07-07-2022 GECORRIGEERD Bijlage 1. Jaarstukken 2021 inclusief controleverklaring accountant.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2021
Kaatsheuvel l Loon op Zand l De Moer 1
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ...........................................................................................................................................................2 Voorwoord ...................................................................................................................................................................3 Financieel resultaat ....................................................................................................................................................5 Beleidsverslag.............................................................................................................................................................9 Programma 0. Bestuur en organisatie Programma 1. Veiligheid Programma 2. Verkeer en vervoer Programma 3. Economie Programma 4. Onderwijs Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Programma 6. Sociaal domein Programma 7. Volksgezondheid en milieu Programma 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening, stedelijke vernieuwing
10 17 20 23 26 29 33 39 43
Paragrafen .................................................................................................................................................................48 Paragraaf 1. Lokale heffingen Paragraaf 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf 3. Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf 4. Financiering Paragraaf 5. Bedrijfsvoering Paragraaf 6. Verbonden partijen Paragraaf 7. Grondbeleid
49 52 55 58 60 64 73
Jaarrekening 2021 .....................................................................................................................................................77 Balans per 31 december Toelichting op de balans Het overzicht van baten en lasten Toelichting op het overzicht van baten en lasten Analyse begrotingsrechtmatigheid Wet Normering Topinkomens (WNT) Overzicht restantkredieten SiSa Bijlage
78 80 94 94 101 102 103 104
2
Voorwoord Nu de zon zich weer laat zien en de coronamaatregelen grotendeels naar de achtergrond zijn verdwenen, lijkt de coronacrisis achter ons te liggen. Desondanks zijn voor veel van onze inwoners en ondernemers de gevolgen nog dagelijks voelbaar. Het jaar 2021 stond dan ook grotendeels in het teken van de omgang met de pandemie. De samenleving toonde zich (economisch) veerkrachtig, wat bewonderingswaardig mag worden genoemd. De jaarrekening laat een fors positief resultaat van 4 miljoen euro zien. Toch blijft terughoudendheid op z’n plaats. Het resultaat bestaat grotendeels uit incidentele meevallers. De nabije toekomst zit vol onzekerheden en uitdaging. Denk hierbij aan de forse inflatie waar we mee te maken hebben, CAO-ontwikkelingen in het sociaal domein die leiden tot hogere tarieven, of het zetten van concrete stappen op weg naar een duurzame, klimaatbestendige toekomst. We zien een aantal risico’s, zoals bijvoorbeeld de oorlog in de Oekraïne en de effecten van het Regeerakkoord, die we lastig kunnen inschatten. We brengen deze onzekerheden in de paragraaf weerstandsvermogen wel in beeld, maar we rekenen ze nog niet mee in het risicoprofiel. Daarom stellen we ook voor om de geblokkeerde weerstandsreserve op niveau te houden. De in de kadernota 2021 benoemde ombuigingen vormden vorig jaar de voornaamste uitdaging.
In het oog springend hierbij zijn onder andere de goede resultaten van het project ‘grip op het Sociaal Domein’ en de verbeterslagen die we maakten in de organisatie. Ook kwamen de voorbereidingen op stoom voor de komst van de Omgevingswet. We zetten stappen naar het herstel van de financiële balans. Vorig jaar nam uw raad ook het besluit om als gemeente door te gaan op dezelfde koers. We blijven zelfstandig en werken aan verbeteringen. Op 17 februari 2022 benoemde u indicatoren op basis waarvan u dit besluit gaat monitoren. Hoewel u nog met het college in gesprek gaat over de precieze invulling van een aantal indicatoren, zijn enkele van de door u genoemde indicatoren al terug te vinden in de paragrafen weerstandvermogen (financieel) en bedrijfsvoering (personeel) van deze jaarrekening. 2021 bracht nog veel meer om met trots op terug te blikken. Zo bemachtigden we de titel ‘Wandelgemeente van het jaar 2021’ en maakten we voor het eerst gebruik van ons inwonerpanel. Terugkijkend kunnen we concluderen dat we op koers liggen richting de robuuste toekomstbestendige organisatie die we beogen te zijn.
31 mei 2022 het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,
de burgemeester,
3
Leeswijzer Het college van burgemeester en wethouders legt ieder jaar verantwoording af aan de gemeenteraad van Loon op Zand over het gevoerde beleid en de financiële vertaling hiervan. De indeling is als volgt: • Financieel resultaat; • Beleidsverslag; • Jaarrekening.
Financieel resultaat In het hoofdstuk ‘Financieel resultaat’ is een weergave opgenomen van het financieel resultaat op hoofdlijnen. We starten bij de primaire begroting en laten ten opzichte van de gewijzigde begroting het jaarrekeningresultaat 2021 zien.
Beleidsverslag De begroting bestaat uit 9 programma’s die zijn onderverdeeld in taakvelden. De presentatie van de programma’s is gelijk aan de begroting. Elk programma start met een beknopte beschrijving. We gaan per onderwerp in op: • Beleidsindicatoren (wettelijk voorgeschreven) • Wat wilden we bereiken? • Wat zouden we doen? en wat hebben we gedaan? De resultaten geven we als volgt visueel weer: De voorgenomen activiteiten zijn uitgevoerd en de beoogde ontwikkeling loopt op schema. De voorgenomen activiteiten zijn niet of vertraagd of gewijzigd uitgevoerd, maar de beoogde ontwikkeling loopt nog wel op schema. De voorgenomen activiteiten zijn niet of gewijzigd uitgevoerd en de beoogde ontwikkeling komt in gevaar. Vervolgens beantwoorden we de derde W-vraag “wat heeft het gekost?” voor het totale programma. We lichten hier de financiële resultaten toe tussen de vastgestelde begroting (op basis van het beeld van de 2e bestuursrapportage 2021) en de jaarrekening. Verschillen op baten dan wel lasten groter dan € 25.000 per taakveld worden toegelicht. De som van verschillen kleiner dan € 25.000 op baten dan wel lasten per taakveld geven we weer met de omschrijving “overige afwijkingen”. Het is mogelijk dat de som van kleine verschillen optelt tot een bedrag groter dan € 25.000. Na de programma’s zijn de paragrafen opgenomen. Dit zijn de wettelijk voorgeschreven paragrafen.
Vorig jaar nam uw raad ook het besluit om als gemeente door te gaan op dezelfde koers. We blijven zelfstandig en werken aan verbeteringen. Op 17 februari 2022 benoemde u indicatoren op basis waarvan u dit besluit gaat monitoren. Hoewel u nog met het college in gesprek gaat over de precieze invulling van een aantal indicatoren, zijn enkele van de door u genoemde indicatoren al terug te vinden in de paragrafen weerstandvermogen (financieel) en bedrijfsvoering (personeel) van deze jaarrekening.
Jaarrekening In de jaarrekening geven we een toelichting op het financieel resultaat. Dit deel bevat de balans met de toelichting op de balans.
4
Financieel resultaat Voor u liggen de jaarstukken 2021 van de gemeente Loon op Zand. In de kadernota 2021 werd besloten tot acht ombuigingsopgaven. Deze opgaven maakten we in de begroting concreet met maatregelen en verwachte rendementen. 2021 gaat de geschiedenisboeken in als het tweede coronajaar. Wederom is er een duidelijk effect waar te nemen op de cijfers als gevolg van corona. De algemene uitkering nam in 2021 sterk toe, door onder meer de toevoeging van de jeugdgelden (op basis van de arbitrage) in de meicirculaire. Met inachtneming van al deze ontwikkelingen presenteren we een positief resultaat van € 3.988.000. In het jaarverslag wordt een onderscheid gemaakt tussen incidenteel en structureel effect. Het incidenteel effect in deze jaarrekening is bijna € 4.3 miljoen positief. Het structureel effect is ruim € 0,3 miljoen negatief. De structurele effecten vertalen we bij de eerste bestuursrapportage 2022 in het financieel meerjarenperspectief. Dit resultaat biedt ruimte om onze reservepositie te versterken. In de begroting 2021 schetsten we een aantal onzekerheden. Dit zijn de nog niet bekende effecten van nog te maken keuzes. Hoewel er financiële ruimte beschikbaar is om keuzes te maken, geeft het comfort om dit vanuit een sterker wordende financiële positie te kunnen doen. Dit past ook bij de focus vanuit de raad gericht op de bestuurlijke toekomst.
Daarnaast sluiten we onze ogen niet voor de risico’s die zich sinds de begroting 2021 openbaren. De oorlog in de Oekraïne (maar ook andere ontwikkelingen in het brede vluchtelingenvraagstuk), de wereldwijde naweeën van de pandemie en de huidige inzichten over de uitwerking van het Regeerakkoord zorgen voor nog niet nader te duiden risico’s. Kosten van brandstof stijgen exponentieel. Het Rijk zegt een bijdrage per huishouden toe dat via gemeenten beschikbaar wordt gesteld. Gemeenten zullen dit – in afwachting van de definitieve besluitvorming – wel moeten voorfinancieren. Grondstoffen en producten zijn lastig verkrijgbaar. Levertijden lopen op. De prijzen nemen toe. Dat leidt tot hogere indexeringen in contracten dan enkel de inflatie. Deze risico’s laten zich financieel lastiger duiden dan risico’s in bijvoorbeeld het grondbedrijf, zeker in de fase waarin we ons nu bevinden. We monitoren de ontwikkelingen op de voet en gaan over tot waardering van de risico’s zodra hier betere schattingen van te maken zijn. We zullen ons ook moeten realiseren dat deze ontwikkelingen in 2022 mogelijk leiden tot andere en grotere incidentele uitgaven dan we bij de begroting hadden voorgenomen.
Verklaring op hoofdlijnen (x €1.000) Algemene uitkering Compensatiepakketten corona Afwikkeling corona 2020 Gemeentelijke maatregelen corona Aanvullend rendement ombuigingen Reguliere effecten -1.000
-500
-
500
1.000
1.500
In de grafiek is de verklaring van het resultaat 2021 op hoofdlijnen zichtbaar. Het resultaat wordt vooral verklaard door aanvullende rijksmiddelen en een hoger rendement op de ombuigingsmaatregelen. De verwachting dat er in 2021 sprake zou zijn van “inhaalzorg” als gevolg van corona, blijkt niet te zijn uitgekomen. De hiervoor gevormde reserve hoefde daarom niet te worden aangesproken. De verklaring op hoofdlijnen verdient een nadere duiding. De effecten van corona en het aanvullend rendement op de ombuigingen zijn veelal niet zo expliciet terug te herleiden in het jaarverslag en de jaarrekening. Deze zijn onderdeel van verklaringen. In dit financieel resultaat geven we daarom een samenvatting van de direct zichtbare financiële effecten in deze jaarrekening en vervolgens een afzonderlijke toelichting op de stand van zaken van de ombuigingen en het verloop van corona.
5
Omschrijving (x €1.000) Saldo primitieve begroting 2021 Begrotingswijzigingen 2021 voorafgaand aan berap 2021-1 Berap 2021-1 Berap 2021-2 Saldo gewijzigde begroting (na berap 2021-2) Effecten in jaarrekening: Algemene uitkering gemeentefonds Doorbetaling WSW (ontvangen via algemene uitkering) Wethouderspensioenen Doorbelasting overhead aan projecten CAO gemeenten Stelpost indexeringen Verliesvoorzieningen Toeristenbelasting Sportaccommodaties ZIN immaterieel Wmo Hulp bij huishouden PGB Wmo PGB Jeugd (lokaal) Jeugdzorg regional Schuldhulpverlening Dwangsommen Legesopbrengsten omgevingsvergunningen Overige afwijkingen Saldo jaarrekening 2021
Mutatie -57 60 1.054
1.316 -149 92 257 -204 291 424 65 130 -148 -142 182 209 -193 142 152 89 310
Saldo 108
V
1.057 1.165
V V
2.823 3.988
V V
N V V
V N V V N V V V V N N V V N V V V V
Ombuigingen In de Kadernota 2021 stonden acht opgaven centraal die met elkaar de zoekrichtingen waren om tot structurele ombuigingen te komen en daarmee stappen te zetten naar financiële stabiliteit. Deze opgaven hebben een langere doorlooptijd dan enkel dit verslagjaar. Neemt niet weg dat in dit eerste jaar resultaten zijn geboekt. Opgave (x €1.000)
Netto rendement Verwacht Werkelijk 0 0 100 283 -26 281 25 25 20 0 0 0 -35 -69 400 802 484 1.322
Bestuurlijke vernieuwing Financiële beheersing Organisatieontwikkeling Kwaliteit openbare ruimte Gebouwenbeheer Grondexploitaties Omgevingswet Grip in het sociaal domein Totaal
Status
Veel van deze resultaten zijn niet direct terug te herleiden naar bijvoorbeeld het bovenstaande overzicht. In de cijfers zien we de effecten terug ten opzichte van het verwachte resultaat. En het financieel effect kan natuurlijk ook beïnvloed zijn door andere factoren zoals corona. Bestuurlijke vernieuwing Het meest toonaangevende resultaat binnen deze opgave was het onderzoek bestuurlijke toekomst. Het digitaal inwonerpanel en de kindergemeenteraad zijn gestart. Het gemeentelijk participatiebeleid is in voorbereiding en ronden we dit najaar af. Financiële beheersing Het borgen van de financiële stabiliteit en rust staat centraal in deze opgave. In 2020 en 2021 hadden we de focus bij de cijfers. De blik is in 2022 gericht op de uitbouw van de beleidsindicatoren. We volgen hierin de voorgenomen
6
planning. Bij de programmabegroting werd ook besloten tot de actualisatie van reserves. Dit leidt tot een incidenteel resultaat in 2021, dat hoger was dan de ingeschatte € 100.000. Organisatieontwikkeling De opgave organisatieontwikkeling wordt uitgebreid toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. We pakten de voorgenomen investeringen op en zetten in op de afbouw van externe inhuur en het doorbelasten van overhead. Beide maatregelen hadden een groter effect dan verwacht. Kwaliteit openbare ruimte Zoals aangekondigd in de begroting werd het budget markeringen afgewaardeerd. Bij de begroting 2022 vond de actualisatie van de investeringsagenda plaats. De resultaten zijn verwerkt in de begroting 2022. Gebouwenbeheer Bij de 1e bestuursrapportage 2021 informeerden wij u dat het financieel resultaat bij deze opgave niet haalbaar is. Deze opgave is als zodanig vervallen. Grondexploitaties Deze opgave wordt uitgebreid toegelicht in de paragraaf grondbeleid. De maatregelen hebben geleid tot het voorstel bij de begroting 2022 om onderzoek te doen naar nieuwe potentiële ontwikkelgebieden. Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2023. De voorbereidingen vonden in 2021 plaats en lopen door in 2022.
Grip in het sociaal domein Met onder meer de bestuursrapportages hielden wij u in 2021 op de hoogte van de ontwikkelingen in de opgave “grip in het sociaal domein”. Een toelichting hierop leest u in programma 6 Sociaal domein.
Corona Dit is de tweede jaarrekening op rij die een groot aantal corona-effecten laat zien. Op een aantal onderdelen is het effect financieel minder zichtbaar, maar niet minder aanwezig. De afgekondigde maatregelen bleven in 2021 van kracht met wisselende intensiteit. Compensatiepakketten In de raadsinformatiebrieven over de gemeentecirculaires informeerden wij u over de aard en omvang van de compensatiepakketten. De compensatiepakketten zijn samengesteld uit: Pakket 2 (2020) Pakket 3 (2020) Pakket 4 (2021) Pakket 5 (2021) Pakket 6 (2021) Subtotaal Af: reeds begrote compensatie Bij: afronding compensatie inkomstenderving 2020 Totaal
179 132 278 226 180 995 -200 506 1.301
Verwerkt in berap 2021-1 Verwerkt in berap 2021-1 Verwerkt in berap 2021-1 Brief septembercirculaire Brief decembercirculaire Verwerkt in berap 2021-1 Brief decembercirculaire
.000)
De compensatiepakketten zijn verdeeld in de volgende sporen: Opschalingskorting Cultuur, welzijn en dorpshuizen Verkiezingen Afval Sociaal domein (meerkosten, projecten, TONK, etc) Diversen Subtotaal
179 154 32 37 590 3 995
Hoe zijn deze middelen ingezet? - De opschalingskorting is ingezet voor de inkomstenderving uit lagere opbrengsten toeristenbelasting. Bij de begroting hadden we al voorzien dat de verwachte opbrengst toeristenbelasting lager zou zijn dan in eerdere jaren was ingezet. Bij de begroting hadden we ook al voorzien dat er een compensatie voor de
7
-
-
inkomstenderving zou komen. In de begroting 2021 hadden we deze opgenomen met een stelpost van € 200.000. Deze stelpost is in de eerste bestuursrapportage 2021 vervallen na verwerking van de opschalingskorting. De middelen voor cultuur, welzijn en dorpshuizen zijn samengevoegd met de middelen die hiervoor al in 2020 beschikbaar werden gesteld. In april 2021 besloot de raad tot het instellen van het maatwerkbudgetten corona om stichtingen en verenigingen – waar nodig – te ondersteunen om de coronaperiode door te komen. Alle hiertoe ontvangen verzoeken zijn ingewilligd. In de zomer zijn de laatste verzoeken ontvangen. Met het voortduren van de pandemie besloot de raad in december om het restantbudget over te hevelen naar 2022. Inmiddels heeft het college ook besloten om een deel van dit budget in te zetten voor een subsidieregeling voor initiatieven om de samenleving weer op gang te brengen. Het budget voor de verkiezingen is ingezet voor de organisatie van de Tweede Kamerverkiezingen. Binnen de compensatiepakketten zijn diverse posten ontvangen voor de uitvoering van de afspraken op rijksniveau over onder meer zorgcontinuïteit en inhaalzorg. We ontvingen middelen voor TOZO en TONK. Deze zijn doorbetaald aan Baanbrekers en zij hebben de uitvoering hiervan opgepakt. Binnen het sociaal domein leidt corona zowel tot financiële voor- als nadelen.
Voordelen omdat vervoer niet of minder kon plaatsvinden, maar tegelijkertijd ook minder efficiënt kon worden georganiseerd gegeven de maatregelen. Nadelen omdat zorgvragen vertraagd zijn binnengekomen.
Zoals u in het jaarverslag ook kunt lezen is een groot aantal van onze activiteiten onverminderd doorgegaan. De ingezette koers uit 2020 is voortgezet. In de verklaring op hoofdlijnen ziet u het saldo van corona-effecten in de jaarrekening. Dit is per saldo € 634.000 positief. Dit is uit te splitsen naar € 506.000, voor de afronding van 2020 met een extra tegemoetkoming als compensatie voor de inkomstenderving, en € 128.000 positief op basis van de resultaten over 2021.
8
Beleidsverslag
9
Programma 0. Bestuur en organisatie Omschrijving van het programma Onze gemeente heeft in de afgelopen jaren een omslag ingezet die te duiden is als: ‘Van zorgen voor naar zorgen samen met…’. Dit betekent dat we als gemeente minder vaak zelf het initiatief nemen of regisseren. In plaats daarvan willen we meer stimuleren en anticiperen, kortom initiatieven van anderen mogelijk maken. We juichen het toe als anderen het voortouw willen nemen. Onze inwoners, ondernemers en gasten staan in ons denken centraal. Als het nodig is reiken we hen de helpende hand toe, altijd op basis van maatwerk. We bouwen aan duurzame relaties met onze partners waarmee we samenwerken en regelmatig bespreken hoe we het nog beter kunnen doen voor onze inwoners en ondernemers.
Taakvelden Programma 0 bestaat uit de volgende taakvelden: 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer OV gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB Woningen 0.62 OZB niet- woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.10 Reserves
Verbonden partijen Aan programma 0 zijn de volgende verbonden partijen (financieel) gerelateerd: - Regio Hart van Brabant - BNG - Brabant Water N.V.
Beleidsindicatoren
Peildatum
Formatie (fte per 1.000 inwoners) Bezetting (fte per 1.000 inwoners) Externe inhuur (% van de totale loonsom) Externe inhuur (de totale kosten inhuur externen) x € 1.000 Apparaatskosten (€ per inwoner) Overhead (% van totale lasten)
Nederland
2021 2021 2021 2021
Loon op Zand 6,66 fte 5,93 fte 28,1% € 3.653
2021 2021
€ 391 18,2%
n.b. n.b.
n.b. n.b. n.b. n.b.
Wat wilden we bereiken? -
In maart 2021 hebben we inzicht in scenario’s voor de bestuurlijke toekomst van Loon op Zand en de voor- en nadelen hiervan; We geven beleid en uitvoering vorm in samenspraak met inwoners; Onze publieksdienstverlening voldoet in drie jaar aan het wettelijk minimum niveau; Een efficiënter organisatie van de verkiezingen met een onweerlegbaar vastgestelde uitslag; We zijn een solide en wendbare organisatie; We hebben een robuuste en solide financiële positie.
Bestuurlijke vernieuwing Wat zouden we doen? In maart 2021 zijn de scenario’s voor de bestuurlijke toekomst van Loon op Zand bekend. De gemeenteraad gaat daarna in gesprek over deze scenario’s. We brengen de participatiebasis op orde met een eenduidig en herkenbaar gemeentelijk beleid over inwonerparticipatie.
Wat hebben we gedaan? In juli besprak de gemeenteraad het rapport met scenario’s voor de bestuurlijke toekomst van Loon op Zand. De raad besloot te kiezen voor het scenario “de huidige koers”, met een evaluatie na 2,5 jaar. We inventariseerden alle participatiemaatregelen die we nu hebben en de wettelijke en maatschappelijke ontwikkelingen op dit terrein. Op basis hiervan werken we een handreiking inwonersparticipatie met
10
Als er initiatieven komen die gebruik willen maken van het right to challenge, reageren we hier spoedig op. We doen ervaring op met het werken met dit soort initiatieven. Daarnaast starten we met een online inwonerspanel en de installatie van een jeugdgemeenteraad.
bijbehorende verordening uit. Beide leggen we in 2022 aan de gemeenteraad voor. We staan open voor alle initiatieven van inwoners. Er hebben zich nog geen right-to-challenge-initiatieven gemeld. We verankeren het right to challenge in 2022 in de handreiking en verordening inwonersparticipatie. Het inwonerpanel is gestart. We raadpleegden het panel in 2021 twee keer: over handhaving en de warmtetransitie. Aan de eerste peiling namen 233 inwoners deel, aan de tweede 256. Op 2 december is de kinderraad feestelijk geïnstalleerd. In de eerste bijeenkomst brachten we de onderwerpen in kaart waar de kinderraad in 2022 mee aan de slag gaat.
Verbeterplan burgerzaken Wat zouden we doen? In juni 2020 stemde de gemeenteraad in met het “Verbeterplan Burgerzaken”. In een groeipad van drie jaar investeren we in opleiding en ontwikkeling van onze medewerkers, trekken we beleidscapaciteit aan, actualiseren we het beleid en werkprocessen en voeren we een upgrade door van onze BRP-applicatie, zodat we efficiënter kunnen werken en we de publieksdienstverlening ook digitaal kunnen uitbreiden.
Wat hebben we gedaan? We voldoen na twee jaar al bijna aan de gestelde doelen in het ‘Verbeterplan Burgerzaken’. Het afgelopen jaar zijn meer werkprocessen beschreven en doorgevoerd. Het beleid huwelijk en geregistreerd partnerschap is vastgesteld en ingevoerd. De digitale dienstverlening is uitgebreid met de E-diensten zoals aangifte overlijden door de uitvaartondernemer, vermissing reisdocument en verhuizing naar het buitenland. Door ziekteverzuim zijn niet alle opleidingsdoelen gerealiseerd.
Vitale verkiezingen Wat zouden we doen? We implementeren een nieuwe vitale aanpak, waarbij we in twee shifts gaan werken voor de voorzitter en leden stembureaus. We doen ervaring op met deze aanpak bij de Tweede Kamerverkiezingen 2021, bij wijze van pilot. Op basis van ervaring, leggen we de keuze voor aan de Raad om de nieuwe aanpak duurzaam structureel in te zetten. Gepaste maatregelen treffen om de 1,5 meter afstand op de stemlokalen te borgen (zowel in het stemlokaal als – indien nodig – het aantal en de locatie van stemlokalen).
Wat hebben we gedaan? De nieuwe vitale aanpak is uitgevoerd en geëvalueerd. Op basis van de positieve ervaringen met de twee shifts, coronamaatregelen en de fietsstemstraat heeft de gemeenteraad besloten deze werkwijze structureel te borgen en mee te nemen in de meerjarenbegroting.
Alle stembureaus voldeden qua inrichting aan de coronamaatregelen en de voorschriften van het RIVM. Daarnaast hebben we erop toegezien dat iedereen onderling voldoende afstand tot elkaar kon houden en maximeerden we het aantal personen dat tegelijkertijd binnen mag zijn. Dit is op alle stemlokalen goed verlopen. Uit de evaluatie is gebleken dat het wenselijk is deze maatregelen ook bij reguliere verkiezingen in te zetten.
Organisatieontwikkeling Wat zouden we doen? Investeren in de organisatie (zie hiervoor ook de paragraaf bedrijfsvoering) in zowel formatie, infrastructuur en tools, als in het ondersteunen van en sturen op houding en gedrag. Tegelijkertijd verwachten we dat deze investeringen ook tot resultaat leiden; te denken aan de verlaging van het ziekteverzuim, meer werkplezier en werkgeluk, een hogere kwaliteit van dienstverlening en afbouw van externe inhuur.
Wat hebben we gedaan? We hebben meer focus gelegd op vitaliteit en ontwikkeling van onze medewerkers en het anders invullen van vacatures gezien de krappe arbeidsmarkt. We faciliteerden meerdere coachings- en loopbaantrajecten voor zittende medewerkers, we moderniseerden de opzet van onze HRgesprekken. We organiseerden online workshops vitaliteit voor medewerkers.
11
We vulden een aantal lastige vacatures in door werving van relatief onervaren kandidaten die we zelf gaan opleiden en door gebruik te maken van nieuwe wervingskanalen. Daarnaast had corona ook in 2021 een negatieve invloed op de belastbaarheid van medewerkers en leidde daarnaast tot meer werk bij onder ander op het gebied van het sociaal domein en veiligheid.
Financiële beheersing Wat zouden we doen? Het hoofddoel van de opgave financiële beheersing is om te komen tot een structureel en reëel sluitende begroting, maar ook één die solide en wendbaar is.
Investeren in de professionalisering van de financiële functies, het vergroten van de financiële sensitiviteit in de organisatie (van raad tot individuele medewerker) en de doorontwikkeling van de planning & controlcyclus.
Wat hebben we gedaan? De begroting 2022 is structureel en reëel sluitend opgeleverd en door de raad vastgesteld. De begroting 2022 biedt- in structurele zin – financiële ruimte om te kunnen anticiperen op toekomstige onzekerheden. Ook biedt de begroting ruimte om in de komende jaren investeringen in de organisatie mogelijk te maken. We zetten de eerste stappen naar een zichtbare verbinding tussen onze beleidsambities en financiële mogelijkheden. Zoals afgesproken vervolgen we dit proces naar de begroting 2023.
Wat heeft het gekost? Taakveld 0.1 BESTUUR 0.2 BURGERZAKEN 0.3 BEH OV GEBOUWEN EN GRONDEN 0.4 OVERHEAD 0.5 TREASURY 0.61 OZB WONINGEN 0.64 BELASTINGEN OVERIG 0.8 OVERIGE BATEN EN LASTEN 0.9 VENNOOTSCHAPSBELASTING 0.10 MUTATIES RESERVES 0.11 RESULT VD RK BAT & LAST Totaal lasten programma 0
Begroting Begroting na primitief wijziging 1.218 1.263 715 759 10.492 10.041 38 224 47 47 354 390 356 356 304 225 108 1.165 13.632 14.469
Realisatie
Saldo
V/N
1.178 740 5 11.134 368 117 354 88 39 2.427 16.450
85 19 -5 -1.093 -144 -70 35 268 -39 -2.201 1.165 -1.981
V V N N N N V V N N V N
0.1 BESTUUR 0.2 BURGERZAKEN 0.4 OVERHEAD 0.5 TREASURY 0.61 OZB WONINGEN 0.62 OZB- NIET WONINGEN 0.64 BELASTINGEN OVERIG 0.7 ALG UITK EN OV UITK GEMFONDS 0.8 OVERIGE BATEN EN LASTEN 0.10 MUTATIES RESERVES Totaal baten programma 0
371 378 495 3.738 2.198 287 34.331 25 1.207 43.029
251 389 495 3.738 2.198 287 35.569 25 1.199 44.151
53 298 1.885 462 3.816 2.100 263 36.885 8 2.977 48.747
53 47 1.496 -33 78 -98 -24 1.316 -17 1.778 4.596
V V V N V N N V N V V
Saldo programma 0
29.397
29.682
32.297
2.615
V
12
Structureel/ incidenteel (S/I)
Voordelig/ nadelig (V/N)
Bedrag (x €1.000)
Griffie Door minder openstaande vacatures is er in vergelijking tot eerdere jaren minder capaciteit ingehuurd.
I
V
44
Voorziening wethouderspensioenen Per saldo een verlaging van de voorziening APPA als gevolg van hogere rente.
I
V
38
Overige afwijkingen
I
V
3
Verbeterplan Burgerzaken Door ziekteverzuim hebben niet alle opleidingen plaatsgevonden. De hieraan gerelateerde onttrekking aan de algemene reserve voor het verbeterplan Burgerzaken is ook lager.
I
V
43
Overige afwijkingen
I
N
-24
I
N
-5
ICT Het ICT budget is niet geheel uitgegeven. Zoals gebruikelijk is het saldo verrekend met de reserve automatisering
I
V
26
Kosten gebouwen Voordeel wordt onder andere veroorzaakt door lagere energiekosten, lagere kapitaallasten en lagere uitgaven voor groot onderhoud. Voordeel op groot onderhoud is verrekend met de reserve.
I
V
295
Inzet projecten en grondbedrijf Capaciteitsinzet op projecten en grondbedrijf. Deze worden gecompenseerd door baten (Zie batenkant).
I
N
-1.223
CAO gemeenten Effecten 2021 als gevolg van de nieuwe CAO.
S
N
-204
Overige afwijkingen
I
V
13
S
V
25
I
N
-182
Toelichting lasten Taakveld 0.1 Bestuur
Taakveld 0.2 Burgerzaken
Taakveld 0.3 Beheer OV gebouwen en gronden Overige afwijkingen Taakveld 0.4 Overhead
Taakveld 0.5 Treasury Rente De rentekosten waren lager door gunstiger afgesloten leningen Kapitaallasten De bijstelling van de kapitaallasten op de verschillende programma’s viel hoger uit dan verwacht bij de 2e
13
bestuursrapportage. Er is hierdoor minder rente toegerekend aan de programma’s Dit is een nadeel op het taakveld treasury. Overige afwijkingen
I
V
13
I
N
-70
Heffing en invordering belastingen Om voldoende ruimte te bieden aan lopende reïntegratietrajecten werd tijdelijk extra capaciteit toegekend. Door voorspoedig herstel bleek deze ruimte niet nodig.
I
V
43
Overige afwijkingen
I
N
-8
Stelpost ‘indexeringen’ Er was geen directe aanleiding om de stelpost voor indexeringen aan te spreken.
I
V
291
Overige afwijkingen
I
N
-23
I
N
-39
I
N
-407
Budgetoverhevelingen naar 2022 volgens raadsbesluit december 2021.
I
N
-393
Overheveling van de algemene reserve naar de reserve corona volgens het raadsbesluit jaarrekening 2020.
I
N
-1.080
Overige toevoegingen aan reserves Extra toevoegingen aan de reserves volgens het reservebeleid. Het gaat hierbij onder andere om de reserve openbaar groen, reserve automatisering en reserve onderhoud gebouwen. De reservemutaties worden toegelicht bij de staat van reserves en voorzieningen.
I
N
-321
Taakveld 0.61 OZB Woningen Waardebepaling De aanpassingen naar de nieuwe meetmethoden voor waardebepaling, volgens nieuwe wettelijke voorschriften, bleek een intensiever en uitgebreider proces dan verwacht. Taakveld 0.64 Belastingen overig
Taakveld 0.8 Overige baten en lasten
Taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Op basis van de fiscale positie 2020 en 2021 is de vennootschapsbelasting 2020 (bijstelling) en 2021 berekend. Taakveld 0.10 Mutaties reserves Toevoegingen aan reserves Overheveling van de geblokkeerde weerstandsreserve naar algemene reserve volgens het raadsbesluit jaarrekening 2020.
14
Taakveld 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Saldo tweede bestuursrapportage 2021 Voor de jaarrekening 2021 is het saldo van de tweede bestuursrapportage 2021 het startpunt voor de analyse.
I
V
1.165
Structureel/ incidenteel (S/I)
Voordelig/ nadelig (V/N)
Bedrag (x €1.000)
I
V
53
Rijdocumenten De opbrengst voor rijdocumenten was hoger dan verwacht. Mogelijke oorzaken zijn de coronamaatregelen en CBR-examens die een tijd niet zijn door gegaan. In 2021 is een inhaalslag geweest.
I
V
34
Overige afwijkingen
I
V
13
Overhead Doorberekende overhead aan projecten en grondbedrijf
I
V
257
Inzet projecten en grondbedrijf Capaciteitsinzet op projecten en grondbedrijf. Deze worden gecompenseerd door baten (Zie ook lastenkant).
I
V
1.223
Overige afwijkingen
I
V
16
I
N
-33
I
N
-20
I
N
-24
I
V
1.316
Toelichting baten Taakveld 0.1 Bestuur Pensioenoverdracht wethouderspensioenen Er heeft een pensioenoverdracht plaatsgevonden. Deze is verrekend met de voorziening APPA. Taakveld 0.2 Burgerzaken
Taakveld 0.4 Overhead
Taakveld 0.5 Treasury Overige afwijkingen Taakveld 0.61 OZB Woningen en 0.62 OZB Niet-woningen Overige afwijkingen Taakveld 0.64 Belastingen overig Overige afwijkingen Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Algemene uitkering gemeentefonds Dit betreft wijzigingen in de algemene uitkering. Deze wijzigingen zijn toegelicht in de raadsinformatiebrieven over de september- en
15
decembercirculaire 2021. Daarnaast was er nog een afrekening over eerdere jaren. Taakveld 0.8 Overige baten en lasten Overige afwijkingen
I
N
-17
I
V
407
Budgetoverhevelingen naar 2022 volgens raadsbesluit december 2021. Daadwerkelijke toevoeging staat aan de lastenkant.
I
V
326
Overheveling van de algemene reserve naar de reserve corona volgens het raadsbesluit jaarrekening 2020.
I
V
1.080
Overige toevoegingen aan reserves De reservemutaties worden toegelicht bij de staat van reserves en voorzieningen.
I
N
-35
Taakveld 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen aan reserves Overheveling van de geblokkeerde weerstandsreserve naar algemene reserve volgens het raadsbesluit jaarrekening 2020.
16
Programma 1. Veiligheid Omschrijving van het programma We streven naar een veilige woon-, leef-, werk-, en recreatieomgeving voor onze inwoners, ondernemers en bezoekers. Onze aanpak in het veiligheidsdomein kenmerkt zich door het bieden van snelle en duurzame hulp aan hen die kwetsbaar en beïnvloedbaar zijn voor criminele invloeden. We voorkomen recidive en zijn voldoende uitgerust om onze inwoners, ondernemers en recreanten te beschermen tegen criminele gedragingen. We onderhouden korte lijnen en professionele relaties, intern en extern met onze inwoners en ketenpartners.
Taakvelden Programma 1 bestaat uit de volgende taakvelden: 1.1 Openbare orde en veiligheid 1.2 Fysieke veiligheid
Verbonden partijen Aan programma 1 zijn de volgende verbonden partijen (financieel) gerelateerd: - Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB) - Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV)
Beleidsindicatoren Verwijzingen Halt (per 10.000 jongeren) Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners) Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners) Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners) Vernielingen / beschadigingen openbare ruimte (aantal per 1.000 inwoners)
Peildatum
Loon op Zand
Nederland
2020 2020 2020 2020 2020
16 1,5 4,1 0,9 5,8
11 2,0 4,5 1,8 6,2
Wat wilden we bereiken? -
We voorkomen onveilige situaties zo veel als mogelijk door het bieden aan adequate hulp aan de voorkant; We beperken alle vormen van overlast die de leefomgeving (het woongenot) van onze inwoners aantast; We voorkomen zo veel als mogelijk High Impact Crimes (HIC)-delicten en vergroten daarmee het veiligheidsgevoel; We zijn zichtbaar en benaderbaar voor inwoners en ondernemers en werken wijk- en oplossingsgericht.
Accenten vanuit het Focusblad/ Integraal Veiligheidsbeleid Wat zouden we doen? De versterking van de verbinding tussen zorg en veiligheid: Het tekort aan adequate procesregie en beleid op het snijvlak van zorg en veiligheid leidt in de praktijk tot sluimerende casuïstiek, ontevredenheid bij inwoners/ ketenpartners en onevenredig zware inzet vanuit openbare orde en veiligheid. We handelen bij voorkeur preventief, indien nodig ook repressief. Een goede en snelle samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners is hiervoor essentieel. Het beperken van overlast: Iedere situatie vraagt om een eigen aanpak. Een wijkgerichte aanpak van (veelvoorkomende) overlast is een voorwaarde
Wat hebben we gedaan? We namen een procesregisseur zorg en veiligheid aan, sloten contracten af met de GGD (inzet Wijkggd) én richtte een doorbraakteam op. Het doorbraakteam is een lokaal functionerend team die door middel van een multidisciplinaire en wet overstijgende oplossing een zogenoemde ‘doorbraak’ probeert te realiseren.
We gaven melders binnen 48 uur een (proces)antwoord en fungeerden als aanjager voor beleid rondom veel voorkomende ergernissen
17
voor de doorontwikkeling van het integraal veiligheidsbeleid en stimuleert de meldingsbereidheid en betrokkenheid van inwoners en ondernemers.
Aanpak van High Impact Crimes (HIC): Inwoners en ondernemers moeten zich veilig voelen en veilig zijn in de gemeente Loon op Zand. Criminele gedragingen remmen we af door het opwerpen van barrières en het bieden van adequate hulp aan de voorkant.
(inwonerpanelonderzoek 2021). Ook gaven we meer inhoud aan de beleidsregels wet woonoverlast; in 2021 gaven we méér waarschuwingen dan in 2020. We wachten op de evaluatie en uitrol van het ‘hondenpoepbeleid’ en drongen aan op integraal beleid in relatie tot jeugd(ontmoetingsplaatsen). Het opleggen van dwangsommen aan dealers, inbrekers, winkeldieven en het verspreiden van besmettingsbrieven na woning- en auto-inbraken zijn inmiddels going concern. De algemene Plaatselijke Verordening is ondermijningsproof én het beleid is integraal op orde. We nemen deel aan de monitor Integrale Veiligheid, geïnitieerd door de veiligheidsregio Midden-en-WestBrabant.
Leerstoel ondermijning Wat zouden we doen? De leerstoel ondermijning draagt bij aan een adequate aanpak van ondermijning. We willen de verschijningsvormen van ondermijning signaleren, aanpakken en voorkomen. We zoeken hierbij de samenwerking met inwoners, ondernemers, onze partners en wetenschappelijk onderzoek (universiteit Tilburg). De leerstoel ondermijning is primair gericht op het wetenschappelijk onderzoek. We werken hierin samen met de gemeenten Waalwijk en Heusden, en de provincie NoordBrabant. Het doel van de leerstoel is om te komen tot een andere manier om ondermijnende criminaliteit aan te pakken. Het accent ligt op het creëren van professionele weerbaarheid, het stimuleren van de meldingsbereidheid in het buitengebied, en aandacht voor vakantieparken.
Wat hebben we gedaan? De verwachtte looptijd van twaalf maanden voor de deelprojecten bleek niet haalbaar. Door de beperkingen rondom fysieke bijeenkomsten legde de onderzoekers de focus op het verkrijgen van relevante gegevens, het voeren van digitale gesprekken en de juridische aspecten van de deelprojecten. In 2022 vindt met een aantal fysieke bijeenkomsten een inhaalslag plaats. Raadsinformatiebrief ‘voortgang 'Leerstoel ondermijning' d.d. 23 november 2021.
Crisisbeheersing en brandveiligheid Wat zouden we doen? We geven efficiënt en effectief uitvoering aan het Besluit veiligheidsregio’s. We onderzoeken de (door-) ontwikkeling van een (meer) regionale crisisorganisatie. Hierbij behoudt lokale bevolkingszorg onze prioriteit. We geven structurele aandacht aan brandveiligheid in woonwijken (na incidenten) en op specifieke locaties (natuurgebieden/ bedrijventerreinen). Voorlichting na brand zorgt voor bewustwording en handelingsbekwaamheid. In 2021 ontwikkelen we de vormen van voorlichting door en betrekken we de buurt(preventie) nadrukkelijker bij de uitvoering.
Wat hebben we gedaan? De focus ging uit naar COVID-19. De doorontwikkeling is in overleg met het district Hart van Brabant en de Veiligheidsregio Midden-en-WestBrabant verplaatst naar de actieagenda 2022. Het onderhoud van bluswater is geprofessionaliseerd en meerjarig belegd. In 2021 boorden de gemeente één extra put én herstelde twee putten.
De doorontwikkeling van ‘voorlichting na brand’ is vanwege COVID19 niet opgepakt.
18
Wat heeft het gekost? Taakveld 1.1 CRISISBEH EN BRANDWEER 1.2 OPENB ORDE EN VEILIGHEID Totaal lasten programma 1 1.2 OPENB ORDE EN VEILIGHEID Totaal baten programma 1 Saldo programma 1
Begroting Begroting na 1.391 1.365 778 839 2.168 2.204
Realisatie 1.326 819 2.145
Saldo 39 20 59
V/N V V V
76 76
63 63
92 92
29 29
V V
-2.093
-2.141
-2.052
88
V
Structureel/ incidenteel (S/I)
Voordelig/ nadelig (V/N)
Bedrag (x €1.000)
I
V
39
Secundaire handhavingsstrategie De resterende middelen voor de secundaire handhavingsstrategie (handhaving arbeidsmigranten) zijn niet volledig ingezet. Ook de onttrekking uit de algemene reserve is daardoor lager.
I
V
51
Controle coronatoegangsbewijzen De landelijke overheid stelde middelen beschikbaar (zie baten) voor de controle op een geldig coronatoegangsbewijs op bepaalde locaties. De (subsidie)kosten zijn hier verantwoord.
I
N
-29
Overige afwijkingen
I
N
-2
Structureel/ incidenteel (S/I)
Voordelig/ nadelig (V/N)
Bedrag (x €1.000)
I
V
29
Toelichting lasten Taakveld 1.1 Crisisbeheer en brandweer Overige afwijkingen Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid
Toelichting baten Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid Subsidie controle coronatoegangsbewijzen De landelijke overheid stelde middelen beschikbaar (zie baten) voor de controle op een geldig coronatoegangsbewijs op bepaalde locaties.
19
Programma 2. Verkeer en vervoer Omschrijving van het programma Loon op Zand is een landelijke gemeente met grote recreatieve mogelijkheden. Verkeersveiligheid en bereikbaarheid zijn belangrijke voorwaarden voor een gezonde economie, een bloeiende recreatie en een prettige woonomgeving. Het uitgangspunt is een veilige, schone en functionele leefruimte, waarin de fysieke structuur de maatschappelijke structuur ondersteunt. De voorzieningen in de leefomgeving moeten schoon, heel en veilig zijn. Hierbij is tevens aandacht voor de samenhang met ruimtelijke ontwikkelingen, veiligheid, toerisme, gezondheid en duurzaamheid. Binnen de regio wordt de verbinding en samenhang met omliggende gemeenten steeds belangrijker. Verkeer, wegen, water en groen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, zowel qua beleving, als voor het beheer. Deze onderdelen van de openbare ruimte zijn bij verschillende programma’s in deze begroting ondergebracht. Verkeer en wegen in programma 2, groen in programma 5 en afval, water en riolering in programma 7. Om een beeld te schetsen van de integrale benadering is in dit programma het integraal beheer opgenomen.
Taakvelden Programma 2 bestaat uit de volgende taakvelden: 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.5 Openbaar vervoer
Verbonden partijen Geen van de verbonden partijen zijn financieel gerelateerd aan programma 2.
Verkeersslachtoffers gemeente Loon op Zand
30 20 10 0 2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
Wat wilden we bereiken? -
De basis is op orde in de openbare ruimte; Een minimaal aantal (letsel)ongevallen en een verbetering van het verkeersveiligheidsgevoel; We verminderen overlast vanwege het parkeren van grote voertuigen; We behouden, dan wel verbeteren, het voorzieningenniveau van het openbaar vervoer.
Kwaliteit openbare ruimte Wat zouden we doen? We zetten in op onderhoud en vervanging om de vastgelegde kwaliteitsniveaus te behalen. We gaan hierbij voor sober en doelmatig, maar wel technisch in orde. Uitgangspunt is dat er sprake is van 1 op 1 vervanging; er vindt geen toevoeging of wijziging van functies plaats.
Wat hebben we gedaan? De openbare ruimte is onderhouden op het vastgestelde kwaliteitsniveau. We hebben een aantal grote projecten afgerond zoals Leo XIII straat en Heiakker. Ook zijn er wegen verbeterd zoals Loonse Moleneind, ’t Hoekje.
20
Hierbij kijken we naar de uitvoering van werkzaamheden, waarbij we efficiencyslagen maken door enerzijds in te zetten op het gebruik van duurzamere materialen en nieuwe technieken en anders door de optimalisatie van onze werkprocessen. We blijven inzetten op het combineren van werkzaamheden (werk met werk maken), zodat overlast voor inwoners wordt verminderd en projecten doelmatig kunnen worden uitgevoerd. In de aanloop naar de Kadernota 2022 komen we tot een heroverweging van de investeringsagenda. Uit het oogpunt van financieel beheer, en in relatie tot de geldende beheerplannen, leggen we keuzes voor over het moment van uitvoeren van investeringsprojecten, het afsluiten van investeringskredieten of het beëindigen van investeringsprojecten.
Op het gebied van duurzaamheid schaften we waar het kan elektrisch gereedschap aan. Ook zijn we bij de gladheidsbestrijding over gegaan naar de nat zout methode wat zorgt voor minder belasting van het milieu en ook een efficiënter werkproces oplevert. Bij werkzaamheden zijn zoveel mogelijk combinaties gemaakt. Als we de weg vervingen dan vervingen we gelijk het groen. Alle kredieten zijn beoordeeld. Kredieten welke konden afgesloten, zijn afgesloten. Verder zijn we overgegaan naar een voorbereidings- en uitvoeringskrediet voor projecten.
Verkeersveiligheid Wat zouden we doen? Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (rijksbeleid) introduceert de risico gestuurde aanpak, lagere overheden nemen deze aanpak over. De regio Hart van Brabant pakt deze aanpak regionaal op. Daarnaast continueren we de huidige (mensgerichte) aanpak in samenwerking met de regio Hart van Brabant, de scholen en Veilig Verkeer Nederland. We onderschrijven ook de actie ‘Brabant gaat voor NUL verkeersdoden’ en we werken blijvend aan veilige fiets- en voetpaden.
Wat hebben we gedaan? Het Uitvoeringsplan Verkeer is aan de hand van de Verkeersvisie, risicoanalyse (regionaal opgesteld) en actuele ontwikkeling aangepast. Daaruit volgende projecten worden vanaf 2022 uitgevoerd. Ondanks Corona zijn mensgerichte verkeersveiligheidsprojecten (al dan niet in aangepaste vorm) doorgegaan. Op diverse locaties zijn verbeteringen aan voet- en fietspaden doorgevoerd. Helaas nam het aantal verkeersslachtoffers, in lijn met de landelijke trend, wel toe.
Parkeren Wat zouden we doen? Om de ervaren overlast te verminderen stellen we beleidsregels op voor het parkeren van grote voertuigen in de openbare ruimte in de kernen Loon op Zand en De Moer.
Wat hebben we gedaan? Onderzocht is hoeveel ruimte in de openbare ruimte nodig is voor het parkeren van grote voertuigen in deze kernen. Nu bekijken we waar die ruimte beschikbaar is om te inrichten voor het parkeren van grote voertuigen. Op het moment dat deze ruimte gevonden is én ingericht voor parkeren, kunnen de beleidsregels worden vastgesteld.
Openbaar vervoer Wat zouden we doen? Voor het openbaar vervoer binnen onze gemeente is de provincie verantwoordelijk. In overleg met provincie en vervoerder, zetten we erop in dat openbaar vervoer beschikbaar blijft in onze kernen. We sturen op verbeteringen van de bestaande openbaar vervoervoorzieningen. Hierbij hebben we ook aandacht voor de (OV-) bereikbaarheid van de Leisure voorzieningen en het doelgroepen- en leerlingen vervoer. Daarnaast brengen we het vervoer op de ‘laatste kilometer’ (het vervoer tussen de bushalte en bestemming) onder de aandacht. Met nadrukkelijk onze aandacht op regiovervoer, het AutoMaatje en fietsen.
Wat hebben we gedaan? Bij ieder wijzigingsvoorstel van de dienstregeling of andere aanpassingsvoorstellen in 2021 traden we in contact met de provincie of vervoerder. We droegen bij aan het ambitiedocument ‘gedeelde mobiliteit’ van de provincie en andere gemeenten in onze provincie.
Met de komst van de elektrische deelscooter is onze gemeente een vervoermiddel rijker waarmee die ‘laatste kilometer’ gemaakt kan worden.
21
We blijven in dialoog met de provincie en vervoerder over het vervoer binnen de huidige concessie. Daarnaast nemen we deel aan de voorbereidingen voor de nieuwe concessie die medio december 2022 ingaat.
Het opgestelde ambitiedocument ‘gedeelde mobiliteit’ is de basis voor de komende concessie, deze loopt af in december 2024. De voorbereidingen voor de nieuwe concessie zijn vanwege corona echter uitgesteld en starten later.
Wat heeft het gekost? Taakveld 2.1 VERKEER EN VERVOER 2.5 OPENBAAR VERVOER Totaal lasten programma 2 2.1 VERKEER EN VERVOER Totaal baten programma 2 Saldo programma 2
Begroting Begroting na primitief wijziging 2.864 2.923 1 2 2.864 2.924
Realisatie
Saldo
V/N
2.880 2 2.882
43 -0 43
V N V
357 357
332 332
358 358
26 26
V V
-2.507
-2.592
-2.523
69
V
Structureel/ incidenteel (S/I)
Voordelig/ nadelig (V/N)
Bedrag (x €1.000)
Wegen Voor de projecten die bij wegen worden uitgevoerd is de vacature van de toezichthouder niet ingevuld in verband met krapte op de arbeidsmarkt.
I
V
36
Openbare verlichting Er zijn veel schades aan lantaarnpalen gereden door de gladheid in februari 2021.
I
N
-49
Onkruidbestrijding op verhardingen De werkzaamheden zijn met nieuwe technieken efficiënter uitgevoerd.
S
V
28
Overige afwijkingen Onder andere bevorderen verkeersveiligheid, gladheidbestrijding en civiele kunstwerken
I
V
28
Structureel/ incidenteel (S/I)
Voordelig/ nadelig (V/N)
Bedrag (x €1.000)
I
V
26
Toelichting lasten Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer
Toelichting baten Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer Overige afwijkingen
22
Programma 3. Economie Omschrijving van het programma We zetten in op een welvarende en bereikbare gemeente. We streven naar een gunstig vestigingsklimaat voor onze ondernemers. Behoud en versterking van de werkgelegenheid staat daarbij voorop. Ontwikkeling en uitbouw van de leisuresector (vrijetijdseconomie) en de benodigde infrastructuur (vervoersmogelijkheden) zijn daarbij onze speerpunten. Gastvrijheid zit in ons DNA. We zijn trots op het toeristisch karakter van onze gemeente. Met ‘de Efteling’, Nationaal Park ‘de Loonse en Drunense Duinen’ en de rust van het Brabantse platteland hebben we sterke troeven in handen. Duurzaam Bourgondisch toerisme heeft de potentie een extra troef te worden.
Taakvelden Programma 3 bestaat uit de volgende taakvelden: 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie
Verbonden partijen Geen van de verbonden partijen zijn financieel gerelateerd aan programma 3.
Beleidsindicatoren Functiemenging (%) Vestiging van bedrijven (per 1.000 inwoners 15 t/m 74 jaar)
Peildatum
Loon op Zand
Nederland
2020 2020
50,2% 130,4
53,2% 135,2
Wat wilden we bereiken? -
Krachtenbundeling, efficiency en een professionele aanpak van toeristisch-recreatieve marketing en gastheerschap voor onze gemeente en de Langstraat-regio; Versterken van onze uitstraling als gastvrije toeristische gemeente; In 2030 stoten we 49% minder CO2 uit ten opzichte van 1990, in 2050 is dit minder dan 95%; In 2050 zijn we aardgasvrij.
Recreatie en toerisme Wat zouden we doen? We voeren met het Regionaal Bureau voor Toerisme De Langstraat het gesprek over de toekomst en een afbouw van de subsidie vanaf 2023.
Voor een gastvrije en toeristische gemeente als Loon op Zand hebben naast digitale informatiemiddelen ook toegankelijke fysieke informatiepunten een meerwaarde. Het streven is om in Loon op Zand een Toeristisch Informatiepunt (TIP) te realiseren in de Nieuwe Wetering. Totdat dit gereed is willen we een tijdelijk TIP op een andere locatie inrichten.
Wat hebben we gedaan? Eind 2021 heeft het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) de Langstraat een presentatie gegeven aan de gemeenteraad over de resultaten van de afgelopen jaren en hun plannen voor de toekomst. De financiële consequenties worden meegenomen in de kadernota en de begroting voor 2023. In 2021 hebben we mede door corona nog geen geschikte locatie gevonden voor een tijdelijk TIP. Het realiseren van meer informatiepunten in regio de Langstraat, en dus ook in onze gemeente, is en blijft echter een belangrijk speerpunt. Dit kwam eind 2021 ook terug in de presentatie van het RBT aan de gemeenteraad.
23
Duurzaamheid Wat zouden we doen? In de Regionale Energie en Klimaatstrategie (REKS) worden bovengemeentelijke keuzes gemaakt om de opgaven uit het Klimaatakkoord te kunnen realiseren. Het definitief bod REKS wordt uitgewerkt in HvB met verdiepingsslagen en een uitvoeringsorganisatie om de voorgenomen projecten ook daadwerkelijk te kunnen uitvoeren. In de transitievisie warmte Loon op Zand wordt vastgelegd wanneer welke wijken of buurten van het aardgas kunnen worden afgekoppeld. Voor de wijken of buurten die voor 2030 gepland staan, moet per wijk met bewoners en de eigenaren van gebouwen worden vastgelegd wat de warmteopties zijn om aardgasvrij te worden en wat de gevolgen hiervan zijn voor de maatschappij en de bewoners. Participatie is verplicht. Hiervoor zal de komende jaren structureel capaciteit beschikbaar moeten worden gesteld. Constructieve samenwerking met Ecloz, de regio, Casade, andere partners en burgers is essentieel. In het Klimaatakkoord is een energieloket verplicht gesteld. Onlangs zijn wij aangesloten bij het energieloket dat door Dongen en Ecloz is ontwikkeld. Dit energieloket dient structureel operationeel te blijven en hiervoor dient budget beschikbaar te worden gesteld. Constructieve samenwerking met Ecloz, gemeente Dongen en de regio is essentieel.
Wat hebben we gedaan? De REKS is vastgesteld door de gemeenteraad. Na het vaststellen van de REKS heeft het college besloten de intentieverklaring te ondertekenen voor deelname aan het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf en het Klimaatfonds. Het is de bedoeling dat definitieve deelname in de 2e helft van 2022 wordt vastgesteld door de gemeenteraad. De Transitievisie warmte (TVW) is vastgesteld. Er is een burgerpanel gehouden, er zijn informatie avonden en meedenkgroepen georganiseerd, alle stakeholders zijn uitvoerig gesproken. Er is onderzoek uitgevoerd naar technisch- economische, beheer en onderhoud en sociaal- economische en ruimtelijke aspecten in de gemeente. Op basis van deze analyses zijn de eerste pilotwijken uitgekozen om de warmtetransitie te starten en aardgasvrij te worden. Dit zijn Pannenhoef, Molenwijk en bedrijventerrein Kaatsheuvel. Het fysieke energieloket is gestart in samenwerking met ECLoZ. Tussen Dongen, Hilvarenbeek en Goirle-Riel is een digitaal energieloket opgezet om inwoners te informeren.
Overig Veel bedrijven moesten noodgedwongen tijdelijk de deuren sluiten door de opgelegde coronamaatregelen. Het vooruitzicht was dat de activiteiten in de loop van 2021 weer zouden kunnen worden opgepakt. Hoewel er verschillende compensatiemaatregelen beschikbaar zijn gesteld, hebben veel bedrijven hun reserves moeten aanspreken. Om de ondernemers een impuls te geven hun bedrijven weer op te starten is een corona stimuleringsfonds opgezet. Met deze subsidieregeling stelden we een tegemoetkoming beschikbaar in de kosten die verbonden zijn aan de doorstart van activiteiten in 2021. Ruim 70 ondernemers maakten in 2021 gebruik van deze regeling. Met behulp van de subsidie knapten horecaondernemers hun terrassen op en konden zij hun bestelsystemen digitaliseren. Verschillende ondernemers in de contactberoepen investeerden de subsidie in hun praktijk. Er werd zelfs een gratis kindervakantieweek georganiseerd door een groepsaccommodatie.
Wat heeft het gekost? Taakveld 3.1 ECONOMISCHE ONTWIKKELING 3.2 FYSIEKE BEDRIJFSINFRASTRUCT 3.3 BEDR LOKET EN BEDR REG 3.4 ECONOMISCHE PROMOTIE Totaal lasten programma 3
Begroting Begroting na primitief wijziging 120 220 149 272 13 13 463 494 746 1.000
Realisatie
Saldo
V/N
210 400 24 364 999
10 -128 -11 130 0
V N N V V
3.2 FYSIEKE BEDRIJFSINFRASTRUCT 3.3 BEDR LOKET EN BEDR REG 3.4 ECONOMISCHE PROMOTIE Totaal baten programma 3
142 15 2.745 2.902
163 15 2.745 2.923
677 13 2.828 3.518
514 -2 83 595
V N V V
Saldo programma 3
2.156
1.923
2.518
595
V
24
Structureel/ incidenteel (S/I)
Voordelig/ nadelig (V/N)
Bedrag (x €1.000)
I
V
10
Grondexploitaties (bedrijventerreinen) Dit betreft de uitgaven die zijn gedaan voor onder andere bouwen woonrijp maken van grondexploitatieprojecten. Deze kosten zijn overgeboekt naar de balans.
I
N
-69
Duurzaamheid Dit is de betaling aan Casade en Energie collectief Loon op Zand. Hier is een subsidie voor ontvangen (zie batenkant).
I
N
-75
Overige afwijkingen
I
V
16
I
N
-11
Salariskosten We hebben een voordeel op salariskosten door het later invullen van een vacature.
I
V
50
Relatiemanagement toeristische sector Er is minder uitgegeven van het budget voor relatiemanagement met de toeristische sector. De Vereniging Verblijfsaccommodaties Loon op Zand is inmiddels opgericht.
I
V
40
Overige afwijkingen Onder andere terugbetaling subsidie RBT, toeristisch informatiepunt en subsidies evenementen
I
V
40
Structureel/ incidenteel (S/I)
Voordelig/ nadelig (V/N)
Bedrag (x €1.000)
Grondexploitaties (bedrijventerreinen) Op een aantal grondexploitaties is de verliesvoorziening verlaagd als gevolg van het verwachte projectresultaat. Ook zit hier de overboeking naar balans in verwerkt
I
V
439
Duurzaamheid Er is een subsidie ontvangen, welke is doorbetaald aan Casade en Energie collectief Loon op Zand (Zie ook lastenkant).
I
V
75
I
N
-2
Toeristenbelasting De daling van het aantal overnachtingen als gevolg van corona was minder groot van we aanvankelijk hadden verwacht.
I
V
65
Overige afwijkingen
I
V
18
Toelichting lasten Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling Overige afwijkingen Taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Taakveld 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Overige afwijkingen Taakveld 3.4 Economische promotie
Toelichting baten Taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Taakveld 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Overige afwijkingen Taakveld 3.4 Economische promotie
25
Programma 4. Onderwijs Omschrijving van het programma Dit programma omvat activiteiten gericht op educatie binnen de gemeente Loon op Zand. De gemeente ondersteunt en schept hiervoor de voorwaarden.
Taakvelden Programma 4 bestaat uit de volgende taakvelden: 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Verbonden partijen Geen van de verbonden partijen zijn financieel gerelateerd aan programma 4.
Beleidsindicatoren Absoluut verzuim (per 1.000 leerlingen) Relatief verzuim (per 1.000 leerlingen) Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (% deelnemers aan het VO- en MBO onderwijs)
Peildatum
Loon op Zand
Nederland
2020 2020 2020
2,2 12 1,6%
2,7 26 1,7%
Wat wilden we bereiken? -
We dragen zorg voor voldoende, kwalitatief goede en goed gespreide huisvesting van scholen; Alle leerlingen in het onderwijs hebben gelijke (ontwikkelings)kansen; We verbeteren basisvaardigheden bij volwassenen.
Onderwijshuisvesting Wat zouden we doen? De verantwoordelijkheid voor de huisvesting van het onderwijs is een gedeelde verantwoordelijkheid van de gemeente en de schoolbesturen. Met de uitvoering van het project Frisse scholen maken we een inhaalslag met betrekking tot de kwaliteit van de huisvesting. Via het ontwikkelen van een Integraal Huisvestingsplan willen we de gezamenlijke verantwoordelijkheid structureel inkaderen. Inmiddels zijn we gestart met de bouw van de nieuwe school ‘De Berk’.
Wat hebben we gedaan? Stappen zijn gezet in het “fris” maken van de basisscholen in onze gemeente. Zo gingen Theresia en de Klimop samen op in de nieuwgebouwde school De Berk. Er vond groot onderhoud plaats in de Kinderboom, de Bussel en de Lage Weijkens. In deze school werd ook het aanwezige asbest verwijderd. Gezamenlijk met de schoolbesturen vroegen we de SUVIS-subsidie aan voor de diverse verbeteringsmaatregelen. De aangevraagde subsidie werd toegekend.
Doorgaande leerlijn Wat zouden we doen? We bieden voldoende en kwalitatief goede plekken met voorschoolse educatie en maken afspraken met de partners over de aansluiting van activiteiten en overdracht van (doelgroep)kinderen.
Wat hebben we gedaan? We maakten afspraken met de aanbieders van zowel het reguliere aanbod (via kinderopvang-organisaties) als het aanvullende aanbod (scholen, bibliotheek, maatschappelijk werk) over de overdracht en monitoring van (doelgroep)kinderen. We voldoen we aan de eisen.
Volwasseneducatie Wat zouden we doen? Mensen die laaggeletterd zijn hebben moeite met de basisvaardigheden: taal, rekenen en digitale vaardigheden. Het verbeteren van deze
Wat hebben we gedaan? Een nieuwe aanpak “Midden-Brabant maakt het duidelijk” kwam tot stand en werd ondertekend door
26
vaardigheden is noodzakelijk om mee te kunnen (blijven) doen in onze steeds complexer wordende maatschappij en om een goede plek te krijgen en behouden op de arbeidsmarkt. We creëren een plaats voor de doelgroep waar ze met vragen terecht kunnen en worden doorverwezen naar een passende aanpak. We creëren bewustzijn bij partijen, zodat laaggeletterdheid wordt herkend en erkend. De ontwikkeling van volwasseneneducatie wordt grotendeels gezamenlijk opgepakt door de gemeenten in Midden-Brabant. De gemeente Tilburg is centrumgemeente voor de regio MiddenBrabant en ontvangt de WEB-middelen vanuit het Rijk. Deze middelen worden in afstemming met de overige gemeenten ingezet voor de inkoop van trajecten die gericht zijn op het verbeteren van de basisvaardigheden.
alle partners in de regio. Door sluiting van locaties zijn trainingen opgeschort. Het Taalhuis is gestart in buurthuis Pannenhoef. Vanwege Corona werd kort na de start het buurthuis gesloten. Activiteiten en spreekuur zijn daardoor opgeschort.
Via het Regionaal Overleg Educatie Midden-Brabant (het ROEM) maakten de regiogemeenten samen met gemeente Tilburg afspraken over de inzet van de WEB-middelen.
Wat heeft het gekost? Taakveld 4.1 OPENBAAR BASISONDERWIJS 4.2 ONDERWIJSHUISVESTING 4.3 ONDERWIJSBEL EN LEERL ZKN Totaal lasten programma 4
Begroting Begroting na primitief wijziging 801 1.198 1.029 1.132 1.830 2.330
4.2 ONDERWIJSHUISVESTING 4.3 ONDERWIJSBEL EN LEERL ZKN Totaal baten programma 4 Saldo programma 4
Realisatie
Saldo
V/N
1.052 1.034 2.086
146 97 243
V V V V
56 319 375
283 342 625
262 287 549
-21 -55 -76
N N N
-1.455
-1.705
-1.537
167
V
Structureel/ incidenteel (S/I)
Voordelig/ nadelig (V/N)
Bedrag (x €1.000)
Blokkendoos De werkzaamheden aan de Blokkendoos vinden in 2022 plaats.