Document · PDF

Bestuursrapportage 2026

Beeldvormende commissie 9 juli 2026, gemeente Loon op ZandBij agendapunt: Bestuursrapportage (Berap)16.477 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave ..................................................................................................................................................... 2 Inleiding .................................................................................................................................................................. 3 Leeswijzer ............................................................................................................................................................... 4 Beleidsinhoudelijke voortgang ............................................................................................................................ 5 Venster 1 Bestuur en Dienstverlening .................................................................................................................. 7 1.1 Bestuur en organisatie ................................................................................................................................. 7 1.2 Dienstverlening............................................................................................................................................ 7 1.3 Openbare orde en veiligheid ....................................................................................................................

9 Financiële afwijkingen..................................................................................................................................... 10 Venster 2 Gemeenschappen ............................................................................................................................ 11 2.1 Onderwijs .................................................................................................................................................... 11 2.2 Sport, cultuur en welzijn............................................................................................................................. 12 2.3 Voorliggende voorzieningen .................................................................................................................... 13 2.4 Maatwerk jeugd en Wmo ......................................................................................................................... 17 2.5 Participatie ................................................................................................................................................. 20 Risico’s en ontwikkelingen...............................................................................................................................

21 Financiële afwijkingen..................................................................................................................................... 21 Venster 3 Omgeving en economische ontwikkeling ...................................................................................... 27 3.1 Omgeving .................................................................................................................................................. 27 3.2 Duurzaamheid ........................................................................................................................................... 27 3.3 Wonen ........................................................................................................................................................ 28 3.4 Economische ontwikkeling, toerisme en recreatie ................................................................................ 30 Risico’s en ontwikkelingen............................................................................................................................... 32 Financiële afwijkingen..................................................................................................................................... 32 Venster 0 Overhead en algemene dekkingsmiddelen...................................................................................

35 Risico’s en ontwikkelingen............................................................................................................................... 35 Financiële afwijkingen..................................................................................................................................... 35 Ombuigingen, onderzoeken en taakstellingen ............................................................................................... 38 Financieel beeld.................................................................................................................................................. 42 Investeringskredieten .......................................................................................................................................... 43 Lopende investeringen ................................................................................................................................... 43 Nieuwe investeringen ...................................................................................................................................... 45 Overzicht reserves ............................................................................................................................................... 46

Inleiding Voor u ligt de Bestuursrapportage 2026 van de gemeente Loon op Zand. Met deze rapportage geven wij invulling aan onze verantwoordingsplicht richting de raad en onze inwoners. Het document biedt een actueel en transparant beeld van de voortgang op de speerpunten uit de begroting 2026, zowel op beleidsmatig als op financieel vlak. De Bestuursrapportage (Berap) heeft een nadelig effect van € 927.082 op het begrotingssaldo. De primitieve begroting 2026 startte met een positief saldo van € 1.538.000. Vervolgens kwam in december 2025 de Slotwijziging, deze verhoogde het saldo met € 1.218.000. Dit positieve saldo kwam vooral voort uit de effecten van de septembercirculaire. Na de Bestuursrapportage 2026 komt de gewijzigde begroting 2026 op dit moment uit op een voordelig saldo van € 1,829 miljoen. Het saldo van de meerjarenbegroting is op dit moment als volgt: Omschrijving Primitieve begroting 2026-2029 Reeds genomen raadsbesluiten tot en met mei Slotwijziging 2025 Meerjaren Effect 2026-2029 Gewijzigde begroting 2026-2029 Kadernota categorie 1 excl. PM posten

2026 1.538 1.218 2.756 -

2027 2.458 344 2.802 -780

Saldo na Kadernota

2.756

2.022

848

-430

Bestuursrapportage 2026 Begroting na Berap 2026 en Kadernota 2027

-927 1.829

-646 1.376

-1.680 -833

-3.160 -3.590

2028 1.284 343 1.628 -780

2029 9 341 350 -780

Het college wil graag transparant zijn richting de raad, en daarmee ook het perspectief van de Kadernota 2027 in beeld brengen in deze Bestuursrapportage 2026. Bovenstaand saldo is het uitgangspunt voor de start van de Begroting 2027-2030. Onderstaand saldo is puur indicatief geschetst voor de raad. Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Kadernota ingevulde PM posten categorie 1

-980

Kadernota categorie 2 Saldo PM posten cat. 1 en cat. 2

-337 -1.317

-345 -1.325

-204 -1.184

1.829

-2.158

-4.774

Indicatief saldo begroting 2026-2029

Leeswijzer Deze bestuursrapportage geeft u inzicht in de voortgang van de beleidsdoelstellingen en financiële ontwikkelingen van onze gemeente. De rapportage is opgebouwd uit vensters, net zoals in de begroting 2026. Per venster geven wij een beleidsinhoudelijke toelichting op de speerpunten. Hierbij zijn het doel en de inhoud van elk speerpunt overgenomen uit de begroting. Bij de ‘Status’ beschrijven we de voortgang van het speerpunt. Bij een aantal vensters treft u daarnaast een kopje ‘Risico’s en ontwikkelingen’ aan. Hierin informeren wij u over risico’s en ontwikkelingen die zich mogelijk voordoen, waarvan de financiële consequenties nog niet volledig bekend zijn. Onder het kopje ‘Financiële afwijkingen’ lichten wij de financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting toe. We geven aan waar sprake is van onder- of overschrijdingen en welke oorzaken hieraan ten grondslag liggen. Na de vensters presenteren wij een geconsolideerd financieel beeld van de begroting 2026. Daarnaast staat in dit hoofdstuk de meerjarige effecten van de Berap. De ombuigingen die de gemeenteraad voor de begroting 2026 aan het college oplegde, nemen we op in een apart hoofdstuk. Tot slot vindt u een overzicht van de investeringskredieten en het verloop van de reserves. Hiermee geven we inzicht in de investeringsruimte en financiële buffers van onze organisatie.

Legenda • Per thema geven we een financiële afwijking. In de financiële tabellen zijn de verschillen benoemd met een N = nadeel of V = voordeel. - Nadeel: een verhoging van de lasten of een verlaging van de baten. - Voordeel: een verlaging van de lasten of een verhoging van de baten. • De bedragen in de tabellen worden, tenzij anders vermeld, afgerond in duizenden euro's. Optellingen kunnen een beetje afwijken door de afrondingen. • De toelichting op de verschillen is in hoofdlijnen. • De afwijkingen groter dan € 25.000 per thema of politiek belangrijk worden toegelicht. • De verschillen kleiner dan € 25.000 op baten of lasten per thema geven we weer onder overige afwijkingen. Als je de som van de kleine verschillen optelt kan dit leiden tot een bedrag groter dan € 25.000. • In de tabellen staat per financiële afwijking een I = incidenteel of een S = structureel. • De peildatum is 31 mei 2026. Dit betekent dat alle financiële mutaties tot en met deze datum in het financiële pakket zijn verwerkt. Ook is de Meicirculaire 2026 financieel verwerkt. • De raadsbesluiten in juni 2026 die de reserves raken, zijn opgenomen in de staat van reserves. • De raadsbesluiten over de gemeenschappelijke regelingen, Kadernota 2027 (inclusief ombuigingen en verwachte ontwikkelingen), behandelt door de raad in juli 2026, is in het financieel beeld opgenomen.

Beleidsinhoudelijke voortgang Bij de programmabegroting zijn speerpunten benoemd waar in 2026 de aandacht naar uit gaat. Hieronder treft u een totaaloverzicht aan van de onderwerpen met daarbij de actuele status, aangegeven met een kleur. In de vensters is de voortgang van de speerpunten nader toegelicht. Voor het monitoren van de voortgang gaan we uit van de laatst vastgestelde planning. De beoogde ontwikkeling loopt op schema. Een aantal voorgenomen activiteiten en/of voortgang is vertraagd, maar de beoogde ontwikkeling loopt nog wel op schema. De beoogde ontwikkeling komt in gevaar of is met een reden gewijzigd of gestopt.

Thema

Venster 1 Bestuur en Dienstverlening

1.1

Participatie

1.2

Inzicht in waardering dienstverlening

1.2

Zelfevaluatie BRP en Reisdocumenten

1.2

Toename complexiteit in casuïstiek

1.3

Inzet van boa’s

1.3

Bestuurlijk interventie Team (BIT)

Status

Venster 2 Gemeenschappen

Status

2.1

Uitvoering IHP-K (Integraal Huisvestingsplan Onderwijs & Kind voorzieningen)

2.1

Nieuwbouw basisschool De Vaert

2.1

Huisvesting Van Haestrecht College

2.2

Uitbreiding capaciteit VV Uno Animo

2.2

Decentralisatiegelden bibliotheek

2.3

Exploitatie Dorpshuis Loon op Zand

2.3

Huis van de Wijk-functie binnen Sterke Gemeenschappen

2.3

Inzet ondersteuning van een bredere doelgroep die niet mee kan komen vanwege (beginnende) cognitieve problemen, hun mantelzorgers en naasten.

2.3

Pilot algemene voorziening voor inwoners met niet aangeboren hersenletsel (NAH) en hun verzorgers.

2.3

Borging suïcidepreventie, actienetwerk (wettelijke taak per 1 januari 2026)

2.3

Laagdrempelige steunpunten voor inwoners met mentale gezondheidsklachten

2.3

Omvorming ontwikkelingsgerichte dagbesteding: Pilot indicatievrije dagbesteding

2.3

Bestuur, beheer en vrijwillige inzet van maatschappelijke accommodaties bundelen en professionaliseren.

2.3

Spreidingswet

2.4

Inzet deelhulpmiddelen

2.4

Taakstelling Wmo Hulp bij Huishouden

2.4

Taakstelling jeugdhulp

2.4

Transformatiemiddelen opgaven

2.4

Digitaal ondertekenen voor poststukken

2.4

Omvorming ontwikkelingsgerichte dagbesteding: Persoonlijk Passend Pakket

2.5

Doorontwikkeling Simpel Switchen

2.5

Uitvoering Wet inburgering 2021

Venster 3 Omgeving en Economische Ontwikkeling 3.1

Verkeersveiligheid

3.2

Warmteprogramma

3.2

Duurzaamheidscampagne

3.2

Soortenmanagementplan (SMP)

3.2

Energiesysteemvisie

3.2

Gezamenlijke aanpak voor een Circulair Ambachtscentrum

3.3

Centrum Kaatsheuvel

3.3

Verduurzaming het Klavier

3.3

DMJOP's gemeentelijk vastgoed

3.3

Exploitatievorm Theater in het Klavier

3.3

Uitvoering Erfgoedbeleid

3.3

Bescherming MASt gebied

3.3

Starterslening

3.4

Actieprogramma Economische en toeristisch recreatieve visie

3.4

Centrum Loon op Zand

3.4

Landschap Pauwels

Status

Venster 1 Bestuur en Dienstverlening Hieronder lees je per thema de voortgang van de speerpunten die opgesteld zijn in de Begroting 2026.

1.1 Bestuur en organisatie Participatie Doel Inhoud

Status

Het professionaliseren van participatie van onze gemeente, door het opzetten en uitbouwen van een participatiecultuur in de organisatie. Het participatiebeleid stellen we op omdat we willen samenwerken met onze inwoners en er vanuit de omgevingswet en de wet versterking participatie op decentraal niveau de plicht is om een beleid en een verordening te hebben. We geven uitvoering aan het participatiebeleid. In het participatiebeleid geven we richting aan de aanpak van participatie en hoe dit vorm moet krijgen binnen de organisatie. Het participatiebeleid wordt ter besluitvorming voorgelegd in de raadsvergadering van 2 juli 2026. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2027. De implementatie van het nieuwe beleid vindt plaats in het derde en vierde kwartaal van 2026.

1.2 Dienstverlening Inzicht in waardering dienstverlening Doel

Inhoud

Status

Inzicht verkrijgen in de indicator inwonerstevredenheid door een onderzoek naar waardering van onze dienstverlening door inwoners, ondernemers, verenigingen en stichtingen. Voor het onderzoek naar waardering van onze dienstverlening van onze inwoners, voeren we een burgerpeiling uit. Daarmee sluiten we aan op ‘Waar staat je gemeente’. Het onderzoek naar de waardering van ondernemers, verenigingen en stichtingen vraagt om maatwerk. Beide onderzoeken dragen bij aan inzicht in inwonerstevredenheid. De aanbesteding voor de tevredenheidsonderzoeken loopt en de definitieve gunning staat gepland op 24 juni. Daarna starten we met de voorbereiding en uitvoering van de onderzoeken. Vanwege de verschillende doelgroepen (inwoners, ondernemers en maatschappelijke verenigingen en stichtingen) voeren we drie afzonderlijke onderzoeken uit. Dit geeft een compleet beeld van de waardering van onze dienstverlening. Volgens planning worden de resultaten eind 2026 opgeleverd.

Zelfevaluatie BRP en Reisdocumenten Doel Inhoud

De zelfevaluatie is bedoeld om de betrouwbaarheid en veiligheid van de Basisregistratie Personen (BRP) en de uitgifte van reisdocumenten te waarborgen. Zelfevaluatie van de BRP en reisdocumenten is wettelijk verplicht voor gemeenten om de kwaliteit en beveiliging van deze processen te waarborgen. Deze zelfevaluatie geeft inzicht in de werking van de processen en of ze voldoen aan de gestelde eisen. De gemeente moet voldoen aan de landelijke norm.

Status

De vragenlijsten voor de zelfevaluatie komen per 1 juli beschikbaar in de kwaliteitsmonitor van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens. Vragenlijsten over Reisdocumenten gaan over de inrichting, werking en beveiliging van het Reisdocumentenproces. De zelfevaluatie BRP bestaat uit vragenlijsten over de BRPprocessen, de bestandscontrole module en een inhoudelijke controle persoonslijsten op basis van brondocumenten. De vragenlijsten worden naar waarheid ingevuld, besproken met alle medewerkers en indien nodig worden werkprocessen aangepast. Voor de inhoudelijke controle is een module binnen de burgerzakenapplicatie aangeschaft die helpt om het proces efficiënter uit te voeren. Het controleren van de inhoud aan de hand van de brondocumenten blijft een handmatige actie en vergt inhoudelijke kennis.

Toename complexiteit in casuïstiek Doel

Door het gezamenlijk analyseren van complexe casuïstiek kunnen we leren, verbeteren en maatwerk leveren voor burgers met complexe problematiek, wat uiteindelijk bijdraagt aan een hogere kwaliteit van zorg en advies en onnodig dubbel werk.

Inhoud

We signaleren een toenemende complexiteit en aantallen in casuïstiek, zoals aanvragen voor briefadressen en adresonderzoeken. Dit vraagt steeds meer tijd en expertise van de medewerker Burgerzaken. Daarnaast wordt ook meer aandacht gevraagd voor identiteitsvaststelling en fraudepreventie, volgens de landelijke richtlijnen. Om signalen vanuit de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA), adresonderzoeken en briefadressen effectief te behandelen, stellen we voor een gemeentelijke werkgroep op te richten waarin meerdere teams zijn vertegenwoordigd. Door interne samenwerking en betere afstemming met partners verbetert de weerbaarheid van de medewerkers. Het bespreken van complexe casuïstiek bevordert de professionele ontwikkeling van medewerkers omdat ze hun kennis, vaardigheden en vermogen tot samenwerking vergroten. Door de tijdelijke uitbreiding van formatie kunnen er goede werkafspraken worden gemaakt. De instructies worden verbeterd en er wordt een kwaliteitsplan opgesteld. De medewerkers hebben ruimte om opleidingen en trainingen te volgen. De tijdelijke uitbreiding van de formatie is nog niet volledig gerealiseerd. Naar verwachting wordt dit begin augustus afgerond, waarna een inwerkperiode voor de nieuwe medewerkers volgt. Gelet op de toenemende complexiteit van de casuïstiek is het noodzakelijk dat medewerkers zich verder ontwikkelen tot autonome professionals.

Dit vraagt om gerichte scholing, waaronder opleidingen in de toepassing van het Internationaal Privaatrecht (IPR) op buitenlandse brondocumenten, zodat zij casussen zelfstandig en inhoudelijk zorgvuldig kunnen beoordelen en afhandelen. Parallel hieraan ontwikkelt de leverancier van de burgerzakenapplicatie doorlopend aanvullende modules die de administratieve ondersteuning versterken en bijdragen aan efficiëntere werkprocessen. Voor de implementatie en het gebruik van deze modules is het noodzakelijk dat hiervoor structureel budget beschikbaar wordt gesteld. Deze investering is randvoorwaardelijk om medewerkers in staat te stellen als autonome professional te functioneren en zich te richten op de inhoudelijke beoordeling van complexe casuïstiek.

Status

1.3 Openbare orde en veiligheid Inzet van boa’s Doel

Onderzoek naar de inzet van boa’s.

Inhoud

De inzet van boa’s is structureel, echter worden zij ook structureel ingehuurd. We zien ook dat de druk op de inzet van boa’s groter wordt en hiermee er behoefte is aan meer capaciteit. Het leveren van capaciteit is een probleem. Hierdoor gaan veel gemeentes over tot het in dienst nemen van boa’s. We gaan onderzoeken of we verder gaan met inhuur of dat wij boa’s beter vast in dienst kunnen nemen. Gelijktijdig zal gekeken worden of we binnen de inzet van boa’s meer kunnen gaan samenwerken met onze buurgemeenten. Zo kunnen we de potentiële kwetsbaarheid binnen dit taakveld beter ondervangen.

Status

Naar aanleiding van het principebesluit van het college (december 2025) om boa’s in eigen huis te nemen, is een post opgenomen in de kadernota 2027 voor de raad. Het huidige inhuurcontract is opgezegd per 1 januari 2027. In het coalitieakkoord wordt deze ontwikkeling (in huis nemen en formatieuitbreiding) ook bekrachtigd met als doel een professionalisering van boa’s als gastheren/vrouwen van onze gemeente. Met het nieuwe landelijke boa-bestel waarin de bevoegdheden worden uitgebreid is dit ook uiterst noodzakelijk. Met buurgemeenten worden de samenwerkingsverbanden verder verkend nadat we ook zelf over zijn gegaan tot het in eigen dienst nemen van boa’s zodat we allen dezelfde kwaliteit kunnen leveren.

Bestuurlijk Interventie Team (BIT) Doel

Continuering van het Bestuurlijk Interventie Team.

Inhoud

Sinds 1 oktober 2023 kent de regio Hart van Brabant een Bestuurlijk Interventie Team (BIT). Het is een integrale samenwerking tussen 8 deelnemende gemeenten bij de aanpak van georganiseerde criminaliteit en ondermijningsactiviteiten. De financiering van het BIT is voor 2 jaar gedekt uit incidentele middelen vanuit de overheid. Een evaluatie heeft aangetoond dat het BIT tot goede resultaten leidt. De burgemeesters van de deelnemende gemeenten hebben daarop besloten aan hun colleges voor te leggen om de financiering vanaf 1 oktober 2025 structureel vanuit de gemeenten te laten plaatsvinden. Het college heeft besloten om dit verzoek vanuit onze gemeente te ondersteunen.

Status

De continuering van het Bestuurlijk Interventie team is nu bij alle gemeentes geborgd via de begroting. Hierdoor kunnen we de verschillende acties op het gebied van georganiseerde criminaliteit en ondermijningsactiviteiten gezamenlijk verder oppakken.

Financiële afwijkingen Thema

Omschrijving

V/N

1.1

Bestuur en organisatie

2026 -95

2027 -85

2028 -85

2029 -85

1.2

Dienstverlening (burgerzaken)

1.3

Openbare orde en veiligheid

1.99

Mutaties reserves venster 1

Totaal lasten

-86

-85

1.1

Bestuur en organisatie

1.2

Dienstverlening (burgerzaken)

-20

1.3

Openbare orde en veiligheid

1.99

Mutaties reserves venster 1

Totaal baten

-20

Saldo venster 1

-106

-85

Toelichting op de financiële afwijkingen Lasten Venster 1 (bedragen x € 1.000)

Nadeel

-86

1.1 Bestuur en organisatie

Nadeel

-95

Nadeel

-85

Accountantskosten

Accountantskosten worden structureel opgenomen in het Griffiebudget ten laste van overige kosten Bedrijfsvoering en Dienstverlening. Dit is een budget neutrale overboeking. I

Overige afwijkingen

Nadeel

-10

1.2 Dienstverlening

Voordeel

Baten Venster 1 (bedragen x € 1.000)

Nadeel

-20

1.1 Bestuur en organisatie Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden.

Voordeel

1.2 Dienstverlening I Overige afwijkingen

Nadeel

-20

Nadeel

-20

1.3 Openbare orde en veiligheid Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden.

Voordeel

1.99 Mutaties reserves Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden.

Voordeel

Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet toegelicht te worden.

Overige afwijkingen

Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet toegelicht te worden. 1.3 Openbare orde en veiligheid Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden. 1.99 Mutaties reserves Binnen dit thema zijn geen afwijkingen die toegelicht moeten worden.

Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet te worden toegelicht.

Venster 2 Gemeenschappen Hieronder lees je per thema de voortgang van de speerpunten die opgesteld zijn in de Begroting 2026.

2.1 Onderwijs Uitvoering IHP-K (Integraal Huisvestingsplan Onderwijs & Kind voorzieningen) Doel

Inhoud

Status

Voldoende, kwalitatief goede en goed gespreide onderwijshuisvesting voor het basisonderwijs, in de drie kernen van onze gemeente en voortgezet onderwijs in onze gemeente. In 2026 geven we nader uitvoering aan het IHP-K. Concreet gaan we aan de slag met het opstellen van een uitvoeringsagenda voor de projecten uit de eerste termijn van het IHP-K en voeren we haalbaarheidsonderzoeken uit naar de vervangingsopgave van schoolgebouwen in de verschillende dorpskernen van de gemeente Loon op Zand. Voor het opstellen van een uitvoeringsagenda en het uitvoeren van de benodigde haalbaarheidsonderzoeken is door de gemeenteraad een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van 150.000 euro. In het tweede kwartaal heeft er een uitvraag naar en selectie plaatsgevonden van een extern bureau. Dit bureau wordt gevraagd om de onderzoeken uit te voeren en de uitvoeringsagenda op te stellen. Dit doen we in goed overleg met de partners uit het onderwijs en de kinderopvang.

Nieuwbouw basisschool De Vaert Doel

Voldoende, kwalitatief goede en goed gespreide onderwijshuisvesting basisonderwijs, in de drie kernen van onze gemeente.

Inhoud

De optie om zowel basisschool De Vaert als het Van Haestrecht College op eenzelfde locatie nieuw te bouwen is geen haalbare weg gebleken. Daarom is voor basisschool de Vaert een projectplan opgesteld voor de nieuwbouw van de school op de huidige locatie aan de Van Heeswijkstraat. We gaan hierbij uit van een basisschool in combinatie met kinderopvang 0-12 jaar, buitenschoolse opvang en een voorziening voor gymonderwijs. Daarnaast is er ruimte voor maatschappelijke activiteiten.

Status

De gemeenteraad stelde op 11 december 2025 een investeringskrediet van € 14.3 miljoen beschikbaar voor de nieuwbouw van Integraal Kindcentrum De Vaert op de huidige locatie. Het bouwheerschap in de ontwerp en realisatiefase is belegd bij het schoolbestuur van Floriander. Een samenwerkingsovereenkomst is in voorbereiding met daarin afspraken over het bouwheerschap, de rollen van partijen en de daarbij behorende projectorganisatie, toets momenten op basis van fasedocumenten, kwaliteit en kwantiteit van het project, de bevoorschotting, de planning en de communicatie. De gemeente draagt binnen dit project onder andere zorg voor de herinrichting van de openbare ruimte rondom het Integraal Kindcentrum de Vaert en de realisatie van het geschikt maken van de voormalige Theresiaschool als tijdelijke voorziening voor onderwijshuisvesting.

Huisvesting Van Haestrecht College Doel

Voldoende, kwalitatief goede en goed gespreide onderwijshuisvesting en voortgezet onderwijs in onze gemeente.

Inhoud

Voor het Van Haestrecht College is in 2023 een onderzoek uitgevoerd door een extern bureau, dat aangeeft dat nieuwbouw op een nieuwe locatie de voorkeur heeft, als onderdeel van een haalbaarheidsonderzoek. De optie om zowel Basisschool de Vaert als het Van Haestrecht College op eenzelfde locatie nieuw te bouwen is niet haalbaar gebleken. In het eerste kwartaal 2025 is door de gemeenteraad en voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor het nieuw op te starten haalbaarheidsonderzoek. In het najaar van 2025 verwachten we de gemeenteraad te kunnen informeren over de voorkeurslocatie voor de nieuwbouw van het Van Haestrecht college. Hier wordt in 2026 verdere uitvoering aan gegeven.

Status

De gemeenteraad is in december 2025 met een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de uitkomst van de verkenning naar een alternatieve locatie voor de nieuwbouw van het Van Haestrecht college. Concreet worden twee locaties kansrijk geacht: de locatie gelegen in het transformatie gebied centrum Kaatsheuvel tussen de Hoofdstraat en de Schotsestraat en de huidige locatie van het Van Haestrecht College aan de Vossenbergselaan 8. In goed overleg met het schoolbestuur is afgesproken om in het vierde kwartaal van 2026 een definitief besluit te nemen over de locatie voor de nieuwbouw van de school. Vervolgens informeren we ook de gemeenteraad met een raadsinformatiebrief over de definitieve locatiekeuze en het vervolgtraject.

2.2 Sport, cultuur en welzijn Uitbreiding capaciteit VV Uno Animo Doel Het langlopende capaciteitsprobleem bij VV Uno Animo oplossen en daarmee bijdragen aan vitale sportverenigingen en -accommodaties in onze gemeente. Inhoud In 2024 is een krediet van € 125.000 beschikbaar gesteld voor de aanleg van een extra natuurgrasveld voor VV Uno Animo, dit was conform het vastgestelde sportbeleid. De offertes voor de aanleg hiervan zijn inmiddels aanzienlijk hoger dan het krediet. Ook is de aankoop van een aangrenzend perceel voor de realisatie lastiger dan verwacht. Samen met VV Uno Animo spraken we over een oplossing voor het extra natuurgrasveld. We stelden een alternatief voor: een natuurgrasveld omzetten naar een kunstgrasveld. De kosten hiervoor zijn hoger, maar het aantal speeluren per seizoen ook. Daarnaast sturen we aan op het maken van afspraken over het gebruiken van het nieuwe veld voor maatschappelijke doeleinden. De hogere kosten dekken we deels met een restantkrediet uit 2024 voor de vervanging van hekwerken op de sportparken. Om de financiering voor een kunstgrasveld rond te krijgen, is een investering vanuit VV Uno Animo nodig. Zodra de financiering met de vereniging rond is, kunnen we starten met de realisatie. Status De financiering voor het realiseren van het kunstgrasveld is rond. Het betreft een gezamenlijke investering van de gemeente en VV Uno Animo.

Aannemer Van Wijlen is beging juni gestart met de werkzaamheden. De oplevering staat gepland op 7 augustus 2026.

Decentralisatiegelden bibliotheken Doel Inhoud

Status

Versterken en uitbreiden van het aanbod aan vrij toegankelijke voorzieningen ten behoeve van de sterke gemeenschap. De gemeente Loon op Zand ontvangt in 2026 een decentralisatie-uitkering van €100.000 als onderdeel van een wijziging van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob). Wij willen deze middelen inzetten ten behoeve van een sterke en inclusieve gemeenschap, door te investeren in vrij toegankelijke voorzieningen voor alle inwoners. Denk daarbij aan het (nog meer) faciliteren van uitnodigende ontmoetingsplekken en het versterken van het aanbod op het gebied van cultuur, welzijn en educatie. Wij willen ons hierbij richten op het stimuleren van gemeenschapszin en sociale innovatie. We zetten in op leesplezier en geletterdheid, maar ook digitale inclusie en actief burgerschap. Met deze ontmoetingsplekken willen we bijdragen aan de leermotivatie, maar ook de blijvende inzetbaarheid van onze inwoners. Er is met de bibliotheek overeenstemming bereikt over de inzet van de beschikbare middelen. Deze afstemming voor extra inzet is voorgelegd aan het college. Gezamenlijk is een plan opgesteld waarin zowel de regionale versterking van de organisatie als een gerichte impuls voor lokale ambities (zoals hierboven beschreven) centraal staat. De uitvoering hiervan start de tweede helft van 2026.

2.3 Voorliggende voorzieningen Exploitatie Dorpshuis Loon op Zand Doel

Goede start van exploitatie van het Dorpshuis.

Inhoud

In 2026 gaat de bouw van het Dorpshuis van start. Als de bouw is afgerond dan moet de exploitatie gelijk starten. Vanuit de gemeente willen we een kwartiermaker voor de stichting inzetten die in de bouw- en opstartfase aan de slag gaat. De kwartiermaker werkt in opdracht van de stichting aan de succesvolle oplevering van het Dorpshuis Loon op Zand en de opstart van de organisatie. Hij/zij zorgt ervoor dat het gebouw optimaal wordt voorbereid op gebruik, dat de organisatiestructuur operationeel is, en dat alle betrokken partijen (eindgebruikers, gemeente, stichting, vrijwilligers) tijdig en goed worden betrokken. In 2027 hebben we middelen hiervoor opgenomen in de exploitatie maar het is van belang dat de kwartiermaker al eerder begint zodat de organisatie staat als het gebouw wordt opgeleverd. De kwartiermaker is medio februari 2026 gestart met zijn werkzaamheden voor Stichting Dorpshuis Loon op Zand. Vanuit deze rol werkt hij namens de stichting aan de voorbereidende werkzaamheden voor exploitatie en beheer en neemt hij deel aan de stuurgroep vergaderingen met de gemeente.

In de afgelopen periode zijn de actiepunten geïnventariseerd en uitgewerkt in een overzichtelijke planning met heldere verantwoordelijkheidsverdeling, zijn de diverse werkgroepen aangestuurd en voorzien van inhoudelijk advies en is namens de eindgebruikers de controle op de elektronische (E-), werkbouwkundige (W-) en interieurtekeningen georganiseerd. Daarnaast zijn eerste concepten opgesteld voor het organisatiemodel, het vrijwilligersbeleid en de exploitatiebegroting. De gesprekken met verenigingen en gebruikers worden vanaf juni 2026 opgestart, daar de nieuwe huurtarieven en het accommodatiebeleid nog niet bekend waren. Dit speerpunt verloopt conform planning.

Status

Huis van de Wijk-functie binnen Sterke Gemeenschappen Doel

Inhoud

Status

Gemeenschappen versterken door het optimaal inzetten van accommodaties met een Huis-van-de-Wijk-functie, zodat ontmoeten, meedoen en informele ondersteuning toeneemt en de vraag naar geïndiceerde zorg afneemt. We zetten ons in om in iedere kern minimaal één accommodatie te hebben met een Huis-van-de-Wijk-functie voor ontmoeting en ondersteuning van en door de buurtbewoners, verenigingen en organisaties. Per kern onderzoeken het wijkteam en de accommodatie gebonden sociaal werker – samen met de partners van Samen Werken aan de Wijk en inwoners – hoe vraag, collectief aanbod en werkwijze beter op elkaar kunnen worden afgestemd, gerealiseerd en gepromoot. In het Wijkgericht Maatschappelijk Accommodatiebeleid (WMA) worden per kern de accommodaties aangewezen die een Huis van de Wijk-functie zullen vervullen op basis van onder andere maatschappelijk rendement, bouwkundige staat en beheer en exploitatie. Vanaf 2027 wordt er structureel geld beschikbaar gesteld voor het Dorpshuis Loon op Zand om in die kern een Huis-van-de-Wijkfunctie te realiseren. Binnen het Dorpshuis worden algemene ruimten, vergaderzalen, de theaterzaal en overige faciliteiten beschikbaar gesteld om deze functie te realiseren. In de tweede helft van 2026 wordt het Wijkgericht Maatschappelijk Accommodatiebeleid (WMA) opgesteld, waarin we streven naar een Huis-van-de-Wijk-functie per kern.

Vooruitlopend hierop hebben we samen met inwoners, partners en besturen al stappen gezet in het verbeteren van de afstemming tussen vraag, aanbod en werkwijze. Deze samenwerking zetten we voort, zodat bij vaststelling van het beleid sprake is van structurele en werkbare afspraken voor de verdere invulling. Tegelijkertijd werken we aan een andere manier van kijken naar de rol van de gemeente: meer faciliterend en gericht op samenwerking met de gemeenschap en partners. Deze kanteling nemen we expliciet mee in het op te stellen WMA.

Inzet ondersteuning van een bredere doelgroep die niet mee kan komen vanwege (beginnende) cognitieve problemen, hun mantelzorgers en naasten. Doel

We verbreden de doelgroep van de inzet van lichte individuele ondersteuning en groepsaanbod van mensen met dementie naar inwoners met (beginnende) geheugen- en cognitieve problemen.

Inhoud

We gaan voor inwoners met (beginnende) cognitieve problemen het aanbod in het voorliggend veld uitbreiden, zodat we voor hen en hun mantelzorgers ondersteuning vroegtijdig en dichtbij organiseren. Waar eerder specifiek werd ingezet op inwoners met dementie, verschuift de focus naar een bredere doelgroep met geheugen- en cognitieve problematiek, ongeacht de oorzaak. Deze aanpak draagt bij aan het vergroten van de zelfredzaamheid, het versterken van sociale netwerken en het verhogen van de kwaliteit van leven. We zorgen zo voor een duurzame, toekomstbestendige ondersteuning binnen onze gemeenschap.

Status

De projectopdracht en de voorbereidingen zijn afgerond. Momenteel werken we samen met partners aan het plan van aanpak. Daarbij stemmen we af op de ontwikkelingen rondom het Sterk Lokaal Team, de aanbesteding van het ondersteuningsteam welzijn en de ketenaanpak dementie, zoals opgenomen in ontwikkelagenda 1 van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord. Afhankelijk van de beschikbaarheid en de gewenste inzet van de betrokken partners wordt aan het einde van het tweede kwartaal

duidelijk of we in het derde kwartaal kunnen starten met de uitvoering van de verbreding. Pilot algemene voorziening voor inwoners met niet aangeboren hersenletsel (NAH) en hun verzorgers. Doel

Lokaal, structureel en collectief aanbod zonder indicatie dat past bij de behoefte van inwoners met NAH en hun mantelzorger.

Inhoud

Een groot deel van de inwoners met ontwikkelingsgerichte dagbesteding heeft NAH, maar er is momenteel geen passend aanbod in de gemeente. Er is behoefte aan een toegankelijke plek voor ontmoeting, ontspanning en talentontwikkeling, ook voor mantelzorgers. Een algemene voorziening voor NAH bevordert zelfredzaamheid, participatie en vermindert de vraag naar maatwerk.

Status

In mei is Zorgatelier De Binnentuin gestart met een algemene voorziening voor inwoners met niet aangeboren hersenletsel in De Rode Loper. De Binnentuin heeft ruimte voor 11 deelnemers per dagdeel. In totaal zijn zij vier dagdelen per week geopend. Gedurende dit jaar wordt gemonitord of uitbreiding van het aanbod wenselijk is.

Borging suïcidepreventie, actienetwerk (wettelijke taak per 1 januari 2026) Doel Voldoen aan de wettelijke taak om suïcidepreventie lokaal vorm te geven en zo het aantal suïcides en suïcidepogingen in de gemeente te beperken. Inhoud Regionaal wordt een multi level aanpak uitgewerkt met verschillende organisaties (middelbaar onderwijs, welzijn, jeugdwerk, GGZ, Kiemuur, Fameus, huisartsenkoepels, Novadic Kentron, etc.). De aanpak is gericht op vroegtijdige signalering van groepen met een hoger risico op overlijden door zelfdoding. Uit deze regionale werkgroep volgen eind 2025 richtlijnen en een advies voor een lokaal actieplan en – netwerk voor onze gemeente. Onderdeel hiervan is bijvoorbeeld het trainen van ‘gatekeepers’. Middels deze training wordt bewustwording vergroot bij sleutelfiguren zoals leraren, sportcoaches, welzijnswerkers, zodat zij signalen herkennen en actie kunnen ondernemen. Status Het Regionaal Actieplan Suïcidepreventie Midden-Brabant is opgeleverd, met daarin inzet op vijf pijlers: publiekscampagnes, gatekeeperstrainingen, aanpak van risicogroepen, netwerk brede samenwerking en beperking van toegang tot dodelijke middelen. Met uitvoering van de eerste twee pijlers starten we in het tweede en derde kwartaal.

De vanaf 2026 jaarlijkse Rijksbijdrage in verband met suïcidepreventie, conform de Wet publieke gezondheid, stellen we beschikbaar voor uitvoering van het plan. Laagdrempelige steunpunten voor inwoners met mentale gezondheidsklachten Doel Het creëren van een dekkend netwerk van laagdrempelige steunpunten in de regio, voor inwoners met mentale gezondheidsklachten. Van preventief, tot ernstige psychische aandoeningen. Inhoud

Regionaal wordt uitgewerkt wat een dekkend netwerk is, zowel kwantitatief als kwalitatief (spreiding, openingstijden, inzet ervaringsdeskundigheid). Dit gebeurt in een werkgroep met verschillende organisaties zoals welzijn, jeugdwerk, GGZ, Kiemuur (RIBW), Herstelacademies (Fameus), Novadic Kentron, etc. Hieruit volgt eind 2025 een actieplan/ advies voor onze gemeente.

Status

Het adviesrapport ‘Dekkend netwerk laagdrempelige steunpunten’ voor Regio MiddenBrabant is in mei 2026 opgeleverd. In de loop van 2026 vindt regionale afstemming plaats over de regionale en lokale implementatie en de inzet van financiële middelen vanuit het Integraal Zorg Akkoord. In de gemeente Loon op Zand is al een laagdrempelig steunpunt dat valt binnen de criteria uit het adviesrapport. Het gaat hier om het Kiemuur in Kaatsheuvel. Aangezien laagdrempelige steunpunten voor mensen met een ernstige psychische aandoening een basisfunctionaliteit is in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), wordt dit verder uitgewerkt in de werkagenda AZWA. Voor 2027, 2028 en 2029 worden financiële middelen beschikbaar gesteld via de specifieke uitkering AZWA.

Omvorming ontwikkelingsgerichte dagbesteding: Pilot indicatievrije dagbesteding Doel

Inhoud

Status

Inwoners kunnen zonder indicatie rechtstreeks contact opnemen met de aanbieder om te bekijken of het aanbod passend is. Hiermee gaan we terug naar de bedoeling en de eenvoud, met als uitgangspunt ‘geen stempel, geen drempel’. In 2026 wordt ontwikkelingsgerichte en arbeidsmatige dagbesteding omgevormd door middel van twee paden: Pilot indicatievrije dagbesteding (2.3 voorliggende voorzieningen) en de inzet van een Persoonlijk Passend Pakket (2.4 Maatwerk jeugd en Wmo). Bij indicatievrije dagbesteding kunnen inwoners zonder Wmo-indicatie direct terecht bij aanbieders. Zij houden zelf regie in het vinden van passende ondersteuning. De aanbieder beoordeelt de aansluiting. Is er geen passend aanbod, dan helpt de gemeente via maatschappelijke activeringscoaches bij het zoeken naar een alternatief dat beter past bij de behoefte. In maart is IncludieQ gestart met indicatievrije dagbesteding aan de Peperstraat in Kaatsheuvel. Zij bieden vier dagdelen per week aan, met een maximale capaciteit van tien deelnemers per dagdeel. IncludieQ richt zich op inwoners met ontwikkelvraagstukken rondom dagstructuur, werknemersvaardigheden, sociale vaardigheden en basisvaardigheden. IncludieQ biedt een zinvolle daginvulling, brengt inwoners met elkaar in contact en vergroot de zelfredzaamheid van de deelnemers.

Waar nodig wordt samengewerkt met onze maatschappelijke activeringscoaches om deelnemers passende ondersteuning te bieden en mee te laten doen in de gemeenschap.

Bestuur, beheer en vrijwillige inzet van maatschappelijke accommodaties bundelen en professionaliseren. Doel

Rol van accommodaties in het creëren van Sterke Gemeenschappen verhogen.

Inhoud

Sinds 2024 ondersteunen accommodatie gebonden sociaal werkers in Kaatsheuvel wijkbesturen en inwoners bij het opzetten van laagdrempelige inloopactiviteiten, aanvullend op het bestaande verenigingsaanbod. Ze zorgen voor meer aandacht voor toegankelijkheid, communicatie en spreiding van activiteiten en professionaliseren de inzet van vrijwilligers. In 2026 wordt deze inzet uitgebreid. Door uitbreiding kunnen ook De Moer en Loon op Zand profiteren van deze aanpak, wat leidt tot beter benut gebruik van accommodaties, efficiëntere organisatie van vrijwillige inzet en meer betrokkenheid van inwoners in de wijk.

Status

Een eerste stap is gezet door het formaliseren van de taken van de accommodatie gebonden sociaal werkers. Op basis van een uitgevoerde evaluatie zijn deze taken

aangescherpt, zodat zij maximaal bij kunnen dragen aan het versterken van bestuur, beheer en vrijwillige inzet binnen maatschappelijke accommodaties. De focus voor de tweede helft van 2026 ligt op het verder uitbreiden en verdiepen van de samenwerking tussen de accommodatie gebonden medewerkers en betrokken partners. Hierbij richten we ons op een effectievere inzet van accommodaties en vrijwilligers. Spreidingswet Doel

Het realiseren van langdurige opvang voor asielzoekers conform de Spreidingswet

Inhoud

In 2024 is de Spreidingswet aangenomen, met de start van het bouwen van Flexwoningen aan de locatie Dodenauweg en het stuk lopen van de samenwerking met gemeente Dongen hebben we zelf de opgave om de opvang te realiseren. In 2025 zijn we gestart met een onderzoek voor de langdurige opvang van asielzoekers. We voeren een studie uit naar mogelijke locaties en afhankelijk van de uitkomsten hiervan maken we een voorstel op basis van de in december 2025 door de raad vast te stellen uitgangspunten.

Status

In december 2025 stelde de gemeenteraad uitgangspunten vast voor de opvang van asielzoekers. Aan de hand van deze uitgangspunten zijn we locaties aan het onderzoeken voor de realisatie van opvangplekken voor asielzoekers. Het gaat hier om het opvangen van in totaal 150 asielzoekers, waaronder 25 alleenstaande minderjarige vluchtelingen.

2.4 Maatwerk jeugd en Wmo Inzet deelhulpmiddelen Doel

Met de inzet van deelhulpmiddelen blijven we voorzien in de behoefte, vergroten we de zelfredzaamheid van onze inwoners en richten we ons op duurzaamheid.

Inhoud

Door de veranderende wetgeving mogen scootmobielen niet meer worden gestald in gangen van wooncomplexen in verband met brandveiligheid. De VNG adviseert om te investeren in deelsystemen. In 2025 zijn we gestart met een kleinschalige pilot voor gedeelde scootmobielen, welke we in 2026 verder willen gaan uitbreiden naar meer en diverse pools. Een pool van deelhulpmiddelen past bij de Loonse beweging, waarbij wij inzetten op collectief toegankelijk aanbod en maatwerkvoorzieningen reduceren. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden van een breng- en haalservice. Per januari 2026 bieden we op twee vaste locaties deelhulpmiddelen aan (een appartementencomplex aan het Multatulihof en bij buurthuis de Rode Loper). Het betreft schootmobielen en driewielfietsen. We hebben de ambitie om in de tweede helft van 2026 een derde locatie toe te voegen, om op die locatie een acuut stallingsprobleem van scootmobielen op te lossen. We onderzoeken hoe het bereik van de deelhulpmiddelen verder vergroot kan worden om meer inwoners een adequate oplossing te kunnen bieden.

Status

Taakstelling Wmo Hulp bij Huishouden Doel

Met de taakstelling beogen we de uitgaven voor hulp bij huishouden jaarlijks met € 350.000 te verminderen en dragen we er zorg voor dat hulp bij huishouden beschikbaar blijft voor de meest kwetsbare inwoners.

Inhoud

We gaan de ondersteuning Wmo hulp bij huishouden efficiënter organiseren met oog voor de mensen die écht afhankelijk zijn van professionele ondersteuning. Door middel van de Pilot Ergotherapie en de inzet van het Sterke Lokale Team besteden we aandacht aan de mogelijkheden die de inwoner zelf heeft vanuit eigen kracht en netwerk. Voor de meest kwetsbare inwoners blijft hulp bij huishouden beschikbaar. Onze gemeentelijke regelgeving en inkoopafspraken worden aangepast aan onze nieuwe benadering. We zijn per 1 januari 2026 van resultaatgerichte financiering overgestapt naar inspanningsgerichte financiering. Daarmee is de regie over de omvang van te verstrekken maatwerk terug bij het college komen te liggen. De omvang wordt bepaald op basis van het objectieve normenkader van bureau HHM. Het normenkader faciliteert tweewekelijkse levering van de ondersteuning, waarmee wordt ingezet op normalisering. Ook is op 1 januari 2026 het project Huishouden op eigen kracht van start gegaan. Na ontvangst van een melding wordt wanneer relevant een ergotherapeut bij het onderzoek betrokken. In het kader van normalisering wordt eerst onderzocht of de zelfredzaamheid van een inwoner vergroot kan worden, bijvoorbeeld door de huishoudelijke taken anders te organiseren, de handelingen anders uit te voeren of via het gebruik van hulpmiddelen.

Een prognose op basis van de eerste vier maanden schetst een positief beeld, waarmee de taakstelling naar verwachting dit jaar wordt behaald.

Status

Taakstelling jeugdhulp Doel Het bieden van gezinsgerichte ondersteuning zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig. Inhoud

In 2025 is de gemeente Loon op Zand begonnen met de Pilot Sterk Lokaal Team. Met de pilot gaan we terug naar de eenvoud van ondersteuning, waarbij we lokaal inzetten op een gezinsgerichte aanpak. Ondersteuning wordt geboden vanuit het voorliggend veld. Hier zetten we in op het versterken van het eigen netwerk en de eigen kracht, en bieden we passend collectief aanbod aan. Het Sterk Lokaal Team biedt individuele coaching en begeleiding op het moment dat voorliggende ondersteuning te licht is en specialistische hulp te zwaar is. Voor de meest kwetsbare jeugdigen blijft toegang tot specialistische hulp beschikbaar. Op deze manier proberen we de jeugdhulp beheersbaar te houden.

Status

Voor de taakstelling Jeugdhulp wordt ingezet op zowel korte- als lange termijndoelstellingen. Op de korte termijn ligt de focus op regionale maatregelen die kunnen bijdragen aan het realiseren van financiële effecten. Binnen de regio worden mogelijkheden onderzocht om via aanpassingen in de verdeelsystematiek en andere quick wins tot een gunstiger financieel resultaat te komen. Besluitvorming hierover dient regionaal nog plaats te vinden. Op de langere termijn zetten wij samen met de regio in op een inhoudelijke transformatie van de jeugdhulp, waaronder de doorontwikkeling van de inkoop binnen segment 3 en 4. Lokaal voeren wij daarnaast een analyse uit op de afgegeven indicaties, waarbij in eerste instantie wordt gekeken naar de meest voorkomende vormen van jeugdhulp

binnen segment 4. Hierbij analyseren we onder andere zorggebruik per leeftijdscategorie, wijk en soort problematiek. De uitkomsten van deze analyse worden gecombineerd met signalen uit het onderwijs, de kinderopvang, huisartsen, jeugdartsen en partners in het voorliggend veld. Op basis hiervan brengen we trends, ontwikkelingen en ondersteuningsbehoeften van jeugdigen in beeld. Deze inzichten gebruiken we om passende expertise binnen het Sterk Lokaal Team te organiseren en het voorliggende aanbod verder te versterken. Hiermee streven we ernaar om op termijn de inzet van geïndiceerde jeugdhulp te verminderen en de eigen kracht van jeugdigen en gezinnen te versterken.

Transformatiemiddelen opgaven Doel

Inwoners ontvangen tijdig en dichtbij passende ondersteuning en/of hulpverlening wanneer dit vanuit eigen kracht niet lukt. Hiermee werkt de gemeente Loon op Zand aan een toekomstbestendige inrichting van het sociaal domein.

Inhoud

De tredenstructuur vanuit het Beleidskader laat zien dat het sociaal domein gezien kan worden als een trap. De inwoner begint onderaan de trap en gaat uitdagingen aan op eigen kracht. Wanneer de eigen kracht onvoldoende oplossing biedt bij de hulpvraag van de inwoner, zet de inwoner een stap op de volgende trede, waarbij de inwoner ondersteuning kan krijgen via voorliggende voorzieningen. Als ook daar geen oplossingen zijn, stappen ze door naar de derde trede waar het SLT is gepositioneerd. Hier wordt begeleiding en/of hulpverlening aangeboden. Voor de meest kwetsbare inwoners kan er een stap gemaakt worden naar de laatste trede, waar we spreken van geïndiceerde zorg. Deze trap is flexibel: je kunt zowel opschalen als afschalen, afhankelijk van de hulpvraag van de inwoner. Echter, de trap werkt alleen goed als alle treden goed zijn ingericht en effectief samenwerken. De uitvoering van deze transformatie vraagt om een aanvullend budget voor noodzakelijke opstartkosten, waaronder juridische zaken, personeel, inrichting, monitoring en het afdekken van onvoorziene omstandigheden. De transformatiemiddelen worden ingezet om de tredenstructuur in het sociaal domein verder vorm te geven en goed te laten samenwerken.

Concreet gaat het onder andere om scholing van medewerkers, versterking van communicatie en activiteiten die zorgen dat inwoners op het juiste moment passende ondersteuning krijgen. De middelen dekken daarnaast noodzakelijke opstartkosten en bieden ruimte voor onvoorziene uitgaven. Een gedeelte van de middelen van dit jaar worden opgeschoven naar 2027 ten behoeve van een doorontwikkeling van één van de focuspunten binnen het uitvoeringsplan. De concrete bestemming van deze gelden wordt in 2026 nader uitgewerkt met een externe partner, zodat in 2027 hier uitvoering aan gegeven kan worden.

Status

Digitaal ondertekenen voor poststukken Doel Inhoud

In het sociaal domein zetten we een stap richting efficiëntere werkprocessen door het mogelijk te maken dat inwoners poststukken digitaal kunnen ondertekenen. Waar voorheen papieren formulieren per post heen en weer werden gestuurd, kan met digitale ondertekening het proces aanzienlijk worden versneld. Zo realiseren we een toekomstbestendig en klantgericht proces binnen het sociaal domein.

Status

Het digitaal ondertekenen van poststukken vraagt om diverse aanpassingen van verschillende partners in onze digitale systemen. De implementatie dient in fases te worden doorgevoerd. Hoewel de ontwikkeling in gang is gezet, verwachten we niet dat de implementatie tijdig is om hiermee het rendement te realiseren.

Omvorming ontwikkelingsgerichte dagbesteding: Persoonlijk Passend Pakket (PPP) Doel

Voor de meest kwetsbare inwoners blijft een indicatie ontwikkelingsgerichte en arbeidsmatige dagbesteding beschikbaar door middel van een Persoonlijk Passend Pakket.

Inhoud

In 2026 wil de gemeente Loon op Zand ontwikkelingsgerichte en arbeidsmatige dagbesteding omvormen. Dit doen we in twee paden: Pilot indicatievrije dagbesteding (2.3 voorliggende voorzieningen) en de inzet van een Persoonlijk Passend Pakket (2.4 Maatwerk jeugd en Wmo). Als er geen passend indicatievrij aanbod is, bieden we Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding (OAD) via een PPP. Met een maatwerkvoorziening zoeken we de juiste ondersteuning, afgestemd op de persoonlijke behoeften van de inwoner. We sluiten een overeenkomst met de zorgaanbieder op basis van regionale tarieven voor OAD.

Status

De overgang naar het werken met Persoonlijk Passende Pakketten (PPP) is in maart gerealiseerd. De lopende indicaties worden opnieuw beoordeeld en waar mogelijk worden inwoners gestimuleerd om aan te sluiten bij het indicatievrije aanbod binnen onze gemeente.

2.5 Participatie Doorontwikkeling Simpel Switchen Doel

Inwoners kunnen gemakkelijker overstappen tussen uitkering, werk en dagbesteding, en drempels voor participatie worden weggenomen.

Inhoud

De Participatiewet en de Wet maatschappelijke ondersteuning liggen in het verlengstuk van elkaar. De maatschappelijke activeringscoaches kunnen de verbinding zijn tussen deze twee wetten. Zij kunnen belemmeringen bij inwoners wegnemen op het moment dat de inwoner wil switchen tussen verschillende vormen van activering. Door inzet van de maatschappelijke activeringscoaches is binnen onze gemeente voor veel inwoners de drempel om te switchen tussen verschillende vormen van activering merkbaar verlaagd. Binnen de doelgroep langdurig bijstandsgerechtigden zien we bijvoorbeeld een toegenomen deelname aan maatschappelijke activiteiten en vrijwilligerswerk. Er wordt actief gewerkt aan een sterke samenwerking tussen het indicatievrije aanbod, Baanbrekers en de voorliggende voorzieningen. Daarnaast wordt gekeken naar uitbreiding van de doelgroepen, zodat meer inwoners kunnen profiteren van een soepele overstap tussen uitkering, werk en dagbesteding.

Status

Uitvoering Wet inburgering 2021 Doel

Het verkennen van samenwerkingspartners die het beste bijdragen aan succesvolle participatie van nieuwkomers en het versterken van de kwaliteit van inburgering.

Inhoud

Status

De gemeente blijft inzetten op snelle en passende participatie van nieuwkomers, met aandacht voor taalvaardigheid, zelfredzaamheid, sociale netwerken en actieve deelname aan de lokale samenleving. In 2026 benutten we de ruimte om, mede in het licht van landelijke ontwikkelingen en mogelijke wetswijzigingen, te verkennen welke samenwerkingspartners het beste aansluiten bij onze ambities en de behoeften van inburgeraars. In 2026 zijn er nog geen concrete wetswijzigingen doorgevoerd, waardoor er regio breed wordt verkend welke aanpassingen binnen de huidige inburgering en samenwerkingspartners nodig kunnen zijn. Er wordt actief gekeken naar speciale trajecten voor jongeren waarin inburgering en onderwijs worden gecombineerd, terwijl landelijke ontwikkelingen nauwlettend worden gevolgd.

Risico’s en ontwikkelingen Ontwikkelingen Gemeenschappelijke Regelingen Op het moment van opstellen van deze Bestuursrapportage voor Loon op Zand, was de eerste Bestuursrapportage van Baanbrekers in concept beschikbaar. Op basis hiervan hebben wij de begroting van Loon op Zand waar nodig bijgesteld, zie ook de toelichtingen op de financiële afwijkingen in thema 2.5 Participatie. Op 6 juli 2026 vindt er een vergadering van het Algemeen Bestuur plaats van Baanbrekers. In dit overleg wordt naar verwachting kennis genomen van de definitieve eerste Bestuursrapportage 2026, en wordt er daarnaast de jaarrekening Baanbrekers 2025 vastgesteld. Door het latere moment van besluitvorming door het AB Baanbrekers t.o.v. de geplande datum voor het vaststellen van de Bestuursrapportage Loon op Zand door het college B&W, kan een verschil ontstaan tussen de lokale begroting en de begroting van Baanbrekers. Op het moment van opstellen van deze bestuursrapportage was voor de regionale inkoop jeugdzorg enkel de 1e begrotingswijziging 2026 beschikbaar. Ten aanzien van boekjaar 2026 verwachten wij vanuit regio Hart van Brabant nog drie prognoses te ontvangen, verdeeld over het jaar. In de 1e begrotingswijziging vanuit regio Hart van Brabant wordt voor Loon-op-Zand vanwege de nieuwe verdeelsleutel tussen gemeenten een daling van de kosten in segment 1 verwacht.

Daarentegen wordt er wel een stijging van de kosten voor segmenten 2,3, en 4 verwacht. Vanwege de hoge mate van onzekerheid, en het feit dat er lokaal nog een taakstelling begroot staat, hebben wij in de bestuursrapportage van Loon op Zand per saldo geen wijziging aangebracht. Regionaal heeft er nog geen besluitvorming plaatsgevonden over de nieuwe, definitieve, verdeelsleutel van segment 1. Dit besluit ligt nu bij de komende bestuurscommissie.

Financiële afwijkingen Thema

Omschrijving

V/N

2.1

Onderwijs

-360

-155

2.2

Sport, cultuur en welzijn

-132

172

177

162

2.3

Voorliggende voorzieningen

-3.201

-1.563

-1.594

-1.630

2.4

Maatwerk

491

505

525

2.5

Participatie

-245

-227

-199

-277

2.99

Mutaties reserves venster 2

Totaal lasten

-3.909

-1.282

-1.267

-1.376

2026

2027

2028

2029 -156

2.1

Onderwijs

149

139

2.2

Sport, cultuur en welzijn

2.3

Voorliggende voorzieningen

2.486

2.4

Maatwerk

2.5

Participatie

-25

2.99

Mutaties reserves venster 2

169

Totaal baten

2.805

131

Saldo venster 2

-1.104

-1.151

-1.136

-1.246

Toelichting op de financiële afwijkingen Lasten Venster 2 (bedragen x € 1.000)

Nadeel

-3.909

2.1 Onderwijs

Nadeel

-360

Nadeel

-26

Afboeken boekwaarde grond i.v.m. verkoop Westkant

Vanaf het moment van levering is de grond niet meer in eigendom van de gemeente, hierdoor wordt de resterende boekwaarde afgeboekt. I

Integraal Huisvestigingsplan Kindvoorzieningen

Nadeel

-150

Op 13 november 2025 heeft de raad 150K aan budget vanuit de reserve onderwijshuisvesting beschikbaar gesteld t.b.v. drie haalbaarheidsonderzoeken en het opstellen van een uitvoerinsagenda in het kader van het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan Kindvoorzieningen (IHP-K). Hierdoor zijn de baten en lasten in de exploitatie aan elkaar gelijk, en is er dus geen sprake van een resultaateffect. S

Rijkssubsidie Onderwijsachterstandenbeleid

Nadeel

-119

Het budget voor het gemeentelijk onderwijsachterstandsbeleid is aangepast op basis van de beschikking voor de rijkssubsidie 2026. Deze activiteiten worden volledig bekostigd door middel van de specifieke subsidie vanuit het Rijk, waardoor dit per saldo geen effect heeft op het resultaat. S

Rijkssubsidie Toeslagenproblematiek

Nadeel

-30

Wij verwachten voor 2026 c.a. 30K aan kosten in verband met lopende trajecten t.a.v. gedupeerden van de toeslagenproblematiek. Deze activiteiten worden volledig bekostigd door middel van de specifieke subsidie vanuit het Rijk, waardoor dit per saldo geen effect heeft op het resultaat. S

Overige afwijkingen

Nadeel

-34

2.2 Sport, cultuur en welzijn, erfgoed

Nadeel

-132

Nadeel

-46

Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet nader toegelicht te worden. Sportcoaches

Met het vaststellen van het Beleidskader Sociaal Domein en de invoering van de tredenstructuur voor preventie is het belang van de inzet van sport- en beweegcoaches toegenomen. Een deel (40%) van hun inzet kunnen we betalen via de SPUK Brede Regeling Combinatiefuncties. De overige 60% is voor rekening van de gemeente. In de begroting voor 2027 actualiseren we de sportbudgetten om deze veranderingen beter te evalueren. I

Tijdelijke huisvesting gebruikers Wetering

Nadeel

-166

In het raadsbesluit van 16 mei 2024 heeft de raad budget beschikbaar gesteld tot en met het tweede kwartaal van 2026. Gezien de huidige planning van het Dorpshuis loopt de tijdelijke huisvesting echter door gedurende heel 2026. Hierdoor is het noodzakelijk om aanvullend budget beschikbaar te stellen. De kosten van de tijdelijke huisvesting bestaan voornamelijk uit leerlingenvervoer, het gebruik van sportzalen in Waalwijk en de inhuur van een tijdelijke beheerder. I

Pilot Onderzoek Cultuur Klavier

Nadeel

-25

Deze pilot (2026–2028) heeft als doel om te komen tot een toekomstbestendig exploitatiemodel voor het theater in het Klavier. Het budget voor 2026 is benodigd voor het aantrekken van een programmeur, en wordt binnen venster 2 omgebogen vanuit thema 2.3 voorliggende voorzieningen. Het benodigde budget voor 2027-2028 zal in de begroting 2027 worden aangevraagd. S

Actualisatie Personeelskosten

Voordeel

101

De personeelskosten zijn geactualiseerd a.d.h.v. de huidige formatie. De voordelige- en nadelige wijzigingen op meerdere thema's binnen venster 2 hebben per saldo een nadelig effect van - € 356.000. S

Overige afwijkingen

Voordeel

Binnen dit thema hoeven de overige afwijkingen niet toegelicht te worden. 2.3 Voorliggende voorzieningen

Nadeel

-3.201

Nadeel

-61

Subsidies Sterke gemeenschappen

Dit effect heeft betrekking op meerdere partijen binnen dit segment. De afwijking is het gevolg van indexeringen die eerder niet zijn meegenomen. Daarnaast zijn er extra kosten gemaakt om jongeren vrij te huisvesten. S Wijkgericht werken Voordeel 49 Vervallen bijdrage voor de inhuur van een externe wijkcoördinator. Die rol wordt inmiddels door een vaste collega formatief ingevuld, waardoor de kosten nu vanuit het personeelsbudget worden betaald. I Community Care Nadeel -170 Community care is een vorm van domein overstijgend samenwerken om met inzet van leef coaches ouderen langer zelfstandig thuis te kunnen laten wonen. Het zorgkantoor financiert 80% de zorgaanbieder en LoZ beiden 10%. Per saldo draagt LoZ € 17.000 bij. De € 153.000 is zichtbaar bij het overzicht van de baten. S

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=LoonOpZand&id=a09a2125-6f02-4bad-9793-204316a3114b