WoonZORGvisie 2025-2030 concept oktober 2024 incl. wijzigingen.pdf

zuiden Achtervelden invallen de zwarte vallen. De buiten geInwoners uitHet dezelfde doelgroep wonen bij elkaar op een aan devan noordzijde ookcirkel voornamelijk deze cirkel. gezondheidscentrum met huisarts plande bouwlocaties in Achterveld liggen de echter aan de woonlocatie eengemeenschappelijke ontmoetingsen apotheek ligt centraler, waardoor blauwe cirkel dichter bij demet bouwlocaties komt. De oranje cirkel Het gezondheidscentrum met huisarts en apotheek ligt

centraler, waardoor de blauwe cirkel dichter bij de bouw-

6.4 Geclusterd wonen locaties komt. De oranje cirkel rondom de ontmoetingsplekken overlapt wel deels met de bouwlocaties.

Met geclusterde woonvormen worden woonvormen bedoeld waarin mensen zelfstandig wonen, met eigen voorzieningen en sanitair, maar wel in een setting

een collectief zit: zoals eenmet gezamenlijke Inwoners uit dezelfde doelgroep wonen bijwaarin elkaar op eenelement woonlocatie een huiskamer of ontmoetingsruimte, een gezamenlijke tuin gemeenschappelijke ontmoetingsplek. en andere gedeelde voorzieningen. Het idee van een ge-

|

Met geclusterde woonvormen worden woonvormen bedoeld waarin mensen zelfstandig wonen, met eigen voorzieningen en sanitair, maar wel in een setting waarin een collectief element zit: zoals een gezamenlijke huiskamer of ontmoetingsruimte, een gezamenlijke tuin en andere gedeelde voorzieningen. Het idee van een geclusterde woonvorm is dat mensen elkaar vaker tegenkomen, elkaar beter leren kennen en daardoor meer gaan ‘omzien naar elkaar’. Hierdoor vergroot de kans dat men voor elkaar kan zorgen en wordt het moment dat er een beroep gedaan moet worden op formele zorg uitgesteld. Dit werkt kostenbesparend voor de maatschappij en maakt de zorg ondanks groeiende personeelstekorten langer houdbaar.

WoonZORGvisie 2025 - 2030

noordzijde vallen ook voornamelijk buiten wel dezedeels cirkel.metplek. rondom deenontmoetingsplekken overlapt de bouwlocaties.

29

clusterde woonvorm is dat mensen elkaar vaker tegenko-

Voordelen ‘geclusterd wonen’

men, elkaar beter leren kennen en daardoor meer gaan

• Gemeenschappelijke voorzieningen

‘omzien naar elkaar’. Hierdoor vergroot de kans dat men

• Sociale veiligheid

voor elkaar kan zorgen en wordt het moment dat er een

• Sociale ontmoeting

beroep gedaan moet worden op formele zorg uitgesteld.

• Bewoners kunnen elkaar helpen en ondersteunen

Dit werkt kostenbesparend voor de maatschappij en

• Efficiënt leveren van zorg en ondersteuning

maakt de zorg ondanks groeiende personeelstekorten langer houdbaar.

Nadelen ‘geclusterd wonen’ • Verhuizen uit vertrouwde omgeving

Het inzetten op doorstroming naar geclusterde woonvor-

• Meer afgescheiden leven van andere groepen in de

men biedt een aantal voordelen. Er komen steeds meer

samenleving

alleenstaande ouderen die ook nog eens minder mobiel

• Minder privacy, meer sociale controle

worden. Geclusterd wonen kan eraan bijdragen dat ouderen langer mee kunnen doen in de samenleving en

Voorwaarden ‘geclusterd wonen’

gaat eenzaamheid tegen. De grotere nadruk op collectief

• Aanbod van geclusterde woningen uitbreiden door:

wonen waarin ouderen elkaar steunen (dragende en vra-

-nieuwbouw of transformatie

gende ouderen) houdt ouderen langer actief, betrokken

- toevoegen ontmoetingsruimte aan seniorencomplexen

en gewaardeerd in de samenleving.

van corporaties • Minimaal 3-kamerwoningen voor ouderen

Ook voor diverse aandachtsgroepen kan geclusterd

• Begeleiding voor aandachtsgroepen

wonen aantrekkelijk zijn: het biedt meer beschutting en

• Stimuleren van ontmoeting

veiligheid, en betere kansen op integratie in de samen-

• Mogelijk ondersteuning vanuit welzijnswerk nodig

leving en kunnen meedoen in de maatschappij. Vanuit gezamenlijke ruimten kan ook voor aandachtsgroepen

6.5 Gemengd wonen

‘gespikkelde’ begeleiding worden geboden. Verschillende doelgroepen of zorgvragers en Het inzetten op geclusterde woonvormen betekent wel

zorgdragers wonen gemengd op een woonlocatie

dat ouderen dan nog een keer moeten verhuizen. Zijn

met een gemeenschappelijke ontmoetingsplek.

voldoende ouderen daartoe bereid? De verhuisgeneigd-

WoonZORGvisie 2025 - 2030 | 30

heid onder ouderen is nu laag, maar wellicht neemt die

Het is belangrijk om niet alleen in te zetten op clustering,

toe wanneer er aantrekkelijker woningaanbod wordt

maar ook op gemengd wonen. Niet alle ouderen willen

gebouwd. De vraag is daarbij wel of het aanbod echt als

uitsluitend tussen andere ouderen wonen, in een soort

aantrekkelijk wordt gezien. Er is vermoedelijk onvoldoen-

‘ouderenreservaat’. Veel mensen hechten juist aan men-

de ruimte in de uitbreidingslocaties om alle geclusterde

ging van jong en oud door elkaar. Dit voelt natuurlijker,

woonvormen in de vorm van hofjes vorm te geven (dit

dan horen ouderen meer bij de samenleving. Ook biedt

kost veel grond per woning). Is een geclusterde woon-

dit weer andere kansen op omzien naar elkaar en steun

vorm in appartementsvorm voldoende aantrekkelijk om

aan elkaar. De aanwezigheid van jongere buren maakt

de verhuisstap te maken?

een concept minder kwetsbaar (stel dat een ‘Knarrenhof’ dubbel vergrijst en de verhouding tussen dragende

Een andere vraag is of er onder de ouderen voldoende

en steunende ouderen in disbalans raakt?). Omgekeerd

organisatiekracht zit om dit soort collectieve concep-

kunnen ouderen ook een rol spelen, bijvoorbeeld door

ten te dragen, al dan niet ondersteund vanuit bijvoor-

op kinderen te passen. De vraag is wel of bijvoorbeeld

beeld welzijnswerk. Ook is het de vraag of het idee om

gezinnen met jonge kinderen voldoende tijd hebben om

als samenleving meer naar elkaar om te gaan zien wel

meer naar oudere buren om te zien, of dat ze hun han-

realistisch is in een tijdgeest waarin er ook sprake is van

den vol hebben aan hun eigen drukke leven.

individualisering en toenemende polarisatie.

Woonconcepten die in dit scenario passen zijn gemengd

het goed functioneren van een gemengd woonconcept is

wonen en meergeneratiewonen. Bij gemengd wonen is er

een zorgvuldige selectie van de doelgroepen een belang-

een mix van doelgroepen, zoals ouderen en studenten.

rijke voorwaarde.

Bij meergeneratiewonen is er een mix van leeftijden en huishoudens, zoals gezinnen met kinderen, alleenstaan-

Voordelen ‘gemengd wonen’

den en ouderen. Het zorgt voor een sociaal netwerk,

• Integratie in de samenleving

waarbij ouderen meer veerkracht en eigen regie hou-

• Onderlinge hulp en ondersteuning is duurzamer ge-

den. Voorbeelden van kleine woonconcepten zijn (pré-)

borgd dan bij een homogene groep waarin alle bewo-

mantelzorgwoningen en kangoeroewoningen, waarbij

ners gelijktijdig een hoge leeftijd bereiken

meestal verschillende generaties in een familie voor

• Welzijn door interactie tussen generaties en groepen

elkaar zorgdragen. Nadelen ‘gemengd wonen’ Gemengde woonvormen zijn ook relevant voor andere

• Mogelijk botsing van leefstijlen

met een beperking, uitstromers uit intramuraal wonen

Voorwaarden ‘gemengd wonen’

en statushouders kunnen baat hebben bij menging. Een

• Nieuwe woonconcepten voor gemengd wonen en meer

gemeenschappelijke woonomgeving biedt meer onder-

generatiewonen

linge ondersteuning bij het zelfstandig wonen en maakt

• Zorgvuldige selectie van doelgroepen bij gemengd

hun integratie in de samenleving kansrijker.

wonen • Balans tussen zorgvragers en zorgdragers

Bij gemengd wonen is het uitgangspunt dat er een goede

• Stimuleren van ontmoeting

balans moet zijn tussen zorgvragers en zorgdragers. Voor

• Mogelijk ondersteuning vanuit welzijnswerk nodig

WoonZORGvisie 2025 - 2030

woonzorgdoelgroepen. Aandachtsgroepen als mensen

| 31

7. Aandachtspunten voor beleid Voor ouderen en aandachtsgroepen zijn er verschillende

deze doelgroepen kan zorgen voor meer efficiency in het

specifieke beleidsthema’s die aandacht vragen. Deze be-

gebruik van geschikte woningen.

leidsthema’s zijn relevant voor het langer en weer thuis wonen van deze doelgroepen. 7.1 Beleidsthema’s voor ouderen Woningen aanpassen

Bewustwording Het is niet meer vanzelfsprekend dat er voor alle ouderen uitgebreide zorg of een woonzorgplek beschikbaar is. Voor ouderen betekent dit dat ze moeten nadenken over hoe zij willen wonen. Mogelijk moeten ze hun woning

Een relatief groot deel van de woningvoorraad is nog

aanpassen of verhuizen naar een meer passende woning

niet geschikt voor mensen met een mobiliteitsbeperking,

of woonomgeving. Het kan een financiële investering of

maar wel relatief eenvoudig geschikt te maken – bijvoor-

hogere woonlasten betekenen om prettig te kunnen wo-

beeld met een traplift. Goede informatievoorziening over

nen in de toekomst. Bewustwording is nodig om vroegtij-

de mogelijkheden van woningaanpassing kan inwoners

dig stappen te kunnen ondernemen.

stimuleren om hun woning tijdig aan te passen aan een situatie waarin zij te maken krijgen met mobiliteitsbe-

Sociaal netwerk

perkingen. In de begroting van Leusden moet er rekening

Om eenzaamheid te voorkomen is een sociaal netwerk

mee gehouden worden dat als meer inwoners voor de

essentieel. Sociale contacten zijn goed voor het alge-

kosten van woningaanpassingen een beroep gaan doen

meen welbevinden. Het omzien naar elkaar en elkaar

op de Wmo, dat de kosten voor de gemeente gaan oplo-

helpen draagt eraan bij dat ouderen langer zelfstandig

pen. Om beter gebruik te maken van de potentie die aan-

kunnen blijven wonen en vraagt minder professionele in-

wezig is in de bestaande woningvoorraad, kan er gericht

zet. Voor sommige ouderen betekent dit in hun vertrouw-

gekeken worden naar mogelijkheden voor meergenera-

de omgeving blijven, voor anderen kan verhuizen naar

tiewoningen, (pré-)mantelzorgwoningen en woningsplit-

een nieuwe woonomgeving gericht op ontmoeting beter

sing. Aandachtspunt hierbij is dat bestaande regels het

zijn. Het welzijnswerk kan hier ook een belangrijke rol in

vaak moeilijk maken om divers aanbod toe te voegen

vervullen, zowel in bestaande als nieuwe wijken.

(bijvoorbeeld parkeernormen en kostendelersnorm).

WoonZORGvisie 2025 - 2030 | 32

Door regels te versoepelen is het bijvoorbeeld mogelijk

Zorgtechnologie

om woningsplitsing makkelijker te maken. Uiteraard is

Ook technologie kan helpen om het werk van zorgperso-

het wel van belang om randvoorwaarden te hanteren om

neel te verlichten. Daarnaast kan zorgtechnologie ervoor

een goed leefklimaat van de woningen te garanderen en

zorgen dat ouderen comfortabeler en veiliger kunnen

de buurt leefbaar te houden.

wonen, en daarmee ook een verhuizing kunnen uitstel-

Woningtoewijzing

len. Via een tablet kunnen ouderen hun boodschappen bestellen, maar ook videobellen met een zorgverlener.

Een deel van de ‘geschikte’ woningen in de gemeente

Hoewel technologie soms als ‘koud’ wordt ervaren, kun-

Leusden (nultredenwoningen binnen de cirkels) wordt op

nen goede toepassingen een grote bijdrage leveren aan

dit moment bewoond door relatief jonge mensen waar-

de kwaliteit van leven van ouderen en andere mensen

van verreweg de meesten geen mobiliteitsbeperkingen

met een zorgvraag. De gemeente Leusden zal program-

hebben. Als een groter deel van deze woningen zou wor-

ma’s ondersteunen die gericht zijn op het versterken van

den toegewezen aan ouderen en mensen met een mobili-

digitale vaardigheden bij ouderen.

teitsbeperking, hoeven in de toekomst minder woningen te worden aangepast. Gericht labelen van woningen voor

Inrichting openbare ruimte

7.2 Beleidsthema’s voor aandachtsgroepen

De groei van het aantal ouderen dat zelfstandig thuis woont stelt eisen aan de woonomgeving. Het gaat daar-

Betaalbare woningen voor uitstromers

bij om zowel toegankelijkheid van de openbare ruimte

Veel uitstromers en andere aandachtsgroepen zijn

(het wegnemen van letterlijke en figuurlijke drempels)

alleenstaanden met een zeer laag inkomen. Voor deze

als om de spreiding van voorzieningen. Een omgeving

groep is het sturen op 30 procent sociale huur niet

die uitnodigt tot ontmoeten en bewegen draagt bij aan

voldoende. Zij hebben enkel baat bij woningen onder

een vitale samenleving waarin mensen elkaar kennen en

de eerste aftoppingsgrens (€ 650,43 prijspeil 2024) om

naar elkaar omzien.

het betaalbaar te houden. Het is daarom belangrijk om

Omdat de nieuwbouw in de gemeente Leusden vooral

te borgen dat een deel van de nieuwbouw van sociale

buiten het bereik van voorzieningen zal plaatsvinden, is

woningen in bijvoorbeeld Tabaksteeg-Zuid bestaat uit

het belangrijk om te kijken naar manieren waarop men-

woningen onder de eerste aftoppingsgrens, zodat deze

sen met een beperkte mobiliteit de voorzieningen zoals

nieuwbouwwijk straks een bijdrage kan leveren aan

winkels toch kunnen bereiken. Goed openbaar vervoer

een betere spreiding van aandachtsgroepen over de

verdient de voorkeur, vanuit het oogpunt van ‘meedoen’

hele gemeente. Ook kunnen er, bijvoorbeeld in presta-

en het versterken van zelfredzaamheid. Maar er zijn ook

tieafspraken, nadere afspraken gemaakt worden met

andere vormen van mobiliteitsbevordering mogelijk,

woningcorporatie Omthuis over een optimale spreiding

zoals door vrijwilligers bemenste haal- en brengvoorzie-

van woningen in deze prijsklasse binnen de bestaande

ningen (zoals bijvoorbeeld het bestaande Automaatje).

woningvoorraad. Daarbij kan het meerhurenbeleid van

Mantelzorg mogelijk maken

Omthuis worden ingezet, zodat er meer betaalbare woningen bijkomen in verschillende buurten en wijken.

Terwijl het aantal potentiële mantelzorgers daalt, stijgt Verdeling uitstromers over regiogemeenten

idee dat alleen de familie de mantelzorg op zich neemt,

De meeste regionale intramurale zorginstellingen bevin-

is niet reëel. Er moet meer gestuurd worden op bewust-

den zich in de centrumgemeente Amersfoort. Op basis

wording dat niet alleen de familie, maar de bredere

van regionale afspraken worden in de lokale huisves-

samenleving meer gaat omkijken naar elkaar. De huidige

tingsverordeningen urgentieregelingen opgenomen voor

praktijk laat zien dat veel mantelzorgers te laat aan de

een eerlijke verdeling (faire share) van uitstromers over

bel trekken om ondersteuning, bijvoorbeeld omdat zij

de regiogemeenten. Waar eerder de centrumgemeente

niet weten wat er allemaal mogelijk is en waar ze kunnen

voor woonruimte moest zorgen, zijn nu alle regioge-

aankloppen. Ook wanneer het de wens van de man-

meenten medeverantwoordelijk voor de huisvesting

telzorgontvanger is om zo lang mogelijk zelfstandig te

van uitstromers. Voormalige inwoners van de gemeente

kunnen blijven wonen, kan de mantelzorger zich schuldig

Leusden kunnen daardoor ook weer terugkeren naar

voelen om de zorg over te dragen aan een ander

hun oorspronkelijke woonplaats. De verdelingsafspraken

– en dus overbelast raken omdat de zorg te zwaar is.

(bijvoorbeeld naar woonplaatsbeginsel of inwonertal)

Daarom is het essentieel om te blijven investeren in

zullen ertoe leiden dat de gemeente Leusden waarschijn-

ondersteuning van mantelzorgers (advies, respijtzorg,

lijk meer uitstromers gaat huisvesten dan voorheen.

logeerzorg). Daarnaast is het van belang aandacht te

Gemeenten kunnen ook een regionale uitruil doen. Het

hebben voor een mogelijke tweedeling die ontstaat

betekent een keuze voor welke gemeente een bepaalde

wanneer mensen straks wel of niet mantelzorg om zich

aandachtsgroep huisvest en daarvoor de nodige on-

heen hebben.

dersteuning of zorg organiseert. Dit kan zowel gaan om

WoonZORGvisie 2025 - 2030

tegelijkertijd het aantal mensen met een zorgvraag. Het

| 33

uitstromers als over de spreiding van intramurale voor-

de voorkant al nagedacht worden over het stimuleren

zieningen over de regiogemeenten.

van ontmoeting. Samenwerking tussen organisaties als ontwikkelaars en welzijnspartijen is hierbij essentieel,

Samenwerking maatschappelijke partners

bijvoorbeeld om afspraken te maken over het toevoegen

Voor een goede uitstroom uit intramurale zorginstel-

van een ontmoetingsruimte in een nieuwbouwcomplex.

lingen naar zelfstandig wonen is samenwerking tussen maatschappelijke partners van belang. Het begint

Zachte landing in de wijk

met kennisdelen, duidelijke werkafspraken en overleg

Om de overgang naar zelfstandig wonen in de wijk goed

tussen gemeente, woningcorporatie en zorginstellingen.

te maken is goede voorbereiding en begeleiding van

Daarnaast is het goed om de lokale infrastructuur in de

uitstromers essentieel. Daarnaast is voorlichting van

wijk (zoals eerstelijnszorg, wijkbeheerder, buurthuis en

buurtbewoners belangrijk om acceptatie in de buurt

wijkvereniging) te betrekken. In dit kader is de pilot met

te vergroten. De match met de woning en woonomge-

de wijk-GGD’er van toepassing, waar ook een preventieve

ving is van groot belang. Anders kan het tot een grotere

werking vanuit gaat.

zorgvraag en overlast leiden en meer druk zetten op de huisarts en wijkagent.

Stimuleren van ontmoeting Het begint ermee dat inwoners elkaar kennen, elkaar

Woonconcepten voor kwetsbare doelgroepen

ontmoeten en weten waar ze een ander mee kunnen

Voor sommige kwetsbare doelgroepen is het nodig om

helpen. Belangrijk hierbij zijn mogelijkheden voor ont-

woonconcepten te ontwikkelen. Helemaal zelfstandig

moetingen nabij de woning, zoals buurthuizen/-kamers.

wonen is namelijk niet voor iedereen haalbaar. Begeleid

Opbouwwerk kan bijdragen aan gemeenschapsvorming.

en beschermd wonen is gericht op leren en doorstromen

De inzet van welzijnswerkers en jongerenwerkers die ver-

en daarmee tijdelijk. Het ontbreekt aan een beschut-

binding onderling, en verbinding met de buurt mogelijk

te tussenvorm voor permanente bewoning. Ook zijn er

maken. Projecten voor ‘gemengd wonen’, waarbij mensen

kwetsbare inwoners die ouder worden. Met hun speci-

met en zonder zorgvraag bij elkaar wonen, bieden kansen

fieke zorgbehoefte kunnen zij niet terecht in de reguliere

om het omzien naar elkaar te versterken. Wederkerig-

ouderenzorg.

heid is hierin het fundament. Bij nieuwbouw moet aan

WoonZORGvisie 2025 - 2030 | 34

8. Verschillende beleidsrichtingen toepassen in één woningbouwprogrammering Wanneer we de verschillende beleidsrichtingen ruimtelijk

van geclusterde woonvormen: in ‘hofjes’ of in appar-

combineren, dan krijgen we voor de Leusdense situatie

tementengebouwen met gezamenlijke voorzieningen.

een meer logische combinatie in één woningbouw-

In dergelijke geclusterde woonvormen kunnen mensen

programmering. Samenvattend kent die de volgende

meer naar elkaar omzien en kan het beroep op formele `

elementen:

zorg lager uitvallen of in ieder geval worden uitgesteld. Omdat er in de bestaande sociale huurvoorraad vol-

• Bestaande woningvoorraad: de meeste ouderen zullen

doende ruimte lijkt te zijn om via het bijplaatsen van

langer thuis blijven wonen in hun huidige woning. Zo’n

ontmoetingsruimten te komen tot extra geclusterde

driekwart van de bestaande woningen is daar geschikt

woonvormen, is het belangrijk om de geclusterde

voor of met aanpassingen geschikt voor te maken. In

woonvormen in de nieuwbouw vooral te richten op de

de eigen woning blijven is voor veel ouderen ook de

koopsector.

eerste voorkeur en houdt bestaande netwerken in stand. De bestaande voorraad ligt bovendien gunstiger

• Ruimtelijk kan er gekeken worden naar de bestaande

ten opzichte van voorzieningen dan de nieuwbouwlo-

voorzieningen, zoals winkels en huisartsen. Door nieuw-

caties. Nadeel van deze benadering is wel dat de

bouw voor ouderen vooral te concentreren binnen

doorstroming niet groot is en er daardoor een mismatch

woonzorgcirkels rond deze voorzieningen vergroten we

bestaat van veel kleine huishoudens in grote woningen.

de kans op zelfstandigheid op hogere leeftijd. Wanneer

Toch kiest de gemeente Leusden ervoor het langer thuis

we kijken naar de kaart van het grootste uitbreidingsge-

wonen te ondersteunen. Dit omdat er voor passende

bied Tabaksteeg-Zuid, dan ligt de noordwestelijke zone

nieuwbouw onvoldoende plek is en deze plekken ook

hiervan het dichtst bij de bestaande voorzieningen. Het

vaak te ver van voorzieningen liggen.

zou voor de hand liggen om daarom in het noordwesten van Tabaksteeg-Zuid zelfstandige seniorenappar-

• Daar waar in de bestaande woningvoorraad kwalitatieve

tementen te realiseren, nabij de voorziengen. Meer naar

vraagstukken zijn (woningen die niet meer aan de vraag

het zuiden (te ver van de voorzieningen) kan dan ruimte

voldoen), kan met herstructurering ruimte worden ge-

gevonden voor enkele hofjes van geclusterde woningen,

vonden voor het toevoegen van nultredenwoningen

omdat in een dergelijk woonconcept de nadruk minder

voor ouderen op korte afstand van bestaande voorzie-

ligt op zelfstandig de winkel kunnen bereiken en meer

ningen.

op elkaar ondersteunen (de ene buur heeft nog wel een

• De gemeente Leusden moet niettemin toch minimaal

etc). Bij deze hofjes zou de nadruk moeten liggen op

een kwart van de vergrijzing opvangen in nieuwbouw,

koop, omdat er in de toekomst met name een grotere

terwijl momenteel ook ruim een kwart van de huidige

vraag zal ontstaan naar geclusterde koopvormen.

ouderen in een niet-geschikte woning woont. Dit vraagt om de toevoeging van 250 tot 300 ouderenwoningen tot

Voor Achterveld Noordoost geldt in mindere mate het-

en met 2030 en nog minimaal zoveel in de periode tot

zelfde, al ligt dit dichter bij de cirkels. Ook hier lijkt het

2040. Daarbij kan een deel worden ingezet in de vorm

logisch om appartementen te realiseren zo dicht moge-

WoonZORGvisie 2025 - 2030

auto, de andere buur is handig met digitaal bestellen,

| 35

lijk aan de kant van het bestaande dorp, en hofjes meer naar de rand van het dorp. • Voor bijzondere aandachtsgroepen is vooral betaalbaarheid van belang. Het is daarom nodig om in de nieuwe wijken voldoende woningen toe te voegen met een huur onder de 1e aftoppingsgrens. Op die manier kunnen deze groepen ook in nieuwe wijken een plek vinden en vindt er minder concentratie van uitstroom en urgenten plaats in de bestaande wijken. Voor de 30 procent sociale huur in Tabaksteeg-Zuid ligt een invulling specifiek gericht op ouderen niet zo voor de hand (er is voldoende potentie in de bestaande sociale voorraad, die bovendien gunstiger ligt ten opzichte van voorzieningen). Het toevoegen van kleine woningen onder de eerste aftoppingsgrens heeft daarentegen des te meer prioriteit in Tabaksteeg-Zuid en Achterveld Noordoost, om op die manier optimaal bij te dragen aan een betere spreiding van bijzondere aandachtsgroepen over het hele grondgebied van de gemeente Leusden.

WoonZORGvisie 2025 - 2030 | 36

9. Afkortingen en definities Amv - alleenstaande minderjarige vreemdeling BW - Beschermd Wonen GGZ - Geestelijke Gezondheidszorg GHZ - Gehandicaptenzorg VG/LG/ZG - verstandelijk/lichamelijk/zintuiglijk gehandicapt Wlz - Wet langdurige zorg Wmo - Wet maatschappelijke ondersteuning Zvw - Zorgverzekeringswet Nultredenwoning

Zorggeschikte woning Zorggeschikte woningen zijn zelfstandige nultredenwoningen waarin Wlz zorg geleverd kan worden aan bewoners en die onderdeel zijn van een geclusterde woonvorm (zie definitie nultredenwoningen en geclusterde woningen). Om alle vormen van zorg te kunnen leveren dienen deze wooneenheden en de woonvorm rolstoelgeschikt te zijn, met voldoende ruimte om zorg te verlenen. De woningen zijn dementievriendelijk ingericht. Woningen die vallen onder de categorie Bouw Advies Toegankelijkheid (BAT) 3 of 4 en Woonkeur 6 vallen binnen deze definitie.

Nultredenwoningen zijn zelfstandige woningen die zowel intern als extern toegankelijk zijn. Dit houdt in dat de

Levensloopgeschikte woning

woningen bereikbaar zijn zonder trap te lopen (extern

Woning die geschikt is voor bewoning in alle levensfasen.

toegankelijk) en dat woonkamer, keuken, badkamer, toilet

Bewoners kunnen er zo lang mogelijk blijven wonen, ook

en minimaal 1 slaapkamer bereikbaar zijn zonder trappen

als hun levensomstandigheden veranderen door bijvoor-

(intern toegankelijk). Deze woningen zijn toegankelijk bij

beeld ouderdom, ziekte of handicap. Het is een woning

oplevering van nieuwbouw of verbouw en behoeven geen

die toegankelijk is zonder trappen te lopen, waarin alle

grotere aanpassing meer. Bijvoorbeeld, een reguliere

primaire functies (badkamer, toilet, keuken, woonkamer

eengezinswoning die wordt aangepast met een traplift is

en een slaapkamer) bereikbaar zijn zonder trappen te

geen nultredenwoning.

hoeven lopen en waarin voorzieningen zijn getroffen om

Geclusterde woonvorm

de woning veilig en comfortabel te maken voor mensen met een lichte functiebeperking.

Geclusterde (ouderen)woningen zijn woningen die voldoen aan de definitie voor nultredenwoningen in een

Potentieel levensloopgeschikte woning

geclusterde woonvorm. Geclusterd betekent dat deze

Woning die met relatief eenvoudige ingrepen geschikt te

woonvormen ingericht zijn op het bevorderen van sociaal

maken is voor bewoning in alle levensfasen.

contact en gemeenschapsgevoel, waardoor eenzaamheid mensen met een verstandelijke beperking)

aanwezig zijn of op loopafstand voor ouderen (bv. ca. 100

• Geclusterd wonen is begeleid of beschermd wonen in

m). Die ruimte moet gericht zijn op ontmoeting van be-

een (on)zelfstandige woonruimte, met andere cliënten

woners en eventueel buurtbewoners en op een open en

in hetzelfde complex en met een ontmoetingsruimte

transparante basis te gebruiken zijn. Landelijk wordt bij

in de directe omgeving. De woningen zijn geschikt voor

zijn. Ook in dit type woning kan onder voorwaarden (Wlz) zorg geleverd worden.

|

Geclusterd en gespikkeld wonen (voor doelgroepen als

derd. Er moet daarom een ontmoetingsruimte inpandig

WoonZORGvisie 2025 - 2030

wordt tegengegaan en samenredzaamheid wordt bevor-

clustering uitgegaan van een schaal van minimaal 12

bewoners met een zwaardere zorgvraag.

woningen. Het verdient aanbeveling dat de woningen

• Gespikkeld wonen houdt in dat iemand zelfstandig

dementievriendelijk ingericht worden. Voorbeelden van

woont, in de nabijheid van een steunpunt waarvandaan

geclusterde woonvormen kunnen onder andere hofjes-

ondersteuning en zorg kan worden geleverd.

woningen, serviceflats, aanleunwoningen en seniorenflats

37

Beschermd thuis Deze vorm van beschermd wonen wordt ingezet in de eigen woning, waarbij de bescherming wordt geregeld via telefonische dienstverlening. Dit betekent dat de cliënt zelf in staat moet zijn om zijn hulpvraag te stellen. Het gaat om inwoners met een psychische of psychosociale problemen die zich zonder deze bescherming niet kunnen handhaven in de samenleving.

Onbezorgd wonen: hieronder verstaan we: • Er zijn voldoende woningen beschikbaar voor de inwoners van de gemeente; • Er zijn voldoende passende woningen waar het gaat om type woning, koop of huur en prijsklasse; • Er zijn voldoende woningen (eventueel na aanpassing) die aansluiten bij de levensfase van de inwoners; • Inwoners voelen zich thuis in hun woonomgeving: ze kennen de buurtbewoners en voelen zich er veilig; men kijkt naar elkaar om of woont samen in geclusterde woningen; • Inwoners wonen in een woonomgeving die uitnodigt om te bewegen en elkaar te ontmoeten, die duurzaam, gezond en prettig is; • Inwoners krijgen zorg of ondersteuning wanneer daar behoefte aan is. Dit kan zowel professionele hulp zijn als mantelzorg van familie, buren of lokale organisaties.

WoonZORGvisie 2025 - 2030 | 38

Bijlage 1: Woonzorgcirkels Leusden

Bijlage 1: Woonzorgcirkels Leusden

WoonZORGvisie 2025 - 2030 | 39

Bijlage 2: Woonzorgcirkels Achterveld

Bijlage 2: Woonzorgcirkels Achterveld

WoonZORGvisie 2025 - 2030 |

37

40

Bijlage 3: Woonzorgvisie: stappen, bronnen en betrokkenen Fasen in het opstellen van de Woonzorgvisie 1. Woningmarkt en trends en ontwikkelingen in beeld (juni 2023 tot augustus 2024) Verschillende bronnen zijn gebruikt om een beeld te krijgen van de huidige en toekomstige Leusdense woningmarkt: 2. Opstellen concept Woonzorgvisie en inspraak (juli-november 2024) Op basis van al deze informatie is in de periode juli- september het concept voor de Woonzorgvisie opgesteld. Deze is aan het college voorgelegd om vrij te geven voor inspraak. De inspraak heeft plaatsgevonden in de periode oktober-november. 3. Opstellen uitvoeringsprogramma (oktober 2024- mei 2025) Parallel aan de inspraak- en vaststellingsprocedure is het uitvoeringsprogramma voor de Woonzorgvisie opgesteld. Hiervoor zijn intern en extern gesprekken gevoerd met relevante partijen. 4. Opstellen van de definitieve Woonzorgvisie en vaststelling door de raad (december 2024-maart 2025) Op basis van de inspraak is in december-januari de definitieve versie opgesteld en voor besluitvorming voor gelegd aan college en raad. Deze is voorzien in de periode januari-maart 2025. Het college stelt het conceptuitvoeringsprogramma vast. Voor definitieve vaststelling vraagt het college de raad om een zienswijze op het uitvoeringsprogramma.

Gebruikte bronnen • Woningmarktonderzoek Leusden (juni 2023- februari 2024) opgesteld door Companen. Betreft bronnenonderzoek en toetsing in gesprekken met stakeholders. • Online enquête via sociale media voor verdieping van het woningmarktonderzoek (maart-april). • Provinciaal onderzoek naar de woonzorgbehoefte ouderen en overige aandachtsgroepen (juni 2024). • Diverse andere bronnen zoals CBS, Woningnet1, publicaties.

• Consultatie van diverse interne en externe betrokkenen over (deel-)thema’s.

WoonZORGvisie 2025 - 2030

Gesprekspartners (incl. gesprekspartners Woonzorgvisie): • Woningcorporatie Omthuis • Enkele lokale makelaars • HLVE • Lariks • Werkgevers (w.o. zorg en onderwijs) • Wijkpolitie en buurtbemiddeling • Inwoners tijdens inloopavonden 7 mei en 16 september • Diverse vertegenwoordigers van inwoners (SOL, Duwgroep, DAVA)

|

• Participatieraad • Diverse aanbieders van zorg • Enkele wijkverenigingen

41 1. Woningnet, regionale inschrijving- en woonruimteverdelingssysteem van de corporaties.

WoonZORGvisie gemeente Leusden 2025-2030