Bijlage 1 - Reactienota Zienswijzen Windpark Caprice.docx
Tekst van het document
87
Reactie Voor de reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar de reactie in § 1j.
16e Onderzoeken Bosch & Van Rijn en ODRA Samenvatting zienswijzen Indieners stellen dat geen sprake is van een eigen serieuze, kritische, toetsing door ODRA, maar dat ODRA voornamelijk concludeert op basis van de conclusies van Bosch & Van Rijn (B&VR). De rapporten en onderzoeken van B&VR zijn volgens indieners ver onder een acceptabel niveau. Het ecologisch rapport van Econsultancy in opdracht van B&VR zou bijvoorbeeld incompleet, niet objectief en van onacceptabele kwaliteit zijn. Indieners geven een aantal (simpele) voorbeelden. Het aangrenzende en door de windturbines beïnvloede Natura 2000-gebied aan de Loo zijde zou niet zijn bezocht of beoordeeld. Ook zou over de mogelijke gevolgen voor de wespendief zeer minimaal en niet deskundig worden gesproken. De vogel zou meerdere keren (onder andere door SOVON) zijn waargenomen in de omgeving van het plangebied. Ook de vliegroute tussen beide leefgebieden en het foerageergebied (= plangebied) zou door het plangebied gaan, waarmee sprake zou zijn van een onacceptabel risico voor de wespendief. Ook de Koningskwartel (Kwartelkoning) zou volgens het ecologisch onderzoek niet gehoord of gezien zijn, terwijl die in het gebied zou zijn gespot. Reactie Voor de reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar de reactie in § 1k.
16f Juiste berekeningen en normen Samenvatting zienswijzen Indieners benoemen dat het van groot belang is welke normen worden gehanteerd om diverse berekeningen en beoordelingen te toetsen en dat transparantie en juistheid van berekeningen noodzakelijk zijn om tot goede rapportages en besluitvorming te komen. De gehanteerde normen moeten ook passen bij de afmetingen van de turbines en de relevante omstandigheden. Indieners wijzen op de uitspraak van de Raad van State van 30 juni 2021, waaruit volgt dat voor de normen uit het Activiteitenbesluit aan een milieubeoordeling moet worden gemaakt. De huidige algemene normen uit het Activiteitenbesluit mogen nu niet worden gebruikt voor het vergunnen van windpark Caprice. Reactie Voor de reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar de reactie in § 2y.
88
17. Indiener 17
Het overgrote deel van deze zienswijze komt overeen met zienswijze 2. Voor de inhoud van deze zienswijze en de beantwoording daarvan wordt dan ook verwezen naar zienswijze 2. Indiener brengt enkele aanvullende standpunten naar voren. Deze worden hieronder behandeld. 17a Strijd met Esthetisch Programma van Eisen (omgeving A15) Samenvatting zienswijze Indiener wijst op een gezamenlijk Esthetisch Programma van Eisen dat de gemeente Lingewaard met drie andere gemeenten zou hebben opgezet voor de verlenging van de A15. Daarin zou worden overwogen dat een boogbrug of een brug met pylonen en tuidraden een te grote aantasting zou zijn van de uiterwaarden en het Rijnstrangengebied. Op grond van het Programma zou de brug over het Pannerdensch Kanaal een lage en ingetogen brug worden die niet opvalt in het landschap. Indiener vindt de beoogde windturbines in de directe omgeving van het tracé daarmee niet te rijmen. Volgens hem heeft het programma als doel de brug te laten opgaan in het landschap en niet te laten domineren. De steenfabriek doet dat volgens indiener ook niet, maar de windturbines wel. Windturbines met een tiphoogte van 240 meter passen misschien op de Maasvlakte, waar geen mensen wonen, maar niet in dit landschap. In het kader van het Programma mogen dergelijke bouwwerken volgens indiener niet verrijzen in de directe omgeving van de A15.
De gemeente Lingewaard zou zichzelf en eerder gemaakte afspraken en toezeggingen verloochenen. Indiener wijst verder nog op de akoestische berekeningen van Royal Haskoning waaruit zou blijken dat de windturbines een geluid produceren van 47 dB in een gebied waar nu slechts 40 dB is toegestaan. Reactie Over het Esthetisch Programma van Eisen wordt opgemerkt dat dit programma enkel de kaders bevat voor de beeldkwaliteit van het project ViA15. Het heeft daarmee enkel betrekking op de verschijningsvorm van de ontwikkelingen binnen dat project. Het programma biedt geen kader voor een groter gebied en stelt geen eisen aan de omgeving van het project. Los daarvan zijn twee windturbines verenigbaar met de in het Esthetisch Programma van Eisen bepleite doorzichten naar het open landschap. Over de akoestische berekeningen van Royal Haskoning wordt opgemerkt dat dit onderzoek is gebaseerd op andere uitgangspunten. Aan de ontwerpomgevingsvergunning nieuwere onderzoeken ten grondslag liggen waarin de juiste uitgangspunten zijn gehanteerd. 17b Bodemverontreiniging Samenvatting zienswijze Indiener brengt ten aanzien van zienswijze 2 een uitgebreider standpunt naar voren. Zo gaat indiener onder meer uitgebreider in op de verontreiniging die aanwezig zouden zijn en de herkomst daarvan. De zienswijzen komen echter op hetzelfde neer.
Indiener vreest voor hernieuwde vervuiling van het grondwater en ongewenste verspreiding van verontreinigingen
89
door de fundering met heipalen en druk op de ondergrond en vindt deze locatie daarom niet geschikt voor de plaatsing van windturbines. Reactie Voor de beantwoording wordt verwezen naar §2l. In de vergunning is gewaarborgd dat eerst wordt uitgezocht in hoeverre sprake is van bodemverontreiniging en dat indien nodig sanering plaatsvindt alvorens gestart kan worden met de bouw. 17c RES Samenvatting zienswijze Indiener meent dat plaatsing van windturbines in de Huissense Waard niet mogelijk en niet wenselijk is op basis van de gemaakte afspraken binnen de RES. Hij wijst op een kaart met mogelijke locaties voor windmolens uit het concept van 23 september 2020. Het gebied bij de steenfabriek is niet als zoekgebied aangewezen. Bovendien zou de RES streven naar het onderbrengen van windturbines in windparken om het landschap en de inwoners te ontzien van allerlei losse initiatieven. Reactie Voor de reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar de reactie in § 1e. 17d Werpafstand en overtoerenberekening Samenvatting zienswijze In aanvulling op de inhoud van zienswijze 2 brengt indiener het volgende naar voren. Volgens hem is er geen alomvattend onderzoek verricht naar hoge windturbines en is de veiligheid in het geding met een extra grote rotordiameter van 170 m. Naast woningen is mogelijk ook sprake van een autoweg met 39.000 bewegingen per 24 uur.
Reactie Voor de beantwoording wordt verwezen naar §2i. Verder wordt opgemerkt dat bij de berekeningen van de werpafstand en de overtoeren wel degelijk is uitgegaan van een rotordiameter van 170 m. 17e Relatief beperkte windkracht in gebied Samenvatting zienswijze In aanvulling op de standpunten uit zienswijze 2 die in §2d zijn verwoord, merkt indiener nog op dat de hoogte van de te plaatsen windturbines bovenmatig is vanwege de relatief beperkte windkracht in dit gebied. Volgens indiener heeft de Europese gemeenschap onlangs € 800 miljard vrijgemaakt voor de ontwikkeling van windmolenparken op zee. Deze ontwikkeling zou door de windrijke locatie veel efficiënter en effectiever voor de energietransitie en duurzaamheid zijn. Reactie Voor de beantwoording wordt verwezen naar §2d.
90
18. Indiener 18
Het overgrote deel van deze zienswijze komt overeen met zienswijze 2. Voor de inhoud van deze zienswijze en de beantwoording daarvan wordt dan ook verwezen naar zienswijze 2. Indiener brengt enkele aanvullende standpunten naar voren. Deze worden hieronder beantwoord. 18a Beter plannen Samenvatting zienswijze Indieners wijzen op een uitspraak van audioloog De Laat over de overheid en bedrijven die beter zouden moeten plannen bij het plaatsen van windturbines. Volgens het citaat is het ook in Nederland mogelijk om windturbines zo neer te zetten dat de overlast er niet is. Er zou te makkelijk gezegd worden dat er een energieverplichting is op grond van het klimaatakkoord en dat de overlast maar voor lief genomen moet worden. Reactie Voor de reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar de reactie in §1c en §2j. Verder wordt opgemerkt dat op basis van uitgebreide onderzoeken is getoetst of en geconcludeerd dat het plan aan de wettelijke vereisten voldoet en omwonenden zo min mogelijk merken van de effecten van de windturbines. 18b Natuurtoets en ecologisch onderzoek Samenvatting zienswijze Indieners hebben een groot deel van zienswijze 2 overgenomen met betrekking tot het standpunt dat geen serieus onderzoek is gedaan naar de invloed van de windturbines op de flora en fauna aan de noordzijde van het Pannerdensch Kanaal.
Aanvullend merken zij op dat daar overnachtingsplaatsen zijn voor vogels die overdag naar de Waal en Rijk/Lek vliegen. Een van de locaties van de windturbines zou op de directe vliegroute vanuit het Rijnstrangengebied naar de Waal liggen. Dit zou een onacceptabele omissie in de rapportages, beoordelingen en de uitwerking zijn. Daarnaast zouden in het gebied zeldzame soorten voorkomen, waaronder de kamsalamander. Reactie In de natuurtoets is in beeld gebracht in welke mate verstoring en sterfte plaatsvind van vogels en vleermuizen die zich in of in de nabije omgeving bevinden of over het plangebied vliegen. Middels berekeningen voor aanvaringsslachtoffers is gekeken of volgens de 1%-mortaliteitsnorm de gunstige staat van instandhouding in het geding komt. Dit is niet het geval. Uit aanvullend onderzoek in het gebied is gebleken dat de aanwezige wateren in de directe omgeving van de onderhavige projectlocatie ongeschikt zijn voor de kamsalamander, omdat de soort geschikt leefgebied vindt in de rivier en grotere wateren in de uiterwaarden. De soort is tijdens het aanvullend onderzoek niet aangetroffen. Overigens is er enkel gedurende de aanlegfase sprake van een potentieel negatief effect op een soort als de kamsalamander, indien de aanlegwerkzaamheden in het leefgebied van de soort voorkomen. Dit is hier niet het geval, aangezien de soort niet gevonden is ter plekke.
In de gebruiksfase is er geen negatief effect te verwachten. 91
18c Afstand tot bebouwing en recreatiegebieden Samenvatting zienswijze Indieners brengen naar voren dat in de ter inzage gelegde stukken verschillende combinaties als locatie voor beide windturbines te vinden zijn. De afstanden wijken volgens indieners zeer af van het Europese streven naar een minimale afstand van tien keer de tiphoogte tot bebouwing. Zij verwijzen daarbij naar een citaat van audioloog De Laat die stelt dat windturbines verder van woonwijken geplaatst moeten worden, omdat ze nu veel krachtiger zijn dan eerder. Uit internationaal wetenschappelijk onderzoek zou blijken dat windturbines vaak te dichtbij woonwijken worden neergezet. Vergunningverlening is volgens indieners onverantwoord bij een dergelijke afstand. Reactie Voor de reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar de reactie in §1c en §2j. In de ontwerpomgevingsvergunning zijn de juiste coördinaten van de windturbines opgenomen. Onjuiste locaties in de bijbehorende stukken zijn inmiddels gecorrigeerd. 18d Geluid Samenvatting zienswijze Indieners stellen zich aanvullend op het standpunt in zienswijze 2 dat de in de aanvraag opgesomde geluidswaarden alle theoretisch zijn berekend en dat dit er in de praktijk toe kan lijden dat de omwonenden vele malen hogere waarden dan de 47dB/41dB te horen krijgen.
Zij merken verder op dat er voorbeelden zijn van mensen die wegens gezondheidsproblemen gedwongen werden om te verhuizen vanwege het infrasone geluid. Volgens indieners zijn op grond van de huidige bevindingen windturbines met een zeer beperkte hoogte toelaatbaar, met een masthoogte lager dan 80 meter. Indieners menen dat zowel voor als na de ingebruikname van de windturbines geluidmetingen van hoorbaar en infrasoon geluid dienen te worden uitgevoerd. De resultaten zouden openbaar moeten zijn. Reactie Met betrekking tot het punt dat de geluidswaarden zijn gebaseerd op berekeningen en niet op metingen kan worden vermeld dat het niet mogelijk is om metingen te doen in een situatie die nog niet bestaat. Onder meer in haar uitspraak over Windplan Groen is de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) ingegaan op de noodzaak van het gebruik van modellen (ECLI:NL:RVS:2020:2226): “33. [appellant sub 9] en anderen betogen dat windturbines van 249 m hoog zo nieuw zijn dat de gehanteerde geluidsmodellen nog nooit in de praktijk zijn getoetst. Volgens hen is het onderzoek gebaseerd op aannames, waarbij niet aannemelijk is dat het worst-case-scenario ook daadwerkelijk worstcase is. 33.1. De Afdeling stelt voorop dat modellen noodzakelijkerwijs een abstractie van de te verwachten werkelijkheid weergeven.
De validiteit van een model wordt pas aangetast wanneer de uitkomsten te zeer afwijken van de redelijkerwijs te verwachten werkelijkheid. De ministers hebben toegelicht dat vanaf 2019 windverdelingen tot ashoogtes van 260 meter beschikbaar zijn als invoergegevens voor het rekenmodel. Daarbij is ook het grotere aantal draaiuren meegerekend. De Afdeling ziet dan ook geen grond voor het oordeel dat het rekenmodel zodanig onbetrouwbaar is dat de ministers de daarmee gemaakte
92
berekeningen niet aan de besluitvorming ten grondslag hadden mogen leggen. Het betoog faalt.” (onderstreping toegevoegd)
Voor de mogelijke effecten op de gezondheid wordt verwezen naar § 2k. Voor infrasoon en/of laagfrequent geluid bestaan geen separate normen. Zie hiervoor ook de uitspraak over windpark De Drentse Monden en Overmoer (ECLI:NL:RVS:2018:616). “108. (…) De betogen van Platform Storm en Platform Storm en anderen dat bij de normering geen rekening is gehouden met laagfrequent geluid en infrageluid leiden niet tot een andere conclusie. De Afdeling begrijpt uit deze betogen dat deze ertoe strekken dat had behoren te worden voorzien in een afzonderlijke norm voor laagfrequent geluid en infrageluid, omdat zij stellen dat de in artikel 3.14a, eerste lid, van het Activiteitenbesluit opgenomen normen daartegen geen bescherming bieden. De betogen zien daarom in zoverre niet op die normen. Er zijn in Nederland geen wettelijke normen voor laagfrequent geluid of infrageluid.”(onderstreping toegevoegd)
Op het verrichten van metingen, zowel voorafgaand als na ingebruikname, van hoorbaar en infrasoon geluid is reeds aangegeven dat metingen voorafgaand niet zinvol zijn. Voor de windturbines zijn voorschriften van toepassing die niet afhankelijk zijn van andere bronnen in de omgeving. Metingen na ingebruikname dienen te worden verricht op de wijze zoals volgt uit artikel 3.15 van het Activiteitenbesluit Milieubeheer. Aan de hand van de uitkomsten kan vervolgens worden berekend wat de jaargemiddelde geluidbelasting op woningen is. In onderstaande rechtsoverweging uit de uitspraak van de Afdeling over Windlocatie Battenoord is beschreven op welke wijze handhaving van de norm kan plaatsvinden (ECLI:NL:RVS:2019:1064). De Afdeling baseert deze overwegingen onder meer op het deskundigenbericht van de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak voor Milieu en Ruimtelijke Ordening (StAB): “36.1. De Afdeling stelt voorop dat, anders dan [appellant sub 5] en anderen veronderstellen, bij de controle of aan de geluidnorm van 47 dB Lden wordt voldaan geen sprake is van een immissiemeting bij de gevel van de woningen van derden. In paragraaf 2.6.2 van het deskundigenbericht is toegelicht op welke wijze geluidnormen voor windturbines kunnen worden gehandhaafd.
Handhaving door middel van immissiemetingen bij woningen van derden is vanwege de keuze voor een jaargemiddelde norm, de invloed van stoorgeluid en problemen ten aanzien van representativiteit niet (goed) mogelijk, zo staat in het deskundigenbericht. Daarom worden handhavingsmetingen bij windturbines volgens het deskundigenbericht toegespitst op controle van het geluidvermogen van individuele windturbines. Dit betekent dat handhaving geschiedt op basis van de geluidemissie. In het deskundigenbericht is toegelicht dat kan worden volstaan met een steekproefsgewijze controle van het geluidvermogen waarbij ter bepaling van de windsnelheid op ashoogte wordt uitgegaan van de door de exploitant aan te leveren productiegegevens. Indien blijkt dat een of meer windturbines een hogere bronsterkte hebben dan waarmee is gerekend, kunnen de hogere waarden in de modellen worden ingevoerd en kan worden berekend of dit leidt tot een overschrijding van de normen bij de omliggende woningen, zo staat in het deskundigenbericht. Indien dit het geval is, kan volgens het deskundigenbericht terugregeling van de windturbines plaatsvinden dan wel kunnen in een uiterste situatie een of meer windturbines worden stilgezet.” (onderstreping toegevoegd)
Verder wordt verwezen naar de reactie in §1f en §2k. 18e Financiële compensatie Samenvatting zienswijze
93
Indieners vinden dat een straal van 15x de tiphoogte gehanteerd zou moeten worden bij het bepalen van de kring van omwonenden die in aanmerking komen voor financiële compensatie. Daarnaast zou de regie van het gemeenschapsfonds in handen moeten liggen van de gemeente Lingewaard en de gemeente Duiven, nu dit fonds noodzakelijk is ter compensatie van natuur en leefbaarheid en ten behoeve van duurzaamheidsprojecten aan beide zijden van het kanaal. Reactie Verwezen wordt naar de reactie in §11d en B6. Tweede terinzagelegging Tijdens de tweede zienswijzentermijn hebben indieners een aanvullende zienswijze ingediend. Hieronder worden alleen de aanpassingen dan wel aanvullingen behandeld. Voor standpunten die al in de eerdere zienswijze tot uiting zijn gebracht wordt verwezen naar de voorgaande beantwoording. 18f Beleid gemeente Lingewaard Samenvatting zienswijzen Indieners geven aan dat het beleid van de afgelopen maanden hun conclusie van hun eerste zienswijze versterkt. Het voornemen van de gemeente zou in strijd zijn met belangwekkende adviezen, regels en afspraken inzake ruimtelijke kwaliteit en doet afbreuk aan Natura 2000- en stiltegebieden. Het beleid zou onsamenhangend, opportunistisch, niet doelgericht en niet efficiënt zijn. De communicatie met omwonenden vinden indieners abominabel en uiterst eenzijdig, waarbij begrip voor een burger gerichte procedure ontbreekt.
Het windpark vergunnen zou een onverantwoorde beslissing zijn. De onderzoeken en rapportages zijn volgens indieners gezien de grote wijzigingen en de uitspraak van de Raad van State van juli 2021 niet valide. Reactie Voor de reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar de reactie in § 1i, 1m, 2a. 18g Vergroting vermogen Samenvatting zienswijzen Indieners stellen dat uit de summiere informatie niet is vast te stellen op welke wijze het grotere vermogen wordt gerealiseerd. Op welke wijze de vermogenswinst gerealiseerd wordt en wat de consequenties daarvan zijn voor omwonenden is volgens hen volkomen onduidelijk. Financieel gezien is het windpark een uiterst aantrekkelijke optie, zowel qua subsidie als opbrengst. Indieners menen dat de informatie die aan omwonenden is gegeven dat niets verandert in de specificatie van de windturbines, behalve het vermogen, onjuist is. Vergunningverlening zou niet verantwoord zijn. Indieners stellen ook dat de effecten op de gezondheid bij windturbines van dit verhoogde vermogen en deze enorme hoogte nog moeten worden vastgesteld. Reactie Voor de reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar de reactie in § 1l. 18h Kwaliteit informatie van de rapportages en onderzoeken Bosch & Van Rijn en ODRA Samenvatting zienswijzen 94
Indieners stellen zich op het standpunt dat de rapporten en onderzoeken van Bosch & Van Rijn (B&VR) ver onder een acceptabel niveau zijn. Het ecologisch rapport van Econsultancy in opdracht van B&VR zou bijvoorbeeld incompleet, niet objectief en van onacceptabele kwaliteit zijn. Indieners geven een aantal (simpele) voorbeelden. Het aangrenzende en door de windturbines beïnvloede Natura 2000-gebied aan de Loo zijde zou niet zijn bezocht of beoordeeld. Ook zou over de mogelijke gevolgen voor de wespendief zeer minimaal en niet deskundig worden gesproken. De vogel zou meerdere keren (onder andere door SOVON) zijn waargenomen in de omgeving van het plangebied. Ook de vliegroute tussen beide leefgebieden en het foerageergebied (= plangebied) zou door het plangebied gaan, waarmee sprake zou zijn van een onacceptabel risico voor de wespendief. Ook de Koningskwartel (Kwartelkoning) zou volgens het ecologisch onderzoek niet gehoord of gezien zijn, terwijl die in het gebied zou zijn gespot. Volgens indieners is er geen sprake van een eigen serieuze, kritische, toetsing door ODRA. ODRA zou voornamelijk concluderen op basis van de conclusies van Bosch & Van Rijn (B&VR). Reactie Voor de reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar de reactie in § 1k.
18j Juiste berekeningen en normen Samenvatting zienswijzen Indieners benoemen dat transparantie en juistheid van berekeningen noodzakelijk zijn om tot goede rapportages en besluitvorming te komen. Indieners wijzen op de uitspraak van de Raad van State van 30 juni 2021, waaruit volgt dat voor de normen uit het Activiteitenbesluit aan een milieubeoordeling moet worden gemaakt. De huidige algemene normen uit het Activiteitenbesluit mogen nu niet worden gebruikt voor het vergunnen van windpark Caprice. Reactie Voor de reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar de reactie in § 2y. 18k Winstmaximalisatie en geen fonds voor ontmanteling Samenvatting zienswijzen Indieners zijn van mening dat de doelstelling van het project met twee windturbines winstmaximalisatie ten behoeve van de projecteigenaren en de steenfabriek is. Daarbij zou een minimale bijdrage aan stroomleverantie aan Nederlandse huishoudens worden geleverd. Vergelijkbare projecten met dit winstoogmerk zouden bekend zijn in de Wieringermeerpolder en Groningen. Verder benoemen indieners dat de realisatie en operatie van de turbines in handen is van een private onderneming en dat de garantie ontbreekt dat bij beëindiging van de operatie een fonds beschikbaar is om de turbines te ontmantelen en ervoor te zorgen dat dit niet ten laste komt van de overheid.
Reactie Voor het aandeel van Windpark Caprice in duurzame energieopwekking in de gemeente Lingewaard en de winstverdeling wordt verwezen naar onderdeel B. Ten aanzien van de ontmanteling van de windturbines wordt opgemerkt dat de gemeente kan handhaven als de 20 jaar termijn is verstreken. De windturbines zijn dan immers niet meer
95
toegestaan. Voorts wordt opgemerkt dat de ontmanteling van de windturbines op kosten en voor risico van de initiatiefnemer ook in de exploitatieovereenkomst is gewaarborgd.
96
19. Indiener 19
Algehele verwijzing naar zienswijze 2
97
20. Indiener 20 Algehele verwijzing naar zienswijze 2 Tweede terinzagelegging Tijdens de tweede zienswijzentermijn hebben indieners een aanvullende zienswijze ingediend. Hieronder worden alleen de aanpassingen dan wel aanvullingen behandeld. Voor standpunten die al in de eerdere zienswijze tot uiting zijn gebracht wordt verwezen naar de voorgaande beantwoording. 20a Beleid gemeente Lingewaard Samenvatting zienswijzen Indieners geven aan dat het voor burgers een enorme klus is om de opnieuw ter inzage gelegde stukken nogmaals te beoordelen en dat zij om die reden hebben verzocht om terinzagelegging na de vakantieperiode. Dat dit verzoek is afgewezen, vinden zij gelet op de eerdere besprekingen van de gemeenteraad over de gang van zaken richting burgers onvoorstelbaar en zou hen beperken in de mogelijkheden om tot een aanvullende zienswijze te komen. Ook hadden zij een informatieavond over de onverklaarde vermogensvergroting gewenst in plaats van korte, zakelijke, weinig informatieve brieven. In dezelfde brief van 17 mei 2021 hebben indieners gevraagd om de conceptreactienota op hun eerste zienswijze, die blijkbaar na 7 maanden nog niet gereed is, terwijl er wel documenten zijn aangepast als reactie op de zienswijze.
Indieners vragen zich af waarom zij wel binnen 6 weken een zienswijze moeten inleveren en de gemeente er ongedefinieerd lang over mag doen om een reactienota te publiceren. Indieners menen dat de belangen van initiatiefnemers kennelijk een hogere prioriteit hebben voor de raad en het bestuur. Het bestuur zou flinke gelden ontvangen en daarmee een fors belang hebben bij het besluit om de windturbines te plaatsen. Ook hebben indieners het niet zo ervaren dat de gemeente regelmatig zou hebben overlegd met omwonenden en andere betrokkenen. Er zou geen gevolg zijn gegeven aan ingebrachte punten. De rapporten over windpark Caprice zouden van dermate slechte kwaliteit zijn dat het onverantwoord zou zijn om op basis daarvan beslissingen te nemen. Gelet op de grote wijzigingen zouden de onderzoeken volgens indieners opnieuw moeten worden gedaan. Ook zou door een onafhankelijke partij een MER moeten worden opgesteld, omdat het nu gaat om een veel groter vermogen en een andere uitvoering dan het getoetste VKA. De eerste terinzagelegging noemen indieners een faliekante mislukking die veel tijd en geld heeft gekost ten nadele van alle partijen en dat zou ook gelden voor de tweede terinzagelegging.
Gelet op de tussenuitspraak van de Raad van State roepen indieners op om de besluitvorming, de reactienota en de ter inzage gelegde documenten te annuleren en eerst te zorgen voor goed onderbouwde normen en uitgangspunten en correcte en goed onderbouwde rapporten. Indieners hopen dat het niet juist is dat lokale bestuurders positief moeten beslissen omdat ze anders door de provincie worden gecorrigeerd, dat hun lokale bestuurders zich niet laten wegzetten en de power hebben om volledig onafhankelijk te beslissen en zich niet slaafs op te stellen. Reactie Voor de reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar de reactie in § 2t. 20b Vergroting vermogen Samenvatting zienswijzen 98
Indieners stellen zich op het standpunt dat de substantiële vermogenswinst van 40% niet gerealiseerd kan worden met alleen interne verbeteringen, omdat die al jaren geleden zijn gerealiseerd, maar dat sprake moet zijn van serieuze veranderingen in onder meer hoogte, wieklengte, wiekvorm, wiekaantal, toerental. Dit is helaas in geen enkel rapport terug te vinden. Over het type bestaat ook nog steeds volledige onduidelijkheid. Volgens indieners is het voor het grotere vermogen vereist dat de masthoogte, de wieklengte, de wiekbreedte, het aantal wieken of het toerental wordt verhoogt en produceert het grotere vermogen meer turbulentie in de lucht en dus meer geluid, mogelijk zelfs 40% meer. Hierover liggen volgens indieners geen stukken ter inzage, waardoor een beoordeling van de gevolgen niet kan worden gemaakt, ook niet door Bosch & Van Rijn en de ODRA. Veranderingen hebben zeker een negatieve invloed op de omgeving, nader onderzoek is vereist voor hoe en in welke mate dat het geval is. Reactie Voor de reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar de reactie in § 1l.
20c Kwaliteit informatie Samenvatting zienswijzen Indieners wijzen op de informatienota aan de gemeenteraad van 1 juni 2021 en vragen zich af hoe de toetsing van de verhoging van het vermogen heeft plaatsgevonden. Een toetsing op basis van rapporten van Bosch & Van Rijn (B&VR) en ODRA zouden absoluut niet bruikbaar zijn voor besluitvorming, omdat de onderzoeken van BV&R verre van objectief en conclusiegericht geschreven zouden zijn en ODRA deze onderzoeken zonder serieus onderzoek zou hebben overgenomen. Indieners wijzen op de adviezen ten aanzien van geluid, externe veiligheid en slagschaduw. Over geluid merken indieners op dat er geen directe relatie is tussen het elektrisch vermogen en het geluid dat de turbine maakt, maar wel met de masthoogte, wieklengte, -vorm, het aantal wieken en het toerental. Nergens is een onderbouwing/uitwerking van de basisgegevens te vinden. Ook het brongeluid en het geluid van het passeren van de wieken langs de mast is onbekend, omdat het type niet bekend is. Meer vermogen betekent volgens indieners dat meer wind uit de lucht gehaald moet worden, wat meer turbulentie en daarmee geluid zou veroorzaken. Het advies over geluid is volgens indieners door het ontbreken van informatie en op basis van natuurkundige wetten niet correct.
Over externe veiligheid merken indieners op dat onder meer wieklengte, -vorm, -breedte, -zwaartepunt, -aantal en toerental van belang zijn. Het lijkt er volgens indieners op dat de Kennistafel Veiligheid Windenergie door onvolledige/onjuiste informatie op het verkeerde been is gezet. Ook hier zou belangrijke informatie ontbreken, waardoor een valide beoordeling en advies niet mogelijk zijn. Logischerwijze is het risico hoger, bijvoorbeeld door hogere snelheid en groter onbalansrisico. Ten aanzien van slagschaduw wijzen indieners erop dat cruciaal blijft hoe wordt omgegaan met de afspraken: wie doet wat, wie controleert en wat zijn de sancties bij niet correct handelen. Reactie Voor de reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar de reactie in § 1j.
20d Onderzoeken Bosch & Van Rijn en ODRA Samenvatting zienswijzen 99
Indieners stellen dat geen sprake is van een eigen serieuze, kritische, toetsing door ODRA, maar dat ODRA voornamelijk concludeert op basis van de conclusies van Bosch & Van Rijn (B&VR). De rapporten en onderzoeken van B&VR zijn volgens indieners ver onder een acceptabel niveau. Het ecologisch rapport van Econsultancy in opdracht van B&VR zou bijvoorbeeld incompleet, niet objectief en van onacceptabele kwaliteit zijn. Indieners geven een aantal (simpele) voorbeelden. Het aangrenzende en door de windturbines beïnvloede Natura 2000-gebied aan de Loo zijde zou niet zijn bezocht of beoordeeld. Ook zou over de mogelijke gevolgen voor de wespendief zeer minimaal en niet deskundig worden gesproken. De vogel zou meerdere keren (onder andere door SOVON) zijn waargenomen in de omgeving van het plangebied. Ook de vliegroute tussen beide leefgebieden en het foerageergebied (= plangebied) zou door het plangebied gaan, waarmee sprake zou zijn van een onacceptabel risico voor de wespendief. Ook de Koningskwartel (Kwartelkoning) zou volgens het ecologisch onderzoek niet gehoord of gezien zijn, terwijl die in het gebied zou zijn gespot. Reactie Voor de reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar de reactie in § 1k.
20e Juiste berekeningen en normen Samenvatting zienswijzen Indieners benoemen dat het van groot belang is welke normen worden gehanteerd om diverse berekeningen en beoordelingen te toetsen en dat transparantie en juistheid van berekeningen noodzakelijk zijn om tot goede rapportages en besluitvorming te komen. De gehanteerde normen moeten ook passen bij de afmetingen van de turbines en de relevante omstandigheden. Indieners wijzen op de uitspraak van de Raad van State van 30 juni 2021, waaruit volgt dat voor de normen uit het Activiteitenbesluit aan een milieubeoordeling moet worden gemaakt. De huidige algemene normen uit het Activiteitenbesluit mogen nu niet worden gebruikt voor het vergunnen van windpark Caprice. Indieners benoemen verder dat de berekening van de stikstofdepositie is gemaakt met als grens 5 km rond de windturbines. Die norm zou momenteel ook ter discussie staan. Voor de doortrekking van de A15 zou de grens zijn verruimd naar 25 km. Voor windpark Caprice zou dat betekenen dat er een hogere stikstofdepositie in nog meer stikstofgevoelige gebieden plaatsvindt. Tot slot geven indieners aan dat bij de getoonde waarden per voer/werktuig niet duidelijk zou zijn wat de invoer is geweest. Ook zien zij aan- en afvoerritten die noodzakelijk zijn voor de aanleg van de fundering en de bouw van de turbines niet terug in de opsomming van berekende waarden.
Reactie Voor de reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar de reactie in § 2y.
100