CConstaterende datLingewaard
Koppel je AI →
Document · PDF

332723 Bijlage Begroting 2022 def.docx

Raadsvergadering 11 november 2021, gemeente LingewaardBij agendapunt: Begroting 202231.529 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Programmabegroting 2022 Gemeente Lingewaard

1

Inhoudsopgave Hoofdstuk Samenvatting ........................................................................................................................4 Begroting in hoofdlijnen ...........................................................................................................................4 Waar zetten we in 2022 op in? ................................................................................................................7 Leeswijzer..............................................................................................................................................10 Hoofdstuk De programma's ..................................................................................................................13 1. Veiligheid .......................................................................................................................................13 2. Verkeer, vervoer en waterstaat......................................................................................................18 3. Economie .......................................................................................................................................24 4. Onderwijs .......................................................................................................................................29 5.

Sport, cultuur en recreatie..............................................................................................................35 6. Sociaal domein ..............................................................................................................................42 7. Volksgezondheid en milieu ............................................................................................................52 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing..................................................61 9. Bestuur en ondersteuning..............................................................................................................67 Hoofdstuk De paragrafen .....................................................................................................................76 Paragraaf 1 Lokale heffingen ................................................................................................................76 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................90 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen ..........................................................................................100 Paragraaf 4 Financiering .....................................................................................................................106 Paragraaf 5

Bedrijfsvoering .................................................................................................................111 Paragraaf 6 Verbonden partijen ..........................................................................................................118 Paragraaf 7 Grondbeleid .....................................................................................................................129 Paragraaf 8 Duurzaamheid .................................................................................................................135 Hoofdstuk Financiën...........................................................................................................................142 Financiële positie .............................................................................................................................142 Financieel overzicht .........................................................................................................................144 Ontwikkelingen gemeentefonds.......................................................................................................145 Voorstellen Kadernota financieel vertaald .......................................................................................146 Positieve effecten op saldo meerjarenbegroting..............................................................................147

Jeugdzorg ........................................................................................................................................147 Algemene dekkingsmiddelen, vennootschapsbelasting en onvoorzien...........................................148

2

Financieel overzicht .........................................................................................................................148 Onroerende zaakbelasting...............................................................................................................149 Algemene uitkering ..........................................................................................................................149 Dividend ...........................................................................................................................................150 Bespaarde rente reserves en voorzieningen ...................................................................................150 Precariobelasting .............................................................................................................................150 Saldo van de financieringsfunctie ....................................................................................................150 Overige algemene dekkingsmiddelen..............................................................................................150 Vennootschapsbelasting..................................................................................................................151

Onvoorzien.......................................................................................................................................151 Overhead .........................................................................................................................................152 Meerjarenbegroting 2022 - 2025......................................................................................................155 Baten en lasten meerjarenbegroting 2022 - 2025............................................................................157 Taakveldenbegroting .......................................................................................................................159 Reserves en voorzieningen .............................................................................................................161 Uitvoeringsinformatie .......................................................................................................................165 Incidentele baten en lasten ..............................................................................................................167 Structurele mutaties reserves ..........................................................................................................171 Prognose balans

..............................................................................................................................172 EMU-saldo .......................................................................................................................................173 Autorisatie investeringsbudgetten....................................................................................................174 Gevoteerde investeringsbudgetten ..................................................................................................175 Bijlagen................................................................................................................................................176 Samenstelling gemeentebestuur .....................................................................................................176 Kerngegevens..................................................................................................................................178

3

Hoofdstuk Samenvatting

Begroting in hoofdlijnen

Voorwoord wethouder Financiën Voor u ligt de begroting van Lingewaard voor 2022, de laatste van het huidige college van burgemeester en wethouders. In 2018 legden wij onze ambities vast in het college uitvoeringsprogramma, het CUP. We zijn erin geslaagd veel van die ambities te verwezenlijken. Investeringen in nieuwbouw, bereikbaarheid, het sociaal domein, onderwijs en accommodaties zorgden ervoor dat Lingewaard een fijne plek is en blijft om te wonen, werken en recreëren. We voeren een gezond financieel beleid met een uitstekend weerstandsvermogen. Wel zullen de inwoners meer gaan betalen voor de afvalstoffenheffing. Met deze Begroting 2022 zetten we onze plannen voort om te doen wat nodig is voor Lingewaard. Met daarbij een structureel sluitende meerjarenbegroting. Daarbij past de kanttekening dat het lastig blijft om de financiële toekomst goed in beeld te brengen. Door de ontwikkelingen binnen het gemeentefonds en de gevolgen van de COVID-19 crisis is onzeker hoeveel geld wij van het Rijk kunnen verwachten. Met name de herijking van het gemeentefonds zal zeer waarschijnlijk fors nadelig voor ons uitvallen. Wij verwachten dat besluiten over deze onderwerpen door het huidige demissionaire kabinet worden overgelaten aan het nieuw te vormen kabinet. Onze verwachting is dat we niet eerder dan in de Meicirculaire 2022 meer duidelijkheid hierover gaan krijgen.

We gaan voortvarend aan de slag met plannen waar we budget voor hebben en/of krijgen. Tegelijkertijd zijn we behoudend met nieuwe voorstellen vanwege de onzekerheid over middelen vanuit het Rijk. De algemene reserve is de komende jaren robuust genoeg om risico’s af te dekken. We blijven deze goed monitoren, ook gezien de financiële onzekerheden. We bouwen woningen voor alle doelgroepen en maken plannen om nog meer woningen te bouwen. We nemen maatregelen om klaar te zijn voor het veranderende klimaat en om in 2050 energieneutraal te zijn. We maken ruimte voor bedrijven en willen investeren in NEXTgarden. We voeren het beleidsplan sociaal domein uit waarbij we nadrukkelijk aandacht hebben voor ouderen, mensen met psychische klachten, nieuwkomers, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en kwetsbare jongeren. We geven alle ruimte voor inwonersinitiatieven. Tot slot investeren we in onderwijs, sport, sociaal culturele activiteiten en regionale samenwerking. Dit alles doen we samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en vele anderen. Zo blijven we samen bouwen aan een mooi Lingewaard!

4

Waar gaat het geld naar toe? De gemeente besteedt in 2022 ruim € 113 miljoen aan de uitvoering van al haar taken. Dit is inclusief de ontwikkelingen in de financiële positie en de mutaties in de reserves. In het overzicht staat hoe de totale uitgaven zijn verdeeld over de negen programma’s. Programma

lastenx€1.000 % van totaal

1 Veiligheid

-3.660

3,2%

2 Verkeer, vervoer en waterstaat

-5.919

5,2%

3 Economie

-3.628

3,2%

4 Onderwijs

-4.185

3,7%

5 Sport, cultuur en recreatie

-9.650

8,5%

6 Sociaal domein

-46.996

41,5%

7 Volksgezondheid en milieu

-11.795

10,4%

8 Volkshuisv.,RO en Stedelijke vernieuwing

-4.289

3,8%

9 Bestuur en ondersteuning

-23.191

20,5%

-113.313

100%

Totaal van de programma's

Waar komt het geld vandaan? De gemeente ontvangt in 2022 tegen de € 115 miljoen. De belangrijkste inkomstenbron is de algemene uitkering die de gemeente van het rijk ontvangt. Daarnaast zijn de OZB, de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de opbrengsten uit de grondexploitaties de grootste inkomstenbronnen. Programma

Batenx€1.000

% van totaal

1 Veiligheid

107

0,1%

2 Verkeer, vervoer en waterstaat

310

0,3%

3 Economie

3.058

2,7%

4 Onderwijs

556

0,5%

5 Sport, cultuur en recreatie

1.187

1,0%

6 Sociaal domein

9.257

8,1%

7 Volksgezondheid en milieu

11.050

9,6%

8 Volkshuisv.,RO en Stedelijke vernieuwing

2.653

2,3%

9 Bestuur en ondersteuning

86.714

75,5%

114.892

100%

Totaal van de programma's

5

Wat betalen inwoners? De gemeente ontvangt ook geld uit lokale belastingen en heffingen. Hieronder ziet u wat een inwoner van Lingewaard jaarlijks betaalt. 2022

2021

OZB (gemiddeld tarief per woning)

€ 470,09

€ 463,71

Rioolheffing (per aansluiting)

€ 239,04

€ 235,80

€ 194,28 € 7,80

€ 148,44 € 8,45

Hondenbelasting (per hond)

€ 59,16

€ 58,32

Toeristenbelasting (per overnachting voor toeristen)

€ 1,00

€ 1,00

Afvalstoffenheffing (per adres) Vast tarief Diftar per lediging

Lingewaard in cijfers

2022

2021

Inwoners

47.025

46.836

Uitkeringsgerechtigden

480

499

Leerlingen onderwijs

6.297

6.453

Oppervlakte(ha)

6.914

6.914

Openbaar groen(ha)

320

318

Lengte van riolering (km)

447

445

Lengte van wegen (km)

345

345

6

Waar zetten we in 2022 op in? In Lingewaard is het goed wonen We realiseren ca 180 nieuwe woningen die qua aantal en kwaliteit zijn afgestemd op de lokale en regionale behoefte. Zoals het Mariaplein Haalderen en Vleumingen in Gendt. Daarnaast verwachten we de start bouw bij onder meer het Slingerbos en de Aloysiuslocatie in Huissen, Blauwe Hoek in Doornenburg en Wapen van Bemmel. Zo komen er onder meer tijdelijke woningen, woningen voor starters en woningen voor senioren bij. In de periode 2020 - 2025 willen we in totaal 1280 nieuwe woningen realiseren en tot 2030 1710 woningen. We gaan door met de revitalisering van de Zilverkamp in samenspraak met de bewoners. Het belang van het middengebied tussen de twee steden Arnhem en Nijmegen neemt door de verdere verstedelijking toe. Lingewaard vormt met haar groene karakter en haar ruimte voor wonen, recreatie en bedrijvigheid een belangrijke schakel in de ontwikkeling van de Groene Metropool Regio. Na vaststelling van de regionale agenda bepalen we hierin onze prioriteiten en welke capaciteit we inzetten om onze doelstellingen te realiseren. Dit doen we waar mogelijk samen met onze buurgemeenten. We handelen in 2022 conform de strategische agenda van het middengebied. Veiligheid De ontvangen signalen van de wijkplatforms over overlast door onder andere jeugd of honden willen we gebruiken om onze boa’s nog gerichter in te zetten.

De betreffende locaties zullen in gezamenlijk overleg met het wijkplatform worden bepaald. We blijven inzetten op bewustwording en weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit. Dit doen we onder meer door voorlichting en controles. Afval We vervangen prullenbakken in de openbare ruimte en de GFT-containers. We gaan door met de vervanging van bovengrondse- door ondergrondse verzamelcontainers. Vanaf 2020 zien we een verbetering in het afvalscheidingsgedrag van onze inwoners. Hierdoor wordt de container voor het restafval per jaar minder vaak aangeboden en zijn extra investeringen nodig in inzamelvoorzieningen. Dit heeft ook in 2022 financiële consequenties voor de afvalstoffenheffing. Klimaatverandering We willen als gemeente minder kwetsbaar zijn en worden voor de gevolgen van klimaatverandering: wateroverlast, hitte, droogte en overstroming. Daarom gaan we de Lokale Adaptatie Strategie (LAS) uitvoeren. Dit is een plan waarin staat beschreven hoe we onze omgeving zo goed mogelijk aanpassen aan het veranderende klimaat en water robuust maken. Biodiversiteit Samen met inwonersgroepen werken we aan de realisatie van beplantingsprojecten, het wegwerken van achterstallig onderhoud aan landschapselementen en aan training & opleiding van vrijwilligers.

We voeren de proef met biodivers maaien van de gazons verder uit en voeren aangepast maaibeheer uit om de biodiversiteit in bermen te verhogen en het natuurlijk evenwicht te herstellen. Lingewaard is goed en veilig bereikbaar Om de bereikbaarheid te verbeteren en daarmee ook omgevingshinder op lokale routes te beperken, is regionale samenwerking noodzakelijk. Bijvoorbeeld bij de gebiedsgerichte aanpak van de N325/A325. Maar ook door de mogelijkheden te verkennen voor een nieuwe busverbinding en snelfietsverbinding tussen Huissen en Arnhem. We gaan aan de slag met de uitwerking van het GMP+. We bereiden de realisatie van de Dorpensingel voor en, afhankelijk van de beroepsprocedure, 7

ook de doortrekking van de A15 inclusief snelfietsroute. We gaan op verschillende plekken aan de slag met vervanging van het riool en herinrichting van de weg. Bijvoorbeeld in de Woerdsestraat in Gendt en de Gochsestraat in Huissen. Lingewaard is in 2050 energieneutraal We focussen op drie speerpunten: energie besparen, het opwekken van duurzame energie en warmtetransitie. Het Energieloket is bereikbaar voor inwoners die verduurzamen. We breiden dit verder uit met een mobiel energieloket. We helpen inwoners(initiatieven) en ondernemers die ideeën hebben om verder te verduurzamen. In de Zilverkamp en Doornenburg werken we aan mogelijkheden om woningen en gebouwen duurzaam te verwarmen zonder aardgas. Samen met regiogemeenten werken we aan een Regionale Energie Strategie (RES). En binnen onze gemeente werken we aan het duurzaam opwekken van energie uit zon en water en doen we verder onderzoek naar welke mogelijkheden Hoge Temperatuur Opslag (HTO) biedt. We geven als gemeente het goede voorbeeld door gemeentelijke gebouwen verder te verduurzamen. Het ondernemersklimaat is in Lingewaard aantrekkelijk In 2022 is het nieuwe economisch beleidsplan met een uitvoeringsagenda gereed voor besluitvorming. We stimuleren samenwerking in bedrijfsinvesteringszones en centrummanagement voor veilige bedrijventerreinen en bruisende kernen.

De vraag naar ruimte op bedrijventerreinen blijft bestaan. Wij starten met de plannen voor Agropark III binnen het gebied van NEXTgarden. We werken samen met de regio aan de profilering van NEXTgarden als energieneutraal en economisch krachtig tuinbouwgebied. Daarbij onderzoeken we de haalbaarheid (oa via lobby) van het realiseren van een tuinbouwbelevingscentrum met hotel en restaurant. We maken het warmtenet op NEXTgarden operationeel en gaan verder met het onderzoek naar (ondergrondse) warmte-opslag (HTO) als component in de energietransitie; Toerisme We zetten de samenwerking voort met de gemeente Overbetuwe en het bureau Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen (TVAN) voor marketing en promotie. Hierbij betrekken we ondernemers (verenigingen) en we onderhouden de website Bezoek De Betuwe. We verbeteren het recreatieve routenetwerk. In Lingewaard kijken we naar elkaar om Wmo, participatie en jeugd We gaan aan de slag met het uitvoeren van het nieuwe beleidsplan sociaal domein. Dit doen we samen met onze partners en in de vorm van coalities. We werken hard om alle maatregelen van de taskforce sociaal domein, die eind 2022 afloopt, te realiseren. Het aantal ouderen neemt snel toe. Daarom onderzoeken we of we meer algemene voorzieningen kunnen organiseren, zoals bijvoorbeeld algemene ontmoetingsactiviteiten voor ouderen of voor mensen met een psychische kwetsbaarheid.

We versterken het steunpunt mantelzorg bij SWL, we vergroten het aanbod in respijtzorg en we vereenvoudigen de aanvraag van het mantelzorgcompliment. We starten met de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering. We bieden nieuwe Lingewaarders een passend inburgeringsaanbod en begeleiden hen intensief. We implementeren de participatierotonde en intensiveren, samen met partners uit de arbeidsmarktregio, onze inspanningen om meer werkzoekenden aan het werk te helpen. We implementeren de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming. Met de extra middelen die we van het rijk ontvangen, nemen we extra maatregelen om te komen tot betere jeugdhulp en beheersing van de kosten.

8

We versterken de samenwerking met huisartsen met als doel om kinderen dicht bij huis te ondersteunen en instroom in specialistische zorg te verminderen. We versterken het schoolmaatschappelijk werk en onderzoeken op welke manier we ondersteuning van jongeren binnen het onderwijs kunnen inzetten vanuit het onderwijs. We steken extra energie in kinderen die in armoede opgroeien en spelen we proactief in op wensen van deze doelgroep door nieuwe producten te ontwikkelen voor het kindpakket. We investeren in alcohol- en drugspreventie voor jeugdigen samen met lokale partners en we richten ons met professionele voorlichtingen tevens op de ouders/verzorgers. Daarnaast gaan we aan de slag met de omgekeerde verordening en de omgekeerde toets. Hierbij staan niet de wetten en de regels voorop, maar de hulpvraag van de inwoner. Onderwijs We geven uitvoering aan het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Het NPO helpt leervertragingen die zijn opgelopen door COVID-19 in te halen en het onderwijs te verbeteren. We besteden een aantal keer per jaar aandacht aan laaggeletterdheid om hier het taboe te doorbreken en trainen de professionals in het herkennen hiervan. We breiden het IKC Binnenstebuiten uit met twee lokalen. Met het OBC De Heister wordt een samenwerkingsovereenkomst voor nieuwbouw opgesteld. Ook voor IKC de Doornick wordt gewerkt aan nieuwbouwplannen.

Voor de Vonkenmorgen wordt een massastudie opgesteld. Voor het IKC Sterrenbos wordt hiervoor de opdracht gegeven. Daarnaast gaan we aan de slag met het opstarten van een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP) vanaf 2023. Sport, cultuur en recreatie Van jong tot oud mee moet iedereen mee kunnen doen door een passend aanbod aan sportieve, culturele en recreatieve activiteiten. Dit stimuleren door de ‘open club gedachte’. Maar ook diverse beweegactiviteiten voor jong en oud te stimuleren en ondersteunen via (sport)subsidies en de sporten cultuurcoaches. We breiden het Ontmoetingscentrum De Leemhof in Gendt uit om ruimte te bieden aan nieuwe maatschappelijke gebruikers en we verkopen Villa Ganita. In Huissen werken we aan een uitvoeringsplan voor de huisvesting van sport- en sociaal culturele activiteiten. We blijven het behoud van gebouwd en landschappelijk erfgoed stimuleren. Dit doen we door het beschikbaar stellen van subsidie aan eigenaren van een monument en aan de beheerstichting van het Fort Pannerden. We werken mee aan een gezamenlijke aanpak van provincie, waterschap en andere gemeenten voor de promotie van de Waaldijk als recreatieroute (gastvrije Waaldijk). Leefbaarheid We actualiseren het beleidsplan ‘Ruimte voor Inwonersinitiatieven’, waarin we beschrijven hoe we als gemeente om willen gaan met initiatieven vanuit de samenleving.

We bieden het succesvolle 'Lingewaard Doet' aan in Doornenburg en Huissen. We stemmen twee keer per jaar met initiatiefnemers af over de voortgang en realisatie van de dorps- en wijkontwikkelingsplannen en we ondersteunen hen bij de uitwerking. Organisatie In 2022 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. De voorbereidingen hiervoor zijn in 2021 gestart. We werken verder aan een inclusieve, klantgerichte dienstverlening. Hierbij nemen we de aanbevelingen uit (periodieke) onderzoeken mee. We maken inwonersbrieven, collegevoorstellen en besluiten beter toegankelijk en schrijven in duidelijke taal. We versterken participatie verder door onder meer tools te ontwikkelen: zowel voor medewerkers als extern voor initiatiefnemers die in het kader van de Omgevingswet het initiatief nemen voor participatie. Samen met Overbetuwe trekken we op in de regionale samenwerking. Dit doen we aan de hand van de Strategische agenda Middengebied. We nemen actief deel aan de regionale samenwerking binnen 9

de Groene Metropool Regio en zetten in op de acties die onze lokale doelstellingen versterken. Op deze manier zetten we Lingewaard en het middengebied op de kaart.

Leeswijzer PROGRAMMA'S Per programma benoemen we de inhoudelijke onderwerpen, de doelen die we daarvoor willen bereiken, de beleidsnota's en de relevante indicatoren. De werkelijke indicatoren 2020 en de begrote indicatoren 2021 zijn overgenomen uit respectievelijk de jaarrekening 2020 en de begroting 2021 (ook als inmiddels de indicatoren op basis van de huidige bekende gegevens anders zouden luiden). Wat gaan we doen in 2022? Hier geven we zo concreet mogelijke informatie over de acties die we in 2022 gaan uitvoeren om de doelen te bereiken. Wat mag het kosten? Hier geven we aan welk budget er in het betreffende programma omgaat. Bij de vaststelling van de begroting worden de budgetten geautoriseerd op programmaniveau. De budgetten zijn inclusief de lasten voor personele inzet. Ook de ontwikkelingen gemeentefonds, de voorstellen Kadernota die financieel zijn vertaald, de positieve effecten en de extra middelen jeugdzorg, zoals die in de financiële positie zijn opgenomen, zijn in de tabel 'Wat mag het kosten?' verwerkt. Onder de tabel 'Wat mag het kosten?' wordt met verschillende kopjes steeds een toelichting gegeven op de grotere verschillen tussen 2021 en 2022, de mutaties in de reserves en de relevante besluiten met financieel belang na de vaststelling van de begroting 2021.

Voor de wijzigingen ten opzichte van het voorgaande begrotingsjaar hebben we de volgende uitgangspunten gehanteerd:  In de raming 2021 zijn de budgetten opgenomen inclusief de begrotingswijzigingen die voortvloeien uit de tussentijdse rapportages en de aparte raadsbesluiten tot en met juli 2021.  De volgende wijzigingen zijn hier opgenomen: - aanpassingen als gevolg van individuele raadsbesluiten; - de financiële gevolgen van de 1e en de 2e Tussentijdse rapportage 2021 voor het jaar 2022; - de actualisatie van het bestaand beleid en de nieuwe ontwikkelingen uit de Kadernota 2022; - de ontwikkelingen gemeentefonds, de financieel vertaalde voorstellen Kadernota 2022 en de positieve effecten opgenomen in deze programmabegroting; De grotere verschillen tussen 2021 en 2022 worden alleen toegelicht als de afwijking meer bedraagt dan € 50.000. Als een groter verschil niet is toegelicht, komt dat omdat het uit meerdere bedragen bestaat die kleiner zijn dan € 50.000. Ook wijzigingen die het gevolg zijn van prijsindexaties, dotaties aan/stortingen in voorzieningen of budgetoverhevelingen worden niet toegelicht. Investeringsplan We besteden verder aandacht aan het Investeringsplan. Alle investeringen die op het investeringsplan staan, zijn al eerder door de raad vastgesteld of zijn al eerder opgenomen in de P&C-documenten.

10

In het investeringsplan staan de nog niet gevoteerde investeringsbudgetten. De toekomstige lasten hiervan staan in programma 9 bij de reserveringen. De lasten van de gevoteerde kredieten zitten in de kapitaallasten van het product. Deze zitten in de tabellen bij 'Wat mag het kosten' in elk programma. (In het overzicht 'Gevoteerde investeringsbudgetten' zijn alleen de investeringsbudgetten opgenomen waarvan de levering of realisatie langer gaat duren dan verwacht.) Risico's In de programma's zijn ook ontwikkelingen en risico's opgenomen. De risico's met een risicoscore van 15 of hoger worden toegelicht. Voor meer informatie over risico's verwijzen we naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Verbonden partijen Bij ieder programma lichten we toe hoe de verbonden partijen bijdragen aan de doelen van het programma door aandacht te besteden aan de doelen en de ontwikkelingen van de verbonden partijen die bij het programma hoort. PARAGRAFEN De paragrafen zijn programmaoverstijgend. In de paragrafen leggen we de beleidslijnen vast met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten, alsmede tot de lokale heffingen. Naast de zeven verplichte paragrafen (lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid) heeft de gemeenteraad de paragraaf Duurzaamheid toegevoegd.

FINANCIËN Dit onderdeel bevat onder meer een uiteenzetting van de financiële positie. Het 'financieel overzicht' geeft een beeld van het verloop van de financiën sinds de Kadernota 2022 tot en met het saldo van de meerjarenbegroting 2022-2025. De ontwikkelingen worden afzonderlijk toegelicht. Voor de doorwerking van de 2e tussentijdse rapportage 2021, wordt verwezen naar deze rapportage.

11

Hoofdstuk De programma's 1. Veiligheid Onder dit programma vallen taken met betrekking tot toezicht en handhaving van de openbare orde, het tegengaan van georganiseerde criminaliteit en het bevorderen van een veilige woon- en leefomgeving. Via de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) richten we ons ook op brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Wat willen we bereiken? We vergroten de veiligheid en het veiligheidsgevoel. Door op tijd in te grijpen voorkomen we zwaardere problematiek en overlast. We zoeken daarbij een balans tussen preventie, repressie en zorg. Dat doen we samen met verschillende veiligheidspartners. We roepen inwoners op om een bijdrage te leveren aan een veilige samenleving. Ook maken we ons meer weerbaar tegen elke vorm van ondermijning. Onze doelen zijn: 1. Bevorderen van een veilige woon- en leefomgeving samen met inwoners, ondernemers, organisaties en diverse veiligheidspartners. Dit doen we via de volgende sub-doelstellingen:  Verbetering van de verkeersveiligheid (zie ook programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat bij doel 2. Een betere verkeersveiligheid voor alle weggebruikers.);  Evenementen leveren geen veiligheidsproblemen op. 2. Vergroten van de bewustwording en weerbaarheid van samenleving en bestuur met betrekking tot ondermijnende criminaliteit (zie ook programma 9. Bestuur en ondersteuning bij doel 1. Een betrouwbaar, transparant en professioneel bestuur.); 3. Beschermen van een veilige en bereikbare omgeving.

Indicatoren Verplichte indicator

Meetbaar resultaat

W2020

B2021

B2022

B2025

Winkeldiefstallen

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners

0,8*

0,5

0,5

0,5

Geweldsmisdrijven

Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners

2,4

2,4

2,4

2,4

Diefstallen uit woning

Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners

1,1*

1,8

1,5

1,5

Verwijzing naar Halt

Het aantal verwijzingen naar Halt per 1.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar

11

14

13

13

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Het aantal vernielingen en beschadigingen per 1.000 inwoners

3,8

3,5

3,5

3,5

* De score is rechtstreeks opgevraagd bij de politie. De indicator was ten tijde van het opstellen van de jaarrekening niet beschikbaar via de website "waarstaatjegemeente”.

13

Wat gaan we doen in 2022? Bevorderen van een veilige woon- en leefomgeving samen met inwoners, ondernemers, organisaties en diverse veiligheidspartners (doel 1)  We passen in een zo vroeg mogelijk stadium buurtbemiddeling toe ter beperking van overlast door buurtbewoners om erger te voorkomen. Dit doen we door gebruik te maken van getrainde buurtbemiddelaars.  De wijkplatforms vormen de ogen en oren van de wijk. We willen de ontvangen signalen over overlast gebruiken om onze boa’s nog gerichter in te zetten. Dit betekent dat locaties kunnen worden gemeld waar sprake is van overlast door jeugd of honden. Afhankelijk van de aard van het signaal kan de boa dan sneller en intensiever controleren. Elke boa heeft een eigen werkgebied. We stellen het wijkplatform ieder kwartaal op de hoogte van de resultaten die we via ons digitale handhavingssysteem bijhouden.  We houden actief contact met organisatoren van evenementen en zoeken met hen op creatieve wijze naar oplossingen om evenementen, waar nodig in aangepaste vorm, mogelijk te maken. In de aanloop naar evenementen brengen we risico’s in kaart met gerichte maatregelen. Vergroten van de bewustwording en weerbaarheid van samenleving en bestuur met betrekking tot ondermijnende criminaliteit (doel 2)  Via campagnes willen we de meldingsbereidheid rondom ondermijning bevorderen onder de inwoners.

Dat doen we onder andere door verschijningsvormen van ondermijnende criminaliteit herkenbaar te maken met concrete voorbeelden uit de 'eigen achtertuin'. We wijzen inwoners erop dat zij ook anoniem informatie kunnen verstrekken via Meld Misdaad Anoniem.  We geven ten minste tweemaal voorlichting aan de doelgroepen jeugd, ouderen en ondernemers om hen bewust te maken van de gevaren van internetcriminaliteit. Per doelgroep richten we ons op concrete actuele ontwikkelingen.  We voeren minimaal twee integrale controles uit op leegstaande/verdachte panden in het buitengebied. Dit doen we samen met diverse partners.  Op basis van signalen over ondermijning voeren we samen met verschillende partners integrale controles uit op bedrijventerreinen.  We gaan onze medewerkers meer bewust maken van signalen die erop kunnen wijzen dat er sprake is van mensenhandel. Denk hierbij aan gedwongen prostitutie, arbeidsuitbuiting en onveilige woonruimten voor arbeidsmigranten. Dat doen we door concrete voorbeelden te geven hoe mensenhandel er aan de balie of achter de voordeur uit kan zien. Beschermen van een veilige en bereikbare omgeving (doel 3)  Om goed voorbereid te zijn op rampen en crises op ons grondgebied trainen we jaarlijks minimaal éénmaal zowel het ambtelijk als bestuurlijk deel van onze organisatie.

 Indien zich rampen en crisis voordoen, informeren we onze inwoners en zorgen we voor onder meer opvang en verzorging. We werken hierbij nauw samen met politie, brandweer en GHOR en andere relevante partijen.  Na een woningbrand schenkt de brandweer aandacht aan preventie in de betreffende wijk. In overleg wordt bepaald of dit gebeurt door een voorlichtingssessie of een folderactie van deur tot deur om inwoners te wijzen op brandveiligheid.

14

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de lasten (-) en baten (+) opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Bedragen x € 1.000 1

Veiligheid

1.1

Crisisbeheersing en brandweer

2020 Werkelijk

2021 Begroot

2022 Begroot

2022 Lasten

2022 Baten

-2.632

-2.240

-2.463

-2.530

67

60101 Explosievendetectie en -ruiming

-493

4

4

-63

67

60102 Crisisbeheersing en Brandweer

-2.051

-2.160

-2.365

-2.365

-

-88

-84

-102

-102

-

-1.051

-1.066

-1.091

-1.130

40

60104 Uitvoering APV en Bijz. wetten

-363

-360

-367

-406

40

60105 Beleid Openbare Orde & Veiligheid

-417

-423

-440

-440

-

60106 Uitvoering Openbare Orde & Veiligh.

-271

-283

-284

-284

-

Saldo Lasten en Baten

-3.683

-3.306

-3.554

-3.660

107

Onttrekkingen reserves

15

9

-

-

-

Toevoegingen reserves

-

-

-

-

-

-3.668

-3.297

-3.553

-3.660

107

60103 Brandweerposten - Beheer & Onderh. 1.2

Openbare orde en veiligheid

Saldo inclusief mutaties reserves

Ter toelichting: 60102 Crisisbeheersing en brandweer: Verhoging bijdrage VGGM in verband met de nieuwe verdeelsleutel voor de financiering van de brandweerzorg, de vorming van een 24/7 beroeps brandweerpost Ede, en loon- en prijsstijging van de verschillende taken. € 236.000

Specificatie mutaties reserves In 2022 zijn er geen mutaties in de reserves in programma 1 Veiligheid.

Besluiten met financieel belang na vaststelling begroting 2021 Kadernota 2022 Nieuwe ontwikkelingen Verlagen leges evenementen € 7.000 Nadeel.

Overzicht personele inzet: Bedragen x € 1.000 1

Veiligheid

Begroot 2021

Begroot 2022

60101 Explosievendetectie en -ruiming

-13

-13

60102 Crisisbeheersing en Brandweer

-60

-60

60104 Uitvoering APV en Bijz. wetten

-381

-381

60105 Beleid Openbare Orde & Veiligheid

-348

-348

60106 Uitvoering Openbare Orde & Veiligh.

-244

-244

-1.046

-1.046

totaal lasten

15

Beleidsnota's  

Integraal Veiligheidsplan 2020 - 2022 Algemeen Plaatselijke Verordening (APV 2022 zal in december 2021 ter besluitvorming worden voorgelegd)

Investeringsplan Voor het programma Veiligheid zijn er geen investeringen opgenomen in het Investeringsplan 20222025.

Ontwikkelingen Effecten COVID-19 COVID-19 heeft gevolgen voor de openbare orde en veiligheid. Denk hierbij aan de grote kans op toenemende overlast, spanningen tussen inwoners en toezichthouders (boa’s) en tussen inwoners onderling. Naarmate de crisis langer duurt, wordt het voor organisaties, ondernemers en inwoners waarschijnlijk lastiger om zich te houden aan de maatregelen ter bescherming van de volksgezondheid. Het accent komt daarom te liggen op het vergroten van het draagvlak door het geven van voorlichting en uitleg. Dit betekent dat we toezichthouders minder inzetten op andere overlast gevende vraagstukken. Gemeenten vervullen een essentiële rol in de crisisbeheersing. Dit noemen we ook wel bevolkingszorg. Samen met de andere gemeenten leveren we menskracht aan het cluster bevolkingszorg van de VGGM. Daarnaast is ook sprake van reguliere interne inzet op dit cluster. Door COVID-19 verwachten we zowel intern als regionaal, ook in 2022, extra inspanningen te moeten verrichten voor bevolkingszorg. Afhankelijk van de ontwikkelingen kan deze extra inzet ten koste gaan van de voortgang van andere onderwerpen.

Risico's In dit programma is geen sprake van significante risico's.

Verbonden partijen Gemeenschappelijke Regeling Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland - Midden (VGGM) Doelen Welke doelen, resultaten wil de VP Het op efficiënte wijze inzetten van behalen? de middelen voor een optimale waarborging van de veiligheid en gezondheid van de inwoners van het verzorgingsgebied. Welke prestaties worden er van de VP Samenwerking in de regio op het verwacht? gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing. Aan welke prestatiedoelen uit de De VGGM draagt bij aan het bieden begroting draagt dit bij? van hulp en het beperken van schade bij mogelijke crises, zoals vermeld bij doel 3. Ontwikkelingen Welke relevante ontwikkelingen zullen Met het project RemBrand werkt zich naar verwachting voordoen? Brandweer Nederland aan een 16

Gemeenschappelijke Regeling Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland - Midden (VGGM) systeem van risicogerichte opkomsttijden, in plaats van (nu nog) wettelijke verplichte objectgerichte opkomsttijden. Deze systematiek leidt mogelijk ook voor de regio Gelderland-Midden tot een andere registratie en beoordeling van opkomsttijden. Momenteel voldoet de regio niet 100% aan de wettelijke eis. Dit blijkt in de praktijk voor geen enkele veiligheidsregio in het land haalbaar. Wat heeft dit voor (financiële) Het project RemBrand is in de gevolgen? meerjarenbegroting opgenomen als prestatie in de periode 2021-2024. Vertaling in de ramingen heeft nog niet plaatsgevonden.

17

2. Verkeer, vervoer en waterstaat Onder dit programma vallen alle taken die gaan over het aanleggen en onderhouden van de wegenstructuur, inclusief voorzieningen voor fietsers, voetgangers, parkeren, straatinrichting, verkeersborden, straatverlichting, openbaar vervoerhaltes en gemeentelijke watergangen.

Wat willen we bereiken? Lingewaard ligt tussen de steden Arnhem en Nijmegen. Voor verkeer en mobiliteit vormen de rivieren een natuurlijke barrière. Deze natuurlijke begrenzing en het groeiend aantal inwoners in de regio zorgen ervoor dat de regionale hoofdas van de N325/A325 die de bruggen over Waal en Nederrijn verbindt, drukker wordt. Dat heeft ook effect op onze lokale wegen. Een verstopping op een regionale verbindingsweg leidt snel tot problemen op lokale routes. We willen dat onze kernen goed en veilig bereikbaar zijn. Verbetering van bereikbaarheid en veiligheid heeft prioriteit. We streven naar nieuwe ontsluitingsmogelijkheden en we willen dat onze dijkwegen zoveel mogelijk open blijven voor autoverkeer. Betere verkeersveiligheid betekent bestaande situaties op basis van ons wegencategoriseringsplan aanpassen zodat kwetsbare weggebruikers veiliger aan het verkeer kunnen deelnemen. Onze doelen voor 2022 zijn: 1. Een betere bereikbaarheid van onze woonkernen en bedrijventerreinen. 2. Een betere verkeersveiligheid voor alle weggebruikers. 3. Minder hinder van doorgaand verkeer in de vorm van geluid, luchtverontreiniging en barrièrewerking. 4. Meer gebruik van OV en fiets (verminderde verkeersdruk en duurzame mobiliteit).

Indicatoren Er zijn bij dit programma geen indicatoren opgenomen.

Wat gaan we doen in 2022? Bereikbaarheid (doel 1)  Om de bereikbaarheid te verbeteren en daarmee ook omgevingshinder op lokale routes te beperken, is regionale samenwerking noodzakelijk. Daarom werken we actief aan de regionale samenwerking en de regionale agenda. In 2022 werken we met de regio aan o Voorbereiden nieuwe concessie OV voor Gelderland en Overijssel. Onderdeel van de concessie is het bevorderen van schonere bussen; o Het verkennen van mogelijkheden voor een snelfietsroute en een nieuwe busverbinding tussen Huissen-centrum en Arnhem-zuid; o Een gebiedsgerichte aanpak van de N325/A325. Dit betreft de regionale opgave m.b.t. oplossingen (auto, OV en fiets) voor het mobiliteitsvraagstuk in relatie tot bestaande knelpunten bij nieuwe woningbouw in en tussen de steden. Hierbij betrekken we de resultaten uit de verkeersstudie over de ontsluiting van Huissen naar de A325/Arnhem, en de conclusies voor wat betreft het wel/niet verbreden van de onderdoorgang van de Linge onder de A325 door. 

Vanuit lopende onderzoeken, plannen en procedures werken we aan: o Het starten van de realisatie doortrekking A15, inclusief realisatie van de snelfietsroute SFR15, afhankelijk van de uitkomst van de beroepsprocedure;

18

o o

Het starten van de realisatie van de Dorpensingel (Bemmel - N325) is afhankelijk van de afronding van de bestemmingsplanprocedure; Verkeersstudie en besluitvorming m.b.t. de tweezijdige ontsluiting van de Essenpas (Bemmel).

Uitvoering maatregelen uit het Maatregelenprogramma GMP+ (doelen 2, 3 en 4) In juli 2021 is een geactualiseerd maatregelenprogramma GMP+ vastgesteld. Daarbij is tevens aangegeven dat een Mobiliteitsvisie wordt opgesteld voor de lange termijn en dat een mobiliteitsfonds wordt ingesteld voor financiële bijdragen aan infrastructuur bij ruimtelijke ontwikkelingen (zie ook amendement A9 van 8 juli 2021) . Besluitvorming over mobiliteitsvisie en -fonds vindt begin 2022 plaats. Het GMP+ bestaat uit 6 Infrastructurele projecten en 3 onderzoeken en het bezien hoe het traject Bochten Karstraat kan worden aangepast, zodat veiligheid en doorstroming verbeterd worden tegen lagere kosten dan nu gereserveerd. Hierbij wordt primair uitgegaan van het bestaande tracé. Of er na de afronding van deze voorbereiding ook tot uitvoering wordt overgegaan hangt af van verdere besluitvorming. Stimuleren OV en fiets (verminderde verkeersdruk en duurzame mobiliteit) (doel 4)  We gaan door met het stimuleren van het fietsgebruik door het realiseren van fietsparkeervoorzieningen en oplaadpunten voor e-bikes;  Uitbreiden laadinfrastructuur en stimuleren elektrisch rijden: zie paragraaf duurzaamheid onderdeel mobiliteit;  Beheer en onderhoud: zie paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen onder Wegen, Civieltechnische kunstwerken, Openbare verlichting

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de lasten (-) en baten (+) opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Bedragen x € 1.000 2

Verkeer, vervoer en waterstaat

2020 Werkelijk

2021 Begroot

2022 Begroot

2022 Lasten

2022 Baten

2.1

Verkeer en vervoer

-5.206

-10.675

-5.575

-5.738

163

-651

-882

-641

-641

-

60202 Verkeersveiligheid uitvoering

-6

-6

-6

-6

-

60203 Verkeersregelinstallaties

-25

-29

-31

-31

-

60204 Bewegwijzering en bebording

-252

-277

-273

-273

-

60205 Civieltechnische kunstwerken

-103

-178

-332

-332

-

60206 Gladheidsbestrijding

-170

-305

-190

-190

-

-2.622

-7.680

-2.766

-2.894

128

60208 Openbare verlichting

-685

-687

-689

-702

13

60209 Schoonhouden infrastructuur

-557

-494

-505

-505

-

60210 Straatmeubilair

-135

-137

-142

-164

22

-41

-60

-75

-75

-41

-60

-75

-75

-

-5.247

-10.735

-5.650

-5.813

163

Onttrekkingen reserves

140

2.990

146

-

146

Toevoegingen reserves

-108

-5.822

-107

-107

-

60201 Verkeersbeleid

60207 Wegen

2.2

Parkeren

60211 Parkeren

Saldo Lasten en Baten

19

Saldo inclusief mutaties reserves

-5.215

-13.567

-5.610

-5.920

309

Ter toelichting: 60201 Verkeersbeleid: in 2021 - Mobiliteitsvisie Lingewaard en Maatregelenprogramma GMP + verkeersonderzoeken € 150.000 / Bijdrage Regionaal Mobiliteitsfonds 2021 € 60.000 / DRIS-displays bushaltes € 75.000. 60206 gladheidsbestrijding: in 2021 hogere kosten € 115.000 in verband met extreem weer 60207 Wegen: in 2021 is eenmalig € 5.000.000 in de voorziening gestort vanuit de vrijval van de reserve precariobelasting.

Specificatie mutaties reserves Onttrekkingen: Dekking afschrijvingen Rehabilitatie wegen € 11.500 Dekking Valom uit investeringsreserve € 6.700 Kwartiermaker dijkversterking ten laste van Algemene reserve € 22.100 Civieltechnische kunstwerken ten laste van Algemene reserve € 61.000 (amendement KN 2022) GMP-plus verkeersonderzoeken ten laste van Algemene reserve € 45.000 (amendement KN 2022) Toevoegingen: Dotatie civieltechnische kunstwerken € 17.500 Dotatie straatmeubilair € 20.000 Dotatie reserve Rehabilitatie wegen € 69.700

Besluiten met financieel belang na vaststelling begroting 2021 Structurele ontwikkelingen 1e tussentijdse rapportage 2021 Inkomsten uit reclame niet haalbaar € 70.000 Nadeel Kadernota 2022 Actualisatie bestaand beleid Civieltechnische kunstwerken onderhoud incl. dotatie en onttrekking voorziening € 38.000 Nadeel Civieltechnische kunstwerken klein onderhoud € 17.000 Nadeel Dekking civieltechnische kunstwerken vanuit budget schadeherstel straatmeubilair € 3.400 Voordeel Amendement ‘Gelden civieltechnische kunstwerken’: - Civieltechnische kunstwerken structurele verhoging onderhoud € 45.000 Nadeel - Dekking verkeersonderzoeken door Algemene Reserve € 45.000 Voordeel - Civieltechnische kunstwerken eenmalige verhoging onderhoud € 61.000 Nadeel - Dekking Civieltechnische kunstwerken eenmalige verhoging door Algemene Reserve € 61.000 Voordeel Kadernota 2022 Nieuwe ontwikkelingen Gemeentelijk Mobiliteitsplan-plus verkeersonderzoeken € 45.000 Nadeel Zwanenbad Huissen verkeersveiligheid € 50.000 Nadeel

20

Overzicht personele inzet: Bedragen x € 1.000 2

Verkeer, vervoer en waterstaat

Begroot 2021

Begroot 2022

-509

-535

60202 Verkeersveiligheid uitvoering

-5

-5

60203 Verkeersregelinstallaties

-1

-1

60204 Bewegwijzering en bebording

-83

-83

60205 Civieltechnische kunstwerken

-24

-37

60206 Gladheidsbestrijding

-83

-83

60207 Wegen

-347

-363

60208 Openbare verlichting

-46

-47

60209 Schoonhouden infrastructuur

-88

-88

60210 Straatmeubilair

-27

-27

60211 Parkeren

-7

-7

-1.220

-1.276

60201 Verkeersbeleid

totaal lasten

Beleidsnota's      

Gemeentelijk Mobiliteitsplan (2017), maatregelenprogramma GMP+ (2021) Nota Parkeernormen Lingewaard 2020 Wegencategoriseringsplan Lingewaard 2020 Visie en plaatsingsbeleid laadinfra (2021) Beleidsplan wegverhardingen (2017) Beheerplan Civieltechnische Kunstwerken (2021)

Investeringsplan 2.01 Gemeentelijk mobiliteitsplan: resp. 2022/Fietsvoorzieningen De Plak/2023/2024/2025 Investering Dekking Incidentele Structurele Looptijd jaarlast jaarlast € 847.000 € 1.750.000 tlv € 28.300 2022 € 2.814.000 € 65.600 2022 investeringsreserve € 910.000 € 64.000 tlv AR € 30.400 2023 € 910.000 € 1 miljoen subsidie € 30.400 2024 € 910.000 € 30.400 2025 De rest via afschrijving De financiële vertaling van de voorstellen voor het GMP voor de periode 2019-2022 zijn opgenomen in de meerjarenbegroting. Voor 2022 is € 300.000 vanuit het GMP ingezet voor de Dorpensingel. Voor de fietsvoorzieningen De Plak is in 2022 € 2.814.000 geraamd. € 1.750.000 wordt gedekt door de investeringsreserve (gevormd tlv reserve precariobelasting), € 64.000 door de algemene reserve en voor € 1 miljoen worden bijdragen aan derden gevraagd. Of de subsidieaanvragen volledig gehonoreerd gaan worden, is onzeker. Vanuit Park Lingezegen wordt € 320.000 bijgedragen. De algemene reserve is beschikbaar als dekking voor de risico’s.

21

2.02 Hoogwatervrij maken Looveer Investering Dekking

Incidentele jaarlast

Structurele Looptijd jaarlast € 1.185.000 Via afschrijving € 57.200 2023-2029 Voor een goede bereikbaarheid van het industrieterrein is gewenst dat de toegangsweg hoger en breder wordt. Het waterdoorlatend maken van de weg (met een brug) is vanwege andere maatregelen in de regio niet urgent. Daarom onderzoeken we in overleg met de provincie welke verbetering mogelijk is met de gereserveerde middelen, aangevuld met cofinanciering vanuit de provincie. 2.03 Gereserveerd bedrag voor bochten Karstraat Investering Dekking Incidentele Structurele Looptijd jaarlast jaarlast € 5.726.000 €1.017.000 GMP2022 € 159.000 2022 - 2026 € 2.500.000 fonds bv € 968.000 subsidie € 1.091.000 inv.res. € 150.000 AR In juli 2021 is het Maatregelenprogramma GMP+ behandeld. Conform het besluit gaan we het plan als volgt oppakken: Voor de zuidelijke bocht maken we een herijking van de financiële situatie. We streven er naar om dit bij de begrotingsbehandeling 2022 inzichtelijk te hebben. Voor de noordelijke bocht gaan we goedkopere alternatieven in beeld brengen die zoveel als mogelijk binnen het huidige tracé blijven. Dit willen we inzichtelijk hebben medio 2022.

2.04 Fietsvoorzieningen snelfietsroute (SFR15) langs A15 Investering Dekking Incidentele Structurele Looptijd jaarlast jaarlast € 355.000 € 350.000 tlv rente € 5.300 2022-2025 Fonds bovenwijks € 5.000 tlv AR De snelfietsroute zit in het tracé-besluit A15 en wordt aangelegd door Rijkswaterstaat. Onze gemeente betaalt € 355.000 mee aan de snelfietsroute. 2.05 Gochsestraat Huissen Investering Dekking

Incidentele jaarlast

€ 78.000

Structurele jaarlast € 2.600

Looptijd

Afschrijving tlv 2022 reserve rehabilitatie wegen Bij de wegreconstructie in deze straat wordt ook het bestaande gemengd rioolsysteem vervangen door een gescheiden rioolsysteem. De kosten voor de rioolaanpassingen vallen buiten deze investering en worden apart vanuit het GRP bekostigd. Vanwege synergievoordeel wordt voorgesteld tegelijkertijd de trottoirs en inritten te vervangen (vanuit reserve rehabilitatie wegen). De kosten van de verkeerskundige aanpassingen worden gedragen vanuit het GMP (€ 301.000).

22

Ontwikkelingen De mobiliteit binnen en naar Lingewaard blijft de komende jaren een groot speerpunt. Ons maatregelenprogramma (GMP+) is klaar om de knelpunten op te pakken waar we tot 2025 tegenaan lopen. Ook werken we aan een visie voor de langere termijn (2030 en verder) op duurzame mobiliteit in Lingewaard in brede zin: infra voor autoverkeer, OV, fiets, oftewel: verplaatsen binnen de gemeente en vanuit/naar elders. In 2022 wordt ook de nieuwe OV-concessie voorbereid. We zetten ons in voor behoud van de dienstverlening die geboden wordt met de buslijnen 33 en 35. Onze plannen vragen aanzienlijke investeringen en goede afspraken met regio, provincie en rijk over medefinanciering. Of de uitvoering van de projecten na afronding van de voorbereiding ook doorgaat hangt af van verdere besluitvorming:

Risico's In dit programma is geen sprake van significante risico's.

Verbonden partijen De Groene Metropool Regio draagt bij aan doelen uit de programma’s 2, 3, 5, 7 en 8. De doelen en ontwikkelingen m.b.t. de bestuurlijke samenwerkingsvorm zijn opgenomen bij het programma 9 (Bestuur en ondersteuning).

23

3. Economie Onder dit programma vallen de taken die te maken hebben met economische ontwikkeling en bedrijvigheid, dienstverlening aan ondernemers en economische promotie. Onder bedrijvigheid vallen bedrijventerreinen en andere gebieden met veel bedrijvigheid zoals winkelconcentraties en het glastuinbouwgebied. Ook de economische component van recreatie en toerisme (promotie, toeristenbelasting, e.d.) hoort hierbij. De openluchtrecreatie valt onder programma 5 en de ruimtelijke component van recreatie zoals bijvoorbeeld het aanleggen van recreatieve routes, valt onder programma 8.

Wat willen we bereiken? We willen een economisch vitale gemeente zijn voor onze ondernemers, inwoners en bezoekers. Dit wordt zichtbaar in werkgelegenheid op toekomstbestendige bedrijventerreinen, levendige (winkel)centra in de woonkernen en meer recreatief bezoek aan onze gemeente. Hiervoor werken we zoveel mogelijk samen met ondernemerscollectieven aan een beter ondernemersklimaat. Onze doelen voor 2022 zijn: 1. Toekomstbestendige bedrijventerreinen en winkellocaties; 2. Meer werkgelegenheid en ontwikkelruimte voor de bedrijven op onze bedrijventerreinen; 3. Verbeteren van ondernemersklimaat en het in de afgelopen jaren bereikte serviceniveau voor het MKB; 4. Meer economisch profijt van recreatie en toerisme; 5. De positie van NEXTgarden als koploper in innovatie en verduurzaming behouden en verder doorontwikkelen, zodat NEXTgarden in 2030 energieneutraal is.

Indicatoren W2020 B2021 B2022 B2025 Meetbaar resultaat Aantal vestigingen per 1.000 inwoners in 110 132 132 133 de leeftijd van 15 - 65jr Aantal banen in verhouding tot aantal 44% 45% 45% 45% woningen. Beide indicatoren zeggen iets over pendel. Als het aantal bedrijven toeneemt, duidt dat op minder pendel van inwoners naar werk buiten de gemeente. Het landelijk gemiddelde is 150. Bij minder dan 50 % functiemenging is er pendel van inwoners naar werk buiten de gemeente, boven de 50 % is het andersom, dan is er pendel vanuit andere gemeenten naar bedrijven in Lingewaard. Het landelijk gemiddelde is 53 %. Het verschil wordt verklaard doordat er minder kavels zijn verkocht in 2020 dan verwacht. Verplichte indicator Vestigingen van bedrijven Functiemenging

Indicator Verkopen bedrijfskavels

Meetbaar resultaat Aantal verkochte hectares  Bedrijventerreinen  Bergerden

Verbeteren ondernemersklimaat

Cijfer rapportage 'MKB-vriendelijkste gemeente' **

W2020

B2021

B2022

B2025

1,5 0

1,8 3,2

1* 3

0 3

6,8

6,8

6,9

7

*Slechts 1 hectare omdat er geen hectares meer beschikbaar zijn (Agropark 3 is nog niet meegenomen)

24

** Score in tweejaarlijkse enquête van MKB-Nederland. In 2018 was de score 6,2 en de hoogste score in 2020 landelijk was een 7,0.

Wat gaan we doen in 2022? Bedrijventerreinen en winkellocaties (doel 1)  Het nieuwe economisch beleidsplan vaststellen;  De revitalisering c.q. het faceliften van het bedrijventerrein Gendt-Bemmel, in samenspraak met de ondernemers;  De bedrijfsinvesteringszones (BIZ) op De Houtakker en het terrein Gendt-Bemmel verder door-ontwikkelen in collectieven; de totstandkoming van een BIZ op het terrein Pannenhuis voorbereiden en meewerken aan het verduurzamen (doorstart van het subsidieverzoek aan de provincie vanuit de ondernemers);  Centrummanagement in de centrumgebieden van Bemmel, Huissen en Gendt doorontwikkelen in samenspraak met de winkeliersverenigingen en vastgoedeigenaren. Dit richt zich onder meer op het beperken van leegstand en het aantrekken van bestedingen van bezoekers (inwoners en recreanten/toeristen);  Deelnemen aan de regionale uitwerking van de opgave ontspannen regio voor wat betreft het speerpunt bruisende binnensteden/krachtige kernen. Ontwikkeling van werkgelegenheid op bedrijventerreinen (doel 2)  Acquisitie en verkoop van resterende kavels en begeleiding van ondernemers conform de 'rode loper aanpak' voortzetten.

Die aanpak houdt in dat we actief inspelen op ondernemersvragen bij het realiseren van een vestiging op een van onze terreinen;  Planontwikkeling starten voor uitbreidingsruimte van Agropark III (in totaal 12 hectare) binnen het gebied van NEXTgarden;  In regionaal verband werken we aan uitvoering en monitoring van het Regionaal Programma Werklocaties (RPW 2021 - 2024). Ondernemersklimaat en dienstverlening ondernemers (doel 3)  In het kader van de samenwerking tussen gemeente en ondernemerscollectieven hebben we o periodiek regulier overleg gericht op onderlinge afstemming en gezamenlijk opereren; o themabijeenkomsten met ondernemers; o activiteiten om lokale inkoop te bevorderen o onderlinge en gezamenlijke externe communicatie (nieuwsbrief, sociale media e.d.) o een adviserende rol voor het beheer van ondernemersfondsen;  Het verbeteren van het serviceniveau van onze dienstverlening is een proces van continue aandacht. In 2022 ligt daarbij de focus op het aanscherpen van interne (gemeentelijke organisatie en omgevingsdienst) werkafspraken en bieden we een dagprogramma aan collega's aan om kennis m.b.t. MKB-specifieke onderwerpen te vergroten en een intern ondernemersteam te organiseren. Zie ook programma 9 onder doel 3 en de paragraaf Bedrijfsvoering.

Daarnaast blijven de bedrijfsbezoeken;  In regionaal verband nemen we deel aan het uitwerken van het speerpunt bruisende binnensteden en krachtige kernen dat zich mede richt op het ondernemersklimaat in centrumgebieden. Daarbij gaan we verder met de deelname aan onder meer de MKB-deal m.b.t. ondersteuning van digitalisering van het MKB.

25

Recreatie en toerisme (doel 4)  We zetten de samenwerking voort met Overbetuwe en het bureau Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen (TVAN) voor (centrum)marketing en promotie ten behoeve van het stimuleren van lokale bestedingen recreanten/toeristen. Hierbij betrekken we ondernemers (verenigingen) en we onderhouden de website Bezoek De Betuwe;  We laten werelderfgoed zien. Zo nemen we deel aan het uitwerken van activiteiten, marketing en promotie van Fort Pannerden als onderdeel van het werelderfgoed Nieuwe Hollandse Waterlinie en worden vondsten uit de Limes tentoongesteld. Daarnaast ondersteunen we de uitgestelde activiteiten in het kader van de herdenking van operatie Market Garden en 75 jaar bevrijding;  Samen met Overbetuwe actualiseren we de Nota recreatie & toerisme zodat die begin 2023 door de gemeenteraad kan worden behandeld;  We verbeteren het recreatieve routenetwerk. Voor wandelroutes wordt, vergelijkbaar met het fietsknooppuntennetwerk, een wandelnetwerk gerealiseerd. Met bebording en digitaal wordt het netwerk zichtbaar gemaakt. In 2022 wordt het voetveer verbinding Bemmel-Ooij geopend door recreatiemaatschappij Uiterwaarde. Op termijn streeft de recreatiemaatschappij naar elektrische veerdiensten.

NEXTgarden (doel 5)  We werken samen met de regio aan de profilering van NEXTgarden als energieneutraal en economisch krachtig tuinbouwgebied;  We zetten in op de energietransitie: we maken het warmtenet op NEXTgarden operationeel; we gaan verder met het onderzoek naar (ondergrondse) warmte-opslag (HTO); we ronden de planontwikkeling af voor een zonne-thermieveld;  We onderzoeken de haalbaarheid van het realiseren van een tuinbouwbelevingscentrum;  We werken aan gebiedsvisie Rietkamp;  We blijven de functieveranderingsregeling benutten om de ruimtelijke kwaliteit te bevorderen.

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de lasten (-) en baten (+) opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Bedragen x € 1.000 3

Economie

2020 Werkelijk

2021 Begroot

2022 Begroot

2022 Lasten

3.1

Economische ontwikkeling

-238

-419

-291

-291

-238

-419

-291

-291

-

4.869

25

61

-2.764

2.825

4.869

25

61

-2.764

2.825

-152

-198

-180

-200

20

60305 Bedrijvenloket

-125

-130

-132

-132

-

60306 Straatmarkten

-27

-68

-48

-68

20

-162

-121

-161

-375

214

60307 Toerisme

-113

-94

-141

-235

94

60308 Kermis

-49

-22

-15

-135

120

-

-5

-5

-5

-

4.317

-713

-571

-3.630

3.059

60302 Economische ontwikkeling 3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

60304 Industrieterreinen 3.3

3.4

Bedrijvenloketten bedrijfsregelingen

Economische promotie

60309 Economische promotie

Saldo Lasten en Baten

26

2022 Baten

Onttrekkingen reserves

752

170

-

-

-

Toevoegingen reserves

-5.561

-

-

-

-

-492

-543

-569

-3.630

3.059

Saldo inclusief mutaties reserves

Ter toelichting: 60302 Economische ontwikkeling: in 2021 € 140.000 voor Gevelstimuleringsfonds de Houtakker via budgetoverheveling en resultaatbestemming

Specificatie mutaties reserves In 2022 zijn er geen mutaties in de reserves in programma 3 Economie.

Besluiten met financieel belang na vaststelling begroting 2021 Kadernota 2022 Nieuwe ontwikkelingen Gastvrije Waaldijk planvorming en promotie € 25.000 Nadeel

Overzicht personele inzet: Bedragen x € 1.000 3

Economie

Begroot 2021

Begroot 2022

60302 Economische ontwikkeling

-90

-112

60304 Industrieterreinen

-422

-424

60305 Bedrijvenloket

-130

-132

60306 Straatmarkten

-31

-31

60307 Toerisme

-84

-106

60308 Kermis

-36

-36

-793

-841

totaal lasten

Beleidsnota's     

Economisch beleidsplan 2016 (actualisatie wordt begin 2022 behandeld) Nota toerisme en recreatie Lingewaard en Overbetuwe 2016 - 2022 Regionaal Programma Werklocaties (2021) Strategische visie NEXTgarden (eind 2021 in de raad). Coronaplan Lingewaard herstelt stap voor stap (2020)

Investeringsplan Voor het programma Economie zijn er geen investeringen opgenomen in het Investeringsplan 20222025.

27

Ontwikkelingen De vraag naar ruimte op bedrijventerreinen blijft bestaan. Daarom zetten we in op een nieuw bedrijventerrein om in de ruimtebehoefte te kunnen voorzien. Voor verduurzaming en het aantrekkelijk inrichten van bedrijventerreinen werken we samen met de ondernemers op het terrein. Met het doortrekken van de A15 verwachten we dat de aantrekkelijkheid van het ondernemersklimaat in Lingewaard verder toeneemt. NEXTgarden heeft tot doel de regio een koploper in duurzaamheid, circulaire economie en innovatie te maken. Het huidige programma NEXTgarden loopt tot eind 2021. Voor 2022 en verder werken we aan een nieuwe visie en aan partnerschap met regio en provincie.

Risico's In dit programma is geen sprake van significante risico's.

Verbonden partijen

Gemeenschappelijke Regeling recreatieschap Overbetuwe / recreatiemaatschappij Uiterwaarde Doelen Welke doelen, resultaten wil de VP Het bevorderen van dagrecreatie. behalen? Welke prestaties worden er van de VP Het beheer van intensieve verwacht? dagrecreatie-voorzieningen. In Lingewaard heeft Uiterwaarde geen voorzieningen in beheer. Aan welke prestatiedoelen uit de Doel 4, uit recreatie en toerisme begroting draagt dit bij? meer economisch profijt halen. Ontwikkelingen Welke relevante ontwikkelingen zullen Geen. zich naar verwachting voordoen? Wat heeft dit voor (financiële) Geen. gevolgen?

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lingewaard&id=7cf762a3-1257-4e3c-beca-2abf5b314a7b