Programmabegroting 2024-2027__128097__.pdf
Tekst van het document
Vervangingsinvesteringen openbare ruimte De raad heeft in december 2021 ingestemd met de uitgaven voor groot onderhoud én de benodigde vervangingsinvesteringen voor de periode 2021-2032. De in deze rapportage voorziene onderhoudsuitgaven en vervangingskredieten zijn verwerkt in de gemeentelijke begroting. De vervangingsuitgaven worden, evenals de uitgaven voor groot onderhoud, geïndexeerd met 6% ten opzichte van het begrotingsjaar 2023. In de onderstaande tabel staan de beoogde vervangingsinvesteringen weergegeven. bedragen x € 1.000 Uitgaven vervangingsinvesteringen
2024
2025
2026
2027
- vervangen wegen
404
67
287
287
- vervangen civiele kunstwerken
38
-
-
-
-
-
95
710
- vervangen groenvoorzieningen
225
225
225
225
- vervangen speelvoorzieningen
281
93
93
93
-
51
-
Bekostiging vanuit de reserve vervangingsinvesteringen:
- vervangen verkeersregelinstallaties
- vervangen buitensportaccommodaties (totaalrenovaties) Bekostiging via de exploitatie: - vervangen masten en armaturen openbare verlichting
-
955
-
-
- vervangen voorzieningen ondergrondse afvalinzameling
36
132
108
86
Totaal vervangingsinvesteringen
984
1.472
859
1.401
77
Bekostiging van de voorziene vervangingsinvesteringen Voor het grootste deel van de in de openbare ruimte voorziene vervangingsinvesteringen worden vooraf in de begroting middelen gespaard (zie voorgaande tabel). Voor deze uitgaven wordt jaarlijks een bedrag van € 824.000 (pp 2024) toegevoegd aan de reserve voor vervangingsinvesteringen in de openbare ruimte. Deze jaarlijkse toevoeging is bij de begrotingsopstelling 2024 met 6% verhoogd in verband met prijsindexatie. De reserve is naar huidige inzichten voldoende gevoed om de (afschrijvingslasten) van de voorziene vervangingsinvesteringen te kunnen dekken. Voor investeringen in de openbare verlichting en de ondergrondse afvalinzameling wordt niet vooraf in de begroting gespaard. Mutaties in de kapitaallasten van de openbare verlichting worden jaarlijks bij het opstellen van de begroting in de meerjarenbegroting verwerkt. De afschrijvingslasten van de investeringen in de ondergrondse afvalinzameling worden jaarlijks meegenomen bij het de berekening van de hoogte van de afvalstoffenheffing.
Jaarlijks onderhoudsbudget instandhouding kapitaalgoederen In de gemeentelijke begroting zijn naast de budgetten voor het benodigd groot onderhoud- en de vervanging van kapitaalgoederen ook budgetten opgenomen voor de uitvoering van regulier, jaarlijks terugkerend onderhoud. Onderstaande tabel geeft inzicht in deze onderhoudsbudgetten. Dit is exclusief de eigenaarslasten en exclusief overige exploitatielasten zoals bijvoorbeeld de kosten van het schoonhouden van gemeentelijke panden.
bedragen x € 1.000 Reguliere onderhoudsbudgetten
2024
- wegen, civiele kunstwerken
401
- verkeersregelinstallaties
167
- waterbeheer
50
- groenbeheer
1.245
- speelvoorzieningen
44
- buitensportaccommodaties
110
- gebouwenbeheer verhuurde panden
36
panden algemeen gebruik
199
binnensportaccommodaties
118
cultureel / sociaal
77
- openbare verlichting
143
- ondergrondse afvalinzameling
281
Totaal budgetten jaarlijks, regulier onderhoud
2.871
78
Uitgaven vanuit het Gemeentelijke rioleringsplan (GRP) Op basis van het door de raad in 2019 bekrachtigde GRP worden groot onderhoudsuitgaven en renovatie uitgaven in de gemeentelijke begroting gebracht. Beide typen uitgaven worden (binnen de kaders van het BBV) direct in mindering gebracht op de gespaarde bedragen binnen de voorziening egalisatie rioolbeheer. In het lopende GRP staan voor het jaar 2024 de onderstaande werkzaamheden opgenomen. Voor deze renovatie- en vervangingswerkzaamheden is op basis van het vastgestelde GRP krediet in de begroting van 2024 opgenomen. Afwijkingen ten opzichte van dit kader worden aan de raad voorgelegd middels de voorjaarsnota dan wel de najaarsnota dan wel verantwoord in de gemeentelijke jaarrekening.
bedragen x € 1.000 Renovatie- en vernieuwingsuitgaven GRP
2024
Achterveld Noord vervangen riolering
150
Diverse relining en renovaties
40
Vervanging gemalen en leidingen
57
Totaal investeringskrediet GRP
247
79
Paragraaf D Financiering Treasury-functie De gemeentelijke treasury-functie heeft als doel het financieren van het gemeentelijk beleid (zorgen voor tijdige beschikbaarheid van voldoende geldmiddelen) en het uitzetten van de overtollige geldmiddelen. De risico’s en kosten worden daarbij geminimaliseerd en het renteresultaat geoptimaliseerd. De functie wordt uitgevoerd binnen de normen van de wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO), de ministeriële Regeling Uitzettingen en Derivaten Decentrale Overheden (RUDDO) en de Treasury verordening 2016.
Bestuurlijke samenvatting In 2024 verwachten we € 427.000 aan rentebaten te realiseren. Aan rentelasten over reeds aangetrokken leningen betalen we € 211.000. Op deze aangetrokken leningen lossen we ruim € 1.000.000 af.
Financieringsbeleid De gemeente zet overtollige geldmiddelen uit bij de Nederlandse Staat (schatkistbankieren). Om het renteresultaat te optimaliseren wordt financiering met externe middelen beperkt door eerst eigen liquide financieringsmiddelen te gebruiken. Als deze laatste ontoereikend zijn worden externe middelen in de vorm van projectfinanciering aangetrokken.
Financieringspositie De financieringspositie geeft de financieringsbehoefte van de gemeente aan. Door de som van de boekwaarde van activa te verminderen met de aangewende financieringsmiddelen in het eigen vermogen (reserves) en vreemd vermogen (opgenomen leningen en voorzieningen) wordt deze financieringsbehoefte bepaald. In de primaire begroting van 2024 wordt uitgegaan van een financieringsoverschot van € 5,9 mln. X € 1.000
2024
2025
2026
2027
Boekwaarde activa
84.166
80.994
79.183
76.942
Vermogen
78.256
79.437
78.469
76.278
Financieringssaldo (overschot)
5.910
1.557
714
664
Bovenstaande berekening is een momentopname. De feitelijke omvang van het financieringssaldo is onder andere afhankelijk van het daadwerkelijke verloop van de geplande investeringen en de dagelijkse ontvangsten en betalingen gedurende het jaar. In de loop van het begrotingsjaar zal blijken wat de werkelijke financieringsbehoefte is.
Indicatoren Om vooral de financieringsrisico’s (renterisico’s) te beperken, staan in de Wet FIDO twee instrumenten: de renterisiconorm en de kasgeldlimiet. Daarnaast is met het schatkistbankieren een drempelbedrag bepaald. De provincie toetst of de gemeente aan deze normen voldoet. Renterisiconorm Het doel van de renterisiconorm is om tot een spreiding binnen de langlopende lening portefeuille te komen zodat het renterisico wordt beperkt. De jaarlijks verplichte aflossingen en renteherzieningen mogen niet meer bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. De jaarlijks verplichte aflossingen van de reeds aangetrokken leningen vallen ruim binnen de gestelde norm. De aangetrokken leningen hebben een vast afgesproken rentepercentage voor de gehele looptijd, renteherziening is hierop niet van toepassing.
80
Kasgeldlimiet Het doel van de kasgeldlimiet is om de directe gevolgen van een snelle rentestijging te beperken. Gemeenten mogen hun financieringsbehoeften slechts voor een beperkt bedrag met kort geld (looptijd < 1 jaar) financieren. In de wet FIDO is bepaald dat de gemiddelde netto vlottende schuld (looptijd korter dan een jaar) per kwartaal de kasgeldlimiet niet mag overschrijden. De norm is vastgesteld op 8,5% van het begrotingstotaal. De Gemeente Leusden heeft op dit moment geen schulden met een looptijd korter dan een jaar (kort geld).
Drempelbedrag schatkistbankieren De lagere overheden zijn verplicht overtollige middelen aan te houden bij het Ministerie van Financiën (schatkist). Om het dagelijkse kasbeheer doelmatig uit te kunnen voeren is een drempelbedrag bepaald dat buiten de schatkist mag worden gehouden. Op dit moment is het drempelbedrag 2% van het begrotingstotaal met een ondergrens van € 1.000.000. Wij mogen in 2024 een positief rekening-courantsaldo bij de banken hebben van € 1.758.000. x € 1.000 1. Begrotingstotaal (incl. grondbedrijf) 2. Renterisiconorm 20% (van 1) 3. Verplichte aflossing leningen 4. Kasgeldlimiet 8,5% (van 1) 5. Drempelbedrag schatkistbankieren 2,0% (van 1)
2024 87.920 17.584 1.051 7.473 1.758
2025 81.799 16.360 1.051 6.953 1.636
2026 81.532 16.306 1.051 6.930 1.631
2027 80.230 16.046 1.051 6.820 1.605
Rente Rentebeleid In lijn met de BBV-richtlijnen verantwoorden we in de begroting alleen de (verwachte) werkelijk te betalen en te ontvangen rente. Op het taakveld Treasury wordt de te betalen rente over de investeringen meerjarig geraamd op basis van de aangetrokken leningen. Aan activa worden de werkelijke rentelasten van externe leningen toegerekend. In de Leusdense begroting is dit alleen het geval bij de rente van projectfinanciering (zie hierna bij ‘Betaalde rente leningenportefeuille’). Voor de overige activa zijn geen leningen aangetrokken, waardoor er geen rentelasten maar alleen afschrijvingslasten worden toegerekend. De te ontvangen rente wordt realistisch geraamd op basis van de werkelijk te ontvangen rente. Betaalde rente leningenportefeuille De actuele leningenportefeuille bestaat uit de volgende 5 leningen.
Aflossing leningen x € 1.000 2015; BNG – MFC Atria 25-jarige lening € 6 mln. 2018; BNG – Hart van Leusden 25-jarige lening € 5,7 mln. 2019; BNG – IKC Berkelwijk 25-jarige lening € 4,3 mln. 2020; BNG – MFC Atria uitbr.+MKC ’t Ronde 25-jr lening € 3,9 mln. 2021; NWB - IKC Groenhouten 25-jr lening € 6,35 mln. Totaal aflossing
2024 240 228 173 156 254 1.051
2025 240 228 173 156 254 1.051
2026 240 228 173 156 254 1.051
2027 240 228 173 156 254 1.051
81
Rentelast leningen x € 1.000 Rente BNG – MFC Atria lening € 6 mln. 1,705% Rente BNG – Hart van Leusden lening € 5,7 mln. 1,455% Rente BNG – IKC Berkelwijk lening € 4,3 mln. 1,278% Rente BNG - MFC Atria+ MKC ’t Ronde lening € 3,9 mln. 0,245% Rente NWB - IKC Groenhouten lening € 6,35 mln. 0,489% Totaal rente
2024 68 63 44 8 28 211
2025 63 60 42 8 27 200
2026 60 56 40 8 25 189
2027 55 53 38 7 24 177
Renteopbrengst De rente opbrengsten worden realistisch geraamd op basis van de werkelijk te verwachten rente inkomsten. Sinds september 2022 wordt weer rente ontvangen op het tegoed bij de schatkist. Op dit moment (augustus 2023) ligt dat percentage rond de 3%.
x € 1.000 1. Rente-inkomsten uitgezette leningen duurzaamheid 2. Rente-inkomsten overig 3. Totaal rente opbrengsten (totaal 1 + 2)
2024 16 411 427
2025 15 411 426
2026 14 411 425
2027 14 411 425
Renteschema In onderstaand schema wordt uiteen gezet hoe de rentetoerekening in de begroting 2024 plaatsvindt: a. b. c1. c2.
d1 d2
e
Externe rentelasten over korte en lange financiering Externe rentebaten Saldo rente lasten en rentebaten Rente die aan grondexploitatie wordt doorberekend Rente van projectfinanciering die aan betreffende Taakvelden moet worden doorberekend Aan taakvelden toe te rekenen rente Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Totaal geraamde aan taakvelden toe te rekenen rente Aan taakvelden toegerekende rente Positief renteresultaat op het taakveld treasury
211.300 427.100 € 215.800 0
202.600 202.600 € 418.400 € 418.400
De externe rente lasten (a.) betreffen de rentelasten van de leningen die zijn aangetrokken voor de financiering van de projecten MFC Atria (incl. uitbreiding), Hart van Leusden, IKC Berkelwijk, MKC ’t Ronde en IKC Groenhouten. Dit betreft rente van projectfinanciering die voor het grootste deel wordt toegerekend aan de betreffende taakvelden (c2). Aangezien Leusden geen andere leningen heeft wordt er geen rente doorberekend aan de grondexploitaties (c1) en ook niet aan de overige taakvelden (e). Conform het vernieuwde rentebeleid wordt er geen rente meer berekend over reserves en voorzieningen.
82
Paragraaf E Bedrijfsvoering Doel en Inleiding De paragraaf bedrijfsvoering geeft op hoofdlijnen inzicht in de stand van zaken en beleidsvoornemens van de bedrijfsvoering in onze gemeente voor het jaar 2024. We werken er bij de gemeente Leusden hard aan om de gemeente Leusden een fijne plek te laten zijn om te wonen, te werken en te leven. Dat doen we voor onze inwoners, organisaties en bedrijven. Samen vooruitkijken, samen werken en als het kan samen besluiten. Dat is de verwachting die we waar willen maken. Met een gezonde werkbalans voor alle medewerkers van de gemeente Leusden. We werken met kracht en focus aan oplossingen die aansluiten bij de vraagstukken en ambities in de Leusdense samenleving. De gemeente Leusden, faciliteert, regelt, en organiseert. Om alle taken uit te voeren en onze plannen en ambities te realiseren is het van belang dat de organisatie goed is toegerust. Daarvoor is een goede bedrijfsvoering nodig. Bedrijfsvoering gaat over mensen, middelen en mogelijkheden om de gemeente goed te laten functioneren en over de randvoorwaarden die onze ambities, plannen en voornemens helpen realiseren. Onderwerpen die daarbij aan de orde kunnen komen zijn: personeel, organisatie, automatisering, huisvesting, financiën enzovoorts.
Robuuste en slagvaardige dienstverlening aan samenleving en politiek In maart 2020 ging de gemeenteraad akkoord met het plan van aanpak Organisatieontwikkeling. In de tussenliggende jaren is de organisatie onder druk komen te staan door de lockdowns, grootschalige opvang van vluchtelingen en is de arbeidsmarkt lastig geworden. Directie en management hebben een intensieve inventarisatie gedaan om goed in beeld te krijgen wat nodig is om de basis op orde te brengen. Dat betekent: leveren wat we beloven, zo min mogelijk klachten. Maar ook: vertrouwen bij medewerkers, minder waan van de dag, juiste persoon op de juiste plek. Alle belangrijke taken belegd. Bij de vaststelling van de kadernota in juni 2023 is de gemeenteraad akkoord gegaan met de inzet van 17,15 fte om de basis verder op orde te brengen. We hebben behoefte aan focus in de organisatieontwikkeling. Daarom hebben we de volgende focuspunten geformuleerd voor 2024: • BLNP: we werken een model uit , dat uitgaat van de sterkte punten van de samenwerking en een simpele organisatie. • We vullen de toegekende formatie in. We brengen hiermee de basis verder op orde. Dat betekent dat onze organisatie beter in staat is de basisopgaven te vervullen, de bestaande ambities uit te voeren en het voorzieningenniveau in stand te houden. • Onze positie op de arbeidsmarkt als fijne werkgever versterken.
Hiermee halen we goede mensen binnen. Wat we buiten vertellen maken we binnen waar. Dat betekent dat als eenmaal goede nieuwe mensen binnen zijn, we ze ook willen vasthouden. • Versterken onboarding en offboarding. Nieuwe mensen goed laten landen, hen een welkom gevoel geven en de professionaliteit die we beloven bij de werving, ook in de onboarding verder vormgeven. Met de offboarding willen we leren van de redenen waarom mensen bij ons weggaan. Goede exitgesprekken met opvolging zijn hiervan een onderdeel. • Binden en boeien. We versterken talenten van onze medewerkers en willen die ook meer benutten. We investeren in de competenties maar ook in een prettig werkklimaat. • Managementinformatie: veel ruwe data hebben we om mee te sturen. We werken aan een goede ontsluiting en inbedding in de managementstructuur. • Procesgericht werken: we brengen werkprocessen in beeld. Deze zijn vindbaar en de rollen zijn duidelijk. Dit draagt bij aan het werkplezier en een betere dienstverlening. • We maken de advisering nog meer planbaar.
83
Intergemeentelijke samenwerking bedrijfsvoering Per 1 januari 2017 werken de gemeente Bunschoten, Leusden, Nijkerk en Putten samen op het gebied van bedrijfsvoering. De samenwerking is aangegaan omdat er voordelen en resultaten kunnen worden behaald op de zogenaamde 4K’s: • een betere kwaliteit van dienstverlening; • een minder kwetsbare positie bij een toenemend takenpakket en de eisen die daaraan gesteld worden; • een kostenbesparing door gezamenlijke inkoop, standaardisatie en harmonisatie van werkzaamheden; • een grotere kans voor het personeel in (door-) ontwikkeling en breedte en diepte in het takenpakket.
Net voor het zomerreces van 2023 is in de Stuurgroep plus, bestaande uit de vier burgemeesters en een wethouder uit ieder van de vier BLNP-gemeenten, gesproken over de toekomst van de samenwerking bedrijfsvoering. Basis daarvoor is het rapport van een adviesbureau, aangevuld met een Plan van Aanpak. Na de zomer van 2023 is met alle medewerkers (die een BLNP-aanwijzing hebben) het gesprek hierover aangegaan. De secretarissen zullen vooral met de teamhoofden BLNP verdere verdieping zoeken. Logisch gevolg is dat de doorlooptijd van het proces van doorontwikkeling van de samenwerking bedrijfsvoering wordt verlengd. Op dit moment is niet aan te geven hoeveel extra doorlooptijd hiermee is gemoeid. Samenwerking vindt plaats op de volgende taakvelden: Financiën In 2024 gaan we verder met het harmoniseren van processen waarbij de prioriteit met name ligt bij de basis op orde. Bij het harmoniseren van processen kijken we naar verbetering van processen waarbij de bevindingen van de accountant waar mogelijk worden opgevolgd. Een geharmoniseerd proces is een eerste stap. De tweede stap is dat per gemeente gekeken moet worden wat er binnen de gemeente gedaan moet worden om dit proces te kunnen volgen. Door processen te harmoniseren is onderlinge vervanging tussen de vier gemeenten mogelijk en zorgen we voor vermindering van de kwetsbaarheid.
Naast het harmoniseren van processen wordt er ook gewerkt aan de onderlinge samenwerking en uitwisselbaarheid op bijvoorbeeld het gebied van AO/IC. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording (door het college) is binnen BLNP gezamenlijk opgepakt. De wet is door het Parlement aangenomen maar de invoering is uitgesteld tot het verslagjaar 2023. Het verslagjaar 2022 is, in samenwerking met de accountant, als pilot gebruikt. In het najaar van 2023 zal het gezamenlijke beleidskader voor de jaren 2023 e.v. aan de auditcommissie worden aangeboden. ICT In 2024 zullen we binnen het taakveld Informatievoorziening en ICT verder doorgroeien op de afgesproken onderdelen zoals: • Gezamenlijke Informatiebeleidsontwikkeling en uitwerking van een I-visie (incl. routekaart) voor de 4 gemeenten. In 2023 is daar een start mee gemaakt en vanaf 2024 zal, na instemming, met een concreet projectportfolio de implementatie daarvan ingekleurd worden. Dit zal gezien de benodigde inspanning en middelen een meerjarenproject worden. • Ook in 2024 zullen we moeten anticiperen op nieuwe wetgeving; technologische en maatschappelijke ontwikkelingen. • Cybercriminaliteit noopt ons zeer waakzaam te blijven op de digitale weerbaarheid van onze infrastructuur en systemen. Maar ook blijvende aandacht voor de bewustwording en kennis van alle medewerkers op het gebied van digitale veiligheid.
84
•
• • • •
Het beheer en gebruik van ‘data’ als bron voor informatie wordt steeds belangrijker. Dat vraagt om aandacht voor het respecteren van de veiligheid van persoonsgegevens in het kader van de AVG en de bijkomende ethische aspecten. De ambitie om te komen tot één uniforme IV architectuur en ICT infrastructuur blijft ook in 2024 zijn stempel drukken. Dit vraagt om onderlinge afstemming en op de logische en natuurlijke momenten keuzes maken. Bovenal geldt dat de bedrijfszekerheid van de IV- en IT middelen gewaarborgd blijft. Stabiliteit, uitwijkvoorzieningen dienen actueel te zijn en bij voorkeur ook worden getest. We streven, als onderdeel van de i-visie, naar één uniforme werkplek. Op meerdere plekken moet kunnen worden gewerkt. De eisen nemen toe, dat vraagt meer ondersteuning die geboden moet worden. De groei van de digitale mogelijkheden en het feit dat we er steeds meer afhankelijk van worden, vraagt een hoge mate van digitale vaardigheden van de medewerkerskers.
De focus zal de komende jaren blijven liggen op: • Verdere uitbouw van de BLNP-Microsoft365 omgeving: De samenwerkingsomgeving wordt de centrale en uniforme basis in de samenwerking. Successievelijk worden daarbij nieuwe diensten aangeboden zoals telefonie, andere communicatiemiddelen, meer uniformiteit van opslag van bestanden, samenwerking aan bestanden en archiefmogelijkheden naar zaaksystemen. • De technische ontwikkelingen die steeds sneller gaan en waarop we zullen blijven anticiperen waarbij het niet vanzelfsprekend zal zijn dat dat op eigen systemen (on premise) zal worden aangeboden. • De beleidskeuze ‘Cloud tenzij’: De informatiesystemen zullen meer op afstand komen en dat betekent een successievelijke afbouw van de eigen omgevingen. Meer en meer zullen infrastructele onderdelen vanuit de Cloud worden aangeboden. Dit betekent dat een geleidelijke afbouw van de eigen (on premise) serverparken zal gaan plaatsvinden. HRM De thema’s en concretere deelprojecten die verdere invulling geven aan onze gezamenlijke ambities, zijn benoemd in het jaarplan van het taakveld HRM BLNP. Net als in 2023 staat het jaar 2024 in het teken van optimaliseren (lees: harmoniseren) van HRM-processen, -beleid en -instrumenten.
Te denken valt aan regelingen op het gebied van arbeidsvoorwaarden, processen in de personeels- en salarisadministratie en het gezamenlijk moderniseren van HRinstrumenten zoals onboarding, verzuimaanpak, personeelsplanning, inhuur van personeel en managementrapportages. Een continu proces, waarbij net als in de afgelopen periode ook sprake is van doorontwikkeling van ons gezamenlijke e-HRM systeem om dit alles digitaal te ondersteunen. Voor wat betreft het thema arbeidsmarkt blijft het nodig te zorgen voor een goede en concurrerende arbeidsmarktpositie en het behouden van gemotiveerd personeel. Het vervullen van vacatures met goede collega’s blijft een grote opgave. Juridische Zaken In 2024 zal Juridische Zaken BLNP zich wederom inspannen om te komen tot een solide, servicegerichte uitvoering van de juridische dienstverlening in de 4 gemeenten, zoals we dat vastleggen in ons jaarplan voor 2024.
In het aankomende jaar ligt ons focuspunt op een aantal onderwerpen; • Een (verdergaande) integratie effectueren tussen de verschillende Cie’s bezwaarschriften van de 4 BLNP gemeenten; • De standaard borging van privacyaspecten bij de start van projecten; • Uitvoering geven aan de conclusies en aanbevelingen uit het het privacy assessment, inclusief de formatieve noodzaak; • We blijven toewerken naar (verdere) uniformering en integraal gebruik van zaaksystemen, zodat we zo compleet mogelijke managementinformatie kunnen generen;
85
• •
Teamontwikkeling JZ BLNP, jurisprudentielunches, in-house opleidingen en off-site activiteiten; Een goede balans behouden tussen enerzijds ad-hoc crisisinzet en inzet op BLNP organisatieontwikkeling, en anderzijds inzet van mensen en middelen op reguliere werkzaamheden en ontwikkelopgaven.
Informatieveiligheid We worden er regelmatig mee geconfronteerd dat we digitaal weerbaar moeten blijven. Elke keer zijn er weer incidenten die dat onderstrepen. Er zijn steeds meer phishing aanvallen waar we mee te maken krijgen. Hoe gaan wij met deze dreigingen om? • Met de komst van Baseline Informatiebeveiliging voor de Overheid 2.0 (BIO) in 2024 is er een natuurlijk moment ontstaan om het BLNP brede Informatieveiligheidsbeleid te herijken. In het vernieuwde BIO beleid worden meer maatregelen dwingend voorschreven dan nu het geval is. Op basis van een risicoanalyse worden er keuzes gemaakt door de gemeente voor het implementeren van de verschillende maatregelen. • We laten onze systemen regelmatig checken door technische aanvallen te simuleren via ethical hackers en besteden veel aandacht aan de bewustwording voor de digitale gevaren en aandacht voor het bewaken van de privacy van de gegevens die die we beheren. We hebben onlangs nieuwe e-learning modules gelanceerd. Telkens worden nieuwe onderwerpen onder de aandacht van de collega’s gebracht waar aandacht gevraagd wordt voor nieuwe dreigingen en gevaren. Samen met het management is het onze zorg de bewustwording blijven onder de aandacht van de collega’s te brengen. • In 2024 worden vervolgstappen gezet in het uitbreiden van onze SIEM/SOC oplossing.
Met het SIEM/SOC groeien wij naar een proactieve digitaal weerbare organisatie. Deze SIEM/SOC oplossing helpt digitale dreigingen te herkennen en zo tijdig te elimineren. • Verder is er aandacht voor het actualiseren van het continuïteitsbeleid en de uitwerking van de verantwoordelijkheden en rollen als er zich calamiteiten voordoen.
Fraude De gemeente Leusden is zich bewust van het inherente risico van fraude dat zij, zowel intern als extern, loopt bij het uitvoeren van haar activiteiten. De gemeente heeft een actuele frauderisicoanalyse waarmee een goed beeld is verkregen van de risico’s die wij op het gebied van fraude lopen. In de frauderisicoanalyse worden de onderwerpen genoemd, waarin het risico van fraude het grootst is. Voor de geïdentificeerde risico’s hebben we beoordeeld in hoeverre er beheersmaatregelen bestaan binnen de organisatie die deze risico’s verminderen en bepaald welke beheersmaatregelen nodig zijn om het frauderisico tot een minimaal niveau te beperken. In 2024 worden de beheersmaatregelen (verder) geïmplementeerd en monitoren we of de beheersmaatregelen de risico’s daadwerkelijk beheersen.
Rechtmatigheid Met ingang van het verslagjaar 2023 is de rechtmatigheidsverantwoording ingevoerd. In de rechtmatigheidsverantwoording legt het college van burgemeester en wethouders via de jaarrekening verantwoording af over de naleving van de regels, die relevant zijn voor het financiële reilen en zeilen van de gemeente. In 2022 heeft de gemeente op basis van het opgestelde beleidskader een pilot gedraaid met de ‘nieuwe’ rechtmatigheidsverantwoording. De resultaten uit deze pilot zijn in samenwerking met de accountant geëvalueerd en de inrichting van de interne controlefunctie is in 2023 aangepast in die zin dat het dagelijks bestuur van de gemeente nadrukkelijker bij de interne controlefunctie wordt betrokken.
86
In 2024 gaat de gemeente verder met de inrichting van een rechtmatige bedrijfsvoering. We kijken steeds indringender naar de risico’s die de gemeente loopt in de bedrijfsvoeringprocessen en baseren onze controles steeds verder op de beoordeling van die risico’s. We besteden aandacht aan de beheersing van de risicovolle processen. De resultaten van de pilot en de aanpassingen aan de interne controlefunctie zullen in 2024 hun definitieve beslag krijgen.
87
Paragraaf F Verbonden Partijen Het belang van samenwerken met andere partners De gemeente wil beoogde doelen optimaal realiseren. Een optimale borging van het publieke belang is daarbij essentieel. Soms zoeken we samenwerking met derden of beleggen we de uitvoering extern via subsidiëring of inkoop. Een specifieke vorm van externe uitvoering is de verbonden partij. Soms volgt dit uit wetgeving, zoals bijvoorbeeld bij de Veiligheidsregio’s en Regionale Uitvoeringsdiensten. Soms nopen de ontwikkelingen van schaalvergroting en nieuwe gemeentelijke taken tot regionale samenwerking voor de uitvoering van deze taken.
Kenmerken van Verbonden Partijen Verbonden partijen zijn rechtspersonen waarin de gemeente een bestuurlijk belang en financieel belang heeft. Dit betreft enerzijds de publiekrechtelijke gemeenschappelijke regelingen en anderzijds privaatrechtelijke deelnemingen in vennootschappen, verenigingen en stichtingen. Onder een bestuurlijk belang wordt verstaan: een zetel in het bestuur van de verbonden partij, of het hebben van stemrecht. Met een financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt is in geval van faillissement van de verbonden partij of wanneer de financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente. Als de financiële relatie alleen bestaat uit gemeentelijke bijdragen in de vorm van inkomens- of vermogensoverdrachten zoals een subsidie, dan is er geen sprake van een financieel belang. Deze relaties zijn daarom niet in deze paragraaf opgenomen. Verbonden partijen dienen een publiek, openbaar belang. De raad heeft een kaderstellende en controlerende taak en ziet erop toe dat de verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen in de (beleids)programma’s.
Lokale en regionale sturing op Verbonden Partijen Het laten uitvoeren van gemeentelijke taken door Verbonden Partijen heeft het risico dat de democratische controle niet optimaal is. Bij de realisering van beoogde gemeentelijke doelen is een optimale borging van het publieke belang echter essentieel. Sinds 2015 is (op initiatief van de Leusdense raad) daarom een regionale werkwijze voor de sturing en controle op verbonden partijen van kracht. Deze werkwijze is ook beschreven in de Nota Verbonden Partijen (2013). De werkwijze is in 2014 regionaal opgenomen in het Manifest Verbonden Partijen, dat is ondertekend door 10 gemeenteraden uit de regio Zuid-Oost Utrecht. De werkwijze haakt in op de aangescherpte Wet Gemeenschappelijke Regelingen (Wgr). Krachtens de Wgr dienen verbonden partijen jaarlijks vóór 30 april een kadernota met algemene financiële en beleidsmatige kaders voor het volgende begrotingsjaar aan de raad aan te bieden. Dit is vooral van groot belang bij voorgenomen inhoudelijke of financiële wijzigingen. In de regionale werkwijze worden de verbonden partijen verzocht hun kadernota uiterlijk op 31 januari in te dienen, zodat de raad nog een zienswijze op voorgestelde wijzigingen kan indienen vóórdat het AB van de verbonden partij de concept-begroting vaststelt. Zo wordt het zwaartepunt van sturing door de raad meer vooraan in de beleids- en begrotingscyclus geplaatst.
De raad heeft per verbonden partij twee rapporteurs benoemd. Zij volgen namens de hele raad de ontwikkelingen bij de verbonden partij nauwgezet en informeren de raadsfracties. Gemeentelijk vindt geregeld overleg plaats tussen de accounthouders (beleidsadviseurs) en de financiële adviseurs. Zij toetsen het vastgestelde afsprakenkader rondom sturing en controle aan de praktijk en bespreken nieuwe ontwikkelingen op dit gebied.
Ontwikkelingen De Wgr is per 1 juli 2022 gewijzigd en aangescherpt. Doel hiervan is onder meer de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te vergroten. De wetgever introduceert bij de wetswijziging enkele nieuwe instrumenten voor gemeenteraden om zo meer invloed uit te kunnen oefenen op een gemeenschappelijke regeling. Het is aan de raden zelf om te bepalen of en hoe ze deze instrumenten willen inzetten. De wijzigingen van de Wgr zijn in drie categorieën in te delen:
88
1.
wijzigingen die zijn ingegaan per 1 juli 2022 waarvoor de gemeenschappelijke regeling niet aangepast hoeft te worden; wijzigingen die niet direct zijn ingegaan, maar waarvoor de gemeenschappelijke regeling binnen twee jaar, dus vóór 1 juli 2024 moet worden aangepast om te bepalen of en hoe de instrumenten worden ingezet; wijzigingen die wél direct zijn ingegaan per 1 juli 2022, maar waarbij het slim is in de gemeenschappelijke regeling maatwerk toe te passen.
2. 3.
Bij de onder 2. bedoelde wijzigingen gaat het o.a. om de mogelijkheid van het instellen van een gemeenschappelijke adviescommissie voor algemeen besturen, extra mogelijkheden voor het geven van een zienswijze, participatiemogelijkheden en de wijze waarop gemeenschappelijke regelingen invulling geven aan de actieve informatieplicht. In verband met de hieromtrent te maken keuzes worden in de loop van 2023 en 2024 afzonderlijke raadsvoorstellen aangeboden om gemeenschappelijke regelingen aan te passen. De rekenkamer heeft in 2023 onderzoek uitgevoerd naar de sturing, beheersing, controle en verantwoording van verbonden partijen in Leusden, en in het bijzonder de betekenis hiervan voor het gemeentebestuur. Het doel van het onderzoek is om de raad en het college inzicht te verschaffen in het huidige beleid en de werkwijze van sturen, beheersen, controleren en verantwoorden én ontwikkelmogelijkheden aan te reiken om de sturing van verbonden partijen te verbeteren en de democratische legitimiteit te versterken. Het onderzoeksrapport wordt uiterlijk in het 1e kwartaal van 2024 aangeboden aan de raad.
Beheersingsmethodiek voor verbonden partijen De gemeente monitort de verbonden partijen door het beoordelen van management- en bestuursrapportages, kaderbrieven, begrotingen en jaarrekeningen van de betreffende instellingen. Het college rapporteert de raad gedurende het jaar in raadsvoorstellen en P&C-documenten over relevante ontwikkelingen zoals het aangaan of beëindigen van verbonden partijen, wijzigingen in de doelstellingen, nieuwe financiële risico’s en beleidswijzigingen in de uitvoering van de taken. De Nota Verbonden Partijen vormt daarbij het kader.
Overzicht verbonden partijen en deelnemersbijdragen Naam verbonden partij
Programma begroting
Juridische rechtsvorm gemeensch. regeling
Bijdrage 2023 (begroting) € 1.684.000
Bijdrage 2024 (begroting) € 1.937.000
1.
Veiligheidsregio Utrecht (VRU)
Bestuur
2.
GGD regio Utrecht (GGDrU)
Bestuur en Samenleving
gemeensch. regeling
€ 1.127.400
€ 1.391.000
3. 4.
Afval Verwijdering Utrecht (AVU)
Leefomgeving
gemeensch. regeling
€ 793.400
€ 913.700
GBLT (belastingen)
Bestuur
gemeensch. regeling
€ 487.000
€ 513.000
5.
Regionale uitvoeringsdienst (RUD)
Bestuur en Leefomgeving
gemeensch. regeling
€ 457.000
€ 511.000
6.
Regionale Werkvoorziening Amersfoort (RWA) e.o. Amfors Holding BV Vitens
Samenleving
gemeensch. regeling
€ 142.000
€ 69.000
Samenleving Bestuur
vennootschap (BV) vennootschap (BV)
€0 €0
€0 €0
Centrumregeling afvalwaterketen en grondwater Vallei en Veluwe
Leefomgeving
centrumregeling
€ 5.704
€ 9.662
10. VvE Atlas
Leefomgeving
vereniging
€ 13.380
€ 13.380
11. VvE Antares
Leefomgeving
vereniging
€ 11.200
€ 11.200
12. VvE Huis van Leusden
Leefomgeving
vereniging
€ 14.500
€ 14.500
13. Inkoopbureau Midden Nederland
Bestuur
stichting
€ 114.600
€ 87.700
€0
€0
€ 4.850.184 4.850.971
€ 5.471.142 5.45.71.4
7. 8. 9.
14. Samenwerking Bedrijfsvoering BLNP Bestuur TOTAAL
regeling zonder meer
89
Financieel belang
In totaal zal in 2024 door Leusden een deelnemersbijdrage aan verbonden partijen van € 5,47 miljoen worden betaald. Dit is circa 6,2% van de totale gemeentebegroting. Het grootste deel van deze bijdrage is gekoppeld aan afgenomen producten en diensten. Het resterende deel betreft een bijdrage naar rato van het aantal inwoners of woningen. Het financiële belang van de gemeente Leusden in de verschillende Verbonden Partijen varieert tussen 0,5% en 10%, afhankelijk van het aantal en de omvang van de andere deelnemers in een Verbonden Partij.
Gegevens en ontwikkelingen per verbonden partij 1. Veiligheidsregio Utrecht (VRU) Vestigingsplaats: Juridische rechtsvorm: Deelnemers:
Bestuurlijk vertegenwoordiger: Doel deelname:
Utrecht Gemeenschappelijke regeling Alle gemeenten in de provincie Utrecht en de Meldkamer Ambulancezorg (MKA). De politie Eenheid Midden Nederland is aan de veiligheidsregio verbonden door een convenant. Burgemeester G.J. Bouwmeester Uitvoering brandweerzorg, organisatie van de rampenbestrijding en crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening bij rampen en noodhulpverlening in de regio Utrecht.
Openbaar belang:
Adequate brandweerzorg, rampen- en crisisbestrijding
Bestuurlijk belang:
Alle burgemeesters van de 26 Utrechtse gemeenten hebben zitting in het AB.
Bestuurlijke ontwikkelingen in de Verbonden Partij: Geen actuele ontwikkelingen. Programma in begroting:
Domein Bestuur – programma Veiligheid
Gemeentelijke bijdrage 2024: Financieel belang:
€ 1.937.000 Jaarlijkse inwonerbijdrage op basis van verhoudingen van budgetten binnen het gemeentefonds, de zgn. “ijkpuntscores”. Financieel belang in % Leusden: 1,99% Financieel resultaat VP begrotingsjaar: € 0, i.c. sluitende begroting na bijdragen deelnemende gemeenten Eigen vermogen VP: € 22.208.000 (prognose eind 2024) Vreemd Vermogen VP: € 73.530.000 (prognose eind 2024) Risico’s voor financiële positie Omgevingswet gemeente: Implementatie programma ‘Toekomstbestendige Brandweer’ Overige (onvoorziene) exploitatierisico’s
2. GGD regio Utrecht (GGDrU) Vestigingsplaats: Juridische rechtsvorm:
Zeist Gemeenschappelijke Regeling
Deelnemers:
Alle gemeenten in de provincie Utrecht
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Wethouder M. Treep
Doel deelname:
Het behartigen van de belangen van de gemeente op het gebied van openbare gezondheidszorg. De dienst voert wettelijke “basistaken” en op lokaal beleid gebaseerde “keuzetaken” uit.
90
Openbaar belang:
Invulling geven aan de wettelijke rol bij crises en rampen. Bevorderen van een goede basisgezondheid en gelijke kansen op gezondheid voor de inwoners, onder meer door preventie.
Bestuurlijk belang:
Elke gemeente is met een lid vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur en (met uitzondering van gemeente Utrecht) ook in de bestuurscommissie. Het AB benoemt het DB.
Bestuurlijke ontwikkelingen in de Verbonden Partij: GGDrU zet zich in voor een gezonde en veilige regio en sluit zich aan bij wat de 1,4 miljoen inwoners doen, willen en nodig hebben voor hun gezondheid. Door diverse ontwikkelingen, landelijk en regionaal, staat deze inzet onder druk. De GGDrU vraagt hiervoor extra middelen om de dienstverlening conform wet- en regelgeving op niveau te houden.
Programma in begroting: Gemeentelijke bijdrage 2024: Financieel belang:
Domein Bestuur – programma Veiligheid Domein Samenleving – programma Sociaal Domein € 1.391.000 De kosten van de wettelijke basistaken worden bij alle deelnemers in rekening gebracht; keuzetaken/maatwerk alleen bij de gemeenten waarvoor de taken zijn uitgevoerd. Een voordelig of nadelig saldo over het begrotingsjaar wordt over de deelnemende gemeenten omgeslagen op basis van het aantal inwoners per 1 januari van dat jaar.
Financieel belang in % Leusden: Financieel resultaat VP: Eigen vermogen VP:
2,7% -/- € 401.000, dekking vanuit het Eigen Vermogen € 4.331.000
Vreemd Vermogen VP:
€ 29.287.000
Risico’s voor financiële positie gemeente:
De verhouding tussen de vaste (inwoner)bijdrage en de maatwerkopbrengsten moet zodanig zijn, dat de GGDrU in de financieringsstructuur een eventuele daling van maatwerkinkomsten zelf kan opvangen.
3. Afvalverwijdering Utrecht (AVU) Vestigingsplaats: Juridische rechtsvorm: Deelnemers: Bestuurlijk vertegenwoordiger: Doel deelname:
Openbaar belang:
Bestuurlijk belang:
Afwentelen overhead als gevolg van bezuinigingen op overige deelnemers. Soest Gemeenschappelijke regeling Alle gemeenten in de provincie Utrecht Wethouder W. Vos Zorgdragen voor een goede, reguliere en milieuverantwoorde verwijdering van door de Utrechtse gemeenten ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen. Zorgen voor overslag, transport en oogwaardige verwerking van huishoudelijk afval en grondstoffen; de contractvorming en het beheer hiertoe; monitoring van de samenstelling van het huishoudelijk restafval; advisering en communicatieve (campagnes) en beleidsmatige ondersteuning van de deelnemende gemeenten. Het AB bestaat uit één lid uit elke gemeente.
91
Bestuurlijke ontwikkelingen in de Verbonden Partij: AVU werkt samen met Circulus-Berkel en ROVA in “CirkelWaarde”, een samenwerking waarmee de drie organisaties de circulaire economie - met name op het gebied van de circulaire verwerking van grondstoffen uit het afval - willen stimuleren. Programma in begroting:
Domein Leefomgeving – programma Duurzaamheid
Gemeentelijke bijdrage 2024: Financieel belang:
Financieel belang in % Leusden: Financieel resultaat VP begrotingsjaar: Eigen vermogen VP:
€ 913.700 Baten en lasten worden 100% aan de deelnemers doorberekend. De GR heeft een 100% belang in de NV Afvalverwijdering Utrecht (en is zo hoofdelijk aansprakelijk voor eventuele omzetbelastingschulden van de NV), en een minderheidsbelang in de NV Rova Holding. 1,72% €0 € 100.000 (eind 2024)
Vreemd Vermogen VP: Risico’s voor financiële positie gemeente:
€ 14.000.000 (eind 2024) Normale bedrijfsrisico’s zoals rente-, krediet-, debiteuren- en investeringsrisico’s
4. Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus-Tricijn (GBLT) Vestigingsplaats: Juridische rechtsvorm:
Zwolle Gemeenschappelijke regeling
Deelnemers:
Vijf waterschappen en zeven gemeenten, te weten Bunschoten, Dalfsen, Dronten, Nijkerk, Leusden, Zwolle en Ommen.
Bestuurlijk vertegenwoordiger: Doel deelname:
Wethouder F.M. de Wit Een efficiënte en effectieve heffing en invordering van gemeentelijke belastingen (en waterschapsbelastingen) en uitvoering van WOZ-taken op een hoog kwaliteitsniveau tegen zo laag mogelijke kosten.
Openbaar belang:
Juiste en klantgerichte uitvoering van de gemeentelijke belastingverordening, kwijtscheldingsregels en waardering onroerende zaken. Elke deelnemer heeft met één bestuurslid zitting in het AB.
Bestuurlijk belang:
Bestuurlijke ontwikkelingen in de Verbonden Partij: De kwaliteit van de dienstverlening blijft centraal staan. De GR GBLT is aangepast om invulling te geven aan de herziene Wgr en in verband met de toetreding van gemeente Ommen per 1 januari 2024. Programma in begroting: Gemeentelijke bijdrage 2024: Financieel belang:
Domein Bestuur – programma Samenwerking € 513.000 De grondslagen voor de gemeentelijke bijdrage zijn ontleend aan de Basisregistratie Personen en de WOZ-basisregistratie (aantallen inwoners en WOZ-objecten). Financieel belang in % Leusden: 2,53% Financieel resultaat VP begrotingsjaar: € 0 (sluitende begroting na bijdragen deelnemers) Eigen vermogen VP:
€ 0 (eind 2022)
Vreemd Vermogen VP:
€ 5.276.000 (eind 2022)
Risico’s voor financiële positie gemeente:
Geen bijzondere risico’s. GBLT beschikt in principe niet over eigen (weerstands)vermogen. Financiële resultaten worden verrekend met de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling.
92
5. Regionale uitvoeringsdienst (RUD) Vestigingsplaats: Juridische rechtsvorm: Deelnemers:
Utrecht Gemeenschappelijke regeling gevestigd te Utrecht De gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Houten, Leusden, Lopik, Nieuwegein, Soest, Utrecht, Woudenberg, alsmede de provincie Utrecht.
Bestuurlijk vertegenwoordiger: Doel deelname:
Wethouder W. Vos Uitvoeren van milieutaken op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving voor de deelnemende gemeenten. Het behartigen van de belangen van de deelnemers tezamen en van iedere deelnemer afzonderlijk op het gebied van de fysieke leefomgeving. Het zorgdragen voor een goede, klantvriendelijke en efficiënte uitvoering van de opgedragen milieutaken. Elke deelnemende gemeente heeft een zetel in het Algemeen Bestuur.
Openbaar belang:
Bestuurlijk belang:
Bestuurlijke ontwikkelingen in de Verbonden Partij: In de Programmabegroting 2024 van de RUD Utrecht is een raming opgenomen van de kosten van de taakuitvoering in 2024 (96591, juni 2023). De inwerkingtreding van de Omgevingswet (OW) is gepland op 1/1/2024 en daarmee ook de overdracht van de bodemtaken van provincie naar gemeenten. De raming in de Programmabegroting is gebaseerd op het Uitvoeringsprogramma 2023 en een inschatting van de bodemtaken. Er moet komende jaren ervaring worden opgedaan met de nieuwe regelgeving en werkwijze. Afgesproken is dat in het 1 e jaar van de Omgevingswet de bijdrage voor de RUD Utrecht wordt vastgezet. Daarnaast wordt een verkenning uitgevoerd van de mogelijkheden om te komen tot één robuuste Utrechtse omgevingsdienst. De raad is over deze verkenning in april 2023 per brief geïnformeerd. De uitkomsten zijn nog niet bekend. Programma in begroting: Gemeentelijke bijdrage 2024:
Domein Bestuur – programma Veiligheid Domein Leefomgeving – programma Duurzaamheid € 511.000 (inclusief raming uitvoering bodemtaken, exclusief wijzigingen als gevolg van OW en bodem informatiesysteem)
Financieel belang:
De gemeentelijke bijdrage is opgebouwd uit een vaste bijdrage in de overhead (o.b.v. aandeel in de RUD) en variabele kosten op basis van de dienstverleningsovereenkomst. In verband met de inwerkingtreding van de OW vindt er in 2024 geen afrekening plaats voor het variabele deel op basis van de werkelijke productie.
Financieel belang in % Leusden: Financieel resultaat VP Eigen vermogen VP: begrotingsjaar: Vreemd Vermogen VP: Risico’s voor financiële positie gemeente:
2,7% € 7.000 € 1.280.000 € 3.270.000 Ziekteverzuim, krappe arbeidsmarkt, loon- en prijsstijgingen, overdracht bodemtaken, wijzigingen door OW, verkenning naar 1 omgevingsdienst.
93
6. Regionale werkvoorziening Amersfoort e.o. (RWA) Vestigingsplaats: Juridische rechtsvorm: Deelnemers: Bestuurlijk vertegenwoordiger: Doel deelname:
Openbaar belang: Bestuurlijk belang:
Amersfoort Gemeenschappelijke regeling De gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Leusden, Soest en Woudenberg. Wethouder M. Treep Het uitvoeren van alle gemeentelijke taken die voortvloeien uit de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) en de daarmee verband houdende voorschriften en regelingen. Het realiseren van voldoende passend werk voor mensen met een WSW-indicatie. Elke deelnemende gemeente is in het Algemeen Bestuur vertegenwoordigd door de portefeuillehouder Werk en inkomen.
Bestuurlijke ontwikkelingen in de Verbonden Partij: Via drie centrale thema’s: vitaliteit, innovatie en duurzaamheid begeleidt en ontwikkelt RWA/Amfors haar Swmedewerkers de komende jaren naar de meest passende werkplek. Dit is in lijn met de al ingezette koers en de Toekomstvisie. Programma in begroting:
Domein Samenleving – programma Sociaal Domein
Gemeentelijke bijdrage 2024: Financieel belang:
€ 69.000 De gemeente stelt het deel van het Participatiebudget, dat kan worden toegerekend aan de WSW, volledig ter beschikking aan RWA. Daarnaast draagt elke gemeente naar rato bij in een eventueel negatief exploitatieresultaat.
Financieel belang in % Leusden:
6,26%
Financieel resultaat VP begrotingsjaar: Begroot exploitatietekort € 2.610.000, gedekt door Amfors met € 1.508.000 en door gemeenten met € 1.102.000. Eigen vermogen VP: € 1.197.000 (eind 2022) Vreemd Vermogen VP: € 10.715.000 (eind 2022) eventueel negatief exploitatiesaldo. Risico’s voor financiële positie gemeente:
Het negatieve subsidieresultaat moet worden opgevangen door het netto resultaat van Amfors. Dit Amfors-resultaat wordt negatief beïnvloed door een afnemende productiviteit van de SW-werknemers vanwege vergrijzing. Dit kan gevolgen hebben voor de gemeentelijke bijdrage.
7. Amfors Holding BV Vestigingsplaats: Juridische rechtsvorm: Deelnemers: Bestuurlijk vertegenwoordiger: Doel deelname: Openbaar belang:
Amersfoort Besloten Vennootschap (met gemeentelijke deelneming) De gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Leusden, Soest en Woudenberg. Wethouder M. Treep Instandhouding van werkbedrijven waarheen werknemers van RWA gedetacheerd worden om te (leren) werken. Het realiseren van voldoende passend werk voor mensen met een WSW-indicatie.
94
Bestuurlijk belang:
De portefeuillehouders Financiën uit de deelnemende gemeenten zijn aandeelhouder van Amfors Holding. Zij controleren begroting, jaarrekening en beleidsplannen. Daarnaast is er een Raad van Commissarissen bestaande uit personen zonder bestuurlijke binding met de gemeenten.
Bestuurlijke ontwikkelingen in de Verbonden Partij: Zie verbonden partij ‘RWA’ (nummer 6).
Programma in begroting:
Domein Samenleving – programma Sociaal Domein
Gemeentelijke bijdrage 2024:
€0
Financieel belang:
De gemeente Leusden bezit aandelen Amfors.
Financieel belang in % Leusden: 6,26% Financieel resultaat VP begrotingsjaar: Exploitatieoverschot van € 1.508.000 en na aanzuivering tekort aan RWA met € 1.508.000 een financieel resultaat van € 0. Eigen vermogen VP:
€ 2.500.000 (eind 2022)
Vreemd Vermogen VP: Risico’s voor financiële positie gemeente:
€ 5.087.000 (eind 2022) De uitstroom van SW-medewerkers loopt niet synchroon met de afname van de rijksbijdrage. Hierdoor blijft een negatief subsidieresultaat, dat echter in de komende jaren minder negatief zal worden. Het negatieve subsidieresultaat moet worden opgevangen door een hoger netto resultaat van Amfors. Dit Amfors-resultaat wordt negatief beïnvloed door een afnemende productiviteit van de SWwerknemers vanwege vergrijzing. Dit kan gevolgen hebben voor de gemeentelijke bijdrage. Landelijke wijziging rondom het lage inkomensvoordeel en de CAO van SW-medewerkers maken hier onderdeel van uit. De gemeente is erg afhankelijk van het behalen van de operationele resultaten van Amfors, die ter aanvulling van het negatief subsidieresultaat RWA nodig is om zodoende de gemeente niet meer te laten bijdragen.
8. Vitens NV Vestigingsplaats: Juridische rechtsvorm: Deelnemers: Bestuurlijk vertegenwoordiger: Doel deelname: Openbaar belang:
Bestuurlijk belang en bestuurlijke vertegenwoordiger:
Zwolle Naamloze Vennootschap Vitens heeft 97 aandeelhouders, die gezamenlijk voor € 5.777.247 aandelen bezitten. Wethouder J. Kramer Zeggenschap op basis van het aantal aandelen in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Vitens is het grootste drinkwaterbedrijf in Nederland en verzorgt de levering van drinkwater aan haar 6 miljoen klanten waaronder de inwoners van gemeente Leusden. Vitens wil daarbij op duurzame basis een uitstekende kwaliteit drinkwater leveren met de daarbij behorende dienstverlening. De gemeente is aandeelhouder. De wethouder is aandeelhouder namens de gemeente Leusden.
95
Bestuurlijke ontwikkelingen in de Verbonden Partij: Door veranderende externe omstandigheden neemt het risicoprofiel van Vitens de komende jaren toe (klimaatextremen, drukte in de ondergrond en fysieke- en cyberbeveiliging). De komende jaren worden, op basis van het Investeringsplan, hogere investeringen verwacht die noodzakelijk zijn om de effecten van klimaatverandering op te kunnen vangen en om aan de vraag te kunnen blijven voldoen. In totaal wordt in de planperiode 2021-2030 ruim 1,8 miljard geïnvesteerd door Vitens. Om dit te kunnen realiseren is het financieel beleid aangescherpt met als uitgangspunt het waarborgen van de continuïteit. Vanwege het hoge investeringsniveau en stijgende financieringsbehoefte in combinatie met (knellende) regulering vanuit de Rijksoverheid is het de komende jaren niet mogelijk om dividend uit te keren. Programma in begroting:
Domein Bestuur – programma Samenwerken
Gemeentelijke bijdrage 2024:
€0
Financieel belang:
€ 25.902. Gemeente Leusden heeft sinds 2006 een aandelenportefeuille van 25.902 aandelen Vitens met een nominale waarde van € 1,00 per stuk. 0,5% € 8.200.000 (rekening 2022)
Financieel belang in % Leusden Financieel resultaat VP:
Eigen vermogen VP: Vreemd Vermogen VP: Risico’s voor financiële positie gemeente:
De verwachte solvabiliteit blijft naar verwachting in 2024 onder de 30%. Op basis van de in de Algemene vergadering van Aandeelhouders (AVA) vastgestelde financiële beleidsregels van Vitens wordt in dat geval in beginsel geen dividend aan de aandeelhouders uitgekeerd. € 649.500.000 (rekening 2022) € 1.446.600.000 (rekening 2022) De financiële risico’s zijn zeer beperkt. Er is geen verplichte afdekking van een eventueel tekort; aandeelhouders van een NV zijn niet aansprakelijk voor de schulden van een NV.
9. Centrumregeling meten en monitoren Afvalwaterketen en Grondwater Vallei en Veluwe Vestigingsplaats: Juridische rechtsvorm: Deelnemers:
Bestuurlijk vertegenwoordiger: Doel deelname:
Apeldoorn Centrumregeling College van burgemeester en wethouders van de gemeente Amersfoort, Baarn, Barneveld, Brummen, Bunschoten, Ede, Epe, Ermelo, Leusden, Nijkerk, Putten, Renkum, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel, Soest, Veenendaal, Woudenberg. En College van dijkgraaf en heemraden van Waterschap Vallei en Veluwe. Wethouder J. Kramer Meten en monitoren van het functioneren van gemeentelijk rioolstelsel, het stedelijk oppervlaktewatersysteem en grondwater is een relatief beperkte taak die specialistische kennis, vaardigheden en systemen vraagt. Deze zogenaamde ‘snippertaak’ hebben we in gezamelijkheid met andere gemeenten èn het waterschap belegd bij de centrumorganisatie. Deze centrumorganisatie heeft een Uitvoeringsteam (UVT) opgericht, die deze taken efficient uitvoert. De UVT helpt ons bij het op peil houden van onze kennis, het zicht houden op ons eigen stelsel met complexe technieken en analyses en houdt onze kosten en de belasting van onze organisatie laag.
96
Algemeen belang:
De gemeente is verplicht om het functioneren van ons rioolstelsel, oppervlaktewater en grondwater te monitoren. Inzicht in het systeem is ook belangrijk om onderbouwde keuzen te maken voor maatregelenpakketten/strategiën om de conditie van deze systemen op orde te houden, ook als de omstandigheden wijzigen (denk aan klimaatveranderingen).
Bestuurlijk belang:
De deelnemende gemeenten en het waterschap behouden hun eigen bestuurlijke structuur, bevoegdheden en verantwoordelijkheden (Art 2 lid 6 van de Centrumregeling).
Bestuurlijke ontwikkelingen in de Verbonden Partij: De Centrumregeling blijkt voor andere gemeenten (Elburg, Nunspeet en Oldebroek) ook interessant. Vanwege de juridische opbouw van de Centrumregeling zal hiervoor een besluit gevraagd worden aan alle deelnemende partijen om deze gemeenten mee te laten profiteren in deze efficiënte gemeenschappelijke regeling. Programma in begroting:
Domein Leefomgeving – programma Water, riolering en klimaatadaptie
Gemeentelijke bijdrage 2024:
€ 9.662 (stand 2022)
Financieel belang:
Het Waterschap betaalt 1/3 deel en de deelnemende gemeenten betalen 2/3 deel, waarbij iedereen een vast basisbedrag betaalt van € 2.000 en de rest wordt verdeeld naar rato van inwoneraantallen.
Financieel belang in % Leusden
De bijdrage van Leusden aan de kosten van het basispakket bedraagt ca. 2,5%.
Financieel resultaat VP:
In 2022 is er in totaal € 384.170 (ex BTW) uitgegeven. Elk jaar maakt het UVT een begroting en een jaarverslag. Deze stukken worden door bestuurlijk overleg vastgesteld.
Eigen vermogen VP: Vreemd Vermogen VP: Risico’s voor financiële positie gemeente:
€0 €0 De financiële gevolgen zijn beperkt. De gemeente Leusden levert vanuit het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) een bijdrage aan deze centrumregeling.
10.
VvE Atlas
Programma in begroting:
Domein Leefomgeving, accommodaties
Doel:
De gemeente Leusden is eigenaar van de scholen, de gymzaal en de BSO ruimte in MFC Atlas. De Vereniging van Eigenaren is opgericht voor het beheer en onderhoud van de gemeenschappelijke delen.
Betrokkenen:
Gemeente Leusden, Woningstichting Leusden (Omthuis) en gebruikers waaronder Voila, Cordeo en Human Kind.
Openbaar belang:
Het beheren en exploiteren van de gemeenschappelijke delen van VvE Atlas.
Bestuurlijk belang:
Het behartigen van de belangen van de gemeente Leusden als gedeeltelijke eigenaar van het complex. De VvE wordt bestuurd door Woningstichting Leusden. De concerncontroller is door het college van B&W gemachtigd om namens de gemeente het stemrecht in de VvE uit te oefenen.
97
Aandelen belang:
In de splitsingsakte is vastgelegd dat de gemeente voor 52% eigenaar is (appartementsindex 1: onderwijs, gymzaal en BSO) en de Woningstichting Leusden 48% (appartementsindex 2: woningen).
Financieel belang:
De begroting van de VvE wordt jaarlijks vastgesteld door de Algemene Leden Vergadering. De geraamde bijdrage 2024 van de gemeente is € 13.380.
Materiële risico’s:
Geen.
Ontwikkelingen:
Er zijn geen bijzondere ontwikkelingen.
Ambtelijke benoemingen:
De concerncontroller vertegenwoordigt de gemeente tijdens de ledenvergaderingen. Twee financieel adviseurs van de gemeente Leusden vormen de kascommissie van de VvE.
11. VvE MFC Antares Programma in begroting:
Domein Leefomgeving, accommodaties
Doel:
De gemeente Leusden is eigenaar van de sportzaal in MFC Antares. De Vereniging van Eigenaren is opgericht voor het beheer en onderhoud van de gemeenschappelijke delen.
Betrokkenen:
Woningstichting Leusden (Omthuis) en Gemeente Leusden en gebruikers waaronder Voila, Real-gym, Leusden ZET, De Maxima’s (horeca exploitant)
Openbaar belang:
Het beheren en exploiteren van de gemeenschappelijke delen van VvE Antares.
Bestuurlijk belang:
Het behartigen van de belangen van de gemeente Leusden als gedeeltelijke eigenaar van het complex. De VvE wordt bestuurd door Woningstichting Leusden. De beleidsadviseur vastgoed is door het college van B&W gemachtigd om namens de gemeente het stemrecht in de VvE uit te oefenen.
Aandelen belang:
In de splitsingsakte is vastgelegd dat de gemeente voor 12,5% eigenaar is (appartementsindex 5: sportzaal) en de Woningstichting Leusden voor 87,5% (Onderwijs, Horeca, kinderopvang, commercieel en woningen).
Financieel belang:
De begroting van de VvE wordt jaarlijks vastgesteld door de Algemene Leden Vergadering. De geraamde bijdrage 2024 van de gemeente is € 11.200.
Materiële risico’s:
Geen
Ontwikkelingen:
Bezien wordt of het VvE beheer kan worden uitbesteed.
Ambtelijke benoemingen:
De beleidsadviseur vastgoed vertegenwoordigt de gemeente tijdens de ledenvergaderingen. Twee financiële adviseurs van de gemeente Leusden vormen de kascommissie van de VvE.
98
12. VvE Huis van Leusden Programma in begroting:
Domein Leefomgeving, accommodaties
Doel:
De gemeente is eigenaar van kantoorruimte op de begane grond en de 1e en 2e verdieping van het Huis van Leusden. De Vereniging van Eigenaren is opgericht voor het beheer en onderhoud van de gemeenschappelijke delen.
Betrokkenen:
Gooi & Eemland VvE Beheer en Advies (bestuurder en beheerder), Gemeente Leusden (appartementsrecht 1: eigenaar van kantoorruimte op de begane grond, 1e en 2e verdieping. Woningstichting Leusden: eigenaar van de stallingsruimten en bergingen in het souterrain van gebouw, (zorg)woonruimten op de 1e tot en met de 5e verdieping van het gebouw.
Openbaar belang:
Het beheren en exploiteren van de gemeenschappelijk delen van VvE Huis van Leusden.
Bestuurlijk belang:
Het behartigen van de belangen van de gemeente Leusden als gedeeltelijke eigenaar van het complex. De VvE wordt bestuurd door Gooi & Eemland VvE Beheer en Advies.
Aandelen belang:
In de splitsingsakte is vastgelegd dat de gemeente voor 27,7% eigenaar is.
Financieel belang:
Jaarlijks wordt de begroting van de VvE besproken en vastgesteld door de Algemene Leden Vergadering. De geraamde bijdrage 2024 van de gemeente is € 14.500.
Materiële risico’s:
Geen
Ontwikkelingen:
Er zijn geen bijzondere ontwikkelingen.
Ambtelijke benoemingen:
De beleidsadviseur vastgoed vertegenwoordigt de gemeente tijdens de ledenvergaderingen.
13. Inkoop Bureau Midden Nederland (IBMN) Vestigingsplaats: Juridische rechtsvorm: Deelnemers:
Doel deelname:
Openbaar belang: Bestuurlijk belang en bestuurlijke vertegenwoordiger:
Vianen Stichting Een achttal gemeenten; De Bilt, IJsselstein, Leusden, Molenlanden, Montfoort, Scherpenzeel, Woudenberg en Vijfheerenlanden. En daarnaast drie gemeenschappelijke regelingen; Reinigingsbedrijf Midden Nederland, RSDKRH en Avres Het behalen van financiële, kwalitatieve en procesmatige voordelen door de leden, door inkoop in te zetten als strategisch en tactisch instrument voor waarde creatie. Professionalisering inkoopproces voor deelnemende gemeenten. In het bestuur van de stichting wordt de gemeente vertegenwoordigd door de gemeentesecretaris. Voor Leusden neemt de directeurgemeentesecretaris deel aan het AB.
99
Bestuurlijke ontwikkelingen in de Verbonden Partij: Geen actuele ontwikkelingen. Programma in begroting: Gemeentelijke bijdrage: Financieel belang:
Domein Bestuur – programma Samenwerking € 87.700 (o.b.v. jaarrekening IBMN 2022) Op basis van de afgesloten dienstverleningsovereenkomst wordt een vaste bijdrage en een garantieafname vergoed. Daarnaast worden de meer uren op basis van feitelijke afname vergoed aan het IBMN.
Financieel belang in % Leusden:
De gemeente Leusden draagt circa 9% bij in de totale begroting van het IBMN (begroting IBMN 2024).
Financieel resultaat VP begrotingsjaar: € 2.042 (jaarrekening IBMN 2022) Eigen vermogen VP: Vreemd Vermogen VP:
€ 202.300 (jaarrekening IBMN 2022) € 97.800 (jaarrekening IBMN 2022)
Risico’s voor financiële positie gemeente:
Niet realiseren van doelstelling van kostendekkendheid organisatie IBMN (regulier bedrijfsvoeringsrisico IBMN).
14. Samenwerking Bedrijfsvoering BLNP Vestigingsplaats: Juridische rechtsvorm: Deelnemers: Bestuurlijk vertegenwoordiger: Doel deelname: Algemeen belang: Bestuurlijk belang:
Bij gastgemeente (Bunschoten, Leusden, Nijkerk en Putten), dit is wisselend afhankelijk van het onderwerp. Regeling zonder meer De gemeenten Bunschoten, Nijkerk, Leusden en Putten. Burgemeester G.J. Bouwmeester Doel is om op een aantal bedrijfsvoeringsgebieden (Financiën, Juridische Zaken, HRM en ICT) structureel samen te werken. Ondersteuning van een passende dienstverlening voor de deelnemende gemeenten. De Regeling zonder meer heeft geen eigen rechtspersoonlijkheid, bestuur en begroting. Wel kent de organisatie een stuurgroep waarin de burgemeesters zitting hebben en een regiegroep waarin de gemeentesecretarissen deelnemen.