Bijlage 1 Jaarstukken 2021 - ter vaststelling.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2021 Gemeente Lingewaard
Inhoud Algemeen..................................................................................................................................................1 Aanbieding ................................................................................................................................................1 Cijfers 2021 in één oogopslag ..................................................................................................................3 Thema's beleidsmatig ...............................................................................................................................4 Toelichting resultaat 2021 ........................................................................................................................7 Analyse resultaat 2021 .............................................................................................................................7 Leeswijzer .............................................................................................................................................. 11 Programma's ......................................................................................................................................... 12 1. Veiligheid ........................................................................................................................................... 12 2.
Verkeer, vervoer en waterstaat ......................................................................................................... 18 3. Economie ........................................................................................................................................... 23 4. Onderwijs ........................................................................................................................................... 31 5. Sport, cultuur en recreatie ................................................................................................................. 38 6. Sociaal domein .................................................................................................................................. 47 7. Volksgezondheid en milieu ................................................................................................................ 60 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ..................................................... 70 9. Bestuur en ondersteuning ................................................................................................................. 77 Paragrafen .............................................................................................................................................
87 Paragraaf 1 Lokale heffingen ................................................................................................................ 87 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 101 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................... 110 Paragraaf 4 Financiering ..................................................................................................................... 117 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering ................................................................................................................. 121 Paragraaf 6 Verbonden partijen .......................................................................................................... 127 Paragraaf 7 Grondbeleid ..................................................................................................................... 137 Paragraaf 8 Duurzaamheid ................................................................................................................. 147 Paragraaf 9 COVID-19 ........................................................................................................................
156 Jaarrekening ........................................................................................................................................ 159 Balans met toelichting ......................................................................................................................... 159 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2021 ...................................................................... 189 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ................................................................................ 189 Algemene dekkingsmiddelen, vpb en onvoorzien ............................................................................... 203 Overhead ............................................................................................................................................. 206 Taakvelden baten en lasten ................................................................................................................ 207 SiSa bijlage voor specifieke uitkeringen .............................................................................................. 209
Bijlagen ................................................................................................................................................ 240 Samenstelling gemeentebestuur ......................................................................................................... 240 Kerngegevens...................................................................................................................................... 242 Overzicht personele sterkte en personeelslasten ............................................................................... 243 Overzicht van vaste activa................................................................................................................... 244 Overzicht lopende investeringsprojecten ............................................................................................ 245
Algemeen Aanbieding Geachte raad, Voor u liggen de jaarstukken over het jaar 2021. Het afgelopen jaar was wederom een bewogen jaar. De aanhoudende coronapandemie heeft veel gevraagd van de veerkracht van onze samenleving en van ons als lokale overheid. Naast de impact op onze samenleving heeft het extra druk gelegd op de uitvoeringscapaciteit van de lokale overheid. We zijn desondanks trots dat ook in 2021 veel gerealiseerd is voor onze gemeente. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de vaststelling van het gemeentelijke mobiliteitsplan, waarin we de aanpak voor knelpunten op de korte termijn vastlegden. We maakten de regels voor het realiseren van woningbouw flexibeler door verruiming van het woonbeleid. We verkochten de laatste kavels van het overaanbod van 20 hectare op de bedrijventerreinen. We maakten afspraken over de doorontwikkeling van NextGarden. Verschillende inwonersinitiatieven werden mogelijk gemaakt. Naast een succesvolle voortgang met de taskforce sociaal domein, sloten we het Lokaal Preventieakkoord af. Daarnaast ontvingen wij de nodige middelen vanuit het Rijk om de negatieve effecten van de coronapandemie te kunnen verzachten. Mede hierdoor werd het mogelijk om de wegvallende inkomsten of extra kosten voor burgers, instellingen en ondernemers binnen onze gemeente (gedeeltelijk) te compenseren.
De zorg en steun voor onze inwoners, ondernemers, verenigingen en organisaties stond én staat bij al onze projecten nog steeds voorop. Samen met de inwoners hebben we Lingewaard mooier, veiliger en groener gemaakt. Voor een uitgebreid overzicht van de gerealiseerde projecten en bijbehorende activiteiten verwijzen wij u naar het onderdeel "Thema's beleidsmatig" en de gegeven toelichting binnen de programma's. Financieel resultaat De jaarrekening sluit met een voordelig resultaat van € 4.771.000. Wij stellen u voor om hiervan € 1.585.091 te bestemmen volgens het in het raadsvoorstel opgenomen bestemmingsvoorstel. Het resterend resultaat van € 3.185.909 voegen we toe aan de algemene reserve. Dit conform de bestendige gedragslijn. Voor een nadere analyse van het verschil tussen werkelijk en geprognosticeerd resultaat over 2021 verwijzen wij naar het onderdeel 'Toelichting resultaat 2021'. Daarbij treft u tevens per post een verwijzing naar de te vinden toelichting op deze belangrijkste afwijkingen aan. Ontwikkeling weerstandsratio Deze ratio is in 2021 gedaald naar 2,24 (was 2,46 in 2020). Deze daling wordt veroorzaakt door een toename van de risico's. Daarbij springt een nieuw risico direct in het oog: forse prijsstijgingen.
Dit risico doet zich niet alleen voor binnen onze gemeente, maar speelt onze hele samenleving parten en zal naar verwachting een aanzienlijke doorwerking hebben in onze financiële situatie in de komende jaren.
1
Resultaten grondexploitatie In 2021 boekten we € 2.762.000 winst op met name de industrieterreinen. Door betere marktomstandigheden kon de verliesvoorziening met € 363.000 worden verlaagd. Bij de bouwgrondexploitatie moest voor een complex een verliesvoorziening worden getroffen in verband met een negatief geprognosticeerd resultaat van € 1.400.000. Uiteindelijk levert dit over 2021 een positief resultaat uit grondexploitatie van € 1.725.000. Volgens de bestendige gedragslijn zijn genoemde bedragen binnen het resultaat toegevoegd aan de reserve grondexploitatie. Afsluiting In de jaarstukken kijken we vooral terug op het afgelopen jaar. We sluiten 2021 af met een behoorlijk voordelig resultaat. Als we tegelijkertijd vooruitkijken, dan maken we ons zorgen over onze financiële situatie in 2022 en volgende jaren. De oorlog in Oekraïne en de gevolgen die dat heeft op de prijsontwikkeling lijken aanzienlijk te zijn. Dit vraagt de komende tijd uiterste waakzaamheid op het financiële terrein. In de tussentijdse rapportage 2022 en de begroting 2023 zullen de financiële effecten nader worden geduid.
Lingewaard, 17 mei 2022 Burgemeester en wethouders, secretaris
burgemeester
2
Cijfers 2021 in één oogopslag In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de uitgaven per programma met daarbij de vermelding van het percentage van dit programma in de totale gemaakte kosten in 2021. Programma
Lasten x % van totaal 1.000
1 Veiligheid
-4.146
2,7%
2 Verkeer, vervoer en waterstaat
-16.775
11,0%
3 Economie
-17.913
11,8%
4 Onderwijs
-4.061
2,7%
5 Sport, cultuur en recreatie
-9.856
6,5%
6 Sociaal domein
-48.323
31,7%
7 Volksgezondheid en milieu
-11.831
7,8%
8 Volkshuisv.,RO en Stedelijke vernieuwing
-8.448
5,5%
9 Bestuur en ondersteuning
-30.930
20,3%
-152.284
100,0%
Totaal van de programma's
In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de inkomsten per programma met daarbij de vermelding van het percentage van dit programma in de totale gerealiseerde opbrengsten in 2021. Programma 1 Veiligheid
Baten x 1.000 % van totaal 171
0,1%
2 Verkeer, vervoer en waterstaat
3.206
2,0%
3 Economie
17.028
10,8%
4 Onderwijs
398
0,3%
5 Sport, cultuur en recreatie
1.886
1,2%
6 Sociaal domein
12.234
7,8%
7 Volksgezondheid en milieu
10.823
6,9%
8 Volkshuisv.,RO en Stedelijke vernieuwing
7.020
4,5%
104.288
66,4%
157.055
100,0%
9 Bestuur en ondersteuning
Totaal van de programma's
3
Thema's beleidsmatig Waar zetten we in 2021 op in? In Lingewaard is het goed wonen We bereidden woningbouwprojecten in de verschillende kernen voor en voerden deze uit. Daarmee voorzagen we in woningbehoefte voor verschillende doelgroepen. Samen met onze partners zetten we in op revitalisering en sociale leefomgeving. We gingen verder met de revitalisering van de Zilverkamp en maakten samen plannen voor het hart van de Zilverkamp. In samenwerking met de corporaties en andere partijen bleven we inzetten op vroeg-signalering van huurschulden. De Nota Wonen maakten we al eerder met veel verschillende partijen samen. Deze lijn hebben we doorgezet samen met een klankbordgroep bestaande uit onder meer ontwikkelaars, corporaties en makelaars. We zetten nog meer in op ons grondstoffenbeleid ‘Lingewaard Circulair en Duurzaam’. Zo werkten we toe naar minder restafval en meer hergebruik. Ook bleven we werken aan een schone en goed onderhouden openbare ruimte. Bij de uitvoering en handhaving van ons beleid werkten we samen met de ODRA. Om fijn te kunnen leven, wonen, werken en recreëren is een gevoel van veiligheid een belangrijke voorwaarde. Samen met onze veiligheidspartners hebben we ons ingezet om de bewustwording en weerbaarheid van specifieke groepen inwoners en ondernemers te vergroten.
Dat deden we onder andere door diverse voorlichtingssessies aan jeugd en ouderen te geven en te communiceren via social media en brochures. Daarnaast werden maatregelen genomen om structurele overlast van jongeren tegen te gaan. Lingewaard is goed en veilig bereikbaar We stelden een actueel uitvoeringsprogramma bij ons Gemeentelijk MobiliteitsPlan Plus vast. Voor de langere termijn is een mobiliteitsvisie opgesteld. Die is nodig omdat bereikbaarheid van werk, woonwerkverkeer en recreatieverkeer vaak gemeentegrens overschrijdend is. Voor maatregelen is daarom regionaal draagvlak noodzakelijk. In het uitvoeringsprogramma heeft de raad de prioriteiten aangegeven. Belangrijkste aandachtspunt is de veiligheid van alle weggebruikers. Daarnaast hebben we in 2021 een slag gemaakt in het voorbereiden van voorzieningen voor elektrisch rijden. Voor de auto zijn extra oplaadpunten gerealiseerd. Samen met inwoners maakten we een plan voor fietsoplaadpunten. Lingewaard is in 2050 energieneutraal We legden de focus op drie speerpunten: energie besparen, het opwekken van duurzame energie en warmtetransitie. We hebben de transitievisie warmte vastgesteld en een Lingewaards Warmte Infrabedrijf opgericht. Op deze manier krijgt de warmtetransitie meer en meer vorm. Ook hebben we de Regionale Energie Strategie (RES) vastgesteld.
Deze is opgesteld samen met de 15 regiogemeenten, de provincie en circa 500 partners. We bouwden de laad-infrastructuur voor elektrische auto’s verder uit. Ook stelden we een visie voor laadinfrastructuur op, inclusief het plaatsingsgebied. We bekeken de mogelijkheden van Hoge Temperatuur Opslag, zonne-thermie, windenergie en aquathermie. We gaven als gemeente het goede voorbeeld door gebouwen in ons eigendom verder te verduurzamen. We betrokken onze inwoners (onder wie jeugd) en ondernemers bij onze
4
duurzaamheidsplannen en faciliteerden het Energieloket. Om in te spelen op het veranderende klimaat, stelden we een lokale klimaatadaptie strategie op. Hiermee willen we als gemeente minder kwetsbaar zijn en worden voor de gevolgen van klimaatverandering: wateroverlast, hitte, droogte en overstroming. Het ondernemersklimaat is in Lingewaard aantrekkelijk Op de bedrijventerreinen verkochten we in 2021 alle nog beschikbare kavels. Om in de toekomst voldoende bedrijfskavels te hebben, keken we naar het verder ontwikkelen van bedrijfsruimte voor de toekomst. We startten met de voorbereidingen voor Agropark Bergerden. Ook zorgden we ervoor dat bedrijventerreinen vitaal bleven. In 2021 startte de BedrijvenInvesteringszone (BIZ) op de Houtakker in Bemmel. En de voorbereidingen voor een BIZ op industrieterrein Gendt / Haalderen. We bleven zo het verder samenwerken van ondernemers in collectieven stimuleren. We maakten een visie voor de verdere ontwikkeling van NEXTgarden na 2021. Een nieuw economisch beleidsplan is in voorbereiding. Samen met andere gemeenten en de provincie maakten we onze regio aantrekkelijk op recreatief en toeristisch terrein. Niet alleen voor bezoekers, maar ook voor onze eigen inwoners. We bleven investeren in goede fiets- en wandelroutes en faciliteren zowel grotere publiekstrekkers als kleine en nieuwe initiatieven.
We gingen, samen met de gemeente Berg en Dal, verder met het onderzoek naar de mogelijkheid van een voet- en fietsveer tussen Bemmel en de Ooij. We bleven de beheerstichting van het Fort Pannerden ondersteunen. In juli 2021 zijn de Romeinse Limes en de Nieuwe Hollandse Waterlinie waar het fort Pannerden bij hoort, opgenomen op de UNESCO Wereldergoed lijst. Het fort heeft ook de museumstatus gekregen. We steunden ondernemers in coronatijd door mee te denken in mogelijkheden zoals verruiming van de terrassen, informatie te geven in onder meer de nieuwsbrieven voor ondernemers en steunmaatregelen uit te voeren zoals de Tozo. In Lingewaard kijken we naar elkaar om We willen goede zorg blijven leveren en tegelijkertijd de kosten onder controle houden. Daarom stelden we eerder een ambitieus rapport ‘Taskforce Sociaal Domein’ vast. We bleven werken aan de maatregelen uit dit rapport. Daarnaast maakten we een nieuw Beleidsplan Sociaal Domein. Hierin sloten we aan bij de Taskforce. We gaven samen met belangrijke samenwerkingspartners invulling aan de vijf thema’s: Opgroeien en opvoeden, Gezond en gelukkig ouder worden, Uit de verwarring, Aan het werk en Nieuw in Lingewaard. Met onze maatschappelijke partners, het onderwijs en de inwoners zorgden we voor een ‘gebiedsgerichte’ manier van samenwerken. Zo bouwden we aan een goed sociaal klimaat.
Samen met andere gemeenten (via de MGR) en met het Werkgeversservicepunt (WSP) hielpen we meer mensen aan het werk. Dit deden we op verschillende manieren zoals met opleidingen, scholing, stageplekken en met vouchers. De invoering van de werk app als platform voor zowel consulenten als werkzoekenden schoof door naar januari 2022. Deze inspanning leidden tot een bestandsdaling van het aantal uitkeringsgerechtigden. We bereiden de invoering van een nieuwe Wet Inburgering voor en werkten vanaf 1 januari 2021 volgens een nieuwe Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening. Met andere gemeenten en de MGR pasten we de regeling voor Beschermd Wonen aan. Op 18 juni 2021 sloten wij een regionaal bestuurlijk akkoord zowel regionaal als lokaal gezamenlijk uitvoering te geven aan de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis. De kadernota “Samen aan zet” is hier een uitwerking van. 5
We werkten het Lokaal Sportakkoord verder uit en we actualiseerden ons sportbeleid. We bereidden een nieuw cultuurbeleid voor, inclusief bibliotheekbeleid. Vanuit de eerdere Contourennota Accommodatie- en Vastgoedbeleid verbeterden we ons maatschappelijk vastgoed (op het gebied van sport, cultuur en sociaal welzijn). Hiervoor maakten we maatschappelijke huisvestingsplannen. We gingen door met het succesvolle project Lingewaard Doet. Daarnaast gaven we samen met inwoners uitvoering aan ontwikkelingsplannen in hun wijk of dorp. We willen goed en passend onderwijs bieden aan alle kinderen. Daarom startten we een netwerk van ketenpartners dat zorgt voor goede preventie. We zijn verder gegaan met het Integraal Huisvestingsplan. We zetten in op lees- en taalonderwijs zodat de instroom naar dyslexiezorg verminderde. En we besteedden aandacht aan laaggeletterdheid. Organisatie We bleven investeren in een betrouwbaar, transparant en professioneel bestuur. Dit deden we onder meer door duidelijk te communiceren en dit te toetsen bij het lezerspanel. Samen met Overbetuwe trokken we op in de regionale samenwerking. We sloten aan in verschillende rollen bij diverse regionale overleggen om zo Lingewaard en het middengebied op de kaart te zetten. Inwoners en organisaties stonden centraal in onze dienstverlening.
We werkten vanuit de vraag: ‘Wat hebben onze inwoners nodig en wat kunnen wij doen om zo goed mogelijk aan die behoefte te voldoen?’ We betrokken inwoners, ondernemers, verenigingen en organisaties bij onze plannen. En zetten in op verbetering van de dienstverlening, de transformatie sociaal domein (Taskforce) en transformatie ruimtelijk domein (Omgevingsvisie en Omgevingswet).
6
Toelichting resultaat 2021 In de onderstaande tabel treft u voor zowel de werkelijkheid als begroot per programma de baten, lasten en het verschil (saldo) tussen beiden aan. Daarnaast ziet u in de laatste drie kolommen het verschil tussen de werkelijke en begrootte cijfers over het jaar 2021. (Bedragen x €1.000)
Rekening 2021 Baten
Programma's 1 Veiligheid
Lasten
Saldo
Begroting 2021 na wijziging Baten Lasten Saldo
Verschil Baten
Lasten
Saldo
162
-4.146
-3.984
524
-3.786
-3.262
-362
-360
-722
219
-5.845
-5.626
187
-10.814
-10.627
32
4.969
5.001
16.050
-13.963
2.087
3.600
-4.687
-1.087
12.450
-9.276
3.174
308
-4.061
-3.753
526
-4.391
-3.865
-218
330
112
1.765
-9.675
-7.910
1.764
-10.155
-8.391
1
480
481
10.205
-48.238
-38.033
9.270
-48.049
-38.780
936
-189
747
10.628
-11.784
-1.156
10.990
-12.984
-1.994
-363
1.200
837
4.204
-7.803
-3.599
2.061
-4.974
-2.913
2.143
-2.829
-685
91.153
-22.620
68.533
89.279
-23.268
66.010
1.875
648
2.523
Subtotaal programma's
134.695 -128.135
6.560
118.200 -123.109
-4.909
16.495
-5.027
11.468
Mutaties reserves
22.311
-24.148
-1.837
21.141
-15.723
5.418
1.170
-8.425
-7.255
157.055 -152.284
4.771
139.341 -138.832
509
17.714
-13.452
4.262
2 3
Verkeer, vervoer en waterstaat Economie
4
Onderwijs
5
Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein
6 7 8
9
Volksgezondheid en milieu Volkshuisv.,RO en Stedelijke vernieuwing Bestuur en ondersteuning
Resultaat 2021
.
Analyse resultaat 2021 Actueel resultaat van de jaarrekening 2021 Begroot resultaat 2021
4.771.000 V 509.000 V
Daarmee is er een voordelig verschil van
4.262.000 V
In onderstaande tabel treft u een overzicht aan van de belangrijkste afwijkingen op concernniveau. Daarbij is aangegeven of het gaat om een voordeel (V) of een nadeel (N) en of de afwijking een incidenteel of structureel karakter heeft. Onderwerp Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Onderhoud wegen
Afwijking
Aard afwijking
121 N
Incidenteel
135 V
Incidenteel
Binnensportaccommodaties beheer en onderhoud
118 V
Incidenteel
Buitensportaccommodaties beheer en onderhoud
141 V
Incidenteel
Programma 4 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Programma 5
7
Onderwerp Programma 6 Sociaal domein
Afwijking
Aard afwijking
Kosten voor begeleiding en persoonlijk budget WMO
672 V
Grotendeels incidenteel
Uitgaven in het kader van de sociale werkvoorziening
344 V
incidenteel
Re-integratie en participatie
128 V
Incidenteel
Jeugdhulp (zin) en gespecialiseerde zorg
304 N
Incidenteel
Verwerking afval
172 V
Incidenteel
Duurzaamheid
284 V
Incidenteel
Omgevingsdienst
114 V
Incidenteel
Wonen en bouwen
293 V
Incidenteel
Verlaging voorziening pensioen bestuurders
508 V
Incidenteel
Overige gebouwen
156 V
Incidenteel
Hogere kosten van werk naar werk
296 N
Incidenteel
Overhead
537 V
Incidenteel
Vergoeding wegens derving inkomsten 2020 corona
611 V
Incidenteel
Nog te besteden middelen decembercirculaire algemene uitkering
448 V
Incidenteel
Voordeel op kapitaallasten voorgenomen investeringen
135 V
Incidenteel
Overige kleinere diverse posten
187 V
Programma 7 Volksgezondheid en milieu
Programma 9 bedrijfsvoering
Totaal
4.262 V
Ter toelichting Onderhoud wegen (121 N) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar programma 2 onderdeel "Wat heeft het gekost" 2.1 Verkeer en vervoer. Onderwijs en leerlingenzaken (135 V) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar programma 4 onderdeel "Wat heeft het gekost" 4.3 Onderwijs en leerlingenzaken. Binnensportaccommodaties beheer en onderhoud (118 V) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar programma 5 onderdeel "Wat heeft het gekost" 5.2 Sportaccommodaties. Binnensportaccommodaties beheer en onderhoud (141 V) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar programma 5 onderdeel "Wat heeft het gekost" 5.2 Sportaccommodaties.
8
Uitgaven in het kader van de sociale werkvoorziening (344 V) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar programma 6 onderdeel "Wat heeft het gekost" 6.4 Begeleide participatie. Re-integratie en participatie (153 V) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar programma 6 onderdeel "Wat heeft het gekost" 6.5 Arbeidsparticipatie. Kosten voor begeleiding en persoonlijk budget WMO (672 V) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar de gegeven toelichting binnen programma 6 onderdeel "Wat heeft het gekost" 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+. Jeugdhulp (zin) en gespecialiseerde hulp (304 N) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar programma 6 onderdeel "Wat heeft het gekost" 6.72 Maatwerkdienstverlening 18 - en 6.82 Geëscaleerde zorg 18-. Verwerking afval (172 V) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar de programma 7 onderdeel "Wat heeft het gekost" 7.3 Afval. Omgevingsdienst (114 V) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar programma 7 onderdeel "Wat heeft het gekost" 7.4 Milieubeheer. Duurzaamheid (284 V) Het voordeel op kostenplaats 60728 bedraagt € 740.000. Een gedeelte hiervan heeft betrekking op lagere kosten die via een onttrekking uit de reserve worden gedekt. Daardoor zijn de onttrekkingen uit de reserves € 456.000 lager (kostenplaats 69807). Per saldo is het effect op het concernresultaat € 284.000 voordelig.
Voor een verdere toelichting hierop wordt verwezen naar programma 7 onderdeel "Wat heeft het gekost" 7.4 Milieubeheer. Wonen en bouwen (293 V) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar programma 8 onderdeel "Wat heeft het gekost" 8.3 Wonen en bouwen. Verlaging voorziening pensioen bestuurders (508 V) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar programma 7 onderdeel "Wat heeft het gekost" 9.1 Bestuur. Overige gebouwen (156 V) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar de gegeven toelichting binnen programma 9 onderdeel "Wat heeft het gekost" 9.3 Beheer overige gebouwen en gronden, onderdeel overige gebouwen. Hogere kosten van werk naar werk (296 N) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar programma 9 onderdeel "Wat heeft het gekost" 9.4 Overhead.
9
Overhead (537 V) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar de programma 9 onderdeel "Wat heeft het gekost" 9.4 Overhead. Vergoeding wegens derving inkomsten 2020 corona (611 V) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar programma 7 onderdeel "Wat heeft het gekost" 9.7 Algemene uitkering. Nog te besteden middelen decembercirculaire algemene uitkering (448 V) Dit betreft de middelen voor corona voor compensatie van lokaal cultuuraanbod en continuïteit van zorg (samen € 210.000), versterking dienstverlening ad € 212.000 en inburgering ad € 26.000. Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar programma 9 onderdeel "Wat heeft het gekost" 9.7 Algemene uitkering. Voordeel op kapitaallasten voorgenomen investeringen (135 V) Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar programma 9 onderdeel "Wat heeft het gekost" 9.8 Overige baten en lasten.
10
Leeswijzer Het college legt in het jaarverslag en in de jaarrekening (jaarstukken) verantwoording af over de uitvoering van het door de gemeenteraad vastgestelde beleid. Dit doen wij met name binnen de programma's. Daarbij hanteren wij het principe van de 3 W-vragen. De 1e W-vraag: Wat hebben we bereikt? In de begroting hebben we de doelen voor 2021 benoemd en genummerd. In het jaarverslag leggen we over die doelen verantwoording af. U treft bij dit onderdeel ook de tabel met (veelal verplichte) indicatoren aan. Veel van de informatie over de indicatoren is afkomstig van de website www.waarstaatjegemeente.nl. We constateerden de afgelopen jaren en ook nu weer dat veel van de informatie op deze website niet actueel is. Wanneer informatie voor het jaarverslag niet beschikbaar is, hebben wij dat – conform de richtlijn van het BBV hierover – aangegeven in de tabel. In sommige gevallen is dan onder de tabel de meest recente informatie opgenomen. De 2e W-vraag: Wat hebben we gedaan? In de begroting hebben we per doel de activiteiten puntsgewijs beschreven. In het jaarverslag leggen we over die activiteiten puntsgewijs verantwoording af. In sommige gevallen leggen we verantwoording af over activiteiten die niet expliciet in de begroting waren opgenomen.
De 3e W-vraag: Wat heeft het gekost? We starten bij ieder programma met een tabel waarin de werkelijke kosten van het boekjaar per taakveld en kostenplaats worden afgezet ten opzichte van de begroting en kosten van het vorig dienstjaar. Vervolgens lichten we per taakveld de belangrijkste verschillen tussen begroot en werkelijk 2021 toe. We hanteren daarbij een ondergrens van € 50.000. Alle baten in de tabel zijn met een positief bedrag weergegeven en alle lasten met een negatief bedrag. Jaarrekening t.b.v. accountantscontrole De jaarrekening 2021 t.b.v. accountantscontrole bestaat uit: de balans met toelichting het hoofdstuk algemene dekkingsmiddelen, vpb en onvoorzien het overzicht overhead het overzicht taakvelden baten en lasten de SiSa-bijlagen en de bij de programma's opgenomen toelichtingen bij de 3e W-vraag "Wat heeft het gekost?".
11
Programma's 1. Veiligheid Onder dit programma vallen taken met betrekking tot toezicht en handhaving van de openbare orde, het tegengaan van georganiseerde criminaliteit en het bevorderen van een veilige woon- en leefomgeving. Via de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) richten we ons ook op brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing.
Wat hebben we bereikt? Doel 1: De veiligheid bevorderen samen met inwoners, ondernemers, organisaties en diverse veiligheidspartners. Veiligheid is een belangrijke voorwaarde om fijn te kunnen leven, wonen, werken en recreëren. Door een goede samenwerking met de verschillende partijen en belanghebbenden wisten we elkaar beter te vinden en te begrijpen. We namen gerichte maatregelen om (buurt)overlast zo veel mogelijk te beperken. Verder hebben de politie, BOA's en leerplichtambtenaar 23 jongeren (12-17 jaar) die strafbare feiten hebben gepleegd, verwezen naar bureau Halt. hebben we maatregelen genomen ter bevordering van de verkeersveiligheid (zie ook programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat bij doel 2. Een betere verkeersveiligheid voor alle weggebruikers. hebben we intensief contact gehad met organisatoren van evenementen en gezamenlijk gekeken wat mogelijk was om veiligheid te bevorderen. Doel 2: Vergroten van de bewustwording en weerbaarheid van samenleving en bestuur tegen ondermijnende criminaliteit. We leverden via diverse voorlichtingssessies en communicatie via social media een bijdrage aan het weerbaarder maken van specifieke groepen inwoners en ondernemers tegen criminaliteit. Doel 3: Beschermen van een veilige, schone en bereikbare omgeving. We informeerden onze inwoners na iedere wijziging van de kabinetsrichtlijnen als gevolg van COVID19.
Dat leidde tot vele gesprekken met organisaties, ondernemers en inwoners. Indicatoren Verplichte indicator
Meetbaar resultaat 2021
Winkeldiefstallen
Verwacht aantal 2021
Uiteindelijk aantal 2021
Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners
0,5
0,9
Geweldsmisdrijven
Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
2,4
1,9
Diefstallen uit woning
Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners
1,8
1,1
Verwijzing naar Halt
Het aantal verwijzingen naar Halt per 1.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar
14
*
12
Verplichte indicator
Meetbaar resultaat 2021
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Het aantal vernielingen en beschadigingen per 1.000 inwoners
Verwacht aantal 2021
Uiteindelijk aantal 2021
3,5
3,4
* Gegevens niet beschikbaar op de website waarstaatjegemeente.nl
Wat hebben we gedaan? Bevorderen van een veilige woon- en leefomgeving (zie doel 1) Samen met de politie en Stichting Welzijn Lingewaard (SWL) namen we maatregelen om structurele overlast van jongeren tegen te gaan. Voor een persoonlijk traject verwezen de politie, BOA's en de leerplichtambtenaar 23 jongeren door naar bureau Halt. De politie en boa’s grepen in bij onder meer geluidsoverlast, baldadigheid en openbare dronkenschap. Soms leidde dat tot boetes. Verschillende partners (woningcorporaties, politie en gemeente) boden buurtbemiddeling aan tijdens burenruzies. Getrainde buurtbemiddelaars hielpen in totaal 48 keer. Omdat alle partners tevreden waren, verlengden we het contract met Buurtbemiddeling tot eind 2026. In oktober vond de Week van Veiligheid plaats. Centraal stonden de thema’s cybercrime, wapens en jeugd. Het accent lag op preventie. Het spel Hackshield maakte leerlingen bewust van de gevaren van het internet. Bureau Halt gaf voorlichting over wapens op alle middelbare scholen. Ook werden de kluisjes gecontroleerd. Bij de inleveractie werden 35 steekwapens afgegeven bij het politiebureau in Elst. Bij het Mobile Media Lab kregen inwoners voorlichting. We deelden brochures met preventietips over cybercrime uit bij verzorgingstehuizen.
Van januari t/m maart en oktober t/m december hielden we de campagne voor het Donkere Dagen Offensief (DDO) om de kans op woninginbraak te verkleinen. Door de coronamaatregelen waren de preventieactiviteiten veelal gericht op online communicatie. Gemiddeld twee keer per maand publiceerden we preventieberichten op social media. Ook was er een quiz en kruiswoordpuzzel in Het Gemeentenieuws om preventietips te raden. Om overlast en zwaardere zorg van verwarde mensen te voorkomen, namen we een aantal maatregelen. Meer informatie hierover staat in programma 6. Op basis van ontvangen meldingen (totaal 446) grepen we in bij foutief geparkeerde auto’s. Actieve handhaving was niet mogelijk, omdat we onze boa’s hebben ingezet voor het houden van toezicht op de coronamaatregelen. Door de telkens wijzigende COVID-19-maatregelen hadden we vaak contact met organisatoren van evenementen. Zo was er onder meer een bijeenkomst met de verenigingen voor carnaval, 4/5 mei, Koningsdag en organisatoren van evenementen. Waar mogelijk gaven we maatwerkvergunningen af. Vergroten van bewustwording en weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit (zie doel 2) Op basis van signalen voerden we op 30 adressen een licht administratieve controle uit. Negen adressen onderzochten we specifiek. Daar hebben we ook vervolgmaatregelen genomen.
Drie complexe casussen zijn bovenlokaal opgepakt onder regie van het Regionale Informatie- en Expertise Centrum (RIEC). Ondanks meerdere voorbereidingen konden de integrale controles niet doorgaan vanwege de geldende coronamaatregelen. Wel startten we op bedrijventerrein Pannenhuis het project Stuwdam. Dit project richt zich op het herkennen van ondermijning en drugscriminaliteit door
13
ondernemers. De wijkagent en/of boa's bezochten ook alle ondernemers van bedrijventerrein Gendt en Bemmel voor project Stuwdam. Op 3 en 4 november organiseerden we op het OBC Huissen een brede voorlichting over ondermijnende criminaliteit. Dat deden we via: LeerlingAlert: alle 700 leerlingen van het OBC deden hieraan mee; Docent/OuderAlert: ouders en docenten volgden hetzelfde verkorte programma; Buitengebied Alert: praktische tips en ervaringen werden gedeeld met circa 40 inwoners van het buitengebied; Ondernemers Alert: circa 25 ondernemers werden tijdens een ondernemersontbijt geïnformeerd. Om verloedering en onveiligheid te voorkomen voor het bedrijventerrein in Gendt ondertekenden we een intentieverklaring samen met de Stichting BIZ bedrijventerrein Gendt/Bemmel, politie en brandweer. Er werden acht maatregelen uitgevoerd van de matrix om te komen tot een keurmerk veilig ondernemen. Het samenwerkingsconvenant werd nog niet ondertekend, omdat hiervoor nog drie maatregelen moeten worden uitgevoerd. De evaluatie van de aanpak ondermijning is in een vergevorderd stadium, maar door andere prioriteitenstelling nog niet afgerond.
Beschermen van een veilige, schone en bereikbare omgeving (zie doel 3) De landelijke campagne van de Rijksoverheid over maatregelen om verspreiding van het coronavirus te voorkomen, werd via social media uitgezet. Twee keer per week kwam het Coronaloket bij elkaar om vragen van organisaties, ondernemers en inwoners te beantwoorden. Dit loket organiseerde twee keer een fysiek inloopmoment. De betreffende portefeuillehouders gingen fysiek langs bij de horeca, sportverenigingen en dorpshuizen. De coronacoaches zetten we meerdere keren in. We vervulden zowel lokaal als regionaal (als onderdeel van de veiligheidsregio) een belangrijke rol in het informeren van onze inwoners bij de COVID-19 pandemie. Door de COVID-19-maatregelen was het niet mogelijk voor de brandweer om na een woningbrand fysieke voorlichtingssessies te houden in de wijk. Wel is op alternatieve wijze invulling gegeven aan het voorlichten van inwoners. Zo werd in februari na een woningbrand in Huissen een sessie georganiseerd via social media. De gebiedsgerichte opkomsttijden (project Rembrand) zijn nog niet gerealiseerd door de VGGM. Dit is een proces van meerdere jaren. De brandweer zette wel stappen. Zo werden de opleiding en vakbekwaamheid van brandweerlieden afgestemd op de risico’s binnen een gebied. De brandweer paste ook de samenwerkingsprotocollen aan voor risicogerichte advisering aan de gemeente.
De burgemeester werkte mee aan de rookmelderchallenge, waarbij bestuurders in hun eigen woning een rookmelder hebben gehangen. In juli 2022 is dit verplicht in gebouwen.
14
Wat heeft het gekost? Tabel baten en lasten Per taakveld zijn de lasten (-) en baten (+) van de producten (afgerond op € 1.000) opgenomen. 1
Veiligheid
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
Rekening Begroot 2021 Begroot 2021 2021 na wijz. primitief -2.889
-2.554
-2.307
60101 Explosievendetectie en -ruiming
-701
-363
-63
60102 Crisisbeheersing en Brandweer
-2.101
-2.107
-2.160
-87
-84
-84
-1.258
-1.232
-1.112
60104 Uitvoering APV en Bijz. wetten
-421
-406
-406
60105 Beleid Openbare Orde & Veiligheid
-451
-423
-423
60106 Uitvoering Openbare Orde & Veiligh.
-386
-403
-283
-4.147
-3.786
-3.419
32
367
67
60101 Explosievendetectie en -ruiming
19
367
67
60102 Crisisbeheersing en Brandweer
13
0
0
1.2
130
157
47
60104 Uitvoering APV en Bijz. wetten
28
37
47
60105 Beleid Openbare Orde & Veiligheid
4
0
0
60106 Uitvoering Openbare Orde & Veiligh.
98
120
0
162
524
114
-3.984
-3.263
-3.306
69801 Onttrekkingen reserves
9
9
9
69801 Toevoegingen reserves
0
0
0
-3.975
-3.254
-3.297
60103 Brandweerposten - Beheer & Onderh. 1.2
Openbare orde en veiligheid
Totaal lasten 1.1
Crisisbeheersing en brandweer
Openbare orde en veiligheid
Totaal baten Saldo baten en lasten
Saldo inclusief mutaties reserves
1.1 Crisisbeheersing en brandweer bedragen x € 1.000 Explosievendetectie en -ruiming Bommenregeling De gemeenteraad stelde op 10 maart 2022 de declaratie voor het ministerie van BZK ad € 986.288 vast. Omdat dit besluit ná 31 december 2021 is genomen, mag dat niet meer in de ramingen 2021 worden verwerkt. De bijdrage (68%) ad € 670.640 is verwerkt bij de algemene uitkering uit het gemeentefonds (definitieve toekenning via de Meicirculaire 2022). Er is geen sprake van een daadwerkelijk nadeel, maar vanwege de administratieve voorschriften moeten we dit op deze manier verantwoorden.
Voordeel
Nadeel 671
I/S I
15
bedragen x € 1.000 Berging vliegtuigwrak In de 2e Tussentijdse rapportage 2021 is een raming (lasten en baten) opgenomen in de begroting voor de berging van een vliegtuigwrak met oorlogsslachtoffer uit WOII. De kosten zijn echter niet in 2021 gemaakt, maar worden verwacht in het tweede halfjaar van 2022. De reden hiervoor is dat afspraken gemaakt moesten worden over de pachtovereenkomst die rust op de betreffende grond. Deze gesprekken duurden langer dan verwacht, maar hebben wel tot een positief resultaat geleid.
Voordeel 296
Nadeel 296
I/S I
Beleidsnota's Integraal Veiligheidsplan 2020 - 2022 Algemeen Plaatselijke Verordening
Verbonden partijen Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland - Midden (VGGM) Voortgang Heeft de VP haar aandeel in de Ja. programmabegroting gerealiseerd? Heeft zij dit binnen de financiële Ja. kaders gedaan? Heeft de VP haar eigen doelstellingen Als gevolg van de aanhoudende in 2021 gerealiseerd? verhoogde risico’s en inzet voor Covid19 hebben niet alle reguliere werkzaamheden plaats kunnen vinden of zijn deze uitgevoerd in aangepaste vorm. Met name oefeningen bij de vrijwillige brandweer hebben een groot deel van het jaar niet fysiek plaats kunnen vinden. Heeft de VP haar doelstellingen Het resultaat na resultaatbestemming binnen haar eigen financiële kaders bedraagt € 719.000 welke verdeeld gerealiseerd? worden onder de deelnemende gemeenten. Ontwikkelingen Welke relevante ontwikkelingen Nieuwe visie hulpverleningsvoerhebben zich in 2021 voorgedaan? tuigen brandweer Uitkomst benchmark Berenschot over budgetten voor brandweerzorg Wat heeft dit voor (financiële) Geen. gevolgen in 2021 gehad? Heeft dit (financiële) gevolgen voor Berenschot heeft de resultaten van de de toekomst? benchmark op 4 november 2021 aan het Algemeen Bestuur gepresenteerd.
16
Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland - Midden (VGGM) Scope van het onderzoek betrof de activiteiten brandweerzorg en overhead. Gezien de energie die vanuit de GGD momenteel in de COVID19 bestrijding wordt gestoken, zijn deze activiteiten buiten scope gebleven. In 2022 wordt bekeken hoe ook deze activiteiten met andere GGD-en vergeleken kunnen worden.
17
2. Verkeer, vervoer en waterstaat Onder het programma verkeer, vervoer en waterstaat vallen alle taken die gaan over het aanleggen en onderhouden van de wegenstructuur, inclusief voorzieningen voor fietsers, voetgangers, parkeren, straatinrichting, verkeersborden, straatverlichting, openbaar vervoerhaltes en gemeentelijke watergangen.
Wat hebben we bereikt? Met de vaststelling van het GMP+ en het opstellen van de mobiliteitsvisie (behandeling februari 2022) is de basis gelegd waarmee ook in de toekomst met meer inwoners en bijhorend verkeer, maatregelen bijdragen aan het halen van de doelen uit het programma. Het Maatregelenprogramma GMP+ bevat projecten en maatregelen voor de korte termijn (2022-2025). De afstemming met werkzaamheden aan het rioolstelsel vergroot de efficiëntie en vermindert overlast van werkzaamheden voor omwonenden. Hieronder is de volgorde aangehouden uit de begroting 2021. Voor komende jaren is in het GMP+ verkeersveiligheid als belangrijkste doelstelling aangemerkt. Doel 1: Een betere bereikbaarheid van onze woonkernen en bedrijventerreinen. Het participeren in regionaal verband op projectniveau (bijvoorbeeld Dorpensingel Bemmel) en de regionale agenda c.q. regionale oplossingen (bijvoorbeeld aanpak A325 en voorbereiding OVconcessie) verbetert de bereikbaarheid en de integraliteit van maatregelen voor auto, OV en fiets. Doel 2: Een betere verkeersveiligheid voor alle weggebruikers. De verkeersveiligheid is verbeterd door een combinatie van fysieke ingrepen in de weginrichting (uitvoeringsmaatregelen bij verschillende kruispunten en oversteekplaatsen) en gedragsbeïnvloeding (communicatie via verkeersveiligheidscampagnes).
Doel 3: Minder hinder van doorgaand verkeer in de vorm van geluid, luchtverontreiniging en barrièrewerking. Beperkingen in verband met COVID-19 zijn oorzaak geweest van minder verkeer en verkeershinder in 2021. Veranderingen voor de Papenstraat in Bemmel die verkeershinder reduceren kunnen pas worden opgepakt na realisatie van de geplande ontsluiting van bedrijventerrein De Houtakker. Doel 4: Stimuleren van meer gebruik van OV en fiets (verminderde verkeersdruk en duurzame mobiliteit). Ondanks de gevolgen van COVID-19 op het openbaar vervoer is het ons samen met de provincie en het Rijk gelukt om het openbaar vervoer in Lingewaard zo veel als mogelijk te laten doorrijden. Met uitzondering van de nachtbussen, zijn er geen buslijnen geschrapt. Ook lijn 35 is blijven rijden. Met de uitbreiding van laadpunten voor elektrische auto’s zijn ook de voorzieningen voor verduurzaming van autogebruik in de gemeente verbeterd. Voor nieuwe fietspaden die de veiligheid en/of een snelle fietsverbinding naar Arnhem verbeteren, zijn plannen in voorbereiding. Indicatoren In de programmabegroting 2021 zijn bij dit programma geen indicatoren opgenomen.
18
Wat hebben we gedaan? In het algemeen zijn veel verkeersprojecten in 2021 getemporiseerd. Met beperkingen voor fysiek overleg met omwonenden en de prioriteit van het GMP+ en de mobiliteitsvisie is het noodzakelijk geweest om een aantal uitvoeringsmaatregelen door te schuiven naar 2022. Ook hier geldt dat in dit verslag nog de volgorde is aangehouden uit de begroting 2021. Bereikbaarheid (doel 1) Begin 2021 hebben we het regionaal verkeersmodel geactualiseerd voor Lingewaard op basis van recente verkeerstelcijfers, ruimtelijke ontwikkelingen en het herkomst- en bestemmingsonderzoek voor Lingewaard; We hebben kruispuntanalyses uitgevoerd voor 21 kruispunten in Lingewaard; In 2021 hebben we de verkeersstudie ontsluiting Huissen op A325/Arnhem afgerond; Samen met de gemeente Nijmegen hebben we een verkeersstudie Dorpensingel uitgevoerd. Deze zal onderdeel zijn van de bestemmingsplanprocedure in 2022; Er is een wijzigingsplan opgesteld en in procedure gebracht voor de realisatie van de ontsluiting Karstraat-Houtakker II. Begin 2022 wordt de reactienota afgerond. We gaan dan verder met de juridische procedures; Eind 2021 zijn we gestart met de verkeersstudie ontsluiting Essenpas; We zijn in 2021 betrokken bij de opgave Verbonden Regio van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen.
Samen met de regio, provincie en gemeenten zijn diverse studies, projecten en acties uitgevoerd of opgestart. Een voorbeeld hiervan is de gebiedsaanpak A325/N325, het opstellen van een multimodaal verkeersmodel voor de regio en een verkenning van de snelfietsroute Arnhem-Huissen. De planvoorbereidingen voor de doortrekking A15 zijn medio 2021 grotendeels stil komen te liggen. Er wordt gewacht op een uitspraak van de Raad van State, voordat er verdere stappen worden gezet. Uitvoering maatregelen uit het Gemeentelijk MobiliteitsPlan (doelen 2, 3 en 4) Op het gebied van het verbeteren van verkeersveiligheid hebben we in 2021 deelgenomen aan meerdere verkeersveiligheidscampagnes (o.a. Wij gaan weer naar school, BOB-campagnes en de fietsverlichtingscampagne); In 2021 hebben we het Maatregelenprogramma GMP+ opgesteld voor de periode 2022-2025. Hierbij maakten we gebruik van de resultaten uit de eerder genoemde verkeersonderzoeken.
Daarnaast is hiervoor een onderzoek naar de verkeersveiligheid van rotondes en een verkeersonderzoek Plan Driegaarden uitgevoerd; Daarnaast zijn we met enige vertraging (door COVID-19 en diverse bezwaar- en beroepsprocedures) doorgegaan met de planvoorbereiding van meerdere verkeersprojecten uit het GMP2017 en het CUP 2018-2022, zoals: o Aanpak Nielant-Wagenweg (Huissen); o Aanpak kruispunt Kapelstraat-Hegsestraat (Gendt) o Herinrichting Papenstraat (Bemmel) o Fietsvoorzieningen de Plak (Bemmel) Door opgelopen vertraging in de uitvoering in het rioleringsproject ’t Zand is de uitvoering van het kruispunt Karstraat-Zandsedwarsstraat uitgesteld naar 2022. De reconstructie van de Gochsestraat, die daarna moet plaatsvinden is volop in voorbereiding. De planvoorbereiding hiervan loopt door in 2022. In 2021 zijn de Nijmeegsestraat in Gendt en Kamervoort in Angeren heringericht in combinatie met rioolvervangingen; 19
Voor de oversteeksituatie aan de Ressensestraat van het Rijnwaalpad heeft de gemeenteraad in juli 2021 door middel van een amendement gekozen voor handhaving van de bestaande situatie; Er is een plan opgesteld voor de realisatie van een aantal oplaadpalen voor e-bikes en de uitbreiding van fietsparkeervoorzieningen. Beide plannen worden in 2022 uitgevoerd; In 2021 zijn een beperkt aantal 30- en 60 km/uur-zones ingesteld, waaronder een 60 km/uur-zone in het buitengebied van de Kommerdijk en een 30 km/uur-zone op de Nijmeegsestraat (Gendt). In 2021 is er groot onderhoud gepleegd op diverse wegen, kruispunten en fietspaden in onze gemeente. Enkele voorbeelden hiervan zijn de Dorpstraat Gendt, fietspad Looveer, Flierensestraat, rotonde Ir. Molsweg-Stadswal-Stadsdam, de Waaldijk Gendt, ingang sportpark Ressen. Ook zijn de bermen op de dijken drastisch aangepakt.
Verduurzaming (doel 4) In 2021 heeft Allego in Lingewaard 11 openbare oplaadpalen (22 oplaadpunten) voor elektrische auto’s geplaatst: Bij onderhoud en vervanging van houtwerk in bruggen en trappartijen (in Bemmel en Huissen) en bij het verwijderen van graffiti in twee tunneltjes zijn gerecycled hout en milieuvriendelijke schoonmaakmiddelen gebruikt; Verlichtingsarmaturen zijn vervangen in de wijken Lootakkers (Gendt) en ’t Hoog (Bemmel) en langs de toegangsweg naar Klein Rome in Bemmel. Op NEXTgarden zijn de laatste oude verlichtingsarmaturen vervangen. Het energiegebruik van alle openbare straatverlichting in 2021 was 1.027.500 KWh. De besparing in verbruik ten opzichte van 2020 is 14% en ten opzichte van 2019 23%. Zie voor meer acties de paragraaf Kapitaalgoederen onder Wegen, Civieltechnische kunstwerken, Openbare verlichting
Wat heeft het gekost? Tabel baten en lasten Per taakveld zijn de lasten (-) en baten (+) van de producten (afgerond op € 1.000) opgenomen. 2
Verkeer, vervoer en waterstaat
2.1
Verkeer en vervoer
Rekening Begroot 2021 Begroot 2021 2021 na wijz. primitief -5.788
-10.754
-10.430
-769
-798
-620
60202 Verkeersveiligheid uitvoering
-6
-6
-6
60203 Verkeersregelinstallaties
-20
-29
-29
60204 Bewegwijzering en bebording
-231
-277
-277
60205 Civieltechnische kunstwerken
-170
-178
-147
60206 Gladheidsbestrijding
-291
-305
-190
-2.959
-7.808
-7.808
60208 Openbare verlichting
-703
-700
-700
60209 Schoonhouden infrastructuur
-523
-494
-494
60210 Straatmeubilair
-116
-159
-159
2.2
-57
-60
-41
-57
-60
-41
-5.845
-10.814
-10.471
60201 Verkeersbeleid
60207 Wegen
Parkeren
60211 Parkeren
Totaal lasten
20
2
Verkeer, vervoer en waterstaat
2.1
Verkeer en vervoer
Rekening Begroot 2021 Begroot 2021 2021 na wijz. primitief 219
187
233
60201 Verkeersbeleid
11
24
0
60207 Wegen
157
128
128
60208 Openbare verlichting
11
13
13
60210 Straatmeubilair
40
22
92
Totaal baten
219
187
233
Saldo baten en lasten
-5.626
-10.627
-10.238
69802 Onttrekkingen reserves
2.986
2.990
2.889
69802 Toevoegingen reserves
-10.930
-5.930
-5.808
-13.570
-13.567
-13.157
Saldo inclusief mutaties reserves
2.1 Verkeer en vervoer bedragen x € 1.000 Wegen Op onderhoud is sprake van een overschrijding van € 150.000 als gevolg van een aantal incidentele spoed-werkzaamheden die zijn uitbesteed. Ook zijn extra kosten gemaakt voor reparatiewerkzaamheden aan het wegdek bij de rioolinspectieputten op de Karstraat in Huissen. Omdat weinig sprake is geweest van klein onderhoud (bijvoorbeeld schadeherstel) is het totale nadeel €121.000.
Voordeel 5.000
Nadeel 121
I/S I
Voordeel
Nadeel 5.000
I/S I
Bij de begroting 2021 is besloten dat een gedeelte van de reserve precario, zijnde € 5 miljoen, wordt toegevoegd aan de voorziening onderhoud wegen. Om BBV technische redenen kan dit besluit op dit moment niet worden uitgevoerd .In afwachting van de actualisatie van het meerjarenbeleids- en onderhoudsplan in 2022 is dit bedrag (tijdelijk) geparkeerd in een reserve onderhoud wegen. Dit geeft hier een voordeel en een gelijk nadeel bij de mutaties in de reserves.
Mutaties in de reserves bedragen x € 1.000 Bij de begroting 2021 is besloten dat een gedeelte van de reserve precario, zijnde € 5 miljoen, wordt toegevoegd aan de voorziening onderhoud wegen. Om BBV technische redenen kan dit besluit op dit moment niet worden uitgevoerd .In afwachting van de actualisatie van het meerjarenbeleids- en onderhoudsplan in 2022 is dit bedrag (tijdelijk) geparkeerd in een reserve onderhoud wegen. Dit geeft hier een nadeel en een gelijk bedrag aan voordeel op het taakveld 2.1 Verkeer en vervoer.
21
bedragen x € 1.000 De resterende middelen in de reserve Revitalisering Zilverkamp zijn niet langer nodig voor dekking van de uitgaven. De middelen vallen vrij ten gunste van het resultaat.
Voordeel 24
Nadeel
I/S I
Beleidsnota's
Gemeentelijk Mobiliteitsplan (2017) Wegencategoriseringsplan Lingewaard (2020) Nota Parkeernormen Lingewaard 2020 Maatregelenprogramma GMP-plus (2021) Netwerk laadpalen elektrisch vervoer: visie en plaatsingsbeleid (2021) Mobiliteitsvisie Lingewaard (februari 2022)
Verbonden partijen Bij dit programma zijn geen verbonden partijen.
22
3. Economie Onder het programma economie vallen de taken die te maken hebben met economische ontwikkeling en bedrijvigheid, dienstverlening aan ondernemers en economische promotie. Onder bedrijvigheid vallen bedrijventerreinen en andere gebieden met veel bedrijvigheid, zoals winkelconcentraties en het glastuinbouwgebied. Ook de economische component van recreatie en toerisme (zoals promotie en toeristenbelasting) hoort hierbij. De openluchtrecreatie valt onder programma 5 en de ruimtelijke component van recreatie, zoals het aanleggen van recreatieve routes, valt onder programma 8.
Wat hebben we bereikt? Doel 1: Werken aan toekomstbestendige en duurzaam ingerichte bedrijventerreinen en winkellocaties. In samenwerking met de ondernemers zijn de bedrijventerreinen De Houtakker en Gendt-Bemmel meer toekomstbestendig ingericht. Met de oprichting van de Stichting Centrummanagement is ook de basis gelegd voor het blijvend goed functioneren van de centrumwinkelgebieden in de kernen Bemmel, Gendt en Huissen. Doel 2: De nog beschikbare bedrijfskavels verkopen en daarmee streven naar het creëren van een grotere werkgelegenheid. De prognose dat eind 2021 alle beschikbare ruimte is uitgegeven was juist: met een optie op het laatst beschikbare perceel zijn alle bedrijfskavels verkocht. Voor uitbreiding van Agropark III zijn conceptafspraken met de provincie gemaakt ten behoeve van het Regionaal Programma Werklocaties (RPW). Doel 3: Een goed ondernemersklimaat realiseren, resulterend in een hogere positie in de rapportage 'MKB-vriendelijkste gemeente'. Deze doelstelling is in 2020 behaald. In 2021 is ingezet op het behoud van ons dienstverleningsniveau. Doel 4: Meer economisch profijt halen uit recreatie en toerisme. In samenwerking met de stichting Centrum Management Lingewaard en een aantal ondernemers (camping, winkels) is de basis gelegd voor het aantrekken van meer bezoekers en economische bestedingen.
Doel 5: NEXTgarden doorontwikkelen naar een economisch krachtig, energieneutraal, klimaatbestendig en circulair glastuinbouwcomplex in 2030. Doorontwikkeling van NEXTgarden is met een strategische en gebiedsvisie vastgesteld in december 2021. Deze visie wordt ook gedragen door onze partners. Hiermee is de basis gelegd voor de NEXT step met als belangrijkste opgave om in 2030 energieneutraal te zijn. Partners zijn ondernemers, provincie en organisaties vanuit de regio, de tuinbouw- en energiesector.
23
Indicatoren Verplichte indicator
Meetbaar resultaat 2021
Vestigingen van bedrijven
Verwacht resultaat 132
Behaald resultaat 136
Aantal vestigingen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 - 65 jaar Functiemenging* Aantal banen in verhouding tot aantal 45% 43% woningen * dit weerspiegelt de verhouding tussen wonen en werken. Onder de 50% zijn er meer woningen dan banen en is er pendel naar andere gemeenten om te werken. Boven de 50% is dat andersom en is er meer pendel vanuit andere gemeenten naar banen in Lingewaard. (gegevens zijn van 2020, gegevens van 2021 komen in de loop van februari beschikbaar) Indicator
Meetbaar resultaat 2021
Verkopen bedrijfskavels
Aantal verkochte hectare - Bedrijventerreinen - Bergerden Cijfer rapportage 'MKB-vriendelijkste gemeente'
Verbeteren ondernemersklimaat
Verwacht resultaat
Behaald resultaat
1,8 3,2 6,8
8,4 0 6,8
Wat hebben we gedaan? Bedrijventerreinen en winkellocaties (doel 1) Het economisch beleidsplan is in de afrondende fase en is participatief tot stand gekomen. Er zijn tuinvakken aangelegd op bedrijventerreinen Houtakker en Gendt-Bemmel voor meer biodiversiteit. De Bedrijfs Investerings Zone (BIZ) Houtakker is gerealiseerd. Er is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd en er volgt een diepteanalyse naar een warmtenet en zonnepanelen op bedrijventerrein Houtakker. De BIZ-verordening voor bedrijventerrein Gendt-Bemmel is vastgesteld door de raad en draagvlakmeting kan nu worden opgestart. Intentieverklaring Keurmerk Veilig Ondernemen voor bedrijventerrein Gendt-Bemmel is getekend namens gemeente en Stichting BIZ Gendt Bemmel. Er is camerabewaking gerealiseerd op bedrijventerrein Gendt-Bemmel. Vanuit het Gevelstimuleringsfonds zijn op bedrijventerrein Gendt-Bemmel gevels opgeknapt. Verduurzaming Pannenhuis en Agropark: zie paragraaf duurzaamheid. Stichting Centrum Management Lingewaard is opgericht en inmiddels van start en een centrummanager is operationeel. De provincie Gelderland heeft een subsidiebijdrage geleverd. Het in 2020 geactualiseerde Regionaal Programma Werklocaties (RPW) is vastgesteld.
Bedrijfskavels (doel 2) Kandidaten voor bedrijfskavels zijn gedurende en na aankoop van terrein begeleid in het proces van vergunningverlening en realisatie van de bedrijfsvestiging ('rode loper-aanpak'). Verkoop van bedrijfskavels: In totaal is 5,7 ha verkocht, waarvan 1,9 ha op De Houtakker II, 2,5 ha op Agropark en 1,3 ha op Pannenhuis II. Daarmee is bijna alle beschikbare bedrijfsruimte op
24
de bedrijventerreinen verkocht, nog één perceel is onder optie. Er zijn geen glastuinbouwkavels verkocht. Voor toekomstige uitbreiding van Agropark (Agropark III) binnen NEXTgarden is een verkavelingsplan met stedenbouwkundige voorwaarden klaar en zijn afspraken ten behoeve van het RPW gemaakt.
Ondernemersklimaat en dienstverlening aan ondernemers (doel 3) Het overleg met ondernemers en ondernemersverenigingen is vanwege COVID-19-maatregelen en verschil in het effect daarvan op de verschillende branches wat specifieker naar behoefte ingericht. Dat betekent dat de reguliere bedrijfsbezoeken maar gedeeltelijk hebben plaatsgevonden. Bij horeca en winkeliers zijn vanwege het effect van coronamaatregelen in die sectoren gericht en bestuurlijk 'rondjes langs de velden' gemaakt. Met de ondernemersverenigingen loopt het overleg met winkeliers nu via het centrummanagement (CML). Met de Veron is afgesproken dat met hen overleg plaatsvindt als daar vanuit Veron om gevraagd wordt. De Taskforce is ingericht en heeft een eerste bijeenkomst gehad; Voor verbeterde communicatie en informatievoorziening is het volgende gedaan: o Het Coronaloket heeft het hele jaar gefunctioneerd; o De ondernemers-nieuwsbrief is verder doorontwikkeld en naast de nieuwsbrief is een bijeenkomst voor jonge mkb'er georganiseerd. Ook zijn er digitale communicatiekanalen ingezet en videoboodschappen gecommuniceerd; o Rondom het thema ‘Wees loyaal, koop lokaal’ is in de zomerperiode een promotiecampagne uitgevoerd en is de cadeau-actie via het 'Lingewaard tientje' voortgezet; De reclamebelasting is op verzoek van de winkeliersverenigingen verhoogd.
De verhoging houdt verband met het toekomstige risico van meer leegstand en daarom ook meer investeringen om leegstand tegen te gaan. De verhoging is opgenomen in de verordening en wordt in 2022 geëffectueerd. Deze belasting vloeit terug naar de ondernemersfondsen. Daarnaast is voor de ondernemersfondsen afgesproken dat vastgoedeigenaren een vrijwillige bijdrage leveren. Tuinbouwbelevingscentrum, zie onder NEXTgarden (doel 5). Recreatie en toerisme (doel 4) De samenwerking met Overbetuwe, TVAN en het Bureau Toerisme in de Betuwe is voortgezet. Het Bureau Toerisme onderhoudt de website Welkom in de Betuwe met informatie over onder meer musea, erfgoed, horecagelegenheden en wandel-/fietsroutes. Fort Pannerden is opgenomen op de Unesco Werelderfgoedlijst en aangesloten bij de landelijke Museumvereniging. Zie hiervoor verder programma 5 onder doel 3. In samenwerking met TVAN en recreatiemaatschappij Uiterwaarde zijn alle overzichtskaarten van het fietsroutenetwerk vernieuwd. Voor het wandelroutenetwerk zijn de routes vanuit de dorpscentra van Bemmel, Gendt en Doornenburg bewegwijzerd. Bij de startpunten in de dorpscentra staan informatieborden. In samenwerking met CML is een werkgroep met onder andere toeristische ondernemers gestart met activiteiten om toeristisch bezoek te bevorderen. In dat kader is een zomercampagne gevoerd.
Eerste stappen om te komen tot een horecaplein in Bemmel zijn gestart. NEXTgarden (doel 5) Het programma NEXTgarden 2017 – 2021 is nagenoeg afgerond. Voor doortrekking van het warmtenet naar Agropark en afronding van de fietsverbinding Hortensialaan heeft de provincie de subsidie verlengd tot eind 2022. Voor de doorontwikkeling is in samenspraak met partners een strategische visie en gebiedsvisie opgesteld en in december 2021 door de raad vastgesteld.
25
In het kader van de energiedoelstelling is het doortrekken van het warmtenet voorbereid. Voor de uitvoering en exploitatie van het warmtenet is Warmtenetwerk Lingewaard (WNL) opgericht. Zie hiervoor de paragraaf Verbonden Partijen. Verder is een quick-scan over aquathermie uitgevoerd die heeft geleid tot vervolgonderzoek. Ook voor een zonnethermie-park nabij NEXTgarden zijn we een businesscase aan het opstellen. De snoeihoutcentrale is operationeel. Samenwerking met TNO is voortgezet. Verkennende gesprekken met ondernemers op de Leutensche Leigraaf zijn gestart om gezamenlijk de kansen voor aansluiting op het warmtenetwerk vanuit NEXTgarden/Bergerden te onderzoeken. Ondernemers worden hierbij ondersteund door Greenpoort Arnhem-Nijmegen en LTO Nederland; We onderzoeken of de duurzame energiemix kan bijdragen aan de energietransitie in bestaande woonwijken of bedrijventerreinen. Om te komen tot een tuinbouwbelevingscentrum is een inspiratieboek Experience the Horticulture NEXTgarden opgesteld. Voor nadere uitwerking en invulling is samengewerkt met STOL, Greenport Gelderland, Park Lingezegen, onderwijsinstellingen en TVAN. Voorbereid zijn een formele samenwerkingsstructuur en het betrekken van marktpartijen voor realisatie en exploitatie.