CConstaterende datLingewaard
Koppel je AI →
Document · PDF

983459 bijlage 2 Motivering BOPA zonnepark

Raadsvergadering 12 september 2024, gemeente LingewaardBij agendapunt: Bindend advies op het voorgenomen besluit op de aanvraag omgevingsvergunning zonnepark Karstraat te Bemmel (bespreekstuk)14.740 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Motivering B.O.P.A. Zonneveld NEXTgarden Gemeente Lingewaard

COLOFON Gegevens over het plan: Plannaam:

Zonneveld NEXTgarden

Datum:

19 augustus 2024

Projectnummer Buro SRO:

29.90.35

Opdrachtgever:

Solinoor

Gegevens Buro SRO: Projectleider Buro SRO:

Dhr. T. Vette

Bezoekadres vestiging Arnhem:

Sweerts de Landasstraat 50, 6814 DG te Arnhem

Telefoon:

026 - 35 23 125

E-mail:

arnhem@buro-sro.nl

Internet:

www.buro-sro.nl

2

Zonneveld NEXTgarden

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1

Inleiding

5

1.1

Aanleiding

5

1.2

Ligging van het projectgebied

5

1.3

Waarom deze procedure: BOPA

6

1.4

Leeswijzer

6

Hoofdstuk 2

Voorgenomen ontwikkeling

7

2.1

Huidige situatie

7

2.2

Toekomstige situatie

7

Hoofdstuk 3

Beleid en regelgeving

12

3.1

Rijksbeleid en rijksregels

12

3.2

Provinciaal beleid en provinciale regels

14

3.3

Regionaal beleid

18

3.4

Gemeentelijk beleid

19

Hoofdstuk 4

Veilige en gezonde leefomgeving

24

4.1

Weging van het waterbelang

24

4.2

Activiteiten en milieuzonering

26

4.3

Bodem

27

4.4

Luchtkwaliteit

28

4.5

Geur

29

4.6

Geluid

30

4.7

Omgevingsveiligheid

32

4.8

Trilling

35

4.9

Lichtreflectie

36

4.10

Elektromagnetische straling

36

4.11

Explosieven

37

4.12

M.e.r.-beoordeling

37

4.13

Conclusie veilige en gezonde leefomgeving

38

Hoofdstuk 5

Goede omgevingskwaliteit

39

5.1

Zorgvuldig ruimtegebruik

39

5.2

Archeologie, cultuurhistorie en landschap

39

Zonneveld NEXTgarden

3

5.3

Ecologie

41

5.4

Verkeer en parkeren

43

5.5

Duurzaamheid en klimaatadaptatie

43

Hoofdstuk 6

Maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid

45

6.1

Participatie

45

6.2

Kostenverhaal

45

Bijlagen

47

Bijlage 1

Visieboek

48

Bijlage 2

Inrichtingsplan en beplantingsplan

49

Bijlage 3

GO Versterkingsplan

50

Bijlage 4

Watertoets

51

Bijlage 5

Resultaten Bodemloket

52

Bijlage 6

Projectleiderssamenvatting Onontplofte Oorlogsresten

53

Bijlage 7

Quickscan Flora en Fauna

54

Bijlage 8

Aanvullend soortenonderzoek

55

Bijlage 9

Voortoets stikstofdepositie

56

Bijlage 10

Communicatie en participatieverslag

57

4

Zonneveld NEXTgarden

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Initiatiefnemer is voornemens om tussen de Karstraat en de Heuvelsestraat bij Bemmel, in het buitengebied van de gemeente Lingewaard, een zonnepark te realiseren. Het zonnepark krijgt een oppervlakte van bruto circa 6 hectare (ruim 6 MW) en levert daardoor na realisatie een belangrijke bijdrage aan de gemeentelijke energiedoelstellingen. Omdat deze ontwikkeling niet past in het omgevingsplan van de gemeente Lingewaard dat sinds de invoering van de Omgevingswet per 01-01-2024 van kracht is (voorheen: het bestemmingsplan), maar dit initiatief wel wenselijk is, wordt middels een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsvergunningsactiviteit medewerking verleend aan de voorgenomen activiteit. De wenselijkheid van de ontwikkeling blijkt uit het feit dat het past binnen en voortkomt uit het door de gemeenteraad in oktober 2023 vastgestelde Beleidskader Energietransitie 2023-2025 (zie ook paragraaf 3.3.1). Het college van B&W van de gemeente Lingewaard heeft in november 2023 besloten onder voorwaarden planologische medewerking te verlenen aan de voorliggende ontwikkeling. In dit document wordt toegelicht waarom er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties conform de Omgevingswet.

1.2

Ligging van het projectgebied

Het projectgebied is gelegen tussen de Karstraat en de Heuvelsestraat, tussen de kernen Huissen en Bemmel. Bijgevoegd afbeelding toont globaal de ligging van het projectgebied in de omgeving.

Globale ligging projectgebied in de omgeving (bron: openstreetmap.org)

Zonneveld NEXTgarden

5

1.3

Waarom deze procedure: BOPA

De gemeente Lingewaard beschikt nog niet over een omgevingsplan dat is opgesteld op grond van de Omgevingswet. Daarom is voorliggend initiatief getoetst aan het geldende, tijdelijke deel van het omgevingsplan 'Tweede herziening Park Lingezegen’, NL.IMRO.1705.239-VG01’, vastgesteld door de gemeenteraad op 11 mei 2023, en het geldende tijdelijke deel van het omgevingsplan ‘Uitvaartcentrum Karstraat’. NL.IMRO.1705.191-VG02’, vastgesteld door de gemeenteraad op 31 januari 2019. Onderhavig initiatief is strijdig met de vigerende planologische situatie (zie paragraaf 3.4.3). Met een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) wordt deze ontwikkeling mogelijk gemaakt. Het omgevingsplan wordt in voorliggend geval niet binnen vijf jaar na het onherroepelijk worden van de omgevingsvergunning met die vergunning in overeenstemming gebracht, omdat het een tijdelijke vergunning voor 25 jaar betreft.

1.4

Leeswijzer

Onderhavige motivering bevat de inhoudelijke onderbouwing van het besluit. Hoofdstuk 2 begint met een beschrijving van de huidige situatie, gevolgd door een beschrijving van de voorgenomen ontwikkeling. In hoofdstuk 3 wordt verwezen naar de voor het plan relevante beleid van gemeente, provincie en Rijk. In hoofdstuk 4 wordt de nieuwe ontwikkeling getoetst aan diverse aspecten die relevant zijn voor de fysieke leefomgeving en de toedeling van functies aan locaties. Daarna komen in hoofdstuk 5 de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid aan de orde. Ten slotte wordt in hoofdstuk 6 samengevat waar deze buitenplanse omgevingsvergunning betrekking op heeft: wat wordt hiermee geregeld en waarom.

6

Zonneveld NEXTgarden

Hoofdstuk 2

Voorgenomen ontwikkeling

In dit hoofdstuk wordt het initiatief beschreven. Eerst wordt ingegaan op de bestaande situatie van het projectgebied en de relatie met de omgeving. Daarna wordt ingezoomd op het beoogde initiatief.

2.1

Huidige situatie

Het projectgebied is gelegen tussen de Karstraat en de Heuvelsestraat bij Bemmel, in het buitengebied van de gemeente Lingewaard. De locatie bevindt zich aan de zuidkant van de kern Huissen, in de nabijheid van het daar gelegen bedrijventerrein en het tuinbouwgebied NEXTgarden. Ten noorden van de projectlocatie bevindt zich de Lingewal, waaraan een verscheidenheid aan functies gelegen zijn. Zo bevinden zich hier onder meer bedrijven (catering, dierenkliniek e.a.), een zonnepark en woningen. Ten oosten van het projectgebied bevindt zich de provinciale weg de Karstraat. Ook hieraan bevinden zich verschillende functies, waaronder een uitvaartcentrum en woningen. Verder bevinden zich in de omgeving van het projectgebied voornamelijk agrarische gronden. In de huidige situatie betreft het projectgebied agrarische gronden (bouwland en weiland), met daarbij enkele bestaande groenstructuren (struweel) en watergangen. Het gebied bestrijkt circa 6.2 hectare en wordt ontsloten door de Heuvelsestraat, Lingewal en Karstraat. Het gebied heeft overwegend groene randen. Navolgende afbeelding geeft dit globaal weer.

Luchtfoto van het projectgebied waarbij het projectgebied rood is omkaderd (bron: Pdok)

2.2

Toekomstige situatie

Ter plaatse van de projectlocatie is een zonnepark met een tijdelijkheid van maximaal 25 jaar voorzien. Hiertoe is een visieboek opgesteld, zie Bijlage 1. In het vervolg van deze paragraaf komen Zonneveld NEXTgarden

7

de belangrijkste (technische) aspecten en de landschappelijke inpassing van het zonnepark aan bod. De landschappelijke inpassing zal met een voorschrift in de vergunning worden geborgd. Zonnepark Het zonnepark krijgt een bruto oppervlak van circa 6 hectare. Het effectieve met zonnepanelen in te vullen gebied bedraagt circa 4,4 hectare. In potentie kan het zonnepark daarmee circa 7.000.000 kWh per jaar opbrengen. De hoogte van de panelen wordt beperkt tot maximaal 2,5 meter boven maaiveld. Tevens worden 2 transformatoren en omvormers toegevoegd. De hoogte hiervan is circa 2,3 meter. Het zonnepark wordt omgeven door een hek van maximaal 2,3 meter hoog. De panelen, transformatoren, omvormers en het hek zijn daarmee lager dan het omliggende groen. De ruimte tussen de panelen wordt ingevuld met bloemenrijk grasland en beheerd door begrazing (schapen) Relevant is dat het zonnepark geen eigen aansluiting krijgt op het openbare elektriciteitsnetwerk van netbeheerder Liander. Er wordt aangesloten op het netwerk van Lingezegen Energy, dat energie distribueert en levert binnen tuinbouwgebied NEXTgarden. Hiermee worden negatieve gevolgen van netcongestie voorkomen en wordt er bijgedragen aan de verduurzaming van (agrarische) bedrijven. Navolgende afbeelding toont een uitsnede van de inrichtingstekening van de toekomstige situatie. De volledige versie is te raadplegen via bijlage 2.

Impressie inrichting zonnepark (bron: Buro SRO)

8

Zonneveld NEXTgarden

Landschappelijke inpassing Uitgangspunten van de landschappelijke inpassing zijn: • • •

•

Er wordt aansluiting gezocht bij de bestaande kavelstructuur en structuren en elementen in het landschap; Een groene omzoming van het zonnepark met gebiedseigen beplanting; In lijn met de geldende kaders (Verordening provincie Gelderland met regels voor de Groene Ontwikkelingszone, Verordening waterschap Rivierenland, Beleidskader Energietransitie 2023-2025 gemeente Lingewaard); Een voldoende energie-opbrengst.

Hieruit volgt dat bestaande elementen, zoals de bestaande kavelstructuur, zoveel mogelijk behouden blijven. De landschappelijke inpassing sluit hierbij aan door daarnaast nieuwe gebiedseigen beplanting (struweel, bomen) toe te voegen en een bestaand watergangen enkelzijdig te voorzien van een natuurvriendelijke oever. Door toepassing van opgaande beplanting en houtopstanden blijven bestaande beplantings- en verkavelingsstructuren behouden en worden deze versterkt, waarmee een bijdrage geleverd wordt aan het kleinschalige landschap. De inpassing met een verbrede watergang levert daarnaast een bijdrage aan de gradiënt naar natte natuur en biodiversiteit. De doorsnedes van de groene randen van het gebied zijn opgenomen in het visieboek (Bijlage 1). Door de combinatie van de opwek van zonne-energie en de versterking van natuur- en landschapswaarden die leidt tot een versterking van biodiversiteit is er sprake van meervoudig ruimtegebruik.

Impressie landschappelijke inpassing (bron: Buro SRO)

Ontsluitingswegen en –paden Het projectgebied wordt ontsloten op de Heuvelsestraat. Vanaf deze weg loopt er in de bestaande situatie een (puin)pad in oostelijke richting, richting het toekomstige zonnepark. Voor de goede Zonneveld NEXTgarden

9

bereikbaarheid, ook voor hulpdiensten, wordt dit pad voorzien van een verharding in de vorm van grasbetontegels. De transformatoren en omvormers zijn in de toekomstige situatie bereikbaar via dit pad, zodat monteurs en veiligheidsdiensten deze kunnen bereiken. De andere twee ontsluitingen van het gebied (op de Lingewal en de Karstraat) zullen niet worden gebruikt voor het zonneveld. De ontsluiting op de Lingewal wordt in de huidige vorm behouden, maar niet voor het zonneveld benut. De ontsluiting op de Karstraat wordt fysiek onmogelijk, omdat er in het gebied langs de Karstraat een dichte groene begroeiing zal worden aangebracht. In paragraaf 5.4 wordt nader ingegaan op de parkeersituatie. Alternatieven en optimalisatie De toepassing van de geldende kaders (Verordening provincie Gelderland met regels voor de Groene Ontwikkelingszone, Verordening waterschap Rivierenland, Beleidskader Energietransitie 2023-2025 gemeente Lingewaard) vormt voor een belangrijk deel de invulling van het ruimtelijke plan voor het zonnepark. De beschouwde alternatieven kennen dan ook geen grote verschillen. Er zijn afwegingen gemaakt over: 1. 2. 3. 4.

Een zuid of oost-west opstelling van de panelen; De invulling van de randen; De ontsluiting; Het al dan niet verleggen van de watergang over het meest noordelijke perceel en de uitvoering hiervan.

Ad 1 De ruimte voor zonnepanelen is beperkt, van de 6 ha bruto is ruim 4 ha netto beschikbaar. Er is een keuze gemaakt om de natuur- en landschapswaarden zo veel mogelijk aan de randen te realiseren en niet tussen de zonnepanelen. Daarom is de wens om de energieopbrengst binnen de beschikbare ruimte voor zonnepanelen te maximeren, en de opwek van elektriciteit zo goed mogelijk over de dag te spreiden. Met een oost-west opstelling kunnen er meer panelen op het perceel worden geplaatst dan met een zuid opstelling. Verder is bij een oost-west opstelling de energie-opwek meer gespreid over de dag dan bij een zuid opstelling. Daarom is er gekozen voor een oost-west opstelling. Ad 2 Over de invulling van de randen is gesproken met de betrokken overheden (provincie, gemeente, waterschap) en met omwonenden en omliggende bedrijven. De inbreng is zo veel mogelijk verwerkt in het plan. Dit heeft bijvoorbeeld geresulteerd in een robuuste groene inpassing aan de zijde van de Karstraat en Lingewal, het behoud van het wilgenopschot aan de westzijde en een groene rand rondom het crematorium. Ad 3 Het projectgebied wordt ontsloten op de Karstraat, de Lingewal en de Heuvelsestraat. De Karstraat is een drukke weg, het gebruik van de uitrit is daarom niet het meest gewenst. De ontsluiting op de Lingewal is erg smal en niet te gebruiken voor vrachtverkeer (voor de realisatiefase).

De ontsluiting op de Heuvelsestraat is via een (op te waarderen) puinpad. Hierover is zowel het verkeer voor de realisatiefase als voor de exploitatiefase (onderhoud) goed af te wikkelen. Hiermee zijn tevens de randen aan de zijde van de Lingewal en de Karstraat goed groen in te vullen. Daarom is er gekozen voor het gebruiken van de ontsluiting via de Heuvelsestraat.

10

Zonneveld NEXTgarden

Ad 4 Het meest noordelijke perceel wordt in tweeën gedeeld door een watergang met groen (bosschages en enkele bomen – wilgen). Behoud hiervan leidt tot inefficiënt gebruik van de aanwezige ruimte en een forse schaduwwerking op de zonnepanelen. Daarom is er aanvankelijk voor gekozen om de aanwezige watergang met groen te verwijderen (verleggen) en in plaats hiervan een robuuste groenzone aan de zijde van de Lingewal te realiseren. Na de planuitwerking en indiening van de vergunning is er echter een advies van de commissie ruimtelijke kwaliteit verschenen waarin wordt aanbevolen de betreffende watergang te behouden. Verder is er in dezelfde periode duidelijk geworden dat gemeente Lingewaard geen kapvergunning wenst te verlenen voor de in deze watergang aanwezige bomen. Daarom is een planaanpassing doorgevoerd. De watergang en de aanwezige bomen worden behouden.

Zonneveld NEXTgarden

11

Hoofdstuk 3

Beleid en regelgeving

In dit hoofdstuk wordt het initiatief getoetst aan beleid en regelgeving. Er wordt ingegaan op geldend beleid en regelgeving op Rijks-, provinciaal-, regionaal en gemeentelijk niveau. Vervolgens wordt het beoogde initiatief daaraan getoetst.

3.1

Rijksbeleid en rijksregels

3.1.1

Nationale Omgevingsvisie

Per januari 2021 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) van kracht. De NOVI biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die het aanzien van Nederland de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Denk aan het bouwen van nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat, ontwikkeling van een circulaire economie en omschakeling naar kringlooplandbouw. Alles met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving. Met de NOVI benoemt het Rijk nationale belangen, geeft het richting op de vier prioriteiten en helpt keuzes maken waar dat moet. Want niet alles kan overal. Deze visie is ontwikkeld in nauwe samenwerking met provincies, gemeenten, waterschappen, maatschappelijke instellingen en burgers. De NOVI is vastgesteld op grond van de geldende regelgeving omdat de Omgevingswet nog niet in werking is. De NOVI voldoet tevens aan de eisen die de Omgevingswet stelt aan een omgevingsvisie. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet geldt deze omgevingsvisie ook als de Nationale Omgevingsvisie in de zin van deze wet. Gebiedsgericht De NOVI benoemt een aantal aspecten van nationaal ruimtelijk belang.

Het betreft de bescherming van de waterveiligheid aan de kust en rond de grote rivieren, bescherming en behoud van de Waddenzee en enkele werelderfgoederen, de uitoefening van defensietaken, het Natuurnetwerk Nederland (voorheen de ecologische hoofdstructuur), de elektriciteitsvoorziening, de toekomstige uitbreiding van het hoofd(spoor)wegennet en de veiligheid rond rijksvaarwegen. Conclusie Het projectgebied ligt niet in één van de aangewezen beschermde gebieden uit de NOVI. Het initiatief heeft daarmee op voorhand geen effect op één of meerdere aspecten met een nationaal ruimtelijk belang.

3.1.2

Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)

In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) staan regels over omgevingswaarden, instructieregels, beoordelingsregels en regels voor monitoring. Het Bkl geldt voor het Rijk en decentrale overheden en heeft geen directe uitwerking op de fysieke leefomgeving. Bij een evenwichtige toedeling van functies aan locaties in een Omgevingsplan of bij het vergunnen van een Buitenplanse 12

Zonneveld NEXTgarden

Omgevingsplanactiviteit moeten de verschillende instructieregels en geformuleerde omgevingswaarden in acht genomen worden. Het gaat hierbij over de instructieregels met het oog op: • • •

Een evenwichtige toedeling van functies aan locaties; Het behoud van werelderfgoed en cultureel erfgoed; Natuurbescherming.

Daarnaast gaat het om de volgende omgevingswaarden • • • • •

Veiligheid primaire waterkeringen; Veiligheid andere dan primaire waterkeringen in beheer bij het Rijk; Kwaliteit van de buitenlucht; Waterkwaliteit; Kwaliteit van de zwemlocatie.

Artikel 5.129g van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) bepaalt dat de Ladder betrekking heeft op een stedelijke ontwikkeling die voldoende substantieel is. De aard en omvang van het woningbouwplan in relatie met de omgeving bepaalt of het plan voldoende substantieel is. Artikel 5.129g Bkl geeft geen ondergrens aan. In uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zijn hiervoor lijnen uitgezet. Bij woningbouw is vanaf 12 woningen sprake van een stedelijke ontwikkeling die Ladderplichtig is. De Laddertoets moet alleen worden uitgevoerd wanneer de stedelijke ontwikkeling 'nieuw' is. Conclusie Het projectgebied ligt niet in één van de aangewezen beschermde gebieden uit het Bkl. Het initiatief heeft daarmee op voorhand geen effect op één of meerdere aspecten met een nationaal ruimtelijk belang. Op basis van jurisprudentie (ABRvS 23 januari 2019; ECLI:NL:RVS:2019:178) blijkt dat de ontwikkeling van een zonnepark op voorhand niet aan te merken valt als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Een nadere toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking is daarmee niet aan de orde. De toetsing aan de eventueel van toepassing zijnde omgevingswaarden vindt plaats in hoofdstuk 4.

3.1.3

Kamerbrief Aangescherpte voorkeursvolgorde zon

Op 26 oktober 2023 heeft de Minister van Binnenlandse Zaken en Koningsrijkrelaties een brief aan de Tweede Kamer gestuurd over het juridisch verankeren van de aangescherpte voorkeursvolgorde zon. Hierin wordt een nee, tenzij benadering voor gebruik van landbouw- en natuurgronden voor zonne-energie aangekondigd. Uitzonderingsgronden hierbij zijn dat gebruik van landbouw- en natuurgronden voor zonne-energie mogelijk is indien er sprake is van een van de volgende voorwaarden: A. Agri-PV: combinatie van een substantiële agrarische functie met een zonnepark; B. landbouwgronden die op basis van bestuurlijk bindende afspraken in transitie zijn, bijvoorbeeld gronden die in de toekomst een andere bestemming krijgen zoals woon-werk-bestemming, recreatie Zonneveld NEXTgarden

13

of overgang naar natuur of gronden die minder geschikt worden voor een landbouwfunctie door verzilting, vernatting of bodemdaling. Zon-PV draagt financieel bij aan het mogelijk maken van de gebiedsgerichte opgaven voor een maximale periode (30 jaar), waarna de gebieden hun definitieve bestemming zullen krijgen. C. als de aanleg van zonneparken op gronden betekenisvol bijdraagt aan de vermindering van de netcongestie of zorgt voor vergroting van een efficiënter netwerkgebruik (netneutraal).

Conclusie De kamerbrief heeft geen rechtstreekse werking. Voorliggende ontwikkeling past binnen twee van de gestelde voorwaarden. Doordat de opgewekte elektriciteit volledig wordt geleverd aan het naastgelegen tuinbouwgebied NEXTgarden is het dienstbaar aan een toekomstbestendige agrarische functie. Verder is er door het ontbreken van een netaansluiting, de lokale levering en gebruik van elektriciteit en het benutten van het bestaande elektriciteitsnetwerk van Lingezegen Energy, sprake van een vergroting van een efficiënter netwerkgebruik (netneutraal).

3.2

Provinciaal beleid en provinciale regels

3.2.1

Provinciale omgevingsvisie en Omgevingsverordening Gelderland

In de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland (december 2018) staan de hoofdlijnen van het provinciale ruimtelijk beleid. De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland gaat in de breedte over het beleid van de provincie voor de fysieke leefomgeving. De visie integreert een vijftal beleidsterreinen: ruimte, natuur, water, milieu en verkeer en vervoer. Op 24 september 2014 is door Provinciale Staten van Gelderland de Omgevingsverordening Gelderland vastgesteld welke de afgelopen jaren op onderdelen is geactualiseerd. De Omgevingsverordening is een uitwerking van de Omgevingsvisie en stelt regels waaraan bestemmingsplannen moeten voldoen. De provincie wil de focus leggen op een duurzaam, verbonden en een economisch krachtig Gelderland. Door daarin te investeren wil de provincie werken aan een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal. Om dat te bereiken wordt de focus gelegd op zeven ambities op het gebied van energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid, vestigingsklimaat en woon- en leefomgeving. Deze ambities worden hieronder kort samengevat: • • • • • • •

14

Een versnelde energietransitie, gericht op forse vergroting van het aandeel duurzame energie en passend bij de Gelderse kwaliteiten; Een op de toekomst toegerust beschermend klimaatbeleid; Een voortvarend en innovatief circulair beleid; Een stimulerend en beschermend beleid voor biodiversiteit; Efficiënte, duurzame en innovatieve bereikbaarheid, toegesneden op de veranderende vraag; Een duurzaam, dynamisch en toegankelijk economisch vestigingsklimaat, waar voor ondernemers en inwoners een sterke aantrekkingskracht vanuit gaat; Een duurzaam en divers woon- en leefklimaat, dat steeds weet te anticiperen op ontwikkelingen. Zonneveld NEXTgarden

Naast deze zeven ambities blijft het beleid uit de Omgevingsvisie uit 2014 gelden. Het gaat om de aanwijzing van functies van regionale oppervlaktewateren, van gebieden waar milieukwaliteit bijzondere bescherming behoeft, van Natura 2000-gebieden en van bijzondere natuurgebieden. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van instructieregels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen uit het Bkl. Klimaatadaptatie De provinciale omgevingsverordening die op 1 februari 2022 van kracht is geworden bevat de instructieregel klimaatadaptie (2.65b). Voor zover een bestemmingsplan een nieuwe activiteit of ontwikkeling mogelijk maakt, moet op basis van deze instructieregel de toelichting bij het bestemmingsplan een beschrijving bevatten van de maatregelen of voorzieningen die worden getroffen om de risico's van klimaatverandering te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt. In die beschrijving moeten in ieder geval de volgende aspecten worden betrokken: waterveiligheid, wateroverlast, droogte en hitte.

In paragraaf 4.6 is invulling gegeven aan de wijze waarop in dit plan is omgegaan met het voorkomen en/of beperken van de risico's van klimaatverandering. Navolgend worden de relevante thema’s uit de Omgevingsvisie en –verordening toegelicht: Ruimtelijke inrichting, ontwikkeling van gebieden en regionale samenwerking De omgevingsverordening schrijft met betrekking tot de ontwikkeling van een zonnepark het volgende voor: Art. 5.88 (doorwerking regionaal programma energiestrategie) 1. Een omgevingsplan laat zonneparken en windturbines alleen toe als die ontwikkeling past binnen het regionaal programma energiestrategie. 2. Als een ontwikkeling niet past binnen het regionaal programma energiestrategie, kan een omgevingsplan vooruitlopend op de eerstvolgende actualisatie van het programma die ontwikkeling toch toelaten als: a. de betrokken gemeentebesturen in die regio in de gelegenheid zijn gesteld een zienswijze daarover naar voren te brengen; b. Gedeputeerde Staten met deze ontwikkeling instemmen. Ad. Het initiatief is getoetst aan de Regionale Energie Strategie (RES) in paragraaf 3.3.1. Hier is gemotiveerd dat de ontwikkeling past binnen de doelen van de RES. Art. 5.90 (gebieden of locaties voor zonneparken) 1. Als een omgevingsplan zonneparken in het buitengebied mogelijk maakt, wordt met het oog op het belang van zorgvuldig ruimtegebruik rekening gehouden met: a.

de bijdrage van zonne-energie aan de lokale energiebehoefte; b. de mogelijkheden om binnen het stedelijk gebied en op daken van gebouwen in die behoefte te voorzien; Zonneveld NEXTgarden

15

c. de gevolgen voor de ruimtelijke kwaliteit van gebieden of locaties waar zonneparken mogelijk zijn en de wijze waarop deze kwaliteit behouden of blijvend versterkt kan worden; d. de samenhang met het omringende landschap; e. de consequenties voor het elektriciteitsnet; en f. het huidige grondgebruik. 2. Het omgevingsplan verzekert een gebruikstermijn van maximaal 30 jaar en dat na beëindiging van het gebruik het zonnepark wordt verwijderd. 3. Het omgevingsplan bepaalt in welke mate de bij aanleg en gebruik van een zonnepark gerealiseerde versterking van de ruimtelijke kwaliteit na de verwijdering van dat zonnepark in stand wordt gehouden. Ad. 1. Onderhavig initiatief: a. levert een concrete bijdrage aan de lokale energiebehoefte; b. is getoetst aan de voorkeursvolgorde voor zonneparken, zie paragraaf 3.4.1; c. wordt landschappelijk ingepast, waarmee kwaliteiten behouden en/of versterkt worden; d. zie c; e. voorziet in energie die (voornamelijk) lokaal gebruikt wordt. Daarmee is het initiatief passend binnen de huidige capaciteit van het net. Er zijn geen negatieve gevolgen voor het net; f. kent in de huidige situatie geen grondgebruik dat de komst van een zonnepark in de weg staat. Het grondgebruik is ook meegewogen in de toetsing aan de voorkeursvolgorde voor zonneparken in paragraaf 3.4.1; 2. Het initiatief kent een gebruikstermijn van 25 jaar.

Hierna wordt het zonnepark verwijderd; 3. In Bijlage 1 en Bijlage 2 is uitgewerkt op welke wijze de versterking van de ruimtelijke kwaliteit in stand wordt gehouden. Groene ontwikkelingszone De projectlocatie is gelegen binnen de Groene ontwikkelingszone. Hiervoor stelt de verordening het volgende:

Art. 5.20 (beschermen Groene ontwikkelingszone) 1. Voor zover een omgevingsplan van toepassing is op locaties binnen de Groene ontwikkelingszone, laat het een nieuwe activiteit of ontwikkeling alleen toe als uit onderzoek blijkt dat: a. de kernkwaliteiten of ontwikkelingsdoelen, genoemd in bijlage Kernkwaliteiten Gelders natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone, per saldo en naar rato van de ingreep worden versterkt; en b. de samenhang niet verloren gaat. 2. De versterking wordt bepaald aan de hand van de bijlage Versterking Groene ontwikkelingszone. Ad. 16

Zonneveld NEXTgarden

Onderhavig projectgebied bevindt zich in het deelgebied ‘Overbetuwe’ van de Groene ontwikkelingszone. Dit betreft een variabel, agrarisch cultuurlandschap met snelle stedelijke ontwikkelingen en glastuinbouw. Park Lingezegen vormt een onderdeel van de groene verbinding tussen de Veluwe, Nijmeegse stuwwal en Gelderse poort en maakt daarmee onderdeel uit van de hoofdstructuur van de natuurkwaliteit in het gebied. Ten aanzien van de ontwikkeling is een GO versterkingsplan (zie Bijlage 3) opgesteld. Hieruit komt naar voren dat het initiatief de aanwezige kwaliteiten in voldoende mate versterkt. Tevens leidt het initiatief door de maatregelen tot een versterking van de samenhang van de gebieden en kwaliteiten. Intrekgebied De projectlocatie ligt in een intrekgebied. In de omgevingsverordening zijn regels op genomen die de kwaliteit van het drinkwater beschermen. Nieuwe ontwikkelingen binnen intrekgebieden mogen geen functies bevatten die de winning van fossiele energie mogelijk maken. Voorliggend initiatief voorziet hier niet in. 3.2.2

Statenbrief Voorkeursvolgorde zonnepanelen

Op 26 oktober 2023 is de kamerbrief 'Aangescherpte voorkeursvolgorde zon' gepubliceerd. In deze kamerbrief zijn aanvullende eisen geformuleerd voor de ontwikkeling van zonneparken op natuur- en landbouwgronden. De provincie Gelderland heeft in een brief van 19 december 2023 uiteengezet hoe de provincie omgaat met de landelijk gemaakte bestuursafspraken over de juridische verankering van een aangescherpte voorkeursvolgorde zon in het provinciale omgevingsbeleid. Het staande beleid voor zonneparken uit de provinciale omgevingsverordening 2024 komt nog niet overeen met de landelijk gemaakte bestuursafspraken over de juridische verankering van een aangescherpte voorkeursvolgorde zon in het provinciale omgevingsbeleid. Daarnaast is in het coalitieakkoord aangekondigd dat er in 2024 regels ten aanzien van zonneparken op landbouwgrond vastgesteld gaan worden. Een belangrijke kanttekening uit de kamerbrief van oktober 2023 is dat het nieuwe beleid niet geldt voor al geïnitieerde projecten uit de RES'en 1.0 waarvan het participatietraject al in een vergevorderd stadium is. Conclusie Zoals in paragraaf 3.1.3 is omschreven past het project bij de uitzonderingsgronden voor zon op land. In aanvulling hierop hierover nog het volgende. Het project draagt betekenisvol bij aan de vermindering van de netcongestie of zorgt voor vergroting van een efficiënter netwerkgebruik (netneutraal).

Het project wordt zonder (eigen) netaansluiting gerealiseerd. Alle geproduceerde elektriciteit wordt afgenomen door Lingezegen Energy, het energiebedrijf van het naastgelegen tuinbouwgebied Nextgarden. Het project komt dus ten goede aan de agrarische sector. Hierover is een overeenkomst met Lingezegen Energy gesloten. Lingezegen Energy gebruikt de opgewekte elektriciteit zelf en kan op momenten dat het stroomaanbod groter is dan de vraag terugleveren op het net via hun bestaande aansluiting. Lingezegen Energy heeft binnen haar netwerk een biomassacentrale, zonne-energie, WKK’s en een netaansluiting (afname en teruglevering). Lingezegen Energy heeft ook een functie voor Tennet in netbalancering. Recent heeft Lingezegen Energy gronden van gemeente Lingewaard gekocht en een omgevingsvergunning voor een batterijopstelling verkregen. Daarnaast heeft Lingezegen Energy een eigen warmte-netwerk met de wens om samen met Warmtebedrijf Lingewaard (Firan en gemeente Lingewaard) uit te rollen en warmte te verduurzamen. Voldoende aanbod van (duurzame, betaalbare) elektriciteit is randvoorwaardelijk voor de gewenste stappen. Inpassing van zonne-energie ‘achter de meter’ ter verduurzaming van bedrijfsprocessen, voor bedrijven om hun energieprijs onder controle te houden en om elektriciteit Zonneveld NEXTgarden

17

beschikbaar te krijgen waar het net het niet kan leveren is waar het project zich op richt. Combinaties van opwek met lokaal verbruik zijn in de context van de heersende netcongestie nog de enige mogelijkheden om projecten te realiseren en de RES doelen in zicht te houden. Dit blijkt ook uit de volgende passages uit de Informatienota voor de gemeenteraad van Lingewaard d.d. 14 november 2023: “We stellen … randvoorwaarden voor grootschalige opwekinitiatieven: … 2. het project moet bijdragen aan een duurzaam en efficiënt energiesysteem; … Ook aan de tweede randvoorwaarde wordt met dit initiatief voldaan. Het ‘off-grid’ zonnepark, zeker in combinatie met de batterijopslag, ontlast het netwerk van Liander en maakt het mogelijk om lokaal duurzame elektriciteit te produceren, op te slaan en te gebruiken.” Voorts is er sprake van een project "in een vergevorderd stadium". Het maakt sinds 2017 onderdeel uit van de zoekzone voor grootschalige zonneparken (bekrachtigd bij raadsbesluiten in 2020 en 2023) en het project is door gemeente Lingewaard op 22 november 2023 gepubliceerd waarna het omgevingsproces (verder) ter hand is genomen.

3.3

Regionaal beleid

3.3.1

RES Arnhem - Nijmegen

In het Nederlandse Klimaatakkoord is bepaald dat elke regio in Nederland een rol krijgt in de duurzame energieopwekking. Er zijn dertig regio's benoemd die elk een Regionale Energie Strategie (RES) maken. De regio Arnhem - Nijmegen heeft ook een eigen RES. Daarin is samen met lokale maatschappelijke organisaties, bedrijven en inwoners onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor het opwekken van duurzame elektriciteit op land en het gebruik van warmtebronnen. De RES gaat primair over grootschalige elektriciteitsopwekking en regionale warmteverdeling. Die hebben altijd gevolgen voor de leefomgeving. RES Arnhem - Nijmegen heeft een bod van 1,62 Terawattuur (TWh), zie ook navolgende afbeelding. De regio zet stevig in op 'zon op dak' (0,49 TWh). Omdat alleen met zon op dak de ambitie niet gehaald kan worden, is meer nodig. Het tweede blok betreft de regionale zoekgebieden met daarin projecten die al in ontwikkeling zijn en extra ambitie (0,93 TWh). Het derde deel bestaat uit projecten buiten de regionale zoekgebieden (0,20 TWh), dit zijn vooral projecten die al zijn opgestart voor aanvang van de RES. 3.3.2

Toetsing van het initiatief aan het regionale beleid

In aanvulling op hetgeen gesteld in paragraaf 3.2 is voorliggend initiatief integraal getoetst aan de ambities uit de RES. De invulling van de kaders uit de RES worden alleen als leidend aangehouden als de gemeenteraad daarmee heeft ingestemd. Dit om lokale verantwoordelijkheid op basis van lokale besluitvorming niet te ondermijnen. Een initiatiefnemer volgt dus primair de lokale beleidskaders en procedure, tenzij anders besloten. De gemeente Lingewaard heeft een ‘Beleidskader zonne-energie’ vastgesteld, zie paragraaf 3.4.2. Hierin is het projectgebied aangewezen als onderdeel van het zoekgebied voor grootschalige zonneparken. Er kan gesteld worden dat het initiatief een bijdrage levert aan de ambities en doelstellingen als gesteld in de RES. De ontwikkeling past binnen het 18

Zonneveld NEXTgarden

regionale beleid. Hierbij zijn ook de volgende constateringen relevant die in de Voortgangsrapportage 2023 van de RES Arnhem-Nijmegen zijn gedaan: “Ook de ontwikkeling van zonneparken staat voor de nodige uitdagingen, ongeveer 19% van de potentie is gerealiseerd, maar voor ongeveer 50% zijn nog geen initiatieven of plannen.” … “De energietransitie gaat zo snel dat het energienet vol raakt. We kijken naar wat wél kan: we zoeken slimme oplossingen om het netwerk te ontlasten, zoals smart energy hubs (lokaal opwekken en lokaal gebruiken) en energieopslag op de korte termijn.” Bij voorliggend project gaat het om een bijdrage aan de ontwikkeling van zonneenergie en een oplossing om het netwerk te ontlasten.

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Omgevingsvisie Lingewaard

De Omgevingsvisie Lingewaard 2035 is op 11 mei 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Deze zet in hoofdlijnen de koers voor de toekomst uit. Het is daarmee een belangrijk kader voor de meer concrete uitwerking van de koers in sectoraal beleid. De Omgevingsvisie stelt voorwaarden betreffende het stimuleren van duurzame energie. Voor zonne-energie gebruikt de gemeente de principes van de zonneladder: eerst zonnepanelen op het dak. Indien niet mogelijk, is er voor particulier gebruik in het buitengebied een zonneakker met een maximaal aantal vierkante meters mogelijk. Daarnaast is er een zoekgebied grootschalige zonne-energie aangewezen nabij NEXTgarden. Het realiseren van een zonnepark dient in combinatie met meervoudig ruimtegebruik, en met draagvlak en voordeel voor bewoners en bedrijven in Lingewaard, te geschieden.

Projectspecifiek Onderhavig projectgebied betreft het toevoegen van een zonnepark binnen het zoekgebied voor grootschalige zonne-energie nabij NEXTgarden. In paragraaf 2.2 is toegelicht dat er sprake is van meervoudig ruimtegebruik. Zon op dak is, gelet op de gestelde ambities en omvang van de energiebehoefte, niet voldoende. 3.4.2

Beleidskader Zonne-energie gemeente Lingewaard

Het Beleidskader Zonne-energie gemeente Lingewaard is als onderdeel van het beleidskader energietransitie in oktober 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. De gemeente wil graag in 2050 Zonneveld NEXTgarden

19

energieneutraal zijn en daarvoor ook ruimte bieden. Verder heeft de gemeente zich tot doel gesteld om in 2030 elektriciteitsneutraal te zijn en in 2030 een energieneutraal tuinbouwgebied NEXTgarden te realiseren. Tegelijk is er een veelvuldige vraag naar ruimte en moeten de verschillende ruimteclaims goed worden afgestemd. Om de ruimtelijke ontwikkeling kwaliteiten te waarborgen is voor de ontwikkeling van zonneparken een helder kader nodig. In het beleidskader staan ruimtelijke uitgangspunten voor projecten voor grootschalige duurzame energieopwekking: • • • •

Streef naar meervoudig ruimtegebruik, bijvoorbeeld (klein)vee, agrarische gewassen of natuur. Uitgangspunt voor nieuwe zonneparken is het behouden van het bestaande landschapspatroon c.q. de bestaande verkaveling Het zonnepark heeft een groene en/of blauwe inrichting op het maaiveld in de vorm van oppervlaktewater, grasland of andere gebedshuizen vegetatie De landschappelijke inpassing van zonneparken moet altijd gepaard gaan met een landschappelijke kwaliteitsverbetering.

Verder worden er drie randvoorwaarden gesteld voor grootschalige opwekinitiatieven: 1. opwekprojecten moeten voldoen aan een goede ruimtelijke ordening, waarbij een landschappelijke inpassing belangrijk is; 2. het project moet bijdragen aan een duurzaam en efficiënt energiesysteem; 3. een eerlijke verdeling van maatschappelijke (en financiële) lusten en lasten.

Gebiedsgericht Navolgende afbeelding toont de kaart met daarop de in het beleidskader aangewezen zoekgebieden.

Visiekaart zoekzone zonneparken. (Bron: Beleidskader zonne-energie Gemeente Lingewaard) 20

Zonneveld NEXTgarden

Onderhavig projectgebied is gelegen in de zoekzone zonneparken. De zoekzone zonneparken ligt in Park Lingezegen en valt binnen het deelgebied 'De Buitens' en het 'oeverwallengebied'. Voor de landschappelijke inpassing van zonneparken binnen Park Lingezegen zijn aanvullende kwaliteitseisen zowel voor het geheel als voor de verschillende deelgebieden binnen het park uitgewerkt. Voor Park Lingezegen gelden de volgende inpassingsmaatregelen: 

de aanleg van brede stroken met kruidenrijkgrasland;

de aanleg van een natuurvriendelijke oever, plas-draszones of amfibieënpoelen;

de aanleg van recreatieve routes;

in relatie met bestaande bebouwing/beplanting: de aanleg van opgaande beplanting in vorm van een windsingel, struweelhaag of hoogstamboomgaard.

De deelgebieden kennen elk hun eigen karakter en ontwikkelingsdoelstellingen. Voor het oeverwallengebied kan bijvoorbeeld aan de volgende, aanvullende inpassingsmaatregelen worden gedacht: 

de aanleg van een houtwal met gebiedseigen beplanting (o.a. hazelaar, sleedoorn, els, eik);

de aanleg van een windsingel (sleedoorn, els);

de aanleg van greppels met natuurlijke kruidenvegetatie.

Voor de Buitens zijn aanvullend de volgende inpassingsmaatregelen beschreven: 

kleinschalig mozaïeklandschap van erven, nieuwe landgoederen, boomgaarden, weilanden en bos.

Stevige laanstructuren langs de oude bebouwingslinten

Rood voor rood op eigen erf en geclusterd vanuit compensatiegebieden Waterrijk, landbouwland, beperkt de Woerdt

Rood voor groen in de vorm van nieuwe landgoederen'

Pocketparks op landschappelijk, historisch en/of archeologisch waardevolle plekken.

Breedlersestraat als aantrekkelijke recreatieve route

Katteleger als doorgaande weg voor verkeer en voorzien van vrijliggende fietspaden tussen Elst en Bemmel.

Verweving agrarische functie met overige functies.

Projectspecifiek Onderhavige ontwikkeling draagt bij aan de ambitie van de gemeente om in 2030 elektriciteitsneutraal te zijn, in 2030 een energieneutraal tuinbouwgebied NEXTgarden te realiseren en in 2050 klimaatneutraal te zijn. De ontwikkeling van het zonnepark sluit aan bij de ruimtelijke uitgangspunten die zijn gesteld: de locatie is aangewezen voor grootschalige duurzame energieproductie. Tevens is er sprake van meervoudig ruimtegebruik doordat in combinatie met zonnepanelen natuur- en landschapswaardenwaarden worden versterkt, het plan landschappelijk wordt ingepast en een bijdrage levert aan een toekomstbestendige tuinbouw. Hierbij is een Zonneveld NEXTgarden

21

landschappelijke kwaliteitsverbetering voorzien. Ook voldoet het plan aan de aanvullende kwaliteitseisen van de verschillende deelgebieden. Met betrekking tot de drie gesteld randvoorwaarden heeft de gemeente in de Informatienota voor de gemeenteraad van Lingewaard d.d. 14 november 2023 het volgende overwogen: “Aan de eerste randvoorwaarde wordt met dit initiatief voldaan. Van de circa 6 hectare wordt 2 hectare gebruikt voor landschappelijke inpassing. Daarmee voldoet het plan ruimschoots aan de minstens 10% landschappelijke inpassing zoals benoemd in het beleidskader Energietransitie. Ook aan de tweede randvoorwaarde wordt met dit initiatief voldaan. Het ‘off-grid’ zonnepark, zeker in combinatie met de batterijopslag, ontlast het netwerk van Liander en maakt het mogelijk om lokaal duurzame elektriciteit te produceren, op te slaan en te gebruiken. Omdat in dit initiatief de focus ligt op de eerste en tweede randvoorwaarde is er minder ruimte voor een eerlijke verdeling van maatschappelijke (en financiële) lusten en lasten en 50% lokaal eigendom. Het project draagt bij aan de ontwikkeling en doelstellingen van NEXTgarden. De ontwikkelaar heeft een vaste overeenkomst met Lingezegen Energy om de stroom te gaan leveren. Het zonnepark blijft in eigendom van de ontwikkelaar, omdat het gaat om een zonnepark zonder eigen netaansluiting.

Hierdoor is de businesscase van het zonnepark risicovoller en is het project minder geschikt voor lokaal eigendom. Het initiatief draagt met het zonnefonds bij aan een eerlijke verdeling van maatschappelijke (en financiële) lusten en lasten. De ontwikkelaar stort tenminste €0,50 per opgewekte MWh energie in dit fonds. Er worden met de ontwikkelaar afspraken gemaakt om een deel van de verwachte opbrengst naar voren te halen en te storten in het fonds. Op deze manier kan met het zonnefonds op korte termijn een substantieel aantal huishoudens worden geholpen in de energietransitie. Het zonnefonds zorgt daarmee voor versnelling van zon op dak. Door het ontwikkelen van zon op land maken we het mogelijk om zon op dak te versnellen.” Hiermee sluit voorliggend initiatief aan op het beleidskader Zonne-energie. 3.4.3

Omgevingsplan

Huidige bouw- en gebruiksmogelijkheden Het tijdelijk deel van het omgevingsplan bestaat uit de geldende bestemmingsplannen, de verordeningen tijdelijk deel omgevingsplan (archeologieverordening (artikel 38, Monumentenwet 1988), geurverordening (artikel 6, Wet geurhinder en veehouderij), verordening afvoer regen- en grondwater (artikel 10.32a, Wet milieubeheer), hogere waarde besluiten (artikel 110a, Wet geluidhinder), vastgestelde veiligheidscontouren (artikel 14, Besluit externe veiligheid inrichtingen) en de bruidsschat. Hierna wordt per aspect de ontwikkeling getoetst op strijdigheden. Om te bepalen of het initiatief past binnen het omgevingsplan, wordt getoetst aan het voorheen geldende bestemmingsplan dat één op één is overgenomen in het tijdelijk deel van het omgevingsplan. Ter plaatse van het projectgebied is, daar waar voorheen het bestemmingsplan ‘Tweede herziening Park Lingezegen’ is vastgesteld, de bestemming ‘Agrarisch – De Buitens’ van toepassing. Op vrijwel het gehele bestemmingsvlak is daarnaast de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 6’ van toepassing. De overige gronden afbeelding geeft een van het projectgebied hebben, op basis van het plan ‘Uitvaartcentrum Karstraat’, de bestemming ‘Agrarisch – De buitens’. De gronden waarvoor dit

22

Zonneveld NEXTgarden

plan van toepassing is, kennen de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologische verwachting 3’. Navolgende uitsnede van de vigerende planologische situatie.

Uitsnede vigerende planologische situatie (bron: PDOK viewer)

Strijdigheden initiatief in relatie tot omgevingsplan Op grond van artikel 3.3.2 uit het plan ‘Tweede herziening Park Lingezegen’ bestaat een mogelijkheid om bij omgevingsvergunning kleinschalige particuliere zonneakkers toe te staan. Onderhavig initiatief voldoet niet aan de hierin gestelde voorwaarden (buiten bouwvlak). De ontwikkeling van een zonnepark wordt met dit plan mogelijk gemaakt. 3.4.4

Toetsing van het initiatief aan het gemeentelijk beleid

De activiteit past binnen de doelstellingen en het beleid van de gemeente. De activiteit is echter in strijd met de regels van het omgevingsplan. Daarom wordt een omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit aangevraagd waarvoor onderhavige motivering is opgesteld.

Zonneveld NEXTgarden

23

Hoofdstuk 4

Veilige en gezonde leefomgeving

In dit hoofdstuk wordt beschreven op welke wijze aangetoond wordt dat met de voorgenomen ontwikkeling een veilige en gezonde leefomgeving ontstaat en behouden blijft voor nu en in de toekomst.

4.1

Weging van het waterbelang

Het wettelijk kader is gericht op het verkrijgen van inzicht in de gevolgen voor de waterhuishouding die samenhangen met de ruimtelijke ontwikkeling die mogelijk wordt gemaakt. Het wettelijk kader is afhankelijk van zowel gemeentelijk beleid als het beleid van het waterschap. Artikel 5.37 van het Bkl stelt dat in een omgevingsplan rekening wordt gehouden met de gevolgen voor het beheer van watersystemen. Naast de specifieke regels als gesteld in paragraaf 5.1.3 Bkl over onderdelen van het watersysteem in het omgevingsplan, worden voor een duiding van de gevolgen voor het beheer van het watersysteem, de opvattingen van het bestuursorgaan dat is belast met het beheer van die watersystemen, betrokken. De verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de omgevingswaarden ten aanzien van water zijn als volgt onderverdeeld: •

•

•

Rijk: omgevingswaarden voor (1) waterkwaliteit, (2) zwemwaterkwaliteit, (3) veiligheid van primaire waterkeringen en (4) de veiligheid van andere dan primaire waterkeringen, voor zover die in het beheer zijn bij het rijk (2.15 Ow); Provincie: omgevingswaarden voor de veiligheid van (1) bij de omgevingsverordening aangewezen andere dan primaire waterkeringen die niet bij het rijk in beheer zijn en (2) de gemiddelde overstromingskans per jaar van bij de omgevingsverordening aangewezen gebieden met oog op de bergings- en afvoercapaciteit waarop (niet bij het rijk in beheer zijnde) regionale wateren moeten zijn berekend (2.13 Ow); Gemeente: gemeenten kunnen ook zelf besluiten om omgevingswaarden vast te stellen. Indien hiervan sprake is dient een BOPA ook aan deze omgevingswaarde getoetst te worden.

Het is aan het bevoegd gezag om te bepalen hoe andere bestuursorganen bij de besluitvorming worden betrokken bij de weging van het waterbelang. Zodoende is de eerdere, verplichte watertoets niet langer voorgeschreven en is de gemeente vrij om hier zelf invulling aan te geven. In elk geval worden de wateraspecten beschreven en wordt aangegeven welke waterhuishoudkundige maatregelen voor het project moeten worden getroffen. Over het initiatief wordt advies gevraagd aan de betrokken waterbeheerder. Projectspecifiek Voor onderhavig project is de digitale watertoets uitgevoerd. Deze is als Bijlage 4 opgenomen bij deze motivering. In deze watertoets wordt uitgebreid ingegaan op alle waterhuishoudkundige aspecten in en om het projectgebied en wordt het planvoornemen getoetst. Uit de watertoets blijkt dat binnen het projectgebied (een beschermingszone van) beschermde watergangen gelegen zijn. Het doorlopen van een normale procedure bij het waterschap is voldoende. Verharding Door de positionering en helling van de panelen kan hemelwater van de panelen afstromen naar de bodem en daar infiltreren. De panelen kunnen hiermee niet aangemerkt worden als verhard oppervlak. Nieuwe verharding wordt toegevoegd ten behoeve van een pad tussen de Heuvelsestraat 24

Zonneveld NEXTgarden

en de locatie voor de transformatoren en omvormers. Ook de gronden onder de transformatoren en omvormers kan worden aangemerkt als verharding. Daarmee bedraagt de toekomstige verharding: • • •

Pad vanaf Heuvelsestraat: ca. 1398 m2 (430 m * 3,25 m) Verharding transformatoren en omvormers: ca. 70 m2 Totaal: ca. 1.468 m2

Conform de regels van waterschap Rivierenland is er 436 m3 waterberging per hectare verharding voor compensatie in open water nodig. Het gaat hierbij dus om (1.468 / 10.000 * 436 =) 64 m3 benodigde waterberging. Watergangen Er zijn geen panelen voorzien ter plaatse van de beschermingszone van de watergang ten zuiden van het projectgebied. Het initiatief heeft daarmee geen negatief effect op de bescherming van de watergangen. Benodigde watercompensatie Bij watercompensatie geldt een maximale peilstijging van 0,3 meter. Het waterpeil in het aanwezige peilgebied (OVB185) is circa 7,80 m+NAP. De C-watergangen in het gebied zijn zaksloten, die niet permanent watervoerend zijn. De bodemhoogte ligt circa 1 meter lager dan aangrenzend maaiveld. De maaiveldhoogte is circa 9,10 m+NAP in het zuidelijk en oostelijk deel van het projectgebied. Ter plaatse van het noordelijk deel bedraagt deze circa 9,40 m+NAP. Als principeprofiel voor de Cwatergang en de natuurvriendelijke oever geldt onderstaand profiel.

Principeprofiel C-watergang

Zonneveld NEXTgarden

25

Natuurvriendelijke oevers Bij de bestaande watergang (no. 136057) wordt over een lengte van 264 m1 een natuurvriendelijke oever voorzien. 264 m1 aan natuurvriendelijke oever geeft een compensatie van (peilstijging 0,3 m) 79 m3. Er is een benodigde watercompensatie van 64 m3. Er wordt dus ruimschoots voorzien in de benodigde compensatie. Overig Om alle percelen via de ontsluiting vanaf de Heuvelsestraat te kunnen bereiken, worden er 2 dammen met duikers aangelegd met een bovenbreedte van 5 meter. De aan te brengen natuurvriendelijke oever en de te realiseren dammen met duikers zijn weergegeven op navolgende kaart. Op de vergunningstekeningen zijn de onderdelen conform de vereisten van waterschap Rivierenland uitgewerkt. De benodigde meldingen zijn via het Omgevingsloket gedaan en door waterschap Rivierenland akkoord bevonden.

Toekomstige situatie waterhuishouding

4.2

Activiteiten en milieuzonering

Bedrijven (die activiteiten uitvoeren/ ondernemen) kunnen niet zomaar naast een gevoelige functie, zoals een woning, gerealiseerd worden. Ook andersom moet er zorgvuldig gemotiveerd worden dat een nieuwe woning bij bestaande bedrijven gerealiseerd kan worden. Milieuzonering is het aanbrengen van een noodzakelijke ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende en milieugevoelige functies ter bescherming of vergroting van de leefkwaliteit. Ook 26

Zonneveld NEXTgarden

zorgt dit ervoor dat (bestaande) bedrijven niet onevenredig in hun belangen worden geschaad. De publicatie “Bedrijven Milieuzonering” van de VNG is, zeker ook gezien jurisprudentie, een goed houvast hierbij. De in deze publicatie genoemde richtafstanden gelden voor gemiddelde situaties. Er kunnen omstandigheden zijn waarom er toch van een andere afstanden uitgegaan kan of moet worden. Op weg naar de inwerkingtreding van de Omgevingswet is door de VNG een nieuwe publicatie uitgegeven: Activiteiten en milieuzonering Omgevingswet 2023. Kern van deze publicatie is om de toelating van bedrijven te reguleren op basis van een beschikbaar gestelde milieuruimte per bedrijf, aan de hand van concrete milieunormen. In de nieuwe systematiek wordt de toelating van activiteiten niet meer gekoppeld aan een bij de regels behorende Staat van bedrijfsactiviteiten met milieucategorieën. Dit maakt het ook niet mogelijk de ontwikkeling van nieuwe gevoeligere objecten te toetsen aan bestaande bedrijven. Om die reden wordt voor de beoordeling van de omliggende activiteiten/ functies nog aangesloten bij de richtafstanden uit de publicatie 'Bedrijven en milieuzonering'. Projectspecifiek Een zonnepark is geen gevoelig object en de panelen zelf hebben geen milieueffect op de omgeving. Wel komen er, voor het verwerken van de opgewekte energie, transformatoren en omvormers.

Voor het bepalen van het milieueffect van deze transformatoren is uitgegaan van ‘Elektriciteitsdistributiebedrijven, met transformatievermogen – 10 -100 MVA’, categorie 3.1, met een richtafstand van 50 m op basis van geluid (publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering’). Binnen een straal van 50 m rondom de transformatoren liggen geen gevoelige objecten. Ook de omvormers (categorie 2, richtafstand 30 m) worden op ruim voldoende afstand van milieugevoelige objecten toegevoegd.

4.3

Bodem

Ter bescherming van de gezondheid en het milieu zijn er voor het aspect bodemkwaliteit instructieregels opgenomen in het Bkl. De algemene doelstelling van het bodembeleid is het waarborgen van de gebruikswaarde van de bodem en het faciliteren van het duurzaam gebruik van de functionele eigenschappen van de bodem, door in onderlinge samenhang: • • •

beschermen van de bodem tegen nieuwe verontreinigen en aantastingen; evenwichtig toedeling van functies aan locaties, rekening houdend met de kwaliteiten van de bodem; duurzaam en doelmatig beheren van de resterende historische verontreinigingen en aantastingen.

Er worden drie basisvormen van bodemgebruik onderscheiden: landbouw/natuur, wonen en industrie. De gemeente stelt de waarde voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem vast (bodemkwaliteitskaart) en neemt dit op in het definitieve omgevingsplan (art. 5.89i Bkl). Deze waarden kunnen per gebied of per gebruiksfunctie verschillen. Bij wijzigingen van activiteiten geldt dat de bodem geschikt moet zijn voor het beoogde gebruik. Dit kan betekenen dat een onderzoek moet worden verricht naar de bodem- en grondwaterkwaliteit.

Zonneveld NEXTgarden

27

Projectspecifiek Een zonnepark is geen bodemgevoelige functie, waarmee op voorhand kan worden gesteld dat de kwaliteit van de bodem in lijn is met het toekomstig functiegebruik. Aanvullen is, om de bodemkwaliteit ter plaatse te bepalen, het Bodemloket (bodemloket.nl) geraadpleegd (zie Bijlage 5). In het Bodemloket zijn gebieden aangewezen waar (mogelijk) sprake is geweest van bodemverontreiniging. Ook is informatie van uitgevoerde bodemonderzoeken te raadplegen. Uit het Bodemloket komt naar voren dat in het verleden bodemonderzoeken zijn uitgevoerd aan de locaties Lingewal 4a en Karstraat 59 nabij het projectgebied. Op basis van deze onderzoeken bestaat geen indicatie dat de kwaliteit van de bodem de economische uitvoerbaarheid van onderhavig initiatief in de weg staat. Het verrichten van bodemonderzoek is daarmee niet benodigd om aan te kunnen tonen dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies. Het aspect bodem vormt hiermee geen belemmeringen voor het initiatief. Voorafgaand aan de feitelijke realisatie van het zonnepark, als ook de vergravingen die in dat kader plaats zullen vinden, zal bodemonderzoek worden uitgevoerd. Daarbij is beoogd om grondstromen (bijvoorbeeld voor het dempen en graven van watergangen) zoveel mogelijk ter plekke te behouden. Uit het onderzoek zal blijken of dit kan.

Het bodemonderzoek dat voorafgaand aan de realisatie zal worden uitgevoerd geeft ook een nulmeting. In het kader van de afspraken over het gebruik van de gronden zal ook na afloop van de vergunningstermijn na het verwijderen van het zonneveld een bodemonderzoek worden uitgevoerd.

4.4

Luchtkwaliteit

De hoofdlijnen voor regelgeving rondom luchtkwaliteitseisen staan beschreven in de instructieregels opgenomen in het Bkl. Ter bescherming van de gezondheid zijn voor het aspect luchtkwaliteit instructieregels opgenomen in paragraaf 5.1.4.1 Bkl en zijn de ‘omgevingswaarden richtlijn luchtkwaliteit’ opgenomen in paragraaf 2.2.1.1 Bkl. Volgens deze regels gelden zogeheten omgevingswaarden voor onder andere de in de buitenlucht voorkomende stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10). Een activiteit is toelaatbaar als aan één van de volgende voorwaarden wordt voldaan: • • •

er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een resultaatverplichting; het project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; het project draagt alleen niet in betekenende mate bij aan de luchtverontreiniging.

Mede door het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) is in de afgelopen jaren in Nederland de luchtkwaliteit aanzienlijk verbeterd. Vanwege deze verbetering komt het NSL na de inwerkingtreding van de Omgevingswet dan ook te vervallen. Niet in betekende mate (NIBM) Voor een activiteit die niet in betekende mate (NIBM) bijdraagt aan de luchtverontreiniging, is geen toetsing aan de rijksomgevingswaarden voor stikstofdioxide en fijnstof nodig. Uit artikel 5.53 en 5.54 Bkl volgt dat een project niet in betekende mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit als de toename van de concentratie NO2 en PM10 niet hoger is dan 1,2 ug/m3. Dat is 3% van de omgevingswaarde voor de jaargemiddelde concentraties. Er zijn twee mogelijkheden om aannemelijk te maken dat een project binnen de NIBM-grens blijft: 28

Zonneveld NEXTgarden

1. Motiveren dat het project binnen de getalsmatige grenzen van een aangewezen categorie blijft. Onder deze ‘standaardgevallen NIBM’ vallen kantoren, woonwijken en het telen van gewassen. Dit moet wel onder een bepaalde omvang blijven conform artikel 5.54 Bkl. Valt een project binnen de genoemde categorie, maar niet binnen de gestelde grenzen? Het is dan mogelijk om alsnog via detailberekeningen aannemelijk te maken dat de 3%-grens niet wordt overschreden. 2. Op een andere manier aannemelijk maken dat een project de 3%-grens niet overschrijdt. Soms kan een kwalitatieve berekening voldoende zijn. Veel mensen bepalen met de NIBMtool op een eenvoudige en snelle manier of een project in betekende mate bijdraagt aan de luchtverontreiniging. Soms zijn detailberekeningen nodig als aanvulling op de NIBM-tool. Aandachtsgebieden Aandachtsgebieden zijn locaties met hogere concentraties stikstofdioxide (NO2) en/of fijnstof (PM10). De aandachtsgebieden staan in artikel 5.51 lid 2 (aandachtsgebieden voor zowel stikstofdioxide als fijnstof) en lid 3 (aandachtsgebieden voor fijnstof) Bkl. Gemeenten die onder agglomeraties vallen staan in artikel 2.38 (aanwijzing agglomeraties richtlijn luchtkwaliteit en richtlijn gevaarlijke stoffen in de lucht) Omgevingsregeling. In enkele situaties moet de luchtkwaliteit altijd worden beoordeeld: • • •

bij een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit bij de aanleg van een tunnel langer dan 100 meter, of als een tunnel wijzigt en daarbij minimaal 100 meter toeneemt; bij de aanleg van een autoweg of een autosnelweg.

Projectspecifiek Gelet op het toekomstig gebruik van de locatie is de bijdrage van het initiatief aan luchtkwaliteit zeer summier te noemen. Het zonnepark zelf heeft geen effect. Een eventuele toename van het aantal verkeersbewegingen in verband met installatie en reparatie van de zonnepanelen is verwaarloosbaar. Ten aanzien van de bijdrage aan luchtkwaliteit is het initiatief van geringe omvang ten opzichte van de bestaande grenswaarden. Op basis van de te verwachten zeer beperkte toename van het aantal verkeersbewegingen is te concluderen dat dit project ‘niet in betekenende mate’ bijdraagt aan een verslechtering van de luchtkwaliteit. Een nadere toetsing ten aanzien van dit aspect kan daarom achterwege blijven.

4.5

Geur

In de regelgeving is bepaald dat een omgevingsplan erin voorziet dat de geur van een activiteit op een geurgevoelig gebouw (artikel 5.91 Bkl) aanvaardbaar moet zijn (artikel 5.92, tweede lid, Bkl). In artikel 5.91 van het Bkl is de definitie van een geurgevoelig gebouw opgenomen. Het gaat dan in ieder geval om woningen, onderwijsinstellingen, gebouwen met gezondheidszorgfuncties en kinderopvang met bedgebied (wat inhoudt dat er slaapgelegenheid is). Dit betekent dat de gemeente moet beoordelen of waarden, afstanden of gebruiksregels leiden tot een aanvaardbaar hinderniveau. De gemeente moet onder de Omgevingswet rekening houden met mogelijke cumulatie van geur door meerdere activiteiten. De activiteiten dienen te voldoen aan de regels die in het tijdelijk omgevingsplan staan. Indien er nog geen aanpassing heeft plaatsgevonden van het tijdelijk omgevingsplan en sprake is van een

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lingewaard&id=66d7ddea-7379-4c74-b5db-00f1027f3090