07-07-2022 Bijlage 2. Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand.pdf

Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

2 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie

Bijlagen

Aan de raad van gemeente Loon op Zand Anton Pieckplein 1 5171 CV Kaatsheuvel 14 juni 2022 Referentie: A00868/EK/ED Geachte leden van de raad, Met genoegen presenteren wij u ons eerste accountantsverslag van Gemeente Loon op Zand, welke betrekking heeft op de controle van de jaarrekening 2021. Onze controle is uitgevoerd conform onze opdrachtbevestiging van 23 juli 2021 met kenmerk A00868/EK/ED/hv. Dit verslag gaat in op de belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening van Gemeente Loon op Zand. De conceptversies van dit verslag hebben wij besproken met de ambtelijke organisatie, uw gemeentesecretaris en uw portefeuillehouder Financiën. Bovendien hebben wij dit accountantsverslag toegelicht aan het auditcomité. Ons accountantsverslag bestaat uit drie onderdelen. Allereerst rapporteren wij over de belangrijkste waarnemingen en overwegingen naar aanleiding van onze controle en uw jaarrekening, waaronder ons oordeel ten aanzien van de rechtmatigheidscontrole, de WNT-verantwoording en de SiSabijlage. In dit accountantsverslag geven wij ten ook onze visie over de kwaliteit van uw interne beheersing. Hierbij rapporteren wij over de opvolging van onze aanbevelingen uit eerdere rapportages. Bovendien rapporteren wij over de uitkomsten van onze IT-audit.

14/06/2022

Als laatste brengen wij de belangrijkste ontwikkelingen voor uw organisatie in kaart.

Wij danken u voor het vertrouwen dat u het afgelopen jaar in ons als uw externe accountant heeft gesteld. Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik maken om u en uw medewerkers te bedanken voor de medewerking die we ervaren hebben tijdens onze werkzaamheden. Mocht u in de tussentijd nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen.

Hoogachtend, Q-Concepts Accountancy B.V. Ondertekenaar1

drs. E.E.T.M. Kalnenek RA

3 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie

Bijlagen

Onze belangrijkste boodschappen 1. Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt De jaarrekeningcontrole is afgerond. Op basis van de verkregen controleinformatie hebben wij een goedkeurende controleverklaring verstrekt bij de jaarrekening 2021 ten aanzien van de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid. 2. De schattingen in de jaarrekening zijn aanvaardbaar 3. De risico’s binnen de grondexploitaties nemen af Voor een overzicht van de belangrijkste mutaties binnen de grondexploitaties wordt verwezen naar pagina 9 van dit accountantsverslag. De risico’s binnen de grondexploitaties nemen langzaam af. Gezien het belang van deze risico’s blijven we hier wel aandacht voor vragen. 4. De belangrijkste controleverschillen zijn gecorrigeerd in de jaarrekening 5. Begrotingsrechtmatigheid is toereikend toegelicht in de jaarrekening. De analyse begrotingsrechtmatigheid in de jaarrekening dient hierbij wel samen gezien te worden met de toelichtingen in de programmaverantwoording. We hebben geen begrotingsonrechtmatigheden geconstateerd.

6. Naar aanleiding van de controle van de Europese aanbestedingen hebben wij enkele onrechtmatigheden geconstateerd. U heeft in 2021 actie ondernomen om onrechtmatigheden te beperken. 7. De financiële positie van Gemeente Loon op Zand is licht verbeterd Uit een analyse van de financiële positie van de gemeente blijkt dat de genormaliseerde financiële positie is verbeterd ten opzichte van voorgaand jaar. Uit de hoogte van sommige kengetallen blijkt nog wel de kwetsbaarheid van de financiële positie. Gemeente Loon op Zand dient steeds aandacht te houden voor de van toepassing zijnde risico’s. Wij merken op dat de

14/06/2022

toelichting in de jaarrekening rondom de kengetallen nog summier is. 8. Geen bevindingen ten aanzien van de WNT-verantwoording en de SiSabijlage in de jaarrekening. 9. Rapportages in voorgaande jaren hebben geleid tot concrete acties In voorgaande rapportages (managementletter en accountantsverslag) hebben wij en uw vorige accountant bevindingen en aanbevelingen aan u gerapporteerd. We constateren dat van de 14 openstaande aanbevelingen er 5 zijn opgevolgd ten tijde van de jaareindecontrole. Met de overige 9 bent u gestart met de opvolging ervan. 10. De IT-audit leidt niet tot bevindingen met een verhoogd risico Wij hebben onze IT-audit afgerond. Er zijn geen bevindingen met een verhoogd risico te rapporteren. De continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking binnen Gemeente Loon op Zand is gewaarborgd. We vragen aandacht voor het formaliseren van de processen wijzigings- en gebruikersbeheer en de vastlegging van rechten in systemen. 11. De gemeente beschikt niet over een interne frauderisicoanalyse Op basis van onze frauderisicobeoordeling hebben wij specifieke controlewerkzaamheden uitgevoerd. Hieruit volgen geen bijzonderheden.

4 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel Jaarverslag

Ons oordeel bij uw jaarstukken 2021 De reikwijdte van onze controle is ongewijzigd ten opzichte van onze managementletter 2021. De controle van de jaarrekening 2021 van gemeente Loon op Zand is afgerond.

Dit concluderen we aangezien onze controlebevindingen de bij de jaarrekeningcontrole gehanteerde materialiteit niet overschrijden. Voor een overzicht in een oogopslag verwijzen wij naar onderstaande grafieken. Voor een nadere toelichting op de bevindingen wordt verwezen naar de volgende pagina.

Op basis van de verkregen controle-informatie hebben wij een goedkeurende controleverklaring verstrekt bij de jaarrekening 2021 ten aanzien van de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid.

Wij hebben de controleverklaring gedateerd op 13 juni 2022.

Getrouwheid

Rechtmatigheid

Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing

Oordeel:

Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

2.500 2.000 1.500 1.000 500 -

goedkeurend 1.908

636 -

-

Fouten Tolerantie

Onzekerheden Bevindingen

x € 1.000

14/06/2022

Oordeel: 2.500 2.000 1.500 1.000 500 -

goedkeurend 1.908

636 135

-

Fouten

Tolerantie

Onzekerheden

Bevindingen

x € 1.000

5 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen

Reikwijdte van onze controle Reikwijdte van onze controle

Oordeel bij de jaarrekening

De reikwijdte van de controle zo ontworpen controle. dat er voldoende wordt betrekking tot uw jaarrekening, ondersteuning van eenis kwalitatieve In het controle-informatie auditplan hebben wij verkregen afsprakenmet met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij ter ondersteuning van een kwalitatieve controle. In de managementletter hebben wij onze reikwijdte en controleaanpak reeds toegelicht. bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting De definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in de managementletter. Onderstaand hebben wij nogmaals de samenvatting van opgenomen. de reikwijdte van onze controle opgenomen.

De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter

Oordeel

.

Jaarverslag Jaarstukken gemeente Loon op Zand

Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie

Jaarverslag

Jaarrekening

Bijlagen Programmaverantwoording

Paragrafen

Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij, op basis van onze kennis over de jaarrekening, vast dat deze in overeenstemming zijn met de jaarrekening

14/06/2022

Balans + toelichting

Overzicht van baten en lasten + toelichting

WNT-bijlage

SiSa-bijlage

Bijlage taakvelden

Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.

6 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Resultaten bedrijfsvoering

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Onze bevindingen bij de jaarrekening Onderstaand hebben wij onze detailbevindingen op de aspecten rechtmatigheid en getrouwheid opgenomen boven de rapporteringstolerantie van € 63.500. Voor een toelichting wordt verwezen naar de link in onderstaande tabellen.

Oordeel Jaarverslag Jaarrekening

fouten (x €1.000)

onzekerheden (x €1.000)

fouten (x €1.000)

onzekerheden (x €1.000)

1.

0

0

1. Onrechtmatige aanbestedingen

135

0

2.

0

0

2.

0

0

Totaal

0

0

Totaal

135

0

Goedkeuringstolerantie

636

1.908

Goedkeuringstolerantie

636

1.908

WNT SiSa

Rechtmatigheid

Getrouwheid

Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

14/06/2022

7 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

14/06/2022

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Resultaten bedrijfsvoering

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Onzekerheden binnen het Sociaal Domein worden gecompenseerd door voldoende eigen werkzaamheden U heeft over 2021 aandacht besteed aan de verantwoording van de bestedingen in het kader van het Sociaal Domein. De door u verrichte werkzaamheden in dit kader leiden ertoe dat wij geen fouten of onzekerheden rapporteren ten aanzien van de verantwoorde bestedingen binnen het Sociaal Domein Hieronder hebben wij een opsomming van de werkzaamheden opgenomen en onze conclusies daarbij. Geen fouten en onzekerheden geconstateerd ten aanzien van de WMO De controlemix ten aanzien van de WMO-bestedingen bestonden uit procesgerichte en gegevensgerichte werkzaamheden, te weten: • Interne controlewerkzaamheden op clientdossiers ter bepaling van het recht op zorg, de juistheid van de kosten alsmede het aspect feitelijke levering van zorg; • Aansluiting verantwoorde WMO-bestedingen in financiële administratie (Key2Financien) met de subadministratie; • Aansluiting Key2Financien met productieverantwoordingen / controleverklaringen van individuele WMO zorgaanbieders Begeleiding en Hulp bij het Huishouden. Deze werkzaamheden leveren ten aanzien van de categorie Begeleiding een onzekerheid op van afgerond € 68.000. Dit betreffen bestedingen bij zorgaanbieders waar geen controleverklaring bij de productieverantwoording was bijgevoegd.

Dit betroffen allen aanbieders met een ‘productie’ lager dan € 125.000, waarvoor geen controleverklaring bij de productieverantwoording vereist is. Deze onzekerheid nemen wij niet mee in onze foutenevaluatie, aangezien gemeente Loon op Zand voldoende aanvullende werkzaamheden heeft verricht teneinde de feitelijke levering van zorg vast te stellen, een en ander conform de voor dit doel opgestelde notitie van de SDO.

Geen onrechtmatigheden met betrekking tot Jeugd-bestedingen Gemeenschappelijke Regeling Regio Hart van Brabant (‘Hart van Brabant’) is verantwoordelijk voor de uitvoering van de bovenlokale jeugdhulptaken in de regio. Aan Hart van Brabant zijn de bevoegdheden overgedragen tot regeling, bestuur en beheer van de uitvoering van deze taken. De bestuurscommissie van Hart van Brabant heeft de gedelegeerde bevoegdheid de regionale jeugdhulptaken bestuurlijk aan te sturen en daar inhoudelijke besluiten over te nemen. Dit impliceert dat Hart van Brabant de regionale jeugdhulptaken onder delegatie uitvoert. Hiermee ligt het risico op eventuele onrechtmatigheden in de verantwoording bij Hart van Brabant zelf en leidt dit niet tot onrechtmatigheden ten aanzien van de gemeentelijke jaarrekening. Geen fouten en onzekerheden meer ten aanzien van de verantwoorde PGB lasten Wij hebben kennis genomen van de verantwoordingen van de SVB inzake de zogenaamde “Trekkingsrechten PGB” (WMO en Jeugdwet). Hierin doet de SVB een uitspraak over de bevindingen van de auditdienst van de SVB ten aanzien van de fouten in de verrichte controles rondom de PGB’s. Door de SVB zijn slechts beperkte fouten geconstateerd.

Net als in 2020 gebleken dat gemeenten en hun accountants kunnen steunen op deze verantwoordingen van de SVB, mits de gemeente zelf ook specifieke werkzaamheden verricht om de feitelijke levering van zorg vast te stellen. In 2021 heeft gemeente Loon op Zand additionele werkzaamheden verricht ten aanzien van de prestatielevering, een en ander overeenkomstig de hiervoor opgestelde notitie van de Commissie BADO. Hierdoor concluderen we ook voor 2021 dat de PGB-lasten niet als onzeker behoeven te worden aangemerkt.

8 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Resultaten bedrijfsvoering

Fysiek domein

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Schattingen sociaal domein zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening dient het college belangrijke schattingen aangaande de verslaggeving toe te passen en toe te lichten. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2021 beoordeeld en hebben geconcludeerd dat deze zijn gebaseerd op consistente toepassing van uitgangspunten en aannames. De onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering ten aanzien van de schattingen binnen het Sociaal domein, waarbij de aanvaardbare bandbreedte, gebaseerd op materialiteitsoverwegingen er als volgt uit ziet:

WNT Schattingspost

SiSa

Oordeel

Toelichting



De nog te betalen kosten zijn bepaald op basis van de opgaven van de zorgverleners, de GR Regio Hart van Brabant en de afloop van de balanspositie. Het verschil tussen deze opgaven en de reeds in de administratie verantwoorde lasten zijn als kortlopende schuld dan wel vordering verantwoord op de balans.

Interne beheersing Fraude(risico)

controleverschil

optimistisch

evenwichtig

14/06/2022

voorzichtig

Bijlagen

controleverschil

Ontwikkelingen voor uw organisatie

Nog te betalen zorgkosten

9 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Financiële positie

Begrotingsrechtmatigheid

Resultaten bedrijfsvoering

De grondexploitaties vertonen een stabiele ontwikkeling – risico’s nemen af Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

De grafiek hiernaast toont de ontwikkeling binnen de grondexploitaties. De totale boekwaarde (rekening houdende met de verliesvoorziening) daalt per saldo ten opzichte van 2020. In dit saldo zijn tevens de ruilgronden verantwoord.

WNT

In totaal is er voor € 1.484.000 aan kosten geactiveerd binnen de grondexploitaties. Deze zien met name toe op het project Westwaard. Van de totale grondverkopen in 2021 ad € 2.723.000 heeft het merendeel (€ 2.318.000) betrekking op het project Kets West II 1e fase.

SiSa

Voor de verwachte negatieve resultaten binnen de projecten 2e fase De Els (€

Interne beheersing

501.000), Kets West II fase 1 (€ 768.000) en De Hooivork II (€ 88.000) is overeenkomstig het BBV een verliesvoorziening gevormd. De verliezen zijn lager dan in 2020 verwacht. Dit verklaart waarom de totale verliesvoorziening is gedaald ten opzichte van ultimo 2020. Deze voorziening is in mindering gebracht op de boekwaarde van de grondexploitaties.

Jaarverslag Jaarrekening

Tabel: financiële kerncijfers grondexploitaties 2021 vs. 2020

Bedragen x EUR 1.000

2.000

1.836

1.781

1.500

1.357 1.186

Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

1.000

407

500

-

De overige projecten Molenwijck fase 3 en 4 en Westwaard hebben een positieve resultaatverwachting. Eerstgenoemde is in 2021 afgesloten. Het positieve resultaat ad € 18.000 is in 2021 genomen. In het grondexploitatieproject Westwaard is over het jaar 2021 een tussentijdse winst genomen van € 66.000.

-500 -475

-1.000

Naar aanleiding van onze controlewerkzaamheden concluderen wij dat de grondexploitaties juist zijn gewaardeerd in de jaarrekening 2021.

-1.044 -1.500 2021

14/06/2022

1.121

2020

10 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

14/06/2022

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Risico’s binnen het grondbedrijf zijn specifiek bepaald Gemeente Loon op Zand inventariseert en kwantificeert periodiek de risico’s binnen haar grondexploitaties. Dit geschiedt op basis van de kans dat een risico zich voordoet maal de verwachte impact ervan. De algemene reserve wordt in lijn gebracht met de gekwantificeerde risico’s. De totale risico’s over alle exploitaties per 31-12-2021 worden becijferd op € 1.186.000, wat een daling betekent ten opzichte van 31-12-2020 (€ 1.836.000). We merken op dat Gemeente Loon op Zand geen specifieke reserve grondexploitaties heeft opgenomen in haar jaarstukken. Desondanks achten wij verwerking en toelichting in de jaarrekening toereikend. Wij achten de geïdentificeerde risico’s als volledig.

Resultaten bedrijfsvoering

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

11 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Jaarrekening

Toelichting

Gehanteerde rekenrente



Het college rekent binnen de grondexploitaties met een rekenrente van 2,28%. Hierbij is rekening gehouden met de voorhanden zijnde inflatiecijfers.

Kostenstijging



De gehanteerde kostenstijging is geraamd op 4%. Hierbij is aansluiting gezocht bij de ‘’Outlook grondexploitaties 2022’’ van Metafoor. Wij achten deze inschatting evenwichtig.

Opbrengststijging



Ontwikkelingen voor uw organisatie

Gehanteerde programmering

Bijlagen

Verkoopprijzen

Ook de opbrengstenstijging voor zowel woningbouw als bedrijventerreinen (beiden 2%) zijn getoetst aan ‘’Outlook grondexploitaties 2022’’ van Metafoor.



De programmering van de grondexploitaties is gebaseerd op actuele marktomstandigheden, interne en externe adviezen, onderzoeken en politieke uitgangspunten ten aanzien van woningbouw en werkgelegenheid. Wij achten de op marktinformatie gebaseerde inschatting voor de programmering evenwichtig op basis van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.



De prijzen zoals ingerekend in de grondexploitaties zijn veelal gebaseerd op marktinformatie of taxaties. Wij achten voor 2021 de gehanteerde prijsstelling, zoals opgenomen in de door ons gecontroleerde projecten, voldoende onderbouwd.

controleverschil

optimistisch

evenwichtig

voorzichtig

controleverschil

14/06/2022

Financiële positie

Oordeel

WNT

Fraude(risico)

Begrotingsrechtmatigheid

De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op, waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. In onderstaande tabel zijn onze bevindingen weergegeven. Schattingspost

Interne beheersing

Resultaten bedrijfsvoering

Schattingen fysiek domein zijn evenwichtig

Jaarverslag

SiSa

Fysiek domein

12 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Rechtmatigheid

Financiële positie

De jaarrekening voldoet aan het BBV – beperkte controleverschillen zijn allen gecorrigeerd Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld. Wij zijn van mening dat de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die het college heeft gehanteerd bij het opstellen van de jaarrekening 2021 aanvaardbaar zijn en de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria geschikt.

Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie

Bij onze controle hebben wij een beperkt aantal bevindingen geconstateerd. Het beperkte aantal bevindingen is naar onze mening een indicatie dat de financiële administratie en het afsluitingsproces op een goede wijze zijn ingericht en uitgevoerd.

Bijlagen

Alle controleverschillen zijn in de jaarrekening gecorrigeerd. Dit houdt in dat er geen materiële ongecorrigeerde controleverschillen zijn.

14/06/2022

Resultaten bedrijfsvoering

De belangrijkste gecorrigeerde controleverschillen betreffen: • Een tweetal winstnemingen binnen de grondexploitaties ter hoogte van € 84.000 in totaal; • Herrubricering in de balans van vorderingen met een creditsaldo ter hoogte van € 577.000; • Enkele correcties binnen de WNT-verantwoording; • Enkele correcties binnen de SiSa-bijlage.

13 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Resultaten bedrijfsvoering

Fysiek domein

Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2021 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering. Schattingspost

Oordeel

Toelichting

Waardering financiële vaste activa

We hebben de waardering van uw financiële vaste activa in detail gecontroleerd. Wij concluderen dat de inschattingen van het college ten aanzien van de kapitaalverstrekking en (gerelateerde) leningen evenwichtig tot stand zijn gekomen. Er zijn geen indicaties voor bijzondere waardeveminderingen.



WNT

Waardering (im)materiële vaste activa



Aan de wijze van afschrijven op materiële vaste activa ligt de financiële verordening van de gemeente ten grondslag. De gehanteerde afschrijvingspercentages blijken uit de grondslagen van de jaarrekening. De gehanteerde afschrijvingspercentages zijn afgestemd op de economische levensduur van de (im)materiële vaste activa en daarmee aanvaardbaar. Wij hebben vastgesteld dat de gehanteerde uitgangspunten evenwichtig zijn. Er zijn geen indicaties voor bijzondere waardeveminderingen.

Waardering debiteuren



Debiteuren zijn juist gewaardeerd in de jaarrekening. De omvang van de voorzieningen voor oninbaar geachte debiteuren is op consistente wijze bepaald.



Gemeente Loon op Zand beheert de pensioenen van haar (voormalige) wethouders in eigen beheer. Ter dekking van dit risico is een voorziening voor wethouderpensioenen (APPA) opgenomen. De gehanteerde parameters voor de berekening van deze voorziening sluiten aan bij recente actuariële uitgangspunten. Derhalve achten wij deze parameters evenwichtig.

SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Juistheid en volledigheid pensioenvoorzieningen wethouders

controleverschil

optimistisch

evenwichtig

voorzichtig

controleverschil

14/06/2022

Financiële positie

Schattingen domein bedrijfsvoering zijn evenwichtig

Jaarverslag Jaarrekening

Rechtmatigheid

14 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Resultaten bedrijfsvoering

Rechtmatigheid

Financiële positie

Baten, lasten en balansmutaties zijn rechtmatig verantwoord in de jaarrekening Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa

Begrotingsrechtmatigheid Een onderdeel van onze rechtmatigheidscontrole betreft de naleving van het budgetrecht van de raad. Overschrijdingen zijn in sommige gevallen onrechtmatig. Op basis van de Financiële verordening informeert het college de raad als ze verwacht dat de lasten van een programma of een prioriteit de geautoriseerde lasten dreigen te overschrijden, de investeringsuitgaven van een investeringskrediet het geautoriseerde investeringskrediet dreigen te overschrijden, of de baten van een programma of een prioriteit de geautoriseerde baten dreigen te onderschrijden.

Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Wij hebben geconstateerd dat er in de jaarrekening een overzicht is opgenomen van de budgetoverschrijdingen per programma, inclusief conclusievorming ten aanzien van de rechtmatigheid van de overschrijdingen. Wij kunnen ons vinden in de conclusievorming door het college. De analyse van de overschrijdingen is op zichzelf beperkt toegelicht in de jaarrekening. De analyse dient samen gezien te worden met de toelichting in de programmaverantwoording. In dit kader merken we tevens op dat Gemeente Loon op Zand geen ‘spelregels’ in haar Financiële verordening heeft opgenomen over het rapporteren omtrent begrotingsoverschrijdingen. Dit is wel het geval met betrekking tot overschrijdingen in de tussenrapportages, waarin afwijkingen groter dan € 25.000 dienen te worden toegelicht. Voor de volgende programma’s is sprake van een begrotingsoverschrijding: 0. Bestuur en ondersteuning (€ 905.000), 6. Sociaal Domein (€ 148.000), 7. Volksgezondheid en milieu (€ 264.000) en 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (€ 1.420.000).

14/06/2022

In geen enkel geval blijkt sprake van een overschrijding die leidt tot een onrechtmatigheid, aangezien ze allen worden gecompenseerd door baten binnen hetzelfde programma. Enkele onrechtmatigheden geconstateerd ten aanzien van de controle van de Europese aanbestedingen Naar aanleiding van de controle van de Europese aanbestedingen. hebben wij geconstateerd dat wederom sprake is van aanbestedingsonrechtmatigheden. Enkele fouten (ten aanzien van inhuur personeel) lopen door uit 2020. Daarnaast volgt uit de controle dat onterecht geen aanbesteding heeft plaatsgevonden bij onderhoudswerkzaamheden. De totale rechtmatigheidsfout bedraagt € 135.000. Deze hebben wij opgenomen op onze lijst met controleverschillen. Verder heeft uw VIC-medewerker geconstateerd dat mogelijk enkele leveranciers inzake inhuur van personeel in 2022 de aanbestedingsgrenzen overschrijden. Ten aanzien van deze leveranciers heeft Loon op Zand geen Europese aanbestedingen uitgeschreven. Wij adviseren u om hier op korte termijn actie op te ondernemen om aanbestedingsonrechtmatigheden in de toekomst te voorkomen. Wij merken op dat u in 2021 hieromtrent wel al stappen gezet heeft (o.a. invoering van het inhuurloket). Op dit vlak lijkt o.i. wel een gedragsverandering noodzakelijk.

Wij hebben begrepen dat u de risicodossiers in beeld heeft en passende acties zult ondernemen om mogelijke onrechtmatigheden te voorkomen. We hebben geen werkzaamheden verricht ten aanzien van het voldoen aan het eigen inkoop- en aanbestedingsbeleid.

15 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Resultaten bedrijfsvoering

Fysiek domein

Rechtmatigheid

Financiële positie

De financiële positie is licht verbeterd – de toelichting in de jaarrekening is summier Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

14/06/2022

In de grafiek op de volgende pagina is een overzicht opgenomen van de kengetallen die verplicht in de jaarrekening van Loon op Zand moeten worden opgenomen. Uit het overzicht blijkt dat de financiële positie van Loon op Zand over de hele breedte is verbeterd, maar dat deze op punten nog kwetsbaar is.

•

De ratio’s hebben wij afgezet tegen de ratio’s over 2020, maar ook tegen de cijfers van gemeenten met een vergelijkbaar aantal inwoners en de provincie Noord-Brabant (situatie 2020). Onze belangrijkste observaties ten aanzien van de ratio’s zijn: • De netto schuldquote stijgt iets. Belangrijke reden hiervoor is de afname van de kortlopende vorderingen in de jaarrekening. De netto schuldquote van Loon op Zand ligt lager dan het gemiddelde in Noord-Brabant en in vergelijking met gemeenten met een vergelijkbare omvang. • De solvabiliteit stijgt net als in 2020. De solvabiliteit toont aan dat Loon op Zand voldoende eigen vermogen heeft om aan haar Financiële verplichtingen te voldoen. De stijging wordt met name veroorzaakt door het positieve resultaat in 2021. In vergelijking met de andere gemeenten in Nederland en de gemeenten in de provincie Noord-Brabant ligt de solvabiliteit nog wel lager. • Het relatieve belang van de grondexploitaties in de totale exploitatie van de gemeente is gedaald, zoals ook af te leiden is uit de jaarrekening. In vergelijking met andere gemeenten van vergelijkbare omvang en in Noord-Brabant is dit percentage ook zeer laag. Ook dit is weer positief, aangezien verondersteld wordt dat grondexploitaties extra risico’s voor de gemeente meebrengen.

•

De belastingcapaciteit is net als in 2020 hoog te noemen. Het ligt ook hoger dan het gemiddelde in Nederland bij gemeenten met een vergelijkbare omvang en de provincie. Een percentage meer dan 100% geeft aan dat er geen mogelijkheid is eventuele (structurele) tekorten in de begroting te dekken met hogere belastingtarieven. De belastingcapaciteit daalt wel iets. De omvang van de structurele exploitatieruimte is goed te noemen, ook in vergelijking met gemeenten van vergelijkbare omvang en gemeenten in Noord-Brabant. Een positieve structurele exploitatieruimte houdt in dat de structurele lasten kunnen worden gedekt door structurele baten. De structurele exploitatieruimte is ook verbeterd ten opzichte van 2020.

De kengetallen zijn juist berekend en juist verantwoord in de jaarrekening. We merken wel op dat de toelichting summier is. Niet alle kengetallen worden tekstueel toegelicht en een analyse over de samenhang van de kengetallen ontbreekt. Wij bevelen aan om de toelichting in de jaarrekening 2022 uit te breiden.

16 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Resultaten bedrijfsvoering

Rechtmatigheid

Financiële positie

OVERZICHT KENGETALLEN Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

140,0%

120,0%

Jaarverslag 100,0%

Jaarrekening

WNT

80,0%

SiSa Interne beheersing

60,0%

Loon op Zand 2021 Loon op Zand 2020

Fraude(risico) 40,0%

Ontwikkelingen voor uw organisatie

20,0%

Bijlagen

0,0%

Gemeenten 20.000-50.000 inwoners Provincie Noord-Brabant 2020

Netto schuldquote Loon op Zand 2021 Loon op Zand 2020 Gemeenten 20.000-50.000 inwoners Provincie Noord-Brabant 2020

14/06/2022

41,0% 38,3% 47,7% 43,7%

Netto schuldquote gecorrigeerd 29,9% 27,5% 42,0% 40,0%

Solvabiliteit 29,4% 25,2% 35,5% 36,9%

Grondexploita Belastingcapa ties citeit 0,6% 2,0% 9,8% 12,4%

118,3% 121,0% 104,7% 100,1%

Structurele exploitatierui mte 7,2% 6,0% 1,9% 3,2%

17 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening

De bezoldiging van uw topfunctionarissen (WNT) is juist en volledig verantwoord Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd. Uit onze controle blijken geen bevindingen. Op grond van de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen als topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de WNT-verantwoording in uw jaarstukken.

Oordeel

Jaarverslag

Bijlage Wet Normering Topinkomens (WNT)

Jaarrekening

WNT SiSa

Aantal topfunctionarissen

U heeft vier topfunctionarissen verantwoord in de jaarrekening 2021. (in 2020 waren dit er drie). De reden hiervoor is dat in 2021 een nieuwe gemeentesecretaris heeft aangesteld.

Aard dienstverband

Drie topfunctionarissen zijn in loondienst. Het contract van uw voormalige gemeentesecretaris a.i. is in 2021 afgelopen.

Betaling ontslagvergoeding

U heeft in 2021 geen ontslagvergoedingen uitgekeerd.

Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

14/06/2022

Controleverklaring gemeente Loon op Zand bevat paragraaf inzake overige aangelegenheden anticumulatiebepaling WNT Met ingang van 2018 geldt een nieuwe WNT-regel voor de samenloop van topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. Deze anticumulatiebepaling regelt dat de som van de bezoldigingen van iemand die uitvoerende topfuncties uitoefent bij meerdere rechtspersonen of instellingen, niet hoger mag zijn dan het van toepassing zijnde bezoldigingsmaximum. In overeenstemming met de Regeling Controleprotocol WNT 2021 hebben wij geen controle uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatiebepaling. Dit hebben wij in onze controleverklaring bij uw jaarrekening in een paragraaf inzake overige aangelegenheden tot uitdrukking gebracht.

Wilt u meer weten over https://www.topinkomens.n

de

WNT?

Kijkt

u

dan

op:

18 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

14/06/2022

Geen bevindingen in de Sisa-bijlage Geen bevindingen in de SiSa-bijlage Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2021.

Rapportering over Misbruik en Oneigenlijk gebruik (M&O) De Nota Verwachtingen Accountantscontrole SiSa 2021 schrijft voor dat de accountant de opzet, bestaan en werking van het beleid tegen misbruik en oneigenlijk gebruik van de Tozo van een gemeente toetst en hierover rapporteert in het verslag van bevindingen over 2021.

Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van de Nota verwachtingen accountantscontrole zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de reguliere jaarrekening.

Ten aanzien hiervan merken wij op dat Gemeente Loon op Zand de uitvoering en verantwoording van de Tozo-regeling heeft uitbesteed aan Gemeenschappelijke Regeling Baanbrekers. Uit inlichten van de controlerend accountant van Baanbrekers hebben wij vastgesteld dat er sprake is van een M&O-beleid, waaronder een plan van aanpak met betrekking tot de opvolging van signalen vanuit het Inlichtingenbureau.

De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • € 12.500 indien de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan € 125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan € 1.000.000; • € 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan € 1.000.000. De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. In de tabel op de volgende pagina hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen.

19 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

14/06/2022

Reikwijdte onze controle Toelichting opvan SiSa-bijlage 2021 (1) De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter Naam specifieke uitkering Totalecontrole-informatie fout of Totale omvang Toelichting onzekerheid van de foutmet of deu gemaakt fout/onzekerheid ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wij afspraken over de reikwijdte van de controle. Wij perisspecifieke bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk aan die in hetonzekerheid auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting uitkering (in *€ 1.000) opgenomen. JenV . A12B – Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

FIN B2 - Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

BZK C32 – Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

BZK C43 – Regeling reductie energiegebruik woningen

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

BZK C62 – Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en gedupeerden door de toeslagenaffaire.

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

OCW D8 – Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

OCW D14 – Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

IenW E20 – Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

EZK F9 – Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

SZW G2 – Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2021

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

SZW G2A – Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2020

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

20 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening

Reikwijdte onze controle Toelichting opvan SiSa-bijlage 2021 (2) De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter Naam specifieke uitkering Totalecontrole-informatie fout of Totale omvang Toelichting onzekerheid van de foutmet of deu gemaakt fout/onzekerheid ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wij afspraken over de reikwijdte van de controle. Wij perisspecifieke bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk aan die in hetonzekerheid auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting uitkering (in *€ 1.000) opgenomen. SZW . G3 – Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeentedeel 2021

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

SZW G3A – Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_totaal 2020

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

WNT

SZW G4 - Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2021

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

SiSa

SZW G4A - Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_totalen 2020

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

Interne beheersing

SZW G12 – Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

VWS H4 - Regeling specifieke uitkering stimulering sport

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

VWS H8 – Regeling Sportakkoord 2020-2022

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

VWS H12 – Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

14/06/2022

21 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing

Bevindingen en aanbevelingen uit onze managementletter hebben geleid tot concrete acties Status bevindingen en aanbevelingen voorgaand jaar In voorgaande rapportages (managementletter en accountantsverslag) hebben wij en uw vorige accountant bevindingen en aanbevelingen aan u gerapporteerd. Na het uitbrengen van de managementletter heeft u de bevindingen en aanbevelingen gedeeld met het college en zijn verbeteracties ingezet ter opvolging. Deze zijn voor aanvang van onze pre-final opnieuw geëvalueerd. De uitkomsten zijn door u verwerkt in een collegeadvies. Hierdoor houdt u als organisatie grip op de aanbevelingen van de accountant, en de tijdige opvolging ervan. We constateren dat van de 14 openstaande aanbevelingen er 5 zijn opgevolgd ten tijde van de jaareindecontrole. Met de overige 9 bent u gestart met de opvolging ervan. Wij verwijzen naar bijlage ‘Status bevindingen / aanbevelingen rapportages voorgaande jaren’ voor de gedetailleerde status van de openstaande bevindingen en aanbevelingen.

Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

14/06/2022

Wij hebben de status in kaart gebracht met behulp van de controlememoranda per proces van de VIC, de bespreking hiervan met uw adviseur AO/IC en de uitgevoerde werkzaamheden tijdens de interim-controle en eindejaarscontrole 2021.

IT audit Artikel 2:393, lid 4 BW vereist dat we een reflectie geven op de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking voor zover deze relevant is voor de jaarrekeningcontrole. Bij onze IT-audit controleren wij de betrouwbaarheid en continuïteit van de kritische applicaties (Key2Financien) voor de jaarrekeningcontrole inclusief de relevante IT infrastructuur en databases. Hierbij richten wij ons op de opzet en het bestaan van de algemene IT beheersmaatregelen. Op de volgende pagina’s hebben wij een overzicht opgenomen van onze bevindingen naar aanleiding van de IT-audit van 2021.

22 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen

Bevindingen en aanbevelingen uit onze managementletter hebben geleid tot concrete acties IT audit - bevindingen

Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

14/06/2022

Aspect

Bevinding

Aspect

Bevinding

Formaliseren processen wijzigingsen gebruikersbeheer

Bevinding Voor het uitvoeren van wijzigingsbeheer (installatie updates) en gebruikersbeheer (beheer gebruikersaccounts) voor Key2Financiën wordt een standaard proces gevolgd, echter zijn er geen formele procedures van toepassing waaruit blijkt hoe de processen zijn vormgegeven.

Vastlegging van rechten in systeem en periodieke reviews

Bevinding Voor het toekennen van rechten in Key2Financiën hebben wij geen onderbouwende controleinformatie verkregen waaruit blijkt hoe bepaald wordt welke rechten benodigd zijn dan wel dat goedkeuring plaatsvindt van toe te kennen rechten bij nieuwe medewerkers of functiewijzigingen. Daarnaast hebben wij niet kunnen vaststellen of periodieke reviews van gebruikers worden uitgevoerd en in hoeverre beoordeling van rechten hiervan onderdeel is.

Aanbeveling Wij raden aan om procedures op te stellen en formeel vast te stellen, waaruit de activiteiten, taken en verantwoordelijkheden blijken met betrekking tot het wijzigingsen gebruikersbeheer van Key2Financiën.

Aanbeveling Wij adviseren om te registreren hoe wordt gewaarborgd dat de toekenning van rechten in lijn ligt met de functietaken van betreffende medewerkers en hierbij goedkeuring van een bevoegde medewerker in te richten. Daarnaast adviseren wij om periodieke reviews van gebruikersaccounts (zijn accounts van medewerkers uit dienst tijdig verwijderd) en gebruikersrechten (liggen gebruikersrechten in lijn met functietaken) in te richten.

23 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Bent u gereed om adequaat om te gaan met cybersecurity risico’s? Algemeen De wereld digitaliseert in een hoog tempo en mede door Corona wordt er steeds meer via digitale wegen (samen) gewerkt. Dit biedt vele kansen, maar brengt ook risico’s met zich mee. Ook uw organisatie zal in toenemende mate steeds meer digitaliseren en daarmee een grotere afhankelijkheid krijgen van systemen en data bij de uitvoering van operationele processen en in de toenemende samenwerking met ketenpartners.

Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie

De alertheid voor verschillende vormen van cybercrime blijft daarmee onverminderd van hoog belang. De vraag of een organisatie wordt geraakt door cybercrime, verandert naar wanneer en werpt de vraag op hoe snel en adequaat hierop kan worden gereageerd? Het is een kwestie van tijd voordat een organisatie te maken krijgt met cybercrime. De voorbeelden uit de praktijk zijn bijna dagelijks in het nieuws en kennen we allemaal. Staat cyber resilience bij u al op de agenda? Cyber resilience (cyberweerbaarheid) hoort daarom bij elke organisatie hoog op de agenda te staan. Het moet onderdeel zijn van de strategie en het risicobeleid. Cybercrime brengt namelijk niet alleen steeds grotere financiëleen continuïteitsrisico’s met zich mee, maar kan ook direct ernstige schade berokkenen indien gevoelige gegevens worden gelekt.

Bijlagen Het begint met bewustwording, echter het treffen van (technische) maatregelen, adequate monitoring en een snelle, geoefende respons zijn essentiële activiteiten om snel te kunnen herstellen van een aanval. Acties en maatregelen zijn dus zeer divers.

14/06/2022

We geven u graag enkele voorbeelden ter overweging mee om rekening te houden bij de invulling van uw afwegingen en maatregelen: • Laat u uw IT-infrastructuur ieder jaar pentesten op kwetsbaarheden met betrekking tot uw belangrijkste of meest gevoelige gegevens? • Is geo-blocking in de firewall geconfigureerd om uw netwerk te beschermen tegen aanvallen uit risicovolle landen? • Scoort uw mailbeveiliging een voldoende op internet.nl om het risico op phishing te verkleinen? • Oefent uw organisatie periodiek om ingespeeld te zijn op het reageren en oplossen van een cyberincident? Beschermen is dus belangrijk, echter incasseren, reageren en oefenen zijn net zo belangrijk. Vergroot daarom continu uw digitale weerbaarheid, dit kan ook door regelmatig een cybersecurity health check uit te voeren, waarbij u langs de lijn van ‘identificeren, beschermen, monitoren, reageren en oplossen’ uw risico’s en maatregelen telkens vaststelt.

24 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Onze samenwerking met de VIC is constructief, maar op aspecten kunt u deze nog effectiever maken We merken op dat uw verbijzonderde interne controlefunctie (VIC) haar werkzaamheden zeer gedegen uitvoert, conform de voorhanden zijnde werkplannen. De verbijzonderde interne controlefunctie rapporteert zijn bevindingen in een controlerapportage per proces. Wij hebben vernomen dat deze rapportages op dit moment nog niet worden gedeeld met de vakafdelingen c.q. met het managementteam. Wij adviseren u om de rapportages ook met hun te delen, waardoor bevindingen in de lijn opgepakt kunnen worden. Uitkomsten van de verrichte interne controlewerkzaamheden worden wel actief gecommuniceerd met ons als accountant.

op te kunnen steunen. Het gevolg hiervan is dat de aan de processen ten grondslag liggende stromen primair gegevensgericht worden gecontroleerd door de VIC-functie en de accountant. Ook kan het zo zijn dat het gewoonweg efficiënter is om bepaalde stromen gegevensgericht te controleren (voorbeeld: steekproef omgevingsvergunningen en belastingen). Wij adviseren om per stroom/proces een keuze te maken tussen het steunen op interne beheersingsmaatregelen of een gegevensgerichte controle en deze keuze toe te lichten in de betreffende verantwoording. Hierbij kunt u natuurlijk altijd overleggen met ons.

Deze genoemde punten vormen essentiële randvoorwaarden om als externe accountant te kunnen steunen op de door u uitgevoerde interne controlewerkzaamheden. Dit voorkomt namelijk onnodige afstemmomenten en een inefficiënte uitvoering van werkzaamheden. Bovendien is een kwalitatief goede verbijzonderde interne controlefunctie een goede opmaat naar de rechtmatigheidsverantwoording.

Op basis van het reviewen van de door u uitgevoerde interne controlewerkzaamheden, besprekingen met de proceseigenaren, alsmede het uitvoeren van onafhankelijke deelwaarnemingen, concluderen we dat de processen voldoende interne beheersingsmaatregelen en aanknopingspunten bevatten om een getrouwe en rechtmatige jaarrekening te kunnen bewerkstelligen.

Hierbij dient wel opgemerkt te worden dat het, ten behoeve van een effectieve en efficiënte uitvoering van de controle, van belang is de gevraagde documenten allen tijdig en volledig aan te leveren voor de start van onze controle. Wij hebben tijdens de interim-controle geconstateerd dat nog niet alle werkzaamheden en rapportages gereed waren voor aanvang van onze werkzaamheden. Deze werkzaamheden hebben wij opgepakt tijdens de jaareindecontrole. We merken op dat we niet bij alle processen steunen op interne beheersingsmaatregelen dan wel de uitgevoerde verbijzonderde interne controlewerkzaamheden. Enkele processen bevatten namelijk onvoldoende zichtbare interne beheersingsmaatregelen om als accountant (en VIC-functie)

14/06/2022

25 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening

De gemeente beschikt niet over een interne frauderisicoanalyse Tijdens onze controle hebben wij nadrukkelijk aandacht besteed aan het onderwerp fraude. Op basis van onze frauderisicobeoordeling hebben wij de volgende controlewerkzaamheden uitgevoerd: •

Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

• •

WNT SiSa

•

Interne beheersing

•

Fraude(risico)

•

Ontwikkelingen voor uw organisatie

•

Risicoanalyse per proces waarin de drie kenmerken van fraude: rationalisatie, druk en gelegenheid zijn afgezet tegen de kans en de impact. Frauderisico besproken met de ambtelijke organisatie. Beoordeeld of nevenfuncties van het college en de directie aanleiding gaven tot een verhoogd risico. Beoordeeld of er signalen zijn voor een verhoogd risico op fraude vanuit notulen, persberichten en andere (openbare) publicaties. Controle van ongebruikelijke boekingen (boekingen buiten het normale proces om) in uw administratie (memoriaalboekingen). Controle van het gunningsproces van inkoopen aanbestedingstransacties. Controle van uitgaande betalingen.

Uit bovenstaande voorgekomen.

werkzaamheden

zijn

geen

Beheersing van frauderisico’s krijgt voldoende aandacht

Wij hebben naast onze eigen werkzaamheden tevens beoordeeld in hoeverre het frauderisico intern beheerst wordt. De uitkomsten zijn onderstaand opgenomen: Aspect

Oordeel

Bewustzijn

Er is aandacht binnen de organisatie voor het risico op fraude.

Risicoanalyse

De gemeente beschikt niet over een (actuele) frauderisicoanalyse. Wij adviseren het college om een frauderisicoanalyse op te stellen en deze jaarlijks te (laten) actualiseren.

Preventieve maatregelen

In de eerste lijn zijn in opzet over het algemeen voldoende richtlijnen en functiescheidingen aanwezig om een fraude van materieel belang te voorkomen.

Detectieve maatregelen (controle door de VIC)

Uw VIC-functie heeft in zijn risicoanalyse deels rekening gehouden met fraudeaspecten. Er worden echter geen specifieke werkzaamheden verricht, gericht op fraude. Wij raden u aan de werkzaamheden van de VIC meer te richten op frauderisico’s.

bijzonderheden

Bijlagen

14/06/2022

26 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie Rechtmatigheidsverantwoording Impact op uw organisatie Speerpunten Bijlagen

Actuele ontwikkelingen met effect op uw organisatie Kadernota rechtmatigheid 2022 gepubliceerd

Notitie paragraaf Bedrijfsvoering gepubliceerd

De commissie BBV geeft via de kadernota rechtmatigheid haar visie over de invulling van het begrip rechtmatigheid in de rechtmatigheidsverantwoording van de decentrale overheden. De kadernota rechtmatigheid wordt door de commissie BBV geactualiseerd als de ontwikkelingen daar aanleiding toe geven. Voor de jaarrekening 2022 is hier aanleiding toe indien de voorgenomen wetswijziging, waarin het afgeven van een verklaring over de rechtmatigheid bij decentrale overheden wordt geregeld, tijdig wordt afgerond. Met ingang van het verslagjaar 2022 wordt dan de verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders voor de rechtmatigheid benadrukt doordat het college een verantwoording over rechtmatigheid af moet gaan geven in plaats van de accountant. De Kadernota rechtmatigheid 2022 gaat dan ook gelden vanaf begrotingsjaar 2022 indien bovengenoemde wetswijziging tijdig wordt afgerond.

De paragraaf bedrijfsvoering is sinds de introductie van het Besluit begroting en verantwoording in 2004 een verplichte paragraaf in de begroting en het jaarverslag. In deze paragraaf moet ‘ten minste inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering’ worden gegeven. Deze formulering geeft veel ruimte om gemeente-specifiek invulling te geven aan deze paragraaf. Het bleek dat er een brede behoefte was aan een nadere duiding van de inhoud en reikwijdte van de paragraaf bedrijfsvoering. Daarom heeft de commissie BBV besloten om naast de actualisatie van de Kadernota rechtmatigheid een Notitie paragraaf bedrijfsvoering op te stellen.

Addendum Kadernota rechtmatigheid 2021 Ook voor jaarrekening 2021 is er voor de Commissie BBV aanleiding geweest om de Kadernota rechtmatigheid te actualiseren, omdat een aantal onderdelen uit de Kadernota rechtmatigheid 2022 los staan van de voorgenomen wetswijziging per 2022. De commissie heeft besloten dat deze onderdelen als addendum op de kadernota rechtmatigheid 2018 worden gepubliceerd.

In de notitie gaat de commissie BBV in op de eisen die gesteld worden aan de paragraaf bedrijfsvoering. Ook doet ze een aantal aanbevelingen en stellige uitspraken om deze paragraaf verder te optimaliseren. De stellige uitspraken die in de nieuwe notitie staan zijn: 1) In de paragraaf bedrijfsvoering wordt, op basis van de kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met de gemeenteraad, aanvullende informatie opgenomen over de individueel geconstateerde afwijkingen in de rechtmatigheids-verantwoording; 2) In de paragraaf bedrijfsvoering beschrijft het college welke actie het onderneemt om de afwijkingen in de toekomst te voorkomen. 3) Niet-financiële onrechtmatigheden in verband met het niet naleven van de bepalingen in de Wet Fido en bijhorende regelingen moeten worden opgenomen en toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. De Notitie paragraaf bedrijfsvoering gaat in per 2022, waarbij de commissie wel aantekent dat de stellige uitspraken en aanbevelingen die geen directe relatie hebben met het invoeren van de rechtmatigheidsverantwoording ook eerder toegepast mogen worden.

14/06/2022

27 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie Rechtmatigheidsverantwoording Impact op uw organisatie Speerpunten Bijlagen

Actuele ontwikkelingen met effect op uw organisatie Rechtmatigheidsverantwoording wederom uitgesteld Aangezien de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording vorige jaar tot nader order is uitgesteld, hebben wij ook over het boekjaar 2021 een oordeel gegeven over de rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening. Op 8 juni 2022 is bekend geworden dat de invoering rechtmatigheidsverantwoording wederom is uitgesteld, ditmaal tot het begrotingsjaar 2023. De reden hiervoor is dat de behandeling van het wetsvoorstel dat aan de rechtmatigheidsverantwoording ten grondslag ligt, lang heeft geduurd. Dit betekent dat over het boekjaar 2023, en dus niet over 2022, voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording afgegeven moet worden. Desalniettemin adviseren wij om in 2022 proef te draaien zodat er nog voldoende tijd is om, waar nodig, aanpassingen en verbeteringen door te voeren Ondertussen werkt de Sectorcommissie Decentrale Overheden van het NBA aan de nieuwe Notitie Accountantscontrole van de rechtmatigheidsverantwoording bij decentrale overheden. Deze notitie zal raadsleden, collegeleden, ambtenaren en accountants meer inzicht en geven welke werkzaamheden uitgevoerd dienen te worden om tot een toereikende (onderbouwde) rechtmatigheidsverantwoording te komen.

14/06/2022

28 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie

Bijlagen Materialiteit Communicatie Opvolging bevindingen

Update over onze communicatie met u Als Qconcepts vinden wij het van belang u te laten zien op welke wijze wij de belangrijkste voorwaarden en aandachtspunten van de controle hebben gerapporteerd. Deze hebben we opgenomen in onderstaande tabel. Vereiste communicatie grond van controlestandaarden

Planning

Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant



Bevestiging van de onafhankelijkheid van Qconcepts



Accountantsverslag



Eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing





Eventuele ontdekte of vermoede fraude





Niet-naleven van wet- en regelgeving



Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het management



Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring



Standpunt van de accountant over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving door het college



Rapporteren over significante moeilijkheden, aangelegenheden en overige zaken die van belang zijn voor het toezicht op het financiële verslaggevingsproces



Niet gecorrigeerde afwijkingen



Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in verband met verbonden partijen van de entiteit



Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder significante risico’s

14/06/2022

Managementletter





29 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie

Bijlagen Materialiteit Communicatie Opvolging bevindingen

14/06/2022

Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd Conform onze beroeps- en gedragsregels dient een accountant bij de uitvoering van zijn werkzaamheden onafhankelijk te zijn van zijn cliënt. Deze regels hebben zowel betrekking op de soort dienstverlening als de persoon die de dienstverlening uitvoert. De regels zijn daarnaast afhankelijk van de omvang en de soort klant. Qconcepts heeft deze regels ook geïncorporeerd in haar beleid en bedrijfsvoering. Wij hebben gedurende het jaar geen onafhankelijkheidsissues geconstateerd en bevestigen dat we deze onafhankelijkheidsvereisten hebben nageleefd.

Onze urenbesteding wordt beïnvloed door enkele aanvullende werkzaamheden Wij hebben in totaal 435 uur besteed aan de jaarrekeningcontrole 2021 van Gemeente Loon op Zand. Dit is hoger van de geplande 350 uur. De belangrijkste redenen hiervoor betreffen de tijdsbesteding ten aanzien van de veelheid aan aanvullende SiSa-regeling in 2021 alsmede het feit dat de controle van Gemeente Loon op Zand een eerstejaars controle betreft. Gepland

Gerealiseerd

Partner

72

109

Manager

148

138

Senior Professional

130

188

Totale uren

350

PM

30 Accountantsverslag 2021 Gemeente Loon op Zand

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie

Bijlagen Materialiteit Communicatie Opvolging bevindingen

Status bevindingen / aanbevelingen rapportages voorgaande jaren Aspect

Bevinding en opvolging

Aspect

Bevinding en opvolging

Aanbestedingen

Bevinding/aanbeveling ML 2020 Evenals de afgelopen drie jaar hebben wij vastgesteld dat er sprake is van inhuur van personeel die tot aanbestedingsonrechtmatigheden leidt. Wij onderkennen dat inhuur van personeel een goede invulling kan zijn om piekbelasting op te vangen of om de organisatie te verrijken met specifieke kennis. Echter, benadrukken wij ten zeerste dat inhuur van personeel dient plaats te vinden met inachtneming van de aanbestedingsregels. Het is daarom van uitermate belang om tijdig te signaleren wanneer inhuur, al dan niet door verlenging van de initiële opdracht, de aanbestedingsgrenzen overstijgt en vervolgens dienovereenkomstig actie te ondernemen. In generieke zin bevelen wij aan om periodiek te evalueren in hoeverre de bestaande inhuur een langdurig karakter heeft. Inhuur van personeel is vanuit haar oorsprong niet bedoeld voor langjarige inzet en leidt in de gewenste situatie tot het inbedden van externe kennis binnen de eigen organisatie.

Vervolg

Verder heeft uw VIC-medewerker geconstateerd dat mogelijk enkele leveranciers inzake inhuur van personeel in 2022 de aanbestedingsgrenzen overschrijden. Ten aanzien van deze leveranciers heeft Loon op Zand geen Europese aanbestedingen uitgeschreven. Wij adviseren u om hier actie op te ondernemen om aanbestedingsonrechtmatigheden in de toekomst te voorkomen. Op dit vlak lijkt wel een gedragsverandering noodzakelijk.

Prestatielevering WMO

Bevinding/aanbeveling ML 2020 Wij hebben vastgesteld dat voor de prestatielevering inzake de beschikte zorg wordt gesteund op de prestatieverklaringen inclusief bijbehorende controleverklaringen die na het einde van het boekjaar worden ontvangen. Door deze werkwijze bestaat het risico dat op een laat tijdstip blijkt dat de prestatielevering niet conform afspraak heeft plaatsgevonden. Omdat de kosten in het Sociaal Domein toenemen en vanwege het feit dat de gemeente eindverantwoordelijk is voor beschikte zorg, benadrukken wij het belang van een actieve controle op prestatielevering middels inzet van een aantal alternatieve controlemaatregelen. Een van de controlemaatregelen die leidt tot een actieve controle en tijdige constatering van eventuele niet-levering is telefonische uitvraag bij de zorgbehoevende. Deze controlemaatregel kan door middel van een telefoonnotitie zichtbaar worden uitgevoerd.