Voorjaarsnota 2021.pdf

Voorjaarsnota 2021

Inhoudsopgave Leeswijzer bestuursrapportage................................................................................... 3 A. Resultaat Voorjaarsnota .......................................................................................... 5 B. Belangrijkste mutaties uitvoering begroting 2021-2025........................................ 7 C. Risico’s ....................................................................................................................21 D. Reserves..................................................................................................................23 E. Actualisatie corona .................................................................................................25 F. Voorstel en dekking ................................................................................................26 G. Mutaties uitvoering begroting 2021-2025..............................................................27

Bijlage 1: Monitor bezuinigingen 2021-1 De Voorjaarsnota is ook te vinden in de begrotingsapp De Voorjaarsnota 2021 staat onder het menu bestuursrapportages.

Voorjaarsnota 2021 Pagina 2

Leeswijzer bestuursrapportage In het kader van de vernieuwing van de bestuurlijke planning & control producten is een nieuw model voor de bestuursrapportages (Voor- en Najaarsnota) ontwikkeld. Belangrijke wijziging is het schrappen van de beleidsverantwoording over de uitvoering van de begroting. Hiervoor in de plaats zijn in de afgelopen jaren voortgangsavonden gehouden; van papier naar gesprek. De bestuursrapportage betreft nu alleen nog de financiële verantwoording. Het nieuwe model kent de volgende uitgangspunten:  een compacte rapportage waarbij meer op hoofdlijnen wordt gerapporteerd;  een onderscheid aanbrengen tussen financieel bestuurlijk belangrijke en minder belangrijke mutaties;  verbetering van de lay-out met meer grafische informatie;  waar mogelijk en nuttig doorlinken naar achterliggende informatie;  financiële rapportages per domein waarbij ook het begrotingsresultaat per domein is te volgen. Het nieuwe model dient als volgt te worden gelezen: A. Resultaat Voorjaarsnota In deze tabel is het resultaat van de Voorjaarsnota weergegeven.

- de start wordt gevormd door resultaat begroting 2021-2025 (a) - de raad heeft een aantal begrotingswijzigingen vastgesteld (b) - a + b leidt tot de startpositie voor Voorjaarsnota (c) - vervolgens wordt per domein het resultaat weergegeven wat leidt tot het resultaat Voorjaarsnota 2021 (d) - c + d geeft de actuele begrotingspositie (e) - waarbij eventueel nog dekkingsvoorstellen (f) nodig zijn. B. Belangrijkste mutaties uitvoering begroting 2021 In het nieuwe model worden niet alle mutaties meer uitgebreid toegelicht. Onder B lichten we de belangrijkste mutaties per domein toe. Per domein wordt ook in één oogopslag het resultaat weergegeven:  In de tabel wordt het resultaat voor het betreffende begrotingsjaar weergeven. Dit betreft het autorisatieniveau van de raad. De primitieve begroting en begrotingswijzigingen zijn vastgesteld waarna de mutatie in deze Voorjaarsnota leidt tot het saldo van het domein na Voorjaarsnota.  In de grafiek worden de mutaties van het domein in meerjarenperspectief weergegeven. Met deze grafieken is in één oogopslag te zien in welke domeinen en in welke jaren de grootste mutaties plaatsvinden. C. Risico’s Tweejaarlijks wordt een risicomonitor opgesteld waarin de actuele risico’s worden geïnventariseerd. In de risicoparagraaf wordt een samenvatting gegeven en de belangrijkste risico’s toegelicht. D.

Reserves In de bestuursrapportages wordt de actuele stand van de reserves algemene reserve basisdeel (inclusief berekening van de weerstandsratio), algemene reserve; flexibel deel en reserve sociaal domein gegeven. E. Actualisatie Corona Er wordt inzicht gegeven in de te verwachten lasten en baten ten gevolge van de corona crisis. Voorjaarsnota 2021 Pagina 3

F. Voorstel en dekking G. Mutaties uitvoering begroting 2021-2025 Alle mutaties van de Voorjaarsnota zijn in deze tabellen per domein weergegeven. Ook de mutaties die onder B zijn toegelicht, zijn in deze tabel opgenomen. De mutaties worden kort toegelicht. Voor kredieten is een aparte kolom opgenomen. In de kolom B&W is de datum opgenomen van het collegebesluit dat ten grondslag ligt aan de mutaties. Onder deze datum is een link opgenomen naar de pagina op de website van Leusden waar de besluitenlijst en het collegenieuws van die datum staan. Evenals in het oude model (en conform de BBV vereisten) wordt het resultaat voor- en na bestemming weergegeven waarbij de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves per jaar zijn vermeld.

Voorjaarsnota 2021 Pagina 4

A. Resultaat Voorjaarsnota Bedragen x € 1.000 a.

Resultaat begroting 2021-2024

b.

Vastgestelde begrotingswijzigingen - renovatie Brandweerkazerne dekking algemene reserve basisdeel dekking algemene reserve flexibel deel - structurele gevolgen najaarsnota 2020 - Openbare ruimte IKC Groenhouten

2021 74,0

2022 494,0

2023 191,0

2024 -374,0

2025 -374,0

74,0

494,0

191,0

-374,0

-374,0

-68,0 58,0 10,0 -161,7 -9,0 -170,7

-76,0 76,0

-29,0

-28,0

-28,0

-49,7 -8,6 -58,3

-47,4 -8,2 -84,6

-47,4 -7,8 -83,2

-47,4 -7,4 -82,8

c.

Startpositie voor Voorjaarsnota 2021

-96,7

435,7

106,4

-457,2

-456,8

d.

Domein Bestuur Domein Leefomgeving Domein Samenleving Domein Ruimte Overhead Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Resultaat Voorjaarsnota 2021

-131,2 -121,7 -484,9 35,6 -85,0 768,4 -18,8

-75,7 -52,1 -1.477,9 185,5 -71,5 559,0 -932,7

-104,5 -91,8 -1.990,9 185,5 -71,5 1.147,0 -926,2

-99,7 -96,0 -2.399,9 275,5 -71,5 1.584,3 -807,3

-112,9 -123,7 -2.397,9 120,1 -71,5 1.662,4 -923,5

Actuele begrotingspositie Dekkingsvoorstel - dekking algemene reserve basisdeel Actuele begrotingspositie 2021-2025

-115,5

-497,0

-819,8

-1.264,5

-1.380,3

115,5 0,0

0,0 -497,0

0,0 -819,8

0,0 -1.264,5

0,0 -1.380,3

e. f. g.

Toelichting resultaat: De startpositie voor 2021 (a) ging uit van een positief resultaat van € 74.000 in 2021 aflopend naar een negatief resultaat van € 374.000 in 2025. Bij b. zijn de vastgestelde begrotingswijzigingen voor 2021 opgenomen welke in totaal zorgen voor een verslechtering van het resultaat in 2021 van € 170.700 aflopend naar € 82.800 in 2025. De ontwikkelingen op de programma’s (d.) het totaal van de mutaties uit deze Voorjaarsnota, komen voor het jaar 2021 uit op een tekort van € 18.800. Het totale begrotingstekort (e.) komt vooralsnog uit op € 115.500 (€ 74.000 - € 161.700 – € 9.000 - € 18.800). Het verwachte tekort inclusief mutaties uit deze Voorjaarsnota (e.) van € 115.500 in 2021 wordt gedekt uit de algemene reserve basisdeel. Hieronder geven wij een overzicht van de belangrijkste mee- en tegenvallers in deze Voorjaarsnota. De mutaties worden in deze Voorjaarsnota verder toegelicht. De mutaties zijn hier bruto, dat wil zeggen zonder eventuele dekking uit reserves, opgenomen. De ontwikkeling in de zorgkosten en de risicoverevening is verantwoordelijk voor de grootste (structurele) mutatie. In 2021 wordt dit nadeel nog grotendeels afgedekt door een onttrekking uit de reserve Sociaal Domein. De jaren hierna is het de belangrijkste oorzaak van het oplopend begrotingstekort.

Voorjaarsnota 2021 Pagina 5

Meevallers: Bijstelling OZB RWA begroting Rij- en reisdocumenten Totaal Tegenvallers: Zorgkosten Risicoverevening Subsidie Lariks Rij- en reisdocumenten Voorziening pensioenen wethouders Totaal

2021

2022

2023

2024

2025

145,6 13,0

-9,0 60,0 5,3 56,3

3,0 51,0 54,0

3,9 54,0 111,8 169,7

23,2 56,0 98,6 177,8

-449,0 -465,0

-514,0 -465,0

-535,0 -465,0

-535,0 -465,0

-115,0 -1.029,0

-7,1 -115,0 -1.101,1

-115,0 -1.115,0

-115,0 -1.115,0

158,6

-75,0 -372,0 -113,2 -25,2 -115,0 -700,4

In deze Voorjaarsnota worden diverse mutaties gedekt uit verschillende reserves. Hieronder geven wij schematisch een overzicht van de onttrekkingen uit de diverse reserves. Bedragen x € 1.000 2021 2022 2023 2024 2025 Mutaties worden gedekt uit: Egalisatiereserve corona 259,3 Algemene reserve aangewezen bestemming 919,0 297,0 294,3 2,0 2,0 Algemene reserve flexibel deel 124,7 Reserve Sociaal Domein 460,0 1.763,0 297,0 294,3 2,0 2,0

Voor de volledigheid en meer inzicht geven wij hieronder de resultaten van deze Voorjaarsnota per domein (d.) exclusief de technische bij- en aframingen. Bedragen x € 1.000 2021 2022 2023 2024

d.

Domein Bestuur Domein Leefomgeving Domein Samenleving Domein Ruimte Overhead Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Resultaat Voorjaarsnota 2021

2025

-38,2 -74,2 -505,6 41,8 -40,9

-75,7 -52,1 -1.477,9 79,0 -71,5

-104,5 -91,8 -1.990,9 79,0 -71,5

-99,7 -96,0 -2.399,9 169,0 -71,5

-112,9 -123,7 -2.397,9 13,6 -71,5

598,3 -18,8

665,5 -932,7

1.253,5 -926,2

1.690,8 -807,3

1.768,9 -923,5

Voorjaarsnota 2021 Pagina 6

B. Belangrijkste mutaties uitvoering begroting 2021-2025 Domein Bestuur

2021 Begroting 2021-2024 Vastgestelde wijzigingen

-4.404

0 21 22 23 24 25 -100

-29 -4.433

-200

Mutatie Voorjaarsnota

-131

-300

Saldo na Voorjaarsnota

-4.564

Tabel budgetautorisatie 2021 (bedragen x € 1.000)

Grafiek mutaties Voorjaarsnota (bedragen x € 1.000)

De mutaties binnen het domein Bestuur resulteren in 2021 tot een nadeel van € 131.200. Dit wordt veroorzaakt door de bijstelling van de prognose in het aantal verwachte aanvragen voor rij- en reisdocumenten (nadelig saldo € 25.200). De indexeringen van de bezoldiging voor burgemeester en wethouders, vergoeding politieke ambtsdragers en VRU leidt tot een nadeel (saldo € 13.000) en wordt gedekt uit de stelpost loon- en prijsstijgingen. Per saldo een nadeel van € 38.200. Binnen dit domein zijn ook technische bij- en aframingen met een nadeel van € 93.000 opgenomen, die per saldo in deze Voorjaarsnota budgettair neutraal verlopen. 1. Voorziening pensioen en uitkering wethouders De geraamde jaarlijkse storting (€ 68.000) in de voorziening pensioenen wethouders is te laag. De werkelijk uit te betalen vergoedingen zijn hoger en leiden tot een aanvullende jaarlijkse storting van € 115.000 in de voorziening. Op 1 januari moeten alle middelen in de voorziening zitten, over de noodzaak hiervan vindt nog een verdiepend onderzoek plaats. In afwachting van het verdiepend onderzoek kunnen we het effect voor de eerste 3 jaar dekken uit het incidenteel voordeel pensioenen wethoudersvoorziening van het rekeningresultaat 2020. Dit incidenteel voordeel is ontstaan door het toepassen van een andere rekenmethode.

Wij stellen u voor de jaarlijkse dotatie structureel bij te ramen en voor de jaren 2021 tot en met 2023 incidenteel te onttrekken aan de algemene reserve, aangewezen bestemming (pensioenvoorziening). 2. Corona Door de coronacrisis zijn diverse kosten gemaakt of minder inkomsten ontvangen. Dit leidt binnen dit domein tot een nadelig saldo van € 132.430. Voorgesteld wordt dit bedrag ten laste te brengen van de egalisatiereserve corona, waardoor deze mutaties budgetneutraal verlopen (zie Onderdeel E voor nadere toelichting). Verkiezingen Het beschikbare budget in de begroting voor de Tweede kamer verkiezingen bedraagt € 33.100. Vanuit de rijksoverheid is in verband met de coronamaatregelen € 78.430 extra budget beschikbaar gesteld (totaal budget € 111.530). Van deze middelen worden de kosten vergoed voor extra inrichtingsmaterialen van de stembureaus, extra stembureaus voor het vervroegd stemmen en het briefstemmen, de training van en de vergoeding voor de extra mensen die nodig waren om de stembureaus te bemensen, de communicatiemiddelen om uit te leggen hoe inwoners op een coronaveilige manier konden gaan stemmen en voor opkomstbevordering. Toezicht en handhaving Voor de uitvoering van toezicht en handhaving is extra capaciteit benodigd.

De inhuurkosten bedragen € 53.000, waarvan een bedrag van € 31.000 uit een specifieke uitkering voor tijdelijke ondersteuning op toezicht en handhaving wordt vergoed. Het resterende deel ad. € 22.000 wordt gedekt vanuit de egalisatiereserve corona.

Voorjaarsnota 2021 Pagina 7

Crisisbeheering openbare orde en veiligheid Mede als gevolg van Corona stijgen de aantal (urgente en complexe) casussen met betrekking tot verwarde personen. Hierdoor ontstaat er ook een knelpunt in de noodzakelijke reguliere werkzaamheden en is incidenteel extra inhuur capaciteit nodig. De totale kosten bedragen € 17.000. Digitaal vergaderen door de raad De vergaderingen van de raad- en raadsleden vindt ook dit jaar digitaal plaats. Het uitzenden van een vergadering in een openbare stream en video vergaderen voor raadsleden en werkgroepen duurt voort. De verwachte kosten bedragen € 15.000. 3. Gemeentelijke bijdrage VRU De ontwerp begroting 2022 tevens geactualiseerde begroting 2021 van de VRU heeft een verhoging van de gemeentelijke bijdrage tot gevolg. De verhoging als gevolg van loon- en prijsaanpassingen (vanaf 2022 structureel € 28.300) wordt gedekt uit de stelpost loon-en prijsaanpassing (progr. alg.dekk.middelen). Vanaf 2024 ontstaat een budgettair nadeel van € 16.700, wat met name wordt veroorzaakt door wegvallen OMS-opbrengsten bij de VRU. (raadsvoorstel L270929, 3 juni 2021). 4. Gemeenteraadsverkiezingen 2022-2026 In het jaar 2022 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. De griffie heeft een inventarisatie gemaakt van de werkzaamheden om de overgang van de huidige naar de nieuwe gemeenteraad in goede banen te leiden.

Uit deze inventarisatie komen financiële mutaties voort, mede door wettelijke verplichting, die niet binnen de huidige budgetten op te vangen zijn of waarvoor geen budget beschikbaar is. In de begroting is vanaf 2022 een structurele bijraming van € 37.500 benodigd en € 4.500 incidenteel. Mutaties 1. Uitbreiding raad met 2 raadsleden, van 21 naar 23 raadsleden door groei van het inwoneraantal (30.001 – 35.000 inwoners) 2. Aanschaf nieuwe iPads investering € 30.000; Door wettelijke verplichting voortkomend uit rechtspositie is elke raadsperiode vervanging benodigd. Voorstel investering op te nemen in het meerjareninvesteringsplan automatisering, afschrijftermijn van 4 jaar. Jaarlijkse kapitaallasten ramen in de begroting 3. Wettelijke screening integriteit wethouders 4. Ondersteuning werkstudent voor uitvoeren van diverse voorbereidingswerkzaamheden Totaal

Structureel € 30.000

Incidenteel

€ 7.500

€ 2.500 € 2.000 € 37.500

€ 4.500

Tabel mutaties uitvoering begroting 2021-2025 Voor de overige mutaties verwijzen wij u naar de tabel “Mutaties uitvoering begroting 2021-2025”. De technische wijzigingen zijn over de taakvelden binnen de diverse domeinen onderverdeeld, het resultaat is budgetneutraal.

Voorjaarsnota 2021 Pagina 8

Domein Leefomgeving

2021 Begroting 2021-2024 Vastgestelde wijzigingen

-7.361 -28 -7.388

Mutatie Voorjaarsnota

-122

Saldo na Voorjaarsnota

-7.510

Tabel budgetautorisatie 2021 (bedragen x € 1.000)

0 -20

21

22

23

24

25

-40 -60 -80 -100 -120 -140

Grafiek mutaties Voorjaarsnota (bedragen x € 1.000)

Het nadelige resultaat na bestemming (€ 122.000) binnen het domein Leefomgeving voor het jaar 2021 wordt veroorzaakt door een aantal incidentele bijramingen: Sanering van asbest op de begraafplaats Oud Leusden (€ 35.000 nadeel binnen dit Domein), het natuurvriendelijk beheer van gemeentelijke percelen nabij de schoolsteegse bosjes (€ 7.000 nadeel). Ook de afrekening van servicekosten van MFC Antares met de Woningstichting Leusden over voorgaande jaren (€ 18.000 nadeel) en een tijdelijke verhoging van het onderhoudsniveau van de openbare ruimte in de Hamershof (€ 8.000 nadeel) leiden tot incidenteel benodigde budgetruimte in het jaar 2021. Hierbij wordt de incidentele verhoging van het niveau van het verzorgende onderhoud in de Hamershof gedekt vanuit lagere kapitaallasten van het project Hart van Leusden (€ 14.000 voordeel in 2021). De bezuinigingstaakstelling op de uitvoering van consignatiedienst kan in 2021 nog niet worden gerealiseerd (€ 20.000 nadeel). Binnen dit domein zijn ook technische bij- en aframingen opgenomen met een nadeel van € 48.000, die per saldo in deze Voorjaarsnota budgettair neutraal verlopen. 1. Saneren grond begraafplaats In januari 2021 is op de begraafplaats Oud-Leusden begonnen met werkzaamheden ten behoeve van de restauratie van de monumentale muur en het revitaliseren van de beplanting.

Hiervoor is een strook grond langs de muur geroerd en is een gleuf gegraven. Tijdens deze werkzaamheden zijn asbesthoudend materiaal en menselijke resten aangetroffen in de grond. Voordat met de geplande herbeplanting kan worden gestart dient de grond gesaneerd te worden. Vanuit menselijk oogpunt, waarbij respectvol wordt omgegaan met de menselijke resten, is een speciale aanpak nodig, zodat bij sanering het asbesthoudend materiaal kan worden gescheiden van menselijke resten en archeologische vondsten.De kosten van de grondsanering bedragen € 85.000, waarvan € 35.000 gedekt kan worden uit de in de begroting aanwezige stelpost onvoorzien algemeen (domein algemene dekkingsmiddelen) en € 50.000 binnen het Domein Leefomgeving gedekt wordt vanuit de algemene bedrijfsreserve, flexibel deel (collegebesluit L269004). 2. Corona De gemeente Leusden heeft een exploitatieovereenkomst met SRO afgesloten voor zwembad Octopus. Door de coronamaatregelen leidt SRO verlies. De rijksoverheid heeft een compensatieregeling SPUK IJZ beschikbaar gesteld. Hiermee komt het totale exploitatietekort van SRO Leusden BV over 2020 uit op nul. Een voorwaarde is dat de gemeente het exploitatietekort heeft gecompenseerd. De gemeente Leusden scheldt de huur aan SRO kwijt voor een bedrag van € 326.432.

Indien de landelijke regeling wordt overvraagd, wordt het aangevraagde compensatie bedrag naar ratio bijgesteld. Door dit voorbehoud te maken in de kwijtschelding van de huur richting SRO is het bedrag aan kwijtgescholden huur gelijk aan de compensatie die de gemeente ontvangt (collegebesluit L266052). 3. Vervangen luchtinstallatie de Tuin Theater de Tuin is voor de komende 7 jaar een theater waarin het ongeacht de bezetting, de weersomstandigheden en de omgevingsgeluiden comfortabel is om een theatervoorstellingen te geven en bij te wonen. Hiertoe is een “corona-proof” ventilatiesysteem aangelegd waardoor het

Voorjaarsnota 2021 Pagina 9

binnenklimaat is verbeterd. Daarnaast zijn de geluidswerende eigenschappen van de buitengevel verbeterd. De investering wordt gedekt vanuit beschikbare onderhoudsmiddelen en door een bijdrage van Stichting de Tuin in de vervanging van het ventilatiesysteem (collegebesluit L259875). 4. Ontzorgingsexperiment verduurzaming woningen De gemeente Leusden is door het Rijk geselecteerd voor een project om in een nog te bepalen wijk de bewoners vergaand te helpen bij het verduurzamen van hun woning. Leusden heeft een rijksbijdrage gekregen om het project te kunnen uitvoeren. Het college heeft besloten om deze rijksbijdrage te gebruiken om een subsidie te verstrekken om het project te realiseren en om een projectleider aan te stellen voor de gemeentelijke inzet in dit project en voor wijkwarmteplannen in andere wijken in Leusden (collegebesluit L264799). Tabel mutaties uitvoering begroting 2021-2025 Voor de overige mutaties verwijzen wij u naar de tabel “Mutaties uitvoering begroting 2021-2025”. De technische wijzigingen zijn over de taakvelden binnen de diverse domeinen onderverdeeld, het resultaat is budgetneutraal.

Voorjaarsnota 2021 Pagina 10

Domein Samenleving

2021

0

Begroting 2021-2024

-22.383

-500

Vastgestelde wijzigingen

-37 -22.419

Mutatie Voorjaarsnota Saldo na Voorjaarsnota

-485 -22.904

Tabel budgetautorisatie 2021 (bedragen x € 1.000)

21

22

23

24

25

-1000 -1500 -2000 -2500 -3000

Grafiek mutaties Voorjaarsnota (bedragen x € 1.000)

Het nadelige resultaat na bestemming (€ 485.000) binnen het domein Samenleving voor het jaar 2021 wordt voornamelijk veroorzaakt door de verwachte zorgkostenstijging (€ 359.000 nadelig) en de incidentele investering die noodzakelijk is bij Stichting Lariks (€ 113.200 nadelig). Daarnaast vallen de uitvoeringskosten van Amersfoort voor dienstverlening Werk en Inkomen hoger uit als gevolg van tarief- en verwachte volumestijgingen 2021 (€ 61.600 nadelig). Het budgettair neutraal ramen van de regeling BBZ levert een voordeel op van € 40.000. 1. Ontwikkeling zorgkosten Sociaal Domein Zorgkosten Leusden De zorgkosten zijn ten opzichte van 2019 gestegen met 9%. Daarbij valt op dat de kostenstijging bij de nieuwe taken verder afvlakt (4% nu, ten opzichte van 8% in 2019) terwijl bij de oud WMO taken i.c. de Huishoudelijke Hulp de stijging 22% bedraagt met name veroorzaakt door de 2 e tranche afschaffing abonnementstarief i.c. het omzetten van de AV voorziening in maatwerkvoorzieningen. In zijn totaliteit stijgen de zorgkosten harder dan de compensatie die het Rijk daarvoor biedt via het gemeentefonds. Concreet betekent dit dat de stelpost voor volume- en prijsstijging die voor 2021 is gebaseerd op 3,8%, niet toereikend is om de verwachte kostenstijging op te kunnen vangen.

De door de regio gehanteerde tariefstijgingen, gebaseerd op de VNG normen, bedragen voor dit jaar alleen al ruim 3,5%. Op basis van de voorlopige rekeningcijfers 2020 die we in februari hebben ontvangen en rekening houdend met een te verwachten kostenstijging in 2021 van 5,2% bedraagt het verwachte tekort voor 2021 € 75.000. Dit saldo is als volgt te specificeren: Primitieve raming 2021

10.391.400

Geactualiseerde raming op basis van voorl. Rek. cijfers 2020 +5,2%

10.750.100

Bijstelling zorgbudget voorjaarsnota 2020

-358.700

dekking: stelpost volume/prijsstijging (progr.Alg. dekkingsmiddelen)

283.700

Budgettair saldo

-75.000

In meerjarenperspectief houden we rekening met een scenario waarbij een verdere afvlakking van de zorgkostenstijging naar 3,5% in 2024 wordt gerealiseerd. Daarbij ontstaat het volgende budgettaire resultaat:

Voorjaarsnota 2021 Pagina 11

(bedragen x € 1.000)

Scenario gefaseerde afbouw obv voorlopige rek eningcijfers

2021

2022

2023

2024

5,2%

5,2%

4,0%

3,5%

budget zorgkosten meerjarenbegroting 2021-2024

10.405

10.304

10.253

10.253

Totaal verwachte kostenontwikkeling

10.764

11.324

11.777

12.189

Saldo

-359

-1.020

-1.524

-1.936

dekking stelpost Sociaal Domein

284

571

1.010

1.401

Budgettair saldo

-75

-449

-514

-535

Voorgesteld wordt daarvoor een stelpost zorgkostenstijging SD in de begroting te ramen. Bij de jaarlijkse vaststelling van het inkoopkader zorgkosten voor het komende jaar (november van jaar t-1) beoordelen we dan aan de hand van de werkelijke kostenontwikkeling en de gehanteerde tarieven, in hoeverre de inzet van deze stelpost noodzakelijk dan wel toereikend is. Risicoverevening De duurdere zorgkosten (met name specialistische jeugdzorg) worden in de regio voor een deel verevend op basis van een vaste verdeelsleutel. De huidige verdeelsleutel (Integratie-uitkering Jeugd stand septembercirculaire 2018) sluit niet meer goed aan en is sinds de inbedding van de IU Sociaal Domein in het Gemeentefonds niet meer te actualiseren. Er is regionaal gekozen voor een nieuwe verdeelsleutel die meer recht doet aan de werkelijke kosten die gemeenten binnen de regio maken voor deze onderdelen (aantal jeugdigen). Daardoor ontstaat er binnen de regio een nivellerend effect op de vereveningseffecten. De financiële gevolgen hebben wij berekend op € 460.000 structureel. Voor 2021 stellen wij voor deze kosten (deels) te dekken uit het nog in de reserve Sociaal Domein resterende saldo van € 394.700. Binnen de regio houdt het vereveningsvraagstuk onverminderde bestuurlijke aandacht.

Nog dit jaar zal er een regionaal bestuurlijk besluit worden genomen om te kijken of er vanaf 2022/2023 andere /betere vormen van verevening gewenst zijn. Daarbij zal ook vanaf 2023 door de gemeenten bij de doorgedecentraliseerde taak Beschermd Wonen naar een vereveningssystematiek worden gekeken. Vanuit het rekeningresultaat 2020 wordt voorgesteld de volledig aangewende reserve Sociaal Domein weer aan te zuiveren met een bedrag van € 763.000. Daarmee kunnen we mogelijke fluctuaties in de zorgkosten dan wel een minder snelle realisatie van de gewenste afvlakking opvangen. Met dit voorstel denken we voor 2021-2024 een realistische bijstelling van de zorgbegroting te doen. 2. Corona Door de coronacrisis zijn diverse kosten gemaakt of minder inkomsten ontvangen. Dit leidt binnen dit domein tot een nadelig saldo van € 101.900. Voorgesteld wordt dit bedrag ten laste te brengen van de egalisatiereserve corona, waardoor deze mutaties budgetneutraal verlopen (zie Onderdeel E voor nadere toelichting). Humanitas Home Start Het college heeft besloten het preventief aanbod Home-start in 2021 incidenteel te verhogen om wachttijden te voorkomen en voldoende preventieve ondersteuning te bieden aan Leusdense gezinnen met jonge kinderen.

Voor het incidentele bedrag kan dekking gevonden worden in de egalisatiereserve corona, hierin zijn de ontvangen rijksmiddelen ten behoeve van jeugd gestort (L260930). Schuldhulpverlening In 2021 wordt € 13.800 méér aan subsidie verstrekt ten behoeve van de schuldhulpverlening (Stadsring51). Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijk Kosten (Tonk) Het college heeft in maart de beleidsregels vastgesteld voor deze regeling (L267624). Middels deze regeling kan aan huishoudens extra hulp worden geboden bij het betalen van onvermijdelijke en noodzakelijke kosten wanneer zij deze door een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen in verband met de coronamaatregelen niet langer kunnen dragen. Het Rijk stelt hiervoor

Voorjaarsnota 2021 Pagina 12

financiële middelen beschikbaar, welke in twee tranches via het gemeentefonds beschikbaar worden gesteld. De eerste tranche betreft € 59.200. Kunst en Cultuur Het college heeft besloten de aanvraag van de 2 lokale muziekverenigingen (DWS en Lisiduna) voor een continuïteitbijdrage van totaal € 14.500 te honoreren (collegebesluit L270053). Daarnaast zijn de kosten van een livestream ad. € 1.800 aan Fort33 vergoed waardoor het voor de doelgroepen jongeren en kwetsbare inwoners mogelijk is geweest de activiteiten rondom koningsnacht coronaproof te kunnen volgen. 3. Lariks Tot nu toe vindt de bevoorschotting van Lariks voor 2021 plaats op basis van het in onze begroting beschikbare subsidieplafond. Er is een verbetertraject tussen Gemeente en Lariks opgestart met als doel het sterker verbinden van beide organisaties, en het realiseren van de gemeenschappelijke doelen. Vanuit dit traject komen 3 voorstellen naar voren als het gaat om de voorliggende begroting voor 2021. De algemene voorziening bedrijfsrisico’s eenmalig verhogen (- € 60.000). Door ontwikkelingen bij Lariks is het eigen vermogen de afgelopen jaren sterk geslonken waardoor bedrijfsrisico’s niet meer zijn op te vangen. Dit betreft een voorziening voor fluctuaties in de apparaatskosten binnen de reguliere sociale opgave en voor het opvangen van verzuim en zwangerschapsverlof.

De incidentele kosten voor nacalculatie service kosten en ICT werkplekken Huis van Leusden over de periode 2018 t/m 2021 opnemen in de begroting (- € 22.600). Dit betreft het administratief en financieel afsluiten van nog openstaande huisvesting gerelateerde dossiers over de periode 2018 t/m 2021. Voorgesteld wordt deze afrekeningen niet ten koste te laten gaan van de dienstverlening van Lariks, wat betekent dat de gemeente een deel van het ‘te betalen bedrag’ door Lariks compenseert door middel van een subsidie aan Lariks. Hierdoor ontstaat een incidentele kostenpost voor de gemeente van € 53.200. Hier staat een voordeel van circa € 30.600 tegenover doordat in de gemeentelijke begroting nog geen rekening is gehouden met deze afrekening over voorgaande jaren (zie toelichting programma overhead punt 4). Het netto budgettaire saldo over 2021 bedraagt hiermee € 22.600 nadelig. De corona gerelateerde wachtlijst wegwerken via de extra rijksmiddelen jeugd (-€ 113.500) Dit betreft een wachtlijst waaronder overbruggingszorg door wachttijden bij de gespecialiseerde zorg en vertraging in de doorstroomtijden bij het wijkteam (triage en lokaal team) door corona.

De incidentele kosten voor het wegwerken van de wachtlijsten kunnen worden gedekt uit de rijksmiddelen die onlangs beschikbaar zijn gesteld voor het bestrijden van acute knelpunten in de Jeugdzorg (zie toelichting programma Algemene Dekkingsmiddelen). Daarvoor ramen wij vooruitlopend op de meicirculaire een stelpost. De begrote middelen zullen op basis van de werkelijke kosten in 2021 en 2022 bij de subsidievaststelling worden afgerekend. Onvoorziene fluctuaties binnen de Jeugdzorg kunnen incidenteel worden opgevangen vanuit de reserve Sociaal Domein. De totale incidentele kosten voor Lariks bedragen daarmee programma overstijgend per saldo € 82.600 nadelig. In mei 2021 start het onderzoek door Twynstra en Gudde naar aanleiding van de raadsmotie Lariks. Wij stellen voor de mogelijk structurele consequenties voor de subsidierelatie en de financiële positie mee te nemen in de besluitvorming naar aanleiding van de resultaten van het evaluatieonderzoek naar het traject Lariks-gemeente door Twynstra Gudde. Tabel mutaties uitvoering begroting 2021-2025 Voor de overige mutaties verwijzen wij u naar de tabel “Mutaties uitvoering begroting 2021-2025”. De technische wijzigingen zijn over de taakvelden binnen de diverse domeinen onderverdeeld, het resultaat is budgetneutraal.

Voorjaarsnota 2021 Pagina 13

Domein Ruimte

2021

300 250

Begroting 2021-2024

-2.318

Vastgestelde wijzigingen

17

150

-2.300

100

Mutatie Voorjaarsnota Saldo na Voorjaarsnota Tabel budgetautorisatie 2021 (bedragen x € 1.000)

36

200

50 0 21

22

23

24

24

-2.265 Grafiek mutaties Voorjaarsnota (bedragen x € 1.000)

De mutaties binnen het domein Ruimte resulteren in 2021 tot een voordeel van € 35.600. Dit wordt veroorzaakt door de nieuwe afgesloten contracten voor buitenreclame dat vanaf 2021 een voordeel veroorzaakt van € 41.800. Binnen dit domein zijn ook technische bij- en aframingen opgenomen met een nadeel van € 6.200, die per saldo in deze Voorjaarsnota budgettair neutraal verlopen. 1. Implementatie Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet is een complexe opgave die fors beslag legt op de ambtelijke organisatie. Via de begroting 2021 is eenmalig € 232.000 beschikbaar gesteld voor inhuur van externe expertise en programmamanagement. Daar is als risico bij benoemd dat niet alle noodzakelijke invoeringswerkzaamheden met de bestaande formatie kunnen worden uitgevoerd. Het benoemde risico treedt op. De werkdruk in de staande organisatie laat - zonder ernstige beperking en vertraging in de dienstverlening - niet toe dat medewerkers in voldoende mate capaciteit vrij maken voor de invoering van de wet. Uitstel van de invoeringsdatum is daarop niet van invloed. Er moeten talrijke veranderingen en aanpassingen worden doorgevoerd in de ICT, werkprocessen, protocollen etc. Bovendien moet een groot deel van de organisatie (ca. 80 direct betrokken medewerkers) worden opgeleid en voorbereid om volgens de bedoeling van de wet te werken. Het is heel veel werk.

Om aan de minimale VNG-eisen te voldoen heeft het college besloten externe ondersteuning in te huren en daarvoor incidenteel € 380.000 beschikbaar te stellen (collegebesluit L270585). De inhuur is noodzakelijk om de vergunningverlening ook na de invoering van de wet adequaat uit te kunnen blijven voeren. De financiële dekking komt uit de algemene reserve met aangewezen bestemming c.q. de egalisatiereserve bouwleges. 2. Anterieure overeenkomsten Ruimtelijke initiatieven worden door de gemeente Leusden zoveel mogelijk ondersteund. De (ambtelijke) kosten die hiervoor worden gemaakt, worden zoveel mogelijk via een anterieure overeenkomst op de initiatiefnemers verhaald. De inkomsten komen gefaseerd binnen. Voor het project Hof van Liz wordt in totaal een inkomst verwacht van € 328.464, waarvan € 131.386 in 2021. Voor overige projecten is in 2021 een bedrag van € 80.472 ontvangen. De totale inkomsten tot nu toe bedragen € 211.858. Voor plankosten is een budget benodigd van € 97.000. Hiernaast zal € 93.850, conform de anterieure overeenkomsten, worden toegevoegd aan de reserve bovenwijkse voorzieningen. Het benodigd restant (in eerdere jaren ontvangen en voor dit doeleinde gereserveerd) wordt aan de algemene reserve met aangewezen bestemming onttrokken. 3.

Vrijval in de begroting opgenomen stelpost aanleg infrastructuur Vanuit het CUP 2018-2022 is een jaarlijks investeringsvolume van € 750.000 p/j in de begroting gebracht voor het verbeteren van de doorstroming van het verkeer. Vooruitlopend op de vaststelling van het uitvoeringsplan Mobiliteit kan geconcludeerd worden dat de feitelijke noodzaak tot investeringen in fysieke infrastructuur op de korte termijn lager ligt dan eerder aangenomen en dat daarnaast investeringen tot op heden nog gedekt kunnen worden vanuit de voorziene middelen binnen de reserve bovenwijkse voorzieningen. De Mobiliteitsvisie en het daarop te baseren

Voorjaarsnota 2021 Pagina 14

uitvoeringsplan zullen uitwijzen welke maatregelen feitelijk nodig zijn om Leusden op de lange termijn duurzaam bereikbaar, leefbaar en veilig te houden. In het najaar van 2021 wordt de raad gevraagd om de Mobiliteitsvisie vast te stellen. Op basis van deze Mobiliteitsvisie wordt een nieuw Uitvoeringsprogramma Mobiliteit opgesteld met als financieel kader het in het CUP 2018-2022 opgenomen investeringsvolume van 5 x € 750.000. Voor nu kan geconcludeerd worden dat de in de begroting opgenomen stelpost voor kapitaallasten voortkomend uit de investeringen gedeeltelijk vrij kan vallen voor de begrotingsjaren 2022 tot en met 2024. In het begrotingsjaar 2025 blijft het oorspronkelijk in de begroting gebrachte CUP budget gehandhaafd. stelpost 2021 2022 2023 2024 2025

0 € 45.000 € 90.000 € 225.000 € 225.000

VJN ‘21 vrijval stelpost 0 € 45.000 € 45.000 € 135.000 0

resteert op stelpost in begroting 0 0 € 45.000 € 90.000 € 225.000

beschikbare investeringsmiddelen 0 € 750.000 € 750.000 € 2.250.000 0 totaal € 3.750.000

Tabel mutaties uitvoering begroting 2021-2025 Voor de overige mutaties verwijzen wij u naar de tabel “Mutaties uitvoering begroting 2021-2025”. De technische wijzigingen zijn over de taakvelden binnen de diverse domeinen onderverdeeld, het resultaat is budgetneutraal.

Voorjaarsnota 2021 Pagina 15

Overhead

2021

0

Begroting 2021-2024

-7.677

-20

Begrotingswijzigingen

-129

-40

-7.806 Mutatie Voorjaarsnota

-85

Saldo na Voorjaarsnota

-7.891

21

22

23

24

25

-60 -80 -100

Tabel budgetautorisatie 2021 (bedragen x € 1.000)

Grafiek mutaties Voorjaarsnota (bedragen x € 1.000)

De mutaties binnen het domein Overhead resulteren in 2021 tot een nadeel van € 85.000. Dit wordt veroorzaakt door een nadeel ten gevolge van aframing van de besparingsstelpost BLNP (€ 48.600). Een nadeel door hogere schoonmaakkosten gemeentehuis (€ 20.000) en een incidenteel voordeel door verrekening van werkplekapparatuur (€ 30.600). Nadeel door uitvoering van ondertiteling, achteraf, van raadsvergaderingen (€ 2.900). Per saldo een nadeel van € 40.900. Binnen dit domein zijn ook technische bij- en aframingen met een nadeel van € 44.100 opgenomen, die per saldo in deze Voorjaarsnota budgettair neutraal zijn. 1. Samenwerking BLNP Zoals eerder is vermeld zijn de opgenomen besparingen vanuit de businesscase niet reëel, de businesscase is dan ook bijgesteld. De businesscases gaven een te rooskleurig beeld van de besparingen die gerealiseerd zouden gaan worden. De praktijk wijst uit dat er wel besparingen worden gerealiseerd, maar dit zijn vooral minder- meerkosten. De aanvankelijke taakstelling op basis van de businesscase wordt dan ook niet geheel gerealiseerd. Uiteraard blijven we sturen op het naar beneden brengen van de kosten van de uitvoering. We zetten met de samenwerking BLNP in op zowel minder meerkosten, besparingen als op de opbrengsten op de andere K’s, zijnde; kwaliteit, kwetsbaarheid verminderen en kansen voor medewerkers.

De in de begroting opgenomen besparingstelpost was € 79.700. Hiervan is structureel € 31.100 gerealiseerd. Per saldo resteert een bedrag van € 48.600. Wij stellen u voor deze structureel af te ramen. 2. Corona Door de coronacrisis zijn diverse kosten gemaakt- of minder inkomsten ontvangen. Dit leidt binnen dit Domein tot een nadelig saldo van € 25.000. Deze meerkosten komen voort uit de extra verwachte voorlichtingskosten omtrent Corona. Voorgesteld wordt dit bedrag ten laste te brengen van de egalisatiereserve corona, waardoor deze mutaties budgetneutraal verlopen (zie Onderdeel E voor nadere toelichting).

Tabel mutaties uitvoering begroting 2021-2025 Voor de overige mutaties verwijzen wij u naar de tabel “Mutaties uitvoering begroting 2021-2025”. De technische wijzigingen zijn over de taakvelden binnen de diverse domeinen onderverdeeld, het resultaat is budgetneutraal.

Voorjaarsnota 2021 Pagina 16

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

2021

2000

Begroting 2021-2024

44.217

1500

Begrotingswijzigingen

34 44.251 768 45.019

1000

Mutatie Voorjaarsnota Saldo na Voorjaarsnota Tabel budgetautorisatie 2021 (bedragen x € 1.000)

500 0 21

22

23

24

25

Grafiek mutatie Voorjaarsnota (bedragen x € 1.000)

De mutaties binnen Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien resulteren voor 2021 tot een voordeel van € 768.00. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de aframing van stelposten van in totaal € 413.000 (waar op de andere domeinen een bijraming tegenover staat) en de mutaties van de WOZ waarden voor een voordeel van € 145.600. Binnen dit domein zijn ook technische bij- en aframingen met een voordeel van € 170.000 opgenomen, die per saldo in deze Voorjaarsnota budgettair neutraal zijn. 1. Algemene Uitkering De Algemene Uitkering is geactualiseerd op basis van een bijstelling van de verdeelmaatstaven en de gevolgen van de decembercirculaire 2020 die nog niet in de begroting is verwerkt. Het budgettair saldo is als volgt te specificeren: (b edragen x € 1,000)

Ontwikkeling Algemene Uitkering Meerjarenbegroting 2021-2024 ( =Meicirculaire 2020 + sept circ.) Decembercirculaire, jaarschijven 2021-2024 geactualiseerd Saldo suppletieuitkering SD mutatie dec. Circulaire ondersteuningspakketten Corona bijstelling verdeelmaatstaven bijstelling AU niet WOZ gerelateerd (toelichting punt 1) Woz gerelateerde mutaties (toelichting onder 4) Totaal mutaties Gemeentefonds Inzet stelpost rekentarief WOZ (toelichting onder 3) budgettair effect AU toevoeging jaarschijf 2025 (toelichting onder 3)

2021 36.834,5 37.076,8 242,3

2022 37.583,8 37.391,6 -192,2

2023 37.775,4 37.687,2 -88,2

2024 38.544,5 38.432,5 -112,0

2025 38.544,5 39.258,7 714,2

21,6 465,7 -11,0 476,3 -234,0 242,3 173,2 415,5

14,5 0,0 18,7 33,2 -225,4 -192,2 151,4 -40,8

14,5 0,0 155,6 170,1 -258,3 -88,2 153,3 65,1

14,5 0,0 138,1 152,6 -264,6 -112,0 155,0 43,0

14,5 0,0 138,1 152,6 -274,7 -122,1 155,0 32,9 836,3

De mutaties in de Algemene Uitkering zijn vooral het gevolg van het verwerken van de gevolgen van de decembercirculaire 2020 en de maartbrief 2021. Het gaat dan vooral om de toekenning van extra rijksmiddelen als gevolg van Corona. Daarnaast hebben wij aan de hand van de meest recente informatie vanuit de verzamelstaten CBS de verdeelmaatstaven, waarop de Algemene Uitkering is gebaseerd geactualiseerd (o.a aantal bedrijven, inwonertallen, aantal bijstandscliënten, etc). Per saldo levert dat een voordeel op met name als gevolg van een bijstelling van het aantal verwachte inwoners en nieuwe woningen de komende jaren. Voor de WOZ en en –Woningbouw gerelateerde mutaties verwijzen wij u naar punt 3. Via de decembercirculaire 2020 hebben we een extra uitkering van € 697.300 ontvangen voor innovatieve aanpak energiebesparing. Middels RIB (2021-02) bent u hierover geïnformeerd. Deze in 2021 ontvangen middelen worden gereserveerd ten gunste van de algemene reserve met aangewezen bestemming. De middelen voor de jaarschijf 2020 worden bij deze voorjaarsnota functioneel geraamd (zie Domein Leefomgeving, punt 4).

Voorjaarsnota 2021 Pagina 17

Extra middelen jeugdzorg Het demissionaire kabinet heeft eind april besloten een incidenteel aanvullend budget van € 613 miljoen beschikbaar te stellen voor 2021 om de acute problemen in de jeugdzorg het hoofd te kunnen bieden. Het betreft een budget van € 493 miljoen dat via de Algemene Uitkering zal worden verstrekt en een bedrag van € 120 miljoen via Specifieke Uitkeringen. De budgetten zijn onder meer bedoeld voor het doen van extra investeringen zoals het opzetten van regionale expertteams, uitbreidingen consultatiefuncties GGZ om wachtlijsten terug te dringen en accommodatie gerelateerde kosten. Naar verwachting zal het budget via de meicirculaire worden uitgekeerd. De financiële gevolgen voor Leusden zullen wij, mede op basis van een nog op te stellen bestedingsplan, verwerken in de komende najaarsnota. Daarbij zal nadrukkelijk ook worden gekeken in hoeverre wij op lokaal en regionaal niveau al investeringen hebben gedaan die het Rijk met deze middelen beoogd en die daardoor deels kunnen vrijvallen om andere incidentele knelpunten binnen het brede Sociale Domein op te kunnen lossen (zie ook Domein Samenleving, onderdeel 3 Lariks). Incidentele middelen Jeugdzorg 2021 (in miljoenen) 1000 800

255

AU

Hoog-specialistische jeugdzorg

238

AU

Consultatiefunctie/huisartsondersteuning

70

SPUK Specifieke knelpunten

50

SPUK Crisiscapaciteit jeugd - GGZ

613

600 400 200

300

0 2021 Extra middelen BOFV 22 april 2021 Extra middelen sept. Circulaire 2020

Voor 2022 ontvangen we, op basis van de septembercirculaire 2020, in het gemeentefonds een bedrag van € 398.000 aan extra jeugdmiddelen. Voor 2023 en verder handhaven we de in de begroting opgenomen stelpost van € 415.000. 2. Corona Het Rijk heeft bij de decembercirculaire 2020 en via de maartbrief respectievelijk het derde en vierde ondersteuningspakket extra compensatiemiddelen aan de gemeenten beschikbaar gesteld. De middelen voor de jaarschijf 2020 worden met terugwerkende kracht in 2021 beschikbaar gesteld. Het gaat voor Leusden om een totaal bedrag van € 562.800. De extra baten worden bij deze voorjaarsnota in de begroting geraamd en zijn als volgt te specificeren: Rijksmiddelen 3e en 4e ondersteuningspakket 2020

2021

Totaal

0 0 5.500 4.700 13.700 0 10.000 28.200 4.900 67.000

41.000 72.000 13.000 9.700 27.800 7.000 0 0 0 170.500

237.500

Totaal 4e pakket

0 0 0 25.200 0 0 0 0 0 25.200

51.200 71.900 46.800 23.300 16.700 14.000 9.700 59.200 7.300 300.100

325.300

Totaal 3e en 4e steunpakket corona

92.200

470.600

562.800

3e ondersteuningspak k et (decembercirculaire) Extra middelen verkiezingen cultuurmiddelen Aanvullend pakket re-integratie Bijzondere bijstand Gemeentelijk schuldenbeleid Impuls- re-integratie Jeugd aan Zet Inhaalzorg WMO Compensatie quarantainekosten Totaal 3e pakket 4e ondersteuningspak k et (maartbrief) Extra begeleiding kwetsbare groepen Bestrijden eenzaamheid ouderen Afvalverwerking Perspectief jeugd en jongeren Jongerenwerk jeugd Mentale ondersteuning jeugd Activiteiten en ontmoetingen jeugd Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Voorschoolse voorzieningen peuters

Voorgesteld wordt deze middelen toe te voegen aan de reserve Corona (zie Onderdeel E voor nadere toelichting).

Voorjaarsnota 2021 Pagina 18

3. Stelposten (bedragen x € 1.000) Loon- en prijsstijgingen Loon- en prijsstijgingen Sociaal Domein Onvoorzien algemeen Toevoegen jaarschijf 2025 Stelpost taakmutaties Totaal stelposten

2021 64,1 283,7 60,2

2022 129,4 571,0

2023 127,4 1.010,0

2024 127,4 1.401,0

2025 127,4 1.401,0

5,0 413,0

5,2 705,6

5,3 1.142,7

5,4 1.533,8

-777,5 5,4 756,3



De stelpost loon- en prijsstijgingen wordt ingezet voor: - € 14.000 vanaf 2021 voor politieke ambtdragers (zie domein Bestuur ad. 8); - € 11.000 vanaf 2022 voor de RUD (zie domein Leefomgeving ad. 14); - € 28.300 vanaf 2022 voor de VRU (zie domein Bestuur ad. 3); - € 17.000 vanaf 2021 voor de GGDrU (zie domein Samenleving ad. 10); - € 50.100 vanaf 2021 voor uitvoeringskosten SOZA Amersfoort (zie domein Samenleving ad. 7); - € 9.000 vanaf 2022 voor GBLT (zie domein Alg. dekkingsmiddel ad. 7).



De stelpost loon- en prijsstijgingen Sociaal Domein wordt ingezet voor: - € 283.700 oplopend tot € 1.401.000 structureel ter gedeeltelijke dekking van de stijging zorgkosten Sociaal Domein in 2021 (zie domein Samenleving ad. 1).



De stelpost onvoorzien wordt ingezet voor: - € 35.000 saneren grond begraafplaats (zie domein Leefomgeving ad. 1); - € 7.150 beheer gemeentelijke percelen Schoolsteegbosjes (zie domein Leefomgeving ad. 6); - € 18.053 buurtbemiddeling Leusden door Welzin Amersfoort (zie domein Samenleving punt 8).



Toevoegen jaarschijf 2025: - Jaarlijkse verhoging IBOR-voorziening € 90.000 - Indexering IBOR voorziening € 30.000 - 1% incidentele buffer loonsomstijging € 100.000 - Nominale compensatie loon- en prijsstijgingen (incl SD) € 557.500 € 777.500 Tegenover deze hogere kosten staat ook een hogere algemene Uitkering. Het accres voor 2025 bedraag € 836.300 en is daarmee toereikend.



De stelpost taakmutaties wordt ingezet voor: - € 5.000 structureel ter dekking van de 4 jaarlijkse waterschapsverkiezingen (zie Domein Bestuur ad. 9)

4. Mutaties WOZ waarden en verschuiving woningbouw Bij de OZB ontstaat in 2021 een hogere opbrengst die met name verklaard wordt door minder leegstand en een groter areaal/aantal niet-woningen.

Voorjaarsnota 2021 Pagina 19

5. Monitor bezuinigingen Als bijlage bij deze Voorjaarsnota wordt de Monitor bezuinigingen 2021-1 aangeboden. Hierin geven wij een overzicht van de stand van zaken van de bezuinigingsmaatregelen die in de begroting 20212025 zijn opgenomen. Onderstaand overzicht geeft de samenvatting uit de Monitor weer: (bedragen x € 1.000) Gerealiseerde maatregelen Investeringen Sociaal Domein Nog te realiseren Besparingsverlies Totaal

2021 1.674,7 -250,0 50,0 106,0 1.580,5

2022 1.563,6 -250,0 246,9 80,0 1.640,5

2023 1.545,9 -250,0 339,6 80,0 1.715,5

2024 1.544,6 -250,0 340,9 80,0 1.715,5

2025 1,544,6 -250,0 340,9 80,0 1.715,5

In de Monitor stellen wij u voor het totaalbedrag van de in 2021 niet gerealiseerde maatregelen van € 26.000 als incidenteel besparingsverlies te nemen.

Tabel mutaties uitvoering begroting 2021-2025 Voor de overige mutaties verwijzen wij u naar de tabel “Mutaties uitvoering begroting 2021-2025”. De technische wijzigingen zijn over de taakvelden binnen de diverse domeinen onderverdeeld, het resultaat is budgetneutraal.

Voorjaarsnota 2021 Pagina 20

C. Risico’s Risico’s Algemene uitkering Algemene Uitkering De herijking van het gemeentefonds is uitgesteld naar 2023. De nieuwe verdeelmodellen die eerder in het voorjaar zijn gepresenteerd pretenderen meer kosten georiënteerd te zijn en laten een sterke vermindering van het aantal maatstaven zien (“de taart wordt anders gebakken”). Voor Leusden bedraagt het nadelig herverdeeleffect van de verdeelmodellen per saldo € 17 per inwoner (“de taart wordt anders verdeeld”). De modellen zullen echter, mede als gevolg van het tussentijds advies van de ROB en een betere beschikbaar gekomen informatiebron voor 1 van de maatstaven, opnieuw worden bijgesteld. Daarnaast worden de cijfers, die nu nog zijn gebaseerd op 2017, aangepast op de cijfers van 2019. Het definitieve herverdelingseffect voor Leusden is daarmee nog onzeker. In de opgave van de Kadernota hebben wij vooralsnog geen rekening gehouden met de structurele herijkingseffecten vanaf 2023 en lopen we daarmee een financieel risico. Verwacht wordt dat medio juni de geactualiseerde modellen worden gepubliceerd en voor consultatie naar de VNG worden gestuurd. De gemeenten zijn een arbitragezaak gestart tegen het rijk. De (semi bindende) uitspraak van de arbitragecommissie wordt medio mei verwacht. Het uiteindelijke besluit rondom de herijking zal door het nieuwe kabinet genomen worden.

Het rijk heeft een onderzoek laten uitvoeren naar de financiële positie van gemeenten. Het eindrapport “gemeenten in de knel” dat onlangs aan de 2e kamer is aangeboden toont aan dat er een toenemende druk op de financiële positie van gemeenten is en dat dit leidt tot een sluipende uitholling van het lokale voorzieningenniveau. Het demissionaire kabinet heeft in de begeleidende kamerbrief aangegeven de zorgen van gemeenten serieus te nemen. Zolang de risico’s van forse nadelige herverdeeleffecten van het Gemeentefonds nog aanwezig zijn zonder dat daar structurele compensatie van het rijk tegen over staat (“de taart moet groter”) zullen de politiek bestuurlijke- en financiële verhoudingen tussen Rijk en gemeenten op gespannen voet blijven staan. Sociaal Domein Extra middelen jeugdzorg. Het AEF rapport heeft aangetoond dat gemeenten tussen de 1,6 en 1,8 miljard structureel tekort komen op de jeugdzorg. Het in het rapport geschetste beeld van de afgelopen jaren is vergelijkbaar met de situatie in Leusden. Voorsorterend op een besluit van het nieuwe kabinet hebben wij, na overleg met onze toezichthouder, voor 2023 en verder een stelpost van € 415.000 opgenomen voor extra rijksmiddelen. Het is echter nog altijd niet zeker of, en zo ja in welke mate het rijk zal komen met structureel aanvullende middelen dan wel maatregelen om de kosten terug te dringen.

Er zitten op dit moment geen budgetplafonds aan de WMO en jeugdzorgbudgetten en er is sprake van een open einde regeling. Met name de aanzuigende werking op de voor onze inwoners sinds 2019 goedkoper geworden WMO –voorzieningen als gevolg van het instellen van het abonnementstarief is fors geweest. Zo zijn de kosten Huishoudelijke Hulp en Woon- rolstoel en vervoersvoorzieningen in 2020 met 22% gestegen ten opzichte van 2019. Ten aanzien van alle zorgkosten binnen het Sociaal Domein houden we in de Kadernota rekening met een scenario waarbij de zorgkosten in 2021 stijgen met 5,2% en deze vervolgens in meerjarenperspectief afvlakken naar 3,5%. Als de trend van 2020 zich doorzet voor 2021 en verder zijn de budgetten in onze begroting niet meer toereikend om de zorgkostenstijging binnen de WMO op te kunnen vangen. Uitbraak coronavirus Risico’s die direct verband houden met de uitbraak van het coronavirus zijn: Lagere belastingopbrengsten: de belastingopbrengsten zullen lager gaan worden door betalingsproblemen of kwijtschelding van belastingen. Vanwege het coronavirus zal het aantal overnachtingen door toeristen aanzienlijk lager zijn waardoor ook de toeristenbelastingen lager zal uitvallen.

Ook verwachten wij een verhoogde leegstand wat gevolgen heeft voor de opbrengsten van onroerendezaakbelasting [OZB] betreffende de niet-woningen (panden die niet of slechts voor een deel voor woondoeleinden gebruikt worden, zoals kantoren, winkels en bedrijfspanden) en de grond waarop deze panden staan. Ook is het mogelijk dat door financiële problemen die corona gerelateerd zijn er meer beroep op kwijtschelding van gemeentelijk belastingen gedaan zal worden.

Voorjaarsnota 2021 Pagina 21

Lagere verhuur en reclame inkomsten: De verplichte sluiting van sportvelden en sportzalen leiden tot minder verhuurinkomsten, waarvoor de gemeente wordt gecompenseerd. Daarnaast is er minder behoefte aan reclame uitingen, waardoor vergoedingen van buitenreclame-exploitanten voor het gebruik van onze openbare ruimte lager gaan uitvallen. Tekort zwembad de Octopus: Naar verwachting wordt het tekort van het zwembad geheel vergoed door de Specifieke Uitkering (SPUK) regeling IJs- en zwembaden. Indien de landelijke regeling wordt overvraagd, wordt het aangevraagde compensatie bedrag naar rato bijgesteld. Door dit voorbehoud te maken in de kwijtschelding van de huur richting SRO is het bedrag aan kwijtgescholden huur gelijk aan de compensatie die de gemeente ontvangt. Op dit moment lijkt het dat de compensaties van het Rijk voldoende voorzien in de gemaakte extra kosten of gerealiseerde minder opbrengsten. Het Rijk heeft in maart 2021 een onderzoek laten uitvoeren door AEF naar eventuele tekorten en overschotten over het eerste compensatiepakket in 2020. Het is niet ondenkbaar dat er nog meer onderzoek komt, waar in het geval van grote overschotten, nadere consequenties aan verbonden kunnen worden.

Voorjaarsnota 2021 Pagina 22

D. Reserves Stand Algemene reserve; basisdeel Stand 1-1-2021 (jaarrekening 2020) Dekking resultaat Najaarsnota 2020; jaarschijf 2021 Resultaat primitief 2021 Septembercirculaire positief budgettaire effect Renovatie brandweerkazerne Budget opschalingskorting naar Reserve Covid Terugstorting tijdelijke overheveling flexibel deel Financiering IKC Berkelwijk Overheveling vanuit abr toev. expl. tbv weerstandsvermogen Overheveling vanuit abr toev. expl. tbv nieuw beleid Kaderbrief 2021: nieuw beleid Jaarrekening 2020

 3.416.200 -161.700 74.700 335.800 -58.300 -207.300 400.000 -9.000 1.603.000 592.000 -462.000 -351.800 5.171.600

Besluiten Voorjaarsnota 2021: Resultaat Voorjaarsnota 2021

-18.800

Overheveling van algemene reserve Grondbedrijf

524.500

Stand Voorjaarsnota 2021:

5.677.300

De ratio voor het weerstandsvermogen wordt als volgt berekend Beschikbaar weerstandsvermogen: € 5.677.300 (1) Benodigd weerstandsvermogen: € 4.957.000 (2)

1,15

Het benodigde weerstandsvermogen (2) is genormeerd op 10% van de omzet van de algemene dienst. In de Nota risicomanagement en weerstandsvermogen heeft de raad de bandbreedte voor de ratio vastgesteld op 0,8 – 1,2. Het beschikbare weerstandsvermogen ligt met 1,15 binnen de bandbreedte. Dit overzicht is nog exclusief de eventuele onttrekking voor nieuw beleid 2022 waartoe via de Kadernota 2022 wordt besloten. Omgang en aanwending surplus Algemene Reserve Grondbedrijf (ARG) In het raadsvoorstel tot vaststelling van de actualisering grondexploitaties 2021 hebben wij aangegeven dat wij u bij de Voorjaarsnota 2021 een integraal voorstel zouden doen op welke wijze met het surplus in de ARG zal worden omgegaan. In deze paragraaf gaan wij daar nader op in en doen wij een concreet voorstel. Het positieve resultaat 2020 van het grondbedrijf is in zijn geheel toegevoegd aan de algemene reserve grondbedrijf in afwachting van een nadere bestemming. Door deze toevoeging verbetert de weerstandratio van de algemene reserve Grondbedrijf naar 1.88 ( de streefwaarde van deze norm is 1.0). Dat betekent dat de aanwezige weerstandcapaciteit (€ 1.894.552) meer is dan het benodigde weerstandsvermogen (€ 1.010.018). Het surplus bedraagt daarmee € 884.534.

Aan dit surplus willen wij de volgende bestemming geven: - In het raadsbesluit voor de bouw Atlas/Atria is vastgelegd en besloten dat het grondbedrijf een bijdrage van € 360.000 zou doen. Deze bijdrage kan nu worden geeffectueerd vanuit het surplus op de algemene reserve van het grondbedrijf. - Voor het resterende deel in het surplus van € 524.534 (€ 884.534 minus € 360.000) willen wij voorstellen dit in zijn geheel toe te voegen aan de algemene reserve algemene dienst als “extra buffer” ter versterking van het weerstandsvermogen. De ontwikkeling van de financiële positie in combinatie met de meer dan gemiddelde grote risico’s en onzekerheden en de mogelijke niet door Rijkscompensatie gedekte Covid-19 kosten, maken deze bestemming wenselijk en tevens noodzakelijk.

Voorjaarsnota 2021 Pagina 23

Bij de twee voorstellen tot nadere bestemming hebben wij rekening gehouden met eventuele effecten en risico’s van nog te openen, toekomstige grondexploitaties. Het huidige weerstandsvermogen van het grondbedrijf, de mate waarin wordt rekening gehouden met onvoorziene uitgaven en de toepassing van het voorzichtigheidsbeginsel met een behoedzame opbrengsten- en kostenraming, maken dat behouden van meer weerstandscapaciteit bij het grondbedrijf op dit moment niet noodzakelijk is. Stand Reserve flexibel deel Stand 1-1-2021 (jaarrekening 2020)

 20.500

Verkeerstellingen 2021

-18.000

Nieuw beleid 2021 (Kaderbrief 2021)

-80.000

grondverkoop de Fliert Tijdelijke huisvesting brandweer Terugstorten tijdelijke aanvulling algemene reserve

684.900 -10.000 -400.000 197.400

Besluiten Voorjaarsnota 2021: Inhuur regisseur aanpak problematiek Biezenkamp Sanering grond begraafplaats Aanvullende kosten verkoop grond De Fliert Extra inhuurkosten t.b.v. verkoop grond De Fliert Stand Voorjaarsnota 2021:

-40.000 -50.000 -24.700 -10.000 72.700

Stand Reserve Sociaal Domein Stand 1-1-2021 (jaarrekening 2020)

2021 763.500

2022 883.800

2023 798.000

dekking tbv CUP (lokale initaitieven)

-35.000

-35.000

-35.000

RV contractherziening Breedspectrum Aanbieders

-213.000

-50.800

2024 763.000

2025 763.000

763.000

763.000

Eerdere besluiten

Besluiten voorjaarsnota 2021 Dekking hogere zorgkosten en gewijzigde risicoverevening

-394.700

Toev. rekeningresultaat Domein SL bij resultaatbest.

763.000

Saldo na mutaties

883.800

798.000

763.000

Voorjaarsnota 2021 Pagina 24

E. Actualisatie corona Inleiding Tot op de dag van vandaag zien en ervaren we de gevolgen van de coronacrisis. In dit hoofdstuk gaan wij nader in op alle mutaties die te maken hebben met COVID-19, welke zijn opgenomen in deze Voorjaarsnota. De financiële gevolgen van de coronacrisis zien we terug in meerdere programma’s en in meerdere hoedanigheden; gezondheid, sociaal, economisch, maatschappelijk, veiligheid enzovoorts. Om de (extra) totale lasten en gederfde opbrengsten ten gevolge van de coronacrisis beter te kunnen beheersen en te monitoren hebben we in 2020 gekozen voor het werken met een (tijdelijke) “Egalisatiereserve Corona”. Deze reserve heeft de functie van doelbesteding, egalisatie geldstromen en buffer (middelen beschikbaar houden voor latere besteding en niet door Rijk gecompenseerde uitgaven en onverwachte risico’s). aldo impact analyse Corona x € 1.000 Financiële verwerking Bedragen waarover zekerheid bestaat zijn verwerkt in deze voorjaarsnota. Op dit moment bestaat er zekerheid over zo’n € 259.300 aan kosten en € 562.800 aan compensatie. De kosten zijn echter nog niet volledig voor 2021. Ook is niet bekend welke aanvullende lokale plannen of maatregelen er nog komen. Daarom reserveren we het overschot in de tijdelijke “Egalisatiereserve Corona” voor de nog komende kosten.

Door het gebruik van deze egalisatiereserve heeft Corona geen saldo effect bij de voorjaarsnota en wordt het reguliere exploitatieresultaat niet verstoord. Het totaal van de mutaties bij de voorjaarsnota in de “Egalisatiereserve Corona” worden in onderstaande tabel weergegeven. Mutaties egalisatiereserve Corona x € 1.000 N J N

Stand reserve 595 Verloop egalisatiereserve Corona De “Egalisatiereserve Corona” wordt in 2021 gevoed door de rijkscompensaties. Vervolgens worden alle lasten vanwege Corona onttrokken uit deze egalisatiereserve. Dit betreffen die lasten waarover op dit moment een grote mate van zekerheid bestaat. Op basis van de jaarrekening resteert er ultimo 2020 een saldo van € 487.800 in deze reserve. De corona gerelateerde kosten die in deze voorjaarsnota functioneel worden geraamd bedragen € 259.300 en worden op de desbetreffende programma’s aan de reserve onttrokken. Daarnaast worden de extra rijksmiddelen uit de steunpakketten III en IV ad. € 562.800 in de reserve gestort. Tesamen met de al geraamde lasten en baten voor 2021 (uit de Najaarsnota 2020) geeft dit het volgende beeld van de reserve: Reserve Corona per 1-1-2021 bij: stortingen steunpakketten Rijk bij: opschalingskorting , jaarschijf 2021 af: bestedingen 2021 (opgenomen in NJN20 en VJN21) Reserve Corona, stand VJN21

€ 487.800 € 562.800 € 207.300 € 770.100 € - 265.800 € 992.100

Doorkijk egalisatie reserve Corona en impactanalyse Corona Wij verwachten dat bij de komende meicirculaire aanvullende middelen beschikbaar worden gesteld voor onder andere de taakvelden onderwijs en SPUK regeling leefstijl (€ 26 miljoen macro). Wij blijven de uitgekeerde compensaties en te verwachten extra kosten in 2021 ten opzichte van de beschikbare compensatiebedragen monitoren. Bij de komende Najaarsnota geven wij een update van de gemaakte en nog te verwachten coronakosten en de daarvoor nog binnen de reserve beschikbare middelen. Het nog uit te werken bestedingsvoorstel voor het ondersteuningspakket (€ 205.000) en de niet door het Rijk gecompenseerde kosten maken deel uit van deze actualisering.

Voorjaarsnota 2021 Pagina 25

ve -206

F. Voorstel en dekking Wij stellen de raad voor: 1) De Voorjaarsnota 2021 vast te stellen; 2) Het voorlopig negatieve begrotingsresultaat van de Voorjaarsnota 2021 van € 18.800 te onttrekken aan de algemene reserve, basisdeel; 3) Het voorlopig negatieve begrotingssaldo van 2022 te betrekken bij het opstellen van de begroting 2022-2025; 4) Het surplus binnen de algemene reserve Grondbedrijf als volgt aan te wenden: - € 360.000 te bestemmen als bijdage bouw Atlas/Atria en toe te voegen aan de reserve dekking kapitaallasten met maatschappelijk nut; - € 524.534 toe te voegen aan de algemene reserve basisdeel; 5) Het vaststellen van de volgende begrotingswijzigingen: - Begrotingswijziging nr. 1005; - Alsmede begrotingswijzigingen: 1001, 1003, 1004, 1006, 1009, 1010, 1011, 1012, 1013, 1014, 1015, 1016 en 1017; 6) Het beschikbaar stellen van het volgende (aanvullende) kredieten: - Verbeteren akoestiek en binnenklimaat theater De Tuin van € 70.500; - Plantvakken entrees Leusden van € 40.000.