Bestuursrapportage 2026
Tekst van het document
Beheersmaatregelen
Voordeel
395
In de begroting 2025 zijn diverse beheersmaatregelen opgenomen, waarbij per maatregel een financieel rendement was ingeboekt. De afzonderlijke bekostiging van deze maatregelen sluit echter niet langer aan bij de huidige financiële koers binnen het sociaal domein. Binnen deze koers wordt gewerkt met één besparingslijn voor het gehele sociaal domein. Daarom zijn de beheersmaatregelen waar mogelijk ondergebracht binnen bestaande structurele budgetten of beëindigd wanneer zij niet langer passend waren binnen de gewenste ontwikkeling. Omdat de niet gemaakte kosten van de maatregelen net wat hoger uitvallen dan het eerder ingeboekte beoogde rendement, resulteert dit in 2026 in een voordelig financieel effect. Vanaf 2027 slaat dit voordelig effect om naar een nadelig effect van € 137.000. S
Verschuiving Beheersmaatregelen Thema's 2.3 & 2.4
Nadeel
-361
De kosten en het rendement van de beheersmaatregelen waren op verschillende thema's geboekt binnen de begroting. Het gaat hier dus enkel om een verschuiving van de kosten tussen de taakvelden. Per saldo is er geen effect op het resultaat. I
Pand Pres. Kennedyplein
Nadeel
-29
Na het vertrek van de kinderopvangorganisatie is het pand tijdelijk bewoond (anti-kraak). Hierdoor is het energieverbruik tijdelijk gestegen t.o.v. het gebruik als kinderopvang. Inmiddels hebben de tijdelijke bewoners het pand verlaten. Het pand wordt verkocht en gesloopt t.b.v. woningbouwontwikkeling Westkant. I
Pilot Onderzoek Cultuur Klavier
Voordeel
25
Deze pilot (2026–2028) heeft als doel om te komen tot een toekomstbestendig exploitatiemodel voor het theater in het Klavier. Het budget voor 2026 is benodigd voor het aantrekken van een programmeur, en wordt binnen venster 2 omgebogen vanuit thema 2.3 voorliggende voorzieningen. Het benodigde budget voor 2027-2028 zal in de begroting 2027 worden aangevraagd. I
Verschuiving budgetten Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding (OAD)
Voordeel
54
Voor indicatievrije dagbesteding en een algemene voorziening voor Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) zijn vanuit een eerdere ombuiging middelen beschikbaar gesteld. Dit jaar betreft een overgangsfase, waardoor de resterende middelen in 2026 op deze budgetten vanuit het budget OAD Maatwerkvoorzieningen (Thema 2.4 Maatwerk) worden ingezet. I
Rijkssubsidie Opvang Ontheemden Oekraïne
Nadeel
23
-2.248
De kosten voor de bekostiging van opvang ontheemden Oekraïne wordt volledig gefinancierd door middel van de gelijknamige Rijkssubsidie. Deze activiteiten worden volledig bekostigd a.d.h.v. de specifieke subsidie vanuit het Rijk, waardoor dit per saldo geen effect heeft op het resultaat. I
Rijkssubsidie Gezond & Actief Leven Akkoord
Nadeel
-85
De budgetten voor de rijkssubsidie Gezond & Actief Leven Akkoord zijn geactualiseerd. Deze activiteiten worden volledig bekostigd door middel van de specifieke subsidie vanuit het Rijk, waardoor dit per saldo geen effect heeft op het resultaat. S
Actualisatie Personeelskosten
Nadeel
-730
De personeelskosten zijn geactualiseerd a.d.h.v. de huidige formatie. De voordelige- en nadelige wijzigingen op meerdere thema's binnen venster 2 hebben per saldo een nadelig effect van -€356.000. S
Overige afwijkingen
Nadeel
-39
2.4 Maatwerk
Voordeel
29
I
Nadeel
-136
Binnen dit thema dienen de overige afwijkingen niet nader toegelicht te worden. Jeugdzorg Afrekening 2025
Op basis van de jaarrekening 2025 vanuit regio Hart van Brabant (HvB) verwachten wij een nabetaling van € 229.000 over 2025. In de jaarstukken 2025 van Loon-op-Zand hadden wij m.b.t. jeugdzorg een nog te ontvangen afrekening van € 94.000 opgenomen. Dit was gebaseerd op de 3e prognose vanuit regio HvB, waarover op 27 maart 2026 een raadsinformatiebrief is gedeeld. Het verschil, € 135.500, komt tot uitdrukking in boekjaar 2026. De meerkosten t.o.v. de 3e prognose zien grotendeels toe op kostenstijging van jeugdzorg segment 4. S
WMO Begeleiding & Dagopvang PGB
Nadeel
-40
Dit betreft een actualisatie op basis van actuele cliëntaantallen, ondersteunt door een prognose vanuit de Sociale verzekeringsbank. S
WMO Begeleiding & Dagopvang Siem
Nadeel
-282
De aanleiding tot deze bijstelling is tweeledig. Enerzijds brengen we hiermee de lokale begroting in lijn met de regionale begroting (ontvangen in maart 2026). Anderzijds anticiperen wij op een toename in cliëntaantal, gebaseerd op een prognose op basis van de cliëntaantallen in het eerste kwartaal. S
Vervoer Jeugd
Nadeel
-26
Stijging van de kosten wordt veroorzaakt door de verlenging van een indicatie. Betreft uitzonderlijke situatie waardoor aanspraak gemaakt moet worden op bovenregionaal individueel vervoer. S
WMO vervoer immaterieel
Nadeel
-105
Toename van het aantal reiseenheden (frequentie, gebruikers, kilometers en indicatie). Het indexeringspercentage was hoger dan begroot. Daarnaast is naar verhouding de eigen bijdrage lager geworden. Verder is de begroting in lijn gebracht met de begroting van de regio. I
WMO vervoer immaterieel - Decharge Bezuiniging
Nadeel
-17
De gevraagde bezuiniging blijkt in de praktijk onuitvoerbaar, hierdoor een verzoek tot decharge. S
Verschuiving Beheersmaatregelen Thema's 2.3 & 2.4
Voordeel
361
De kosten en het rendement van de beheersmaatregelen waren op verschillende thema's geboekt binnen de begroting. Het gaat hier dus enkel om een verschuiving van de kosten tussen de taakvelden. Per saldo is er geen effect op het resultaat. I
Verschuiving budgetten Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding (OAD)
Nadeel
-54
Voor indicatievrije dagbesteding en een algemene voorziening voor Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) zijn vanuit een eerdere ombuiging middelen beschikbaar gesteld (Thema 2.3 Voorliggende voorzieningen). Dit jaar betreft een overgangsfase, waardoor de resterende middelen in 2026 op deze budgetten vanuit het budget OAD Maatwerkvoorzieningen worden ingezet. S
Actualisatie Personeelskosten
Voordeel
24
347
De personeelskosten zijn geactualiseerd a.d.h.v. de huidige formatie. De voordelige- en nadelige wijzigingen op meerdere thema's hebben per saldo een nadelig effect van -€356.000. S
Overige afwijkingen
Nadeel
-20
2.5 Participatie
Nadeel
-245
S
Nadeel
-154
Binnen dit thema dienen de overige afwijkingen niet nader toegelicht te worden.
Baanbrekers - Gemeentelijke Bijdrage
Verhoging van de gemeentelijke bijdrage voor GR Baanbrekers op basis van de (Concept)cijfers 1e Bestuursrapportage 2026 Baanbrekers. S
Baanbrekers - Participatiebudget
Nadeel
-68
De gemeente ontvangt vanuit het Rijk, als onderdeel van het gemeentefonds, middelen t.b.v. WSW-gerechtigden, beschut werk en sociale infrastructuur. Deze middelen betalen wij een-op-een uit aan Baanbrekers. De aanpassing van het gemeentefonds wordt in onze P&C producten opgenomen onder 'algemene uitkering' in venster 0, terwijl de uitbetalingen aan Baanbrekers onder venster 2 vallen. Per saldo zijn de lasten in venster 2 gelijk aan de baten in venster 0. De bijstelling is gebaseerd op de meicirculaire van het gemeentefonds. S Bijzondere bijstand Nadeel -26 De stijging van de kosten voor bijzondere bijstand is een landelijke ontwikkeling en wordt voornamelijk veroorzaakt door de wettelijk verplichte vergoeding van bewindvoeringskosten S Rijkssubsidie Inburgering Nieuwkomers Voordeel 71 De verwachte baten en lasten in het kader van de Rijkssubsidie inburgering nieuwkomers zijn geactualiseerd. Hiermee zijn de uitgaven gelijk getrokken met de ontvangen rijkssubsidie. De wijziging van de lasten (V € 71.000) en baten (N € 25.000) heeft per saldo een voordelig effect van € 46.000. S
Actualisatie Personeelskosten
Nadeel
-67
De personeelskosten zijn geactualiseerd aan de hand van de huidige formatie. De voordelige- en nadelige wijzigingen op meerdere thema's binnen venster 2 hebben per saldo een nadelig effect van -€ 356.000. 2.99 Mutaties reserves Voordeel 0 Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden.
Baten Venster 2 (bedragen x € 1.000)
Voordeel
2.805
2.1 Onderwijs
Voordeel
149
S
Voordeel
119
Rijkssubsidie Onderwijsachterstandenbeleid
Het budget voor het gemeentelijk onderwijsachterstandsbeleid is aangepast op basis van de beschikking voor de rijkssubsidie 2026. Deze activiteiten worden volledig bekostigd door middel van de specifieke subsidie vanuit het Rijk, waardoor dit per saldo geen effect heeft op het resultaat. S
Rijkssubsidie Toeslagenproblematiek
Voordeel
30
Wij verwachten voor 2026 c.a. 30K aan kosten in verband met lopende trajecten t.a.v. gedupeerden van de toeslagenproblematiek. Deze activiteiten worden volledig bekostigd door middel van de specifieke subsidie vanuit het Rijk, waardoor dit per saldo geen effect heeft op het resultaat. 2.2 Sport, cultuur en welzijn, erfgoed
Voordeel
25
I
Voordeel
25
2.3 Voorliggende voorzieningen
Voordeel
2.486
I
Voordeel
153
Overige afwijkingen
Binnen dit thema dienen de overige afwijkingen niet nader toegelicht te worden. Community Care
Community care is een vorm van domein overstijgend samenwerken om met inzet van leef coaches ouderen langer zelfstandig thuis te kunnen laten wonen. Het zorgkantoor financiert 80% de zorgaanbieder en LoZ beiden 10%. Per saldo draagt LoZ €17.000 bij. I
Rijkssubsidie Opvang Ontheemden Oekraïne
Voordeel
25
2.248
De kosten voor de bekostiging van opvang ontheemden Oekraïne wordt volledig gefinancierd d.m.v. de gelijknamige Rijkssubsidie. Deze activiteiten worden volledig bekostigd door middel van de specifieke subsidie vanuit het Rijk, waardoor dit per saldo geen effect heeft op het resultaat. I
Rijkssubsidie Gezond & Actief Leven Akkoord
Voordeel
85
De budgetten voor de rijkssubsidie Gezond & Actief Leven Akkoord zijn geactualiseerd. Deze activiteiten worden volledig bekostigd door middel van de specifieke subsidie vanuit het Rijk, waardoor dit per saldo geen effect heeft op het resultaat. 2.4 Maatwerk
Voordeel
0
2.5 Participatie
Nadeel
-25
S
Nadeel
-25
Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden.
Rijkssubsidie Inburgering Nieuwkomers
De verwachte baten en lasten in het kader van de Rijkssubsidie inburgering nieuwkomers zijn geactualiseerd. Hiermee zijn de uitgaven gelijk getrokken met de ontvangen rijkssubsidie. De wijziging van de lasten (V € 71.000) en baten (N € 25.000) heeft per saldo een voordelig effect van € 46.000. 2.99 Mutaties reserves
Voordeel
169
I
Voordeel
150
Onderzoeken Integraal Huisvestingplan Kindvoorzieningen (IHP-K)
Op 13 november 2025 heeft de raad 150K aan budget vanuit de reserve onderwijshuisvesting beschikbaar gesteld t.b.v. drie haalbaarheidsonderzoeken en het opstellen van een uitvoerinsagenda in het kader van het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan Kindvoorzieningenen (IHP-K). Hierdoor zijn de baten en lasten in de exploitatie aan elkaar gelijk, en is er dus geen sprake van een resultaateffect. S
Overige afwijkingen
Voordeel
Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet toegelicht te worden.
26
19
Venster 3 Omgeving en economische ontwikkeling Hieronder lees je per thema de voortgang van de speerpunten die opgesteld zijn in de Begroting 2026.
3.1 Omgeving Verkeersveiligheid Doel Inhoud Status
Verlagen van de snelheid en verminderen doorgaand auto- en vrachtverkeer in de Erasstraat. We willen dit bereiken met de aanleg van plateaus in de rijbaan. Verspreid over de gehele Erasstraat leggen we een aantal plateaus aan. Het plan om verkeersplateaus aan te leggen voor het verlagen van de snelheid, veiligheid in de straat en het verminderen van het doorgaand verkeer is in voorbereiding om in het vierde kwartaal van 2026 uit te voeren. Dit in samenspraak met de bewoners van de Erasstraat.
3.2 Duurzaamheid Warmteprogramma Doel Inhoud
Status
Vastleggen welke wijk wanneer van het aardgas gaat (en wat het warmte alternatief is). Onder de Omgevingswet is het noodzakelijk om voor 1-1-2027 een Warmteprogramma opgesteld te hebben. Hierin werken we uit op welke wijze de diverse wijken op termijn van het aardgas afgekoppeld gaan worden. De deadline is door het Rijk doorgeschoven naar 1 -1-2028. Dat geeft ons de tijd en ruimte om de participatie conform het nog vast te stellen participatiebeleid uit te voeren. Medio 2027 wordt het warmteprogramma vastgesteld.
Duurzaamheidscampagne Doel
Voorbereiding inwoners op alternatieve warmtebronnen.
Inhoud
We gaan inwoners middels een campagne informeren en enthousiasmeren om aan de slag te gaan met duurzaamheid, zoals energie besparen en klimaatadaptatie.
Status
In september start de campagne, in eerste instantie gericht op het verduurzamen van woningen. Dan wordt ook een platform gelanceerd waar informatie wordt aangeboden en waar inwoners zich kunnen aanmelden voor isolatiesubsidie. Dit platform is het centrale punt in de campagne waar alle andere uitingen (social media, flyers, bijeenkomsten, posters, etc.) naar verwijzen.
Soortenmanagementplan (SMP) Doel
Beschermen bedreigde diersoorten in gebouwen ten behoeve van de isolatieopgave.
Inhoud
We starten met het opstellen van een SMP ter bescherming van bedreigde diersoorten in gebouwen. Met dit soortenmanagementplan zorgen we ervoor dat onze inwoners niet zelf onderzoeken moeten doen naar flora en fauna als zij willen gaan isoleren en als er flora en fauna aangetroffen is een vergunning moeten aanvragen bij de provincie.
27
Status
Het bureauonderzoek is uitgevoerd en daar zijn geen bijzondere soorten uit naar voren gekomen. Het veldonderzoek volgt hierop. Na dat deze onderzoeken zijn uitgevoerd wordt een soortenmanagementplan (SMP) opgesteld. Met het SMP kunnen we een gebiedsgerichte omgevingsvergunning (ontheffing)voor de flora- en fauna-activiteiten aanvragen bij de provincie.
Energiesysteemvisie Doel
Route voor de energietransitie (netcongestie, energieopwek en -opslag).
Inhoud
We stellen een route op met daarin de speerpunten om in 2050 energie- en CO2-neutraal te zijn. Op 2 juli 2026 wordt de energiesysteemvisie door de raad behandeld.
Status
Gezamenlijke aanpak voor een Circulair Ambachtscentrum Doel
Het realiseren van een Circulair Ambachtscentrum om de hoeveelheid restafval te verminderen en het gebruik van primaire grondstoffen verder te reduceren, al dan niet via een gedeelde gemeentelijke infrastructuur met omliggende gemeenten.
Inhoud
In het haalbaarheidsonderzoek naar een Circulair Ambachtscentrum brengen we de kansen voor en de aanpak van de (door)ontwikkeling van ons Grondstoffencentrum naar een vorm van een Circulair Ambachtscentrum in beeld.
Status
Het onderzoek is afgerond. Het college en de raad worden in juli hierover geïnformeerd met een raadsinformatiebrief.
3.3 Wonen Centrum Kaatsheuvel Doel
Doorontwikkeling revitalisering centrum Kaatsheuvel.
Inhoud
In 2025 hebben we de stedenbouwkundige kaders vastgesteld voor het centrum van Kaatsheuvel. Deze kader werken we verder uit in ontwerpfase van het project en we werken het rapport placemaking uit.
Status
Het rapport positionering en placemaking centrum Kaatsheuvel is opgesteld en zal binnenkort aan het college worden aangeboden. Tegelijkertijd wordt een plan van aanpak voor het centrum gericht op met name de begrenzing van het kernwinkelgebied en de transformatie van het gebied ten noorden van de Hoofdstraat aangeboden. Als het college hiermee instemt wordt de gemeenteraad via een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Het onderzoek naar de haalbaarheid van de verplaatsing van de supermarkt loopt nog, toch vraagt vanuit de verscheidenheid van belangen om zorgvuldigheid.
Verduurzaming het Klavier Doel Inhoud
Verduurzaming en groot onderhoud werktuigbouwkundige (W-) installatie het Klavier. In 2026 willen we het Klavier verder verduurzamen, zodat het gebouw van het gas af kan. Hiervoor vervangen we o.a. de resterende CV-ketels door warmtepompen en plaatsen we zonnepanelen. Dit is een goed natuurlijk moment om ook groot onderhoud aan de
28
Status
werktuigbouwkundige installaties van het gebouw uit te voeren, dat noodzakelijk is na 10 jaar. We zijn in samenwerking met een adviesbureau gestart met het uitwerken van de benodigde werkzaamheden tot een concrete technische omschrijving en verwachten de werkzaamheden na de zomer te kunnen aanbesteden, zodat deze in het vierde kwartaal van 2026 kunnen worden uitgevoerd.
DMJOP's gemeentelijk vastgoed Doel Inhoud
Status
Opstellen Duurzame Meerjaren OnderhoudsPlanningen (DMJOP’s) gemeentelijk vastgoed (incl. Dorpshuis Loon op Zand). Om uitvoering te kunnen geven aan het noodzakelijke onderhoud aan ons gemeentelijk vastgoed is door de raad budget gereserveerd in een voorziening groot onderhoud gebouwen. Om de raad een realistisch, onderbouwd bedrag te vragen actualiseren we de DMJOP's van onze gebouwen, aan de hand van de methodiek conditie meten. Tevens laten we een eerste DMJOP opstellen voor het nieuwe Dorpshuis in Loon op Zand, op basis van de actuele tekeningen. Het opstellen van de nieuwe DMJOP’s voor de periode 2027-2036 is aanbesteed en gegund. Binnenkort wordt gestart met de inventarisatie. We verwachten dat de nieuwe DMJOP’s na de zomer gereed zijn, deze worden in het vierde kwartaal van 2026 aan de raad voorgelegd.
Exploitatievorm Theater in het Klavier Doel
Onderzoek nieuwe exploitatievorm Theater in het Klavier.
Inhoud
In 2026 willen we een nieuwe exploitatie- en beheervorm onderzoeken, in afstemming met de exploitatie van sporthal De Werft en het nieuwe Dorpshuis in Loon op Zand. Hierbij zal gestuurd worden op kostenefficiëntie, benutting en rentabiliteit. Naar aanleiding van het eerder opgeleverde advies is er een pilot uitgewerkt, waarbij er al doende gekeken en geleerd wordt welke vorm het beste werkt. De kosten van de pilot bedragen € 75.000 per jaar. Voor de laatste 4 maanden van de pilot is binnen de huidige begroting € 25.000 financiële dekking beschikbaar. Daarnaast is de insteek dat binnen de pilot ook inkomsten worden gegenereerd, maar de verwachting is dat deze niet volledig kostendekkend zullen zijn, zeker niet in het eerste jaar van de pilot. In de pilot onderzoeken we welke potentie het theater heeft, en welke inkomsten een geïntensiveerde programmering kan generen.
Status
Uitvoering Erfgoedbeleid Doel Inhoud
In 2026 starten we met de eerste acties die voortvloeien vanuit het Erfgoedbeleid. Met ons nieuwe Erfgoedbeleid zetten we in op de toekomst van ons verleden. We maken bewuste keuzes om zorgvuldig om te gaan met wat Loon op Zand uniek maakt. Ons erfgoed verbindt mensen en verhalen, en speelt een belangrijke rol in actuele thema’s als energietransitie en woningbouw. In onze recreatieve gemeente maken we erfgoed zichtbaar en beleefbaar – nu en in de toekomst.
Status
Samen met de verschillende erfgoedpartners zijn we in gesprek over een uitvoeringsagenda. Door speerpunten te benoemen en te prioriteren bepalen we gezamenlijk
29
waar we op korte en langere termijn aan werken en versterken we samen het Loonse erfgoed. De uitvoeringsagenda zal begin derde kwartaal gereed zijn. Bescherming MASt gebied Doel Inhoud
Status
Bescherming Munitions Ausgabe Stelle (MASt) gebied als waardevol erfgoed. We ontvingen een aanvraag om het MASt gebied aan te wijzen als gemeentelijk monument. Het munitiedepot in Kaatsheuvel speelde een centrale rol in de Fliegerhorst structuur tijdens de Tweede Wereldoorlog en was één van de grootste depots in Europa. Het depot werd tijdens Dolle Dinsdag tot ontploffing gebracht om te voorkomen dat de geallieerden de munitie in handen kregen. Restanten van onder andere bomkraters, loopgraven, mitrailleursnesten, parkeerhavens en latrines zijn nog steeds zichtbaar in het terrein. We onderzoeken de mogelijkheden tot bescherming van dit historisch waardevolle gebied. Inmiddels is er door een onafhankelijk cultuurhistorisch onderzoeksbureau een redengevende omschrijving opgesteld van het gebied waaruit blijkt dat het gebied historisch bijzonder waardevol is. De formele aanwijsprocedure zal naar verwachting in het najaar van 2026 gereed zijn. Daarna bereiden we een advies aan het college voor om het gebied aan te wijzen als gemeentelijk archeologisch monument.
Starterslening Doel
Ondersteuning van onze inwoners bij het kopen van een eerste woning.
Inhoud
We vinden het belangrijk dat er beweging is en blijft in de woningmarkt. Voor starters is het lastig om op de woningmarkt te komen. Door middel van een starterslening kunnen we met een steuntje in de rug extra financiële ruimte bieden. We zien al sinds de start van de regeling dat het een product is dat voldoet aan de behoefte. In maart 2025 is de Verordening voor de Starterslening opgesteld en is er budget beschikbaar gesteld. Dit bedrag, € 265.000, was in mei 2025 al geheel uitgegeven. Eind 2025 is het budget met € 500.000 aangevuld door de raad. Eind maart 2026 was ook dit budget besteed. Er zijn in totaal 28 Startersleningen verstrekt. De meerderheid van de aanvragers was alleenstaand en 2/3 van de aanvragers was al woonachtig in onze gemeente. Omdat er nog steeds behoefte is bij starters wordt in de raadsvergadering van 2 juli 2026 voorgesteld het budget Starterslening opnieuw aan te vullen.
Status
3.4 Economische ontwikkeling, toerisme en recreatie Actieprogramma Economische en toeristisch recreatieve visie Doel
Inhoud
Met het actieprogramma willen we bereiken dat Loon op Zand in 2030 bekend staat als een groene, recreatieve en ondernemende gemeente, waar ondernemers de kansen benutten om zo goed mogelijk te ondernemen met respect voor de omgeving, bewust van de cultuurhistorie en met oog voor de lokale gemeenschap. Uitvoering van het actieprogramma en voorbereiden vervolg van het actieprogramma. Het actieprogramma loopt tot en met 2027, een nieuw actieprogramma zal in 2026 worden voorbereid.
30
Status
Uitvoering van het actieprogramma loopt volgens planning. Het enige wat we tot nu toe niet hebben uitgevoerd is de 0-meting met betrekking tot de verblijfsrecreatie. Dit is uitgesteld naar 2027. De voorbereiding voor een nieuw actieprogramma zal naar verwachting 2e helft 2026 gaan starten, met een doorloop en finale uitwerking in 2027.
Centrum Loon op Zand Doel Inhoud
Toekomstbestendig en vitaal centrum van Loon op Zand. De uitkomsten van de verkenning in 2025 ‘Aanzet voor visie centrum Loon op Zand – analyse marktsituatie’ laten zien dat het voorzieningenniveau afneemt en bereiken we de absolute ondergrens. Een vervolgonderzoek in de vorm van een locatiestudie voeren we in 2026 uit.
Status
Het onderzoek moet resulteren in een analyse en afweging van verschillende scenario’s en moet zijn afgerond eind tweede kwartaal van 2026. Afhankelijk van de uitkomst zal er een gebiedsontwikkeling volgen (indien relocatie). Als er niet gekozen wordt voor relocatie, dan zal het huidige gebied moeten worden onderzocht en indien mogelijk moeten worden herontwikkeld.
Landschap Pauwels Doel Inhoud
Status
Ontwikkelen van landschapsstructuren en recreatief aanbod (motie begroting 2024). Loon op Zand is een van de partners van het door de raad vastgestelde Masterplan Pauwels, omdat de ambities grotendeels aansluiten op onze eigen ambities. Een aparte financiële bijdrage aan Pauwels leverden we tot op heden niet. Om onze positie te versterken, met name op de voor ons belangrijke ambities (recreatieve aantrekkelijkheid in het bijzonder) is sinds 2025 een structurele financiële bijdrage opgenomen. Het projectplan voor Landschap Pauwels (officieel vastgelegd in het Masterplan Landschapspark Pauwels) richt zich op de duurzame inrichting van het groene gebied tussen Tilburg en de Loonse en Drunense Duinen. Het masterplan voor Landschap Pauwels wordt niet in zijn geheel herzien, maar continu dynamisch geactualiseerd via concrete deelprojecten en tussentijdse ruimtelijke aanpassingen. Eén van de ruimtelijk inpassingen is om een landbouwparagraaf toe te voegen. Hiervoor worden de komende tijd gesprekken gevoerd met agrariërs binnen Pauwels. Het projectplan Landschap Pauwels en de Gebiedsvisie Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak (GGA) Loonse en Drunense Duinen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Landschap Pauwels functioneert in feite als de zuidelijke 'landschappelijke schil' die de kwetsbare natuurkern van het Natura 2000-gebied beschermt en ondersteunt.
De Gebiedsvisie Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak (GGA) Loonse en Drunense Duinen wordt nog verder uitgewerkt binnen Landschap Pauwels.
31
Risico’s en ontwikkelingen Wereldwijde onrust Waaronder internationale conflicten, verstoringen in logistieke ketens, spanningen op energie- en grondstoffenmarkten en aanhoudende inflatiedruk, heeft in diverse sectoren geleid tot substantiële kostenstijgingen en onzekerheid in de beschikbaarheid van materialen en transportcapaciteit. We krijgen veel verzoeken om aanpassing van de overeengekomen tarieven dan wel om doorbelasting van aanvullende kosten in verband met de stijgende prijzen van onder meer brandstof en grondstoffen. Verzoeken tot aanpassing van tarieven of het doorbelasten van aanvullende kosten worden binnen onze organisatie, en in samenspraak met onze inkooporganisatie, zorgvuldig en integraal worden beoordeeld. Daarbij worden onder meer de contractuele uitgangspunten, de aard en onderbouwing van de gestelde kostenontwikkeling, het ondernemersrisico, de toepasselijke inkoop- en contractvoorwaarden, de gevolgen voor de uitvoering van de overeenkomst en de financiële impact voor onze organisatie betrokken. Deze beoordeling vergt interne afstemming en besluitvorming, waarbij ook in breder verband overlegd wordt met de omliggende gemeenten. CO₂-heffing De CO₂-heffing voor afvalverbrandingsinstallaties (AVI's) is een fiscale maatregel in Nederland om de uitstoot van broeikasgassen bij afvalverbranding drastisch te verminderen.
Het tarief van de CO₂-heffing voor afvalverbrandingsinstallaties wordt stapsgewijs verhoogd naar € 295 per ton CO₂ in 2030. Het is zelfs aannemelijk dat wij zelfs nog een naheffing krijgen over 2025 en 2026.
Financiële afwijkingen Thema
V/N
2026
2027
2028
2029
3.1 Omgeving
Omschrijving
N
-127
-27
-27
-27
3.2 Duurzaamheid
N
-87
10
10
7
3.3 Wonen
N
-229
8
8
8
3.4 Economische ontwikkeling
V
-
-
-
-
3.99 Mutaties reserves venster 3 Totaal lasten
N N
-75
-
-
-
-518
-9
-10
-12
3.1 Omgeving
V
-
-
-
-
3.2 Duurzaamheid
V
-
-
-
-
3.3 Wonen
V
2.046
10
10
10
3.4 Economische ontwikkeling
V
-
-
-
-
3.99 Mutaties reserves venster 3 Totaal baten
V V
75
-
-
-
2.121
10
10
10
V
1.603
1
0
-2
Saldo venster 3
32
Toelichting op de financiële afwijkingen Lasten Venster 3 (bedragen x € 1.000)
Nadeel
-518
3.1 Omgeving I Gladheidsbestrijding
Nadeel
-127
Nadeel
-65
Door de langdurige periodes van gladheid in januari, veroorzaakt door vorst en sneeuw, zijn er veel vaker dan gebruikelijk bestrijdingsacties uitgevoerd. Hierdoor hebben we aanzienlijk hogere kosten gemaakt voor de aanschaf van dooimiddelen, het onderhoud van de strooiers en de inzet van de aannemer. I
Herinvoering verstrekking bladkorven
Nadeel
-35
Naar aanleiding van het door de raad op 06-11-2025 aangenomen amendement (A2025-09), worden er vanaf het najaar van 2026 bladkorven weer verstrekt. In afwijking van dit besluit worden de kosten niet uit de reserves gedekt, aangezien deze een structureel karakter hebben en dit volgens de richtlijnen van het BBV niet is toegestaan. De dekking van dit budget komt ten laste van het begrotingssaldo. S
Indexering contract beheer openbare ruimte
Nadeel
-27
Contractueel is vastgelegd dat jaarlijks de CBS-index voor de Grond-, Weg- en Waterbouw wordt toegepast. Voor dit jaar is deze vastgesteld op 1,1%. Deze indexatie wordt ten laste gebracht van de stelpost indexeringen en vormt een budget neutrale wijziging. 3.2 Duurzaamheid
Nadeel
-87
I
Nadeel
-87
Decharge ombuiging advieswerk OMWB
In 2025 is, in overleg met de OMWB, een eenmalige bezuiniging gerealiseerd van € 25.000. Op basis van de begroting 2026 en verder van de OMWB is er geen structurele bezuiniging mogelijk. De in de jaarrekening 2025 aangevraagde decharge voor de bezuiniging van € 87.000 moet nog worden verwerkt in de begroting 2026. 3.3 Wonen
Nadeel
-229
I
Nadeel
-125
Omgevingsplan
In 2024 is de Omgevingswet in werking getreden en is er sprake van een tijdelijk omgevingsplan voor de gemeente Loon op Zand. Dit tijdelijk omgevingsplan bestaat uit bestaande ruimtelijke plannen (voornamelijk bestemmingsplannen) en moet worden omgezet in een permanent plan, waarbij deze transitie in 2032 moet zijn afgerond. Er is veel onduidelijkheid over het omgevingsplan, wat landelijk speelt. Daardoor worden steeds nieuwe keuzes gemaakt en volgt aanpassing van de ingezette koers, wat leidt tot hogere kosten dan eerder begroot. Deze nieuwe inzichtelijk en opgelegde aanpassingen vanuit het ministerie leiden tot een benodigd aanvullend budget. I
Afboeken boekwaarde pand i.v.m. verkoop Westkant
Nadeel
-92
Vanaf het moment van levering is het pand niet meer in eigendom van de gemeente, Hierdoor zal de resterende boekwaarde afgeboekt moeten worden. S
decharge ombuiging minder inhuur expertise t.b.v. bouw en wonen
Nadeel
-15
In de begroting 2026 is een structurele bezuiniging van € 25.000 opgenomen op de inhuur van expertise op het gebied van bouwen en wonen. Op basis van de lopende contracten en expertise die nodig blijft voor bouwen en wonen kan niet de gehele ombuiging worden gerealiseerd. Voor € 15.000 vragen we decharge aan. S
Overige afwijkingen
Voordeel
3
Voordeel
0
3.99 Mutaties reserves
Nadeel
-75
I
Nadeel
-75
Binnen dit thema dienen de overige afwijkingen niet nader toegelicht te worden. 3.4 Economische ontwikkeling Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden.
Jaarlijkse aanvulling reserve planherziening
Conform het raadsbesluit Nota Grondbeleid 2025 op 25-2-2025 wordt de reserve planherziening jaarlijks aangevuld tot €100.000 vanuit de algemene reserve.
33
Baten Venster 3 (bedragen x € 1.000)
Voordeel
2.121
3.1 Omgeving Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden.
Voordeel
0
Voordeel 0 3.2 Duurzaamheid Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden. Voordeel 2.046 3.3 Wonen I Inkomsten verkoop percelen/panden Westkant Voordeel 1.840 De gemeente heeft in het kader van de verkoop en herontwikkeling van de locatie een openbare selectieprocedure gehouden. Hieruit is een winnaar gekomen voor de realisatie van 22 appartementen en 14 grondgebonden woningen in de categorie ‘betaalbare koop’. Inmiddels is het woningbouwproject zover dat de eigendomsoverdracht bijna kan plaatsvinden om tot realisatie over te gaan. De eigendomsoverdracht van het verkochte vindt plaats binnen 8 weken nadat sprake is van zowel planacceptatie door Woningborg als een onherroepelijke omgevingsvergunning, dan wel zoveel eerder of later als partijen overeenkomen. De koopsom is verschuldigd op het moment van het passeren van de notariële akte van levering. De levering zal naar verwachting halverwege 2026 plaatsvinden. I Subsidie provincie GGA Loonse en Drunense Duinen Voordeel 100 In 2024 en 2025 heeft Loon op Zand deelgenomen aan de Gebiedsgerichte Aanpak Loonse en Drunense Duinen en Westelijke Langstraat (GGA). Omdat dit omvangrijke en belangrijke processen zijn, heeft de provincie NoordBrabant een subsidieregeling opengesteld voor inzet van ambtelijke uren in het kader van deze GGA’s.
Eind 2025 is een subsidie aanvraag gedaan met terugwerkende kracht voor de jaren 2024 en 2025. Deze is gehonoreerd en de totale subsidie bedraagt 100.000,I
Inkomsten recht van opstal
Voordeel
62
Met terugwerkende kracht is er retributie ontvangen van de voorgaande jaren. I Grondverkoop Enexis Voordeel 34 Voor het realiseren van een transportverdeelstation om het elektriciteitsnet te verzwaren en de stroomvoorziening betrouwbaar te houden, heeft de gemeente een stuk grond verkocht aan Enexis. S Overige afwijkingen Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet nader toegelicht te worden.
Voordeel
10
3.4 Economische ontwikkeling Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden.
Voordeel
0
3.99 Mutaties reserves I Jaarlijkse aanvulling reserve planherziening
Voordeel Voordeel
75 75
Conform het raadsbesluit Nota Grondbeleid 2025 op 25-2-2025 wordt de reserve planherziening jaarlijks aangevuld tot € 100.000 vanuit de algemene reserve.
34
Venster 0 Overhead en algemene dekkingsmiddelen In de Begroting 2026 zijn geen speerpunten opgenomen voor venster 0.
Risico’s en ontwikkelingen Bezoldiging van wethouders, ingedeeld naar gemeentegrootte Door de groei van het aantal inwoners tot boven de grens van 24.000 is de bezoldiging van wethouders conform de geldende regelgeving aangepast naar een hoger niveau. Daarnaast heeft de raad op 15 juni ingestemd met de benoeming van de wethouders, waarbij tevens is besloten de formatie uit te breiden met 0,2 fte. Deze ontwikkeling leidt tot structureel hogere lasten die verwerkt moeten worden in de begroting. APPA-uitkering wethouders (wachtgeld) In verband met het vertrek van drie wethouders zal naar verwachting een APPA-uitkering moeten worden verstrekt, waarvan de omvang op dit moment nog niet volledig kan worden bepaald. Voor één wethouder is geen recht op deze uitkering van toepassing en voor één wethouder geldt dit gedeeltelijk. Bij de slotwijziging verwachten we hier inzicht in te hebben en worden de financiële consequenties verwerkt.
Financiële afwijkingen Thema
Omschrijving
V/N
2026
2027
2028
2029
0.1
Overhead
N
-742
-423
-421
-425
0.2
Lokale heffingen
V
45
116
119
120
0.3
Algemene uitkeringen
V
-
-
-
-
0.4
Dividend
V
-
-
-
-
0.5
Financieringsfunctie
V
-
-
-
-
0.6
Overige algemene dekkingsmiddelen
N
-123
-123
-123
-123
0.7
Onvoorziene uitgaven
V
-
-
-
-
0.8
Vennootschapsbelasting
V
-
-
-
-
0.99
Mutaties reserves venster 0
V
-
-
-
-
Totaal lasten
N
-820
-430
-425
-428
0.1
Overhead
V
-
-
-
-
0.2
Lokale heffingen
N
-237
-
-
-
0.3
Algemene uitkeringen
N
-330
1.019
-34
-1.399
0.4
Dividend
V
-
-
-
-
0.5
Financieringsfunctie
V
-
-
-
-
0.6
Overige algemene dekkingsmiddelen
V
-
-
-
-
0.7
Onvoorziene uitgaven
V
-
-
-
-
0.8
Vennootschapsbelasting
V
-
-
-
-
0.99
Mutaties reserves venster 0
V
67
-
-
-
Totaal baten
N
-500
1.019
-34
-1.399
Saldo venster 0
N
-1.320
589
-459
-1.827
35
Toelichting op de financiële afwijkingen Lasten Venster 0 (bedragen x € 1.000)
Nadeel
-820
0.1 Overhead S Budget Ziek/Piek
Nadeel
-742
Nadeel
-358
Nadeel
-140
Door veel langdurig zieken willen we het budget ziek piek verhogen. I
Participatie beleid
Aanvraag voor nieuw wettelijk verplicht participatiebeleid. Hier zitten de volgende posten in. Ontwikkelen toolbox, ontwikkelen en beheer participatieplatform, diverse trainingen en de inhuur van een participatiestrateeg. I
Participatie projectmanager 2026
Nadeel
-105
Nadeel
-110
Inhuur van de projectmanager participatie voor 2026 S
Training & opleiding
Het budget verhogen naar de norm van 2% van de totale bruto salarislasten in het kader van het ontwikkelingsbeleid medewerkers. I
Dedecharge abonnementen, licenties & ICT
Nadeel
-20
Deze bezuiniging is in 2025 eenmalig gerealiseerd en komt hiermee te vervallen. Op basis van de prognoses is een structurele bezuiniging niet haalbaar. We vragen decharge aan voor het structurele deel. I
Decharge facilitair
Nadeel
-5
De aangegeven maatregelen zijn doorgevoerd, het financieel effect is echter net iets minder dan we hadden verwacht. Voor het restant vragen we decharge aan. S
Accountantskosten
Voordeel
85
Accountantskosten worden structureel opgenomen in het Griffiebudget ten lasten van overige kosten Bedrijfsvoering en Dienstverlening. Dit is een budget neutrale overboeking. I
Overige personeelskosten
Nadeel
-32
Deze verhoging is nodig door verhoogde bijdrages aan mobiliteitsnet, Careernet en stichting Arbeidsmarkt. Er zijn indexaties en kostenverhogingen doorgevoerd. S
Archief
Nadeel
-40
De verhoging heeft een aantal redenen. Er is de afgelopen jaren geen indexering begroot terwijl dat wel gebeurt. Daarnaast zien we een toename in de omvang van de opslag die wordt doorberekend aan de gemeente. Tenslotte zien we dat het RAT (Regionaal Archief Tilburg) facturering over digitale opslag tot op heden niet volledig uitgevoerd heeft en dat de tarievenafspraken hierover niet kostendekkend zijn. Hier wordt nu een inhaalslag in gemaakt. I
Overige afwijkingen
Nadeel
-17
0.2 Lokale heffingen
Voordeel
45
S
Voordeel
45
Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet toegelicht te worden. Deelnemersbijdrage BWB
Doordat er minder bezwaren voor Loon op zand verwacht worden wordt de deelnemers bijdrage voor Loon op Zand structureel verlaagd. 0.3 Algemene uitkeringen Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden.
Voordeel
0
0.4 Dividend
Voordeel
0
Voordeel
0
Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden. 0.5 Financieringsfunctie Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden.
36
0.6 Overige algemene dekkingsmiddelen S Decharge taakstelling benchmark organisatie
Nadeel
-123
Nadeel
-150
In de begroting 2025 is voor 2026 e,v. een taakstelling van € 150.000 opgenomen op basis van het uitgevoerde benchmark onderzoek van Berenschot. Er zijn verschillende functies op basis van de benchmark vervallen. Echter is de hierdoor ontstane ruimte gebruikt om geconstateerde capaciteitstekorten in te vullen. Hiermee is de taakstelling niet gerealiseerd, ook zien we deze voor de toekomst niet als realiseerbaar. We vragen decharge aan voor deze taakstelling. S
Indexering contract beheer openbare ruimte
Voordeel
27
Contractueel is vastgelegd dat jaarlijks de CBS-index voor de Grond-, Weg- en Waterbouw wordt toegepast. Voor dit jaar is deze vastgesteld op 1,1%. Deze indexatie wordt ten laste gebracht van de stelpost indexeringen en vormt een budget neutrale wijziging. 0.7 Onvoorziene uitgaven
Voordeel
0
Voordeel
0
Voordeel
0
Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden. 0.8 Vennootschapsbelasting Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden. 0.99 Mutaties reserves Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden. Baten Venster 0 (bedragen x € 1.000)
Nadeel
-500
Voordeel 0.1 Overhead Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden. Nadeel -237 0.2 Lokale heffingen I OZB opbrengsten Voordeel 600 Door de waardestijgingen van de onroerende zaken is er meer opgelegd dan begroot I Toeristenbelasting Nadeel -800 Door het corrigeren van een geplande uitbereiding van een van de verblijfsaccommodaties in Loop op Zand, voeren we voorzichtigheidshalve een correctie door naar aanleiding van de jaarrekening 2025, I
Toeristenbelasting Amendement A2025-12
Nadeel
-37
Aanpassen van de tarieven van de toeristenbelasting voor 2026 naar de eerder gecommuniceerde tarieven. 0.3 Algemene uitkeringen S Mutaties meicirculaire 2026 en decembercirculaire 2025
Nadeel
-330
Nadeel
-330
Dit is het total effect van de Meicirculaire 2026. Er zijn hoge mutaties op de uitkeringsfactor en WOZ-mutaties. Voordeel 0.4 Dividend Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden.
0
0.5 Financieringsfunctie Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden.
Voordeel
0
0.6 Overige algemene dekkingsmiddelen Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden. 0.7 Onvoorziene uitgaven Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden.
Voordeel
0
Voordeel
0
0.8 Vennootschapsbelasting Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden. 0.99 Mutaties reserves I Opheffen Reserve rechtpositionele verplichting
Voordeel
0
Voordeel Voordeel
67 67
In de begroting 2026 heeft de raad besloten de reserve rechtspositionele verplichtingen op te heffen. Het in de begroting 2026 opgenomen bedrag is echter niet toereikend voor het volledig vrijvallen van alle middelen in deze reserve. Daarom betreft dit de onttrekking van de resterende middelen ten behoeve van de opheffing van de reserve.
37
Ombuigingen, onderzoeken en taakstellingen De gemeenteraad heeft voor de begroting 2026 een ombuigingsopgave van € 1.739.000 aan het college meegegeven. In dit hoofdstuk beschrijven we de stand van zaken over de realisatie van deze opgave. De ombuigingen zijn niet 1 op 1 terug te zien in de financiële bijstellingen. Dit komt onder andere doordat de financiële afwijkingen kleiner dan € 25.000 niet afzonderlijk worden toegelicht of doordat beleidsmatige ontwikkelingen soms tot administratieve bijstellingen leiden die de zichtbaarheid van de ombuiging vertroebelen. In dit hoofdstuk presenteren we de bezuinigingen voor 2026, de ombuigingen, onderzoeken en taakstellingen die in 2025 structureel zijn gerealiseerd zijn niet in het overzicht opgenomen. Met kleuren is aangegeven wat de status is: groen is gerealiseerd, oranje betekent dat het traject nog loopt en het resultaat nog niet bekend is, rood is niet realiseerbaar dus er wordt decharge aangevraagd. omschrijving
domein
Dagelijks onderhoud panden
bedrijfsvoe35 35 35 35 35 gerealiseerd ring en dienstverlening Het dagelijks onderhoud van gemeentelijke panden richten we vanaf 2026 efficienter en doelmatiger in. Dit doen we door inspecties en controles zoveel mogelijk te combineren en alleen onderhoud uit te voeren dat op dat moment noodzakelijk is. Hierbij blijft de kwaliteit en veiligheid van de panden gewaarborgd. Door deze gerichtere aanpak is deze besparing gerealiseerd.
Verlagen budget trainees
bedrijfsvoering en dienstverlening
Minder inhuur expertise tbv bouw en wonen
begroot 2026
110
begroot 2027
begroot 2028
110
110
begroot 2029
110
gerealiseerd 2026
110
toelichting berap 2026
gerealiseerd
Voor 2026 is het budget trainees verlaagd. Deze besparing realiseren we door minder trainees gelijktijdig aan te stellen en toch blijven we investeren in de ontwikkeling van jong talent. fysiek 25 25 25 25 10 decharge aangevraagd
Op basis van de lopende contracten en expertise die nodig blijft voor bouwen en wonen kan niet de gehele ombuiging worden gerealiseerd. Voor een bedrag van € 15.000 vragen we décharge aan. Minder schade verkeersregelinstallaties
fysiek
20
20
20
20
20
Er zijn minder schades aan de verkeersregelinstallaties.
38
gerealiseerd
Stoppen met integrale vroeghulp
sociaal
60
60
60
60
60
gerealiseerd
Vanaf 2026 is gestopt met het inkopen van integrale vroeghulp bij MEE de Meent. Vergelijkbare ondersteuning wordt via andere voorzieningen aangeboden. Onderzoeken Onderzoek kosten leges
Onderzoek multifunctioneel vastgoed Klavier
Opgave onderzoeken
fysiek
70
afgerond, verwachte extra inkomsten bijgesteld In 2025 hebben we een extra opbrengst van € 25.000 ontvangen naar aanleiding van het onderzoek van de leges. In 2026 verwachten we € 70.000 extra inkomsten te ontvangen. fysiek Onderzoek nog niet afgerond
In het gebouw het Klavier komen veel functies samen: gemeentehuis, theater, bibliotheek, maatschappelijke en culturele functies. We voeren een onderzoek uit naar de exploitatiekosten van het Klavier inclusief theater en hoe deze zich verhouden tot het gebruik, de openstelling en doelmatigheid. Het doel van het onderzoek is de kosten verlagen zonder dat dit negatieve gevolgen heeft voor de maatschappelijke waarde en toegankelijkheid voor de inwoners. Er is een eerste analyse gemaakt op basis van kostenstructuur en keuzeopties. Deze worden verder door het college uitgewerkt. Ook wordt het DMJOP opgesteld. Voor de begroting 2027 zal er meer inzicht zijn in het financieel effect. gemeente400 400 400 400 70 Dit is de totale taakbreed stelling van het resultaat van de onderzoeken.
Taakstellingen Taakstelling openbaar groen
fysiek
219
219
219
219
219
gerealiseerd
De uitgaven op onderhoud van openbaar groen zijn met 10% verlaagd, terwijl de kwaliteit van onze openbare ruimtes behouden blijft. Door efficiënter onderhoud en het heroverwegen van onderhoudsfrequenties en – methoden is deze ombuiging gerealiseerd. Taakstelling civiele werken
fysiek
20
20
20
20
20
gerealiseerd
Op basis van het beheerplan voeren we onderhoud aan de civiele kunstwerken uit. Met het slimmer uitvoeren van werken en het beter afstemmen hebben we voordeel ten opzichte van het beheerplan gerealiseerd.
39
Taakstelling Wmo Hulp bij huishouden (HBH)
sociaal
350
350
350
350
NNB
De realisatie van de taakstelling wordt zichtbaar bij de jaarrekening 2026
De gemeente heeft de wettelijke taak om passende ondersteuning te bieden aan inwoners die hulp nodig hebben in hun dagelijkse huishouding. De Wmo biedt deze ondersteuning, zodat mensen zelfstandig kunnen blijven wonen en meedoen in de samenleving. De taakstelling op hulp bij huishouden is bedoeld om de zorg goed te organiseren, met oog voor de mensen die écht afhankelijk zijn van professionele ondersteuning, en tegelijkertijd bij te dragen aan de financiële duurzaamheid van de gemeente. Een taakstelling betekent dat we keuzes moeten maken waarin we gericht blijven op het bieden van zorg die echt noodzakelijk is voor de zelfstandigheid van onze inwoners, maar tegelijkertijd zullen we strikter kijken naar de indicaties en de omvang van de hulp. We sluiten aan bij de visie van de gemeente om zorg en ondersteuning zoveel mogelijk binnen het voorliggend veld te organiseren. Waar mogelijk stimuleren we eigen kracht en inzet van informele zorg, zoals mantelzorgers en vrijwilligers. Ook kijken we naar mogelijkheden om vanuit de Sterke Lokale Teams en Sterke Toegang hieraan bij te dragen. Wij kijken beter naar de besteding van de beschikbare middelen. Taakstelling jeugdzorg
Taakstelling organisatie
sociaal
350
350
350
350
NNB
De realisatie van de taakstelling wordt zichtbaar bij de jaarrekening 2026
Het is een uitdaging om de jeugdzorg toekomstbestendig te maken. De jeugdzorg in Loon op Zand staat onder druk door stijgende kosten en een toename van de vraag naar specialistische zorg. Daarom maakte het Rijk een hervormingsagenda jeugdzorg. De gemeente Loon op Zand wil het gebruik van gespecialiseerde jeugdzorg kritisch bekijken en tegelijkertijd meer inzetten op voorliggende voorzieningen en preventieve maatregelen. Zoals de hervormingsagenda voorstelt. Met de ontwikkeling van Sterke Lokale Teams en Sterke Toegang willen we niet alleen de kosten beheersen, maar ook de zorg beter afstemmen op de behoeften van jongeren, zodat zij sneller en effectiever de juiste ondersteuning ontvangen. Dit draagt bij aan het bevorderen van de zelfredzaamheid van jongeren en gezinnen, met als uiteindelijk doel hen te helpen een stabieler en gelukkiger leven op te bouwen. gemeente150 150 150 150 0 Décharge aangebreed vraagd
In de begroting 2025 is voor 2026 e,v. een taakstelling van € 150.000 opgenomen die nog nader moet worden ingevuld op basis van het uitgevoerde benchmark onderzoek van Berenschot. Voor de invulling van deze taakstelling is gebruik gemaakt van het benchmark onderzoek van Berenschot waarin een aantal aandachtspunten naar voren is gekomen. De belangrijkste aandachtspunten waren
40
de invulling van de 3e managementlaag en de inzet van bestuurlijke advisering. Op basis hiervan voegden we twee teams in het Sociaal domein samen en verminderden we de inzet op strategisch advies. Voor deze ombuiging vragen we decharge aan. Er zijn verschillende functies op basis van de benchmark vervallen. Echter is de hierdoor ontstane ruimte gebruikt om geconstateerde capaciteitstekorten in te vullen. Hiermee is de taakstelling niet gerealiseerd, ook zien we deze voor de toekomst niet als realiseerbaar. We vragen décharge aan voor deze taakstelling.
41
Financieel beeld De Bestuursrapportage geeft per venster een overzicht van de mutaties op de baten en lasten. In onderstaande tabel presenteren we deze geconsolideerd. Hiermee krijgt u in een oogopslag een beeld van de effecten per venster. Saldo baten en lasten bestuursrapportage 2026
2026
2027
2028
2029
Venster 0: Overhead en algemene dekkingsmiddelen
-820
-430
-425
-428
Venster 1: Bestuur en dienstverlening
-86
-85
-85
-85
-3.909
-1.282
-1.267
-1.376
-518
-9
-10
-12
-5.333
-1.805
-1.787
-1.901
Venster 0: Overhead en algemene dekkingsmiddelen
-500
1.019
-34
-1.399
Venster 1: Bestuur en dienstverlening
-20
-
-
-
Venster 2: Gemeenschappen
2.805
131
131
131
Venster 3: Omgeving en economische ontwikkeling
2.121
10
10
10
Totale baten
4.406
1.160
107
-1.258
Saldo van baten en lasten bestuursrapportage 2026
-927
-646
-1.680
-3.160
Venster 2: Gemeenschappen Venster 3: Omgeving en economische ontwikkeling Totale lasten
De Bestuursrapportage heeft per saldo een negatief effect op de Begroting 2026 van € 927.082. Dit zit ‘m in een aantal grote mutaties, een voordeel door verkoop percelen / panden Westkant, en meer opgelegde OZB inkomsten, maar ook een aantal nadelen zoals Wmo, Jeugd en de doorrekening van de toeristenbelasting. De toelichting op de afwijkingen vind u binnen de verschillende vensters. Ontwikkeling van het begrotingssaldo 2026-2029 De primitieve begroting 2026 is structureel en reëel in evenwicht. In deze bestuursrapportage rapporteren wij over de afwijkingen die tot en met mei inzichtelijk waren. In dit hoofdstuk presenteren wij het meerjarig financieel beeld in tabelvorm, inclusief de effecten van deze bestuursrapportage 2026. De cijfers laten in de eerste twee jaar een positief resultaat zien. Vanaf 2028 wordt het resultaat negatief. Omschrijving Primitieve begroting 2026-2029 Reeds genomen raadsbesluiten tot en met mei Slotwijziging 2025 Meerjaren Effect 2026-2029 Gewijzigde begroting 2026-2029 Kadernota categorie 1 excl. PM posten
2026 1.538 1.218 2.756 -
2027 2.458 344 2.802 -780
Saldo na Kadernota
2.756
2.022
848
-430
Bestuursrapportage 2026 Begroting na Berap 2026 en Kadernota 2027
-927 1.829
-646 1.376
-1.680 -833
-3.160 -3.590
42
2028 1.284 343 1.628 -780
2029 9 341 350 -780
Investeringskredieten Lopende investeringen In onderstaande tabel zijn de lopende investeringen opgenomen, projecten die uit meerdere onderdelen bestaan zijn voor de leesbaarheid zoveel als mogelijk samengevoegd.
43
44
Toelichting op de afwijkingen Omschrijving
Baten / Lasten
Duurzaamheidsinvestering Gemeentewerf Duurzaamheidsinvestering Gemeentewerf Kunstgrasveld Uno Animo Kunstgrasveld Uno Animo
Lasten Baten Lasten Baten
TOTAAL
Bijstelling € € € €
8.798 -11.198 268.000 130.000
€
395.600
A B C D
A. Duurzaamheidsinvestering Gemeentewerf Er heeft een kleine overschrijding plaatsgevonden vanwege netcongestie aanpassingen aan nieuwe installatie ter voorkoming van piekbelasting. B. Duurzaamheidsinvestering Gemeentewerf Vanwege het niet toepassen van een batterijopslag (i.v.m. hoge investeringskosten) is de DUMAVA-subsidie op de component PV-panelen niet toegekend. Hierdoor hebben we minder subsidie ontvangen dan oorspronkelijk begroot. C. Kunstgrasveld Uno Animo In verband met hogere kosten door geopolitieke omstandigheden is de initiële investering verhoogd, dit verandert niets aan de bijdrage van de gemeente en valt als risico voor VV Uno Animo D. Kunstgrasveld Uno Animo In overeenstemming met VV Uno Animo wordt de vereniging gekort op de exploitatie bedrag die ze jaarlijks ontvangen waardoor de bijstelling op termijn budget neutraal is.
Nieuwe investeringen Er zijn geen nieuwe investeringen opgenomen in de Bestuursrapportage 2026.
45
Overzicht reserves In onderstaand overzicht zijn de mutaties in de reserves gespecificeerd. Toelichting op de kolommen; • Stand 1-1-2026: dit is de stand van de reserve aan het begin van het jaar. Dit komt overeen met de stand in de jaarrekening 2025. • Jaarrekening 2025: gezien het negatief resultaat over 2025 wordt dit bedrag conform raadsbesluit onttrokken uit de algemene reserve. Verder is er in de jaarrekening 2025 besloten om een reserve Woningbouw op te richten en een storting te doen vanuit de algemene reserve. Het totaal van deze kolom komt overeen met het negatief jaarrekeningresultaat 2025. • Gewijzigde begroting t/m 2 juli dit zijn alle mutaties die in de primitieve begroting zijn opgenomen of onderdeel zijn van een specifiek raadsbesluit. Een negatief bedrag betekent dat het bedrag wordt onttrokken aan de reserve. Een positief bedrag wordt toegevoegd aan reserve. • Mutaties bestuursrapportage toevoegingen/onttrekkingen: dit zijn de voorstellen die in deze zijn opgenomen en waarover met het raadsbesluit wordt besloten. • Begroting na mutaties bestuursrapportage: dit is de stand van de reserve na alle mutaties.
Omschrijving
Mutaties
Stand 1-1-2026
Jaarrekening 2025
Algemene reserve Negatief resultaat jaarrekening 2025 Onttrekking middelen Realisatiestimulans Storting obv raadsvoorstel dorpshuis Loon op Zand Budgetoverhevelingen Ophoging reserve planherziening cnf Nota Grondbeleid
12.656.952
Geblokkeerde weerstandsreserve
3.897.000
Algemene reserves Reserve kapitaallasten Onttrekking reserve kapitaallasten
16.553.953 6.196.290
Reserve recreatie
Opheffen reserve decentraal arbeidsvoorwaardenbeleid Reserve onderwijs Structurele storting reserve onderwijs Dekking voorbereiding Van Haestrecht Nieuwbouw Dekking voorbereiding Van Haestrecht Nieuwbouw Integraal Huisvestingplan Kindvoorzieningen (IHP-K) Reserve bomen
Mutaties berap toevoegingen
Mutaties berap onttrekkingen
11.386.689
758.500 -623.000 -75.000 3.897.000 -1.330.763
135.500
-
-75.000
-135.000
21.613
-21.613
452.795
208.317 14.312 -90.000 -18.790 -150.000
46.050
-46.050
10.000
-
Opheffen reserve kapitaallasten klavier Reserve sociaal domein
-10.000 53.503
-
Opheffen reserve sociaal domein Reserve Woningbouw
-53.503 -
Storting middelen Realisatiestimulans Reserve bovenwijkse voorzieningen Reserve planherziening Ophoging reserve planherziening cnf Nota Grondbeleid Reserve automatisering
693.000 693.000
1.294.278 25.000
1.294.278 100.000 75.000
289.465
-
Opheffen reserve automatisereing Reserve openbaar groen/plantsoenen
-289.465 50.000
-
Opheffen reserve openbaar groen/plantsoenen Reserve openbare verlichting
15.283.690 5.915.527
-280.763 135.000
Opheffen reserve bomen Reserve kapitaallasten Klavier
Begroting na mutaties berap
-637.763 -693.000
Opheffen reserve recreatie Reserve decentraal arbeidsvoorwaardenbeleid
Gewijzigde begroting t/m juni
-50.000 147.637
-
Opheffen reserve openbare verlichting
-147.637
Reserve wegen Reserve rechtpositionele Verplichting Opheffen reserve rechtpositionele verplichting Opheffen restant reserve rechtpositionele verplichting
470.683 108.964
Reserve bouwleges
200.000
470.683 -41.899 -67.065 -
Opheffen reserve bouwleges
-200.000
Bestemmingsreserves
9.501.279
693.000
-1.351.618
75.000
-235.855
8.681.805
Totaal reserves
26.055.231
-637.763
-1.216.118
75.000
-310.855
23.965.495
46