1392520 Bijlage 1 Ruimtelijke motivering MFA Notenboomstraat Haalderen
Tekst van het document
gen van het Dorpsontwikkelingsplan Haalderen. Het project speelt een rol in het versterken van de uitstraling van de dorpskern. Door een moderne
moeten sportaccommodaties toekomstbestendig zijn en voldoen aan de gewenste kwaliteit, en worden ze optimaal benut voor meerdere doelein-
voorziening te creëren, wordt het dorp aantrekkelijker gemaakt om in te
den. Verder is het belangrijk dat de sportaccommodaties duurzaam zijn,
Doorwerking projectgebied
Ruimtelijke motivering ontwikkeling MFA, Notenboomstraat te Haalderen
19
zowel in gebruik als op het gebied van energieverbruik. Ook wordt er ge-
van de ruimte, maar draagt ook bij aan het versterken van de sociale co-
Kortom, het plan sluit hiermee aan bij de uitgangspunten van de Beleids-
streefd naar het optimaal benutten van de openbare ruimte voor sport en beweging.
hesie in het dorp.
regel van de gemeente Lingewaard omtrent sport. Het biedt een basis voor de verdere ontwikkeling van de sportinfrastructuur in de regio.
In samenwerking met de werkgroep vanuit het sportakkoord is de notitie ‘Toekomstbeeld en Uitgangspunten Duurzame Sportinfrastructuur’ opge-
Door de clustering van verschillende sportfaciliteiten op het bestaande sportterrein wordt een optimale benutting van de ruimte gerealiseerd. De
4.5.4
Contourennota Accommodatie- en Vastgoedbeleid
steld, waarin uitgangspunten zijn vastgelegd voor het realiseren van een sportinfrastructuur die past bij de behoeften van de inwoners van Linge-
MFA biedt een breed scala aan sportmogelijkheden (voetbal, tennis en padel).
De Contourennota Accommodatie- en Vastgoedbeleid van de gemeente
waard. De uitgangspunten omvatten onder andere de volgende speerpunten:
Daarnaast voldoet de MFA aan de eisen van de gemeente Lingewaard op
als gebouwen en terreinen die in eigendom zijn van de gemeente of derden, en die worden gebruikt voor maatschappelijke diensten zoals onder-
Multifunctionaliteit en clustering: Er wordt ingezet op het multifunctionele gebruik van sportaccommodaties en de clustering van binnen- en
het gebied van duurzaamheid. Het gebouw wordt energie-efficiënt ontworpen en zorgt ervoor dat de sportaccommodaties toekomstbestendig zijn.
buitensportfaciliteiten, vooral bij nieuwbouw, renovatie of uitbreiding. Spreiding en bereikbaarheid: Er moet in elke dorpskern voldoende ge-
Het gebouw kent een compact ontwerp, waarbij het aantal toegangen tot een minimum is beperkt. De kleedruimten zijn niet rechtstreeks van bui-
legenheid zijn om sport en beweging te beoefenen, zowel binnen als buiten. De bereikbaarheid en geografische spreiding van de sportfaci-
tenaf toegankelijk, maar via een centrale gang. Deze opzet voorkomt onnodig warmteverlies en onaangename tochtstromen. Ook de sanitaire
liteiten zijn van groot belang. Capaciteit en aanbod: Het aanbod van sportfaciliteiten moet aanslui-
voorzieningen, zoals toiletten, doucheruimten en de keuken, zijn centraal geclusterd, zodat het benodigde leidingwerk kort en efficiënt kan worden
ten bij de vraag, waarbij overcapaciteit wordt vermeden en zoveel mogelijk inwoners de mogelijkheid krijgen om in hun eigen omgeving te
aangelegd. Voor de constructie is gekozen voor een stalen draagstructuur in plaats van dragende wanden. Dit biedt de mogelijkheid om het gebouw
sporten. Kwaliteit, functionaliteit en duurzaamheid: De focus ligt op het facilite-
in de toekomst eenvoudig te herindelen of aan te passen aan veranderende gebruikersbehoeften. Dankzij de geïntegreerde systeemwanden zijn
ren van breedtesport, waarbij de accommodaties voldoen aan de gemeentelijke duurzaamheidseisen en het onderhoud op een doelmatige
de binnenruimten bovendien flexibel in te delen en geschikt voor diverse activiteiten en groepsgroottes. Met deze ontwerpkeuzes draagt de MFA op
manier wordt uitgevoerd. Toegankelijkheid en betaalbaarheid: Het is belangrijk dat iedereen fy-
meerdere fronten bij aan een duurzame, efficiënte en flexibele accommodatie, die ook op de lange termijn voldoet aan de eisen van de gemeente
siek toegang heeft tot de sportactiviteiten en dat de voorzieningen betaalbaar blijven voor zowel de gemeente als de gebruikers.
Lingewaard.
Doorwerking projectgebied
De MFA wordt een plek waar de inwoners kunnen sporten en bewegen, maar ook een ontmoetingsplek voor sociale activiteiten. Dit draagt bij aan
De realisatie van de MFA sluit aan bij de beleidsregels van de gemeente Lingewaard omtrent sport. Het plan voorziet in een sportlocatie die multi-
de doelstellingen van de beleidsregel, waarbij het belangrijk is dat de sportinfrastructuur niet alleen functioneel, maar ook sociaal en duurzaam
functioneel en duurzaam is. De MFA is ontworpen met het oog op multifunctioneel gebruik, waarbij zowel sport- als maatschappelijke activiteiten
is.
in één gebouw kunnen plaatsvinden. Dit bevordert niet alleen de efficiëntie
Ruimtelijke motivering ontwikkeling MFA, Notenboomstraat te Haalderen
Lingewaard biedt richtlijnen voor het beheer en de ontwikkeling van maatschappelijk vastgoed. Maatschappelijk vastgoed wordt hierbij gedefinieerd
wijs, sport, cultuur, welzijn, maatschappelijke opvang en medische zorg. Het uitgangspunt is dat deze voorzieningen ten goede komen aan de inwoners van de gemeente, door vraag en aanbod fysiek met elkaar te verbinden en ervoor te zorgen dat iedereen toegang heeft tot de betreffende voorzieningen. De nota heeft een strategisch en richtinggevend karakter en fungeert als onderlegger voor besluiten en projecten die maatschappelijk vastgoed betreffen. Bij toekomstige besluiten zal altijd teruggegrepen moeten worden naar de uitgangspunten van de nota om ervoor te zorgen dat het nieuwe vastgoed- en accommodatiebeleid effectief en consistent is. Tegelijkertijd biedt de nota ruimte voor flexibiliteit op tactisch en uitvoerend niveau, zodat er maatwerk kan worden geleverd dat aansluit bij de specifieke behoeften van de dorpen en kernen binnen Lingewaard. Een belangrijk aspect van het beleid is dat maatschappelijk vastgoed moet bijdragen aan de sociale cohesie in de dorpskernen. Het vastgoed dient te zorgen voor toekomstbestendige dorpskernen met voorzieningen die passen bij de wensen van de gemeenschap, en tegelijkertijd moet het de identiteit van de dorpskernen versterken.
De nota legt daarnaast de nadruk op het belang van samenwerking bij de ontwikkeling van meerdere sportvoorzieningen binnen een kern, waarbij het gebruik van bestaande accommodaties zoveel mogelijk wordt geoptimaliseerd en nieuwe accommodaties multifunctioneel worden ingericht.
20
Specifieke doelen die in de Contourennota zijn opgenomen, zijn onder
Daarnaast versterkt het plan de sociale cohesie in Haalderen, doordat het
Daarnaast gaan de welstandscriteria onder de Omgevingswet alleen over
meer: Het bevorderen van sociale verbindingen in de dorpskernen door het
gebouw als ontmoetingsplek voor verschillende groepen in de gemeenschap fungeert. Het biedt een ruimte voor zowel jongeren als ouderen,
het uiterlijk van een bouwwerk en niet over de plaatsing.
sporters, en andere bewoners, waardoor het bijdraagt aan een levendige en verbonden dorpskern.
Gids Ruimtelijke Kwaliteit
aanbieden van diverse maatschappelijke voorzieningen. Het ontwikkelen van toekomstbestendige dorpskernen met voorzienin-
gen die aansluiten bij de lokale behoeften. Het ondersteunen van de identiteit van dorpskernen door het creëren
De MFA bevordert ook de dynamiek en vitaliteit van het sportpark door de
staande bijzondere ruimtelijke kwaliteiten waarborgen en tegelijkertijd burgers meer mogelijkheden bieden bij het realiseren van hun bouwplannen.
van levendige en toegankelijke gemeenschappen. Met betrekking tot sportaccommodaties wordt er binnen de nota ge-
toevoeging van diverse functies. Dit past binnen de ambitie van de gemeente om sportparken te verbinden met hun omgeving en zo meer recre-
De gids onderscheidt zes deelgebieden binnen de gemeente: Historische gegroeide kernen en linten;
streefd naar het creëren van sportvoorzieningen die niet alleen voldoen aan de basisbehoeften, maar die ook multifunctioneel en duur-
atieve mogelijkheden te bieden. Bovendien zorgt de clustering van verschillende sportfaciliteiten op één locatie voor een efficiënter gebruik van
Planmatige woonbuurten; Gebieden met een bijzondere functie;
zaam zijn. Sportaccommodaties moeten een ontmoetingsfunctie vervullen en bijdragen aan de dynamiek en vitaliteit van de omgeving. Er
de beschikbare ruimte, wat aansluit bij het streven naar samenwerking tussen sportverenigingen en andere maatschappelijke partners.
Bedrijventerreinen; Glastuinbouw;
wordt nadrukkelijk ingezet op samenwerking tussen sportverenigingen en andere maatschappelijke partners, en op het bevorderen van me-
Landelijk gebied.
4.5.5
degebruik van sportparken door bijvoorbeeld wandel- en fietspaden aan te leggen en recreatieve mogelijkheden te bieden. Doorwerking projectgebied De realisatie van de MFA in Haalderen sluit aan bij de uitgangspunten van de Contourennota Accommodatie- en Vastgoedbeleid van de gemeente Lingewaard. Het plan draagt bij aan verschillende doelstellingen die in de nota zijn beschreven, vooral op het gebied van multifunctionaliteit, sociale verbindingen, en de toekomstbestendigheid van de dorpskern. De MFA zal fungeren als een multifunctionele accommodatie die niet alleen sportactiviteiten mogelijk maakt, maar ook ruimte biedt aan andere maatschappelijke functies. Door de MFA te ontwerpen als een flexibel gebouw dat ruimte biedt voor zowel sport als sociale activiteiten, wordt de toegankelijkheid van de voorzieningen vergroot en wordt er een bredere maatschappelijke rol vervuld.
Met de Gids voor Ruimtelijke Kwaliteit wil de gemeente Lingewaard be-
Welstandsbeleid
Welstand gaat over hoe de uiterlijke kenmerken van een bouwwerk in de omgeving passen, denk aan vorm, maat, kleur of gebruikte materialen. Bestaande en nieuwe bouwwerken moeten voldoen aan redelijke eisen van welstand. Deze zijn uitgewerkt in de welstandsnota van de gemeente. In de welstandsnota kan de gemeente ook bepaalde gebieden aangeven die welstandsvrij zijn. De welstandsnota volgt uit artikel 12a, lid 1 van de Woningwet. Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet, zijn de artikelen over welstand in de Woningwet vervallen. Voor de welstandsnota geldt overgangsrecht (artikel 4.114, lid 1 van de Invoeringswet Omgevingswet). De welstandsnota is een beleidsregel, als bedoeld in artikel 4.19 van de Omgevingswet. Onder de Omgevingswet kunnen gemeenteraden ervoor kiezen om wel of geen regels te stellen over het uiterlijk van bouwwerken (artikel 4.19 Ow). Het stellen van welstandscriteria is daarmee geen verplichting meer. Als een gemeenteraad ervoor kiest om wel welstandscriteria op te stellen, dan moet dat in het omgevingsplan worden opgenomen.
Ruimtelijke motivering ontwikkeling MFA, Notenboomstraat te Haalderen
Voor elk deelgebied biedt de gids een beknopte beschrijving van de ruimtelijke situatie, kernkwaliteiten en ambities. Het projectgebied valt onder de categorie gebieden met een bijzondere functie (zie figuur 4.1). Dit betreft onder andere maatschappelijke voorzieningen en instellingen zoals onderwijs-, sport en zorgcomplexen. Deze grootschalige gebouwen of complexen nemen vaak een zelfstandige positie in binnen een woonbuurt, dorpskern of landelijk gebied. Door hun specifieke functie hebben ze een eigen karakter en zijn ze goed herkenbaar, wat bijdraagt aan de oriëntatie in de kernen. Ze kunnen gericht zijn op de openbare ruimte, of bij complexen op grotere terreinen, vooral op het eigen gebied. Voor deze complexen geldt dat ze een eigen gezicht mogen hebben, waarbij de stedenbouwkundige opzet en architectonische uitstraling mogelijk belangrijker zijn dan afstemming op de omliggende buurt. De architectuurstijl varieert per gebouw of complex, afhankelijk van de bouwperiode en functie. Hierna volgen een aantal uitgangspunten voor het bouwplan met betrekking tot de omgeving.
21
Het bouwplan mag de waarde en kernkwaliteiten van het deelgebied
het openbaar gebied. Deze duidelijke oriëntatie draagt bij aan de toegan-
en de stedenbouwkundige of landschappelijke structuur niet aantasten.
kelijkheid en de beleving van het gebouw vanuit de omgeving. Daarnaast kent het ontwerp een consequent uitgewerkt ontwerpconcept met estheti-
Het bouwplan moet de kwaliteit van de omgeving en de openbare ruimte versterken en bijdragen aan de leefbaarheid en sociale veilig-
sche kwaliteit. De gekozen typologie en architectuur sluiten aan bij de bestaande context van het gebied. Daarbij is er veel aandacht besteed aan
heid. Het bouwplan draagt bij aan markante stedenbouwkundige ruimten en
materialisatie, kleurgebruik en detaillering, die zorgvuldig zijn afgestemd op de omgeving. Verder is de gevelindeling samenhangend en logisch op-
locaties. Het bouwplan richt zich op de openbare ruimte, met een duidelijke en
gebouwd. Het toegepaste kleurpalet en de gebruikte materialen zorgen voor een duurzame uitstraling, waarbij de kwaliteit van de gevel op lange
herkenbare toegang vanaf het openbaar gebied. Het bouwplan maakt een duidelijk onderscheid tussen openbaar en
termijn behouden blijft. Daarmee wordt niet alleen aangesloten op de bestaande ruimtelijke structuur, maar wordt ook een hoogwaardige toevoe-
privégebied. Het bouwplan heeft een evenwichtige opzet, met samenhangende
ging gerealiseerd die bijdraagt aan de ruimtelijke kwaliteit van het gehele projectgebied.
maatverhoudingen van buitenruimten, bouwvolumes, massa-opbouw, kapvorm en vlakverdelingen;
4.5.6
Het bouwplan mag de kernkwaliteiten van het ensemble en/of de gebouwtypologie niet aantasten.
Het bouwplan moet aansluiten op de omgeving qua positie, hoofdvorm, maat en schaal.
Het bouwplan heeft een herkenbaar en consequent uitgewerkt ontwerpconcept met esthetische kwaliteiten, waarbij de typologie en ar-
Conclusie
Het planvoornemen past binnen de gemeentelijke doelstellingen en beleid.
chitectuur afgestemd zijn op de omgeving. Het bouwplan heeft een samenhangende gevelindeling en kleurgebruik, met een materialisering waarvan de kwaliteit op de lange termijn behouden blijft.
Figuur 4.1 Uitsnede welstandskaart Haalderen (bron: Gids Ruimtelijke
Kwaliteit, gemeente Lingewaard)
Het bouwplan bevat detaillering die de architectuur ondersteunt.
Doorwerking projectgebied Het plan sluit op zorgvuldige wijze aan bij de ruimtelijke en esthetische uitgangspunten die gelden voor het gebied waarin het gebouw wordt gerealiseerd. Het ontwerp volgt in grote lijnen de richtlijnen uit de Gids Ruimtelijke Kwaliteit van de gemeente en voldoet daarmee aan de gestelde eisen op het gebied van welstand. Zo richt het bouwplan zich nadrukkelijk op de openbare ruimte, met een heldere en goed herkenbare hoofdentree vanaf
Ruimtelijke motivering ontwikkeling MFA, Notenboomstraat te Haalderen
22
5
Omgevingsaspecten in de fysieke leefomgeving
5.1
Verkeersgeneratie, - afwikkeling en parkeren
5.1.2
Onderzoek
Verkeer maakt onderdeel uit van de evenwichtige functietoedeling aan locaties. Naast parkeren moet aandacht besteed worden aan de verkeers-
Parkeren Auto
generatie en -veiligheid. In deze paragraaf wordt aangegeven hoe met het planvoornemen hier rekening mee wordt gehouden.
De gemeente Lingewaard heeft op 28 augustus 2024 de ‘Nota Parkeernormen Lingewaard 2024’ vastgesteld. In deze nota zijn parkeernormen
en de evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De aspecten sluiten aan op en dekken de onderdelen zoals genoemd in artikel 1.2 van de
5.1.1
opgenomen, afgeleid van de CROW -publicatie 744 ‘Parkeerkencijfers, basis voor parkeernormering’, die een positieve invloed hebben op de be-
Omgevingswet. De ontwikkeling wordt zodoende getoetst aan de verschillende aspecten uit de fysieke leefomgeving. Met de inwerkingtreding van
verandering van de parkeerbehoefte en verkeersgeneratie van een gebied. Bij het toelaten van een nieuwe functie moet daarom worden aange-
de Omgevingswet is er een bredere kijk op de leefomgeving, onder meer vanuit het oogpunt van milieu, duurzaamheid en gezondheid. Op basis
toond of er sprake is van een (extra) parkeerbehoefte en wat het effect is op de bereikbaarheid en de verkeersafwikkeling. Er mag geen onaan-
van het initiatief en de omgeving zijn de volgende omgevingsaspecten van belang:
vaardbaar effect op de omgeving optreden. Dit geldt ook bij omgevingsvergunningen voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten.
In de nota zijn per functie (wonen, werken, boodschappen en winkelen,
Verkeersgeneratie, -afwikkeling en parkeren Geluid
Om te bepalen wat de effecten van de activiteit op de verkeersaantrek-
cultuur en ontspanning’:
Luchtkwaliteit Lichthinder
kende werking van het projectgebied zijn, kan gebruik worden gemaakt van de kengetallen van het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in
Tabel 5.1 Parkeernormen functie sport (bron: Nota Parkeernormen Lingewaard
Activiteiten en milieuzonering Omgevingsveiligheid
grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW) (publicatie 744 ‘Parkeerkencijfers, basis voor parkeernormering’). Deze kengetal-
Kabels en leidingen Elektromagnetische straling
len zijn algemeen erkend en geven een indicatie van de ontwikkeling gepaard gaande extra verkeersgeneratie. Ook bieden ze richtlijnen voor het
Gezondheid Trilling
aantal te realiseren parkeerplaatsen. De CROW-kengetallen zijn richtlijnen waarvan afgeweken kan worden. Gemeenten kunnen ervoor kiezen om
Natuur en landschap (incl. stikstof) Bodem
zelf parkeerbeleid met parkeernormen vast te stellen waar nieuwe ontwikkelingen aan moeten voldoen. De activiteit dient in dit geval aan het ge-
Weging van het waterbelang Archeologie, cultuurhistorie en landschap
meentelijk beleid te worden getoetst.
Mer-beoordeling.
Verder bevatten omgevingsvisies van gemeenten een visie op verkeer op gemeentelijk niveau. Daarin worden vaak mobiliteit, bereikbaarheid en
In dit hoofdstuk wordt beschreven op welke wijze bij het planvoornemen rekening is gehouden met diverse aspecten van de fysieke leefomgeving
Toetsingskader
Een toevoeging of wijziging van functies op locaties zorgt vaak voor een
verkeersveiligheid als belangrijk geacht. Planinitiatieven dienen daaraan te worden getoetst.
Ruimtelijke motivering ontwikkeling MFA, Notenboomstraat te Haalderen
reikbaarheid en leefbaarheid van de gemeente. Algemeen uitgangspunt is dat een (ruimtelijke) ontwikkeling op eigen terrein en/of binnen het plangebied voldoende voorziet in de eigen parkeerbehoefte. De parkeerplaatsen moeten op eigen terrein/binnen het plangebied worden aangelegd.
sport, cultuur en ontspanning, etc.) kencijfers voor parkeren opgenomen. De functies worden weer onderverdeeld in deelfuncties, zoals bij ‘sport,
2024)
Functie
Eenheid
Rest bebouwde kom Lingewaard
Tennisbaan (buiten)*
Per tennisbaan
2,5
Sportveld
Per ha netto terrein
20
Dorpshuis/multifuncti-
Per 100 m² bvo
2
oneel centrum Onderhavig projectgebied is volgens de gemeentelijke parkeernota gelegen in de zone ‘rest bebouwde kom Lingewaard’. Op basis van het voorgaande is het aantal parkeerplaatsen voor de auto berekend.
23
Tabel 5.2 Berekening aantal parkeerplaatsen
Functie ‘sport, cultuur en ont-
Parkeernorm behorende bij
spanning’
‘rest bebouwde kom Linge-
Tabel 5.3 Parkeerbalans fietsparkeren (bron: gemeente Lingewaard)
Aantal van meeteenheid
delde kencijfer voor deze functie in niet stedelijke gebied’ en ‘rest bebouwde kom’ bedraagt 3,5 mvt per 100 m² bvo. Een tennisveld heeft een bruto oppervlakte van 260,7 m². Op het terrein zijn drie tennisvelden gesi-
Parkeerbehoefte
tueerd. Er is dus sprake van een totale bruto vloeroppervlakte van 782,1 m². De berekening is verder als volgt:
waard’ Tennisbaan
2,5 parkeerplaatsen per
3 tennisbanen
3,5 mvt per 100 m² bvo * 7,821 = 27,3735 = 28 mvt/etmaal
7,5
Sportvelden
tennisbaan Sportveld
20 parkeerplaat-
1,6 ha
De sportvelden kennen in de toekomstige situatie een oppervlakte van 1,6 ha netto. De parkeernorm van een sportveld bedraagt 20 parkeerplaatsen
32
sen per ha netto terrein Dorpshuis/multi-
2 parkeerplaat-
500 m² bvo
functioneel centrum
sen per 100 m² bvo
(excl. functies die behoren tot
10
Verkeer
de sportvelden, zoals kleed-
Verkeersgeneratie
ruimten) Totaal
per ha netto terrein. Hiervoor is berekend dat de parkeerbehoefte van de sportvelden 32 parkeerplaatsen bedraagt. Uitgaande van 1,6 ha netto aan
49,5 = 50 parkeerplaatsen
Op basis van bovenstaande berekening zijn met het planvoornemen 50 parkeerplaatsen benodigd. Het plan voorziet in 62 parkeerplaatsen, waarvan 4 parkeerplaatsen worden toegekend aan mensen die minder valide zijn.
De voorgenomen ontwikkeling is een functie die verkeer genereert. De verkeersgeneratie dient normaliter berekend te worden aan de hand van de CROW-kencijfers. Van sportvelden, tennisbanen en een dorpshuis/multifunctioneel centrum zijn echter geen kengetallen bekend om de
In de navolgende tabel wordt de berekening van het aantal benodigde fietsparkeerplaatsen weergegeven. Hieruit blijkt dat er minimaal 60 en maximaal 163 fietsparkeerplaatsen vereist zijn. Het plan voorziet in de aanleg van 100 fietsparkeerplaatsen.
dit in een verkeersgeneratie van 192 verkeersbewegingen per etmaal (weekdag). De piek zal voornamelijk liggen op de zaterdagen. De verkeersbewegingen op de overige dagen zullen beperkt zijn. In de navolgende tabel is een overzicht opgenomen. Aantal parkeerplaatsen
32
Ritten / auto
2x
handreiking 744 ‘Parkeerkencijfers, basis voor parkeernormering’. De verkeersgeneratie van de sportvelden en het MFA-gebouw is bepaald aan de
Subtotaal Turnover (aantal auto’s / parkeer-
64 3x
hand van de parkeernormen uit de Nota Parkeernormen Lingewaard 2024’. Voor de berekening wordt opnieuw uitgegaan van de stedelijkheids-
plaats)
verkeersgeneratie te berekenen. Daarom is de verkeersgeneratie van de tennisbanen bepaald aan de hand van de functie ‘tennishal’ uit de CROW -
graad ‘niet stedelijk’ en de gebiedszone ‘rest bebouwde kom’.
Fiets
sportvelden, twee ritten per auto (heen en terug) en een turnover (het aantal keer dat een parkeerplaats per etmaal wordt benut) van drie, resulteert
Tennisbanen Zoals eerder aangegeven wordt voor het bepalen van de verkeersgeneratie van de toekomstige tennisbanen aangesloten bij de functie ‘tennishal’. Hiervoor zijn kencijfers voor de verkeersgeneratie bekend. Het gemid-
Ruimtelijke motivering ontwikkeling MFA, Notenboomstraat te Haalderen
Totaal
192 mvt/etmaal
Dorpshuis/multifunctioneel centrum Het MFA-gebouw krijgt een oppervlakte van 500 m² bvo (excl. functies die behoren tot de sportvelden, zoals kleedruimten). Voor een multifunctioneel centrum of buurthuis met een sociaal-culturele functie bestaan geen standaard verkeercijfers. In het parkeerbeleid van de gemeente wordt wel een
24
parkeerkental genoemd hiervoor genoemd. Uitgaande van twee ritten per
Van der Mondeweg. In de navolgende figuur is de huidige vormgeving van
geeft geen aanleiding tot een andere conclusie. Hoewel de onderliggende
auto en een turnover van drie resulteert dit in een verkeersgeneratie van ongeveer 60 verkeersbewegingen per etmaal op een weekdag.
dit kruispunt weergegeven.
analyse niet specifiek is opgesteld voor het MFA-plan, bevestigen de resultaten dat het bestaande netwerk en kruispuntontwerp robuust genoeg
Voor dit kruispunt heeft Goudappel een kruispuntanalyse uitgevoerd, als onderdeel van een in 2023 in opdracht van de gemeente opgesteld ver-
zijn om ook de extra verkeersbelasting als gevolg van het MFA op te vangen. Daarbij komt dat de verwachte verkeersgeneratie voornamelijk op za-
keersstudie voor Haalderen. Hoewel de rapportage in het kader van een ander plan is uitgevoerd, biedt het rapport wel waardevolle en toepasbare
terdag plaatsvindt, gelet op de aard van het planvoornemen. De verkeersbewegingen op de overige dagen zullen zeer beperkt blijven, wat bijdraagt
inzichten over de huidige situatie van de verkeersafwikkeling in Haalderen en de toekomstige capaciteit van het wegennet. Naar aanleiding van een
aan een beheersbare belasting van het wegennet.
Aantal parkeerplaatsen
10
Ritten / auto
2x
Subtotaal Turnover (aantal auto’s / parkeer-
20 3x
plaats) Totaal
60 mvt/etmaal
uitspraak van de rechter inzake voorgenoemd rapport is er aanvullend onderzoek verricht en opgenomen in een rapportage. Daarom zijn de betref-
Totaal
fende onderzoeken volledigheidshalve toegevoegd in de bijlagen bij deze ruimtelijke motivering. De uitgangspunten van het eerder onderzochte plan
Kortom, de verkeersgeneratie van de planlocatie bedraagt 280 mvt/etmaal (weekdag) (28 + 192 + 60) in de toekomstige situatie. Hiervan is enkel de
zijn in termen van verkeersintensiteit en ontsluitingsstructuur deels vergelijkbaar met het voorliggende planvoornemen voor een multifunctionele ac-
verkeersgeneratie vanwege de realisatie van het dorpshuis/MFA een toename ten opzichte van de huidige situatie. Immers, de tennisbanen en
commodatie (MFA). Hierdoor is de analyse relevant en bruikbaar voor een inschatting van de verkeerskundige impact van dit plan.
sportvelden zijn in de huidige situatie al aanwezig en worden enkel verplaatst c.q. vervangen. Het aantal velden en tennisbanen neemt niet toe.
Het genoemde kruispunt Huchtstraat – Van der Mondeweg is doorgere-
De totale toename bedraagt daarmee naar inschatting slechts 60 verkeersbewegingen per etmaal.
kend met de VISSIM-kruispuntentool. De Van der Mondeweg ligt binnen de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 50 km/h. Voor de
Verkeersafwikkeling en -veiligheid
Huchtstraat geldt een maximumsnelheid van 30 km/h en deze is ook gelegen binnen de bebouwde kom. Op het kruispunt heeft het verkeer op de
De verkeersgeneratie neemt, zoals bovenstaand geconcludeerd, met slechts 60 met/etmaal toe. Dit is een geringe toename, waarvan redelijker-
Van der Mondeweg voorrang op het verkeer vanaf de Huchtstraat.
wijs kan worden verondersteld dat het omliggende wegennet dit verkeer zonder problemen kan afwikkelen. De totale verkeersgeneratie van 280
Uit de rapportage volgt dat het kruispunt in zowel de ‘huidige’ situatie (2023) als in de situatie na realisatie van het betreffende plan met 710 ex-
mvt/etmaal van en naar het projectgebied kan op veilige wijze worden afgewikkeld op de Notenboomstraat.
tra mvt/etmaal voldoende capaciteit biedt om het verkeersaanbod goed af te wikkelen. Onderhavig plan leidt tot een geringe toevoeging van 60
Figuur 5.1 Weergave voorrangskruispunt Huchtstraat – Van der Mondeweg
5.1.3
Bij voorliggend planvoornemen zal de ontsluiting voornamelijk plaatsvin-
mvt/etmaal. Hierdoor kan redelijkerwijs worden verwacht dat er geen knelpunten op dit maatgevende kruispunt optreden als gevolg van het plan.
den via de Notenboomstraat, Huchtstraat en de Van der Mondeweg. Het verkeer zal daarmee gericht zijn op het voorrangskruispunt Huchtstraat –
Daarnaast is er sprake van een verkeersveilige situatie. Aanpassingen
aan locaties.
Conclusie
Gelet op het voorgaande, is er vanuit het aspect verkeersgeneratie, -afwikkeling en parkeren sprake van een evenwichtige toedeling van functies
aan het kruispunt zijn dan ook niet noodzakelijk geacht. Onderhavig plan
Ruimtelijke motivering ontwikkeling MFA, Notenboomstraat te Haalderen
25
5.2
Geluid
Geluidproductieplafonds
5.2.1
Toetsingskader
Een geluidproductieplafond geeft de maximale toegestane productie weer op een vast fictief punt, het referentiepunt, op korte afstand van de ge-
Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen De aanvaardbaarheid van de geluidsbelasting onder de Omgevingswet is vooral een decentrale afweging. Gemeenten geven met het omgevingsplan voor elke locatie in de gemeente de gewenste geluidskwaliteit vorm. Geluid kan van grote invloed zijn op het woon- en leefklimaat van mensen en op hun gezondheid. De regels over geluid gaan over het beheersen van geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen, en de bescherming van geluidgevoelige gebouwen en andere gebouwen en plekken. Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) bevat geluidsregels die via het omgevingsplan zullen gelden voor individuele bedrijven die geluid voortbrengen. Voor de andere belangrijke geluidsbronnen zoals industrieterreinen,
luidsbron. Bij de vaststelling van een geluidproductieplafond als omgevingswaarde is het geluid op een geluidgevoelig gebouw niet hoger dan de hoogste van de volgende waarden: a. De standaardwaarde, bedoel in tabel 5.4; of b. Het geluid bij volledige benutting van het geluidproductieplafond dat gold direct voorafgaand aan de vaststelling van het in de aanhef bedoelde geluidproductieplafond. Tabel 5.4 Standaardwaarde geluid voor een geluidbron op een geluidgevoelig gebouw per geluidbronsoort Geluidbronsoorten
Standaardwaarde
wegen en spoorwegen worden via de Aanvullingswet geluid en het Aanvullingsbesluit geluidsregels toegevoegd aan de Omgevingswet en het
Rijkswegen en provinciale wegen
50 Lden
Gemeentewegen en waterschapswegen
53 Lden
Bkl. De regels voor geluid hebben een tweezijdige werking om de bescherming tegen geluidsbelasting vorm te geven. Enerzijds bij de aanleg
Hoofdspoorwegen en lokale spoorwegen
55 Lden
Industrieterreinen
50 Lden
of aanpassing van spoorwegen of industrieterreinen en anderzijds bij het mogelijk maken van nieuwe geluidsgevoelige gebouwen en locaties nabij
40 Lnight
een geluidsbron.
Bij de vaststelling van een geluidproductieplafond als omgevingswaarde kan de hoogste van de twee waarden, bedoeld in artikel 3.32 lid 1 worden
De geluidinhoudelijke doelstellingen zijn: het voorkomen van een onbeheerste groei van de geluidsbelasting op
overschreden als: a. Geen geluidbeperkende maatregelen kunnen worden getroffen om
en in geluidsgevoelige gebouwen en locaties; het reduceren van geluidbelastingen op en in geluidsgevoelige gebou-
wen en locaties die blootstaan aan zeer hoge geluidsbelastingen; het bevorderen van bronmaatregelen;
1
het scheppen van een beter toegankelijk en minder complex geheel van regels;
aan de hoogste van de twee waarden te voldoen; b. De overschrijding door het treffen van geluidbeperkende maatregelen c.
zoveel mogelijk wordt beperkt; en Het geluid op geluidgevoelige gebouwen niet hoger is dan de grenswaarde, bedoel in tabel 5.5.
Tabel 5.5 Grenswaarde voor geluid door een geluidbron op een geluidgevoelig gebouw per geluidbronsoort1 Geluidbronsoorten Grenswaarde Rijkswegen en provinciale wegen 60 Lden Gemeentewegen en waterschapswegen 70 Lden Hoofdspoorwegen en locale spoorwegen 65 Lden Industrieterreinen 55 Lden 45 Lnight
Afdeling 3.5 (artikel 3.18 lid 1) van het Bkl voorziet in het Toetsingskader/instructieregels omtrent de beheersing van het geluid afkomstig van wegen, spoorwegen en industrieterreinen. Geluidsgevoelige gebouwen De geluidsgevoelige gebouwen worden aangewezen in artikel 3.20 van het Bkl. Het betreft gebouwen, waaronder een gebouw of een gedeelte van een gebouw dat bijvoorbeeld een woon-, onderwijs- of zorgfunctie heeft. De geluidsnormen hebben betrekking op het geluid op de gevel van een geluidsgevoelig gebouw en hebben primair als doel het beschermen van de gezondheid door het stellen van eisen aan het geluid op en rond woningen, waar mensen langdurig verblijven en slapen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de voorgevel, zijgevel en achtergevel. Voor andere gebouwen of locaties bepaalt de gemeente zelf de mate van bescherming tegen geluid op grond van artikel 4.2 van de Omgevingswet. Dat doet de gemeente vanuit haar taak ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ (ETFAL). Dit kan de gemeente onder andere bereiken door:
De ordening van locaties van activiteiten ten opzichte van elkaar; hierbij kan worden gedacht aan de afstand tussen een woning en een bedrijf.
het beperken van de lasten bij de uitvoering van de regels.
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR713149
Ruimtelijke motivering ontwikkeling MFA, Notenboomstraat te Haalderen
26
Het stellen van regels aan activiteiten op een locatie; hierbij kan wor-
voorgaande is een akoestisch onderzoek naar wegverkeerslawaai niet
den gedacht aan normen voor geluidimmissies of preventieve maatregelen.
noodzakelijk.
Geluid door activiteiten
Verder is er in de directe omgeving van het projectgebied geen treinspoor of industrieterrein gelegen. De dichtstbijzijnde spoorweg is gelegen op een
In Bijlage XXII van het Bkl zijn activiteiten aangewezen die in aanzienlijke mate geluid kunnen veroorzaken. In de bruidsschat is het onderdeel geluid
afstand van circa 1,4 kilometer. Gezien deze ruime afstand en de diverse maatgevende gevoelige functies hiertussen gelegen, is een akoestisch on-
geregeld in paragraaf 22.3.4. Daarin staan regels over geluid door een activiteit op of in een geluidgevoelig gebouw die op een locatie is toegelaten
derzoek naar spoorweglawaai niet benodigd. Aangenomen kan worden dat er sprake is van een goed leefklimaat.
op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit. In de bruidsschat zijn waarden bepaald (zie arti-
5.2.3
kel 22.57 bruidsschat). Daarbij is onderscheid gemaakt in geluid door de volgende activiteiten:
Conclusie
Vanuit het omgevingsaspect geluid is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
Activiteiten anders dan door windturbines en windparken en civiele buitenschietbanen, militaire buitenschietbanen en militaire springterrei-
5.3
Luchtkwaliteit
nen (par. 22.3.4.2 BS); Geluid door windturbines en windparken (par. 22.3.4.3 BS);
5.3.1
Toetsingskader
De hoofdlijnen voor regelgeving rondom luchtkwaliteitseisen ter bescher-
Geluid door civiele buitenschietbanen, militaire buitenschietbanen en militaire springterreinen (par. 22.3.4.4 BS).
5.2.2
Onderzoek
ming van de gezondheid staan beschreven in de instructieregels opgenomen in het Bkl (paragraaf 5.1.4.1). Volgens deze regels gelden zogeheten omgevingswaarden voor onder andere de in de buitenlucht voorkomende stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10).
Figuur 5.2 Uitsnede kaart ‘Geluid van wegverkeer’ met aanduiding projectgebied (bron: Atlas Leefomgeving)
Met voorliggend plan wordt een multifunctionele accommodatie (MFA) gerealiseerd op het huidige sportpark. Er is daarmee geen sprake van een functionele wijziging, maar enkel van een functionele verbreding. Tevens is er geen sprake van de toevoeging van een geluidsgevoelige functie of gebouw. De MFA is in de zin van het Bkl geen geluidsgevoelig gebouw. Hier vallen enkel een woonfunctie, onderwijsfunctie, gezondheidszorgfunctie met bedgebied, en een bijeenkomstfunctie voor kinderopvang met bedgebied, en nevengebruiksfuncties van de hiervoor genoemde functies onder. Het projectgebied ligt binnen de bebouwde kom aan de Notenboomstraat. Volgens de kaart ‘Geluid van wegverkeer’ op Atlas Leefomgeving is de maximale geluidbelasting op de locatie 46 Lden, zie figuur 5.2. Daarmee kan geconcludeerd worden dat de geluidsstandaardwaarde van gemeentewegen van 53 Lden niet wordt overschreden. Op basis van het
Een activiteit is toelaatbaar als aan één van de volgende voorwaarden wordt voldaan: er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van
een grenswaarde; het project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwali-
teit; het project draagt alleen niet in betekenende mate bij aan de luchtverontreiniging.
CIMLK Mede door het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL)
Ruimtelijke motivering ontwikkeling MFA, Notenboomstraat te Haalderen
is in de afgelopen jaren in Nederland de luchtkwaliteit aanzienlijk verbeterd. Vanwege deze verbetering is het NSL na de inwerkingtreding van de Omgevingswet komen te vervallen. Sinds 1 januari 2023 vervangt het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK) het NSL. Middels dit nieuwe instrument kan de luchtkwaliteit berekend en gemonitord worden onder de Omgevingswet. NIBM De beoordeling van de luchtkwaliteit vindt niet overal plaats. Voor een activiteit die niet in betekende mate (NIBM) bijdraagt aan de luchtverontreiniging, is geen toetsing aan de Rijksomgevingswaarden voor NO2 en PM10
27
nodig. Uit artikel 5.53 en 5.54 van het Bkl volgt dat een project niet in bete-
In sommige gevallen kan de achtergrondconcentratie van luchtverontreini-
kende mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit als de toename van de concentratie NO2 en PM10 niet hoger is dan 1,2 µg/m³. Dat is 3% van de omge-
gende stoffen zo hoog zijn dat de invoering van een nieuw project toch leidt tot overschrijding van de landelijke omgevingswaarden. Dit kan ook
vingswaarde voor de jaargemiddelde concentraties. Er zijn twee mogelijkheden om aannemelijk te maken dat een project bin-
van toepassing zijn op activiteiten in de buurt van een aandachtsgebied, die de concentraties binnen dat gebied verhogen. Hierdoor moet een ge-
nen de NIBM-grens blijft: 1. Motiveren dat het project binnen de getalsmatige grenzen van een
meente soms een planinitiatief toetsen aan de omgevingswaarden in een nabijgelegen aandachtsgebied, zelfs als het initiatief buiten dat specifieke
aangewezen categorie blijft. Onder deze ‘standaardgevallen NIBM’ vallen kantoren, woonwijken en het telen van gewassen. Dit moet wel
gebied valt. Deze beoordeling is met name nodig bij activiteiten die aanzienlijke luchtvervuiling veroorzaken en over een grotere afstand effect
onder een bepaalde omvang blijven conform artikel 5.54 van het Bkl. Valt een project binnen de genoemde categorie, maar niet binnen de
hebben, zoals extra verkeer of bedrijfsemissies. De vergunningverlener beoordeelt de activiteit aan de hand van de omge-
gestelde grenzen? Het is dan mogelijk om alsnog via detailberekeningen aannemelijk te maken dat de 3%-grens niet wordt overschreden.
vingswaarden, tenzij de activiteit niet in betekenende mate (NIBM) bijdraagt aan de concentraties van NO2 of PM10. In enkele situaties moet
2. Op een andere manier aannemelijk maken dat een project de 3%grens niet overschrijdt. Soms kan een kwalitatieve berekening vol-
de luchtkwaliteit altijd worden beoordeeld: bij een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit;
doende zijn. Veel mensen bepalen met de NIBM-tool op een eenvoudige en snelle manier of een project in betekende mate bijdraagt aan
bij de aanleg van een tunnel langer dan 100 meter, of als een tunnel wijzigt en daarbij minimaal 100 meter toeneemt;
de luchtverontreiniging. Soms zijn detailberekeningen nodig als aanvulling op de NIBM-tool.
bij de aanleg van een autoweg of een autosnelweg.
5.3.2 Aandachtsgebieden De overheid toetst en monitort de luchtkwaliteit vooral in de zogenoemde aandachtsgebieden. Aandachtsgebieden zijn locaties met hogere concentraties NO2 en/of PM10. Aandachtsgebieden voor zowel NO2 als PM10 staan vermeld in artikel 5.51, lid 2 van het Bkl. Aandachtsgebieden voor alleen PM10 zijn aangewezen in artikel 5.51, lid 3 van het Bkl. In een aandachtsgebied moet de overheid de omgevingswaarden in acht nemen (artikel 5.51 Bkl). Een Rijksomgevingswaarde bestaat uit grenswaarden en streefwaarden voor stoffen die de kwaliteit van de buitenlucht beïnvloeden. Als besluiten binnen een aandachtsgebied leiden tot een verhoging van de concentraties van luchtverontreinigende stoffen, of als gemeenten activiteiten toestaan die betrekking hebben op wegen, vaarwegen of spoorwegen en waarvoor luchtkwaliteitsregels gelden volgens het Bal,
Onderzoek
Tabel 5.6 Achtergrondwaarden ter plaatse van het projectgebied Id
NO2 μg/m3
PM10 μg/m3
15565565
13,0343
13,738
15639490
13,1801
15565563
12,005
15565557 Norm
PM10 overschrijdingsda-
PM2.5 μg/m3
Jaar
6
7,2964
2030
13,7615
6
7,3042
2030
13,5716
6
7,2426
2030
12,2239
13,606
6
7,254
2030
40
40
35
25
gen
De data uit het CIMLK toont aan dat de achtergrondwaarden significant lager zijn dan de gestelde normen. Hieruit kan worden afgeleid dat er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat met betrekking tot luchtkwaliteit ter plaatse van het projectgebied. NIBM Middels de NIBM-tool is in beeld gebracht wat de effecten van de ontwikkeling op de luchtkwaliteit zijn. Voor het toepassen van de NIBM-tool is het noodzakelijk om inzicht te hebben in de verkeersgeneratie die samenhangt met de binnen de projectgebieden beoogde functies. Deze verkeersgeneratie is berekend in hoofdstuk 5.1 ‘Verkeersgeneratie, -afwikke-
Het projectgebied valt niet in een van de aandachtsgebieden voor zowel NO2 als PM10 of voor alleen PM10. Nader onderzoek naar luchtkwaliteit
ling en parkeren’. Bij de berekening is uitgegaan van de maximum verkeersgeneratie, namelijk 280 mvt/etmaal. De resultaten uit de berekening
is daarom niet benodigd. Er wordt volstaan met een quickscan luchtkwaliteit, welke is gebaseerd op het CIMLK-instrument en de NIBM-tool.
met de NIBM-tool zijn weergegeven in de navolgende tabel.
CIMLK In het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties is het van belang om aan te tonen of er sprake is van een goed woon- en leefklimaat met betrekking tot luchtkwaliteit. Hierover kunnen uitspraken worden gedaan aan de hand van achtergrondwaarden voor NO2, PM10 en PM2.5 ter plaatse van het projectgebied. De achtergrondwaarden van de vier dichtstbijzijnde rekenpunten zijn in tabel 5.6 weergegeven.
moet dit in overweging worden genomen.
Ruimtelijke motivering ontwikkeling MFA, Notenboomstraat te Haalderen
28
Tabel 5.7 NIBM-berekening
Worst-case berekening voor de bijdrage van het extra verkeer als gevolg van een plan op de luchtkwaliteit, GCN2024 Jaar van planrealisatie
2026
Extra voertuigbewegingen (weekdaggemiddelde)
280
Aandeel vrachtverkeer
1,0%
3
NO2 in μg/m
0,11
3
0,03
5.4
Lichthinder
lichtgevoelige natuurgebieden, kassengebieden, grootschalige bedrijven-
5.4.1
Toetsingskader
terreinen of sportcomplexen. De visie kan beleid bevatten om lichthinder, verstoring of horizonvervuiling tegen te gaan.
Er zijn diverse locaties met kunstmatige verlichting, waaronder (autosnel)wegen, woonkernen, industrie- en bedrijventerreinen, glastuinbouwbedrijven en sportterreinen.
Extra verkeer als gevolg van het plan
Maximale bijdrage extra verkeer
PM10 in μg/m 3
Grens voor "Niet In Betekenende Mate" in μg/m Conclusie
1,2
De bijdrage van het extra verkeer is niet-in-betekenende-mate; geen nader onderzoek nodig
Uit de berekening met de NIBM-tool volgt dat het project niet in betekende mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit. De toename van de concentratie NO2 en PM10 is niet hoger dan 1,2 µg/m³. Hiermee is sprake van een NIBMproject. Nader onderzoek op dit vlak is daarom niet noodzakelijk. Hierdoor is toetsing aan de Rijksomgevingswaarden voor NO2 en PM10 niet nodig. Tevens behoort het projectgebied niet tot een van de aandachtsgebieden, welke genoemd zijn in artikel 5.51, lid 2 van het Bkl. De bouw van een appartementencomplex is geen milieubelastende activiteit, als bedoeld in hoofdstuk 3 van het Bal, waarover regels zijn gesteld met het oog op het beperken van verontreiniging van de lucht. Het is geen activiteit die relatief
Deze verlichting kan verschillende negatieve effecten veroorzaken. Zo kunnen mensen hinder ondervinden wanneer ze zich niet kunnen onttrekken aan het aanwezige kunstlicht, terwijl ze daar wel behoefte aan hebben, bijvoorbeeld om te kunnen rusten of slapen. Licht van objecten langs (rijks)wegen, zoals een reclamezuil, kan ook hinder veroorzaken en daarmee onveilige situaties creëren. Verder kan kunstmatige verlichting in de nacht het gedrag van dieren beïnvloeden, met mogelijke gevolgen zoals desoriëntatie, afstoting of aantrekking, wat kan leiden tot uitputting en sterfte. Kunstmatige verlichting kan ook fungeren als barrière voor dierlijke verplaatsingen. Deze negatieve effecten hebben niet alleen individuele gevolgen maar kunnen ook de instandhoudingsdoelstellingen van bepaalde soorten aantasten. Daarnaast kan kunstmatige verlichting leiden tot horizonvervuiling of het verminderen van de donkerte op grotere afstanden, zoals het zichtbaar zijn van verlichte objecten in een open landschap tot wel 5 à 10 kilometer en boven zee tot maximaal 15 kilometer.
veel luchtvervuiling veroorzaakt en over een grotere afstand effect heeft. 5.3.3
Gemeenten beschikken over verschillende instrumenten om lichthinder te
Vanuit het omgevingsaspect luchtkwaliteit is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
omgevingsplan, vanuit het oogpunt van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Gemeenten kunnen zelf beslissen of ze regels willen stellen ter voorkoming van lichthinder en verstoring van de natuur in het omgevingsplan. Bij de beoordeling van lichthinder voor mensen maken gemeenten bijvoorbeeld een afweging tussen maatschappelijke belangen (zoals veiligheid op straat of bruikbaarheid van sportvelden) en hinderbeleving. Voor lichthinder bij sportvelden zijn specifieke regels opgenomen in de ‘bruidsschat’. Deze regels zijn niet overgenomen vanuit het Activiteitenbesluit in het Bal. De bruidsschat zorgt ervoor dat deze regels worden opgenomen in de omgevingsplannen van de gemeenten. Gemeenten kunnen deze regels aanpassen en afstemmen op lokale omstandigheden. Om beleid voor lichthinder uit te werken in instrumenten van de Omgevingswet, zoals de omgevingsvisie en het omgevingsplan, is er een leidraad ontwikkeld ter ondersteuning.
Lichthinder is een thema dat decentrale overheden moeten afwegen. Het Bkl bevat daarom geen Rijksinstructieregels voor lichthinder, met uitzondering van rijksregels voor kunstlicht in de tuinbouw bij kassen, opgenomen in artikel 4.790 van het Bal.
Conclusie
Lichthinder is ook een aspect dat wordt meegewogen in het gemeentelijke
voorkomen. Ze kunnen zelf beslissen of lichthinder, verstoring door licht en horizonvervuiling thema’s zijn die moeten worden opgenomen in de gemeentelijke omgevingsvisie. In bepaalde gebieden kan het van belang zijn om deze aspecten op te nemen in de omgevingsvisie, bijvoorbeeld rond
Ruimtelijke motivering ontwikkeling MFA, Notenboomstraat te Haalderen
Verder is het mogelijk om maatregelen te nemen om hinder en verstoring door kunstmatige verlichting te voorkomen. Bijvoorbeeld door geen verlichting te gebruiken wanneer dit niet nodig is en er alternatieven beschikbaar zijn. Andere mogelijke maatregelen zijn het afschermen van lichtbronnen, het verlichten met geringe oppervlaktehelderheid, het gebruik van betrekkelijk langgolvig licht, het beperken van de hoeveelheid gebruikte verlichting en het vermijden van risicogebieden zoals natuurgebieden.
29
5.4.2
Onderzoek
Daarnaast zullen de normen voor sportveldverlichting en lichthinder, zoals
5.5
In paragraaf 22.3.22 van het omgevingsplan van de gemeente Lingewaard wordt aandacht besteed aan het thema ‘Bieden van gelegenheid voor het
vastgelegd in de NEN-EN 12193 (Licht en verlichting – Sportverlichting), worden gehanteerd. Deze norm specificeert verlichtingsvereisten voor bin-
Met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (artikel 4.2 Omgevingswet) is het van belang dat activiteiten met gebruiks-
beoefenen van sport in de buitenlucht’. Deze paragraaf richt zich specifiek op situaties waarin sportactiviteiten in de buitenlucht plaatsvinden met het
nen- en buitensportevenementen en houdt rekening met kunstmatige verlichting. De norm biedt richtlijnen voor verlichtingssterktes, uniformiteit,
ruimte en milieugevoelige activiteiten worden toebedeeld in de fysieke leefomgeving. Dit kan in hoofdzaak op twee manieren:
gebruik van terreinverlichting. Hoewel in de huidige situatie er al sprake is van een sportpark met terreinverlichting, zullen in de toekomstige situatie
verblindingsbeperking en kleureigenschappen van de lichtbronnen. Alle eisen uit de NEN-EN 12193 worden als minimumeisen beschouwd en zullen
Menging van milieugevoelige en milieubelastende functies waar het kan en gewenst is
echter nieuwe sportfuncties worden gerealiseerd, waarbij nieuwe terreinverlichting wordt toegepast. Omdat het planvoornemen voorziet in het be-
worden toegepast bij het ontwerp en de installatie van de nieuwe verlichting.
Scheiding van milieugevoelige en milieubelastende functies waar het moet
oefenen van sport in de buitenlucht met terreinverlichting, wordt hieronder uiteengezet welke regels uit het omgevingsplan van toepassing zijn en hoe hieraan wordt voldaan.
In overeenstemming met artikel 22.239 van het omgevingsplan zal de terreinverlichting worden uitgeschakeld tussen 23.00 uur en 07.00 uur, tenzij er sportactiviteiten plaatsvinden of onderhoudswerkzaamheden worden
Conform artikel 22.238 van het omgevingsplan dienen ten minste vier weken vóór de aanvang van een activiteit, zoals beschreven in artikel 22.237,
uitgevoerd. Hierbij wordt tevens rekening gehouden met uitzonderingen, waaronder:
de volgende gegevens en bescheiden aan het college van burgemeester en wethouders te worden verstrekt:
a. informatie over de aard en omvang van de activiteit en de aard en omvang van de daarbij behorende processen;
b. gegevens over de indeling van de locatie waarop de activiteit wordt verricht, waarbij het volgende wordt aangegeven: 1. de grenzen van het terrein; 2. de ligging en de indeling van de gebouwen; c.
een situatietekening met een schaal van ten minste 1:10.000 waarop de activiteit is aangegeven en die is voorzien van een noordpijl; en
Festiviteiten die bij of krachtens een gemeentelijke verordening zijn aangewezen in de betreffende gebieden van de gemeente; Andere festiviteiten die plaatsvinden op de locatie van de activiteit, met een maximum van twaalf dagen of dagdelen per kalenderjaar, zoals vastgesteld in de gemeentelijke verordening; Activiteiten aangewezen door het college van burgemeester en wethouders, anders dan festiviteiten, waarbij het maximum van twaalf dagen of dagdelen per kalenderjaar eveneens geldt.
Activiteiten en milieuzonering
Op deze manier wordt zowel voor ruimte voor bedrijvigheid gezorgd als voor het behoud van bescherming van de woon- en leefomgeving. 5.5.1 Toetsingskader Activiteiten met gebruiksruimte en bijbehorende regels Activiteiten met gebruiksruimte verwijzen naar activiteiten die aan specifieke locaties worden toegewezen. De regels voor activiteiten met gebruiksruimte (gebiedsgerichte regels) beogen de gebruiksruimte van een activiteit specifiek te begrenzen, zodat een activiteit op een specifieke locatie kan worden verricht zonder onaanvaardbare gevolgen een ander toegestane activiteit in dat gebied. De regels zijn niet alleen gericht op milieuzaken, maar ook op stedenbouwkundige overwegingen. De term ‘activiteiten met gebruiksruimte’ kan dus ook worden gebruikt voor activiteiten die het milieu belasten, maar niet specifiek zijn aangewezen in het Bal. De term is dus ruimer dan de veelgebruikte term ‘milieubelastende activitei-
In de bijlagen is een verlichtingsplan opgenomen.
ten’.
5.4.3
Het uitgangspunt is dat alle activiteiten met gebruiksruimte in meer of mindere mate milieu gerelateerde gebruiksruimte nodig hebben en dus belas-
d. gegevens over de verwachte datum van het begin van de activiteit. In de toekomstige situatie zal bij de nieuwe sportfuncties gebruik worden gemaakt van moderne verlichtingstechnologie die specifiek is ontworpen
Conclusie
Vanuit het omgevingsaspect lichthinder is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
om lichthinder tot een minimum te beperken. De toegepaste lampen richten het licht nauwkeurig op de speelvelden, waardoor strooilicht en verblinding voor omwonenden en de omliggende natuur sterk worden gereduceerd.
Ruimtelijke motivering ontwikkeling MFA, Notenboomstraat te Haalderen
tend kunnen zijn. Overeenkomstig het Bkl is in de handreiking ‘Activiteiten en milieuzonering 2023’ van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) alleen het wonen hiervan uitgezonderd. Dat betekent dat wanneer het om wonen gaat, het niet nodig is om specifiek te kijken naar de impact op het milieu bij het bepalen van de ruimte die voor deze activiteit nodig is.
30
Handreiking ‘Activiteiten en milieuzonering’ (oktober 2024)
legen gevoelige functies, zoals woningen. Om de impact van de activitei-
het maximale geluidniveau alleen ter plaatse van de woningen aan de Hal-
De handreiking ‘Activiteiten en milieuzonering’ van de VNG biedt onder de Omgevingswet een nieuwe systematiek van milieuzonering en vervangt
ten op het geluidniveau in de omgeving te beoordelen, is een akoestisch onderzoek naar industrielawaai uitgevoerd.
den 60a en 62 meer dan 75 dB(A). Het betreft woningen van bouwjaar 2008, waarvan verwacht kan worden dat de gevelgeluidwering circa 25 dB
daarmee de publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering’ onder de oude wetgeving. De nieuwe systematiek omvat geen koppeling meer van activiteiten
Uit de uitgevoerde berekeningen volgt dat het LAr,LT vanwege de sport-
bedraagt, waarmee de geluideisen aangaande het binnenniveau worden gerespecteerd. Uitgaande van de reeds aangehaalde vereiste gevelge-
aan milieucategorieën per Standaard Bedrijfsindeling code (SBI-code) en de daarbij behorende richtafstanden. In plaats daarvan wordt getoetst aan
velden als geheel (dus inclusief de beoogde MFA ten hoogste 50 dB(A) bedraagt. De richtwaarden uit de VNG-publicatie voor gemengd gebied
luidwering van minimaal 20 dB, zullen de binnenniveaus in de overige woningen ten hoogste 55 dB(A) bedragen, waarmee ook voor deze woningen
concrete, juridisch bindende milieuwaarden voor geluid en geur. De systematiek drijft op inwaartse zonering op basis van geluid en geur. Bij de
alsmede de geluidnormering uit het Omgevingsplan gemeente Lingewaard worden hiermee gerespecteerd. Daarnaast blijkt dat de ontwikkeling van
te binnengeluidwaarden worden gerespecteerd. Tenslotte dient te worden vermeld dat gemeente, op basis van de instructieregels uit het Bkl, af kan
meeste activiteiten is geluid het maatgevende aspect, slechts een enkele activiteit is geurrelevant. De specifieke regels voor geluid en geur in de
de MFA voor een geluidbijdrage van ten hoogste 48 dB(A) zorgt.
wegen maximale geluidniveaus in de dagperiode uit te sluiten van toetsing, omdat maximale geluidniveaus een relatie hebben met slaapversto-
handreiking ‘Activiteiten en milieuzonering’ gelden aanvullend op de standaard gebiedsgerichte regels in het omgevingsplan van gemeenten.
Indien stemgeluid van sportactiviteiten wel wordt meegenomen, bedraagt de geluidbelasting ten hoogste 55 dB(A). Opgemerkt wordt dat het reeds
ring.
5.5.2
bestaande activiteiten betreft, waaraan de te ontwikkelen MFA slechts een beperkte bijdrage heeft. Overigens treden deze geluidniveaus op tijdens
Uit het voorgaande blijkt dat ter plaatse van de omliggende woningen het hoogst berekende LAr,LT 55 dB(A) bedraagt, dit niet verandert door de
wedstrijddagen (voetbal), waarbij is uitgegaan van 200 toeschouwers. Gezien de hoogst berekende geluidbelasting zal, uitgaande van een gevelge-
komst van de MFA en daarmee een aanvaardbaar akoestisch woon- en leefklimaat kan worden gegarandeerd, zodat sprake is van een evenwich-
luidwering bij de woningen van tenminste 20 dB (conform het Besluit bouwwerken leefomgeving), het binnenniveau niet meer dan 35 dB(A) be-
tige toedeling van functies aan locaties.
dragen. Hoewel dus geen primair onderdeel van onderhavig akoestisch onderzoek, zal wat de sportvelden als geheel inclusief menselijk stemge-
5.5.3
Onderzoek
In het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties dient onderzocht te worden of er sprake is van een aanvaardbaar woonen leefklimaat bij het projectgebied. Het projectgebied ligt in een ‘gemengd gebied’, gezien er verschillende functies in de omgeving voorkomen, zoals woningen, maatschappelijke voorzieningen, detailhandel en recreatie. Middels een quickscan activiteiten en milieuzonering is onderzocht welke eventuele ‘activiteiten met gebruiksruimte’ zich in de directe omgeving van het projectgebied aan de Notenboomstraat te Haalderen bevinden. Uit de scan volgt dat er in de omgeving van het projectgebied geen milieubelastende activiteiten of activiteiten met gebruiksruimte voorkomen. Deze bevinden zich op ruime afstand, met daartussen meerdere gevoelige functies, zoals woningen, die maatgevend zijn. Hoewel er in de bestaande situatie al een sportpark aanwezig is en de te realiseren MFA niet dichterbij wordt geplaatst, is uit zorgvuldigheid onderzocht of de nieuwe/toekomstige activiteiten op het terrein van de multifunctionele accommodatie (MFA) voldoende afstand houden van nabijge-
luid betreft, sprake zijn van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Uit de rekenresultaten volgt dat het maximale geluidniveau LAmax ten hoogste 70 dB(A) etmaalwaarde bedraagt, waarmee wordt voldaan wordt aan de geluidnormering volgens stap 2 uit de VNG-publicatie. De maximale geluidniveaus worden voornamelijk veroorzaakt door het parkeren van personenauto’s op de parkeerplaats. Indien stemgeluid en de sportactiviteiten wel worden meegenomen, bedraagt het maximale geluidniveau LAmax ten hoogste 78 dB(A). Ook hier dient te worden opgemerkt wordt dat het reeds bestaande activiteiten betreft, waaraan de te ontwikkelen MFA slechts een beperkte bijdrage heeft. Overigens betreft het maximale geluidniveaus die naar verwachting alleen in de dagperiode optreden,
Conclusie
Vanuit het omgevingsaspect activiteiten en milieuzonering is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
5.6
Omgevingsveiligheid
5.6.1
Toetsingskader
Het aspect omgevingsveiligheid heeft betrekking op de mogelijkheden om een brand, ramp of crisis te voorkomen, te beperken en te bestrijden. Het beschermen van personen in gebouwen en op locaties in de omgeving van risicovolle activiteiten is cruciaal. Daarnaast is het beperken van schade aan de fysieke leefomgeving bij een ongeval van een risicovolle activiteit van groot belang. De algemene regels van het Rijk hiervoor zijn vastgelegd in het Bkl en het Bal.
waardoor geen aanleiding bestaat tot slaapverstoring. Bovendien bedraagt
Ruimtelijke motivering ontwikkeling MFA, Notenboomstraat te Haalderen
31
Kwetsbare gebouwen en locaties
er geen specifieke veiligheidsregels vastgesteld met betrekking tot wind-
der A, bij het Bkl). De afstanden gelden vanaf het bij de activiteit aangege-
In bijlage VI van het Bkl is onderscheid gemaakt in 3 categorieën ‘gebouwen en locaties’ waarvoor de regels bescherming bieden:
turbines.
ven meetpunt tot de begrenzing van de locatie waar de activiteit plaatsvindt. Onder bepaalde voorwaarden gelden de afstanden in plaats daar-
1. Zeer kwetsbaar (alleen gebouwen) 2. Kwetsbaar (gebouwen en locaties)
Ook kan een omgevingsvisie van gemeenten en provincies helpen bij het waarborgen van omgevingsveiligheid in het omgevingsplan. Zo staat in de
van tot beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties in de omgeving. Het kan dan bij-
3. Beperkt kwetsbaar (gebouwen en locaties)
omgevingsvisie van de gemeente Lingewaard dat het bevorderen van veiligheid integraal onderdeel moet zijn van ruimtelijke afwegingen. De veilige
voorbeeld gaan om de gevel van het gebouw of een andere begrenzing. Deze begrenzingen staan in het Bkl (artikel 5.9). In het Bkl zijn afstanden
Risicobronnen Risicobronnen zijn activiteiten met externe veiligheidsrisico’s. In bijlage VII
leefomgeving bepaalt namelijk mede de kwaliteit van de leefomgeving. Daarbij staan het voorkomen of beperken van risico’s centraal.
vastgelegd voor zowel vergunningplichtige als niet-vergunningplichtige activiteiten (bijlage VII, onder B tot en met D). Voor activiteiten in bijlage VII,
van het Bkl zijn activiteiten aangewezen die risicobronnen vormen. Het gaat om de volgende soorten activiteiten:
Naast de eerder genoemde activiteiten die als risicobronnen worden be-
onder E, moet de afstand voor het plaatsgebonden risico worden berekend. Deze afstanden gelden vanaf het bij de activiteit in bijlage VII aan-
activiteiten met gevaarlijke stoffen bij bedrijven. Dit zijn verschillende milieubelastende activiteiten uit het Bal;
schouwd, bevat het Bkl ook instructies voor de volgende risicobronnen: opslaan, bewerken en herverpakken van vuurwerk (afdeling 5.1.2.4).
gegeven meetpunt(en) tot beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en locaties in de omgeving. Dezelfde begrenzingen zijn
het Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen over weg, water en spoor. buisleidingen met gevaarlijke stoffen die zijn aangewezen als milieu-
opslaan en bewerken van ontplofbare stoffen voor civiel gebruik (afdeling 5.1.2.5).
van toepassing in deze gevallen (artikel 5.9 Bkl).
exploiteren van een IPPC-installatie voor het maken van explosieven (afdeling 5.1.2.5).
Plaatsgebonden risico
belastende activiteit in het Bal; windturbines die zijn aangewezen als milieubelastende activiteit in het
Bal. De gemeente moet regels opnemen in het omgevingsplan voor activiteiten
opslaan en bewerken van ontplofbare stoffen voor militair gebruik (afdeling 5.1.2.5 Bkl).