Rapportage grondbeleid - geanonimiseerd.pdf
Tekst van het document
24 oktober 2019 In de 2e Turap 2019 is € 294.000 opgenomen (als grove aanname) om een eventueel verlies door gewijzigde BTWregelgeving te compenseren. Hier komt nog een raadsvoorstel voor. 16 december 2019 In een vertrouwelijke notitie (aangeleverd bij de dossiers) wordt het college de financiële stand van zaken meegedeeld: • Meerkosten, gebaseerd op onderzoeken/ adviezen van deskundigen (WR-Groenadvies) en een uitbreiding ten opzichte van eerder plan. • Een stijging van de bouwkosten gedurende 2 jaar. • Verwachte meerkosten in verband met gasloos bouwen. • Een onderschrijving aan plankosten. 5 februari 2020 De raad wordt door middel van een presentatie geïnformeerd over de stand van zaken, onder andere over de stijging van de kosten en de keuze voor een ander type verwarming. Deze raadsinformatie is uitvoering van de raadsinformatienota van 21 januari 2020 Proces voorstel amendement Krediet Polseweg. 1e Turap 2020 Niets vermeld over Polseweg. 15 september 2020 Collegevoorstel voor de raad vanuit projectrealisatie: • Aanvullend krediet beschikbaar te stellen a € 140.000 voor btw-compensatie en € 660.000 voor prijsstijgingen en alternatieve energievoorziening.
45
Praktische Grondzaken 20.209
1
• • •
De energiekostenbesparing van ca € 8.300 per jaar, ten goede te laten komen aan de gemeente ter dekking van (een gedeelte van) de kapitaalslasten. Er wordt gemeld dat een subsidieaanvraag is ingediend voor € 50.000. Hiermee bedraagt de totaalinvestering € 5.000.000. Dit leidt tot een € 25.500 hogere kapitaalslast dan begroot.
15 oktober 2020 Bij start uitvoering van dit onderzoek (zomer 2020) had de gemeenteraad nog geen besluit genomen. Inmiddels heeft de gemeenteraad op 15 oktober 2020 een besluit genomen om aanvullend krediet beschikbaar te stellen van € 800.000, waarvan € 140.000 vanwege niet te compenseren btw en € 660.000 vanwege prijsstijgingen en de alternatieve energievoorziening. Rapportage over project in P&C-cyclus Kadernota 2017
Saldo € 1.000.000
V/N
Toelichting indien opgenomen Grootschalige renovatie van de accommodatie van Jonge Kracht op de huidige locatie. € 3,3 miljoen (interne berekening) voor verplaatsing en de aanleg van de groene bufferzone. Het gevoteerde krediet van € 1 miljoen voor de renovatie wordt € 100.000 voor tijdelijke (kleinschalige) renovatie en € 900.000 toe te wijzen aan de verplaatsing. Dit was inclusief eenmalig voordeel van € 760.000 voortvloeiend uit de grondtransacties, die ten gunste kwam van de algemene reserve grondexploitatie. Vermeerdering voor Visie Polseweg Abusievelijk wordt dit bedrag voor de verplaatsing van Jonge Kracht opgenomen.
Kadernota en begroting 2018
€ 4.200.000
Jaarverslag 2018 Programmabegroting 2019
€ 110.000 € 3.600.000
1e Turap 2019
€ 4.200.000
+ € 600.000 correctie om te komen tot het oorspronkelijke krediet.
2e Turap 2019
€ 4.200.000
+ € 294.000 kredietcompensatie eventueel verlies door gewijzigde BTW-regelgeving (aanname). Stijging van de kapitaallasten hierdoor met € 15.000 vanaf 2020.
Jaarverslag 2019 Begroting 2020
€ 4.200.000 € 4.344.000
1e Turap 2020
-
Er wordt een structurele jaarlast genoemd van € 217.000. Het krediet van € 150.000 voor voorbereiding is er afgehaald. En het krediet is verhoogd met € 294.000 in verband met de wetswijziging BTW-sport
Ingezette instrumenten in dit project De verplaatsing van de accommodatie Schalkshof betreft een investeringsproject op de eigen, gemeentelijke grondpositie. Daarmee worden geen grondbeleidsinstrumenten ingezet. Wel hebben binnen het plangebied (van de Visie Polseweg) grondaankopen en verkopen door de gemeente plaatsgevonden. Er is echter nog geen vastgesteld bestemmingsplan, waardoor de anterieure overeenkomst nog niet is gesloten en het kostenverhaal nog niet is bepaald. Benoemde en beheerste risico’s We beschikken niet over risicoanalyses van het project. Wel wordt binnen de diverse college- en raadsvoorstellen of informatienotities gesproken over de voortgang van het project en over de financiële effecten en worden specifieke kostenposten benoemd zoals vertragingen, hoger uitvallende bouwkosten (inclusief verduurzaming), vervuiling, het gewijzigde BTW-regime voor sport en de aankoop van de grond inclusief bedragen. Deze risico’s worden verklaard in de verschillende voorstellen. Voor de risico’s die te maken hebben met de bouwkosten, vervuiling en het gewijzigde BTWregime zijn onderzoeken en onderbouwingen door externe partijen uitgevoerd. Hiervoor is aangegeven dat budgetten zijn gereserveerd. Over de aankoop van de gronden is aangegeven dat de gemeenteraad door middel van een vertrouwelijke bijeenkomst is geïnformeerd.
Een van de maatregelen die wordt genoemd om beter grip te kunnen hebben op de financiën is het uitvoeren van het gehele project in drie fases. Uit ons dossier is niet op te maken hoe verder is ingezet op de beheersing van de risico’s.
1
Praktische Grondzaken 20.209
46
In de risico-paragrafen van de jaarverslagen van de gemeente wordt wel ingegaan op de kostenstijgingen door de druk op de bouwsector (en andere sectoren) en wat dit voor een financieel risico betekent (gevolgschade). Ook is in bijvoorbeeld de begroting 2019 een bedrag gereserveerd voor de mogelijke afschrijving/ afwaardering voor bedrijventerreinen vanwege de plannen voor deprogrammering door de provincie. Conclusies Polseweg, verplaatsing Jonge Kracht In de stukken richting college en raad worden aanpassingen in budgetten toegelicht en verklaard. Hiervoor wordt ook gebruikgemaakt van onderbouwing door externe partijen. We beschikken niet over risicoanalyses. Het is niet duidelijk hoe met de risico’s die te maken hebben met de investering wordt omgegaan, anders dan een aanpassing van de budgetten. Wel wordt voor meer grip op de kosten van het gehele project de ontwikkeling opgeknipt in 3 fasen. De Raad wordt op de hoogte gehouden van de uitvoering en de benodigde uitvoeringsbudgetten (die aangepast worden vanwege vertraging, kostenstijging en/of vervuiling). Ook wordt de Raad op de hoogte gebracht van gevoelige financiële informatie door middel van (vertrouwelijke) bijeenkomsten. Hoe de Raad dan (mondeling) wordt geïnformeerd over risico’s kunnen we uit de ontvangen stukken niet opmaken.
Ook kunnen we niet opmaken hoe vanuit de Raad is gereageerd (bijvoorbeeld door middel van vragen) op de hoogte van aankoopprijzen of waardes van grond. Omdat het bestemmingsplan voor de woningbouwlocatie nog niet is vastgesteld, is de anterieure overeenkomst nog niet gesloten en het kostenverhaal nog bepaald. Hoe dit wordt uitgevoerd kunnen we daarom voor deze casus niet beoordelen.
Bijlage 3.3: Fitness Centre te Huissen Dit project betreft de herontwikkeling van het voormalige fitnesscentrum en een aangrenzend, braakliggend kavel aan de Rietbaan Zuid te Huissen. Figuur 2: plan en locatie Fitness Centre Huissen (bron: gemeentelijke presentatie dd 12-1-2016)
Doel van dit project is het realiseren van woningen op een binnenstedelijke (inbreidings)locatie. Ook het wegnemen van parkeeroverlast van het sportcentrum in de aangrenzende woonwijk is genoemd als doel. Het project kent een lange historie. In 1995 is de toenmalige gemeente Huissen door het Fitness Centre Huissen benaderd voor een bedrijfsverplaatsing. Raad of college (dit is niet na te gaan in het dossier) heeft naar aanleiding daarvan de bereidheid uitgesproken tot actieve medewerking aan een verplaatsingsscenario. Vanaf de start van het project was duidelijk dat dit een verlieslatend project was voor de gemeente. Het is een bewuste keuze van de raad of het college geweest om dit inbreidingsproject actief op te pakken.
47
Praktische Grondzaken 20.209
1
In 2001 is het plangebied verkocht aan Kondor Wessels Projecten. De alternatieve vestigingslocatie van het fitnesscentrum heeft veel vertraging opgelopen. Daardoor is de realisatieovereenkomst vervallen. De koopovereenkomst geldt nog wel. Tussen 2013 en 2015 heeft Kondor Wessels een aangepast plan ontwikkeld en is de realisatieovereenkomst aangepast. In maart 2016 heeft het college ingestemd met het aangaan van een nieuwe grondexploitatieovereenkomst met Walvoort Vastgoed (namens Kondor Wessels). In die overeenkomst is het plan herijkt, reden daarvoor was dat het oude plan niet meer aansloot bij de behoefte. Rapportage over project in P&C-cyclus Saldo (€)
V/N
89.138
N
Toelichting indien opgenomen in rapportage (opmerkingen onderzoekers in rood) De verliesvoorziening wordt verhoogd van € 85.400 naar € 89.200
185.653
N
Verhoging verliesvoorziening met €89.000
Begroting 2017 Jaarverslag 2017
123.600
N
Dit grote (positieve) verschil is niet toegelicht.
196.674
N
Meer uren besteed ivm juridische procedure
Begroting 2018 Jaarverslag 2018
185.820
N
204.000
N
Verschil met begroting 2017 niet toegelicht Kosten accountantscontrole in verband met de vaststelling van de provinciale STADO-subsidie
Begroting 2019
196.700
N
Jaarverslag 2015 Jaarverslag 2016
Jaarverslag 2019
245.694
Begroting 2020
218.800
In het gebied is asbest gevonden. Als gevolg hiervan heeft er een asbestsanering plaatsgevonden. De looptijd van de grondexploitatie is met 1 jaar verlengd. De urenraming is bijgesteld.
Tijdlijn project 12 januari 2016 Interne presentatie (waarschijnlijk ambtelijk aan college) van diverse projecten, waaronder Fitness Centre. Enkele conclusies: • Negatief resultaat van circa € 85.000 (jaarrekening 2014). • Forse vertraging van het project door vertraging op de nieuwe beoogde locatie voor het sportcentrum op de Blauwenburcht. • STADO (Stads- en dorpsvernieuwingsfonds) subsidie van €130.000. • Vervolgstappen: besluitvorming B&W, overeenkomst, informeren gemeenteraad, planprocedure, realisatie. • Het college wordt geadviseerd in te stemmen met het ambtelijke advies (instemmen met het aangepaste plan door KWP en het vrijgeven van het ontwerpbestemmingsplan voor ter visie legging). 22 maart 2016 De gemeenteraad wordt door middel van een informatienota op de hoogte gebracht van de laatste stand van zaken. Uit de informatienotie blijkt: • • •
Het fitnesscentrum is naar de nieuwe locatie verhuisd en de planontwikkeling kan verder worden opgepakt en de bestemmingsplanprocedure kan worden opgestart. Overdracht van het pand van het voormalig fitnesscentrum van de huidige eigenaar plaats, waarmee de gemeente het pand in tijdelijk beheer heeft. Op dezelfde datum start ook de termijn van tervisielegging van het ontwerpbestemmingsplan, waarna in de week van 18 t/m 22 april 2016 een informatiebijeenkomst (inloop) georganiseerd wordt. Direct na deze informatiebijeenkomst zal gestart worden met de sloop van het voormalig fitnesscentrum en de ‘aanheel-werkzaamheden’ aan de aangrenzende bebouwing.
Praktische Grondzaken 20.209
1
• •
48
Vervolgens kan naar verwachting in het derde kwartaal van 2016 de vaststelling van het bestemmingsplan aan de gemeenteraad voorgelegd worden, waarna gestart wordt met het bouwrijp maken van het plangebied. Financiële consequenties: extra plankosten door vertraging project en door gewijzigd plan moet er meer openbare ruimte worden aangelegd. De kosten daarvoor zijn ook voor de gemeente. In totaal moet daardoor de verliesvoorziening worden verhoogd met € 3.800 naar € 89.200.
Op deze datum is ook een voorstel aan B&W gedaan met dezelfde tekst als de informatienota. B&W hebben ingestemd met het voorstel om het ontwerpbestemmingsplan ter inzage te leggen en in te stemmen met het voorleggen van de informatienota aan de raad. Eind 2019 Ten behoeve van de tussentijdse herziening van de grondexploitaties voor de jaarrekening 2019 zijn twee risico’s benoemd, samenhangend met vertraging door het Programma Aanpak Stikstof. Risico’s zijn relatief gering (circa €4.000 met een kans van 50%). Eind 2019 In het jaarverslag van 2019 wordt gesproken over ontwikkeling van vier vrije kavels. De verliesvoorziening is verhoogd in verband met asbest. Het saldo van de ontwikkeling wordt hierdoor negatief beïnvloed met circa € 42.000, hiervoor wordt een verliesvoorziening getroffen. Eind 2020 Ten behoeve van de tussentijdse herziening van de grondexploitaties voor de jaarrekening 2020 zijn twee risico’s benoemd. Wederom het Programma Aanpak Stikstof en een risico ‘inefficiënte inzet middelen, te laag ingeschatte budgetten’ van circa € 5.000 met een kans van 50%. Juni 2020 In de grondexploitatie per 1-6-2020 is een verlies van circa €245.000 opgenomen (Verliesvoorziening t.l.v. Algemene Reserve Grondexploitatie Jaarrekening 2019) .
Ingezette instrumenten in dit project Omdat de gemeente mede-eigenaar was in het plangebied is deels sprake van actief grondbeleid en deels van faciliterend. In 2016 is een procedure voor een nieuw bestemmingsplan gestart. Er zijn in het verleden afspraken gemaakt over het verdelen van kosten van bouwrijp- en woonrijp maken tussen gemeente en ontwikkelaar. Daarnaast wordt gesproken over het opstellen van een grondexploitatieovereenkomst tussen gemeente en ontwikkeling (anterieure overeenkomst). Benoemde en beheerste risico’s We beschikken over risicoanalyses ten behoeve van jaarrekening 2019 en begroting 2020. Daarin zijn verschillende risico’s benoemd en een kans (in een percentage) op het vóórkomen van die risico’s. Het gaat concreet om de gevolgen van het Programma Aanpak Stikstof (PAS) voor dit plan, met een beperkt risico van circa €4.000. In 2020 is naast het PAS ook een risico inefficiënte inzet middelen, te laag ingeschatte budgetten’ van €5.000 benoemd. Het risico op inefficiënte inzet van middelen wordt beheerst door het twee maal per jaar actualiseren en daarbij ‘tegen het licht houden’ van budgetten. Hoe dit concreet gebeurt (bijvoorbeeld door middel van een benchmarkt met andere projecten of door het opvragen van verschillende offertes voor civiele werken of inhuur van medewerkers, etc) wordt daaruit niet duidelijk.
Overigens schatten wij in dat voor PAS nauwelijks maatregelen ter beheersing zijn te nemen, het is het gevolg van landelijke regelgeving. In 2019 is asbest aangetroffen, dit heeft het projectresultaat negatief beïnvloed (-€42.000). Daarvan hebben we geen risicoanalyse aangetroffen. In 2014 is bodemonderzoek uitgevoerd op basis waarvan de conclusie is getrokken dat dit risico niet aanwezig zou zijn. Er was voor de ambtelijke organisatie gelet op de conclusie uit dit rapport geen aanleiding om dit als risico op te nemen in de risico-analyse. Dit onderzoek zelf (uit ambtelijk wederhoor werd medegedeeld dat er door Aveco de Bondt in juli 2014 onderzoek is gedaan) is niet aangeleverd aan de onderzoekers. In de grondexploitatie (d.d. juni 2020) is een post opgenomen voor planschade van circa €15.000. Daarbij wordt in de toelichting verwezen naar een quick scan van de Lorijn. Onder het kopje ‘risico paragraaf’ wordt genoemd: “planschade
1
49
Praktische Grondzaken 20.209
komt voor rekening van de gemeente, er is een quick scan uitgevoerd. Het is mogelijk dat er een hogere planschade wordt toegekend dan in de quick scan is aangegeven”. Uit ons dossier is niet op te maken of en hoe er maatregelen worden genomen om dit risico te beheersen. Conclusies Fitness Centre In het verleden zijn verhogingen van de verliesvoorziening niet in jaarverslag of begroting toegelicht. In recente jaren is dit steeds systematisch wel gebeurd. We concluderen dat er in recente jaren risicoanalyses zijn uitgevoerd9. Voor de jaren voor 2019 beschikken we niet over risicoanalyses. Uit een toelichting bij een kostenpost in de grondexploitatie blijkt dat er tenminste in 2018 wel een advies is gevraagd over planschade en dat dit risico beperkt bleek. In de grondexploitatie is een kopje ‘risico paragraaf’. Hierin staan enkele risico’s opgesomd. Het is niet duidelijk hoe deze risico’s ingeschat zijn en of er beheersmaatregelen nodig waren en zo ja, of deze getroffen zijn. Er is vertraging in het project opgetreden door de verhuizing van het fitnesscentrum naar de nieuwe locatie op de Blauwenburcht. In het dossier waarover we beschikken is dit risico niet benoemd. In het jaarverslag van 2015 is in de paragraaf grondbeleid toegelicht dat vertraging is opgetreden als gevolg van het niet gereedkomen van het fitnesscentrum op de nieuwe locatie.
In de informatiebrief aan de raad van 22 maart 2016 is stilgestaan bij vertragingen uit het verleden (“heeft lange tijd stilgelegen”) en wordt de raad geïnformeerd over de noodzaak om het bestemmingsplan aan te passen vanwege een gewijzigd bouwplan.
Bijlage 3.4: Markt 20-24 te Gendt Het plan omvat de verbouw van het pand Markt 20-22 tot twee appartementen, de sloop van het pand Markt 24 en nieuwbouw van een appartementencomplex bestaande uit 14 appartementen op de vrijkomende locatie. Dit project kent al een lange historie. In 2001 is door de toenmalige gemeenteraad van Bemmel reeds een principebesluit genomen om het pand Markt 20-22 (o.a. voormalig gemeentehuis) te verkopen. Markt 24 was toen ook al particulier bezit. In 2012 is gebleken dat dit bouwplan geen goedkeuring kon krijgen van de Welstandscommissie. Vervolgens zijn in de loop van de jaren voor deze planlocatie verschillende alternatieve bouwplannen aan de Welstandscommissie voorgelegd. Om uiteenlopende redenen hebben ook deze niet geleid tot een definitief bouwplan. Als gevolg van onder andere de economische crisis is de verdere ontwikkeling van het project sindsdien vertraagd. In 2018 is door college besloten om een nieuwe koop- en realisatieovereenkomst te sluiten. Die is op 7 november 2019 getekend. Ook is op die datum de vorige koopovereenkomst ontbonden. De financiële gevolgen daarvan zijn via het vaststellen van de jaarrekening 2018 door de gemeenteraad bekrachtigd. College en raad zijn via informatienota’s (dd 8 mei 2018) geïnformeerd over de (financiële) gevolgen van de nieuwe overeenkomst.
Vanwege de financiële details zijn deze informatienota’s niet openbaar. Rapportage over project in P&C-cyclus Jaarverslag 2015 Jaarverslag 2016 Begroting 2017
Saldo
V/N
492.588
V
Toelichting indien opgenomen
494.604 471.900
V
9 Uit het ambtelijk wederhoor blijkt dat risico-analyses vanaf 2013 zijn uitgevoerd en vanwege de digitaliseringsslag (die ten tijde van het uitvoeren van het onderzoek plaatsvindt) niet beschikbaar waren. Deze zijn door de onderzoekers niet ingezien.
1
50
Praktische Grondzaken 20.209
Jaarverslag 2017
511.412
V
Begroting 2018
505.385
V
Jaarverslag 2018 Begroting 2019 Jaarverslag 2019
81.242 88.100 127.101
V
Als gevolg van nieuwe plan (minder wooneenheden) is de opbrengst lager. De looptijd is vanwege het nieuwe plan met twee jaar verlengd.
V
Er zijn in 2019 minder uren aan het project besteed dan geraamd.
Tijdlijn project 12 januari 2016 Interne presentatie (waarschijnlijk ambtelijk aan college) van diverse projecten, waaronder Markt 20-24. 8 mei 2018 Met een (niet openbare) raadsinformatienota wordt de raad op de hoogte gebracht van nieuwe plan en dat het financiële resultaat naar beneden wordt bijgesteld en nog word onderzocht hoeveel. Wel wordt gemeld dat een onafhankelijke taxatie plaatsvindt en dat beide partijen (gemeente en marktpartij ‘water bij de wijn moeten doen’. Voor raadsleden is een vertrouwelijk stuk met financiële onderbouwing ter inzage gelegd. Er is ook een taxatie uitgevoerd. 15 mei 2018 Collegevergadering waarin is besloten over nieuwe koop- en realisatieovereenkomst (dit is benoemd in het collegevoorstel van 22 oktober 2019: Voor het exploitatiegebied Markt 20-24 is een koop- en realisatieovereenkomst opgesteld. “De strekking van de overeenkomsten is in overeenstemming met hetgeen in uw vergadering van 15 mei 2018 is besloten”. Informatienota voor de raad met dezelfde strekking als de (niet openbare) informatienota dd 8 mei 2018. 4 juni 2018 College deelt via brief aan ontwikkelaar Spoeltman mee dat zij een principebesluit hebben genomen over verlenen van medewerking aan de stedenbouwkundige uitgangspunten. En dat er een nieuwe koopovereenkomst aangegaan zal gaan worden.
Er wordt verwezen naar verschillende gesprekken en mails uit 2017 en 2018 waarin dat is besproken en aangegeven. Gemeente en Spoeltman delen een negatiever resultaat door het nieuwe plan en gemeente gaat akkoord met lagere opbrengst voor de grond en kwijtschelding rente (“De belangrijkste insteek daarbij is kwijtschelding van de rente door de gemeente, aangezien de vertraging van het bouwplan immers SpoeltmanBouw nauwelijks is aan te rekenen.”) 22 oktober 2019 Collegevoorstel: In te stemmen met de ontbinding van de in 2011 gesloten koopovereenkomst en de bijgaande verkoopovereenkomst van het pand plaatselijk bekend Markt 20-22 te Gendt en bijgaande koop- en realisatieovereenkomst voor het exploitatiegebied Markt 20-24 te Gendt met Gebr. Spoeltman Bouw B.V. aan te gaan. Het geprognosticeerd resultaat op eindwaarde van de grondexploitatie Markt 20-24 te Gendt bedroeg voor de aanpassing van het plan € 511.400 (door de gemeenteraad op 28 juni 2018 vastgestelde jaarrekening 2017). Na aanpassing van het plan bedraagt het geprognosticeerd resultaat op eindwaarde € 81.200,- (door de gemeenteraad op 26 juni 2019 vastgestelde jaarrekening 2018). Dit betekent nog steeds een positief resultaat. Er is gezamenlijk geconcludeerd dat het beoogde plan om stedenbouwkundige redenen niet haalbaar is.
Er is een bouwmassa-studie voor een nieuw plan opgesteld, op basis waarvan een nieuw plan is opgesteld. Het plangebied wordt in tweeën gedeeld (de oude overeenkomst uit 2001 wordt ontbonden en nieuwe afspraken worden gemaakt). Hierin zijn ook ontbindingsvoorwaarden opgenomen: faillissement van koper/ontwikkelaar, geen onherroepelijk bestemmingsplan binnen 2 jaar, geen 70% voorverkoop binnen 1 jaar na onherroepelijk bestemmingsplan. 17 maart 2020
Praktische Grondzaken 20.209
1
51
Collegevoorstel waaruit blijkt dat op 7 november 2019 de verkoopovereenkomst is getekend tussen de gemeente Lingewaard en Spoeltman voor de verkoop van het pand Markt 20-22. Instemmen met informeren van bewoners en omwonenden en omgevingsvergunning (laten) voorbereiden voor verbouw en bestemmingsplan voor nieuw appartementencomplex Ingezette instrumenten in dit project Een deel van het plangebied (het pand op nummer 20-22) was al in bezit van de gemeente. Omdat het om historisch bezit gaat kunnen we niet spreken van strategische of minnelijke verwerving. Wel is in het verleden gesproken over verkopen van het pand aan de ontwikkelaar die ook nummer 24 in bezit had. Er is uit de stukken niet op te maken of sprake is geweest van tijdelijke exploitatie van het gemeentelijke bezit. Er wordt een nieuw bestemmingsplan opgesteld om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken. Ook in dit project is gemeente mede-eigenaar van gronden/vastgoed in het plangebied. Dit project is daarom een combinatie van actief en faciliterend grondbeleid. Benoemde en beheerste risico’s Ten behoeve van de jaarrekening 2019 en begroting 2020 zijn risicoanalyses opgesteld. Daarin zijn verschillende risico’s benoemd en de kans op het vóórkomen van die risico’s.
Concreet gaat het om vertraging door maatschappelijke weerstand tegen de plannen, inefficiënte inzet middelen, te laag ingeschatte budgetten, PAS en vertraging door geen overeenstemming met ontwikkelaar of als woningbouwprogramma tegenvalt. De risico’s liggen tussen € 6.500 en € 13.500 met een kans van 30% of 50%. Bestaande beheersmaatregelen die zijn opgenomen zijn het tweemaal per jaar actualiseren van de grondexploitatie, in overleg blijven met ontwikkelaar, provincie en/of omgeving. Het saldo van het project is bijgesteld toen het programma daadwerkelijk moest worden aangepast (minder wooneenheden). Omdat we niet over eerdere risicoanalyses beschikken weten we niet of dit risico eerder is benoemd. In de grondexploitatie (dd juni 2020) zijn geen kosten opgenomen voor planschade. De toelichting bij de kostenpost plankosten vermeld dat planschade voor rekening van gemeente is, maar dat uit een quick scan uitgevoerd door Kendes Rentmeesters en adviseurs d.d. april 2018 blijkt dat er voor dit plan geen planschade valt te verwachten. In de grondexploitatie (dd juni 2020) zijn de volgende risico’s benoemd in een box ‘risicoparagraaf’: • maatschappelijke risico's • hogere plankosten dan geraamd • vpb risico (voor algemene dienst) • PAS (stikstof) Conclusies Markt 20-24 In recente jaren zijn risicoanalyses opgesteld.
In de jaren voor 2019 hebben we geen risicoanalyses aangetroffen in het dossier.10 Vanaf 2013 zijn er voor dit project twee keer per jaar (jaarrekening en begroting) risico-analyses uitgevoerd. Deze zitten in de dossiers van de grondexploitaties welke door Karmac gedigitaliseerd worden. Vanaf 2018 zitten de risicoanalyses ook in het zaaksysteem. De risico-analyses van vóór 2019 zijn voor dit project door de Rekenkamercommissie niet opgevraagd.
Dit project kende in 2018 een forse negatieve bijstelling van het saldo. Onder andere door weerstand vanuit omgeving en andere partijen is vertraging opgetreden. Door veranderende marktomstandigheden is een nieuwe overeenkomst met de ontwikkelaar afgesloten. In de risicoanalyses ten behoeve van jaarrekening 2019 en begroting 2020 die we hebben aangetroffen, zijn de risico’s die in het verleden opgetreden zijn benoemd en beheersmaatregelen opgenomen. Er lijkt dus geleerd te zijn van ervaringen uit het verleden. Mogelijk zijn ook eerdere risicoanalyses opgesteld, maar die behoren niet tot het dossier dat is aangeleverd.
10
Uit het ambtelijk wederhoor blijkt dat risico-analyses vanaf 2013 zijn uitgevoerd en vanwege de digitaliseringsslag (die ten tijde van het uitvoeren van het onderzoek plaatsvindt) niet beschikbaar waren. Deze zijn door de onderzoekers niet ingezien.
1
Praktische Grondzaken 20.209
52
In de koop- of realisatieovereenkomst is een ontbindende voorwaarde opgenomen: geen onherroepelijke omgevingsvergunning voor 1-1-2020. Dit risico is niet benoemd in de risicoanalyses. Uit ambtelijk wederhoor blijkt dat “de ontbindende voorwaarde niet in de koop- en realiseringsovereenkomst maar in de koopovereenkomst [staan] van het pand Markt 20-22 te Gendt. De ontbindende voorwaarde was niet als risico opgenomen omdat het pand bij een eventuele ontbinding van deze overeenkomst zijn waarde behoudt. De gemeente had naast de ontwikkelaar ook de mogelijkheid om koopovereenkomst te ontbinden om zodoende de handen vrij te hebben voor een eventuele andere verkoop. Het pand is in 2020 aan de contractspartij in eigendom overgedragen”.
53
Praktische Grondzaken 20.209
1
Bijlage 3.5: Zandsestraat te Bemmel Project Zandsestraat betreft woningbouw aansluitend op De Pas in het zuiden en transformatie van glastuinbouw naar woningbouw in het noorden. Woningbouw heeft in het coalitieakkoord hoge prioriteit gekregen. De locatie Zandsestraat in Bemmel wordt op basis van verkenningen als kansrijk beschouwd. Er is voor de locatie een integraal landschappelijke stedenbouwkundige visie opgesteld, als kader voor de toekomstige ontwikkeling. De locatie is in de visie opgedeeld in twee gebieden. Beide plandelen moeten zowel landschappelijk ingepast zijn en goed aansluiten bij de kom Bemmel en het buurtschap De Pas. Voor het zuidelijke plandeel 1 is een wervend woonmilieu voor ca. 15 vrijstaande woningen ontworpen dat aansluit bij de ruime verkaveling van het buurtschap De Pas. Het noordelijke plandeel 2 ter hoogte van het glastuinbouwbedrijf is in de visie uitgewerkt als een woonbuurt van ca. 70 woningen in verschillende woningtypes, die aansluit op de kern Bemmel. De beide woonbuurten worden gescheiden door een landschapscorridor die de uiterwaarden van de Geldersche Poort en het plangebied van Park Lingezegen verbindt. Voor dit project onderzoekt de gemeente of de eigen grondposities zelf ontwikkeld gaan worden of dat de samenwerking wordt aangegaan met een ontwikkelaar. Rapportage over project in P&C-cyclus 2e Turap 2020 Begroting 2021
Saldo € 50.000
V/N
Toelichting indien opgenomen Voorbereidingskrediet
€ 1.000
N
Voorbereidingskrediet woningbouwplan rente
Tijdlijn project 18 februari 2019: De gemeenteraad wordt met een informatienota op de hoogte gebracht van de plannen voor woningbouw in de kern Bemmel. In de informatienota: • Onderscheid gemaakt naar beide plandelen vanwege de aanwezigheid van de hoogspanningsmasten/leiding en daarmee samenhangende financiële resultaten • Gronden van het plandeel 1 zijn in bezit van de gemeente. • De gronden van plandeel 2 zijn particulier bezit. • Wordt ook verwezen naar de Woondeal tussen rijk en de regio. • De stedenbouwkundige visie vormt het vertrekpunt voor overleg en inspraak met de omgeving. De visie wordt gepubliceerd en er wordt een inloopbijeenkomst georganiseerd. De reacties op de visie zullen worden betrokken bij het opstellen van een stedenbouwkundig plan. Daarna wordt geprobeerd met marktpartijen afspraken te maken over de realisatie van plandeel 2. Daarna worden de planologische procedures gestart. Mei 2019: Er is een haalbaarheidsanalyse opgesteld door Stout Groep. Hierin wordt gewezen op risico’s voor gemeente bij actief of faciliterend grondbeleid en het marktperspectief. Juni 2019: Het college neemt een besluit over de ontwikkelstrategie en het opstellen van een integrale stedenbouwkundige visie. November 2019: De raad wordt geïnformeerd over de uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek. Ook is in november een stedenbouwkundige visie (d.d.
12 november 2019) opgesteld door SAB, inclusief de update van de grondexploitatieberekening door Stout Groep. 7 januari 2020 Collegevoorstel
Praktische Grondzaken 20.209
1
• •
54
In te stemmen met de door bureau SAB opgestelde stedenbouwkundige visie voor de woningbouwlocatie Zandsestraat en deze te publiceren en voor overleg en inspraak vrij te geven, Voorafgaand aan het publiceren van de visie en nadat de betrokken grondeigenaar is geïnformeerd, de gemeenteraad te informeren overeenkomstig bijgaande informatienota.
Februari 2020 De gemeenteraad wordt geïnformeerd over de stedenbouwkundige visie. 11 maart 2020 Er is een informatieavond over de woningbouwvisie Zandsestraat: • De gemeente biedt de mogelijkheid om een eerste reactie te geven. • De meeste reacties gaan over de bezorgdheid voor het buitengebied/het groen, het bouwen voor specifieke doelgroepen (starters, senioren, levensloopbestendig, bouwen voor de kernen en betaalbaar). 26 augustus 2020 De raad is geïnformeerd over de invulling van het plan en de woningbehoefte/druk in Bemmel. 2e Turap 2020 Hierin is een voorbereidingskrediet voor Zandsestraat a € 50.000 opgenomen. Begroting 2021 In de begroting is opgenomen dat de gemeente voor dit project gaat onderzoeken of de gemeentelijke grondposities zelf ontwikkeld gaan worden of dat de samenwerking wordt aangegaan met een ontwikkelaar. Ingezette instrumenten in dit project Voor dit project dat nog in de initiatieffase verkeert, onderzoekt de gemeente of de eigen grondposities zelf ontwikkeld gaan worden (actief grondbeleid) of dat de samenwerking wordt aangegaan met een ontwikkelaar (meer een faciliterend grondbeleid). Benoemde en beheerste risico’s Het project bevindt zich in de initiatieffase en hiervoor zijn nog geen risico-analyse(s) uitgevoerd voor de P&C-cyclus.
Conclusies Zandsestraat Dit project kan, doordat het zich in de initiatieffase bevindt, niet volledig beoordeeld worden op het doorlopen van de gehele P&C-cyclus conform het grondbeleid. Zo onderzoekt de gemeente bijvoorbeeld nog de vorm van grondbeleid die zij wil gaan toepassen op de verschillende plandelen. Uit het ontvangen dossier blijkt dat de gemeenteraad geïnformeerd wordt door middel van een informatienota over belangrijke aspecten van het plangebied (financiële resultaten, grondeigendomssituatie en het proces). De raad wordt geïnformeerd over de uitkomsten van een haalbaarheidsonderzoek. Het haalbaarheidsonderzoek bevat ook een risicoinventarisatie en er is een risico/actoranalyse door de gemeente uitgevoerd. Hierin worden diverse risico’s op hoofdlijnen beschreven, inclusief enkele beheersmaatregelen. Ook is een stedenbouwkundige visie opgesteld, inclusief een update van de grondexploitatieberekening. Hiermee lijkt tot nu toe conform het grondbeleid gehandeld te worden.
55
Praktische Grondzaken 20.209
1
Bijlage 4: Correspondentie met gemeenteraad Brieven aan gemeenteraad van Rekenkamercommissie Aan de Raad van de gemeente Lingewaard Bemmel, 22 april 2020 Betreft: voorstel rekenkameronderzoek Grondbeleid Geachte leden van de gemeenteraad, Op 5 maart 2020 heeft de gemeenteraad van Lingewaard de motie ‘Voorkom herhalingen, leer van fouten’, ingediend door de leden Dekkers en Van den Bos, aangenomen. De Rekenkamercommissie Lingewaard heeft als gevolg deze motie via de griffie het verzoek gekregen een onderzoek in te stellen naar kansen en risico’s van actief grondbeleid. De gemeenteraad verzoekt de Rekenkamercommissie voorts daarbij een evaluatie van het grondbeleid 2013 uit te voeren en de casus Muijland in het achterhoofd te houden. De Rekenkamercommissie heeft nagedacht over de vraag in de motie en besloten in te gaan op het verzoek van de gemeenteraad. Wij stellen ons voor een rapportage op te stellen dat uit twee componenten bestaat: een meer theoretisch kader en een praktische uitwerking. Uitmondend in conclusies en aanbevelingen gericht op een toekomstgericht grondbeleid. De Rekenkamercommissie leest in de motie ook dat de gemeenteraad het college oproept te werken aan een beleidsdocument of een visie om te komen tot een actiever grondbeleid en de resultaten daarvan aan te bieden ter besluitvorming aan de gemeenteraad.
De Rekenkamercommissie zoekt contact met het college om in onderlinge afstemming uitvoering te geven aan deze motie. De Rekenkamercommissie gaat er van uit dat de benodigde afstemming tot stand komt. Theoretisch kader De Nota Grondbeleid 2013 beoogt door het vastleggen van de gemeentelijke visie met betrekking tot de inzet van grondbeleid en wijze waarop die inzet plaatsvindt een kader te creëren voor toekomstig handelen.11 De Rekenkamercommissie onderzoekt of dit kader (nog) effectief, efficiënt en rechtmatig is ingericht en wil daartoe graag antwoord op de volgende deelvragen: 1. Welke vormen van grondbeleid zijn er in de literatuur? 2. Welke vormen van grondbeleid hanteert de gemeente Lingewaard volgens de Nota Grondbeleid? 3. Welke instrumenten van grondbeleid zijn er in de literatuur? 4. Welke instrumenten van grondbeleid hanteert de gemeente Lingewaard volgens de Nota Grondbeleid? 11
Gemeente Lingewaard, Nota Grondbeleid 2013, pagina 17
Praktische Grondzaken 20.209
1
56
5. Welke kansen en risico’s van grondbeleid zijn er in de literatuur en hoe kunnen die worden beheerst? a. maatschappelijke kansen en risico’s b. financiële kansen en risico’s c. bestuurlijke kansen en risico’s d. project kansen en risico’s 6. Hoe worden die risico’s volgens de Nota Grondbeleid 2013 beheerst? a. Hoe worden maatschappelijke kansen en risico’s enerzijds en grondbeleid anderzijds aan elkaar verbonden? b. Hoe worden financiële kansen en risico’s van het grondbeleid beheerst? c. Hoe worden bestuurlijke kansen en risico’s van het grondbeleid beheerst? d. Hoe worden de deelvragen 6a, 6b en 6c op projectniveau beheerst? e. Hoe verhoudt het grondbeleid zich tot algemeen risicomanagement De vragen 1, 3 en 5 worden beantwoord door een beschrijving van literatuur en vormen de aanzet voor het normenkader voor de vragen 2, 4 en 6. Bronnen die daartoe geraadpleegd worden zijn in ieder geval 1. Nota Grondbeleid 2013, gemeente Lingewaard 2. Gemeentewet 3. Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten 4. Commissie BBV: Notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2019) 5. VNG: Handreiking Grondbeleid voor Raadsleden (2018) 6. Commissie BADO: Notitie Grondexploitaties (2018) 7.
Grondbeleid; onderzoek van de Rekenkamercommissie Gemeente Lingewaard (2011) Voor de vragen 2, 4 en 6 geldt, gegeven de gevonden uitkomsten in de geraadpleegde literatuur, een normenkader. Dit normenkader wordt aan de hand van deze uitkomsten verder uitgewerkt: ad 2 Het afwegingskader tussen de verschillende vormen van grondbeleid is specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden geformuleerd. ad 4 Het afwegingskader tussen de verschillende instrumenten van grondbeleid is specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden geformuleerd. ad 6 Het beheersplan van de verschillende risico’s van grondbeleid is specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden geformuleerd. Voor alle drie de normen geldt bovendien dat helder is welke actoren welke rol dienen te vervullen Het theoretisch onderzoekgedeelte sluit af met een samenvattende beschrijving van de plaats van actief grondbeleid in de huidige Nota Grondbeleid en de weging van kansen en risico’s van actief grondbeleid. Op deze manier ontstaat zowel inzicht in de typen beleid waaruit de gemeenteraad zou kunnen kiezen bij het vaststellen van beleid als in de typen beleid die nu – in ieder geval op papier – in de gemeente Lingewaard vigeren.
Praktisch onderzoekgedeelte Met het vaststellen van de Nota Grondbeleid 2013 heeft de gemeenteraad de kaders bepaald waarbinnen het grondbeleid uitgevoerd moet worden. Met de casus Muijland in het achterhoofd, die overigens al voor vaststelling van de huidige Nota Grondbeleid speelde, stelt de Rekenkamercommissie een aantal normen voor de effectieve en efficiënte uitvoering van de vastgestelde kaders. Die normen komen ook voort uit het theoretisch kaderstellend gedeelte en kunnen daarom in de loop van het onderzoek scherper worden geformuleerd. Norm 1 Norm 2 Norm 3
Het beleid en de beleidskaders worden conform externe en interne regels geactualiseerd. De in het theoretisch gedeelte gevonden normen worden actief opgevolgd. Er is een adequaat inzicht in de huidige en benodigde grondportefeuille van de gemeente Lingewaard alsmede in de ruimteclaim van en ruimtebeschikbaarheid voor vastgesteld beleid.
57
Praktische Grondzaken 20.209
1
Norm 4
Norm 5
De gemeenteraad en het College van Burgemeester en Wethouders worden steeds op de afgesproken wijze in het besluitvormingsproces betrokken, krijgen actief de voor hun functie noodzakelijke documenten aangereikt en hebben toegang tot alle voorhanden informatie. De verschillende gremia acteren daarbij rolvast. De gemeente beschikt over actuele en adequate dossierbeschrijvingen. Daaruit zijn de zaken die in het theoretisch kader zijn gevonden in de praktijk gebracht, waaronder tenminste begrepen (a) een beschrijving hoe het betreffende project zich verhoudt tot de ruimtelijke structuurvisie en/of andere beleidsbepalende documentatie (b) een projectbegroting, (c) een projectspecifieke risicoanalyse (d) en beschrijving van verantwoordelijkheden van betrokken actoren.
De Rekenkamercommissie zal zich in haar aanbevelingen ook richten op verschillende beleidsvelden waarvoor toekomstgericht grondbeleid belangrijk is. De Rekenkamercommissie denkt daarbij op voorhand bijvoorbeeld aan het inspelen op de vraag naar woningbouw, de noodzaak tot verduurzaming, regionale energiestrategie (RES) en andere ruimteclaims die nu en in de nabije toekomst spelen. Deze komen op integrale wijze samen in de producten die de Omgevingswet voorschrijft. Het nieuwe grondbeleid zal in staat moeten zijn als één van de hoekstenen van het omgevingsbeleid te gaan fungeren. De Rekenkamercommissie gaat naar verwachting een deel van het onderzoek zelf uitvoeren en een deel wordt uitbesteed aan een extern bureau. Het jaarlijks budget van de Rekenkamercommissie is niet toereikend om dit verzoekonderzoek naast de andere lopende onderzoeken uit te voeren. Met de griffie en de indieners van de motie die tot dit onderzoeksvoorstel heeft geleid wordt bezien hoe voldoende budget gegenereerd kan worden om dit onderzoek op tempo te kunnen starten en uitvoeren. Het doel is het resultaat eind 2020 aan de gemeenteraad aan te bieden. Met vriendelijke groet, Dr. G.H. Hagelstein voorzitter
drs. J.H. van Oort secretaris-onderzoeker
Praktische Grondzaken 20.209
1
58
Bijlage 5 Literatuurlijst Bronnenlijst Dit is een overzicht van de gebruikte / doorgenomen bronnen. In dit overzicht zijn niet alle documenten uit de fysieke projectmappen opgenomen, omdat niet alle documenten in die mappen relevant waren voor dit onderzoek. Algemeen College B & W Gemeente Lingewaard. (2020). Informatienota voor de gemeenteraad: Motie Voorkom herhalingen, leer van fouten.
Deloitte. (2019). Grondbeleid: Het Handboek voor gemeenten. Gemeente Lingewaard. (2013). Nota Grondbeleid 2013 Gemeente Lingewaard. Gemeente Lingewaard. (sd). Bijlage 6: Checklist risico's grondexploitatie. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Bijlage 1: Lijst samenhangend beleid. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Bijlage 2: Rolverdeling college van burgemeester en wethouders en gemeenteraad bij verschillende onderdelen van het grondbeleid. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Bijlage 3: Definitielijst Nota Grondbeleid Lingewaard 2013. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Bijlage 4: Stroomschema samenwerkingsvormen. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Bijlage 5: Uitwerking samenwerkingsvormen. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Databestand: Projecten Jaarplan Lingewaard. Rekenkamercommissie Gemeente Lingewaard. (2020). Aan de gemeenteraad: Voorstel onderzoek Grondbeleid. Thuis, R. (2018). Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen 2018-2022. Beleidsstukken Arcadis. (2005). LOP Lingewaard Plandeel. Gemeente Lingewaard. (2012). Strategisch Arbeidsmarktbeleid 2012-2015: Lingewaard Werkt! Concept Nota. Gemeente Lingewaard. (2012). Structuurvisie Gemeente Lingewaard 2012-2022. Gemeente Lingewaard. (2015). Beleidsnota Duurzaamheid 2016-2020. Gemeente Lingewaard. (2015). Economisch Beleidsplan 2016-2025: Koersen op Kansen. Gemeente Lingewaard. (2015). Toepassing Functieverandering in het Buitengebied. Gemeente Lingewaard.
(2016). Beleidsplan Sociaal Domein: "Iedereen doet mee". Gemeente Lingewaard. (2016). Nota Wonen 2016-2020. Gemeente Lingewaard. (2017). Gemeenteblad: De Financiële Verordening Gemeente Lingewaard 2018. Gemeente Lingewaard. (2017). Gemeentelijk Mobiliteitsplan 2017. Gemeente Lingewaard. (2017). Inkoop- en Aanbestedingsbeleid 2017.
1
Praktische Grondzaken 20.209
Gemeente Lingewaard. (201 8). Gemeenteblad: Beleidsregels Uitgifte Restroken Gemeente Lingewaard 2018. Gemeente Lingewaard. (n.d.). College Uitvoeringsprogramma 2018-2022: Samen Bouwen aan Lingewaard. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Grondprijzen 2020/2021. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Nota Wonen 2020-2025. Gemeente Lingewaard, & Team Openbare Ruimte en Vastgoed. (2016). Beleidsplan Gebouwd Vastgoed 2016. Gemeente Lingewaard, Waardwonen, Woonstichting Gendt, Bewonersraad Lingewaard, & Huurdersvereniging Gendt. (2020). Prestatieafspraken: Hoofdlijnen 2017 t/m 2021 en jaarafspraken 2020. Rekenkamercomissie Lingewaard. (2011). Grondbeleid. Stadsregio Arnhem Nijmegen. (2013). Het Groene Akkoord: De Nieuwe Uitdaging in Duurzaam Bouwen. VVD, LBL, CDA, lingewaard.NU. (2018). Samen Bouwen aan Lingewaard: Coalitieprogramma 2018-2022. Project – Fitness Centre Rietbaan Zuid De Bondt, A., & Bureau Maris B.V. (2014). Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai; 5 woningen aan de Rietbaan te Huissen; Bijlage 1. Gemeente Lingewaard. (2016). Informatienota voor de Gemeenteraad: Herontwikkeling voormalig fitnesscentrum aan de Rietbaan Zuid te Huissen. Gemeente Lingewaard. (2016). Presentatie 12 januari 2016: Ontwikkelingen Markt 20-24 Gendt; Dorpsstraat/Oostervelden Bemmel; Rietbaan Zuid Huissen. Gemeente Lingewaard. (2016).
Voorstel voor Burgemeester en Wethouders: Herontwikkeling voormalig fitness centrum aan de Rietbaan Zuid te Huissen. Gemeente Lingewaard. (2020). Databestand: Exploitatie Opzet. Plan: Fitness Centre/Rietbaan Zuid te Huissen. Onbekend. (2014). Brief: BV-JZ/DM-07929 ; Aansprakelijkstelling. Onbekend. (n.d.). Tussentijdse herziening tbv begroting 2020 Risico Fitness Centre - Rietbaan Zuid te Huissen. Onbekend. (n.d.). Tussentijdse herziening tbv jaarrekening 2019 Risico Fitness Centre - Rietbaan Zuid te Huissen. Van de Poel Onderzoek en Advies. (2014). Asbestinventarisatierapport 14.314; Bedrijfspand en berging woonhuis Korte Loostraat 46 en 46a. Gemeentelijke Jaarverslagen en begrotingen Bouwmeister, M., & Wegh, P. (2012). Amendement (art. 32 rvo): Brandweer. den Houting, F. (2013). Amendement (art. 32 rvo): Programmabegroting 2014. Derksen, R., & Duiven, L. (2013). Amendement (art. 32 rvo): Vervangende huisvesting Zilverzwaam/Ot- en Sienpad. Derksen, R., Wegh, P., Peren, H., Peren, T., Cuypers, P., & Duiven, L. (2012). Amendement (art. 32 rvo): Begraafplaatsen. Fontein, M., & van Roosmalen, J. (2013). Amandement (art. 32 rvo): Langdurigheidstoeslag. Gemeente Lingewaard. (2010). Programmabegroting 2011. Gemeente Lingewaard. (2011). Programmabegroting 2012. Gemeente Lingewaard. (2012). Programmabegroting 2013. Gemeente Lingewaard. (2013). Jaarverslag 2012. Gemeente Lingewaard.
(2013). Programmabegroting 2014. Gemeente Lingewaard. (2014). Jaarrekening 2013.
59
1
Praktische Grondzaken 20.209
60
Gemeente Lingewaard. (2014). Jaarverslag 2013. Gemeente Lingewaard. (2015). Jaarverslag 2014. Gemeente Lingewaard. (2016). Jaarrekening 2014. Gemeente Lingewaard. (2016). Jaarverslag 2015. Gemeente Lingewaard. (2019). Jaarverslag en Jaarrekening 2019. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Erratum Programmabegroting 2012. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Jaarrekening 2011. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Jaarrekening 2012. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Jaarverslag 2011. Hegeman, P., Sluiter, J., Wegh, P., & B06-L2000. (2012). Amendement (art. 32 rvo): Buurtbemiddeling. Leenders-van Heck, J. (2012). Amandement (art. 32 rvo): Bezuinigingspost speeltuinen en speelweiden. Wegh, P. (2012). Amendement (art. 32 rvo): Aanschaf tablets raadsleden en PA leden. Wenneker, H. (2013). Amendement (art. 32 rvo): Onderzoek binnensportaccomodaties. Witjes, H. (2012). Amendement (art. 32 rvo): Financiële Stresstest. Project – Jonge Kracht – Polseweg College B & W Gemeente Lingewaard. (2017). Aan de raad van de gemeente Lingewaard: Uitvoering Visie omgeving Polseweg. College B & W Gemeente Lingewaard. (2017). Besluit op collegevoorstel (printversie): Uitvoering Visie omgeving Polseweg. College B & W Gemeente Lingewaard. (2020). Aan de raad van de gemeente Lingewaard: Beschikbaar stellen aanvullend krediet uitvoering visie Polseweg. Cornelissen, F., & Weijde-Leenders, E. (2019).
E-mail correspondentie: 5061125 - Lingewaard / advies aanbesteding clubgebouw - afwijken inkoop en aanbestedingsbeleid. Croonen Architecten. (2018). Voorontwerp voor de realisatie van een kleed- en clubgebouw voor Jonge Kracht op het nieuw te ontwikkelen sportpark Schalkshofstede in Huissen. Croonen Architecten. (n.d.). Illustratie: Fasering uitvoering verplaatsen acc. Schalkshof. Gemeente Lingewaard. (2017). Financiële verkenning investeringskosten verplaatsen of revitalisatie Sportpark Schalkshof. Gemeente Lingewaard. (2017). Memo: Financiële gevolgen uitvoering visie Polseweg. Gemeente Lingewaard. (2017). Resultaat ledenraadpleging SV Angeren d.d. 4 oktober 2017. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Presentatie 1 november 2017: Uitvoering Visie Omgeving Polseweg. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Presentatie 14 november 2018: Uitvoering Visie Omgeving Polseweg. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Presentatie 17 januari 2019: Uitvoering Visie Omgeving Polseweg. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Presentatie 5 februari 2020: Uitvoering Visie Omgeving Polseweg. Gemeente Lingewaard, & Team Projectrealisatie. (2019). Informatienota voor de gemeenteraad: Voortgang verplaatsen accomodatie Schalkshof. Gemeenteraad Lingewaard. (2017). Besluit raad: Uitvoering Visie omgeving Polseweg.
1
Praktische Grondzaken 20.209
61
Gemeenteraad Lingewaard. (n.d.). Besluit raad: Beschikbaar stellen aanvullend krediet uitvoering visie Polseweg. Green Engineers. (2018). Aanleg tekening: Verplaatsing sportpark Schalkshof. Hendriks, J. (2017). Voorstel voor burgemeester en wethouders: Voorbereidingskrediet t.b.v. onderzoeken voor verplaatsing accomodatie Jonge Kracht. Hendriks, J. (2017). Voorstel voor burgemeesters en wethouders: Uitvoering Visie omgeving Polseweg. Hendriks, J. (2018). Voorstel voor burgemeester en wethouders: Verhogen voorbereidingskrediet ten behoeve van uitvoering visie Polseweg. Hendriks, J. (2019). Memo: Bouwteamovereenkomst nieuwbouw Jonge Kracht. Hendriks, J., & Janssen, R. (2020). Informatienota voor de gemeenteraad: Procesvoorstel amendement Krediet Polseweg. Hendriks, J., & Janssen, R. (2020). Voorstel voor burgemeester en wethouders: Beschikbaar stellen aanvullend krediet uitvoering visie Polseweg. Hendriks, J., & Janssen, R. (2020). Voorstel voor burgemeester en wethouders: Raadsinformatienota procesvoorstel amendement krediet Polseweg. Hendriks, J., Janssen, R., & Bos, E. (2019). Memo: Financiële verantwoording 'Uitvoering Visie Polseweg'. Lingewaard, G. (n.d.). Aanvullend besluit op collegevoorstel. Roelofs, W. (2019). Memo: Voortgang en planning uitvoering werkzaamheden op Schalkshof. Roelofs, W. (2019).
Voorstel voor burgemeester en wethouders: Uitvoeringskrediet Polseweg voor de aanleg van de velden. Roelofs, W., & Hendriks, J. (2018). Memo: Voorlopig Ontwerp verplaatsing Schalkshof. Roelofs, W., & Hendriks, J. (2019). Voorstel voor burgemeester en wethouders: Aanbesteding clubgebouw v.v. Jonge Kracht. StadWaterLand B.V. (2018). Inpassing visie: Herontwikkeling omgeving Polseweg. Van Gameren Aannemersbedrijf B.V., & Gemeente Lingewaard. (2019). Bouwteamovereenkomst (Voorfase A).
Project – Markt 20-24 College B & W Gemeente Lingewaard. (15 mei 2018). Aan de raad van de gemeente Lingewaard: Geheimhouding onderliggende stukken betrekking hebbende op collegevoorstel "Principebesluit stedenbouwkundige uitgangspunten / aanpassing koopovereenkomst Markt 20-24 Gendt" (zaaknr. 54493). College B & W Gemeente Lingewaard. (2018). Informatienota voor de gemeenteraad: Stand van zaken Markt 20-24 Gendt. College B & W Gemeente Lingewaard. (2018). Informatienota voor de gemeenteraad: Stand van zaken Markt 20-24 Gendt. College B & W Gemeente Lingewaard. (23 april 2018). Brief correspondentie: Principebesluit Markt 20-24 Gendt. College B & W Gemeente Lingewaard. (29 mei 2018). Aan de raad van de gemeente Lingewaard: Bekrachtiging geheimhouding onderliggende stukken betrekking hebbende op collegevoorstel "Principebesluit stedenbouwkundige uitgangspunten / aanpassing koopovereenkomst Markt 20-24 Gendt" (zaaknr. 54493). College B & W Gemeente Lingewaard. (4 juni 2018). Brief correspondentie: Principebesluit Markt 20-24 Gendt. Gemeente Lingewaard. (2016). Presentatie 12 januari 2016: Ontwikkeling Markt 20-24 Gendt; Dorpsstraat/Oostervelden Bemmel; Rietbaan Zuid Huissen. Gemeente Lingewaard. (2018). Illustratie: Plan "Markt 20-24 Gendt": Openbaargebied en uitgeefbaargebied. Gemeente Lingewaard. (2019). Illustratie: Kern Gendt: Situatie grondoverdracht Markt 22 Gendt (Deel 1).
1
Praktische Grondzaken 20.209
62
Gemeente Lingewaard. (2019). Illustratie: Plan "Markt 20-24 Gendt": Exploitatiegebied. Gemeente Lingewaard. (2019). Koop- en Realisatieovereenkomst Exploitatiegebied "Markt 20-24 Te Gendt". Gemeente Lingewaard. (2019). Verklaring Ontbinding Koopovereenkomst: Perceel Markt 20-24 te Gendt. Gemeente Lingewaard. (2019). Verkoopovereenkomst: (Pand Plaatselijk Bekend Markt 20-22 Te Gendt). Gemeente Lingewaard. (2020). Aanvraag om advies; RO overleg: de bouw van een appartementencomplex bestaande uit 14 appartementen en de verbouw van het pand Markt 20-22 tot twee appartementen. Gemeenteraad Lingewaard. (2018). Besluit Raad: Geheimhouding onderliggende stukken betrekking hebbende op collegevoorstel "Principebesluit stedenbouwkundige uitgangspunten / aanpassing koopovereenkomst Markt 20-24 Gendt" (zaaknr. 54493). Hendriks, J. (2018). Voorstel voor burgemeester en wethouders: Principebesluit stedenbouwkundige uitgangspunten Markt 20-24 Gendt. Hendriks, J. (2020). Voorstel voor burgemeester en wethouders: Voortgang project Markt 20-24 Gendt. Hendriks, J., & Bos, E. (15 mei 2018). Voorstel voor burgemeester en wethouders: Principebesluit stedenbouwkundige uitgangspunten / aanpassing koopovereenkomst Markt 20-24 Gendt. Hendriks, J., & Bos, E. (2019). Voorstel voor burgemeester en wethouders: Overeenkomsten Markt 20-24 Gendt. Hendriks, J., & Bos, E. (8 mei 2018).
Voorstel voor burgemeester en wethouders: Principebesluit stedenbouwkundige uitgangspunten / aanpassing koopovereenkomst Markt 20-24 Gendt. Kendes Rentmeesters Veenendaal B.V. (2018). Taxatierapport: Marktwaardetaxatie object Markt 22 te Gendt in verband met ontwikkeling van "Markt 20-24 Gendt". Kristinsson Architecten. (2020). Markt 22-24 Gendt; 16 Woningen; Spoeltman Bouw: PT01-Voorontwerpfase-Welstand. Lingewaard, G. (2020). Databestand: Exploitatie opzet: Plan : Markt 20-24 te Gendt. Onbekend. (2018). Exploitatie ontwikkelingen aan de markt 22.24. Onbekend. (n.d.). Bijlage 2: Markt 22-24: Stedenbouwkundige uitgangspunten. Onbekend. (n.d.). Koop- en realisatieovereenkomst exploitatiegebied Markt 20-24 te Gendt. Ondertekend 7 november 2019. Onbekend. (n.d.). Memo aan A. van Uden, van N. Kranendonk. Onderwerp: ontbinding overeenkomst Markt 20-2 te Gendt. Datum 24 mei 2016. Onbekend. (n.d.). Tussentijdse herziening tbv begroting 2020 Risico Markt 20-24 te Gendt. Onbekend. (n.d.). Tussentijdse herziening tbv jaarrekening 2019 Risico Markt 20-24 te Gendt. Onbekend. (n.d.). Verkoopovereenkomst pand plaatselijk bekend Markt 20-22 te Gendt. Ondertekend 7 november 2019, inclusief bijlagen. Project – Zandsestraat College B & W Gemeente Lingewaard. (2019). Besluit op collegevoorstel: Ontwikkelstrategie woningbouwlocatie Zandsestraat Bemmel. College B & W Gemeente Lingewaard. (2019).
Informatienota voor de gemeenteraad: Woningbouw kern Bemmel. Garritsen, R., & Honig, S. (2020). E-mail correspondentie: Stedenbouwkundige visie woningbouwlocatie Zandsestraat Bemmel. Garritsen, R., & Scheepers, I. (2019). Voorstel voor burgemeesters en wethouders: Ontwikkelstrategie woningbouwlocatie Zandsestraat Bemmel.
1
Praktische Grondzaken 20.209
Garritsen, R., & Scheepers, I. (2020). Voorstel voor burgemeesters en wethouders: Stedenbouwkundige visie woningbouwlocatie Zandsestraat Bemmel. Gemeente Lingewaard. (2019). Illustratie: Gemeente Lingewaard; Omgevings Zandsestraat Bemmel; Situatie eigenaren. Gemeente Lingewaard. (2020). Presentatie 26 augustus 2020: Woningbouw Zandsestraat Bemmel. Gemeente Lingewaard. (2020). Reactienota informatieavond woningbouwvisie Zandsestraat - 11 maart 2020. Gemeente Lingewaard. (n.d.). Bijlage 2 Notitie Ontwikkelingsstrategie: Strategie gebiedsontwikkeling locatie Zandsestraat Bemmel. Inge Sloot (Groenlinks). (2020). Schriftelijke vragen (art. 18 rvo): Bouwen in 't groen - Zandsestraat Bemmel. Onbekend. (n.d.). Bijlage 1 Woningbouwlocaties Bemmel. Onbekend. (n.d.). Exploitatieberekening: Plandeel 1. Onbekend. (n.d.). Exploitatieberekening: Plandeel 2. Onbekend. (n.d.). Stedenbouwkundige visie Zandsestraat: Uitgangspunten. Onbekend. (n.d.). Vertrouwelijke memo bij collegevoorstel stedenbouwkundige visie locatie Zandsestraat. SAB. (2020). Zandsestraat Bemmel: Stedenbouwkundige Visie. van den Buijs, K. (2019). Haalbaarheidsonderzoek Toekomstige Woningbouwlocatie Zandsestraat te Bemmel. Zweerink, B. (2019). Memo: Versnelling woningbouw.
63
Praktische Grondzaken 20.209
1
64
Bijlage 6: E-mail met uitvraag om stukken Van: Erik de Leve Verzonden: dinsdag 8 september 2020 15:16 Aan: Gemeente Lingewaard - Emil Bos <E.Bos@lingewaard.nl> CC: Jasper Beekmans <J.Beekmans@stec.nl>; Jeroen van Oort <info@jeroenvanoort.com> Onderwerp: checklist documenten projecten Lingewaard Beste Emil, Voor de zekerheid en volledigheid wil ik graag morgen of anders deze week onderstaande checklist met je doorspreken voor de projecten die we meenemen in ons onderzoek. Zo vergeten we geen stukken en kunnen we nalopen of we ze al ontvangen hebben. (En we lopen daarna deze checklist door met de projectleiders). Komt jou dit morgen uit? Vanuit de raad is de vraag gekomen of we ook Vleumingen-West in ons onderzoek mee kunnen nemen. Dat betekent dat we de volgende projecten meenemen in ons onderzoek: • • • •
Markt 20-24 Jonge Kracht Dorpsstraat-Oostervelden Vleumingen-West
Ik begrijp dat Jan Hendriks de projectleider is van de drie projecten (en dat hij gisteren terug is gekomen van vakantie…). Weet jij wie de projectleider van Vleumingen-West is? CHECKLIST • Een soort startnota of raadsinformatiebrief waarmee de raad bij de start van een project wordt geïnformeerd • 2nd opinion (indien uitgevoerd), zoals beschreven in de grondprijsbrief • Haalbaarheidsstudies • Risicoanalyses (jaarlijks, op projectniveau) en/of analyse weerstandsvermogen op projectniveau (indien beschikbaar) • Grondexploitaties • Onderbouwing kostenverhaal (plankostenscan) • Anterieure overeenkomst indien van toepasing • Onderbouwing waarde/taxatierapporten • Begroting (jaarlijks, op de website) • 1e turap (jaarlijks, op de website) • 2e turap (jaarlijks, op de website) • Jaarverslag (jaarlijks, op de website) • E-mails / stukken om de raad te informeren (tussentijds en/of periodiek) en presentaties tijdens collegevergaderingen of raadsinformatieavonden etc. • Analyse weerstandsvermogen op gemeenteniveau (jaarlijks, zie website)
Met vriendelijke groet,
Praktische Grondzaken 20.209
1
Erik de Leve
specialist woningmarkt stec groep postbus 217 6800 ae arnhem 026 - 7514100 / 06-52710586 e.deleve@stec.nl www.stec.nl Komt u op 8 oktober naar ons seminar ‘Werklocaties 2050: circulair, slim en vitaal’?
65