CConstaterende datLingewaard
Koppel je AI →
Document · PDF

Onderzoek 'Wat leeft rondom Elderhoeve'

Raadsvergadering 5 juni 2024, gemeente LingewaardBij agendapunt: Kaders opvang asielzoekers (bespreekstuk)21.575 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Voetbalvereniging Eldenia

Vluchtelingenwerk

Verzorgt onder meer juridische begeleiding in asielprocedure van de bewoners van het azc. Maakt onderdeel uit van het Multidisciplinair Overleg (MDO)3 .

GGD Gelderland Midden

Rol als het gaat om jeugd. Verzorgt intake van kinderen: gezondheidsonderzoek lichamelijk, psychisch, sociaal, leefstijl en vaccinaties. Brengt de persoonlijke situatie, behoeften en eventuele trauma's in kaart en verzorgt preventieve zorg. Maakt onderdeel uit van het Multidisciplinair Overleg (MDO).

Zorgt dat azc-bewoners kunnen voetballen. Onderdeel van vier verenigingen (voetbal, basketbal, volleybal) die een gezamenlijk plan hebben ingediend voor de uitvoering van een programma voor azcbewoners in Arnhem. In Elden heeft de voetbalvereniging een belangrijke plek in het verenigingsleven. Draagt bij aan leefbaarheid en veiligheid in de buurt.

Sportbedrijf Arnhem

Sport en beweegaanbod realiseren voor azc-bewoners, om fit & gezond te zijn en te participeren en integreren in de Nederlandse samenleving. Organiseert de fiets- en zwemlessen voor azc-bewoners van Elderhoeve.

Politie

De twee wijkagenten zijn op afroep betrokken bij de veiligheid binnen het azc en in de buurt. Ook aan de voorkant (preventief ) actief door adequaat te reageren op meldingen. Zijn op verzoek – als de casus daar om vraagt aanwezig bij het MDO.

Bureau Nieuwkomers gemeente Arnhem

Zorgt ervoor dat de aan de gemeente Arnhem gekoppelde statushouders inburgeren en participeren. Door deelname aan het programma Vóórinburgering op het azc en voorbereiding op inburgering in de gemeente Arnhem. Zij hebben veel contact met casemanagers van het COA. Het werk lijkt op elkaar, maar de regisseurs van Bureau Nieuwkomers zijn er voor mensen die een verblijfsvergunning hebben en de casemanagers voor de groep die dat nog niet heeft.

Rijnstad

Partner in de Meedoenbalie, elke dinsdag in het azc. Verbindt binnen met buiten.

Sociaal Wijkteam

Uitvoeren Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) vanuit Elden en De Laar. Maakt onderdeel uit van het Multidisciplinair Overleg (MDO).

Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA Healthcare)

GZA verzorgt de zorg aan de azc-bewoners. GZA heeft op vrijwel elke COA-opvanglocatie een gezondheidscentrum waar de asielzoeker terecht kan voor een afspraak met een zorgprofessional zoals de doktersassistent, verpleegkundige, POH-GGZ of huisarts. Maakt onderdeel uit van het Multidisciplinair Overleg (MDO).

MDO staat voor Multidisciplinair Overleg. Op elke locatie (met uitzondering van Ter Apel) organiseert het COA een multidisciplinair overleg tussen (zorg)ketenpartners om afstemming te bereiken over de begeleiding en zorg voor problematische bewoners op locatie. Het COA heeft in mei 2019 een Kader multidisciplinair overleg vastgesteld met: de doelstellingen, uitgangspunten voor probleembespreking en gegevensuitwisseling en de praktische werkwijze van het MDO. In het addendum bij de bestuursovereenkomst (tussen gemeente Arnhem en COA) staan nadere afspraken over het MDO.

3

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

19

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 2

Wijkagenten

v.v. Eldenia Locatiemanager COA

Meedoenbalie

leefbaarheid Sportbedrijf Arnhem Clubkadercoach

Een aantal relaties zijn aan een hernieuwde kennismaking toe, zoals bijvoorbeeld het contact tussen de Meedoenbalie en VV Eldenia. Gesteld wordt dat het goed zou zijn als de Meedoenbalie actief contact gaat leggen met verenigingen in de omgeving van het azc.

GZA Vluchtelingen Vluchtelingenwerk

Jeugdverpleegkundige GGD Casemanager COA Sociaal Wijkteam Programmabegeleider bewoners COA

Wijkmanager Team Leefomgeving

zorg Teamleider Sociaal Wijkteam

Gemeente Arnhem Bestuuradviseur

3.2

Bijlagen

TLO Elden4 heeft elk kwartaal contact met de locatiemanager van het azc. TLO Elden heeft vaker en informeler contact met de Meedoenbalie van het azc. De wijkmanager TLO Elderveld heeft geen reguliere contacten met het azc. Het azc ligt fysiek niet in zijn wijk. De wijkagenten hebben een goede relatie met de locatiemanager, beveiliging en medewerkers van het azc. De jongerenwerker van Pactum heeft (nog) geen contact met het COA, wel met TLO Elderveld en de wijkagenten.

buurt

azc

Regisseur Inburgering

Hoofdstuk 5

Als het gaat om de onderlinge samenwerking tussen de professionele organisaties wordt aangegeven dat er veel contact is tussen partners onderling, zowel via het Multidiscliplinair Overleg (MDO) als in de wandelgangen in het azc. Het MDO functioneert goed. Er zijn korte lijnen en de samenwerking tussen MDO-partners verloopt soepel en goed.

veiligheid

Woonbegeleider COA

Hoofdstuk 4

Samenwerking tussen partnerorganisaties

De samenwerking tussen partners hangt voor een deel samen met de afspraken die gemaakt zijn in het addendum bij de bestuursovereenkomst. Deze afspraken hebben zowel betrekking op de veiligheid/leefbaarheid en de relatie tussen azc-bewoners en omwonenden, als op zorg en de zorgketen. Op welke wijze er invulling is gegeven aan deze afspraken komt uitgebreid aan bod in hoofdstuk 4 van deze rapportage.

3.3

Beoordeling leefbaarheid en veiligheid in en om het azc

TLO en COA geven aan dat zij geen tot weinig klachten over het azc krijgen uit de buurt, behalve van enkele aanwonenden. Klachten die binnenkomen bij TLO worden door hen beschouwd als (gewone) jongerenoverlast. Er was overlast van een groep jongeren bij het viaduct, maar na een check bleken deze niet in het azc te wonen. Er is meer overlast van jongeren uit Arnhem dan vanuit het azc. De wijk kent een gerichte jeugdaanpak, waarbij wijkagenten en jongerenwerkers nauw samenwerken. Ze kennen de jongeren en de jongeren kennen hen. Het gaat hier niet om azc bewoners. Er is ook geen verwevenheid tussen de overlast gevende jeugdgroep en azc jongeren. In het azc woont een groep van 4-6 jonge mannen tussen de 16 en 20 jaar oud die regelmatig ‘hangen’ in winkelcentrum Elderhof. Daarnaast zitten er vaak 2 tot 3 oudere mannen uit azc op het bankje tegenover de Gall & Gall. Binnen het azc wordt gemerkt dat ‘veiligelanders’, die meestal voor meer overlast zorgen, hun gedrag aanpassen omdat ze samenwonen met gezinnen met kinderen met een handicap.

TLO staat voor Team Leefomgeving. Rondom Elderhoeve zijn twee teams actief: TLO De Laar/Elden en TLO Schuytgraaf/ Elderveld. De rol van de teams Leefomgeving van de gemeente Arnhem is: 1. aansluiten bij wat leeft in de wijken en samen met wijkbewoners kijken wat nodig is. en, 2. bevorderen dat gemeentelijke taken op het gebied van sociale en fysieke leefbaarheid op maat voor de wijk worden uitgevoerd. In dit onderzoek heten de teams: TLO Elden en TLO Elderveld.

4

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

20

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Overlast kan gemeld worden bij het azc of desnoods bij de politie. De receptie van het azc is bereikbaar en onderneemt actie. De politie is er voor meldingen van incidenten. Dat komt rond/ in het azc weinig voor, maximaal zo’n tien keer per jaar. Afgelopen jaar is er één keer iemand uit het azc weggevoerd. Toen was er een bewoner die niet wilde weggaan. Een enkele keer is er een melding van huiselijk geweld. Dan legt de politie verbinding met Moviera.

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Ten aanzien van de onderlinge samenwerking valt op dat er geen contact is tussen de locatiemanager van het azc en de jongerenwerker van Pactum die actief is in Elderveld. De wijkmanager TLO Elderveld heeft geen reguliere contacten met het azc. Het azc ligt fysiek niet in de wijk Elderveld. Het contact tussen het azc en VV Eldenia is aan een hernieuwde kennismaking, evenals het contact tussen de Meedoenbalie en andere verenigingen en bedrijven in Elden en Elderveld.

Het is belangrijk om terug te koppelen naar melders over wat er met de melding of zorg is gedaan, ook naar samenwerkingspartners.

3.4

Geleerde lessen

Om inzicht te krijgen in de lessen die getrokken kunnen worden uit de samenwerking, zijn de deelnemers gevraagd aan te geven wat zij zouden willen vasthouden (blijven doen), versterken (meer doen), vernieuwen (anders doen) of verlaten (niet meer doen). De partijen geven aan dat ze de goede onderlinge samenwerking willen vasthouden. De korte lijnen in en rondom het MDO worden als zeer waardevol gezien. De partners willen versterken op het systematisch terugkoppelen op meldingen van samenwerkingspartners en willen meer concrete cijfers over het azc naar buiten brengen. Ook willen ze de relatie tussen het COA en de wijk versterken en in gesprek met kritische bewoners en ondernemers. Wat anders zou kunnen is het beter aanhaken van de wijk Elderveld (niet alleen Elden). De taakverdeling tussen Sociaal Wijkteam en het COA kan weer eens bij elkaar onder de aandacht gebracht worden.

3.5

Bevindingen

Op het gebied van zorg loopt het MDO goed en conform kader multidisciplinair overleg mei 2019. Bij azc Elderhoeve wonen relatief veel mensen met een handicap en mensen met een psychische aandoening. Dit maakt een goed functionerend MDO extra belangrijk. In hoofdstuk 4 wordt nader ingegaan op het MDO. Als het gaat om veiligheid en leefbaarheid hebben partijen als TLO, politie (wijkagenten), de beveiligers van Trigion bij de receptie van het azc en VV Eldenia een rol. De locatiemanager van het azc heeft regelmatig contact met TLO Elden en de wijkagenten. TLO Elderveld en de wijkagenten hebben ook onderling contact. Samenwerkingspartners vragen om terugkoppeling over ondernomen acties n.a.v. een melding of zorg. Samenwerkingspartners adviseren om concrete cijfers en positieve berichten naar buiten te brengen.

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

21

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

4. Naleving afspraken addendum bij bestuursovereenkomst gemeente-COA Dit hoofdstuk gaat over de vraag of de afspraken uit het addendum bij de bestuursovereenkomst tussen gemeente Arnhem en COA (zie bijlage 3) zijn nageleefd.

4.1

Aanleiding en doel van de afspraken in het addendum

De gemeente is in 2016 een bestuursovereenkomst met het COA aangegaan voor de duur van vijf jaar voor een opvanglocatie voor asielzoekers in het voormalige verpleeghuis aan de Elderhofseweg in de wijk Elden. In 2020 vindt een evaluatie plaats. In een raadsbrief van 20 juli 2021 meldt het college dat er ten behoeve van de verlenging van de bestuursovereenkomst voor het AZC Elderhoeve aanvullende werkafspraken zijn gemaakt. Er zijn met het COA werkafspraken gemaakt met betrekking tot communicatie met de wijk. Ook zijn er met het COA afspraken gemaakt om overlast te verminderen, gevoel van onveiligheid te beperken en de omwonenden hierin te betrekken. De werkafspraken waarover hierboven wordt gesproken, zijn vastgelegd in een addendum bij de bestuursovereenkomst tussen gemeente en COA. De afspraken zijn te onderscheiden in afspraken over veiligheid/leefbaarheid en de relatie tussen azc-bewoners en omwonenden enerzijds en afspraken over zorg en de zorgketen anderzijds. Het totale addendum is opgenomen als bijlage 3 bij dit rapport. De afspraken zijn geclusterd en op een rij gezet. In dit hoofdstuk wordt aangegeven op welke wijze er invulling aan wordt gegeven.

4.2 Uitvoering afspraken over veiligheid/leefbaarheid en de relatie tussen AZC-bewoners en omwonenden

Afspraak 1: Ter bevordering van de veiligheid en de leefbaarheid in en rondom het opvangcentrum draagt het COA zorg voor het organiseren van fietslessen voor bewoners en het opruimen van rommel in een straal van 150 meter rondom het Opvangcentrum.

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

De afgelopen jaren hebben er in het voor- en najaar op het azc in Elderhoeve fietslessen plaatsgevonden, steeds 12 lessen met 10 deelnemers. Deze worden in opdracht van Sportbedrijf Arnhem uitgevoerd door het Fietsloket Nijmegen. Er is niet te achterhalen hoeveel deelnemers uiteindelijk fietslessen hebben gevolgd aangezien de groepen steeds variëren. ‘De een pakt het sneller op en heeft het eerder onder de knie en het kan ook zijn dat bewoners tussentijds doorstromen naar opvang/woning elders, of gewoon stoppen.’ Naast fietslessen krijgen de bewoners ook theorielessen. Het resultaat van deze inzet is dat bewoners leren om veilig te fietsen. Dit draagt bij aan de verkeersveiligheid. Tevens vergroot het de participatie en emancipatie van vrouwen. Het Sportbedrijf verzorgt ook zwemlessen voor volwassenen. Hierbij is de ervaring dat de opkomst vanuit het azc minimaal is. Voor vrouwen is alleen in Arnhem Noord een afgeschermd bad beschikbaar. Het Sportbedrijf hoopt op groen licht voor een aanvraag om te starten met een pilot waardoor alle nieuwkomers toegang hebben tot sport en bewegen. Dit omvat fiets en zwemlessen (veilige basis) voor volwassenen, aanbod op en rondom de verblijfslocatie (sportcoach), koppeling met commerciële aanbieders en koppeling met verenigingen. Zwemles voor kinderen is geregeld onder het ‘vangnet’- en ‘ama’-zwemmen.

De fiets- en zwemlessen worden aangeboden aan zowel azc-bewoners als statushouders in Arnhem. Ook de buurtsportcoaches zijn betrokken. Vanuit het azc wordt er elke vier of zes weken rommel opgeruimd in een ruime cirkel om het azc. Het opruimen gebeurt samen met vrijwilligers van buiten het azc. Daarnaast wordt vanuit (de vrijwilligersorganisatie) Elderveld Schoon 7x per jaar een actie georganiseerd om zwerfafval op te ruimen in Elderveld en in het kantorenpark Gelders Poort. Dit gebeurt al vanaf de start van azc Elderhoeve en azc-bewoners doen mee. Zij kunnen zich hiervoor aanmelden via de Meedoenbalie in het azc. Het opruimen van rommel draagt bij aan een schone wijk/leefomgeving en aan de leefbaarheid in Elden en Elderveld. Ook draagt het bij aan ontmoeting tussen azc bewoners en buurtbewoners. Omwonenden en aanwonenden zijn tevreden over het opruimen van rommel in de buurt rondom het azc. ‘Het azc stuurt mensen erop uit om rommel op te ruimen’.

22

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Afspraak 2: Het COA organiseert twee keer per jaar een bewonersbijeenkomst die tot doel heeft de relatie tussen de omwonenden en het opvangcentrum goed te laten verlopen. In bijlage 2 van het addendum staan meer gedetailleerde afspraken hierover. Dit zijn: - In ieder geval aanwezig: vertegenwoordigers van de gemeente, politie, van de door het COA aan te wijzen diensten die in het Opvangcentrum werkzaam zijn, van de inwoners en lokale COAmanagement aanwezig. - De bewonersbijeenkomst vindt op het Opvangcentrum plaats. De kosten zijn voor het COA. Het COA zit de bijeenkomsten voor. - Het COA stelt een verslag op van de bijeenkomst. - Afspraken/uitkomsten worden gepubliceerd in de dorpskrant en op Eldenonline. Verslagen worden op Eldenonline gearchiveerd. Hierbij worden telefoonnummers en mailadressen van betrokken afdeling(en) van de gemeente vermeld. - Vier keer per jaar zal het COA, in overleg met de gemeente, de ontwikkelingen rondom het azc publiceren in de dorpskrant en op Eldenonline. - De volgende onderwerpen komen terug in het overleg: inzet social media, stimuleren ontmoetingen, verminderen overlast fietsgedrag en rommel, wegnemen gevoel van onveiligheid, invulling geven aan uitbrengen nieuwsbrief. Afspraken worden vastgelegd in een plan.

De afgelopen jaren heeft het COA tweemaal per jaar een Bewonersbijeenkomst georganiseerd, met uitzondering van juni in 2022 in verband met COVID. In bijlage 4 is een overzicht opgenomen van de bewonersbijeenkomsten in de jaren 2021, 2022 en 2023.

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Op basis van de verslagen en gesprekken kan het volgende worden vastgesteld: - De bewonersbijeenkomsten hebben twee keer per jaar plaatsgevonden, met uitzondering van die het voorjaar van 2021. Dit in verband met COVID. Omwonenden uit Elden worden breed uitgenodigd. Bewoners van Elderveld worden niet uitgenodigd. Het aantal niet-georganiseerde omwonenden dat deelneemt tussen 2021 en 2023 is beperkt en loopt terug. Een aantal aanwonenden geeft punten schriftelijk door aan de locatiemanager. - Er is een goede opkomst van professionele organisaties bij de bewonersbijeenkomsten. Alleen de wijkagenten nemen niet standaard deel. Zij worden wel uitgenodigd maar kunnen niet altijd aansluiten. - De bewonersbijeenkomsten vinden plaats op het azc. - Het COA stelt volgens afspraak een verslag op van de bijeenkomst. Dit verslag wordt verspreid onder de deelnemers aan de bijeenkomst. - Afspraken/uitkomsten zijn niet gepubliceerd in de dorpskrant Hallo Elden en op Eldenonline. Verslagen zijn dan ook niet op Eldenonline gearchiveerd. Ook telefoonnummers en mailadressen van betrokken afdeling(en) van de gemeente zijn daardoor niet vermeld. De verslagen zijn wel aangeboden aan de dorpsvereniging. Alleen de website EldenOnline lag er een tijdje uit. Verslagen en andere berichten kunnen in het vervolg wel op Eldenonline worden geplaatst, als ze worden aangeboden.

De website is (december 2023) vernieuwd en online. ‘Alles wat men gepubliceerd wil hebben, kunnen we publiceren, geen probleem.’ - Het COA verspreidt vier keer per jaar papieren nieuwsbrief over de ontwikkelingen rondom het azc. Elke keer worden ca. 300 exemplaren verspreid in Elden. De nieuwsbrief wordt niet gedeeld via de dorpskrant of Eldenonline. Adressen met nee/nee-sticker krijgen de nieuwsbrief niet in de bus. De nieuwsbrief is ook beschikbaar bij Rozet, het dorpshuis in Elden en in het winkelcentrum Elderhof. Bewoners van Elderveld ontvangen deze nieuwsbrief niet in de bus. - Wanneer het Dorpsplatform iets signaleert dan brengt het dat in voorkomende gevallen in bij het bewonersoverleg. Het Dorpsplatform is aanspreekpunt voor verenigingen, gemeente en inwoners van Elden. - De volgende onderwerpen komen doorgaans terug in het overleg: inzet social media, stimuleren ontmoetingen, verminderen overlast fietsgedrag en rommel, wegnemen gevoel van onveiligheid, invulling geven aan uitbrengen nieuwsbrief. - Voor zover bekend zijn afspraken niet vastgelegd in een plan. De opzet van de bewonersbijeenkomsten wordt vanuit verschillende deelnemers niet als sfeerbevorderend ervaren. ‘Je wordt er niet vrolijk van.

Het is steeds een herhaling van zetten.’ Kritische ervaringen die worden ingebracht door om- of aanwonenden worden door andere deelnemers genuanceerd of gebagatelliseerd. Mensen met een negatieve ervaring krijgen het gevoel dat ze zich moeten verdedigen ten opzichte van anderen, en andersom. Zowel kritische aanwonenden als actieve vrijwilligers haken af.

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

23

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Uit de verslagen komt naar voren dat klachten en onderwerpen weliswaar worden besproken en aangepakt, maar dat niet met elkaar besproken wordt hoe de relatie tussen azc en de omwonenden beter te laten verlopen of te versterken. Leden van vrijwilligersorganisaties hebben suggesties gedaan om het overleg anders in te richten. Door in elk geval niet met zijn allen rondom een tafel gaan zitten. ‘Als je steeds hetzelfde doet, dan krijg je ook steeds hetzelfde.’ Dat is niet opgepakt.

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

De relatie met de Meedoenbalie is aan een hernieuwde kennismaking toe. De Meedoenbalie geeft aan open te staan voor contacten, maar krijgt de suggestie van andere partijen om zelf actief op te zoeken met verenigingen in de omgeving van het azc. Daar zijn nu geen contacten en gezamenlijke activiteiten mee, terwijl het verenigingsleven in Elden daar wel voor open staat volgens het Dorpsplatform Elden. Het azc organiseert eenmaal per jaar Burendag voor azc-bewoners en buren. Daar staan dan ook vrijwilligersorganisaties, zoals Bazar54, met een standje.

Afspraak 3: Het COA organiseert samen met bewoners en partners in de wijk verschillende activiteiten die ontmoeting en verbinding tussen AZC-bewoners en omwonenden stimuleren.

De Meedoenbalie – een samenwerking van COA en Rijnstad - organiseert activiteiten en stimuleert de ontmoeting tussen azcbewoners en omwonenden. Elke dinsdag is deze balie in het azc open en kunnen azcbewoners zich aanmelden voor activiteiten. Via de Meedoenbalie worden asielzoekers ingeschakeld als vrijwilligers op allerlei plekken in Arnhem. Er zijn circa 70 vrijwilligers bij betrokken.

Als het gaat om het organiseren van activiteiten om ontmoeting en verbinding tussen AZCbewoners en omwonenden te stimuleren, is zichtbaar dat de vrijwilligersorganisaties die actief zijn in en rondom het azc hier een belangrijke rol in vervullen. Een deel van de vrijwilligers zijn ook omwonenden van het azc. Het gaat bijvoorbeeld om: - Bazar54: een vrijwilligerscollectief van inwoners en (voormalig) azc-bewoners dat in Elden een winkel runt voor onder meer azc-bewoners van azc Elderhoeve. Mensen kunnen op vrijdag kleding, keukengerei, speelgoed, bedden- en linnengoed bij de Bazar brengen. Dit wordt geordend en op dinsdag kunnen asielzoekers (en enkele andere groepen) komen winkelen. Hiervoor moeten ze zich opgeven bij Elderhoeve. Door het azc wordt een rooster gemaakt wie op welk moment mag winkelen. Een nieuwe lichting mag altijd eerst. Mensen die spullen komen brengen kunnen een rondleiding krijgen door de winkel en komen bij Bazar in contact met azc-bewoners. - Elderveld Schoon: een vrijwilligerscollectief dat 7x per jaar zwerfafval opruimt in Elderveld en kantorenpark Gelderse Poort. Bij acties van Elderveld Schoon worden de deelnemende asielzoekers verdeeld over de groepen om contact te maken en Nederlands te oefenen. - WIE-club, waarbij WIE staat voor Welkom in Elden.

Vrijwilligers van de WIE-club organiseren 3 middagen per week speelmiddagen voor de kinderen/jeugd in het azc. Het gaat om een groep van ca. 40 vrijwilligers, waarvan groot deel vast en een deel scholieren (o.m. maatschappelijke stage).

Het wordt als heel waardevol ervaren dat azc-bewoners samen met anderen activiteiten ondernemen. Bijvoorbeeld samen met SWOA koken voor ouderen in De Gaanderij, of inzet van azc-bewoners bij festivals en sportclubs. Vanuit VV Eldenia is aangegeven dat er veel azc-bewoners bij hen voetballen. De voetbalvereniging heeft op dit moment een wachtlijst van 20 jongeren/volwassenen uit het azc. Op basis van ervaring plaatst de club maximaal 3 spelers vanuit het azc in een team. Er is een projectvoorstel ingediend bij de gemeente om vanaf dit voorjaar een wekelijkse instuif voor de jeugd te organiseren op de woensdagmiddag. Wellicht kunnen oudere azc-bewoners een rol nemen als vrijwilliger, of ook zelf activiteiten organiseren.

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

24

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 3

Afspraak 4: Het COA spant zich in zoveel mogelijk (maatschappelijke) stageplaatsen, werkervaringen en afstudeerplaatsen op het Opvangcentrum aan te bieden met daarbij ook aandacht voor statushouders die woonachtig zijn binnen de gemeente Arnhem.

Aangegeven is dat een volgende stap voor de Meedoenbalie zou kunnen zijn om naar buiten te treden en in contact te treden met bedrijven om de mogelijkheden voor werk(ervaring)plaatsen voor asielzoekers en statushouders te vergroten. Vanuit het kantorenpark Gelderse Poort worden er op dit vlak zeker mogelijkheden gezien. De vrijwilligersorganisaties bieden ook stageplaatsen, werkervaringen en afstudeerplaatsen aan: - Bij de WIE-club doen scholieren/studenten hun maatschappelijke stages en maatschappelijke diensttijd. Maatschappelijke stages komen overigens steeds minder voor. - Bazar54 heeft werkervaringsplaatsen voor asielzoekers en statushouders. Bazar54 heeft daar bovenop 6 statushouders als vrijwilliger. Bazar54 had eerder ook maatschappelijke stages, maar dat werkte niet goed met hun openingstijden. Alles overziend Volgens de locatiemanager van het azc en de TLO-wijkmanager Elden is het doel van het addendum bereikt, en meer dan dat. Er zijn goede relaties tussen de buurt en het azc. Er is interactie over en weer. Beveiligers van het azc lopen ook de wijk in, leggen contact. Er zijn minder meldingen over de openbare ruimte en verkeer. En bij de wijkveiligheidsoverleggen in Elden staat het azc de laatste jaren niet meer op de agenda.

‘Er gebeurt gewoon heel weinig.’ Dit komt volgens locatiemanager en wijkmanager doordat partijen en bewoners open en structureel bijeenkomen, en door een veranderende bewonerssamenstelling in het azc. Zo’n 4/5 jaar geleden woonden er in Elderhoeve meer zogenaamde Veiligelanders en Dublinreclamanten,

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

Bijlagen

en was er beduidend meer overlast van azc-bewoners. Nu leven er relatief veel miva (mindervalide) personen in het azc en is azc Elderhoeve een ‘maatwerk’-locatie voor het COA geworden. De wijkmanager heeft de indruk dat buurtbewoners vandaag de dag meer de plussen van een azc (vrijwilligerswerk, uitwisseling andere culturen) dan de negatieve aspecten ervaren.

4.3 Er zijn stageplaatsen bij het COA op het opvangcentrum. Op het azc zelf werken op dit moment 2 stagiaires en 1 medewerker vanuit BBL-opleiding. Er is geen specifieke aandacht voor statushouders die woonachtig zijn binnen de gemeente Arnhem.

Hoofdstuk 5

Uitvoering afspraken over zorg en de zorgketen

Hieronder wordt aangegeven op welke wijze er invulling wordt gegeven aan de afspraken over zorg en de zorgketen. Deze input is verkregen tijdens de bijeenkomst met vertegenwoordigers van COA en partnerorganisaties op 11 januari 2024.

Afspraak 1: Het COA heeft een signalerende rol op het Opvangcentrum als het gaat om de inzet van jeugdhulp, huiselijk geweld en kindermishandeling. Het COA draagt zorg dat het Sociale Wijkteam tijdig wordt betrokken.

Aan deze afspraak wordt invulling gegeven. Elke twee weken is er een Multidisciplinair Overleg (MDO), waarin ook jeugd op de agenda staat. Een keer per maand is het Sociaal Wijkteam aanwezig bij het MDO. Alle medewerkers van het COA hebben een signalerende rol als het gaat om het welzijn van de bewoners. Er zijn aandachtsfunctionarissen opgeleid voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Zij pakken signalen op en gaan in gesprek met de bewoner(s) waarover een signaal is ontvangen. Deze aandachtsfunctionarissen zitten ook in het MDO. Het resultaat hiervan is dat er korte lijnen zijn tussen partners in het MDO. Signalen worden binnen het MDO opgepakt. Er wordt maatwerk geboden. Bij signalen van huiselijk geweld of kindermishandeling wordt tijdig actie ondernomen en de nodige lijntjes worden uitgezet. Dit leidt tot beheersbaarheid en meer veiligheid. Ook TLO Elden heeft de indruk dat er goed invulling wordt gegeven aan de afspraken. In hun werk komen zij niet vaak mensen tegen waarvan zij denken dat ‘er allang iets had moeten gebeuren’ in de wijk. Afspraken worden volgens betrokkenen voldoende uitgevoerd. Als verbeterpunten zijn genoemd: - Het Sociaal Wijkteam vindt dat het duidelijker kan zijn over wat er van het Sociaal Wijkteam kan worden verwacht; - Het terugkoppelen door het COA op signalen die door derden - bijvoorbeeld vanuit Vluchtelingenwerk - worden doorgegeven.

Dat gebeurt nu niet altijd. - Kortere lijnen tussen de buurt en het Sociaal Wijkteam bij zorgwekkend gedrag van azcbewoners. Het is goed om hier contactpersonen voor aan te wijzen en te zorgen dat buurtbewoners weten bij wie ze terecht kunnen. Bijvoorbeeld als ze zorgen hebben over

25

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

mensen die in het azc wonen. Op dit moment is dat de receptie (met beveiligers van Trigion), maar er wordt betwijfeld of dat de juiste plek is. - personele wisselingen bij het COA of Sociaal Wijkteam betekent: samen de werkwijze weer hernieuwen.

Afspraak 2: De afspraken over de inzet van jeugdhulp worden samen met deze partners herijkt. Het doel is dat de inzet van jeugdhulp verloopt via het Sociaal Wijkteam.

Hier wordt invulling aan gegeven. Het Sociaal Wijkteam kijkt vanuit haar wettelijke taak naar wat nodig is. Dit wordt besproken in MDO. De financiering van het aanbod voor deze groep verloopt via gemeente/Sociaal Wijkteam. Inzet gaat eventueel via GZA bij gespecialiseerde hulp. Het COA benadert het Sociaal Wijkteam wanneer dit nodig is, en legt daar zo nodig een hulpvraag voor advies neer. Het resultaat hiervan is dat er betrokkenheid is tussen wijkteam en POH GGZ, GZA en JGZ. En er is casus (18-) overleg met elkaar. Dit overleg gaat ook over wie wat doet. Als verbeterpunten zijn genoemd: - Soms is het onduidelijk welke weg gevolgd wordt, wie vraagt wat aan? Het Sociaal Wijkteam of GZA? Gelukkig is daar dan heel laagdrempelig contact over met elkaar. - Dit lijkt een goed moment om het overzicht van de taakverdeling (wat het Sociaal Wijkteam een jaar gelden heeft opgesteld) weer te agenderen en te updaten. - SIZA vindt als zorgaanbieder soms ook andere routes ‘geitenpaadjes’ om ingeschakeld te worden, hier alert op zijn. De route moet via het MDO lopen!

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Afspraak 3: Het COA organiseert een multidisciplinair overleg (MDO). Dit is een structureel periodiek overleg tussen het COA en lokale (zorg)ketenpartners. Aan dit overleg nemen standaard deel het COA, GZA en de POH GGZ. Op uitnodiging kunnen indien nodig ook andere (zorg)ketenpartners incidenteel deelnemen aan het MDO. De invulling van het MDO staat verder beschreven in het kader Multidisciplinair Overleg van mei 2019.

Aan deze afspraak wordt invulling gegeven. - Het MDO vindt elke twee weken plaats. GZA, COA, Maatschappelijk Werk, POH GGZ, Jeugdverpleegkundige sluiten altijd aan. Het Sociaal Wijkteam is er elke maand bij. - Het eerste deel van de vergadering is gericht op jeugd (18-min) en het tweede deel op volwassenen (18-plus). De deelname van partijen is hierop aangepast. Zo zijn bijvoorbeeld de Jeugdverpleegkundige en het Sociaal Wijkteam alleen bij het eerste deel van de vergadering aanwezig. - Volwassenencoaching loopt niet via het Sociaal Wijkteam. Dit kan wel via de Meedoenbalie worden opgepakt. - Azc Elderhoeve is een zorglocatie, er wonen relatief veel mensen met een handicap en mensen met een psychische aandoening. Dit maakt een goed functionerend MDO extra belangrijk. Er is sprake van een goed lopend MDO. Wanneer er zich een casus/hulpvraag voordoet, worden direct de juiste lijntjes uitgezet. Er is nauw contact tussen alle deelnemers aan het MDO. De samenvatting (het verslag) van het MDO is zichtbaar voor alle COA-medewerkers van de locatie. Bureau Nieuwkomers geeft aan dat azc Elderhoeve ook bekendstaat als een locatie waar het MDO goed en effectief werkt. Aangegeven is: - Dat er veel wachtlijsten zijn, bijvoorbeeld voor opvoedondersteuning, dagbesteding en revalidatie.

Het komt voor dat iemand is besproken in het MDO, maar dat diegene vervolgens op een wachtlijst terecht komt. De azc-bewoners volgen dezelfde routes als andere Arnhemmers, en er is - zoals in het hele land – een situatie van de zorg de overloopt; - Het zorgelijk is wanneer azc-bewoners die niet gemotiveerd zijn voor zorg verplaatst worden naar een andere gemeente; dan ben je ze kwijt; - Azc-bewoners toestemming moeten geven voor bespreking als casus in het MDO (in verband met de AVG), behalve als er ernstige zorgen zijn over de veiligheid. (NB. Op basis van het kader mogen bewoners ook anoniem worden besproken); - Opvalt dat alle azc-kinderen naar de Hugo de Groot School gaan terwijl er ook andere scholen in de omgeving zijn. Er wordt gevraagd of hier een reden voor is.

26

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Als verbeterpunten zijn genoemd: - Het Sociaal Wijkteam geeft aan dat het elke maand bij het MDO was, maar de neiging heeft om minder vaak deel te nemen. Het Sociaal Wijkteam geeft zelf aan dat dit niet de bedoeling is. - Op de hoogte zijn van de routes die gelopen worden, beleidsregels gemeente Arnhem, regels Jeugdwet versus SKJ, veiligheid en kindermishandeling: route veilig thuis. Alles overziend Samengevat geven de betrokken partijen aan dat: - op alle drie de afspraken over zorg en de zorgketen wordt gedaan wat is afgesproken; - er korte lijnen zijn, en de samenwerking heel soepel en goed verloopt; - er nog ruimte is voor verbetering; per afspraak is een aantal verbeterpunten benoemd.

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

27

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

4.4

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Bevindingen

Bij de verlenging van de bestuursovereenkomst tussen COA en gemeente Arnhem over azc Elderhoeve in 2021 zijn aanvullende afspraken vastgelegd in een addendum bij de bestuursoverkomst. Deze afspraken zijn te onderscheiden in afspraken over veiligheid/ leefbaarheid en de relatie tussen azc-bewoners en omwonenden enerzijds en afspraken over zorg en de zorgketen anderzijds Naleving afspraken over veiligheid/leefbaarheid en relatie azc-bewoners en omwonenden Op basis van gesprekken met betrokkenen en bestudeerde documenten kan vastgesteld worden dat er uitvoering gegeven wordt aan de afspraken die zijn opgenomen in het addendum bij de bestuursovereenkomst. Er worden fietslessen gegeven, de rommel wordt opgeruimd, vijf van de zes bewonersbijeenkomsten hebben plaatsgevonden (ook in tijden van corona) en er worden activiteiten georganiseerd. De achterliggende vraag is of daarmee ook de doelen worden bereikt waarmee het allemaal begonnen is: de behoefte om de relatie tussen de omwonenden en het azc goed te laten verlopen. In dat opzicht kan vastgesteld worden dat de bewonersbijeenkomst in de huidige opzet niet voldoet als middel om dit te bereiken. De opkomst van omwonenden en aanwonenden is laag en voor aanwonenden is het geen prettige setting om hun punten onder de aandacht te brengen.

Kritische punten van om- of aanwonenden worden door andere deelnemers genuanceerd of gebagatelliseerd. Mensen met een negatieve ervaring krijgen hierdoor het gevoel dat ze zich moeten verdedigen ten opzichte van anderen. Wat in zijn algemeenheid opvalt is dat de focus ligt op Elden (de wijk waar het azc staat). De inwoners van Elden ontvangen nieuwsbrieven en uitnodigingen voor het omwonendenoverleg. Bewoners van Elderveld krijgen geen uitnodiging van het omwonendenoverleg in hun brievenbus, terwijl de bewoners van het azc juist naar deze wijk gaan om gebruik te maken van het park en daar hun boodschappen te doen. Als het gaat om het leggen van verbinding tussen azc-bewoners en omwonenden dan pleegt het COA daar inzet op via de inzet van de Meedoenbalie. Zij koppelen asielzoekers aan initiatieven en evenementen op het niveau van heel Arnhem en ook daarbuiten. Meer lokaal gerichte acties op het ‘verbinden’ liggen in handen van de vrijwilligersorganisaties die actief zijn op en in verbinding met azc Elderhoeve. Denk aan bewonersinitiatieven als de WIE-club, Bazar54 en Elderveld Schoon. Zij zijn de echte ‘verbinders’ tussen het azc en omwonenden in dit verhaal. De indruk van de onderzoekers is dat zij hier vanuit de gemeente en COA betrekkelijk weinig in gezien worden.

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Wat opvalt is dat in het addendum alle acties die gaan over de communicatie en verbinding naar de omwonenden zijn belegd bij het COA. De gemeente lijkt hier geen rol in te nemen, anders dan aanwezig zijn bij de bewonersbijeenkomsten. Dit is opvallend omdat in de raadsbrief van 8 september 2020 staat: ‘Na het onderzoek van Bureau Beke werden maatregelen geadviseerd om het contact met de buurt goed te onderhouden. Dit is de in de eerste jaren intensief opgepakt, de jaren erna is dit verzand. Dit had de gemeente actiever kunnen uitvoeren.’ Ook staat er in de addendumafspraken niets over de rol en inzet van het Team Leefomgeving (TLO) van de gemeente. Dit terwijl de formele rol van TLO binnen de gemeente is: 1. Aansluiten bij wat leeft in de wijken en samen met wijkbewoners kijken wat nodig is. 2. Bevorderen dat gemeentelijke taken op het gebied van sociale en fysieke leefbaarheid op maat voor de wijk worden uitgevoerd. TLO Elden sluit aan bij de bewonersbijeenkomsten. Naleving afspraken over zorg en zorgketen De afspraken die gemaakt zijn over zorg en de zorgketen worden nageleefd. Het COA organiseert twee wekelijks een multidisciplinair overleg (MDO). Dit is een structureel periodiek overleg tussen het COA en lokale (zorg)ketenpartners. Aan dit overleg nemen standaard deel het COA, GZA en de POH GGZ. Maatschappelijk Werk en jeugdverpleegkundige sluiten ook altijd aan.

Het Sociaal Wijkteam is er elke maand bij. Het MDO loopt goed en conform kader multidisciplinair overleg mei 2019. Bij azc Elderhoeve wonen relatief veel mensen met een handicap en mensen met een psychische aandoening. Dit maakt een goed functionerend MDO extra belangrijk. Alle medewerkers van het COA hebben een signalerende rol op het Opvangcentrum als het gaat om de inzet van jeugdhulp, huiselijk geweld en kindermishandeling. Speciaal opgeleide aandachtsfunctionarissen pakken deze taak binnen het azc op. Het COA betrekt het Sociale Wijkteam tijdig. De afspraken over de inzet van jeugdhulp zijn tussen COA en Sociaal Wijkteam zijn helder en regelmatig onderwerp van gesprek (‘het kan altijd beter’). Het doel dat de inzet van jeugdhulp verloopt via het Sociaal Wijkteam is gerealiseerd.

28

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

5. Ontwikkeling leefbaarheid en veiligheid in de buurt Voor deelvraag 4 - Hoe heeft de leefbaarheid en veiligheid in de buurt van Elderhoeve zich ontwikkeld in de periode 2020 t/m 2023? – zou informatie aangeleverd worden uit de meting van de Arnhemse Leefbaarheid en Wijken Monitor die in het najaar van 2023 heeft plaatsgevonden. De oplevering van de gegevens heeft echter vertraging opgelopen, waardoor deze niet opgenomen kunnen worden in deze rapportage. Wel is er inzicht in de ontwikkeling van de leefbaarheid en veiligheid tot en met 2021 en is en actuele informatie over het aantal geregistreerde misdrijven, geregistreerde overlastmeldingen en geregistreerde meldingen openbare ruimte.

5.1

Ontwikkeling leefbaarheid

Ervaren leefbaarheid hoog in Elden, gemiddeld in Elderveld en De Laar

Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners uit Elden geven voor de leefbaarheid in de buurt is al jaren hoog ten opzichte van het Arnhemse gemiddelde. In 2021 gaven inwoners een 7,6, vergelijkbaar met de jaren ervoor. Het gemiddelde rapportcijfer voor de ervaren leefbaarheid in de wijken Elderveld en De Laar was in 2021 gelijk aan het Arnhemse gemiddelde (7,2).

Inwoners uit Elden waarderen hun woonomgeving ook hoger dan gemiddeld: een 7,6 in 2021. In Elderveld en De Laar geven inwoners gemiddeld een 7,4 en een 7,3, vergelijkbaar met het Arnhemse gemiddelde.

Figuur 1. Gemiddeld rapportcijfer voor de leefbaarheid in de buurt (bron: ALW)

Figuur 2. Gemiddeld rapportcijfer woonomgeving (bron: ALW)

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

29

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Minder vooruitgang gezien in Elden

In De Laar en Elderveld zag ongeveer een derde (31,2% en 30,4%) van de inwoners in 2021 achteruitgang in hun eigen buurt het afgelopen jaar. Dat is hoger dan Arnhem gemiddeld. In Elden zag 22,6% achteruitgang in de eigen buurt, iets lager dan het Arnhemse gemiddelde.

Slechts een klein gedeelte van de inwoners van de drie wijken zag in 2021 vooruitgang in de wijk. In Elden lijkt sprake van een dalende trend (minder inwoners zien vooruitgang), in De Laar is juist een stijgende trend te zien.

Figuur 3. Achteruitgang gezien eigen buurt (bron: ALW)

Figuur 4. Vooruitgang gezien eigen buurt (bron: ALW)

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

30

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Weinig ervaren verloedering in Elden, gemiddeld in De Laar en Elderveld

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

In Elderveld verwachten inwoners de meeste achteruitgang

In Elden ervaren inwoners relatief weinig verloedering (rommel op straat, bekladding, overlast door omwonenden, etc.). In De Laar en Elderveld ligt dat rond het Arnhemse gemiddelde. In Elden leek de ervaren verloedering in 2019 toe te nemen, maar daalde dit weer in 2021.

Inwoners uit de wijk Elderveld verwachtten in 2021 de meeste achteruitgang (27,1%). In Elden ligt dat percentage lager (18,1%).

Figuur 5. Verloedering (kengetal, hoe hoger hoe meer verloedering) (bron: ALW)

Figuur 6. Achteruitgang verwacht eigen buurt (bron: ALW)

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

31

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Leefbaarometer geeft goede scores, behalve in Elderveld-Noord

Inwoners uit Elden verwachtten ook het vaakst vooruitgang (18,6%). In Elderveld (10,8%) en De Laar (14,3%) was dat lager en ook lager dan Arnhem gemiddeld. Wel was er in 2021 sprake van een stijgende lijn.

De Leefbaarometer is in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ontwikkeld om de leefbaarheid in alle wijken, buurten en straten in Nederland te monitoren. De Leefbaarometer laat zien dat de leefbaarheid in de buurten rondom het azc Elderhoeve overwegend als goed of zeer goed te beoordelen is. Alleen in Elderveld-Noord is er sprake van een zwakke of onvoldoende leefbaarheid.

Figuur 7. Vooruitgang verwacht eigen buurt (bron: ALW)

Figuur 8. Leefbaarometer Elden, Elderveld , 2022 (bron: Leefbaarometer)

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

32

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

5.2

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Ontwikkeling veiligheid en overlast

Inwoners Elden en Elderveld voelen zich relatief veilig, in De Laar wat vaker onveilig

In Elden en Elderveld ligt het percentage inwoners dat zich wel eens onveilig voelt lager dan in Arnhem gemiddeld. In De Laar ligt het percentage hoger, ongeveer gelijk aan het Arnhemse gemiddelde. Voor Elden en Elderveld geldt dat vanaf 2017 inwoners zich veiliger voelen. Het rapportcijfer voor de veiligheid in de buurt volgt hetzelfde patroon en is vooral in Elden hoog.

Figuur 9. Percentage personen dat zich wel eens onveilig voelt in de buurt (bron: ALW)

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

Figuur 10. Rapportcijfer veiligheid eigen buurt (bron: ALW)

33

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Aandeel misdrijven in Elden hoger dan in Elderveld en De Laar

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Toename overlast in coronatijd, volgens landelijke trend

Per 1.000 inwoners is het aantal geregistreerde misdrijven in Elden hoger dan in Elderveld en De Laar. Het aandeel in Elden is even hoog als het Arnhemse gemiddelde, in Elderveld en De Laar ligt het aandeel een stuk lager.

Het aantal registraties overlast per 1.000 inwoners ligt in Elden, Elderveld en De Laar lager dan in Arnhem gemiddeld. Wel is het in alle wijken in 2020 en 2021 sterk toegenomen, als gevolg van de coronamaatregelen. In 2022 zien we weer in daling in alle wijken, conform de Arnhemse (en landelijke) trend. In Elden is het aantal registraties per 1.000 inwoners op de wijk Schuytgraaf na het laagste van Arnhem.

Figuur 11. Misdrijven per 1.000 inwoners (bron: Politie)

Figuur 12. Geregistreerde overlast per 1.000 inwoners (bron: Politie)

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

34

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Meldingen openbare ruimte gemiddeld in De Laar en ondergemiddeld in Elden en Elderveld

Het aantal meldingen openbare ruimte (bijvoorbeeld klachten over vervuiling, straatverlichting, groen etc.) per 1.000 inwoners ligt in Elden en Elderveld onder het gemiddelde van Arnhem. In De Laar ligt dat aandeel op het Arnhemse gemiddelde. Voor de categorie ‘overlast en handhaving’ geldt dat de drie wijken in 2023 hetzelfde scoren als Arnhem gemiddeld.

In 2023 is in Elderveld het aantal meldingen ‘overlast en handhaving’ wel sterk toegenomen (totaal van 107 naar 248). De toename in meldingen lijkt onder andere te komen door meer meldingen over dumping van grof afval, onjuist gebruik van gemeentegrond, winkelwagens en vuurwerkoverlast.

Figuur 13. Geregistreerde meldingen openbare ruimte per 1.000 inwoners (bron: gemeente Arnhem))

Figuur 14. Geregistreerde meldingen openbare ruimte, categorie ‘overlast en handhaving’ per 1.000 inwoners (bron: gemeente Arnhem) (2023)

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

35

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

5.3

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Bevindingen

Op basis van de Arnhemse Leefbaarheid en Wijken Monitor (meting 2021) is af te leiden dat de de bewoners van Elden een consistent hoge waardering hebben voor woonomgeving, veiligheid en leefbaarheid. In de wijken Elderveld en De Laar liggen de waarderingen voor de woonomgeving, veiligheid en leefbaarheid op het Arnhems gemiddelde, al neemt het gemiddelde onveiligheidsgevoel in met name De Laar de laatste jaren toe. Dit lijkt te duiden op een negatiever gevoel over de wijk en is terug te zien in de cijfers over ‘achteruitgang gezien eigen buurt’ en ‘achteruitgang verwacht eigen buurt’ in De Laar en Elderveld. Daar tegenover staat dat het aantal meldingen overlast en cijfers criminaliteit in deze twee wijken onder het Arnhemse gemiddelde liggen.

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

36

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Bijlagen

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

37

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Bijlage 1: Feiten en cijfers over azc Elderhoeve Azc Elderhoeve heeft een capaciteit van maximaal 350 mensen. Tijdens een peildatum eind 2023 woonden er 338 mensen. De verdeling over de landen van herkomst was toen als volgt: Syrië

35 %

Irak

10 %

Afghanistan

9%

Somalië

7%

Eritrea

6%

Jemen

5%

Pakistan

4%

El Salvador

3%

Iran

3%

Van de 338 bewoners zijn - eind 2023 - 121 bewoners (36%) onder de 18 jaar. 41 mensen zijn ernstig ziek of hebben een handicap. Vanwege de bouw van azc Elderhoeve – een voormalig verpleeghuis – is de locatie binnen het COA aangemerkt als een locatie die geschikt is voor mindervaliden (maatwerklocatie). De georganiseerde dagbesteding voor azc-bewoners ziet er als volgt uit: • Kinderen die opgevangen worden in het azc vallen onder de leerplichtwet en gaan dus dagelijks naar school. Voor hen worden ’s avonds en in het weekend structureel activiteiten aangeboden door vrijwilligers. • Daarnaast worden de volgende programma’s aangeboden waarbij er een aantal een verplicht karakter hebben: - F itnessruimte (op het azc), Nederlandse taallessen, KNM-trainingen (Kennis van de Nederlandse Maatschappij), participatie en integratie-trajecten, wonen en leven op een COA-locatie, vrouwenactiviteiten, activiteiten voor jongeren, toegang tot de recreatieruimte. - O  ok worden er regelmatig activiteiten aangeboden door externe partijen, zoals bijv. een vrouwendansavond, gezamenlijk eten in de recreatieruimte. - Bewoners mogen deelnemen aan sportactiviteiten extern. - Bewoners kunnen ook via de Meedoenbalie vrijwilligerswerk buiten het azc verrichten.

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

Meer informatie over de opvang van asielzoekers, activiteiten en vrijwilligerswerk, wonen en woningtoewijzing Opvang asielzoekers Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) Opvanglocatie Elderhoeve Feiten over asielopvang: wat is waar over asielopvang? Activiteiten en vrijwilligerswerk Meedoenbalie (COA en Rijnstad) Platform Vrijwillige Inzet: #Meedoen Vrijwilligerscentrale: #Meedoen Wonen en woningtoewijzing Woonruimteverdeling op basis van Huisvestingsverordening. In Januari 2024 gaat de nieuwe verordening in. Bemiddeling statushouders/vergunninghouders. Met de corporaties heeft de gemeente afgesproken dat maximaal 120 woningen per jaar via het stedelijk verhuuroverleg voor bepaalde zorgdoelgroepen bemiddeld worden. Dit valt binnen de 15% toegestane ruimte voor maatwerk. Statushouders/vergunninghouders worden ook bemiddeld door de corporaties naar een woning maar dit valt niet binnen deze 15%. Teams Leefomgeving gemeente Arnhem Met de Teams Leefomgeving wil de gemeente aansluiten bij wat in de wijken leeft en samen met wijkbewoners kijken wat nodig is. In de buurt van azc Elderhoeve zijn de Teams Leefomgeving in Elden (waar het azc is gevestigd) en Elderveld (waarin de waterspeeltuin en het winkelcentrum liggen waar bewoners van het azc gebruik van maken) actief.

38

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Bijlage 2: Adviezen van omwonenden aan gemeente, COA, politie en/of andere organisaties De gesprekspartners zijn gevraagd of zij adviezen hebben voor de gemeente, het COA, de politie of een andere organisatie. Deze zijn hieronder weergegeven. Adviezen aan de gemeente: - Zorg voor grotere prullenbakken - Pak de overlast van hangjongeren in het winkelcentrum aan. - Organiseer gezamenlijke activiteiten voor de jeugd en jongeren, dan ontstaat er contact en bekendheid met elkaar. Betrek de buurt erbij. Zo’n 5-6 jaar geleden was er een speeldag bij het azc, dat werkte erg goed. Meer interactie organiseren en communiceer er over. - Laat azc-bewoners zo snel mogelijk op taalcursus, laat ze snel integreren. - Zorg voor spreiding van de opvangcentra over de stad. ‘Alle opvang is in Zuid, het moet ook naar andere delen van Arnhem toe; van Kranenveld tot Klarendal.’ - Neem inspraak van bewoners serieus. - Hou dezelfde contactpersonen en leg afspraken vast. Er zijn veel personele wisselingen, en daardoor raken historie en gemaakte afspraken uit het oog. - Bied perspectief. Tot wanneer blijft het azc? - Blijven communiceren, mensen moeten zich gehoord voelen bij meldingen. - Zorg dat het gebouw up-to-date blijft, dat mensen er kunnen zijn. - Ga op zoek naar mensen in het dorp die mensen kennen die ‘tegen’ zijn, om een opening te zoeken.

- Huisvest families in dit azc, dat past goed bij de gemeenschap. Wanneer de gemeenschap zich bedreigt voelt, gaat het aan. Meneer refereert naar de gebeurtenissen tijdens de oorlog en daarna in de jaren 50/60 > veel suïcide. - Geef de azc-bewoners een doel, iets te doen - Organiseer meer voor de jongeren in de buurt. Voor ouderen is er heel veel, voor jongeren vrijwel niets en dan gaan ze op straat hangen. Bij die activiteiten kunnen dan ook jongeren uit het azc betrokken worden. - Organiseer (meer) acties als de schoonmaakacties tussen azc en buurtbewoners. Ook fijn als de kinderen mee kunnen doen. - De kruising Hollandweg x Alkmaarsingel is zeer gevaarlijk. Met een blinde hoek. Er zijn veel bijna-ongelukken met fietsers (elektrisch). En fietsen tegen het verkeer in. - Verbind de azc bewoners meer aan andere initiatieven - Kom je beloftes na - Weeg gelijk met andere bewoners, niemand voortrekken. - Mogen de bomen en de vogels terug bij Movira?

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

Adviezen aan het COA: - Maak nog meer verbinding. Er zijn wel open dagen maar soms hoor je dat te laat. Als alleenstaande moeder heb ik geen tijd voor een maatje, maar wil ik wel graag aansluiten. - Doe meer aan het opruimen van rommel op de route tussen het winkelcentrum en het azc. - Zorg voor meer openheid van het azc. - Maak verschil tussen asielzoekers en gelukszoekers. Mannen van in de 20 die in zo’n bootje zijn komen varen, dat zijn geen asielzoekers. Een gezin is dat wel. - Keep up the good work - Let op dat er niet eenzijdig grote groepen jongeren in het azc worden geplaatst, dat zorgt doorgaans voor overlast. - Eten verbindt en communiceert. Taalmaatje heeft me met eten bedankt. Dus een project om met elkaar en de buurt samen te eten, is leuk. - Meer samendoen met de omgeving, meer interactie, mensen hebben een beeld van het azc dat niet klopt. - Aanvraag duurt nu 1 jaar, hopelijk is er snel duidelijkheid. - Geef informatie over de regels in Nederland als mensen in het azc wonen. - Belangrijk om informatie over de Nederlandse regels aan mensen in het azc te geven, de juiste informatie te brengen. Adviezen aan de politie: - Keep up the good work. - Dit staat los van het azc, maar ik (oud-politieman) weet niet wie de wijkagent is. Maak duidelijk wie er wijkagent is in het dorp.

Adviezen aan andere organisaties - Voor Bazaar 54; hang informatie rondom het winkelcentrum op. Mevrouw wist er niet van af, terwijl ze wel graag haar spullen zou willen geven. - Dorpsplatform: maak gebruik van de GBC GP als het gaat om vervolg geven van de plannen; er is veel daadkracht en middelen aanwezig.

39

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Bijlage 3: Addendum bij bestuursovereenkomst COA – gemeente Arnhem

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

40

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

41

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Bijlage 4: Overzicht bewonersbijeenkomsten azc Elderhoeve DATUM

BIJEENKOMST

24 juni 2021

In azc met corona-proof rondleiding, en aansluitend een gesprek. 500 huishoudens hebben per post een uitnodiging ontvangen, waarvan er zich 16 omwonenden hebben aangemeld en 8 omwonenden deelnamen aan de bijeenkomst. Verder waren aanwezig: COA, TLO Elden en gemeente Arnhem. Uit het verslag komt naar voren dat er gesproken is over ‘de afspraken die er destijds waren tussen de gemeente en de omwonenden van het azc. Kritische vragen werden er gesteld waarnaar gekeken wordt.’ Punten die verder naar voren zijn gebracht zijn (en in het verslag alleen met bullits zijn aangeduid): bereikbaarheid Trigion bij incidenten, fietsgedrag bewoners, rommel en groen rondom het azc, azc bewoners (niet alleen statushouders), vermindering overlastgevers (werd nu veel minder ervaren door de aanwezige omwonenden).

25 november 2021 vanaf 19:00 uur.

Aanwezig zijn vertegenwoordigers van COA, gemeente Arnhem, TLO Elden, politie, WIE-Club en Dorpsplatform Elden. De twee vertegenwoordigers van de vrijwilligersorganisaties zijn zelf ook omwonenden/inwoners van Elden of Elderveld. Er zijn geen andere omwonenden of aanwonenden aanwezig. Uit het verslag komt naar voren dat er gesproken is over veiligheid en overlast, ontwikkelingen azc, social media, Elden Online / Hallo Elden, fietscursus, activiteiten azc-bewoners en groenvoorziening.

Juni 2022

Geen bijeenkomst plaatsgevonden in verband met Corona.

17 november 2022 van 1 9.30-21.30 uur

Aanwezig zijn vertegenwoordigers van COA, gemeente Arnhem, Dorpsplatform Elden, Elden Online, Bazar54, WIE-club, 5 omwonenden, 3 aanwonenden. De zes vertegenwoordigers van de vier vrijwilligersorganisaties zijn zelf ook omwonenden/inwoners van Elden of Elderveld. In totaal waren er daarmee 11 omwonenden en 3 aanwonenden aanwezig. Uit het verslag komt naar voren dat er gesproken is over veiligheid en overlast, ontwikkelingen azc, social media, Elden Online / Hallo Elden, fietscursus, activiteiten azc-bewoners en groenvoorziening. Verslag bevat een actiepuntenlijst.

29 juni 2023 van 19:00 tot 21:00 uur

Aanwezig zijn vertegenwoordigers van COA, Bazar54 (de 2 vertegenwoordigers zijn tevens omwonenden), gemeente Arnhem, Dorpsplatform Elden en TLO Elden. Er zijn geen aan- of omwonenden. Eén van de aanwonenden heeft voorafgaand aandachtspunten meegegeven aan de locatiemanager van het azc. Uit het verslag komt naar voren dat de actiepuntenlijst is langsgelopen en er gesproken is over ontwikkelingen azc, ontwikkelingen binnen Arnhem, Elden Online / Hallo Elden, fietscursus, activiteiten azc-bewoners, rommel, groenvoorziening en geluidsoverlast.

30 november 2023

Aanwezig zijn vertegenwoordigers van COA, gemeente Arnhem, TLO Elden Vluchtelingenwerk, Bazar54 (de 2 vertegenwoordigers zijn tevens omwonenden), 2 aanwonenden. Uit het verslag komt naar voren dat er gesproken is over veiligheid en overlast, ontwikkelingen azc, fietscursus, Meedoenbalie/externe activiteiten, groenvoorziening en rommel, evaluatieonderzoek azc. Verslag bevat geen actiepuntenlijst.

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

42

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Bijlage 5: Aankondigingsbrieven onderzoek Datum: 15 november 2023 Ons kenmerk: Pagina: 2

Aan de bewoners van dit adres Elderhofseweg 54 6842 CR ARNHEM

Datum

:

15 november 2023

Zaaknummer

:

3986598

Contactpersoon

:

Pauline van Dijk

Telefoonnummer

:

0800 - 1809

Onderwerp: Evaluatie asielzoekerscentrum Elderhoeve

Planning en vervolg De resultaten van dit onderzoek worden, naast andere gegevens, gebruikt om te besluiten over de toekomst van de locatie Elderhoeve. Wij verwachten u eind februari over de resultaten van de evaluatie te informeren. Informatie en contact Bij vragen kunt u de klantenservice bellen op telefoonnummer 0800 - 1809. U kunt ook een Whatsappbericht sturen naar: (+31) 612521130.

Beste bewoner,

Sinds 2016 worden vluchtelingen opgevangen in het asielzoekerscentrum (AZC) Elderhoeve. Deze plek biedt hen de mogelijkheid om een toekomst op te bouwen. We hebben bij de verlenging in 2020 afgesproken dat er binnen drie jaar een evaluatie van deze locatie plaatsvindt. Onderzoeksbureau 7Zebra’s voert dit evaluatieonderzoek uit. In deze brief leest u daar meer over, omdat u vlakbij Elderhoeve woont.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van Arnhem, Thor Smits Programmamanager opvang vluchtelingen

Evaluatie Wij willen graag weten hoe het AZC ervaart. Naast u vragen we dit aan mensen die in uw buurt wonen, werken en ondernemen. In de evaluatie komen de volgende vijf thema’s aan bod: 1. Leefbaarheid 2. Veiligheidsbeleving 3. Incidenten en meldingen 4. Communicatie 5. Toekomst van het AZC Onderzoeksmethode In december is het onderzoeksbureau in uw buurt aanwezig en kunt u uw ervaringen delen. In 2020, tijdens de coronamaatregelen, is er buurtonderzoek gedaan via een schriftelijke enquête. Nu zijn de onderzoekers in de gelegenheid om rechtstreeks met u in gesprek te gaan. Op drie momenten en op verschillende plekken in de buurt, kunt u bij hen langslopen. De onderzoekers staan bij een zwarte schoolbus. U bent van harte welkom om in gesprek te gaan over uw ervaringen. Hieronder vindt u de data en locaties waar de onderzoekers zijn. -

Donderdag 14 december

locatie: Elderveld (waterspeeltuin) tijd: 09:30 – 11:00 uur 13:30 – 17:00 uur

-

Vrijdag 15 december

locatie: centrum Elden tijd: 10:00 – 16:00 uur

-

Zaterdag 16 december

locatie: winkelcentrum Elderhof tijd: 10:00 -16:00 uur

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9200 • 6800 HA Arnhem Telefoon 0800 - 1809 (lokaal tarief) • Fax 026 - 3774830 • www.arnhem.nl

Rapport Wat leeft rondom azc Elderhoeve Arnhem

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9200 • 6800 HA Arnhem Telefoon 0800 - 1809 (lokaal tarief) • Fax 026 - 3774830 • www.arnhem.nl

43

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 5

Bijlagen

Datum: 15 november 2023 Ons kenmerk: Pagina: 2

Aan de bewoners van dit adres Elderhofseweg 54 6842 CR ARNHEM

Datum

:

15 november 2023

Zaaknummer

:

3986598

Contactpersoon

:

Pauline van Dijk

Telefoonnummer

:

0800 - 1809

Onderwerp: Evaluatie asielzoekerscentrum Elderhoeve

Beste bewoner,

Sinds 2016 worden vluchtelingen opgevangen in het asielzoekerscentrum (AZC) Elderhoeve. Deze plek biedt hen de mogelijkheid om een toekomst op te bouwen. We hebben bij de verlenging in 2020 afgesproken dat er binnen drie jaar een evaluatie van deze locatie plaatsvindt. Onderzoeksbureau 7Zebra’s voert dit evaluatieonderzoek uit. In deze brief leest u daar meer over, omdat u vlakbij Elderhoeve woont. Evaluatie Wij willen graag weten hoe u het AZC ervaart. Naast u vragen we dit aan mensen die in uw buurt wonen, werken en ondernemen. In de evaluatie komen de volgende vijf thema’s aan bod: 1. Leefbaarheid 2. Veiligheidsbeleving 3. Incidenten en meldingen 4. Communicatie 5. Toekomst van het AZC

-

Vrijdag 15 december

locatie: centrum Elden tijd: 10:00 – 16:00 uur

-

Zaterdag 16 december

locatie: winkelcentrum Elderhof tijd: 10:00 -16:00 uur

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lingewaard&id=c9bd4812-b6d0-4a52-ad6f-37fc80bd47df