Rekenkameronderzoek - Rekenkamerrapport alcohol- en drugsbeleid gemeente Lingewaard - zh
Tekst van het document
35 ‘Samenwerkingsconvenant. Samenwerking Handhaving Openbare ruimte gemeenten Lingewaard en Overbetuwe’ (zonder
datum); het convenant is 14 maart 2018 in het lokaal driehoeksoverleg geaccordeerd.
gebied mogen werken. In de afgelopen jaren zijn op incidentele basis boa’s van Lingewaard op verzoek van Overbetuwe aldaar ingezet. Deze onderlinge uitwisseling en assistentie kan ook geschieden bij ziekte en/of vakantie of andere omstandigheden maar komt niet vaak voor.
4.5
Informatie aan de gemeenteraad
Een van de vragen van het onderzoek betreft de wijze waarop de raad is geïnformeerd over het beleid en hoe de raad zijn kaderstellende en controlerende rol invult. De gemeenteraad van Lingewaard heeft in de periode 2021-2024 enkele documenten van het college van B&W ontvangen, die direct of indirect verwijzen naar het alcohol- en drugsbeleid voor jongeren in de gemeente. De kaderstellende rol van de gemeenteraad komt naar voren in de vaststelling november 2020 van het ‘Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2021-2024’. In de raadsvergadering van 19 november 2020 zijn het raadsvoorstel, het raadsbesluit en de evaluatie van het PenH-plan alcohol 2017-2020 aan de orde gekomen. In de bijlagen van het plan zijn ook het Interventiebeleid DHW 2014 en het Stappenplan overtredingen DHW gepresenteerd. Tevens zijn vragen van de raad over het PenH-plan 2021-2024 beantwoord. Op 1 februari 2024 heeft de wethouder aan de raad gemaild dat op 29 januari acht sportverenigingen, Sportservice Lingewaard en het college van B&W het convenant ‘Alcohol- en drugsgebruik binnen de sportverenigingen’ hadden ondertekend. Op 2 april 2024 is door het college een informatienota aan de raad ter beschikking gesteld met betrekking tot een extra incidentele subsidie ten behoeve van de Iriszorg.
In de nota staat onder meer beschreven dat de GGD rapporteert over een normalisering van (soft)drugsgebruik onder jongeren en specifiek in Lingewaard een relatief hoog alcoholgebruik onder jongeren. In de nota wordt de raad geïnformeerd over de inzet op alcohol- en drugspreventie en over de voorgestelde dekking. De raad heeft naar aanleiding hiervan 4 april 2024 vragen gesteld. De raad is daarnaast in deze periode enkele malen door het college geïnformeerd over aanpalende initiatieven en acties waaronder de VioS-aanpak op scholen en de GALA-aanpak. De gemeenteraad heeft in de periode 2021-2024 van het college geen structurele monitoring of procesevaluatie van de maatregelen ontvangen die in het preventie- en handhavingsplan zijn aangekondigd. De raad heeft wel via het jaaruitvoeringsplan (JUP) 2023 informatie ontvangen over de uitvoering van het plan Integrale Veiligheid 2023 met daarin een toelichting op de prioriteit ‘overlast jeugd’. Daarbij gaat het om het voorkomen dat problematische jeugd(groepen) en risicogedrag ontstaan en het verminderen van het gebruik van alcohol en drugs. In JUP 2023 zijn drie actiepunten aangegeven met een korte stand van zaken. Genoemd is de inzet van jongerenwerkers in het bespreken van de gevaren van alcohol- en drugsgebruik met jongeren. De gemeente geeft aan dat deze werkzaamheden zijn geborgd in de reguliere werkzaamheden.
Als tweede punt wijst de gemeente op de inzet van SWL op preventie in voorlichtingsbijeenkomsten met sportverenigingen, met als een van de onderwerpen de signalen en het doorverwijzen met betrekking tot alcohol- en drugsgebruik. Deze activiteiten zijn afgerond en hebben mede geleid tot
een convenant met afspraken op het gebied van preventie alcohol en drugs. Als derde punt benoemt de gemeente de regierol van het sociaal domein bij het uitvoeren van de acties uit het Preventie en Handhavingsplan Alcohol 2021-2024. De bespreking van de acties, aanpak en opbrengsten zelf is beperkt, met de opmerking dat het uitvoeren van de acties volgens plan verloopt. Een nadere toelichting en uitwerking ontbreekt. De (enige) beleidsmatige conclusie die in het JUP 2023 in dit kader wordt getrokken, is dat bewustwording op het gebied van alcohol en drugs in het nieuwe uitvoeringsplan extra aandacht zal krijgen. De gemeenteraad heeft geen eindevaluatieverslagen over de opbrengsten en mogelijke effecten van de voorgestelde activiteiten in het PenH-plan ontvangen. De rekenkamer heeft niet kunnen constateren dat de gemeenteraad om dergelijke voortgangsverslagen en/of eindevaluaties aan het college heeft gevraagd.
Bijlage 1 Normenkader en beoordeling alcohol- en drugsbeleid jongeren Lingewaard 2021-2024 CONCEPT
Beleid gemeente Norm
Operationalisatie; criteria
Het beleid inzake alcohol, drugs en jongeren bevat concrete en realistische doelstellingen en te leveren prestaties
De doelstellingen omvatten ten minste:
Het alcoholbeleid en het drugsbeleid voldoen aan de eisen gesteld door wet- en regelgeving
De kwaliteit van het beleid is voldoende
Beoordeling
-
een omschrijving van het doel
+
-
een omschrijving van de doelgroep(en)
+/-
-
een omschrijving van de uitvoering van het beleid en verwachte inzet
+/-
-
meetbare indicatoren voor de doelstellingen, inclusief afspraken over monitoring daarvan
-
-
een indicatie wanneer het doel behaald moet zijn
-
Alle verplichte wettelijke onderdelen zijn in het beleid en het opgestelde plan opgenomen, waaronder:
-
doelstellingen (alcoholbeleid)
+
-
acties die worden ondernomen om alcoholgebruik en daarmee samenhangende problematiek te voorkomen en/of verminderen
+
-
acties die worden ondernomen om drugsgebruik en daarmee samenhangende problematiek te voorkomen en/of verminderen
-
-
wijze waarop het handhavingsbeleid wordt uitgevoerd en welke handhavingsacties worden ondernomen (alcoholbeleid)
+
-
resultaten welke behaald dienen te worden
+/-
-
Het beleid is integraal en geeft de samenhang aan tussen de verschillende relevante beleidsterreinen inzake alcohol en drugs
-
-
Het beleid is actueel
+
-
De uitgangspunten en veronderstellingen die aan het beleid ten grondslag liggen zijn logisch en volledig
+/-
-
Het beleid is adequaat uitgewerkt op de onderdelen preventie, educatie, regelgeving en handhaving (toepassing preventiemodel Reynolds)
+/-
Uitvoering beleid Norm
Operationalisatie; criteria
De uitvoering voldoet aan een aantal organisatorische en inhoudelijke randvoorwaarden
-
Er zijn voldoende middelen (geld, ambtelijke capaciteit) vanuit de gemeente beschikbaar
+/-
-
De samenwerking met relevante organisaties in de beleidspijlers is helder vastgesteld en verloopt goed
+/-
-
Er is in de praktijk een integrale aanpak met een duidelijke regie, zowel intern als extern
+/-
-
De beoogde doelen en prestaties zijn volgens verschillende objectieve cijfers in de praktijk gerealiseerd
+/-
-
De beoogde doelen en prestaties zijn volgens verschillende betrokken actoren in de praktijk gerealiseerd
De uitvoering van het beleid is doeltreffend
-
Er vindt regelmatig evaluatie plaats van de uitvoering en van de resultaten daarvan
Beoordeling
+/-
Rol gemeenteraad Norm
Operationalisatie; criteria
De gemeenteraad stelt kaders voor het alcoholbeleid en voor het drugsbeleid
-
De gemeenteraad stelt inhoudelijke (uitgangspunten, doelstellingen) en financiële (in de begroting) kaders voor het alcoholbeleid en drugsbeleid
+/-
Er wordt door het college verantwoording afgelegd aan de gemeenteraad over de uitvoering van het beleid
-
De raad wordt geïnformeerd over de activiteiten, resultaten en effecten De informatie die de raad ontvangt is voldoende relevant, toegankelijk, tijdig en correct
+/-
-
Beoordeling
+/-
Bijlage 2
Overzicht geraadpleegde bronnen
Boer, M., van Dorsselaer, S., de Looze, M., de Roos, S. e.a. (2022). HBSC 2021. Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland. Utrecht: Universiteit Utrecht, Trimbos instituut, Sociaal en Cultureel Planbureau. Convenant Alcohol- en Drugsgebruik Sportverenigingen Lingewaard, januari 2024 Convenant VIOS OBC Huissen, 2024 Gemeente Lingewaard, Handhavingsbeleid 2018-2022, december 2017 Gemeente Lingewaard, Handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) 2020, september 2020 Gemeente Lingewaard, Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Lingewaard houdende regels omtrent het Integraal Veiligheidsplan 2020-2022, februari 2020 Gemeente Lingewaard, Evaluatie Handhavingsuitvoeringsplan 2019, september 2020 Gemeente Lingewaard, Handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) 2020, september 2020 Gemeente Lingewaard, Evaluatie Preventie- en handhavingsplan alcohol 2017-2020 Gemeente Lingewaard, Preventie- en handhavingsplan alcohol 2017-2020 Gemeente Lingewaard, Preventie- en handhavingsplan alcohol 2021-2024, november 2020 Gemeente Lingewaard, Jaaruitvoeringsplan Integrale Veiligheid 2020 Gemeente Lingewaard, Integraal Veiligheidsplan Lingewaard 2020-2022 Gemeente Lingewaard en gemeente Overbetuwe, Samenwerkingsconvenant Handhaving Openbare ruimte gemeenten Lingewaard en Overbetuwe Gemeente Lingewaard, Preventieakkoord Samen voor een gezond Lingewaard 2021-2023 Gemeente Lingewaard, Beleidsplan Sociaal
Domein 2021 - 2024 Gemeente Lingewaard, Handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) 2021, mei 2021 Gemeente Lingewaard, Beleidsregel van de gemeenteraad van de gemeente Lingewaard houdende regels omtrent sport, april 2021
Gemeente Lingewaard, Evaluatie HUP 2020, juni 2021 Gemeente Lingewaard, Integraal Veiligheidsplan 2024 - 2027 Gemeente Lingewaard, Evaluatie handhavingsuitvoeringsprogramma Lingewaard 2022 Gemeente Lingewaard, Evaluatie Jaaruitvoeringsplan Integrale Veiligheid 2021-2022, januari 2023 Gemeente Lingewaard, Handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) 2023 Gemeente Lingewaard, Evaluatie Jaaruitvoeringsplan Integrale Veiligheid (JUP) 2023 Gemeente Lingewaard, Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord 2023 – 2026, september 2023 Gemeente Lingewaard, Memo Alcohol- en Drugspreventie 2024, november 2023 Gemeente Lingewaard, Handhavingsbeleid 2024-2027, december 2023 Gemeente Lingewaard, Evaluatie handhavingsuitvoeringsprogramma Lingewaard (HUP) 2023 Gemeente Lingewaard, Handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) 2024 Gemeente Lingewaard, Collegevoorstel Convenant Veilig in en Om School OBC Huissen, februari 2024 Gemeente Lingewaard, Collegevoorstel Prestatiesubsidie Iriszorg, april 2024 Gemeente Lingewaard, Informatienota Alcohol- en Drugspreventie 2024, april 2024 Gemeente Lingewaard, Beschikking Subsidie Iriszorg Preventie 2024, april 2024 Gemeente Lingewaard, Beeldvormende memo Veilig in en om School, april 2024 Gemeente Lingewaard, Beeldvormende Memo Alcohol- en Drugspreventie, september 2024 Gemeente Lingewaard, Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid 2024-2025, 2024 Gemeente
Lingewaard/Trimbos Instituut, OKO Inventarisatie 2024 Gemeente Lingewaard, Programmabegroting 2025, oktober 2024 Gemeente Lingewaard, Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord 2025, oktober 2024 Gemeente Lingewaard, Raadsinformatienota Uitvoeringsplan Gezond en Actief Leven Akkoord 2025, oktober 2024
GGD Gelderland-Midden, Gezondheidsmonitor Jeugd 2023, gemeente Lingewaard, 2024 HALT Lingewaard verantwoording 2020 HALT Gemeenterapportage Lingewaard 2022 HALT Lingewaard verantwoording preventie 2022 HALT Lingewaard verantwoording preventie 2023 HALT Gemeenterapportage Lingewaard 2023 Iriszorg, Subsidieaanvraag 2024 Lingewaard, april 2024 Nabben T, Boekholt, M. & Benschop, A. (2024). Antenne Nederland: Regiomonitor drugs en risicojongeren 2022-2023. Hogeschool van Amsterdam. Stevens, G., van Dorsselaer, S., Boer, M., de Roos, S.; Duinhof, E., ter Bogt, T., van den Eijnden, R., Kuyper, L., Visser, D.; Vollebergh, W. en de Looze, M. (2018). HBSC 2017. Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland. Utrecht: Universiteit Utrecht, Trimbos instituut, Sociaal en Cultureel Planbureau. Stichting Welzijn Lingewaard, Jaarverslag 2023 Trimbos-instituut, Peilstationsonderzoek Scholieren/Leefstijlmonitor, i.s.m. RIVM, 2003-2015, 2019 en 2023; HBSC-Nederland/Leefstijlmonitor, UU, Trimbos-instituut en SCP i.s.m. RIVM, 2017 en 2021. Zorgbelang Inclusief, JongerenNetwerk, flyer 2025.