Bijlage 3 Baanbrekers voorlopige jaarstukken 2023
Tekst van het document
(Voorlopige) Jaarstukken 2023 geen accountantscontrole toegepast
2
Hoofdstuk: Algemeen
Inhoud 1.
ALGEMEEN 1.1 Voorwoord 1.2 Besluit tot vaststelling van de jaarstukken
4 4 6
2.
JAARVERSLAG 2.1 Programmaverantwoording 2.2 Paragrafen
8 8 17
3.
JAARREKENING 2023 3.1 Balans per 31 december 2023 3.2 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 3.3 Toelichtingen
38 39 41 42
4.
BIJLAGEN BIJ DE JAARREKENING 4.1 SiSa-bijlage bij de jaarrekening 4.2 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld 4.3 Specificatie bijzondere bijstand 4.4 Personeel 4.5 Begrippen en afkortingen
70 70 72 73 74 75
Jaarstukken 2023
3
Hoofdstuk: Algemeen
Hoofdstuk: Algemeen
1. ALGEMEEN 1.1 Voorwoord In beweging blijven in tijden van sloop en nieuwbouw Baanbrekers wordt afgebroken. Dit klinkt ernstig, maar dat is het allesbehalve! We zijn immers blij met de sloop van gebouw 1 in het najaar van 2023. Want door die sloop maken we plaats voor een modern, nieuw en multifunctioneel gebouw. Een gebouw van waaruit we de komende jaren ons werk nog beter kunnen uitvoeren. Eén gebouw – in plaats van vier gebouwen – dat beter bij onze organisatie past. Na tijden van voorbereiding en het maken van (bouw)plannen was de sloop was eigenlijk het eerste zichtbare wapenfeit op weg naar de nieuwbouw. Eind 2023 stonden alle seinen op groen om in 2024 aan de slag te gaan met de bouw. Op weg naar de uiteindelijke sloop waren we druk bezig met het vinden van tijdelijke huisvesting. Niet al onze medewerkers konden immers naar de resterende gebouwen aan de Zanddonkweg 14 in Waalwijk. Het is mooi om te zien dat onze medewerkers ook enorm flexibel zijn als het gaat om hun werkplek. Want we hebben flink geschoven. Sinds september 2023 werken we niet alleen hybride, maar ook nog eens vanaf twee verschillende plekken op bedrijventerrein Zanddonk: de Zanddonkweg en de Tuinstraat. In de Tuinstraat is tijdelijk onze publieksfunctie ondergebracht. Het was voor ons allen even wennen, maar inmiddels weet iedereen de weg te vinden.
We zijn in 2023 niet alleen bezig geweest met verhuis-, sloop- en bouwplannen. Dat was voor onze organisatie slechts een ‘bijzaak’. Een heel belangrijke bijzaak, maar toch… Onze energie staken we ook in 2023 in het ondersteunen van onze SW-medewerkers, onze werkzoekende cliënten, onze inburgeringskandidaten en onze werkgevende klanten. Gelukkig was 2023 weer een normaal jaar. Voor zover je over normaliteit kunt praten in een tijd vol internationale spanning, nationale polarisatie en inflatie. 2023 was het eerste jaar waarin COVID-19 geen rol meer speelde. We zagen de economie weer aantrekken en konden flink wat personen in beweging brengen naar en op de arbeidsmarkt. Hoewel er nog steeds veel arbeidspotentieel niet wordt benut, was de krapte op de arbeidsmarkt ook in 2023 onverminderd hoog. Dat had uiteraard ook gevolgen voor de bedrijfsvoering en dienstverlening van Baanbrekers. Als ik zo terugkijk op de twaalf maanden van 2023, dan bekruipt mij een gevoel van trots. Ik ben er trots op dat ik directeur mag zijn van deze mooie organisatie. Ik ben er trots op dat we met z’n allen keihard ons best hebben gedaan voor de lokale en regionale samenleving. Baanbrekers heeft veel werk verzet voor onze cliënten, kandidaten, werkgevers, opdrachtgevers en SW-collega’s. We zorgden er met z’n allen voor dat er weer flink wat beweging kwam in de Langstraat.
In 2023 konden we ruim 260 personen plaatsen op reguliere banen, op beschutte werkplekken en op doorstroombanen. Dit deden wij bij bestaande en bij nieuwe relaties. Verder leidden we flink wat mensen naar scholing. Een mooi resultaat. Zeker als je beseft dat de personen die wij een plekje willen geven op de arbeidsmarkt om steeds meer begeleiding vragen. Graag wil ik vanaf deze plek dan ook de werkgevers in onze regio bedanken voor het feit dat zij onze mensen een plekje in hun organisatie wilden bieden. Onze SW-medewerkers waren ook in 2023 weer druk in de weer. Ze hebben voor veel verschillende opdrachtgevers mooie klussen kunnen uitvoeren. Daarmee gaan ze in 2024 uiteraard verder. Met een breed palet aan werkgevers voerden we gesprekken. Ook voorzagen wij hen van adviezen om de krapte op de arbeidsmarkt het hoofd te kunnen bieden. Enthousiast als altijd stelden wij aan hen onze kandidaten voor. Ook in 2023 koppelden wij met succes mensen aan werk. Inwoners van onze drie gemeenten die in 2023 een beroep deden op onze inkomensondersteuning, konden ook dit jaar op ons rekenen. Ook waren we in 2023 druk in de weer met het uitvoeren van maatregelen zoals de energietoeslag. Statushouders zetten met onze hulp nieuwe stappen richting de toekomst. Ook deze inburgeraars brachten wij in beweging, met als doel om hen te laten meedoen aan de samenleving.
De Wet Inburgering voeren we overigens alleen uit voor de gemeenten Heusden en Waalwijk. Jaarstukken 2023
4
5
Hoofdstuk: Algemeen
Afgelopen jaar sloten we een nieuwe dienstverleningsovereenkomst voor drie jaar, met een mogelijkheid tot verlenging met nog eens drie jaar. In 2023 hebben we onze in-bewegingkoers goed tegen het licht gehouden. In de eerste helft van 2024 komen we met een terugkoppeling hiervan richting ons bestuur. De structuur van onze mensontwikkelorganisatie is nu helemaal op orde. Op deze manier werken we er continu aan om medewerkers, kandidaten en talenten te begeleiden naar een nieuwe toekomst, waarin het draait om ontwikkelen, leren, werken en duurzaam en passend meedoen. Wat betreft financiën was 2023 weer een jaar vol uitdagingen. Zo is er een steeds intensievere begeleiding nodig van de mensen die op onze dienstverlening zijn aangewezen. Door de krapte op de arbeidsmarkt was het invullen van onze eigen vacatures lastig. Dit leidde ook in 2023 tot het inhuren van deskundigheid om onze dienstverlening te kunnen garanderen. Verder had ook Baanbrekers te maken met gestegen prijzen op allerlei terreinen. De afgelopen jaren namen de resultaten op de BUIG gestaag af, maar voor 2023 is gelukkig sprake van een toename ten opzichte van 2022. In 2020 bedroeg het overschot nog 5,9 miljoen euro, in 2021 hielden we 4,7 miljoen euro over. In 2022 liep dit terug tot 2,6 miljoen euro en nu in 2023 is het resultaat weer iets gestegen tot 3,0 miljoen euro.
Onze jaarrekening 2023 sluit met een positief resultaat van afgerond 1,2 miljoen euro. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening (onderdeel 3.3.3) lichten we de belangrijkste verschillen ten opzichte van de begroting per deelprogramma nader toe. Zoals gezegd was 2023 weer een uitdagend jaar. Het lukte ons toch om mensen in beweging te krijgen en bij te dragen aan hun welzijn door ze zo goed, passend en regulier mogelijk te laten meedoen aan werk. Hiervoor werkten we ook in 2023 weer constructief samen met onze drie gemeenten, onze samenwerkings- en netwerkpartners in de Langstraat en in Midden-Brabant en met onze werkgevers en ondernemers. Samen leverden we ook in 2023 sterk mensenwerk! Over dit sterke mensenwerk en over onze taken en verantwoordelijkheden leest u meer in dit jaarverslag over 2023. Ad van Oudheusden Directeur
6
Hoofdstuk: Algemeen
1.2 Besluit tot vaststelling van de jaarstukken Vastgesteld door het algemeen bestuur van Baanbrekers in de openbare vergadering van 1 juli 2024.
Het bestuur voornoemd,
A. van Oudheusden
T. Blankers
Secretaris
Voorzitter
Jaarstukken 2023
7
Hoofdstuk: Algemeen
Hoofdstuk: Jaarverslag
2. JAARVERSLAG 2.1 Programmaverantwoording Baanbrekers is een intergemeentelijke uitvoeringsorganisatie op het gebied van werk en inkomen. De taken die Baanbrekers namens de gemeenten uitvoert, zijn vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling. In deze paragraaf wordt het programmaplan weergegeven en toegelicht. Baanbrekers voert namens de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening uit. Aan de bestuursorganen van Baanbrekers zijn de bevoegdheden tot regeling en bestuur overgedragen met betrekking tot de uitvoering van: • • • • •
•
De Participatiewet; Het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz 2004); De Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW); de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ); De Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) en de daarop gebaseerde (uitvoerings)regelingen, voor zover die uitvoering aan de gemeenten is opgedragen, dit met uitzondering van het vaststellen van de verordening wachtlijst (artikel 12, lid 2 Wsw), de verordening persoonsgebonden budget (artikel 7, lid 10 Wsw) en de verordening cliëntenparticipatie (artikel 2, lid 3 Wsw); Het oprichten, exploiteren en in stand houden van activiteiten voor industriële werkzaamheden, facilitaire dienstverlening, detacheringen en trajectbegeleiding, welke gericht zijn op het behouden dan wel het bevorderen van de arbeidsbekwaamheid van de werknemer mede met het oog op het kunnen gaan verrichten van arbeid onder normale omstandigheden.
Baanbrekers streeft ernaar zoveel mogelijk inwoners naar vermogen te laten participeren in de maatschappij. De focus ligt daarbij op zo regulier en duurzaam mogelijk werk. We richten ons op de inwoners die behoren tot de doelgroep Wsw en Participatiewet. Hen bieden we de volgende dienstverlening: • • • •
We verstrekken een (tijdelijk) inkomen in de vorm van een uitkering; We zien toe op de rechtmatigheid daarvan; We begeleiden de doelgroep naar betaald werk; We bieden (tijdelijke) werkgelegenheid.
De manier waarop we de dienstverlening vormgeven moet aansluiten bij onze uitgangspunten: • • • • • • • •
Zo regulier als mogelijk werken; Welzijn van mensen staat voorop; Focus op werk; Aandacht voor integrale aanpak; Instroom, doorstroom, uitstroom als primair proces; De bedrijfsmatige activiteiten als leerwerkstructuur en vangnet; Opereren binnen de aangegeven kwalitatieve en financiële kaders; Gemeenschappelijke opdrachtverstrekking(en) door de gemeenten, tenzij…
Vanaf 2020 zijn we stap voor stap onze dienstverlening hierop aan het toetsen en aanpassen.
Jaarstukken 2023
8
9
Hoofdstuk: Jaarverslag
Voor de opstelling van de begroting en jaarrekening is uitgegaan van één programma in de zin van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De indeling van de deelprogramma’s is met ingang van het jaar 2023 gewijzigd. De oude deelprogramma’s Re-integratie & Participatie en Inkomensondersteuning zijn samengevoegd tot het nieuwe deelprogramma: Re-integratie, Participatie & Inkomen. Deelprogramma 2 is inhoudelijk ongewijzigd. Alleen de naam is gewijzigd van Leerwerkstructuur in Leren & Werken. We volgen daarmee de gerealiseerde verandering in de organisatiestructuur van Baanbrekers. Het programmaplan bestaat nu uit de volgende drie deelprogramma’s: • • •
2.1.1 Re-integratie, Participatie & Inkomen 2.1.2 Leren & Werken 2.1.3 Gemeentelijke bijdragen & overige lasten en baten
10
Hoofdstuk: Jaarverslag
2.1.1 Deelprogramma 1: Re-integratie, Participatie & Inkomen Plaatsingen Participatiewet Tot en met 31 december 2023 hebben we 257 plaatsingen gerealiseerd. Hiermee zijn we over onze doelstelling van 250 plaatsingen gegaan. Door ons meer te richten op de arbeidsfitte kandidaten, de accountmanagers in te zetten voor individuele plaatsingen en het organiseren van activiteiten zoals Talent2Work-rondleidingen is het gelukt de doelstelling te halen. Gerealiseerde plaatsingen 2023 (2022) Type plaatsingen 85 (98) fulltime-plaatsingen 166 (163) parttime-plaatsingen 6 (6) plaatsingen op scholing 257 (267) totaal
Plaatsingen met/zonder LKS 104 (158) plaatsingen met LKS 147 (103) plaatsingen zonder LKS 6 (6) plaatsingen n.v.t. (scholing) 257 (267) totaal
Het aantal lopende dienstverbanden met loonkostensubsidie per 31 december 2023 is in onderstaande tabel weergegeven. Dienstverbanden met loonkostensubsidie per 31 december 2023 Type dienstverband Banenafspraak extern - reguliere werkgever Banenafspraak intern - doorstroombaan
162 42
Totaal Banenafspraak Beschut Werk - Baanbrekers
204 49
Totaal Beschut Werk
49
Doel: We plaatsen wsw medewerkers naar meer regulier werk In 2023 hebben we 13 Sw-medewerkers naar een meer reguliere werkplek begeleid. Voor deze doelgroep blijft het aantal plaatsingen achter op de doelstelling van 20. Enkele potentiële kandidaten blijken niet in staat te zijn op reguliere basis te werken. Bovendien hebben deze kandidaten meer tijd nodig om naar beschikbare reguliere werkplekken te gaan. Werkgevers blijken echter ondanks onze inspanningen en aanbod nog niet altijd voldoende in staat te zijn, en nog te veel risico’s ervaren, om onze mensen een meer reguliere plek te bieden. Minimaal 80% uitkeringsaanvragen wordt binnen 8 weken afgehandeld Baanbrekers handelt uitkeringsaanvragen af volgens het principe ‘snelle aanvraag/snel besluit’. Als er geen bijzonderheden worden gesignaleerd kan de aanvraag binnen twee weken worden afgehandeld. Als wordt ingeschat dat er aanvullende informatie nodig is wordt gestreefd naar een termijn van maximaal 8 weken. In alle gevallen betreft dit dus een afhandeling binnen acht weken. De aanvrager heeft zelf invloed op de doorlooptijden door het tijdig en snel aanleveren van de gevraagde informatie en documenten. Zie de navolgende tabel.
Jaarstukken 2023
11
Hoofdstuk: Jaarverslag
% binnen 8 weken Soort aanvraag/doorlooptijd
Totaal
afgehandeld
Aanvraag bijzondere bijstand Aantal van doorlooptijd <8 weken
592
Aantal van doorlooptijd >= 8
34
95%
Aanvraag Individuele Inkomenstoeslag Overige Minima Aantal van doorlooptijd <8 weken
104
Aantal van doorlooptijd >= 8
12
90%
Aanvraag Individuele Inkomenstoeslag Aantal van doorlooptijd <8 weken
751
Aantal van doorlooptijd >= 8
11
99%
Aanvraag IOAW Aantal van doorlooptijd <8 weken
9
100%
Aantal van doorlooptijd <8 weken
354
92%
Aantal van doorlooptijd >= 8
31
Totaal doorlooptijd <8 weken
1.810
Aantal van doorlooptijd >= 8 Aanvraag Participatiewet Levensonderhoud
Totaal doorlooptijd >= 8
88
We implementeren interventies en maatregelen uit de toolkit parttime werk (simpel switchen) In het derde kwartaal van 2023 is gestart met het in beeld brengen van mogelijke interventies en maatregelen. We denken daarbij aan het inzetten van de stimuleringspremie bij gesignaleerde armoedeval en de tool werken loonT om armoedeval bij aanvaarding van werk te signaleren. We blijven de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt (kansrijke beroepen) volgen en zorgen voor adequate aansluiting hierop voor de gehele doelgroep Conform de toezeggingen in de begroting volgen we de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt (kansrijke beroepen) nauwlettend in samenwerking met de regio (WerkgeversServicePunt). Daarbij zorgen we voor adequate aansluiting hierop voor de gehele doelgroep. Samen met de partners stellen wij jaarlijks een marktbewerkingsplan op. Het doel van het jaarlijks opstellen van een regionaal marktbewerkingsplan is om vraag en aanbod in de (regionale) arbeidsmarkt bij elkaar te brengen. Door gerichte en structurele marktbewerking (interventie) wordt de relatie met werkgevers aangegaan/verdiept. In de regio Midden-Brabant willen we zo komen tot een divers en uitgebreid netwerk van sociale werkgevers die openstaan voor onze werkzoekenden.
Het plan is een concretisering van acties die geënt zijn op de vastgestelde missie, visie en leidende principes van het WSP én die een nadere uitwerking geeft aan het jaarlijks vastgesteld uitvoeringsplan SUWI waarin de afspraken zijn vastgelegd voor dat jaar (en/of verdere jaren) door de deelnemende partijen (Uitvoeringsplan SUWI Midden-Brabant 2021).
95%
Hoofdstuk: Jaarverslag
We implementeren digitale hulpmiddelen die kwaliteit toevoegen aan de dienstverlening op basis van opgedane ervaring in 2022 en effectieve en reeds bewezen technologie In 2023 is geen vervolgstap gemaakt met de e-Diensten, dit als uitbreiding op Mijn Inkomen. Mijn Inkomen is een website waar onze cliënten hun gegevens kunnen inzien, inkomsten kunnen doorgeven, specificaties bekijken, betalingen inzien, vakantiemeldingen doorgeven, etc. Om de volgende stap te kunnen zetten is noodzakelijk dat de koppeling met de GBA en de documentenkoppeling in het systeem werkt. Helaas heeft dit vertraging opgelopen. Dit is een technisch probleem bij de leverancier. Hiervan zijn wij afhankelijk. We herschrijven de verzamelverordening Participatiewet tot ‘omgekeerde verordening’ en passen de beleidsregels aan waar ze niet aansluiten bij de uitgangspunten van de koers In overleg met de regio is gekozen de vorm van de verordening te behouden zodat we een regionaal afgestemde verordening hebben. Op 20 juli 2023 is de herziene verordening vastgesteld naar aanleiding van wetswijzigingen die voortkomen uit de wet Breed offensief die per 1 juli 2023 in werking is getreden. De beleidsregels worden momenteel regionaal geëvalueerd en afgestemd. We vereenvoudigen onze schriftelijke communicatie (o.a. website, brieven) op een manier die duidelijk is (o.a.
B1-taalniveau) en past bij de wettelijke kaders Een aantal studenten van de Fontys is aan de slag gegaan met een advies over onze schriftelijke communicatie. Helaas heeft dit niet het gewenste resultaat opgeleverd. Dit punt blijft hoog op de agenda staan en we zijn aan het onderzoeken op welke wijze wij in 2024 stappen kunnen zetten in het verbeteren van onze schriftelijke communicatie. Gezien de omvang van deze klus zal dit naar verwachting ook nog doorlopen in de volgende jaren. Baanbrekers heeft in het afgelopen jaar het Taalakkoord getekend. Onderdeel van het Taalakkoord zijn acties om de taalvaardigheid van onze werknemers te verbeteren en bij onze cliënten laaggeletterdheid te herkennen en door te verwijzen. Onderdeel van het Taalakkoord is ook dat Baanbrekers de ambitie heeft te onderzoeken welke communicatie (brieven, folders, website) nog niet voldoet aan Taalniveau B1 en deze aan te passen. Taalniveau B1 begrijpt 95% van de Nederlanders. We borgen de afspraken met gemeenten op het gebied van signalering en integrale dienstverlening en zetten in op verdere kwaliteitsverbetering en procesverbetering Met gemeenten zijn afspraken inzake signalering en integrale dienstverlening geborgd. Ook in 2023 zijn er meerdere netwerkbijeenkomsten geweest waarbij de professionals elkaar hebben ontmoet.
Ook in specifieke casuïstiek weten we elkaar te vinden en zoeken we gezamenlijk en vanuit de eigen expertise naar de beste oplossing. Deze manier van werken is geïmplementeerd binnen de teams Inkomen en Re-integratie. We vormen het huidige transferium om tot een volwaardig praktijkdiagnosecentrum 2023 heeft in het teken gestaan van het inhoudelijk en procesmatig voorbereiden van de pilot Startpunt. In het Startpunt wordt een diagnose gesteld, die de basis vormt voor het verdere reintegratietraject. Het stellen van een diagnose gebeurt door de inzet van verschillende instrumenten zoals een assessment, de afname van testen op het gebied van rekenvaardigheid en taalvaardigheid en een aanbod aan trainingen. Naast deze instrumenten wordt er arbeid verricht met als doel te zien wat iemand werkelijk kan met betrekking tot werk en werknemersvaardigheden. Ook wordt tijdens een van de trainingen op het Startpunt de koppeling gelegd tussen iemands competenties en de beschikbare vacatures in de regio waardoor een snelle match naar regulier werk mogelijk is. De pilot duurt tot 1 september 2024 en zal tussentijds worden geëvalueerd. Er is een werkgroep die middels PDCA de kwaliteit waarborgt en mogelijke problemen oplost.
Jaarstukken 2023
12
13
Hoofdstuk: Jaarverslag
Wet inburgering In 2023 hebben we de nieuwe Wet Inburgering uitgevoerd voor de gemeenten Waalwijk en Heusden. Gedurende 2023 hebben we gesproken over een nieuw vast te stellen overeenkomst met elkaar (DVO). Dat is eind 2023 vastgesteld. We hebben daarbij op verzoek van de gemeenten gekeken naar kostenreductie vanaf 2024. Dit hebben we gerealiseerd door de jaarlijkse kosten voor de plustaak (inburgeringdeel) als uitgangspunt te nemen en dit af te stemmen op de jaarlijkse taakstelling nieuwkomers. Daarnaast zijn we de overeenkomst voor 3 jaar (met optionele verlenging van 3 jaar) aangegaan zodat de kosten nog meer verlaagd kunnen worden. De dienstverlening voor de statushouders is op hetzelfde niveau gebleven; we hebben het proces en de kwaliteit van de dienstverlening intact kunnen laten. Voor gezinsmigranten hebben we nog meer de nadruk gelegd op de eigen regie. Bijstandsontwikkeling/ BUIG – uitkeringen Eind 2023 was het aantal uitkeringen 1.464 inclusief 13 PW-studietoeslag. Eind 2022 was het aantal uitkeringen nog 1.408 (waarvan 14 PW-studietoeslag). Het aantal uitkeringen is in 2023 dus met 56 gestegen. Energietoeslag 2023 In 2023 hadden huishoudens met een laag inkomen opnieuw recht op een energietoeslag van € 1.300.
In juli hebben de colleges van de drie gemeenten besloten Baanbrekers de opdracht te geven om de regeling energietoeslag 2023 uit te voeren zodra het wetstraject is afgerond. Half december hebben 4.783 inwoners ambtshalve de energietoeslag ontvangen. Vanaf half december was het voor inwoners ook weer mogelijk via een individuele aanvraag energietoeslag aan te vragen. Deze aanvragen worden in 2024 beoordeeld en afgerond.
Hoofdstuk: Jaarverslag
2.1.2 Deelprogramma 2: Leren & werken De leerwerkstructuur van Baanbrekers biedt kandidaten uit de Participatiewet en de WSWmedewerkers de mogelijkheid zich te ontwikkelen op werknemersvaardigheden en het opdoen van kennis en kunde die zoveel mogelijk aansluiten bij de arbeidsmarkt. Dit door de inzet van de leerwerkstructuur waarbij het instrument ‘werk’ is. De werkzaamheden binnen Leren & Werken hebben tot doel mensen zo passend, regulier en duurzaam als mogelijk te laten participeren, om een zo optimaal mogelijke uitstroom te bewerkstelligen. Daar waar uitstroom buiten de organisatie niet kan, biedt Baanbrekers een vangnet bij Twiddus (kringloopwinkel en naaiatelier), de Smaakmakers (Broikes en kantine), de Doorpakkers (detacheringsprojecten), de Aanpakkers (in- en ompakken en het magazijn), de Groenmakers, Schoonmakers en Toezicht. Fijnstructuur Belangrijk in de inrichting van de organisatie is de uitrol van de fijnstructuur. Een proces dat meerdere jaren in beslag heeft genomen en eind 2023 is uitgerold binnen het bedrijfsonderdeel Leren & Werken. Kerntaken zijn uitgewerkt, medewerkers zijn benoemd en vacatures zijn gesteld. Door het op orde brengen van de fijnstructuur kan de stap gemaakt worden naar de focus op mens-ontwikkeling, passend bij de koers.
Het afgelopen jaar stond dan ook in het teken van het bieden van tijdelijke leerwerkplekken als opstap naar kansrijke beroepen en het bieden van structurele werkplekken aan medewerkers met een indicatie WSW of beschut werk. Eind 2023 is de bezetting nagenoeg op orde waarbij er ook interne beweging is geweest. De verwachting was echter dat er in 2023 meer resultaat geboekt zou kunnen worden op het inzichtelijk maken; (1) of de huidige werkplek de meest reguliere werkplek is, evenals (2) het goed in beeld brengen van de ontwikkelmogelijkheden. Er is minder resultaat geboekt door onduidelijkheid in rollen en taken waardoor werkzaamheden niet optimaal gingen, evenals onderbezetting. Deze stap, het verhelderen van de kerntaken, kan aankomend jaar worden gezet. In 2023 is een eerste aanzet gemaakt in de teamsamenwerking tussen de verschillende teams, zoals de start van (team)coaching, training en opleiding en een leiderschapsprogramma. Veilig en gezond werken De afgelopen jaren is er onvoldoende aandacht geweest voor veilig en gezond werken binnen Leren & Werken. Dit heeft niet geleid tot persoonlijk letsel. Wel zijn er enkele incidenten geweest die met betere aandacht voor veiligheid mogelijk voorkomen hadden kunnen worden. Daarnaast is er te weinig aandacht voor veiligheid in de dagelijkse werkzaamheden zoals de juiste inzet van persoonlijke beschermingsmiddelen.
Om hierin stappen te zetten is het handboek Veilig en gezond werken vastgesteld en wordt de werkwijze Veilig en gezond werken in 2024 uitgerold. Ontwikkeling bedrijfsbureau Het bedrijfsbureau vormt het hart van Leren en Werken. Met de inrichting van de fijnstructuur is de bezetting deels op orde gebracht en is gewerkt aan een plan van aanpak om het bedrijfsbureau langs de drie pijlers; werkvoorbereiding, administratie en kwaliteit, in te richten. In 2023 is er bewustzijn gecreëerd op het belang van uniform werken, processturing en kwaliteit. Mede door een interne roadshow langs verschillende teams om uitleg te geven over de drie pijlers van het bedrijfsbureau. Ontwikkelingen PMC’s Het voornemen was om in 2023 meer stappen te hebben gezet binnen de PMC’s als het gaat om samenwerkingsverbanden aangaan, meer divers werk aanbieden, ontwikkelen eigen beheer waar samenwerking niet kan. Door wisseling van leiding, ziekteverzuim, onduidelijkheid in kerntaken zijn er minder stappen gezet dan vooraf was voorgenomen. Een voorbeeld hiervan is dat er nog geen concrete stap is gezet in vervanging of investering wagenpark. Een onderwerp waarin 2024
Jaarstukken 2023
14
15
Hoofdstuk: Jaarverslag
duidelijkheid over moet komen. Tevens is in basis de bedrijfsvoering (nog) niet op orde. In 2023 zijn vraagstukken geïnventariseerd. Deze moeten in 2024 verder in beeld worden gebracht. Denk bijvoorbeeld aan transparantie kostprijs. Hierin moet een (beleids)keuze worden gemaakt. Binnen de PMC Groenmakers, schoonmakers, & toezicht hebben de verkennende gesprekken met een potentiele samenwerkingspartner geresulteerd in een pilot die in april 2024 wordt gestart bij groen. Voor zowel groen als schoonmaak is een aanzet gemaakt om inzichtelijk te maken hoe de klantportefeuille er uitziet en of de huidige bezetting, zowel leiding als doelgroep medewerkers, hierop aansluit. Begin 2024 worden hiervan de resultaten verwacht. 2023 stond eveneens in het teken van de resultaten van een intern onderzoek naar de werkcultuur binnen deze PMC’s. Dit naar aanleiding van signalen over de werksfeer, in combinatie met een zeer hoog verzuim. Naar aanleiding van beide onderzoeken is er eind 2023 actie ondernomen. Minimaal 50% van de doelgroep medewerkers heeft een passend vakdiploma zoals VCA in het groen of het vakdiploma SVA schoonmaak. Voor het onderdeel Toezicht is in beeld gebracht dat er een vraagstuk zit op bezetting van de fietsenstalling en de begeleiding. Bij de Smaakmakers wordt middels een pilot ingezet op het eigen beheer van de kantine en broodjesservice (Broikes).
Dit omdat een onderzoek naar samenwerking met een externe partner niet geleid heeft tot daadwerkelijke samenwerkingsafspraken. Het afgelopen jaar is hiervoor een praktijkbegeleider, een vakspecialist met een netwerk in de horecabranche aangetrokken. Het assortiment is uitgebreid, en er zijn kostprijsberekeningen gemaakt van alle producten. Tevens zijn er eerste gesprekken geweest over de mogelijkheid om te werken met certificaten. Daarnaast is er bijzondere aandacht geweest voor voedselveiligheid. Iets wat onder druk heeft gestaan in eerdere jaren, is mede door extra interne controles, opgepakt. Bij de Aanpakkers is er vooral aandacht geweest voor het draaiend houden van de going concern. Met een hoog verzuim bij leiding en eind 2023 de uitrol van de fijnstructuur, was dat een uitdaging. Ondanks dat zijn er bij de Aanpakkers verschillende initiatieven opgepakt met aandacht voor de medewerkers, zoals een verjaardagslunch, apart ingerichte werkplekken en een apart opgezette werklijn. Bij de Doorpakkers is er in 2023 aandacht geweest voor het op orde krijgen van het leidinggevende team en de verbinding met de verschillende werklocaties, dit mede door vaste werkbezoeken. Vanuit accountmanagement is gekeken naar opdrachten die aansluiten bij de ontwikkeling van de doelgroep die de stap kunnen maken richting een detachering.
Waarbij de samenwerkingspartner betrouwbaar is en bewust kiest voor werken met de doelgroep. Bij Twiddus is ingezet op teamontwikkeling, mede met de komst van een nieuwe teamleider. Taken binnen Twiddus zijn herverdeeld waardoor er meer aandacht is voor de ontwikkeling van medewerkers. Er is een aanzet gemaakt om taken onder te brengen bij het bedrijfsbureau in lijn met de bedoeling van het bedrijfsbureau. In 2023 is het lidmaatschap met branchevereniging BKN aangegaan. Hierdoor zijn we gewisseld van partij die ons textiel afneemt en zijn we als organisatie meer aangesloten op ontwikkelingen die de textiel inzameling raken, zoals het besluit UPV-textiel. Bij het naaiatelier, onderdeel van Twiddus, is ingezet op samenwerking met partners. Er wordt met meer partners aan verschillende producten gewerkt. Dit geeft wel een vraagstuk op continuïteit en kwaliteit van opdrachten: het tijdig kunnen leveren. Ook voor de eigen organisatie worden producten gemaakt en uitgedeeld. Wat bijdraagt aan trots van medewerkers. De leer-werklijn biedt met name p-wet kandidaten een aansluitende werkplek. Binnen Twiddus zijn alle werkplekken beschreven zodat in beeld is wat de kennis en vaardigheden zijn die men leert op de werkplek.
16
Hoofdstuk: Jaarverslag
2.1.3 Gemeentelijke bijdragen Aan het nettoresultaat over het boekjaar 2023 dient overeenkomstig de in de gemeenschappelijke regeling gemaakte afspraken in 2024 een bestemming te worden gegeven. Bij de vaststelling van de jaarrekening zal het bestuur hiervoor een voorstel worden gedaan. In onderstaande tabel zijn voor de verschillende budgetten betaalde bedragen 2023 per gemeente gespecificeerd. Gemeente Budget...........................................
Heusden
Loon op Zand
Waalwijk
Baanbrekers
Vaste budgetten Gemeentelijke bijdragen
4.641.665
2.421.650
5.027.307
12.090.622
Gebundelde uitkering (BUIG) Participatiebudget Wsw rijksvergoeding Totaal
9.543.520 188.580 3.313.139 17.686.904
3.971.070 81.774 2.944.279 9.418.773
14.120.518 206.938 5.530.209 24.884.972
27.635.108 477.292 11.787.627 51.990.649
Indicatieve budgetten ↓ Bijzondere bijstand - regulier - energietoeslag
3.338.397 972.397 2.366.000
1.628.911 462.811 1.166.100
4.497.591 1.420.491 3.077.100
9.464.899 2.855.699 6.609.200
Plus-taken (Wet Inburgering) Regionaal mobiliteitsteam (RMT)
596.023 65.728
Het aandeel van de gemeentelijke bijdragen dat conform de gemeenschappelijke regeling wordt berekend op basis van de inwoneraantallen is als volgt: Afrekening gemeentelijke bijdragen 2023 Bedragen x € 1
Betaald voorschot Definitieve verdeling
Nog te verrekenen
Heus den
4.641.665
4.633.867
-7.798
Loon op Zand
2.421.650
2.406.113
-15.537
Waal wi jk
5.027.307
5.050.642
23.335
Totaal
12.090.622
12.090.622
0
Voor de afrekening van gemeentelijke bijdragen is uitgegaan van onderstaande definitieve inwoneraantallen per 1 januari 2023. De in rekening gebrachte voorschotten waren gebaseerd op de aantallen inwoners per 1 januari 2022. Het positieve resultaat van de jaarrekening is in bovenstaand overzicht niet verwerkt. Voor de bestemming van dit resultaat zal bij de vaststelling van de jaarrekening door het algemeen bestuur een voorstel worden gedaan.
Gemeente Heusden Loon op Zand Waalwijk Totaal
Jaarstukken 2023
Inwoneraantal 45.830 23.797 49.952 119.579
17
Hoofdstuk: Jaarverslag
2.2 Paragrafen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bepaalt dat in de begroting en rekening paragrafen worden opgenomen waarin de beleidslijnen en de beleidsrealisatie zijn vastgelegd met betrekking tot een aantal beheersmatige aspecten van de organisatie. In aanvulling op de balans en de staat van baten en lasten verhogen de paragrafen het inzicht in de financiële positie van Baanbrekers. Het BBV benoemt een aantal verplichte paragrafen. Voor onze organisatie zijn de paragraaf grondbeleid en de paragraaf lokale heffingen niet relevant. De voor Baanbrekers van toepassing zijnde paragrafen zijn: • 2.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing • 2.2.2 Onderhoud kapitaalgoederen • 2.2.3 Financiering • 2.2.4 Verbonden partijen • 2.2.5 Bedrijfsvoering • 2.2.6 Openbaarheidsparagraaf Wet open Overheid
18
Hoofdstuk: Jaarverslag
2.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf worden de risico’s van Baanbrekers toegelicht en afgezet tegen de beschikbare en de gewenste weerstandscapaciteit om risico’s af te dekken. Bij de risico-inventarisatie is ook gekeken naar vergelijkbare organisaties om zo een volledig mogelijk beeld te krijgen van mogelijke risico’s. De financiële risico’s die Baanbrekers loopt, worden volledig afgedekt door de deelnemende gemeenten. Het weerstandsvermogen van Baanbrekers fungeert als eerste buffer indien zich tekorten voordoen, maar hoeft dus niet van dusdanige omvang te zijn dat er meerjarig tekorten mee kunnen worden afgedekt, of dat er structurele tegenvallers in de jaarlijkse exploitatielasten mee moeten worden opgevangen. In de gemeenschappelijke regeling Baanbrekers is bepaald dat de deelnemers bijdragen aan de kosten indien het eigen vermogen daalt tot onder de € 1,2 miljoen, indien daartoe vanuit bedrijfseconomisch standpunt aanleiding toe is. Van Baanbrekers wordt verwacht dat zij tegenvallers die zich gedurende het begrotingsjaar voordoen, zelf kan opvangen. Om die reden is het belangrijk dat het eigen vermogen wordt aangevuld tot de in de GR opgenomen norm van 1,2 miljoen euro. Definitie risico’s Een risico is een kans op het optreden van een negatieve gebeurtenis van materieel belang die niet is voorzien in de (meerjaren)begroting.
De risico’s worden opgenomen in de risicotabel, als onderbouwing van het benodigde weerstandsvermogen. Definitie weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van een organisatie is de mate waarin zij in staat is niet begrote, en substantiële financiële tegenvallers op te vangen met het doel haar taken te kunnen voortzetten. Het weerstandsvermogen geeft de robuustheid van de financiële huishouding weer. Het beoordelen daarvan vraagt inzicht in de omvang van de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen bestaat uit de beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door de berekende benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel. weerstandsvermogen =
beschikbare weerstandscapaciteit benodigde weerstandscapaciteit
Voor Baanbrekers is deze ratio minder relevant dan voor bijvoorbeeld een gemeente. In de gemeenschappelijke regeling is immers opgenomen dat de deelnemende gemeenten garant staan voor het afdekken van eventuele tekorten. Dit impliceert dat Baanbrekers in beginsel niet zelf hoeft te beschikken over een buffer. Toch is het uit bedrijfseconomisch oogpunt noodzakelijk een algemene reserve aan te houden. De algemene reserve fungeert als eerste buffer indien zich tijdens het begrotingsjaar tekorten voordoen. Door deze tekorten tussentijds ten laste van de AR te brengen worden gemeenten (en Baanbrekers) niet geconfronteerd met aanvullende tussentijdse bijdragen en daaruit voortvloeiende vertragende zienswijzeprocedures. Voor het weerstandsvermogen wordt in het algemeen een ratio van 0,8 tot 1,0 als matig bestempeld; een ratio boven 1,4 als ruim voldoende. Ook in het toezichtskader van de provincie worden de ratio’s zo gewaardeerd. Voor Baanbrekers zijn deze normen minder relevant, maar gelet op voorgaande is het wel van belang dat er een stabiele buffer aan weerstandscapaciteit is. De in de gemeenschappelijke regeling vastgelegde bovengrens van € 1,2 miljoen blijkt de afgelopen jaren goed te hebben voldaan.
Jaarstukken 2023
19
Hoofdstuk: Jaarverslag
Een belangrijk uitgangspunt is dat ten aanzien van de risicobeheersing een realistisch beeld wordt neergezet. Verder is een inschatting en beoordeling van het weerstandsvermogen vooral van belang bij het opstellen van een begroting. Bij de terugblik in de jaarrekening zijn de financiële effecten die zich hebben voorgedaan van in het verleden voorziene risico’s immers vertaald in de realisatiecijfers. Met andere woorden: nadelige effecten zijn reeds verwerkt in het jaarrekeningresultaat. Beschikbare weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen waarover een organisatie beschikt om de financiële gevolgen van de onderkende risico’s te kunnen afdekken. Er moet dan gedacht worden aan onbenutte ruimte in de reguliere begroting, vrij aanwendbare reserves en eventuele stille reserves die te gelde kunnen worden gemaakt. Voorzieningen blijven buiten beschouwing omdat dit geen eigen vermogen is. Hoe groot de weerstandscapaciteit moet zijn, is afhankelijk van de risico-inschatting maar ook van de bereidheid van het bestuur om deze risico’s te aanvaarden. Baanbrekers beschikt ultimo 2023 over de volgende reserves: • Algemene reserve Conform eerdere besluitvorming is de hoogte van de reserve gemaximeerd op € 1,2 miljoen. De feitelijke stand van de AR ultimo 2023 bedraagt € 1.200.000. Deze reserve wordt meegenomen bij de bepaling van de weerstandscapaciteit.
• Reserve herpositionering • Reserve vakantiegeldverplichtingen • Reserve herhuisvesting Aangezien deze laatste drie reserves een specifieke bestemming hebben, zijn ze niet inzetbaar voor de weerstandscapaciteit. Benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel De geïnventariseerde risico’s met daarbij het ingeschatte maximum schadebedrag en de inschatting van de kans op optreden, leveren gezamenlijk de omvang van de benodigde weerstandscapaciteit op. Bij de jaarrekening zijn de risico’s opnieuw bezien en in onderstaande tabel opgenomen. Geïnventariseerde risico’s Risico’s
Maximale bedrag schade
Kans op optreden risico
Gewogen risico
Macrobudget rijksmiddelen
PM
PM
PM
2
Ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden
PM
PM
PM
3
Garantstelling Baanbrekers aan Ruelong
PM
PM
PM
4
Vergrijzing
1.000.000
50%
500.000
5
Wegvallen opdrachtgevers
2.400.000
30%
720.000
6
Ontwikkeling loonkosten
690.000
25%
172.500
7
Diverse risico’s herhuisvesting (per medio jan 2024)
11.500.000
Ca 5,6% (gemiddeld)
646.250
8
Afwijkende loon- en prijsontwikkelingen t.o.v. CPB-index
PM
PM
PM
1
Totaal
€ 15.590.000
€ 2.038.750
Toelichting op de risico’s 1. Macrobudget rijksmiddelen De verlaging van het macrobudget van de Wsw rijksvergoeding is gebaseerd op een verwachte uitstroom van Sw-medewerkers. Landelijk wordt geconstateerd dat de daadwerkelijke uitstroom lager ligt dan rekenkundig is meegenomen. Dit heeft tot gevolg dat er een discrepantie ontstaat tussen de
20
Hoofdstuk: Jaarverslag
subsidiestroom en de daadwerkelijke lasten welke ten laste komen van de Sw-organisatie. Het financiële effect van dit risico drukt op de staat van baten en lasten. 2. Ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden De ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden is gebaseerd op landelijke verwachtingen. Lokaal wijken deze af. De afgelopen jaren ontwikkelde het aantal uitkeringsgerechtigden bij Baanbrekers zich gunstiger dan de landelijke trend, maar inmiddels is deze positieve tendens afgevlakt en zijn de financiële gevolgen zichtbaar in het resultaat op de BUIG. 3. Garantstelling Baanbrekers aan Ruelong In 2018 is door het algemeen bestuur van Baanbrekers besloten een voorziening te vormen voor het negatief eigen vermogen van Ruelong B.V. Baanbrekers heeft deze voorziening getroffen voor de gecumuleerde verliezen van Ruelong B.V. tot en met het boekjaar 2023. Ook voor de jaren 2024 en verder is in de meerjarenraming rekening gehouden met jaarlijkse verliezen. Er loopt een onderzoek naar het mogelijk liquideren van de B.V. 4. Vergrijzing Door de vergrijzing van de werkpopulatie in Nederland, neemt ook het aantal ‘oudere’ Swmedewerkers bij Baanbrekers toe. Door een hoger arbeidsongeschiktheidspercentage onder oudere medewerkers leidt dit tot hogere kosten en minder omzet. Dit speelt vooral ook bij de B.V. 5.
Omzet Het wegvallen van opdrachtgevers heeft bij de invoering van de Participatiewet meer dan gemiddeld impact op het resultaat. Baanbrekers is meer dan bij de Sw afhankelijk van de opdrachtgevers omdat het Rijk alleen het ontbrekende deel aan loonwaarde compenseert. 6. Ontwikkeling loonkosten Wsw De stijging van de loonkosten Wsw kan hoger zijn dan de compensatie daarvoor vanuit de Wsw rijksvergoeding. 7. Risico’s herhuisvesting In 2021 heeft het algemeen bestuur het besluit genomen tot herhuisvesting. Een dergelijk groot project brengt ook extra financiële risico’s met zich mee. Door het bureau dat de herhuisvesting begeleidt, wordt in een uitgebreide risicomatrix een aantal risico’s benoemd dat betrekking heeft op de nieuwbouw. Naar de kennis per eind januari 2024 bedraagt de totale omvang van de risico’s € 11.500.000 met een daarbij behorende gewogen risicopost van € 646.250.
8. Afwijkende loon- en prijsontwikkelingen t.o.v. CPB-index Voor het berekenen van de loon- en prijsontwikkeling wordt bij de begroting uitgegaan van de “index loonvoet sector overheid” en de “netto materiële overheidsconsumptie” volgens de meest recente septembercirculaire. Jaarlijks blijkt bij de realisatie, en vaak ook al bij de opstelling van de begroting in het voorjaar, dat hier (vaak negatieve) afwijkingen op ontstaan. Het risicoprofiel is dan als volgt:
Gevolgklasse
Kans 1: < of Kans 2: >10% - Kans 3:> 30% - Kans 4: >50% - Kans 5: >70% gelijk 10% 30% 50% 70% 90%
Score 6: > 1.000.000 Score 5: > 0,5 mln - € 1,00 mln. Score 4: > 0,25 mio. - € 0,50 mln.
Jaarstukken 2023
5+7 4
21
Hoofdstuk: Jaarverslag
Score 3: > 0,15 mio. - € 0,25 mln.
6
Score 2: > € 0,10 mln. - € 0,15 mln. Score 1: tot en met € 0,1 mln.
1+2+3+8
De nummering in dit risicoprofiel correspondeert met de opsomming in de tabel “geïnventariseerde risico’s”
Beoordeling beschikbaar weerstandsvermogen Op basis van de beschikbare weerstandscapaciteit, die op basis van de jaarrekening per ultimo 2023 € 1.200.000 bedraagt, en de berekende benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel, kan het weerstandsvermogen als volgt worden berekend. € 1.200.000/ € 2.038.750 = 0,59 (2022: 0,14)
Financiële kengetallen Het BBV vereist in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een aantal financiële kengetallen. Doel daarvan is inzicht te geven in de financiële positie van de organisatie. Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
2022 Jaarrekening -/- 4,1 -/- 4,4 8,6 % -/- 0,07 %
2023 begroting -/- 6,2 -/- 6,5 11,7 % 0%
2023 Jaarrekening -/- 8,0 -/- 8,2 12,9 % 3,1 %
Netto schuldquote Het BBV schrijft hier twee vergelijkbare kengetallen voor: • De netto schuldquote; • De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie. Netto wil zeggen dat van de schulden eventueel uitgezette gelden zijn afgetrokken. De schuldenlast wordt uitgedrukt in een percentage van de begrotingsomvang exclusief mutaties op reserves. Een negatief percentage geeft aan dat per saldo geen sprake is van een netto schuld, maar van een positief saldo. Solvabiliteitsratio Solvabiliteit geeft aan hoe groot het aandeel is van het eigen vermogen in het totaal van de passiva. Het kengetal geeft inzicht in de mate waarin Baanbrekers in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De ratio is het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Hoe hoger deze ratio, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de organisatie. Structurele exploitatieruimte In dit kengetal komt tot uiting of Baanbrekers over voldoende structurele baten beschikt om de structurele lasten te dekken. De structurele lasten en baten worden in dit kengetal uitgedrukt als een percentage van de totale baten (voor mutaties op reserves) van het betreffende jaar.
Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Een cijfer van rond de nul (tussen -0,4 en 0,4) betekent dat de structurele baten en lasten min of meer in evenwicht zijn. Bij een negatief percentage zijn de structurele baten ontoereikend om de structurele lasten te dekken.
Hoofdstuk: Jaarverslag
2.2.2 Onderhoud kapitaalgoederen Eind 2019 zijn het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) en de uitgevoerde EED (EED=Energy Efficiency Directive) samengebracht tot een DMJOP (Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplan). Om de uitvoering van dit plan te bekostigen is vanaf de begroting 2020 een onderhoudsvoorziening ingesteld. In 2020 en 2021 is € 342.500 gestort in deze voorziening. De werkelijke planmatige onderhoudskosten zijn steeds direct ten laste van de voorziening gebracht. Het onderhoudsplan is opgesteld met een looptijd van 20 jaar. In oktober 2021 heeft het algemeen bestuur besloten tot herhuisvesting op de bestaande locatie. Een van de panden is inmiddels gesloopt, en de overige gebouwen worden op termijn verkocht. Dit betekent dat het groot onderhoud zoals dat gepland was in het DMJOP niet meer doorgaat. Ook de opgenomen duurzaamheidsinvesteringen zijn komen te vervallen. Om die reden heeft het algemeen bestuur in december 2021 besloten de voorziening op te heffen. De jaarlijkse storting in de voorziening ad € 342.500 valt daarmee vanaf 2022 vrij. Dit bedrag wordt tot aan het moment van de oplevering van de nieuwbouw jaarlijks gestort in de reserve herhuisvesting. Bij de ingebruikname van de nieuwe huisvesting (naar verwachting 2025) zal uiteraard een nieuw DMJOP opgesteld gaan worden. Vanaf 2026 zal daarvoor een nieuwe onderhoudsvoorziening worden gevormd.
Jaarstukken 2023
22
23
Hoofdstuk: Jaarverslag
2.2.3 Financiering In deze paragraaf wordt verantwoording afgelegd over de uitvoering van de financieringsfunctie. Dit zijn alle activiteiten die te maken hebben met het aantrekken en beheren van financiële middelen. De paragraaf is verplicht bij de begroting en rekening en hangt samen met de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). De uitvoering van de financieringsfunctie dient uitsluitend de publieke taak. Het beheer is risicomijdend en mede gericht op het voldoen aan de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Schatkistbankieren Overheden mogen sinds 2014 tegoeden uitsluitend bij het Rijk of andere decentrale overheden wegzetten. Dit is primair bedoeld om de staatsschuld terug te dringen. Dit betekent dat Baanbrekers dagelijks het positieve tegoed boven het drempelbedrag moet overboeken naar een rekening bij de Rijksschatkist. Dit drempelbedrag bedroeg vanaf 1 januari 2023 € 1.048.000. In onderstaand overzicht is de over- of onderschrijding per kwartaal gepresenteerd. Bedragen x € 1.000 Op dagbasis buiten ’s rijksschatkist gehouden middelen Drempelbedrag Ruimte onder drempelbedrag Overschrijding van het drempelbedrag
Kwartaal 1
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
689
772
962
959
1.048 359
1.048 276
1.048 86
1.048 89
Voor de financiering hanteert Baanbrekers het Treasurystatuut, dat op 16 december 2019 door het algemeen bestuur is vastgesteld. Bij het opstellen van het statuut is rekening gehouden met de bepalingen van de wettelijke kaders (onder meer Wet Gemeenschappelijke regelingen, Wet Fido, Regeling Uitzettingen en derivaten decentrale overheden en de Uitvoeringsregeling Financiering decentrale overheden). Verder moet Baanbrekers rekening houden met twee normen op het gebied van financiering: de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Kasgeldlimiet Met de kasgeldlimiet stelt de Wet Fido een norm voor het maximumbedrag voor de financiering van de bedrijfsvoering met kortlopende middelen (looptijd <1 jaar). De kasgeldlimiet voor gemeenschappelijke regelingen is 8,2 % van het begrotingstotaal van de primitieve begroting. De kasgeldlimiet voor 2023 is berekend op € 4.297.000 (2022: € 4.406.000). In 2023 bedroegen de kwartaalgemiddelden: Kwartaal
Gemiddelde
Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4
-/- 2.377.000 -/- 2.397.000 -/- 2.436.000 -/- 2.959.000
Gedurende 2023 is de kasgeldlimiet niet overschreden.
24
Hoofdstuk: Jaarverslag
Renterisiconorm De renterisiconorm is het maximumbedrag dat de organisatie jaarlijks aan renteherziening en aflossing van de langlopende schuld mag hebben. Voor Baanbrekers betekent het dat jaarlijks niet meer van 20% van het begrotingstotaal mag worden afgelost op leningen. In 2023 is ruimschoots binnen de limiet gebleven. Leningen en kredietfaciliteiten Ultimo 2023 heeft Baanbrekers drie langlopende leningen. De per balansdatum resterende schuld is als volgt: Verstrekker BNG BNG BNG
Schuld ultimo 2023
Jaarlijks aflossing
Rente
€ 150.000 € 19.200.000 4.900.000
€ 15.000 € 400.000 100.000
3,40 % 0,71 % 1,368 %
Bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) heeft Baanbrekers naast bovenstaande leningen een kredietfaciliteit van € 3,1 miljoen.
Jaarstukken 2023
25
Hoofdstuk: Jaarverslag
2.2.4 Verbonden partijen De volgende verbonden partijen zijn allen gevestigd in Waalwijk en vallen volledig onder de invloed van (het bestuur van) Baanbrekers: Soort 1. Gemeenschappelijke regelingen 2. Vennootschappen en coöperaties 3. Stichtingen en verenigingen 4. Overige verbonden partijen
Verbonden partijen n.v.t. a) Ruelong B.V. b) Stichting Bevordering Werkgelegenheid Midden-Langstraat (SBW) c) Stichting Fidant n.v.t.
26
Hoofdstuk: Jaarverslag
a) Ruelong B.V. De besloten vennootschap Ruelong B.V. is voor 100% eigendom van Baanbrekers. Het bestuur van de B.V. ligt bij de directeur van Baanbrekers. Er is een manager benoemd die de taken en werkzaamheden van de B.V. in de uitvoering verricht onder verantwoordelijkheid van deze directeur/bestuurder. Bij het besturen van Ruelong B.V. wordt rekening gehouden met de belangen van de aandeelhouder. Dit gebeurt door afstemming over de wijze van besturen met de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA), zijnde de voorzitter van het dagelijks en algemeen bestuur van Baanbrekers. Ruelong B.V. hanteert de handelsnaam ‘WML-Facilitair’. Ruelong B.V. exploiteert de bedrijfsactiviteiten groen, schoonmaak en toezicht. Gedurende het jaar 2023 zijn gemiddeld 52,8 fte (2022: 58,3) Wsw en 13,0 fte (2022: 12,5) P-wet middels detachering bij Ruelong B.V. aan de slag geweest. Daarmee zijn niet alleen de financiële maar ook de sociale belangen in deze deelneming voor Baanbrekers groot. Daarnaast heeft Ruelong B.V. op basis van arbeidsovereenkomsten zelf medewerkers in dienst; 25,3 fte gemiddeld in 2023 (2022: 32,9 fte) Naam regeling Rechtsvorm Openbaar belang Bestuurlijk belang Financieel belang
Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Risico’s
Beleidsvoornemens
Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang
Jaarstukken 2023
Ruelong B.V. Besloten vennootschap Ruelong B.V. exploiteert de bedrijfsactiviteiten groen en schoonmaak. Ruelong B.V. hanteert de handelsnaam “WML-Facilitair”. De besloten vennootschap Ruelong B.V. is voor 100% eigendom van Baanbrekers. - Baanbrekers staat financieel garant voor dochteronderneming Ruelong B.V. Hiervoor is een voorziening gevormd. - Tussen Baanbrekers en Ruelong B.V. bestaat een rekeningcourantverhouding. - Baanbrekers heeft een dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Ruelong B.V. afgesloten. Aan Ruelong B.V. wordt een deel van de overhead van Baanbrekers doorberekend. - Baanbrekers heeft gesubsidieerd en niet-gesubsidieerd personeel in dienst, dat gedetacheerd is bij Ruelong B.V. De salarislasten worden doorberekend aan Ruelong B.V. en de ontvangen Wsw rijksvergoeding wordt door Baanbrekers aan Ruelong B.V. doorbetaald. Begin boekjaar 2023: € 1.494.000 negatief Einde boekjaar 2023: € 2.151.000 negatief Begin boekjaar 2023: € 2.649.000 Einde boekjaar 2023: € 3.091.000 2023: € 656.000 negatief Het risico is aanwezig dat de financiële performance van de bedrijfsactiviteit onder druk komt te staan waardoor doorgeleend geld niet meer terugbetaald wordt en ook de bijdrage aan de overheadkosten niet kan worden voldaan. Baanbrekers voorziet de verliezen van Ruelong B.V. door het vormen van een voorziening gelijk aan de hoogte van het negatieve eigen vermogen.
Onderzoeken naar meer detacheren en minder zelf ondernemersrisico lopen. Verdere implementatie fijnstructuur en kerntaken. Krimp projectenportefeuille door kleiner personeelsbestand Benodigde investeringen (wagenpark en werk-materieel) in balans brengen met orderportefeuille Onderzoek naar opheffen van de B.V. Geen
27
Hoofdstuk: Jaarverslag
b) Stichting Bevordering Werkgelegenheid Midden-Langstraat (SBW) Baanbrekers leent personeel in van de Stichting Bevordering Werkgelegenheid (SBW). De enige activiteit van deze stichting is het in dienst hebben en detacheren van personeel bij of via Baanbrekers. Het hieruit voortvloeiend werkgeversrisico is voor rekening van Baanbrekers. De stichting maakt geen winst of verlies en heeft geen eigen vermogen. Het algemeen bestuur van Baanbrekers vormt tevens het bestuur van SBW. Van de stichting SBW worden afzonderlijke jaarrekeningen opgemaakt. Naam regeling Rechtsvorm Openbaar belang Bestuurlijk belang Financieel belang
Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Risico’s
Beleidsvoornemens Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang
Stichting Bevordering Werkgelegenheid Midden-Langstraat (SBW) Stichting De stichting heeft regulier personeel in dienst dat ter beschikking wordt gesteld aan Baanbrekers tegen vergoeding van de door de stichting betaalde loonkosten. Het algemeen bestuur van Baanbrekers vormt het stichtingsbestuur van Stichting Bevordering Werkgelegenheid Midden-Langstraat (SBW). - Tussen Baanbrekers en SBW bestaat een rekeningcourantverhouding. - SBW heeft personeel in dienst, dat gedetacheerd is bij Baanbrekers. De salarislasten worden doorberekend aan Baanbrekers en subsidies en andere bijdragen worden door SBW aan Baanbrekers doorbetaald. Begin boekjaar 2023: € 0 Einde boekjaar 2023: € 0 Einde boekjaar 2023: € 0 2023: € 0 De activiteiten van de stichting bestaan uit het in dienst hebben van personeel dat ter beschikking wordt gesteld aan Baanbrekers tegen vergoeding van de door de stichting betaalde loonkosten. Het risico is aanwezig dat detacheringsvergoedingen, subsidies en bijdragen verlaagd worden waardoor de financiële prestatie van de bedrijfsactiviteit onder druk komt te staan. De organisatiekosten van de stichting Bevordering Werkgelegenheid MiddenBrabant (SBW) en de loonkosten van het personeel in dienst bij SBW worden doorbelast aan Baanbrekers, zodat het financiële resultaat per definitie nihil is. Het risico ligt derhalve bij Baanbrekers. Geen wijzigingen Geen wijzigingen
28
Hoofdstuk: Jaarverslag
c) Stichting Fidant Het algemeen bestuur van Baanbrekers vormt het stichtingsbestuur van Stichting Fidant. Stichting Fidant is in een aantal gevallen voor Baanbrekers, de drie aan Baanbrekers deelnemende gemeenten, UWV en derden de contractant voor trajecten voor personen voor het opdoen van vaardigheden om de vereiste competenties te bereiken naar zo regulier als mogelijk werk. De feitelijke uitvoering van deze trajecten wordt door stichting Fidant uitbesteed aan Baanbrekers. De stichting maakt geen winst of verlies en heeft geen eigen vermogen. Voor de stichting Fidant worden (afzonderlijke) jaarrekeningen opgemaakt. Naam regeling Rechtsvorm Openbaar belang Bestuurlijk belang Financieel belang
Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Risico’s
Beleidsvoornemens Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang
Jaarstukken 2023
Stichting Fidant Stichting De stichting heeft personeel in dienst dat ter beschikking wordt gesteld aan Baanbrekers tegen vergoeding van de door de stichting betaalde loonkosten. Het algemeen bestuur van Baanbrekers vormt het stichtingsbestuur van Stichting Fidant. - Tussen Baanbrekers en stichting Fidant bestaat een rekeningcourantverhouding. - Stichting Fidant heeft personeel in dienst, dat gedetacheerd is bij Baanbrekers. De salarislasten worden doorberekend aan Baanbrekers en subsidies en bijdragen worden door stichting Fidant aan Baanbrekers doorbetaald. Begin boekjaar 2023: € 0 Einde boekjaar 2023: € 0 Einde boekjaar 2023: € 0 2023: € 0 De activiteiten van de stichting bestaan uit het in dienst hebben van personeel uit de doelgroep P-wet dat ter beschikking wordt gesteld aan Baanbrekers tegen vergoeding van de door de stichting betaalde loonkosten. Het risico is aanwezig dat detacheringsvergoedingen, subsidies en bijdragen verlaagd worden waardoor de financiële prestatie van de bedrijfsactiviteit onder druk komt te staan. De organisatiekosten van de stichting Fidant en de loonkosten van het personeel in dienst bij Fidant worden doorbelast aan Baanbrekers, zodat het financiële resultaat per definitie nihil is. Het risico ligt derhalve bij Baanbrekers. Geen wijzigingen Geen wijzigingen
29
Hoofdstuk: Jaarverslag
2.2.5 Bedrijfsvoering Algemeen Het primaire doel van Bedrijfsvoering & Control is de interne klant te adviseren en te ondersteunen in het behalen van de doelstellingen van Baanbrekers. Daarbij staan effectiviteit en efficiency voorop. Planning & Control/ Financiën Op 18 december 2023 heeft het algemeen bestuur van Baanbrekers de “Financiële verordening Baanbrekers 2023” vastgesteld. Op dezelfde datum zijn de ‘‘Controleverordening Baanbrekers 2023’’ en het ‘‘Controleprotocol Baanbrekers 2023” vastgesteld. Het “Treasurystatuut Baanbrekers” is op 16 december 2019 vastgesteld en is in werking getreden per 1 januari 2020. Hiermee zijn duidelijke kaders gegeven voor de inrichting en het beheer van de financiële functie en de daarmee gepaard gaande planning- en controlcyclus. Aanvullende informatie inzake financiële rechtmatigheid Hier komen de tekst en de tabel rondom de financiële rechtmatigheid. De tabel is nog niet aan de accountant voorgelegd en wordt derhalve in de definitieve jaarrekening toegevoegd.
Hoofdstuk: Jaarverslag
Pagina 30 vrijgehouden voor financiële rechtmatigheid
Jaarstukken 2023
30
31
Hoofdstuk: Jaarverslag
Informatiebeveiliging In september 2023 heeft de reguliere interne audit voor de ISO 27001 plaatsgevonden. De door de auditor aangegeven verbeterpunten zijn doorgevoerd en in de externe audit van november 2023 beoordeeld. Deze laatste is met goed gevolg doorlopen, zodat Baanbrekers wederom een jaar verzekerd is van ISO-certificering op het gebied van informatiebeveiliging. In 2024 zal een nieuwe versie van de ISO 27001 worden ingevoerd, waarvoor de nodige stappen moeten worden gezet om deze weer tot een succes te maken. Het online awareness programma via een externe partner is medio 2023 beëindigd. De deelname aan de training was niet zo goed als verwacht en gezien de hieraan verbonden aanzienlijke kosten is er voor gekozen dit programma weer in eigen hand te nemen. Ook is er in 2023 weer gebruik gemaakt van de intranetsite Bink om medewerkers van Baanbrekers te voorzien van tips en tricks op het gebied van informatiebeveiliging. Voorbeelden hiervan zijn: • • • •
Aandacht voor herkennen en melden van datalekken; Het vergrendelen van computerschermen bij afwezigheid; Het herkennen van phishing mails; Aandacht voor hoe om te gaan met fysieke dossiers op de afdeling.
Tot slot zijn bovenstaande en overige onderwerpen ook aan de orde geweest in het IB & P (informatiebeveiliging en privacy) team. Dit team bestaat uit de “ogen en de oren” op de verschillende afdelingen binnen Baanbrekers. Personeel en organisatie Project fijnstructuur De fijnstructuren van de afdelingen RPI en B&C waren in 2022 al afgerond en ingevoerd. Voor de fijnstructuur van L&W is gekozen voor de volgende indeling: • • • • •
Bedrijfsbureau Groenmakers, schoonmakers en toezicht Aanpakkers en magazijn Doorpakkers en Smaakmakers Twiddus en Naaiatelier
Van alle afdelingen zijn de functies opnieuw ingedeeld en zijn de kerntaken per functie opgesteld. Nadat de kerntaken definitief zijn vastgesteld, zijn de functies door een gespecialiseerd bureau ingedeeld en nog eens getoetst door een onafhankelijke indelingscommissie. Vervolgens zijn deze door het MT goedgekeurd en ter informatie met de OR gedeeld. Uiteindelijk zijn de functies aan de medewerkers toegekend of zijn medewerkers op functies geplaatst. We beschikken hierdoor over een geactualiseerde structuur, een up-to-date functieboek en salarisgebouw voor alle niet-gesubsidieerde medewerkers. Werving en selectie Er is een migratie geweest naar een nieuwe versie van het arbeidsmarktplatform ‘Werken voor Midden-Brabant’ voor het plaatsen en beheren van vacatures. Vernieuwing van dit regionale platform was nodig om meerdere redenen. Denk aan meer behoefte aan arbeidsmarktcommunicatie, laagdrempeliger en moderner contact leggen met potentiële medewerkers en digitale toegankelijkheid. Daarnaast wordt een individueel werkgeversmerk naast regionale samenwer-