschotbedragen overige Nederlandse overheidslichamen Overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen Totaal overlopende activa Totaal vlottende activa (b) TOTAAL ACTIVA (a + b)

2023 -1.263 -1.287 815 -1.735 3.840 5.452 2.549 546 12.387 1 152 153 3.007 3.007 13.812 75.992

2022 1.194 -1.117 800 877 5.135 4.186 2.284 665 12.270 1 151 153 2.776 2.776 16.076 74.291

2023 0

2022 0

Vaste passiva Algemene reserve Bestemmingsreserves Rekeningsaldo (gerealiseerd resultaat) Totaal eigen vermogen Voorzieningen voor verplichtingen en verliezen Voorzieningen ter egalisatie Voorzieningen voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is Voorzieningen Onderhandse leningen van: Binnenlandse banken en overige financiële instellingen Buitenlandse instellingen, fondsen, banken, bedrijven en overige sectoren Totaal vaste schulden Totaal vaste passiva (a)

2023 19.587 6.553 929 27.069 5.117 178 7.814 13.109

2022 13.851 8.312 5.092 27.255 4.401 302 7.969 12.672

14.495 8.750 23.245 63.596

16.016 9.375 25.391 65.318

Vlottende passiva Kasgeldleningen aangegaan bij openbare lichamen Overige schulden Totaal netto vlottende schulden Nog te betalen bedragen Vooruit ontvangen bedragen voor uitkeringen met een specifiek doel van: Overige Nederlandse overheidslichamen Overige vooruit ontvangen bedragen Totaal overlopende passiva Totaal vlottende passiva (b)

2023 5.575 5.575 3.088

2022 3.378 3.378 3.089

3.336 570 6.993 12.569 75.992

2.346 159 5.595 8.973 74.291

2023

2022

191.883

141.275

Vennootschapsbelasting Bedrag waarvan het recht op verliescompensatie krachtens de Wet op de vpb 1969 bestaat.

Totaal passiva (a + b) Borgstellingen of garantstellingen Totaalbedrag waartoe aan natuurlijke en rechtspersonen borgstellingen of garantstellingen zijn verstrekt

70

Toelichting op de balans Algemene grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening is opgemaakt volgens de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden opgenomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als baten genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar is gesteld. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Formeel is het niet toegestaan voorzieningen of schulden op te nemen voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Als gevolg hiervan worden sommige personele lasten toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Bijvoorbeeld ziekenkostenpremie voor gepensioneerden, overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken.

Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten vier jaar. Indien er sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld reorganisaties) dient wel een verplichting opgenomen te worden. Balans Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. Geactiveerde kosten voor onderzoek en ontwikkeling, agio en disagio worden lineair in maximaal 5 jaar afgeschreven. De afschrijving van de geactiveerde kosten voor onderzoek en ontwikkeling vangt aan bij ingebruikneming van de betrokken investering. Kosten voor het afsluiten van geldleningen worden direct ten laste van de exploitatie gebracht. Bijdragen aan activa in eigendom van derden zijn gewaardeerd tegen het bedrag van de verstrekte bijdragen, verminderd met afschrijvingen. De verleende bijdragen worden afgeschreven in de periode waarin het betrokken actief van de derde op basis van de door de gemeente gestelde voorwaarden moet bijdragen aan de publieke taak.

Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Investeringen die grotendeels of meer worden gedaan voor riolering worden op de balans opgenomen in een aparte categorie onder de investeringen met economisch nut: “investeringen met economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven.” Overige investeringen met economisch nut Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Deze materiele vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht.

71

Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en leningen u/g zijn opgenomen tegen nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (“kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen” in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden. De obligatieportefeuille is gewaardeerd tegen de verwachte aflossingswaarde. Het verschil met de destijds betaalde verkrijgingsprijs is als transitorische (rente)post in de balans opgenomen. Dit verschil wordt in het resultaat opgenomen in de (gemiddeld) resterende looptijd tot aflossing/uitloting. Van een “deelneming” is sprake als de gemeente participeert in het aandelenkapitaal van een NV of BV. Investeringen die aan slijtage onderhevig zijn, schrijven we lineair af in de verwachte gebruiksduur. Daarbij wordt rekening gehouden met eventuele restwaarde. Met afschrijven wordt gestart in het jaar volgend op het jaar waarin de investering gereed komt/wordt verworven.

De materiële vaste activa met economisch en maatschappelijk nut worden lineair afgeschreven in maximaal: 60 jaar: leidingen, gemalen en bouwwerken 50 jaar: duikers 45 jaar: gesloten en open verharding 40 jaar: nieuwbouw en ingrijpende renovatie, verlichtingspalen 25 jaar: restauratie, verbouwingen en aankoop gebouwen, straatmeubilair 20 jaar: fiets- en voetpaden, aanleg groenvoorzieningen (incl. sportvelden) 15 jaar: armaturen verlichting, kantoormeubilair, technische installaties, elektrisch/mechanische installaties, containers (afval) 10 jaar: onderwijsmeubilair 10 jaar: veiligheidsvoorzieningen, zware transportmiddelen, aanhangwagens, telefooninstallaties, audiovisuele apparatuur raadszaal 5 jaar: personenauto’s, automatiseringsapparatuur Op gronden en terreinen wordt niet afgeschreven. Hierboven zijn de meest voorkomende activiteiten genoemd, in uitzonderlijke gevallen kan hiervan afgeweken worden. Activa met een verkrijgingsprijs van minder dan € 25.000 worden niet geactiveerd, uitgezonderd gronden en terreinen. Deze worden altijd geactiveerd. Voorraden De voorraden worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs.

Wanneer echter de marktwaarde lager is dan de verkrijgingsprijs- of vervaardigingsprijs, wordt een verliesvoorziening getroffen voor het volledige verschil tussen de boekwaarde en de lagere marktwaarde of wordt afgewaardeerd naar deze lagere marktwaarde. De verliesvoorziening wordt gewaardeerd tegen nominale waarde. Bouwgrond in exploitatie De bouwgronden in exploitatie worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs dan wel lagere marktwaarde. Aan de verkrijgings- en vervaardigingsprijs kan ook de rente over het tijdvak van vervaardiging van het actief worden toegerekend. Voor winstneming geldt de percentage of completion methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Faciliterend grondbeleid Dit betreft bestede kosten (onder andere ambtelijke uren en nog door te belasten kosten) voor projecten waarbij het kostenverhaal op grond van een overeenkomst is geborgd. Faciliterend grondbeleid is verwerkt onder de overlopende activa/passiva en opgesplitst in faciliterend zonder overeenkomst zijnde nog te verhalen kosten en faciliterend met overeenkomst zijnde nog te verrekenen kosten / vooruitontvangen bedragen.

72

Ruilgronden De ruilgronden worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs dan wel lagere marktwaarde. Aan de verkrijgings- en vervaardigingsprijs kan ook de rente over het tijdvak van vervaardiging van het actief worden toegerekend. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De waardering van de uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar vindt plaats tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs dan wel tegen nominale waarde. Indien en voor zover nodig wordt een voorziening getroffen voor mogelijke oninbaarheid van vorderingen. Deze voorziening wordt als waardecorrectie in mindering gebracht op de waarde van de openstaande vorderingen. Liquide middelen en overlopende activa De liquide middelen en de overlopende activa worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Voor de post nog te ontvangen voorschotbedragen op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel wordt het verloop per uitkering in de jaarrekening in een overzicht weergegeven. Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve, de bestemmingsreserves en het gerealiseerde resultaat zoals dat volgt uit het overzicht van baten en lasten. Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting of het voorzienbare verlies.

De onderhoudsegalisatievoorzieningen worden gebaseerd op een meerjarenraming van het uit te voeren groot onderhoud aan (een deel van) de gemeentelijke kapitaalgoederen. Daarbij wordt rekening gehouden met de geformuleerde kwaliteitseisen. In de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen is het beleid nader uiteengezet. De pensioenverplichting voor de wethouders is gewaardeerd op de contante waarde van de (al opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen. Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer De waardering van vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer worden gewaardeerd tegen nominale waarde verminderd met de aflossingen. Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De waardering van netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Overlopende passiva De waardering van overlopende passiva vindt plaats tegen nominale waarde. Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen Buiten de balanstelling wordt het bedrag van borgstellingen of garantiestellingen opgenomen.

73

Immateriële vaste activa Immateriële activa Kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van agio en disagio Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief Totaal immateriële vaste activa BoekInveste- Desinves- Afschrijwaarde ringen teringen vingen 1-1-2023

Immateriële activa Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor bepaald actief Totaal

2023 0 568 568

Bijdragen van derden

Herrubri- Afwaarcering deringen

2022 0 81 81 Boekwaarde 31-122023

81

487

568

81

487

568

Toelichting op de belangrijkste mutaties: De investeringen betreffen de voorbereidingen van nieuwbouw De Vaert en voorbereidingen dorpshuis Loon op Zand 2023. Materiele vaste activa Materiele vaste activa Investeringen met een economisch nut Investeringen met een economisch nut, waarvoor een heffing kan worden geheven Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Totaal materiële vaste activa

2023 24.994 15.379 19.813 60.186

2022 26.415 14.526 15.855 56.796

Investeringen met economisch nut Investeringen met economisch nut Gronden en terreinen Woonruimten Bedrijfsgebouwen Machines, apparaten en installaties Vervoermiddelen Overige materiële vaste activa Totaal

Boekwaarde 1-1-2023 1.862 34 18.336 3.857

Investeringen

Desinves- Afschrijteringen vingen

242 11

3 632 412

297 2.029

98 41

79 295

26.415

392

0

1.421

Bijdragen Herrubrivan derden cering

0

0

Afwaar- Boekwaarde deringen 31-12-2023 69 1.794 31 247 17.649 16 3.440

10

315 1.765

342

24.994

Investeringen Bedrijfsgebouwen De investeringen in bedrijfsgebouwen betreffen de kosten voor aanpassingen het Klavier en herijking flexibel kantoorconcept. Machines, apparaten en installaties: De investeringen in machines, apparaten en installaties betreffen de kosten voor vervanging van koffieautomaten. Vervoermiddelen De investeringen in vervoermiddelen betreffen de kosten voor de aanschaf van een vrachtwagen en een tractor. Overig De investeringen in overig betreffen de kosten voor werkplekken het Klavier en de gemeentewerf en software burgerzaken.

74

Afwaarderingen Voor het project de Wetering verkochten we het Klooster. De boekwaarde hiervan is verwerkt onder afwaarderingen. Investeringen met economisch nut, waarvoor een heffing kan worden geheven Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de investeringen met economisch nut waarvoor een heffing geheven kan worden. Investeringen met economisch nut, waarvoor een heffing kan worden geheven Grond-, weg- en waterbouwkundige werken (riool) Totaal

Boekwaarde 1-1-2023

Investeringen

14.526

1.142

289

15.379

14.526

1.142

289

15.379

Desinvesteringen

Afschrijvingen

Bijdragen van derden

BoekAfwaarwaarde 31deringen 12-2023

Investeringen De investeringen hebben onder andere betrekking op riolering Heiakker en Sweensstraat, berging hemelwater en investeringen in ondergrondse afvalcontainers en mobiele afvalcontainers. Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de investeringen met maatschappelijk nut. Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut Grond- weg- en waterbouwkundige werken Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal

BoekInveste- Desinveswaarde ringen teringen 1-1-2023 13.168 4.839

Afschrijvingen

Bijdragen van derden

615

922

145

Herrubricering

Boekwaarde 31-12-2023 16.470

Afwaarderingen

12

133

2.543

831

128

35

3.211

15.856

5.848

755

956

19.814

Investeringen De investeringen hebben betrekking op verharding van straten en paden van verschillende straten, plaatsen van speelvoorzieningen en straatmeubilair en openbare verlichting. Bijdragen van derden De bijdragen van derden betreffen subsidies van de Provincie Noord-Brabant voor diverse infrastructurele projecten. Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkeingen aan deelnemingen Leningen aan woningbouwcorporaties Overige langlopende leningen u/g Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Totaal financiële vaste activa

2023 224 530 270 402 1.426

2022 197 595 285 260 1.338

Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de financiële vaste activa. Kapitaalverstrekkingen Brabant Water N.V. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten Exploitatie de Werft & de Wetering Aandelen in publiek ontwikkelbedrijf REKS Totaal kapitaalverstrekkingen

Boekwaarde 1-1-2023 102 95 0 197

Investeringen

Desinvesteringen

Afschrijving/ Verliesaflossing voorziening

175 202 202

175

Boekwaarde 31-12-2023 102 95 -175 202 224

De Exploitatie de Werft & de Wetering had op 1 januari 2023 een boekwaarde van € 130.000 gelijk aan de hoogte van de voorliesvoorziening in verband met gestort agio. Dus per saldo een balanswaarde van nihil. De verliesvoorziening is in 2023 verhoogd met € 175.000 gelijk aan het negatieve eigen vermogen van EWW eind 2023, waardoor de boekwaarde van de deelneming minus € 175.000 bedraagt. 75

Leningen aan woningbouwcorporaties Casade Woondiensten Totaal leningen

Overig Bijzonder Bruisend Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Duurzame toekomstlening Totaal overige leningen en uitzettingen

BoekInveste- Desinves- Afschrijving/ Waardewaarde ringen teringen aflossing vermindering 1-1-2023 595 65 595 65

Boekwaarde 31-12-2023 530 530

BoekInveste- Desinves- Afschrijving/ Waardewaarde ringen teringen aflossing vermindering 1-1-2023 285 15 206 -9 55 151 546 151 6

Boekwaarde 31-12-2023 270 197 206 673

Kapitaalverstrekkingen: De gemeente Loon op Zand bezit 33.126 aandelen van Brabant Water N.V. met een boekwaarde van € 102.000. En 41.886 aandelen van de Bank Nederlandse Gemeenten met een boekwaarde van € 95.000. Voor de exploitatie de Werft & de Wetering investering vormden we een verliesvoorziening van € 175.0000. Leningen aan woningbouwcorporaties: Op de doorverstrekte geldleningen aan Casade is ultimo 2023 € 65.000 afgelost. Overige In 2023 zien we een toename van €151.000 van de duurzame toekomstleningen. Voorraden Voorraden Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Minus verliesvoorziening onderhanden werk Ruilgronden Totaal voorraden

2023

2022

-1.263 -1.287 815 -1.735

1.194 -1.117 800 877

Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de in exploitatie zijnde complexen. Omschrijving project

De Els fase 2 Kets West II fase 1 De Hooivork II Westwaard Totaal onderhanden werk, bouwgronden in exploitatie

Boekwaarde 1-1-2023

Vermeerderingen

Verminderingen

421 1.743 80 -1.051

49 276 10 1.209

3.492

1.193

1.544

4.000

Winstuitname

377 131

Boekwaarde 31-122023

470 1.642 90 -3.464 -1.263

Voorziening verlieslatend complex

Voorziening verlieslatend complex 31-12-2023 533 470 616 817

1.149

1.287

Balanswaarde 31-122022

Balanswaarde 31-122023

-112 1.127 -12 -1.051

0 825 90 -3.464

-48

-2.550

76

Geraamde nog te maken kosten 470 135 1.642 48 -3.464 8.698

Boekwaarde 31-12-2023

Omschrijving project De Els fase 2 Kets West II fase 1 Westwaard Totaal onderhanden werk, bouwgronden in exploitatie

Omschrijving gronden Verspreide percelen Totaal ruilgronden

Boekwaarde 1-1-2023 800 800

-1.353

Vermeerderingen

Verminderingen

Geraamde nog te realiseren opbrengsten 99 873 5.470

Geraamd resultaat (netto contante waarde) -36 825 -3.228

6.442

-2.439

8.881

Winstuitname

15 15

Voorziening Boekwaarde verlies31-12-2023 latend complex

Balanswaarde 31-12-2023

815 815

815 815

Winstneming In 2023 heeft er correctie plaatsgevonden op de tussentijdse genomen winst uit het boekjaar 2022 van € 131.000 voor de Westwaard. Voorziening verlieslatende complexen In 2023 verhoogden we de verliesvoorziening voor project 1e fase Kets-West II, omdat de verwachte resultaten verslechterde. In 2023 verlaagden we de verliesvoorzieningen voor het project 2e fase De Els, omdat de verwachte resultaten verbeterde. Het project ‘Hooivork II sloten we in 2023 af en hiermee is de verliesvoorziening vrijgevallen. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in ‘s Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Overige vorderingen Rekening-courantverhoudingen met niet financiële instellingen Totaal uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Uitzettingen met een rententypische looptijd korter dan één jaar Debiteuren openbare lichamen BTW compensatiefonds Saldo schatkistbankieren Debiteuren algemeen Rekening-courantverhoudingen met niet financiële instellingen Totaal uitzettingen met een rententypische looptijd korter dan één jaar

Stand 31-12-2023 1 3.840 5.452 2.611 545 12.449

2023 3.840 5.452 2.703 546 12.541 Voorziening oninbaarheid

-63 -63

2022 5.135 4.186 2.284 665 12.270

Boekwaarde 31-12-2023 1 3.840 5.452 2.548 545 12.386

Debiteuren algemeen De mutatie in de voorziening oninbaarheid komt voortuit het afboeken van meerdere (kleinere) oninbare debiteuren.

77

Schatkistbankieren drempelbedrag 20 In principe moeten alle overtollige middelen in de schatkist worden gehouden. Er is een aantal uitzonderingen. Eén daarvan is het drempelbedrag. Voor Loon op Zand is het drempelbedrag voor 2023 € 250.000. Dit is het bedrag dat gemiddeld per kwartaal buiten de schatkist mag worden gebruikt. Het drempelbedrag is bedoeld om het dagelijks kasbeheer te vereenvoudigen: niet elke laatste euro hoeft in de schatkist te worden aangehouden. Alleen de liquide middelen die boven het drempelbedrag uitkomen moeten in de schatkist worden aangehouden. In 2023 hebben geen overschrijdingen plaatsgevonden van het drempelbedrag. In onderstaande tabel is te zien wat de benutting van het drempelbedrag schatkistbankieren gedurende de vier kwartalen 2023 is geweest. Berekening benutting drempelbedrag (* € 1.000) (1) Drempelbedrag (2) Kwartaalcijfer op dagbasis buiten ’s Rijks schatkist aangehouden middelen (3a) = (1) > (2) Ruimte onder het drempelbedrag (3b) = (1) < (2) Overschrijving van het drempelbedrag

(1) Berekening drempelbedrag (4a) Begrotingstotaal lasten verslagjaar (4b) Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen (4c) Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat. (1) = (4b) * 0,0075 + (4c) * 0,002 = drempelbedrag (2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten ’s Rijks schatkist aangehouden middelen (5a) Som van de per dag buiten ’s Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) (5b) Dagen in het kwartaal (2) = (5a)/(5b) Kwartaalcijfer op dagbasis buiten ’s Rijks schatkist aangehouden middelen

Verslagjaar 2023 250 Kwartaal 1 158

Kwartaal 2 162

Kwartaal 3 159

Kwartaal 4 155

92

88

91

95

Verslagjaar 65 65 250 (met een minimum van € 250.000) Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

14.244

14.713

14.636

14.264

90 158

91 162

92 159

92 155

Liquide middelen Liquide middelen Kassaldi Banksaldi Totaal liquide middelen

2023 1 152 153

2022 1 152 153

Overlopende activa Overlopende activa Nog te ontvangen voorschotbedragen overige Nederlandse overheidslichamen Overige lopende activa Overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen Totaal overlopende activa

2023 2.614 0 393 3.007

Nog te ontvangen bedragen overige Nederlandse overheidslichamen groter dan € 50.000 Belastingsamenwerking West Brabant €

2022 2.199 266 351 2.776

2.333.516

20

De drempel is gelijk aan 0,75% van het begrotingstotaal indien het begrotingstotaal lager is dan € 500 miljoen. Indien het begrotingstotaal hoger is dan € 500 miljoen is de drempel gelijk aan € 3,75 miljoen plus 0,2% van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat. De drempel is nooit lager dan € 250.000.