Raad TOE BP Barchemse Bos conStabiel Vts v8 15juli 2024
Tekst van het document
TOELICHTING VAN HET BESTEMMINGSPLAN
Barchemse Bos GEMEENTE LOCHEM
Opdrachtnummer
: 99.457
IDnr.
: NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41
Datum
: 15 juli 2024
Versie
:8
Auteurs
: mRO b.v.
Vastgesteld d.d.
:
mRO b.v. • Leeuwenveldseweg 16H • 1382 LX • Weesp • 033 461 43 42 • info@mro.nl • www.mro.nl
INHOUD VAN DE TOELICHTING
1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 2 2.1 2.2 3 3.1 3.2 3.3 3.4 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 5 5.1 5.2 5.3 6 6.1 6.2 6.3
INLEIDING .............................................................................. 4 AANLEIDING ............................................................................ 4 VOORGESCHIEDENIS EN INTREKKING ONTWERP BESTEMMINGSPLAN 2019..... 4 LIGGING EN BEGRENZING PLANGEBIED .............................................. 7 VIGEREND BESTEMMINGSPLAN........................................................ 9 LEESWIJZER ............................................................................ 10 BESCHRIJVING PLANGEBIED ................................................ 11 BESTAANDE SITUATIE ................................................................. 11 NIEUW SITUATIE (PLANBESCHRIJVING) ............................................ 13 BELEIDSKADER ..................................................................... 17 INLEIDING .............................................................................. 17 RIJKSBELEID ........................................................................... 17 PROVINCIAAL BELEID ................................................................. 20 GEMEENTELIJK BELEID ................................................................ 24 RANDVOORWAARDEN - MILIEUASPECTEN ............................ 32 INLEIDING ..............................................................................
32 GELUID ................................................................................. 32 LUCHTKWALITEIT ...................................................................... 33 GEUR ................................................................................... 35 BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING (OMGEVINGSANALYSE)......................... 36 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................. 37 BODEM.................................................................................. 40 WATERBELEID ......................................................................... 40 ECOLOGIE .............................................................................. 47 ARCHEOLOGIE ......................................................................... 52 CULTUURHISTORIE .................................................................... 54 KABELS EN LEIDINGEN ................................................................ 57 VORMVRIJE M.E.R.- BEOORDELING ................................................. 57 DUURZAAMHEID ....................................................................... 58 JURIDISCHE ASPECTEN ........................................................ 60 ALGEMEEN.............................................................................. 60 OPBOUW REGELS EN VERBEELDING .................................................
61 ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING ...................................................... 61 UITVOERBAARHEID .............................................................. 65 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 65 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID ............................................ 65 UITVOERBAARHEID KAPVERGUNNING EN HERPLANTVERPLICHTING .............. 66
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
2
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Bijlagen bij toelichting: 1. Van Oord Architecture & Design B.V., “Beeldkwaliteitsplan Barchemse Bos”, 23 december 2021; 2. Alcedo B.V., ‘Woningbouw ontwikkeling Barchemse bos te Barchem’ (rapport 20-07808.R01.V01), juni 2020; 3. LBP|SIGHT, ‘Historisch bodemonderzoek NEN 5725 - Realisatie woningbouw Barchemse bos’ (kenmerk V073037ab.00002.jwk), november 2018; 4. ECOquickscan, Quick scan flora en fauna Borculoseweg te Barchem, 12 maart 2019; 5. ECOquickscan, quick scan / nader onderzoek flora en fauna Borculoseweg te Barchem, 9 december 2014. 6. Ecofect, Borculoseweg Barchem, QuickScan Wet natuurbescherming, 22 december 2023. 7. ConStabiel, ‘Rapportage stikstofdepositie Ontwikkeling Barchemse bos te Barchem’ (nr. 15081-R01), 26 mei 2020, gewijzigd 7 februari 2022; 8. Ringenier, H., 2010. Plangebied Barchemse bos, gemeente Lochem; archeologisch vooronderzoek; een bureauonderzoek. RAAP-notitie 3486; 9. Boshoven, E. H., 2010. Plangebied Barchemse bos te Barchem, gemeente Lochem; archeologisch vooronderzoek; een inventariserend veldonderzoek (karterende fase). RAAP-notitie 3529; 10. mRO b.v., ‘Aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling Woningbouw Barchemse bos, Barchem, juni 2024. 11. mRO, Nota van zienswijzen, 15 juli 2024.
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
3
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
1
INLEIDING
1.1
Aanleiding
Bouwbedrijf Schot B.V. is voornemens om in het Barchemse bos, gelegen aan de Borculoseweg in het dorp Barchem, zes woningen te realiseren. Voor de betreffende percelen geldt op dit moment het bestemmingsplan ‘Kern Barchem’. De gronden hebben hierin een bosbestemming. Woningbouw is binnen deze bestemming niet mogelijk. In 2008 is een verzoek tot opstellen van een uitgangspuntennotitie voor woningbouw in het Barchemse bos verzonden aan het college van burgemeester en wethouders. Na instemming van het college is een uitgangspuntennotitie opgesteld, met enkele randvoorwaarden voor de geplande woningbouw daarin opgenomen. De gemeenteraad heeft deze notitie vervolgens op 12 oktober 2009 vastgesteld. Op 2 juni 2014 heeft de raad tevens ingestemd met de stedenbouwkundige uitwerking. Medio 2019 is een ontwerp-bestemmingsplan ter inzage gelegd, waarop negen zienswijzen zijn ingediend. Mede naar aanleiding van deze zienswijzen en het gevoerde overleg tussen ontwikkelaar en omwonenden is besloten een nieuw verkavelingsplan op te stellen dat meer recht doet aan de wensen en inbreng van omwonenden. Het voorliggende bestemmingsplan gaat wederom uit van in totaal zes nieuwe woningen in het Barchemse bos, maar kent een andere verkaveling en inrichting dan het eerdere ontwerpplan van medio 2019 (zie ook navolgende paragraaf). 1.2
Voorgeschiedenis en intrekking ontwerp bestemmingsplan 2019
Er bestaan reeds lang voornemens tot woningbouw in het Barchemse bos in Barchem. Op 14 september 2009 heeft de gemeenteraad ingestemd met een woningbouwontwikkeling in het Barchemse bos. Uiteindelijk heeft dit in 2014 geleid tot een instemming van de gemeenteraad met de stedenbouwkundige uitwerking. Daarna is een verkavelingsplan opgesteld dat uitgaat van zes grote woonkavels, die middels een openbare weg worden ontsloten op de Borculoseweg (zie figuur 1).
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
4
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Figuur 1 - Verkaveling Barchemse bos, medio 2019 (bron; Constabiel, bouwbedrijf Schot)
Vervolgens is hiervoor een ontwerpbestemmingsplan opgesteld. Op 9 juli 2019 heeft het college van B&W van Lochem ingestemd met het ter inzage leggen van dit plan, waarna het ontwerpbestemmingsplan van 18 juli 2019 tot en met 28 augustus 2019 (6 weken) ter inzage heeft gelegen.
Figuur 2 - Verbeelding ontwerpbestemmingsplan Barchemse bos, medio 2019 (bron; LBP-Sight)
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
5
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Delen van de voormalige bosbestemming hebben in dat ontwerpbestemmingsplan een woonbestemming gekregen. Per bestemmingsvlak ‘Wonen’, en tevens voorzien van een bouwvlak, zijn twee vrijstaande woningen toegestaan. De ontsluitingsweg van de met ‘Wonen’ bestemde gronden was opgenomen in de bestemming ‘Verkeer’. Tussen de woonbestemming en de verkeersbestemming was sprake van een tuinbestemming. Door negen reclamanten is vervolgens een zienswijze ingediend tegen dat ontwerpbestemmingsplan. Naast de zienswijzen is ook overleg gevoerd met de reclamanten over het ontwerp bestemmingsplan en de ingebrachte bezwaren vanuit omwonenden. Zonder volledig te zijn en op hoofdlijnen kunnen de ingebrachte punten in de zienswijzen kort als volgt worden omschreven. Omwonenden hebben in hun indertijd ingediende zienswijze aangegeven bezwaar te hebben tegen de voorgenomen woningbouw in het bos. Het opofferen van bos, dat naar oordeel van de bewoners een ecologische, maar ook gebruiks- en belevingswaarde heeft, ten faveure van zes woningen en de grondeigenaar is naar oordeel van de reclamanten een verkeerde ontwikkeling. Naast dit algemene bezwaar is er ook kritiek op de wijze van uitvoering van de verkaveling en het bestemmingsplan.
De gekozen verkaveling en ontsluiting van de zes woningen maakt dat er sprake is van een ‘vreemde stedenbouwkundige opzet’ die niet als passend wordt gezien bij Barchem. Er is sprake van te grote woonkavels en het bestemmingsplan biedt veel flexibiliteit, met als gevolg dart relatief veel boskap nodig is. Er is naar oordeel van de bewoners onduidelijkheid over de te handhaven bosstroken, zowel qua eigendom als bestendig toekomstig beheer. De mogelijke strijdigheid van de woningbouw en boskap met het toenmalige PAS (Programmatische Aanpak Stikstof) vormt eveneens een belangrijk punt in de zienswijzen. Ander punt betrof een discrepantie tussen het akoestisch onderzoek wegverkeerlawaai en de planologische regeling in het bestemmingsplan. Verschillende kritiekpunten waaronder de provinciale bescherming natte natuur, het microreliëf etc. zijn eveneens ingebracht. Naast de inhoudelijke punten wordt ook kritiek geuit op het planproces en de naar oordeel van de bewoners te geringe transparantie in de informatievoorziening en te kleine regierol vanuit de gemeente. Voorgaande is aanleiding voor de gemeente Lochem een pas op de plaats te maken in dit proces en een nieuw ontwerpbestemmingsplan ter visie te leggen. Op 27 mei 2020 is dit besproken met enkele omwonenden. De procedure van het eerdere ontwerp bestemmingsplan is stopgezet en ingetrokken.
Het college van B&W heeft in haar bijeenkomst van 16 juni daartoe besloten. Op 16 juni en 1 juli 2020 is overleg gevoerd met een aantal betrokken omwonenden over de nieuwe planvorming. Nieuw ontwerp bestemmingsplan i.r.t. de eerdere zienswijzen Het onderhavige bestemmingsplan komt ten dele tegemoet aan de eerder ingebrachte bezwaren van reclamanten. Tegelijkertijd blijft overeind dat met dit bestemmingsplan het eerder genomen raadsbesluit voor de bouw van zes woningen
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
6
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
in het Barchemse bos ten uitvoer wordt gebracht. Reclamanten hebben aangegeven niet in te kunnen stemmen met deze keuze voor woningbouw in het bos. Dat bezwaar kan derhalve niet worden weggenomen. Wel is de verkaveling aangepast, zijn de bouwkavels verkleind, wordt geen ontsluitingsweg aangelegd en blijft een groter areaal bos staan ten opzichte van de eerdere planvorming. Met name aan de zijde van de Ruurloseweg is sprake van een brede bosrand. Ook aan de Borculoseweg wordt 20 meter bosstrook tussen weg en nieuwe woningen intact gelaten. Hiermee wordt (deels) tegemoetgekomen aan een aantal ingebrachte kritiekpunten op het vorige plan. Een deel van de ingebrachte bezwaren ligt ook buiten het bereik van dit bestemmingsplan. Het toekomstig beheer van het blijvende bos is daar een voorbeeld van. Hetzelfde geldt voor de wens van bewoners om door het overblijvende bos ook een wandelpad te behouden. Het bestemmingsplan maakt dit weliswaar mogelijk, maar de uitvoering ligt bij de (toekomstige) eigena(a)r(en) van het bos. Gemeente heeft samen met initiatiefnemer een aantal overleggen gevoerd met een aantal betrokken omwonenden en geprobeerd recht te doen aan een open en transparant planproces. Initiatiefnemer zal in het vervolgtraject ook in overleg blijven met omwonenden en zoveel mogelijk inhoud geven aan de wensen van de omwonenden.
Tot slot is enige aandacht voor het onderdeel boscompensatie nodig. Het eerdere bestemmingsplan ging uit van boscompensatie volgens de Wet natuurbescherming op het landgoed Ampsen. De onderhavige locatie maakt echter deel uit van het stedelijke gebied en dan geldt voor het kappen de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en niet de Wet natuurbescherming, onderdeel houtkap. Dat betekent dat kappen en herplanten via de APV wordt geregeld. 1.3
Ligging en begrenzing plangebied
Het plangebied heeft betrekking op het Barchemse bos en bevindt zich ten zuiden van de Borculoseweg binnen de bebouwde kom van Barchem. De betreffende gronden zijn kadastraal bekend als gemeente Laren (gld), sectie I, perceelnummers 2499, 2498 en 2360. Het plangebied heeft daarmee een omvang van ruim 3 hectare. Ten (noord)westen van het plangebied bevindt zich het overgrote deel van de bebouwing van het dorp in de vorm van woonwijken en lintbebouwing. Aan de noordzijde van de planlocatie liggen grote boskavels met daarop vrijstaande woningen. De omgeving aan de zuid- en oostzijde van het bos wordt hoofdzakelijk gekenmerkt door open grasland. De ligging en begrenzing van het plangebied zijn in figuur 3 en 4 weergegeven en zijn afgestemd op de kadastrale grenzen.
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
7
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Figuur 3 – Ligging plangebied op een topografische kaart (bron: PDOK)
Figuur 4 – Begrenzing plangebied op een topografische kaart, in combinatie met de digitale kadastrale kaart (bron: PDOK)
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
8
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
1.4
Vigerend bestemmingsplan
Op het plangebied is een tweetal bestemmingsplannen van toepassing. Het plangebied maakt deel uit van het bestemmingsplan ‘Kern Barchem 2008’ dat op 15 september 2008 door de raad is vastgesteld, in combinatie met het ‘Paraplubestemmingsplan Archeologie’ dat op 20 januari 2014 is vastgesteld. De gronden binnen het plangebied hebben de bestemming ‘Bos’ als bedoeld in artikel 2.3 van de bijbehorende voorschriften en zijn daarmee onder meer bestemd voor bos en/of bebossing en/of extensief recreatief medegebruik. Gebouwen zijn niet toegestaan.
Figuur 5 – Uitsnede verbeelding behorend bij het vigerend bestemmingsplan ‘Kern Barchem 2008’ en ‘Paraplubestemmingsplan Archeologie’
Verder geldt in het plangebied het ‘Paraplubestemmingsplan Archeologie’ in verband met de bescherming van mogelijke archeologische (verwachtings)waarden. Het plangebied heeft hierin de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 7’ gekregen en zijn daarmee bestemd voor terreinen met een lage archeologische verwachting. Volgens deze dubbelbestemmingen is het zonder omgevingsvergunning verboden om bouw- of grondwerkzaamheden te verrichten. Wel geldt er een zogenaamde ‘ondergrens’ voor de vergunningplicht. In paragraaf 4.10 van deze toelichting wordt hierop nader ingegaan. Afwijking ten opzichte van het vigerend bestemmingsplan Woningbouw is in de bestemming ‘Bos’ niet mogelijk. Dit betekent dat het ter plaatse geldende bestemmingsplan moet worden herzien om de bouw van de zes te realiseren woningen mogelijk te maken. Het voorliggende bestemmingsplan dient hiertoe.
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
9
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
1.5
Leeswijzer
De toelichting is als volgt opgebouwd. Hoofdstuk 2 beschrijft het plangebied, zowel de huidige situatie alsook de toekomstige situatie. Het van toepassing zijnde beleid op zowel rijks-, provinciaal-, en gemeentelijk niveau wordt in hoofdstuk 3 verwoord. Vervolgens gaat hoofdstuk 4 in op een aantal relevante milieu- en omgevingsaspecten, ook wel de randvoorwaarden van het plan genoemd, waarna in hoofdstuk 5 ‘Juridische aspecten’, een toelichting op de verbeelding (plankaart) en de planregels volgt. Tot slot is hoofdstuk 6 gewijd aan de uitvoerbaarheid van het plan. Het betreft zowel de economische als maatschappelijke uitvoerbaarheid. Opgemerkt wordt dat delen van het hiervoor genoemde ontwerpbestemmingsplan ‘Barchemse bos’ uit 2019 bruikbaar zijn voor de plantoelichting van het voorliggende nieuwe bestemmingsplan. Er is dan ook waar mogelijk gebruik gemaakt van teksten en informatie uit de toelichting en milieuonderzoeken uit het eerdere ontwerpbestemmingsplan van LBP-Sight. Historie; bestemmingsplan uitbreiding 1963 In het bestemmingsplan van de voormalige gemeente Laren, waar Barchem indertijd bij behoorde, was voorzien in woningbouw in het Barchemse bos. Het plan ‘Uitbreidingen plan Barchem-Exel, herziening 1963’ voorzag in de mogelijke bouw van (rijen)woningen. Uiteraard is dat plan al geruime tijd niet meer van toepassing.
Figuur 6 – Verbeelding uitbreidingsplan Barchem-Exel 1963’
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
10
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
2 2.1
BESCHRIJVING PLANGEBIED Bestaande situatie
Barchem ligt op de zuidelijke uitlopers van de Lochemse berg en de Kaleberg. Het dorp wordt omgeven door grote bosgebieden en deels door kleinschalige agrarische gronden. Het betreft een landschapstype dat zich kenmerkt als een kleinschalig kampenlandschap, met ruimtelijke kenmerken van onder andere een onregelmatige verkaveling, afwisseling in bospercelen, houtwallen, singels en hagen met akkers en weilanden en microreliëf. In de directe omgeving van de planlocatie is dit ook het geval. Het gebied wordt met name bepaald door de afwisseling tussen akkers en weilanden, veel erf- en randbeplanting, struweelheggen op de perceelsranden en een bosschage aan de zuidzijde van het plangebied. De overgang van de bebouwde kom naar landelijk gebied is bepalend voor het uitermate groene karakter van Barchem. De ruimtelijke structuur van de kern wordt gedomineerd door de doorgaande wegen (Borculoseweg, Lochemseweg, Ruurloseweg), die in het centrum in een Y-vorm samenkomen. De woonbebouwing in Barchem bestaat uit lintbebouwing met diverse bouwstijlen langs de doorgaande wegen, en een aantal kleine buurten die het dorpse karakter benadrukken.
Situatie 1900
Situatie 1925
Situatie 1950 Situatie 2020 Figuur 7 – Topografische situatie Barchem en plangebied (bron; Topotijdreis)
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
11
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Binnen de plangrenzen van het plangebied bevindt zich geen bebouwing of verharding. Het plangebied bestond in 1900 tot 1950 afwisselend uit bos en heide. Vanaf 1950 is sprake van een bosgebied (zie ook figuur 5), waarbij sprake is van meerdere soorten bomen en beplantingen. Het bebouwingslint aan de noordzijde van de Borculoseweg is langzaam bebouwd vanaf de jaren 30 van de vorige eeuw. De Borculoseweg vormt namelijk één van de in- en uitvalswegen van Barchem. Vanaf het buitengebied richting het centrum van het dorp Barchem is sprake van eenzijdige bebouwing aan de oostzijde van de weg, met vrijstaande woningen. Het plangebied daar tegenover vormt door de laanbeplanting en het bosgebied een groene entree. Het bosgebied wordt in de huidig situatie gebruikt voor extensieve recreatie zoals wandelen en de hond uitlaten.
Figuur 8 – Huidige situatie plangebied op een luchtfoto (bron: PDOK)
Zoals genoemd is er binnen het plangebied geen bebouwing aanwezig. Wel wordt het gebied in het noordwesten en zuidoosten begrensd door vrijstaande woningen die ten zuiden van de Borculoseweg zijn gesitueerd. Deze woningen zijn in figuur 8 weergegeven.
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
12
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Figuur 9 – De woning ten zuidoosten van het bos (Borculoseweg 16) (bron: Google Streetview)
De woning ten noordwesten van het bos (Borculoseweg 6)
Figuur 10 – De beplanting van het gebied bezien vanaf de Borculoseweg, ter hoogte van de Dennenlaan (bron: Google Streetview)
2.2
Nieuw situatie (planbeschrijving)
Voor het gebied is in een eerdere fase een aantal uitgangspunten geformuleerd, die ten dele nog steeds van toepassing zijn. In het gebied worden conform eerdere raadsbesluiten zes vrijstaande woningen gerealiseerd, waarin het boskarakter zoveel mogelijk overeind kan blijven. Stedenbouwkundig plan Gekozen is voor een verkaveling waarin de woningen per twee worden geclusterd. Rondom de drie clusters blijft een bosgebied intact van voldoende omvang. De bosstroken tussen de woonblokken onderling is minimaal 20 meter. De omvang van de woonkavels varieert van ca. 1.000 tot ca. 1.500 m2. De gemiddelde kavelomvang is 1.250 m2. De variatie zit met name in de diepte van de percelen, aangezien de breedte van de 6 woonkavels gelijk is (namelijk 30 meter). De woningen zullen in paren langs de Borculoseweg geplaatst worden.
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
13
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Er is gekozen voor enerzijds ‘wonen in het bos’ waarbij de lineaire stedenbouwkundige structuur van woningen langs de Borculose- en Ruurloseweg intact blijft. De woningen worden direct ontsloten op de Broculoseweg met behulp van een gedeelde toegangsweg per woningeiland. De toegangsweg of beter geformuleerd, in- en uitritten, zullen zodanig worden vorm gegeven dat er zo min mogelijk kap van bomen nodig is. Hiermee is in tegenstelling tot de eerdere plannen geen sprake meer van een doorgaande woonstraat, waar de woningen op worden ontsloten. De woningen liggen in deze stedenbouwkundige opzet, in het bos. Langs de Borculoseweg wordt daarmee de bestaande bosstrook en de groene entree van het dorp intact gelaten. Gekozen is voor een afstand van minimaal 20 meter ten opzichte van de weg (hoofdrijbaan), waarmee een voldoende brede bosstrook overeind blijft en het beeld van een groene entree vanaf Borculo overeind blijft. Hiermee wordt derhalve geen aansluiting gezocht met de kavels aan de noordzijde van de Borculoseweg, die wel direct op de weg zijn georiënteerd.
In het Beeldkwaliteitsplan Barchemse bos (zie bijlage 1) is een aantal ruimtelijke en architectonische uitgangspunten opgenomen, die bij de verdere invulling van het plan van belang zijn; • Oriëntatie van de hoofdgebouwen, onafhankelijk van elkaar; • Minimaal 1,5 m voorgevelrooilijn verschil; • Het gebouw is een architectonisch ensemble wat niet bestaat uit één massief volume en waarvan max. 65% verdieping een goot hoger dan 4 m heeft; • Gevarieerde architectonische vormgeving; • Geen repetitie toegestaan; • Bijgebouwen zijn mee ontworpen als ensemble/onderdeel van de woning waarbij de kleur en materialisering gerelateerd is aan de gevels van de woning en er vrijheid is in de positionering; De woningen bestaan uit maximaal twee bouwlagen met kap. Dit komt neer op een goothoogte van 6 meter en een bouwhoogte van maximaal 10 meter. De bijgebouwen dienen ondergeschikt te zijn aan het hoofdgebouw. Daarom mag de goothoogte niet meer bedragen dan 3 meter en de bouwhoogte niet meer dan 5 meter. Landschappelijke inpassing Voor het Barchemse bos is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld dat is afgestemd op het landschapstype ter plaatse. Deze landschappelijke inpassing is hierna weergegeven in figuur 11.
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
14
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Figuur 11 – Landschappelijke inpassing Barchemse bos (bron: mRO)
Ter plaatse van de projectlocatie is een harde overgang tussen dorp en bos herkenbaar. De zes woningen worden zodanig ingepast dat de eenzijdige lintbebouwing grotendeels overeind blijft. Langs de zuidzijde van de Borculoseweg zal het boskarakter overeind blijven. Mede door de woningen iets verder terug te zetten ten opzichte van de weg. Van de 6 woningen zullen steeds 2 percelen aan elkaar verbonden worden met een gedeelde toegangsweg. Dit zorgt voor ruimte om het bos deels te behouden. Het bosgebied heeft publiek-rechterlijk en planologisch de bescherming via de bosbestemming. Voor een goed en duurzaam toekomst bestendig bosbeheer zijn er op kortere termijn beheersmaatregelen en verbeterpunten nodig om de boskwaliteit ook in de verdere toekomst veilig te stellen. Voor het gebied wordt een bosbeheerplan opgesteld en zal nog nader worden bezien in hoeverre ook privaatrechterlijk de nodige afspraken zijn te maken over het (toekomstig) beheer. Bijvoorbeeld via een vereniging van eigenaren. Verkeer en parkeren De nieuwe woningen worden ontsloten via nieuw aan te leggen in- en uitritten op de Borculoseweg. Parkeren vindt plaats op eigen terrein van de nieuwe woningen. Er is voldoende ruimte op eigen terrein aanwezig om te voorzien in de benodigde parkeerruimte.
Dit betreft op grond van CROW-publicatie 381, ‘Toekomstbestendig parkeren’ 2,8 parkeerplaatsen per woning voor de woningen (vanwege de ligging in
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
15
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
niet stedelijk gebied en rest bebouwde kom). In de praktijk komt dit erop neer dat er 3 parkeerplaatsen bij elke woning op eigen terrein moeten worden gerealiseerd. Elke woning genereert op grond van de bovengenoemde CROW-publicatie maximaal 8,6 motorvoertuigbewegingen per weekdagetmaal. Dit betekent dat de zes woningen gezamenlijk maximaal 49 motorvoertuigbewegingen per weekdag met zich meebrengen. Deze kunnen goed worden afgewikkeld en zullen probleemloos opgaan in het heersende verkeersbeeld op de Borculoseweg. De capaciteit van deze weg wordt met de extra verkeersbewegingen namelijk niet overschreden. Vertaling in het bestemmingsplan Voorgaande verkaveling is vertaald naar het bestemmingsplan, waarin het grootste deel van het plangebied is opgenomen in de bestemming ‘Bos’. De woonkavels zijn opgenomen in de bestemming wonen, met aan de voorzijde de bestemming ‘Tuin’, waar geen bijgebouwen kunnen worden opgericht. De nieuw aan te leggen (verharde) paden ten behoeve van een in- en uitrit voor de woningen zijn specifiek aangeduid en uitsluitend ter plaatse van de aanduiding 'ontsluiting' toegestaan. Daarbij geldt dat binnen elke afzonderlijke aanduiding één verhard pad is toegestaan en het profiel per pad maximaal 4 meter breed mag bedragen. Omdat de betreffende aanduiding breder is (i.c.
10 meter breed), bestaat er bij de uitvoering van de plannen flexibiliteit om zoveel mogelijk bomen te sparen. De hoofdbebouwing zal in het aangegeven bouwvlak moeten worden gebouwd. De maximale toegestane goot- en nokhoogte bedraagt respectievelijk 6 en 10 meter, met dien verstande dat voor 35% van het hoofdgebouw de goothoogte niet meer dan 4 meter mag bedragen.
Figuur 12 – Uitsnede verbeelding nieuw bestemmingsplan ‘Barchemse Bos’
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
16
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
3 3.1
BELEIDSKADER Inleiding
Bij het opstellen van ruimtelijke plannen, zoals een bestemmingsplan, moet rekening worden gehouden met het beleid van diverse overheden. De meest relevante beleidsaspecten die betrekking hebben op het plangebied worden in dit hoofdstuk uiteengezet. Onderscheid is aangebracht in rijksbeleid (paragraaf 3.2), provinciaal beleid (paragraaf 3.3) en gemeentelijk beleid (paragraaf 3.4). 3.2
Rijksbeleid
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte De kaders van het nieuwe rijksbeleid zijn opgenomen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) die op 13 maart 2012 door de Minister van I&M is vastgesteld. Deze structuurvisie vervangt de Nota Ruimte en heeft als credo "Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig". De SVIR omvat drie hoofddoelen, die als volgt zijn geformuleerd: 1. Concurrerend Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk-economische structuur van Nederland; 2. Bereikbaar Het verbeteren en ruimtelijk zeker stellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; 3. Leefbaar en veilig Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn. Voor een aanpak die Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig maakt, moet het roer in het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid om. Het Rijk kiest voor een selectievere inzet van rijksbeleid op slechts 13 nationale belangen. Hiermee wordt de ruimtelijke ordening in toenemende mate neergelegd bij gemeenten en provincies. De nationale belangen hebben onder andere betrekking op bijvoorbeeld ruimte voor waterveiligheid, behoud van nationale unieke cultuurhistorische kwaliteiten en ruimte voor een nationaal netwerk van natuur.
Uitgangspunt is dat de ruimte zorgvuldig wordt benut en overprogrammering wordt voorkomen. Om beide te bereiken, gaat de SVIR voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen uit van een ladder voor duurzame verstedelijking die ook is opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2 Bro). Per 1 juli 2017 is de nieuwe ladder voor duurzame verstedelijking in werking getreden. Deze houdt in dat indien een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt, de behoefte aan die ontwikkeling moet worden beschreven en, indien die ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt buiten het bestaand stedelijk gebied, gemotiveerd moet worden waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
17
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Nationale omgevingsvisie De kaders van het rijksbeleid op het gebied van de fysieke leefomgeving zijn opgenomen in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). De NOVI is op 11 september 2020 vastgesteld en is vanaf 12 februari 2021 bindend voor het Rijk als geldende visie onder Wet ruimtelijke ordening. De NOVI vervangt daarmee de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR, 2012). Met de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Nederland staat immers voor een aantal urgente opgaven, die zowel lokaal, nationaal als wereldwijd spelen. Het zijn grote en complexe opgaven op het gebied van klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Deze opgaven zullen Nederland flink veranderen. De toenemende druk op de fysieke leefomgeving vraagt daarbij om een actiever Rijksoverheid. De NOVI stelt een integrale aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisatie, en met meer regie vanuit het Rijk. Regie vanuit het Rijk betekent echter niet het centraliseren van taken en verantwoordelijkheden; wel het geven van richting op grote opgaven en regie op goed samenspel, zowel publiek als publiek/privaat.
In de NOVI zijn de genoemde opgaven samengevat in vier prioriteiten: ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; een duurzaam en economisch groeipotentieel; sterke en gezonde steden en regio's; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om dit te bereiken worden 21 nationale belangen benoemt in de NOVI waarop de nationale overheid zich richt. Deze hebben onder andere betrekking op het zorgdragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften, het waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem, het beperken van klimaatverandering, het waarborgen van de hoofdinfrastructuur voor transport van stoffen via (buis)leidingen, het behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang en het verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit. Deze 21 nationale belangen hebben ook een relatie met het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), zie ook paragraaf 3.1.2. Relatie met het plangebied De beoogde planontwikkeling raakt niet de geformuleerde grote nationale belangen. De bouw van zes woningen past binnen de beleidsuitgangspunten van de Nationale Omgevingsvisie. Ladder voor duurzame verstedelijking Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling.
Uit vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State ten aanzien van het begrip stedelijke ontwikkeling in relatie tot woningbouw blijkt dat een project vanaf 12 woningen of meer wordt aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling in de zin van het Bro. In het plangebied worden slechts zes nieuwe woningen gerealiseerd. De ladder voor duurzame verstedelijking is daarom niet van toepassing. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Ten behoeve van de bescherming van de in de SVIR genoemde nationale belangen, zijn in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) algemene regels
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
18
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
opgenomen die bindend zijn voor de lagere overheden als provincie en gemeente. In het Barro worden de kaderstellende uitspraken uit de SVIR bevestigd. Doel van het Barro is om onderwerpen uit de SVIR te verwezenlijken, danwel te beschermen. Het gaat hierbij onder meer om de volgende onderwerpen: • Rijksvaarwegen; • Kustfundament; • Grote Rivieren; • Waddenzee en waddengebied; • Defensie; • Hoofdwegen en hoofdspoorwegen; • Elektriciteitsvoorziening; • Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen; • Natuurnetwerk Nederland; • Primaire waterkeringen buiten het kustfundament; • IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte); • Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde. Naast het Barro is ook de ‘Regeling algemene regels ruimtelijke ordening’ (Rarro) in werking getreden. In het Barro is bepaald dat bij ministeriële regeling verschillende militaire terreinen, gebieden, objecten en zones worden aangewezen, waar gemeenten bij de vaststelling van bestemmingsplannen rekening mee moeten houden. In de Rarro wordt daar uitvoering aan gegeven. Relatie met het plangebied De planlocatie is niet gelegen binnen een in het Barro aangewezen gebied of object waarvoor een planologische bescherming geldt.
Het beoogde plan is niet in strijd met het ‘Besluit algemene regels ruimtelijke ordening’ en is eveneens niet in strijd met de ‘Regeling algemene regels ruimtelijke ordening’. Overige wetgeving Bij het opstellen van ruimtelijke plannen is diverse (milieu)wetgeving van toepassing, waaronder de Wet geluidhinder, Wet luchtkwaliteit, Erfgoedwet, de Wet natuurbescherming, etc. Op deze aspecten zal in hoofdstuk 5 nader worden ingegaan.
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
19
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
3.3
Provinciaal beleid
Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Op 19 december 2018 hebben Provinciale Staten de ‘Omgevingsvisie Gaaf Gelderland’ vastgesteld. Hiermee is de Omgevingsvisie uit 2014 komen te vervallen en wordt vooruitgelopen op de aankomende Omgevingswet. De Omgevingsvisie beschrijft de lange termijn ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving. De provincie legt in deze visie de focus op een duurzaam, verbonden en een economisch krachtig Gelderland. Om dit te bereiken worden zeven met elkaar samenhangende ambities nagestreefd: 1. Energietransitie: van fossiel naar duurzaam. Een versnelde energietransitie, gericht op forse vergroting van het aandeel duurzame energie en passend bij de Gelderse kwaliteiten; 2. Klimaatadaptatie: omgaan met veranderend weer. Een op de toekomst toegerust klimaatbeleid (klimaatbestendig); 3. Circulaire economie: sluiten van kringlopen; Een voortvarend en innovatief circulair beleid zonder afval. 4. Biodiversiteit: werken met de natuur en een beschermend beleid voor biodiversiteit. 5. Bereikbaarheid: Efficiënte, duurzame en innovatieve bereikbaarheid, toegesneden op de veranderende vraag. 6. Vestigingsklimaat: Een duurzaam, dynamisch en toegankelijk economisch vestigingsklimaat, waar voor ondernemers en inwoners een sterke aantrekkingskracht vanuit gaat. 7. Woon- en leefomgeving: Een duurzaam en divers woon- en leefklimaat en anticiperend op ontwikkelingen.
Hoewel de Omgevingsvisie met deze ambities vooral een visie op hoofdlijnen betreft, is ook een vijftal wettelijke planfiguren in de Omgevingsvisie opgenomen: ruimte, natuur, water, milieu en verkeer en vervoer. Deze planfiguren waren ook al in de voorgaande Omgevingsvisie (vanaf 2014) opgenomen en worden daarmee gecontinueerd. Het gaat daarbij onder andere om de aanwijzing van functies van regionale oppervlaktewateren, van gebieden waar milieukwaliteit bijzondere bescherming behoeft, van Natura 2000-gebieden en van bijzondere natuurgebieden, en de aanwijzing van locaties voor de mogelijkheden om zonneen windenergie op te wekken. In dit kader zijn een viertal themakaarten opgesteld (Themakaart Ruimtelijk beleid, Themakaart Waterbeleid, Themakaart Milieubeleid en Themakaart Natuur- en landschapsbeleid) die bij de uitvoering van het provinciale beleid uit de Omgevingsvisie 2018 een belangrijke rol spelen. Verder blijkt de provincie zich in z’n algemeenheid inzetten voor vitale steden en dorpen en voor een duurzame verstedelijking, gericht op versterking van de stedelijke netwerken, gecombineerd met aandacht voor de vitaliteit van kleine kernen en dorpen. Relatie met het plangebied Aan de hand van de vier themakaarten is geconcludeerd dat er geen (ruimtelijke) opgaven gelden waarmee specifiek in voorliggend bestemmingsplan rekening gehouden hoeft te worden.
Op basis van de themakaart ‘Waterbeleid’ blijkt dat een klein gebied in het oostelijk deel van het plangebied wel binnen de ‘beschermingszone natte landnatuur’ ligt. De ontwikkeling van de zes boskavels
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
20
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
staan dit echter niet in de weg (zie ook navolgende paragraaf, Omgevingsverordening). Omgevingsverordening Gelderland Op 31 maart 2021 hebben de Provinciale Staten ‘Actualisatieplan 7 Omgevingsverordening’ vastgesteld. De genoemde actualisatieronde heeft bovendien geresulteerd in een geconsolideerde versie van de Omgevingsvisie Gelderland (maart 2021). De Omgevingsverordening betreft de juridische vertaling van de provinciale omgevingsvisie en heeft als doel om provinciale belangen op het gebied van de ruimtelijke ordening te laten doorwerken naar het gemeentelijk niveau. De provincie richt zich hierbij op onderwerpen die van provinciaal belang zijn, zoals verstedelijking, landbouw/veehouderij, natuur en landschap, grond- en drinkwater, milieu, verkeer en energie. Wonen In de Omgevingsverordening is in artikel 2.1 opgenomen dat de bouw van nieuwe woningen dient te passen in een regionale woonagenda. Daartoe heeft de provincie Gelderland samen met 8 gemeenten uit de Cleantech Regio, waaronder de gemeente Lochem, een nieuwe woonagenda voor de regio opgesteld. Volgens deze nieuwe woonagenda ligt de woningvraag in de Cleantech Regio inmiddels ongeveer 40% hoger dan in 2018 werd verondersteld. Binnen de CTR zijn eind 2020 nieuwe afspraken gemaakt over hoe daar op in te spelen. De afspraken zijn vastgelegd in de regionale woonagenda Cleantech Regio 2020.
De inzet is gericht op het versnellen van de woningbouw en het voorbereiden van nieuwe bouwplannen als antwoord op de krapte op de woningmarkt. Binnen de CTR worden de komende jaren tot 2030, 15.600 woningen gebouwd. Dit is 5000 meer dan in 2018 is afgesproken. Voor de gemeente Lochem is voorzien in 1.300 woningen tot 2030. Dat is ruim 400 woningen méér dan in 2018 afgesproken. Om deze woningen ook daadwerkelijk te kunnen realiseren, wordt gestreefd naar een plancapaciteit van 30% extra, om vertraging van plannen en planuitval op te kunnen vangen. Het totaal komt daarmee op 1.700 woningen. Het streven is om voor de resterende 700 tot 800 woningen plancapaciteit te vinden, door nieuwe woningbouwlocaties aan te wijzen bij de kernen van de gemeente Lochem. Het behouden en versterken van de vitaliteit van de kernen is daarbij een belangrijke doelstelling en de bouw van extra woningen vormt daarvoor een basis. Voor de kern Barchem zijn er tot 2030 circa 70 tot 75 nieuwe woningen nodig. Daarvan zijn er al 40 in bestaande plannen opgenomen (zoals het onderhavige plan voor 6 woningen) en zijn er nog 30 tot 35 extra woningen nodig waarvoor nog geen plannen gereed zijn. Omdat het onderhavige bestemmingsplan nog in voorbereiding is gaat het om zogenaamde zachte plancapaciteit. Pas als het bestemmingsplan onherroepelijk is wordt het harde plancapaciteit.
Natuur Naast het feit dat het thema wonen van belang is voor de voorgenomen ontwikkeling, speelt ook het aspect natuur een rol. De betreffende gronden behoren niet tot het Gelders Natuurnetwerk of tot de Groene Ontwikkelingszone, maar het meest zuidoostelijke deel is aangeduid als ‘Beschermingszone natte landnatuur’ (zie figuur 13).
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
21
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Figuur 13 – Uitsnede kaart 4 ‘Regels Natuur’ in relatie tot het plangebied, in rood (bron: Omgevingsverordening Gelderland)
In de Verordening is hiervoor de regel in artikel 2.61 van belang. Een bestemmingsplan voor gronden gelegen in een Beschermingszone natte landnatuur maakt geen functies mogelijk die significant nadelige effecten kunnen hebben op de instandhouding van de natte landnatuur, tenzij: a. er geen reële alternatieven zijn; b. sprake is van een reden van groot openbaar belang; c. de nadelige effecten worden gemitigeerd of gecompenseerd. Nationaal Landschap de Graafschap Het Barchemse bos maakt volgens de Omgevingsverordening Gelderland deel uit van het Nationaal Landschap (zie figuur 14).
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
22
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Figuur 14 – Schermafdruk Nationaal Landschap buiten GNN, GO en NHW (bron: Omgevingsverordening Gelderland)
Volgens bijlage 5 bij de Omgevingsverordening: “Kernkwaliteiten Nationale Landschappen’ is het Barchemse bos gesitueerd in het deelgebied Graafschap. Ter plaatse bestaan de kernkwaliteiten van dit deelgebied uit een samenhangende eenheid van hooggelegen beboste en besloten stuwwalkern van Lochemerberg met karakteristiek krans van open essen en bij de krans behorende gehuchten als Zwiep en Barchem. Halfgesloten landschap met mozaïek van bossen, weilanden en grote boerderijen. Het geheel heeft een parkachtige uitstraling. Relatie met het plangebied In relatie tot het voorliggende plan, waarin de nieuwbouw van zes woningen mogelijk wordt gemaakt, zijn vooral de aspecten ‘Wonen’ en ‘Natuur’ en ‘Landschap’ van belang. Andere (ruimtelijke) aspecten uit de Verordening zijn niet in het geding. Wonen Met de bouw van 6 woningen in bestaand stedelijk gebied wordt bijgedragen aan de woningbouwopgave volgens de actuele regionale cijfers. Natte landnatuur Het plan voorziet in het realiseren van zes nieuwe woningen, waarvan slechts één woning (hoofdgebouw) binnen deze zone ligt.
Voor de percelen in de beschermingszone voor natte landnatuur is voorgeschreven dat het hemelwater op eigen perceel moet worden geborgen, dat de onder keldering van gebouwen niet is toegestaan en dat de onbebouwde gronden buiten het bouwvlak van de bestemming ‘Wonen’ voor maximaal 50% mogen worden verhard (en de bestemming ‘Tuin’ voor maximaal 25%. Omdat deze woning in de op ca. 25 meter van het perceel Borculoseweg 16 is gesitueerd (waarop eveneens een woning aanwezig is) en er minimaal een zone van 20 meter een bosbestemming behoudt, zal het plan geen significant nadelige effect hebben op de instandhouding van de natte landnatuur. Bovendien heeft het plan geen gevolgen voor de grondwaterstand en –stroming (zie ook paragraaf 4.8 Water) Het plan past daarmee binnen de provinciale Omgevingsverordening.
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
23
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Kernkwaliteiten nationaal landschap Graafschap: Deze kernkwaliteiten worden niet aangetast. Door een beperkt aantal woningen in het bos te bouwen met een ruime boszoom rond de woningen blijft het Barchemse bos ook als bos herkenbaar in het landschap. 3.4
Gemeentelijk beleid
Structuurvisie 2012-2020 Met de ruimtelijke structuurvisie geeft de Gemeente Lochem op hoofdlijnen het ruimtelijk beleid tot medio 2020 weer. De structuurvisie is op 8 juli 2013 door de gemeenteraad vastgesteld. De Structuurvisie is onder meer bedoeld om het gemeentebestuur een instrument te geven waarmee ze de burgers en maatschappelijke organisaties actief kan informeren en betrekken bij de ruimtelijke visie op het bebouwde gebied. De visie geeft zowel hoofdlijnen voor de gemeentelijke ontwikkeling, alsook concrete ideeën en visies over de ontwikkeling van de kernen weer. De structuurvisie is afgestemd op het bestaande beleid van de gemeente. Eveneens heeft, voor zover relevant, afstemming plaatsgevonden met bestaand rijks- en provinciaal beleid en regelgeving. Volgens de structuurvisie is gekozen voor een verdeling van de woningbouwopgave over de diverse kernen. Daar waar voldoende, kwalitatief goede bouwmogelijkheden zijn in het bestaande bebouwde gebied, gaat inbreiding boven uitbreiding. De ruimtelijke structuur van de kern Barchem wordt gedomineerd door de doorgaande wegen (Borculoseweg, Lochemseweg, Ruurloseweg), die in het centrum in een Y-vorm samenkomen. De woonbebouwing in het dorp bestaat uit lintbebouwing met diverse bouwstijlen langs de doorgaande wegen, en een aantal kleine buurten die het dorpse karakter benadrukken.
In de visie wordt specifiek voor de kern Barchem het behoud en versterking van de bestaande (ruimtelijke) kwaliteiten, het dorpse karakter, de leefbaarheid en dynamiek als uitgangspunten benoemd, alsook het profileren als toeristische kern. Verder worden initiatieven voor versterking van het sociaal medisch voorzieningenniveau ondersteund. De centrale dorpsas is de meest logische drager voor dergelijke voorzieningen, maar ook voor (nieuwe) horeca en detailhandel.
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
24
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Figuur 15 – Uitsnede Structuurvisiekaart voor de kern Barchem in relatie tot het plangebied
Relatie met het plangebied In de gemeentelijke structuurvisie is het plangebied aangemerkt als ‘Inbreidingslocatie Barchemse bos’. De beoogde ontwikkeling met zes woonkavels in het bos is in overeenstemming met de structuurvisie. Woonvisie Lochem 2018-2025 Met deze Woonvisie legt de gemeente Lochem haar woonbeleid voor de periode tot 2025 vast. De visie geeft weer waar de gemeente Lochem zich de komende jaren op wil richten op het gebied van wonen. Het doel is ervoor te zorgen dat de gemeente Lochem een fijne gemeente blijft om in te wonen. Voor mensen die nu al in de gemeente wonen, maar ook voor mensen die zich hier willen vestigen. Hoofdpunten van het gemeentelijke woonbeleid De gemeente ziet vier hoofdpunten in het gemeentelijke woonbeleid die richtinggevend zijn voor de periode tot 2025: 1. Leefbare kernen; 2. Beschikbaarheid en betaalbaarheid van wonen; 3. Woningverbetering en duurzaamheid; 4. Wonen met zorg. In navolgend schema zijn de hoofdpunten – en de strategische keuzes daarbij – samengevat.
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
25
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Kwantitatieve opgave Ook in de komende jaren blijft er in de gemeente Lochem nog een vraag naar nieuwe woningen. De prognoses voor de gemeente Lochem voorzien een behoefte aan 860 extra woningen in de periode 2015 tot 2025. Deze behoefte komt vooral voort uit het kleiner worden van huishoudens en een positief migratiesaldo. Voor de kern Barchem is in de woonvisie niet voorzien in nieuwe plannen, maar wordt uitgegaan van de bestaande bouwplannen, waaronder de zes woningen in het Barchemse bos.
Bron: Schermafdruk Woonvisie Lochem 2018-2025, paragraaf 8.6, blz. 60.
Afwegingskader woningbouw Onderdeel van de woonvisie is ook een afwegingskader woningbouw. Dit afwegingskader is opgesteld om heldere keuzes te maken in woningbouwplannen waar we wel en geen medewerking aan verlenen. Die keuze is nodig om er voor te zorgen dat er niet teveel woningen worden gebouwd en in de toekomst leegstand ontstaat, maar ook om er voor te zorgen dat de woningen worden gebouwd waar
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
26
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
mensen naar vragen. Het gaat dan zowel om de plek, het type woning, als om de prijs van de woning. Volgens het afwegingskader wordt de ruimte op de Lochemse woningmarkt bepaald door: 1. De afspraken die de Cleantech regio met de provincie heeft gemaakt over het aantal te bouwen woningen in het Gelderse deel van de regio en per gemeente. 2. De Ladder voor duurzame verstedelijking. 3. De actuele ontwikkelingen op de Lochemse woningmarkt in relatie tot de veronderstelde woningbehoefte zoals deze naar voren komt uit het woningmarktonderzoek Lochem 2017. Aan uitbreidingslocaties voor woningbouw wordt volgens de Woonvisie uitsluitend nog medewerking verleend indien er een aantoonbare behoefte is die niet in bestaand stedelijk gebied gerealiseerd kan worden. Uitgangspunt is onder meer dat woningbouw het beste kan worden toegevoegd in open plekken in bestaande bebouwde gebieden. Afwegingscriteria voor woningbouwinitiatieven: 1. Is er kwantitatieve ruimte (behoefte kern Barchem)? 2. Is er sprake van een ruimtelijke urgentie (benutten bestaand stedelijk gebied)? 3. Is er kwalitatieve woonbehoefte? 4. Is er een alternatief? 5. Herprogrammeren bij niet realiseren. Addendum op de Woonvisie Inmiddels is er een aanvulling op de Woonvisie vastgesteld (maart 2022).
In het addendum op de Woonvisie is een herijking van de woonvisie voorzien op basis van een analyse van recente cijfers en trends op de woningmarkt. Relatie met het plangebied Hiervoor in paragraaf 3.3.2 is de veranderde woningbouwopgave voor de gemeente Lochem en de kern Barchem al beschreven. De bouw van 6 woningen in het Barchemse bos past in de geldende Woonvisie en in de actuele cijfers voor de woningbouwopgave. Ook aan de andere criteria van het afwegingskader wordt voldaan. Het gaat om het benutten van een bestaande binnenstedelijke locatie. Op deze locatie in het bos voorziet het in een kwalitatieve invulling en versterking van het woonmilieu (beperkt aantal vrijstaande woningen als eilandjes in het bos) die zorgt voor doorstroming en op die wijze bijdraagt aan een kwalitatieve woningvoorraad en de actuele woningbehoefte. Conform het afwegingskader is in de regels een wijzigingsbevoegdheid opgenomen om de woonbestemming weer te verwijderen en terug te zetten naar de bosbestemming (zonder bouwmogelijkheden), wanneer binnen 3 jaar na het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan, niet een aanvraag voor bouwen van de woningen is ingediend. Op die wijze kunnen slapende bouwrechten worden voorkomen die een belemmering vormen voor de realisering van de woningbouwopgave.
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
27
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Kernvisie wonen Barchem In de kernvisie Wonen Barchem (vastgesteld mei 2023) staat per kern beschreven wat er nodig is op het gebied van woningbouw. Het gaat om het aantal nieuwbouwwoningen, het type woningen en de woningbouwlocatie(s) voor de periode tot 2030. De aantallen zijn afgestemd op voornoemd addendum op de woonvisie (paragraaf 3.4.3), waarin voor Barchem wordt uitgegaan van 35 nieuwe woningen, 20 woningen in bestaande (harde) plannen en 7 woningen in (zachte) plannen die in de planvormingsfase zitten. In de kernvisie Wonen Barchem is het onderhavig plangebied Barchemse bos opgenomen als ‘zacht plan’. Dit betekent dat er weliswaar sprake is van een voornemen en planvorming door de gemeente, maar nog geen vastgesteld bestemmingsplan. Voor een nieuwe woonlocatie is in de kernvisie gekozen voor de locatie 1b, zuidelijk van het Barchemse bos.
Figuur 16 – Ligging voorkeurslocatie 1b, nieuwe woningbouw Barchem, zuidelijk van Barchemsebos (Rode cirkel). Bron; Kernvisie wonen Barchem.
Ontwerp Omgevingsvisie In de periode maart-april 2024 heeft het college van B&W de Omgevingsvisie 2040 in ontwerp ter visie gelegd. De ontwerp Omgevingsvisie 2024 heeft als titel ‘krachtig en in balans’. In de visie wordt op hoofdlijnen het toekomstbeeld voor de gehele gemeente omschreven. Mede op basis van een aantal hoofduitgangspunten; - In Lochem is het fijn wonen en leven - Lochem is ondernemend en uitnodigend - Lochem is groen en aantrekkelijk - Lochem wordt klimaatneutraal en klimaatbestendig - Lochem is veilig, gezond en inclusief - Lochem is bereikbaar en zet in op duurzame mobiliteit Naar verwachting zal de gemeenteraad de Omgevingsvisie medio 2024 vaststellen.
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
28
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Voor woningbouw wordt op aantallen en toekomstige woonlocaties in de Omgevingsvisie aangesloten op de kernvisies Wonen, waaronder de kernvisie Wonen Barchem. Welstandsbeleid In de gemeente Lochem gelden voor een deel van het grondgebied van de gemeente welstandseisen wanneer met een omgevingsvergunning gebouwd wordt. Dit betekent dat dergelijke bouwwerken moeten voldoen aan de redelijke eisen van welstand en dat de stadsbouwmeester een positief advies over deze bouwplannen moet geven. De gemeente Lochem heeft naar aanleiding van een positieve proef met welstandsvrije gebieden haar welstandsbeleid op 18 december 2017 aangepast en omgezet in vast beleid. Dit betekent dat de woonwijken, bedrijventerreinen en het buitengebied in de gemeente Lochem welstandsvrij zijn, met uitzondering van de gebieden die in de gemeentelijke welstandsnota zijn aangeduid als: • Historische dorpsgebieden; • Historische bebouwingslinten; • Historische stedelijke bebouwing; • Gemengde bebouwing rond centrum Lochem; • Beschermd stadsgezicht Berkeloord; • Historische landgoederen en buitenplaatsen; • Rijks- en gemeentelijke monumenten gelegen buiten hierboven genoemde gebieden.
Verder wordt in de welstandsnota aangegeven dat ook bij (grotere) nieuwbouwprojecten, bij uitbreidingsplannen of bij nieuwe (grotere) gebouwen die op een zodanig beeldbepalende locatie worden opgericht dat inzicht in de beeldkwaliteit vooraf wenselijk is, een welstandstoets van toepassing blijft. Voor die gevallen dient een beeldkwaliteitsplan opgesteld te worden. Relatie met het plangebied Het plangebied ligt in de kern Barchem en maakt voor het gedeelte direct grenzend aan de Borculoseweg deel uit van het ‘Historisch bebouwingslint’ (H2) uit de gemeentelijke welstandsnota.
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
29
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Figuur 17.
Schermafdruk gemeentelijke welstandsnota.
In dit gebied wordt welstandsniveau 2 gehanteerd. Daarvoor gelden de volgende criteria, ten aanzien van ligging, massa en kleuren en materialen: Ligging o De bebouwing is georiënteerd op de straat; o De bebouwing is geplaatst in een (licht) verspringende rooilijn; o Tussen de hoofdmassa’s is een onbebouwde ruimte aanwezig. Massa o Bebouwing is individueel en afwisselend (gevarieerd beeld); o De massa van de bebouwing is gerelateerd aan de omliggende bebouwing; o Seriematige bebouwing is niet toegestaan; o Traditionele kapvormen hebben de voorkeur; o Bijgebouwen zijn naar achteren geplaatst ten opzichte van de rooilijn teneinde het vrijstaande individuele karakter van de hoofdbebouwing te benadrukken; o De hoofdvorm is eenvoudig (geen bouwmassa, opgebouwd uit diverse o vormen) en blijft ook na aanpassing duidelijk herkenbaar; o Schaalvergroting door samenvoeging of grote aanbouwen is ongewenst; o Luifels: terughoudend omgaan met toepassing van luifels; indien toegepast dan: • Passend bij de architectuur van het pand; • Geen massief ogende zware constructies; • Niet breder dan het pand, doortrekken over meerdere panden is niet • toegestaan, maximaal 1,5 m diep. Materialen en kleuren o Bij voorkeur toepassing van gedekte kleuren; o Het gebruik van opvallende (schreeuwende) kleuren is niet toegestaan.
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
30
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
Op basis van dit beleid is voor de beoogde woningbouwontwikkeling in het Barchemse bos een beeldkwaliteitsplan1 opgesteld. Juist vanwege het historische bebouwingslint is hier gekozen voor individueel afwisselende bebouwing in een licht verspringende rooilijn met onbebouwde ruimte tussen de hoofdmassa’s en bebouwing georiënteerd op de straat. Maar om tegelijkertijd ook de groene entree aan deze zijde te behouden is er voor gekozen om buiten het invloedsgebied van het historische bebouwingslint te blijven en de woningen zo ver terug te leggen in het bos dat ze niet in het historische bebouwingslint worden gesitueerd. Dat betekent dat het hiervoor beschreven welstandsbeleid hier niet onverkort van toepassing is. Dat neemt niet weg dat daar wel nadrukkelijk rekening mee is gehouden, maar op onderdelen een invulling is gekozen die vooral inspeelt op de situering in het bos. Het beeldkwaliteitsplan wordt tegelijkertijd met het bestemmingsplan in procedure gebracht en ook door de gemeenteraad vastgesteld. De definitieve toetsing aan de welstandscriteria vindt plaats tijdens de toetsing van de aanvraag om omgevingsvergunningen. Parkeerbeleid Het parkeerbeleid in de gemeente Lochem is verwoord in de 'Nota parkeernormen 2020' van 22 september 2020 (en vastgesteld door de gemeenteraad op 16 november 2020).
De Nota parkeernormen is van toepassing op ruimtelijke ontwikkelingen en -plannen binnen de gemeente, daar waar het betreft: nieuwbouw; verbouw/uitbreiding; wijziging van functies. In deze nota zijn parkeernormen voor diverse functies vastgelegd, waarbij de toe te passen parkeernorm ook afhankelijk is van het gebied waarbinnen de ruimtelijke ontwikkeling plaatsvindt. Zo wordt er in eerste instantie onderscheid gemaakt in gebieden binnen- en buiten de bebouwde kom. Daarnaast wordt voor een aantal kernen binnen de gemeente een extra nuancering aangebracht, waarbij het centrum en kwetsbare gebieden worden aangeduid. Daarnaast is opgenomen hoe op basis van deze normen de gemeentelijke parkeereis bij ontwikkelingen moet worden berekend. De gemeente Lochem heeft haar parkeerbeleid tevens in het (ontwerp) bestemmingplan ‘Parapluplan Parkeernormen’ verwoord. Relatie met het plangebied In de overige regels van dit bestemmingsplan zijn de parkeerregels opgenomen en is voorgeschreven dat op eigen terrein moet worden voorzien in voldoende parkeerplaatsen volgens het gemeentelijke parkeerbeleid. Het plangebied biedt voldoende ruimte om daarin te voorzien.
1
Van Oord Architecture & Design B.V., “Beeldkwaliteitsplan Barchemse Bos”, 27 augustus 2021
Gemeente Lochem Bestemmingsplan Barchemse Bos mRO b.v./ TOE / 99.457 – v8 / 15 juli 2024
31
NL.IMRO.0262.baBorculoseweg-BP41 Vast te stellen
4
RANDVOORWAARDEN - MILIEUASPECTEN
4.1
Inleiding
In dit hoofdstuk wordt een aantal milieu- en omgevingsaspecten toegelicht die bij een ruimtelijk plan in beschouwing moeten worden genomen. Na een algemene beschrijving, gebaseerd op beleid en regelgeving, wordt voor elk onderdeel ingegaan op de relatie met het plangebied. 4.2
Geluid
Beleid en regelgeving Voor het aspect geluid is de Wet geluidhinder (Wgh) van toepassing. De Wgh kent voor geluid als gevolg van weg- en railverkeer en gezoneerde industrieterreinen voorkeursgrenswaarden voor de geluidbelasting op nieuwe geluidgevoelige bestemmingen. De Wgh gaat uit van zones langs (spoor)wegen en zones bij industrieterreinen. Het gebied binnen deze zone geldt als akoestisch aandachtsgebied waar, voor bouwplannen die nieuwe geluidgevoelige bestemmingen mogelijk maken, een akoestische toetsing uitgevoerd dient te worden. In de Wgh zijn geluidgevoelige bestemmingen benoemd. Dit betreft woningen, woonwagenstandplaatsen, onderwijsgebouwen, ziekenhuizen en verpleeghuizen, en speciaal benoemde gezondheidszorggebouwen. In het kader van dit bestemmingsplan is alleen wegverkeerslawaai van belang. Er liggen in het plangebied of in de directe omgeving daarvan geen spoorwegen of gezoneerde bedrijventerreinen. Wegverkeerslawaai Geluidzones In de Wgh is bepaald dat elke weg van rechtswege een geluidszone heeft (art. 74 lid 1). Een uitzondering hierop zijn wegen die zijn gelegen in een 30 km/uur-zone of in een woonerf. De breedte van de geluidszones is afhankelijk van het aantal rijstroken en de ligging van een weg, zie tabel 1. Aantal rijstroken