CConstaterende datLeusden
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2024-2027__128097__.pdf

Informatieavond 26 oktober 2023, gemeente LeusdenBij agendapunt: 3b: RV Programmabegroting 2024-202735.658 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Programmabegroting 2024

1

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................................................................................................................................................. 2 Leeswijzer programmabegroting 2024 ............................................................................................................................ 4 Aanbieding ........................................................................................................................................................................ 5 Begrotingsresultaat 2024-2027 ........................................................................................................................................ 6 Domein Bestuur ................................................................................................................................................................ 8 1. Dienstverlening ........................................................................................................................................................... 8 2. Veiligheid .................................................................................................................................................................... 9 3.

Burgerparticipatie ...................................................................................................................................................... 12 Domein Leefomgeving ................................................................................................................................................... 15 1. Energie- en warmtetransitie ...................................................................................................................................... 16 2. Duurzaamheid, klimaatadaptatie en versterking groene kwaliteit ............................................................................. 21 3. Beleid maatschappelijk vastgoed .............................................................................................................................. 23 4. De Korf...................................................................................................................................................................... 24 5. Onderwijshuisvesting ................................................................................................................................................ 25 Domein Samenleving...................................................................................................................................................... 29 1.

Vaste basis ............................................................................................................................................................... 30 2. Verbindend netwerk .................................................................................................................................................. 33 3. Vitaal leven ............................................................................................................................................................... 35 4.Passende ondersteuning ........................................................................................................................................... 38 Domein Ruimte................................................................................................................................................................ 44 1. Wonen ...................................................................................................................................................................... 45 2. Leusden op de kaart ................................................................................................................................................. 49 3. Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort ............................................................................................

50 Overhead ......................................................................................................................................................................... 54 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ............................................................................................................... 58 Paragrafen ....................................................................................................................................................................... 64 Paragraaf A Lokale heffingen ....................................................................................................................................... 65 Paragraaf B Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ............................................................................................. 69 Paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................... 74 Paragraaf D Financiering .............................................................................................................................................. 80 Paragraaf E Bedrijfsvoering ..........................................................................................................................................

83 Paragraaf F Verbonden Partijen ................................................................................................................................... 88 Paragraaf G Grondbeleid ............................................................................................................................................ 101 Paragraaf H Wet Open Overheid ................................................................................................................................ 106 Financiële Begroting .................................................................................................................................................... 107 Uiteenzetting financiële positie ................................................................................................................................... 107 Overzicht baten en lasten ........................................................................................................................................... 115 P&C-cyclus kaart .......................................................................................................................................................... 124 BIJLAGEN ......................................................................................................................................................................

125 Bijlage A Nieuw beleid ................................................................................................................................................ 126 Bijlage B Financieel overzicht Addendum CUP 2022 – 2026 ..................................................................................... 137

2

Bijlage C Meerjareninvesteringsprogramma 2024-2027 ............................................................................................. 138 Bijlage D Subsidieplafonds 2024 ................................................................................................................................ 141 Bijlage E Overzicht van baten en lasten ..................................................................................................................... 142

3

Leeswijzer programmabegroting 2024 In dit document treft u de begroting 2024 aan met de volgende onderdelen: Aanbieding van de begroting De officiële aanbieding door het college. Begrotingsresultaat In het onderdeel begrotingsresultaat vindt u de uitkomsten van de begroting 2024-2027. Domeinen: Bestuur, Leefomgeving, Samenleving, Ruimte De domeinen vormen het beleidsinhoudelijke deel van de begroting. Er zijn vier domeinen die allemaal op dezelfde manier zijn ingedeeld. Het domein start met een algemene omschrijving van het domein en een opsomming van de relevante beleidsnotities. Per onderdeel/ambitie wordt de context en achtergrond vermeld. Vervolgens ziet u de doelstellingen (wat willen we bereiken, met wie werken we samen?), de activiteiten (wat gaan we daarvoor doen?) en is in een tabel weergegeven met wie we samenwerken. Ook is een overzicht opgenomen van de begrote inkomsten en uitgaven van het domein in meerjarenperspectief (wat mag het kosten?), de specificatie per taakveld en het saldo van de taakvelden, nieuw beleid dat het college voorstelt, en de (wettelijk verplichte) BBV- indicatoren. BBV staat voor Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten. Deze wettelijk verplichte indicatoren zijn opgenomen om een eenduidig beeld te vormen over de beleidsresultaten van de gemeente en om daarnaast ook de gemeenten onderling te kunnen vergelijken.

Overhead en Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien In het onderdeel ‘Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien’ worden financiële middelen geraamd die niet specifiek aan een domein zijn toe te rekenen, zoals de algemene uitkering en de OZB-opbrengst. Ook is hier de raming voor onvoorziene uitgaven opgenomen. Het onderdeel ‘Overhead’ geeft een centraal overzicht van de overheadkosten. Onder overheadkosten vallen alle kosten voor het ondersteunen en aansturen van het primaire proces (beleid en uitvoering). Paragrafen en Financiële begroting De paragrafen en financiële begroting zijn ook onderdeel van de begroting. U vindt hier de paragrafen A t/m H en de financiële begroting die bestaat uit de uiteenzetting van de financiële positie en het overzicht van baten en lasten. Bijlagen Alle bijlagen zijn aan het eind van het document genoemd en opgenomen. Afronding Alle bedragen in de tabellen zijn afgerond op duizendtallen.

4

Aanbieding Hierbij ontvangt u de Begroting 2024-2027 ter verdere behandeling en vaststelling door uw gemeenteraad op 9 november 2023. Voor 2024 en 2025 bieden wij u een financieel sluitende begroting aan. Het komende jaar gaan we onze gemeente nog mooier maken met onze gezamenlijke doelen, zoals de energie- en klimaattransitie en de transformatie binnen het sociaal domein. Ook in het ruimtelijk domein gaan we aan de slag met De Korf, het Burgemeester Buiningpark en het gemeentelijke vastgoed, nadat we onze visie op cultuur, sportvisie en vastgoed hebben vastgesteld. Hierbij is het ook belangrijk dat de ambtelijke organisatie op sterkte is, zodat zij u en onze inwoners optimaal van dienst kunnen zijn. Herstel om verder te bouwen Het afgelopen jaar is duidelijk geworden dat het met het huidige aantal medewerkers niet mogelijk is om de organisatie verder op orde te krijgen en de ontstane achterstanden weg te werken. Hiervoor is bij de kadernota 2024 besloten tot een noodzakelijk herstel van de formatie welke in deze begroting is verwerkt. Belastingmaatregel De begroting 2024 en 2025 is sluitend. Dit wordt mogelijk gemaakt door een onvermijdelijke belastingmaatregel met betrekking tot de OZB. Deze verhoging, afgezet tegen de opgaven, het hoge voorzieningenniveau en de ambities van onze gemeente acht het college onontkoombaar.

De woonlasten komen hierdoor meer in overeenstemming met het hoge voorzieningenniveau in de gemeente Leusden Deze belastingmaatregel is echter niet afdoende om de begrotingstekorten vanaf 2026 op te vangen. Hiervoor zijn mogelijk nog toekomstige aanvullende maatregelen nodig. Deze zijn afhankelijk van nog onzekere rijksontwikkelingen. We zullen deze ontwikkelingen scherp monitoren en indien nodig de ambities en prioriteiten in overleg met uw raad tijdig bijstellen, zodat de gemeente Leusden een financieel gezonde gemeente blijft. Daarnaast is er in 2024 sprake van een stijging van de afvalstoffen- en rioolheffing. Ondanks deze belastingmaatregelen blijven de woonlasten in de gemeente Leusden onder het landelijke gemiddelde. Het risicoprofiel is verder toegenomen Naast de hiervoor genoemde ambities en zorgen over het begrotingstekort vanaf 2026 hebben we ook nog steeds te maken met verder toenemende onzekerheden. De risico’s in het sociaal domein zijn niet verminderd, maar nog verder toegenomen. Het Rijk stelt maatregelen binnen de jeugdzorg voor en past de bijbehorende kortingen al toe in 2024 en 2025. Om welke maatregelen het gaat en wat het effect daarvan is, is nog niet bekend. De jeugdzorgkosten stijgen nog altijd, terwijl het Rijk uitgaat van een tegengestelde beweging. Ook de lasten van de in gang gezette energietransitie in Leusden bekostigen we grotendeels zelf.

Dit naast de Rijksbijdrage tot en met 2025. De herijking van het gemeentefonds is nog niet afgerond, Leusden is nog steeds een nadeel gemeente, en de opschalingskorting wordt formeel weer ingevoerd in 2026. Het is ook onzeker wat de nieuwe regering hierin gaat of kan betekenen. Voortvarend Ondanks deze ongunstige ontwikkelingen en de begrotingstekorten vanaf 2026, blijven we graag voortvarend met u werken aan een Leusden, Achterveld en Stoutenburg waarin het plezierig wonen, werken en recreëren is. Waar de stem van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners wordt gehoord en waarin onze kinderen, ouderen graag willen en kunnen wonen. Graag maken wij voor u het verschil!

Het college van burgemeester en wethouders van Leusden

5

Begrotingsresultaat 2024-2027 In onderstaande tabel geven wij u de uitkomsten van de begroting 2024-2027 waarbij als startpositie de Voorjaarsnota 2023 is genomen. bedragen afgerond op € 1.000 2024 2025 2026 2027 Begrotingsresultaat na Voorjaarsnota 269 1.227 -1.860 -2.614 Budgettair effect meicirculaire 2023 324 311 66 1.386 Begrotingspositie na meicirculaire 593 1.538 -1.794 -1.228 Nieuw beleid: Nieuw beleid 2024 Addendum CUP 2022-2026 Begrotingspositie na Nieuw beleid:

-1.651 -54 -1.112

-1.657 -90 -209

-1.643 -90 -3.527

-1.628 -90 -2.946

Ontwikkelingen na Voorjaarsnota: Belastingmaatregel Hervormingsagenda Jeugd CDOKE gelden Energietransitie (SPUK) Kadernota 2024 GGD RV Mobiliteitsplan Riolering Gescheiden afvalinzameling Financieel technische mutaties Resultaat begroting

1.101 67 380 -136 70 96 111 -70 507

1.120 176 380 -136 165 100 111 21 1.728

1.128 -13 380 -136 140 100 111 -89 -1.905

1.132 -18 380 -136 105 100 109 -168 -1.442

Storting algemene reserve naar saldo 'nul" conform maatregel 4a Kadernota 2024 Saldo

-507 0

-1.728 0

-1.905

-1.442

Toelichting ontwikkelingen na opstellen Voorjaarsnota 2023 Na het opstellen van de Voorjaarsnota is een aantal ontwikkelingen verwerkt in de begroting 2024. De belangrijkste ontwikkelingen zijn: • •

•

•

De in de Kadernota 2024 vastgestelde belastingmaatregel tot verhogen van de OZB opbrengst met € 1.100.000 is verwerkt in deze begroting. De lopende korting vanuit de hervormingsagenda op de jeugdzorg wordt in 2024 en 2025 bevroren, omdat door de onderhandelingen met de VNG over de resterende maatregelen van de hervormingsagenda, 2 jaar vertraging is opgetreden. Deze verschuiving levert een klein voordeel op in 2024 en 2025. Met betrekking tot de jeugdzorgkosten is naar aanleiding van de meicirculaire 2023 nu ook een aanvullende korting voor 2025 doorgevoerd van € 500.000 in 2025 en € 68.000 ter dekking van uitvoeringskosten door het Rijk. Het Rijk geeft de garantie dat de jeugdzorgkosten daadwerkelijk met dit bedrag zullen afnemen. Hiervoor is tijdelijk tot de voorjaarsnota 2027 een stelpost opgenomen, waardoor deze korting in de begroting 2024-2025 (nog) geen saldo effect heeft. Deze toezegging heeft wel een risico in zich. Dit risico is voorlopig verwerkt in het gewenste weerstandsvermogen. We verwachten bij de voorjaarnota 2024 meer duidelijkheid te hebben over deze toezegging van het Rijk. Vanuit het Rijk zijn extra middelen ontvangen voor uitvoering van de energietransitie (SPUK). Dit is gemiddeld genomen zo’n € 550.000 per jaar, echter in deze begroting wordt deze regeling tot € 380.000 benut. Het resterende deel is beschikbaar voor nieuwe voorstellen.

In de Kadernota 2024 heeft de GGD aangegeven € 136.000 extra structurele kosten te verwachten.

6

•

•

•

In de begroting is een stelpost opgenomen ter dekking van de afschrijvingslast voortkomend uit uitbreiding van de verkeersinfrastructuur. Een deel van dit bedrag kan vrijvallen n.a.v. het raadsbesluit “mobiliteitsplan” uit juni 2023. De kosten voor afval en riolering stijgen sterk. Voor afval en riolering worden kostendekkende tarieven doorberekend. Twee kostensoorten die automatisch meestijgen zijn de BTW en de toerekening van een deel overhead vanuit de algemene dienst. Die kosten worden vanuit de algemene dienst doorberekend aan afvalverwerking en riolering. Hierdoor nemen de kosten, conform regelgeving, toe bij de afvalverwerking en riolering. Anderzijds levert deze doorberekening bij de algemene dienst een voordeel op. Dit voordeel is opgenomen in bovenstaande tabel. De overige financieel technische mutaties betreffen onder meer een stijging van de kapitaallasten door actualisatie van de vervangingsplannen en door bijstelling van de budgetten voor (Tweede Kamer) verkiezingen.

In hoofdstuk “Financiële begroting” vindt u een nadere uiteenzetting van de financiële positie.

7

Domein Bestuur Ons bestaansrecht is inwoners, organisaties en bedrijven faciliteren in een goed leven in de gemeente Leusden. De opgaven en vraagstukken waar we voor staan willen wij in verbinding, samenspraak en samenwerking met onze inwoners, organisaties en bedrijven oplossen. Wij werken samen aan een sterk en inclusief Leusden waarin inwoners met elkaar verbonden zijn, naar elkaar omkijken en waar iedereen van betekenis is. Daarnaast zorgen we met elkaar voor een leefbare en veilige samenleving.

Relevante beleidsnotities domein Bestuur • • • • •

Regionale veiligheidsstrategie 2023 – 2026 PGA-convenant (2020) Integraal Veiligheidsplan ZBLW 2024 – 2027 Uitvoeringsplan Veiligheid 2023 – 2024 Regionaal Crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 – 2027

1. Dienstverlening Ambitie, context en achtergrond Dienstverlening is een belangrijke kerntaak van de gemeente. In alle interactie tussen gemeente en samenleving is sprake van dienstverlening. De vormen waarin dit gebeurt zijn heel divers van aard. Van informatie via het klantcontactcentrum tot het onderhoud van de buitenruimte, de aanvraag van ondersteuning in het sociaal domein of het ondersteunen van initiatieven in de fysieke ruimte. Kortom dienstverlening raakt de gehele organisatie. De gemeente wil slagvaardig diensten verlenen aan de samenleving. Daarvoor is een robuuste en wendbare organisatie nodig. We hebben te maken met complexe vraagstukken in een voortdurend veranderende samenleving, denk daarbij bijvoorbeeld aan de coronacrisis en de vluchtelingencrisis. Dat is geen gemakkelijke context. Het is daarom belangrijk om samen te werken, zowel extern met de samenleving als intern met raad, college en ambtelijke organisatie. Samen te werken aan haalbare en uitvoerbare plannen. Om de wettelijke taken uit te voeren en de politieke ambities waar te maken is een kwalitatief en kwantitatief goed medewerkersbestand nodig. Om de dienstverlening aan inwoners, raad en college in stand te houden is het nodig de organisatie te versterken.

Wat willen we bereiken? B.1.1. We willen komen tot een robuuste en slagvaardige organisatie. We willen een wendbare, slagvaardige en robuuste organisatie zijn die in staat is om veranderingen/ ontwikkelingen op tijd te signaleren en er adequaat op in te kunnen spelen.

Wat gaan we daarvoor doen? B.1.1.1 We gaan verder met het versterken van de organisatie om de opgaven, het voorzieningenniveau en de ambities waar te kunnen maken. Met de focus op het invullen van vacatures en het behouden en verder ontwikkelen van onze medewerkers. B.1.1.2 We stellen een dienstverleningsvisie op. Doel van de dienstverleningsvisie is helderheid te verschaffen over wat we verstaan onder dienstverlening aan en door de gemeente Leusden. Deze moet voldoende scherp zijn om de (ontwikkeling van) dienstverlening te richten en keuzes op te kunnen baseren. De dienstverleningsvisie vormt de verbinding tussen de politiek-bestuurlijke ambities,

8

mogelijkheden van de organisatie en wensen van de samenleving. De visie maakt op hoofdlijnen duidelijk welke dienstverlening de samenleving van de gemeente mag verwachten. De huidige visie is verouderd en vraagt om actualisering op basis van nieuwe inzichten, mogelijkheden en verwachtingen.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving In het proces om te komen tot de dienstverleningsvisie zullen externe stakeholders worden betrokken.

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

2. Veiligheid Ambitie, context en achtergrond Er gebeurt veel op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. Criminaliteit is altijd erg onderhevig aan veranderingen en trends. Het is belangrijk om hier actief op in te spelen en met de ontwikkelingen mee te bewegen. In de afgelopen jaren hebben maatschappelijke ontwikkelingen zoals Covid-19 en de vluchtelingenstroom invloed gehad op de uitvoering van het veiligheidsbeleid in Leusden. Mede hierdoor is er een inhaalslag nodig ten aanzien van de gestelde doelen en het ontwikkelen van beleid. Gemeente Leusden werkt nauw samen met partners aan de bestrijding van ondermijning, heeft een wijkgerichte aanpak met buurtpreventie, een integrale aanpak voor jeugdoverlast, voert procesregie op de persoonsgerichte aanpak en houdt een crisisorganisatie in stand. Los van deze reguliere taken, willen we ons de aankomende jaren richten op de versterking van de verbinding tussen zorg en veiligheid, versterken we de aanpak van ondermijning in onze gemeente, bestrijden we deze vorm van criminaliteit actief en hebben we oog voor de toenemende stijging in cybercriminaliteit. Naast criminaliteit hebben we ook aandacht voor crises en rampen die zich kunnen voordoen in de gemeente Leusden. Naast een flitscrisis, die plotseling kan ontstaan door bijvoorbeeld een brand, kunnen we ook te maken krijgen met een langdurige crisis zoals de Covid-19 pandemie.

Het natuurgebied binnen de gemeente Leusden heeft daarbij ook te maken met een hoger natuurbrandrisico. Door klimaatverandering is de kans op een onbeheersbare natuurbrand toegenomen en in de regio Utrecht liggen er veel zorginstellingen binnen deze natuurgebieden. Voor al deze crises en rampen die zich kunnen voordoen hebben we een gemeentelijke crisisorganisatie die te allen tijde ingezet kan worden in Leusden.

Wat willen we bereiken? B.2.1. We creëren in de gemeente Leusden een klimaat waarbij criminaliteit wordt ontmoedigd. De gemeente Leusden wil een klimaat creëren waarbij criminaliteit wordt ontmoedigd. We blijven inzetten op ontwikkelingen die zich voordoen in de criminaliteitscijfers van Leusden (bijvoorbeeld als er stijgingen zijn in autokraken, winkeldiefstallen, etc.). Op dit moment laten deze cijfers voor Leusden een gunstig beeld zien. Voor 2024 gaat de aandacht uit naar het weerbaar maken van bewoners en ondernemers tegen fraude en internetcriminaliteit en bewustwording van ondermijning. Zowel in de kern van de gemeente Leusden, als in het

9

buitengebied. Juist deze, vaak afgelegen, locaties zijn voor criminelen aantrekkelijk, omdat hier minder toezicht is. Door signalen van ondermijning op te pakken en controles uit te voeren, wil de gemeente bereiken dat er een veilig vestigingsklimaat is voor bedrijven in Leusden.

Wat gaan we daarvoor doen? B.2.1.1 We gaan verder met het uitvoeren van de speerpunten beschreven in het Integraal Veiligheidsplan 2023 – 2027 en het Uitvoeringsplan Veiligheid 2024-2025. De prioriteiten uit de regionale veiligheidsstrategie 2023-2027 zijn uitgewerkt in een integraal veiligheidsbeleid. Sinds de start van de Nationale Politie (2013) werken de burgemeesters van Zeist, Bunnik, Leusden en Woudenberg (ZBLW), de gebiedsofficier van justitie van het Openbaar Ministerie en de teamchefs van de politie samen in de basisteamdriehoek ZBLW. Een van de onderwerpen waarin gezamenlijk wordt opgetrokken is het Integraal Veiligheidsplan, wat door de gemeenteraden in juni 2023 is vastgesteld. Waar voorheen de gemeenten afzonderlijk veiligheidsplannen maakten waarin verschillende prioriteiten werden gesteld waar politie inzet op werd gevraagd, trekken we nu gezamenlijk op in de aanpak waardoor de beschikbare capaciteit effectiever en efficiënter ingezet wordt. Hierop volgend is eind 2023 het gezamenlijke uitvoeringsplan veiligheid vastgesteld met de vier gemeenten, waarin we activiteiten, acties en projecten op de vier prioriteiten (zorg & veiligheid, ondermijning, cybercrime en maatschappelijke onrust) op elkaar hebben afgestemd. Ook kunnen de krachten nu verder worden gebundeld waardoor er meer focus, structuur en flexibiliteit ontstaat.

In 2024 en 2025 gaan de vier gemeenten met elkaar investeren op het thema Maatschappelijke onrust. Hierbij focussen we ons op het vroegtijdig signaleren van maatschappelijke dreiging en hierdoor willen we een effectief overheidsoptreden bewerkstelligen. Dit betekent ambitie in de manier waarop we met elkaar samenwerken: als één overheid en als collectief. Dit betekent verbinding leggen met de groepen waar het om gaat: langs de lijnen die verbinden, met een open houding. Binnen de gemeente Leusden hebben wij de afgelopen jaren signalen van ondermijning actief opgepakt. In 2023 hebben we geïnvesteerd in het op basis brengen van de aanpak van ondermijning in de gemeenten. In 2024 gaan we verder in het (digitaal) weerbaar maken van bewoners en ondernemers tegen fraude of internetcriminaliteit. We zetten in op meer bewustwording van ondermijning door de digitale weerbaarheid van Leusdenaren te versterken. Daarnaast wil de gemeente zichtbaar optreden tegen personen en organisaties die verantwoordelijk zijn voor ondermijnende criminaliteit zoals drugshandel. In 2024 wordt hiervoor een plan van aanpak opgesteld en worden er integrale controles gehouden bij signalen van ondermijning om malafide bedrijven aan te pakken, zodat er een goed vestigingsklimaat voor bedrijven wordt behouden.

Ook onderzoeken we in 2024 in hoeverre ondermijning in ons buitengebied plaatsvindt en maken we met onze samenwerkingspartners, inwoners en ondernemers (voornamelijk agrariërs) hier een aanpak voor om ondermijning tegen te gaan.

B.2.1.2 We werken verder aan een effectieve samenwerking tussen veiligheid en zorg. Leusden kent een toenemend aantal personen die zorg nodig hebben. Niet alle personen nemen deze zorg aan, wat kan leiden tot escalaties en overlast. Het aantal overlast gevende personen zal in de komende jaren blijven toenemen. Om te zorgen dat escalaties en overlast worden voorkomen gaan we uitvoering geven aan de in 2023 ingerichte structuur, waarin zorg en veiligheid intensief samenwerken en er gewerkt wordt met een passende en sluitende systematiek. Dit wordt verder vormgegeven afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek uit 2023 naar een wijk GGD’er en het actief benaderen van zorgmijders.

10

Tevens zal de lokale aanpak voor complexe casuïstiek verder worden doorontwikkeld en worden uitgevoerd. Door de uitvoering en inzet van de ontwikkelde PGA-structuur met zorg- en veiligheidspartners wordt de overlast in een vroeg stadium aangepakt en voorkomen, maar worden ook escalaties waar nodig direct en consequent een halt toegeroepen.

Wat willen we bereiken? B.2.2. We voorkomen en beperken de gevolgen van branden, crises en rampen. Naast het voorkomen van branden, crises en rampen, willen we ook de eventuele gevolgen hiervan zoveel mogelijk beperken. De gemeente is verantwoordelijk voor het organiseren van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. De Veiligheidsregio Utrecht voert deze taken uit voor de gemeente, maar de gemeente heeft hier zelf ook een grote rol in met de gemeentelijke crisisorganisatie.

Wat gaan we daarvoor doen? B.2.2.1 We gaan verder met het professionaliseren van de gemeentelijke crisisorganisatie. Wanneer er een crisis of ramp plaatsvindt in de gemeente Leusden wordt de gemeentelijke crisisorganisatie opgeroepen, die wordt ondersteund door de Veiligheidsregio Utrecht. Deze gemeentelijke crisisorganisatie is te allen tijde oproepbaar. Echter, de vakbekwaamheid is achtergebleven door Covid-19 en een groot verloop van personeel. De gemeente Leusden wil zich richten op het professionaliseren van de gemeentelijke crisisorganisatie door het opleidingsplan van de Veiligheidsregio Utrecht uit te breiden met bijeenkomsten en trainingen specifiek voor de gemeente Leusden. Daarnaast is er een regionale doorontwikkeling gaande richting bevolkingszorg 3.0 waaraan de gemeente Leusden ook haar bijdrage levert. Deze doorontwikkeling wordt meegenomen in het professionaliseren van de gemeentelijke crisisorganisatie. Zo willen we ervoor zorgen dat de gemeentelijke crisisorganisatie snel en kundig in actie kan komen bij een crisis of ramp.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale Partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Politie, Lariks, Zorg & Veiligheidshuis, GGZ, Omthuis, Gemeenten basisteam ZBLW, RIEC, Bureau RVS, Veiligheidsregio Utrecht

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

11

3. Burgerparticipatie Ambitie, context en achtergrond Inwoners moeten weten wanneer ze waarover mee mogen praten met welk doel en in welke rol. We willen de belanghebbenden eerder en beter betrekken, ook diegenen die je normaal niet zo snel hoort. We hebben uitgangspunten en spelregels nodig om teleurstelling of verwarring te voorkomen. Er moet daarom een visie komen op burgerparticipatie in Leusden en een concrete en hanteerbare set spelregels.

Wat willen we bereiken? B.3.1. We willen in 2024 een visie op burgerparticipatie gereed hebben. Deze visie moet tot gevolg hebben dat er wordt gewerkt vanuit gedeelde waarden en een gemeenschappelijk beeld van alle spelers over het hoe. Zo kan er bij de besluitvorming of verschil van inzicht getoetst worden of aan het proces is voldaan zoals afgesproken. De besluitvorming kan zich zo richten op het afwegen van belangen.

Wat gaan we daarvoor doen? B.3.1.1 We stellen een visie burgerparticipatie op. We gaan in 2024 aan de slag met het opstellen van een visie op burgerparticipatie.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving In het proces om te komen tot de dienstverleningsvisie zullen externe stakeholders worden betrokken.

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

12

Wat mag het Domein Bestuur kosten? In onderstaande tabel worden alle uitgaven en inkomsten van alle taken die vallen onder dit domein inzichtelijk gemaakt. Bedragen x € 1.000 Exploitatie Lasten Baten Gerealiseerd saldo van baten en lasten

Werkelijk Begroting Begroting MJR 2025 MJR 2026 MJR 2027 2022 2023 2024 -5.867 -6.549 -6.745 -6.615 -6.718 -6.786 809 317 609 624 761 838 -5.058

-6.232

-6.135

-5.991

-5.957

-5.948

Toevoeging aan reserves

0

0

0

0

0

0

Onttrekking aan reserves

58

124

112

62

62

62

58 -5.001

124 -6.109

112 -6.024

62 -5.929

62 -5.895

62 -5.886

Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

Saldo taakvelden Bedragen x € 1.000 Exploitatie 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 0.10 Toevoeging/onttrekking reserves Resultaat

Werkelijk Begroting Begroting MJR 2025 MJR 2026 MJR 2027 2022 2023 2024 -1.559 -2.040 -2.226 -2.173 -2.040 -1.969 -886 -1.219 -936 -854 -952 -1.015 -1.808 -2.337 -2.373 -2.373 -2.373 -2.372 -805 -636 -601 -592 -592 -592 58 124 112 62 62 62 -5.001 -6.109 -6.024 -5.929 -5.895 -5.886

CUP en Nieuw beleid bedragen x € 1.000 2024 Incidenteel

2025

2026

2027

2024 Structureel

CUP 2022-2026: 1.1 Veiligheid 1.2 robuuste en slagvaardige dienstverlening* Addendum CUP 2022-2026: Burgerparticipatie Nieuw beleid 2024: 1.1 Vernieuwing inrichting raadzaal 1.2 Procesmanagement (0,2 fte) 1.3 Digitalisering bouwdossiers

109,0 741,0

50,0

300

0

0

0

2026

2027

109,0 741,0

109,0 741,0

109,0 741,0

p.m.

p.m.

p.m.

24,3 33,0 p.m.

30,3 33,0 p.m.

16,5 33,0 p.m.

16,5 18,0 p.m.

907

913

900

885

p.m.

250,0

2025

13

BBV indicatoren De verplichte beleidsindicatoren worden per domein weergegeven. De indicatoren staan op de website waarstaatjegemeente.nl en zijn daar ook te raadplegen. In onderstaande indicatoren wordt Leusden vergeleken met gemeenten van 25.000-50.000 inwoners. Op de website kunnen ook andere vergelijkingen worden gemaakt.

Omschrijving

2019

2020

2021

2022

Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners

2,0

1,2

0,7

1,1

Winkeldiefstallen per 1.000 inwoners

1,3

1,2

1,0

1,1

Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners

2,0

2,0

1,8

1,0

Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 1.000 inwoners

2,5

3,6

2,9

3,4

Indicator:

Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners

Toelichting: Bron:

Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. Centraal Bureau voor de Statistiek - Diefstallen

Indicator:

Winkeldiefstallen per 1.000 inwoners

Toelichting: Bron:

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Centraal Bureau voor de Statistiek - Diefstallen

Indicator:

Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners

Toelichting:

Bron:

Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Centraal Bureau voor de Statistiek - Criminaliteit

Indicator:

Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 1.000 inwoners

Toelichting:

Het aantal vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 1.000 inwoners. Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernielingen en misdrijven tegen de openbare orde en openbaar gezag. Centraal Bureau voor de Statistiek - Criminaliteit

Bron:

14

Domein Leefomgeving Onze leefomgeving is continue in ontwikkeling door de actualiteiten die om ons heen gebeuren. Daarom werken we aan een gezond Leusden waar het aangenaam is om te verblijven en waar mensen graag komen wonen. Door te investeren in een leefomgeving, met onder andere de focus op de warmte- en energietransitie, zorgen we ervoor dat Leusden leefbaar blijft voor de generaties na ons. We zorgen voor voldoende onderwijshuisvesting en houden wonen en natuur in balans. Deze groene omgeving is tenslotte een van onze parels. Het vastgoed gebruiken we om in maatschappelijke behoeften te voorzien. We werken toe naar een duurzamere samenleving, waarbij de ecologische voetprint van onze inwoners, bedrijven en organisaties wordt verkleind. In het Domein Leefomgeving zijn onder meer de volgende beleidsterreinen opgenomen: Energie en warmtetransitie op de thema’s gebouwde omgeving (woningen, bedrijven/kantoren en gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed), bedrijven, duurzame mobiliteit en innovatieve opwek en opslag. De inrichting van de openbare ruimte op onderwerpen zoals klimaatadaptie, water en riolering, versterking groene kwaliteit, wegen en infrastructuur. Maatschappelijk vastgoed inclusief onderwijshuisvesting, waaronder De Korf en Burgemeester Buiningpark en Jan Banninkpark.

Het domein Leefomgeving heeft op diverse onderdelen raakvlakken met het domein Ruimte en domein Samenleving, bijvoorbeeld waar het gaat om ecologie, gezondheid, de omgevingsvisie en ruimtelijke plannen of maatschappelijk vastgoed ten behoeve van culturele of sportvoorzieningen. Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Van deze wet gaat een sterk integrerende sturing uit op het beleid voor de fysieke leefomgeving en gaat daarmee ook effect hebben op de andere domeinen. Een actueel beleidshuis (omgevingsvisie, (omgevings-)programma en omgevingsplan) krijgt de komende jaren steeds meer vorm en inhoud.

Relevante beleidsnotities domein Leefomgeving • • • • • • • • • • • • • • • •

Grondstoffenbeleidsplan 2021-2025 Regionale Energiestrategie 1.0 (2021) Transitievisie Warmte (2020) GRP 2019-2023 Nota integraal gemeentelijk vastgoed Strategisch Integraal Huisvestingsplan Leusden 2016-2030 Sportaccommodatienota Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Leusden 2015 Duurzaamheidsagenda Groenbeleidsplan Bomenbeleidsplan Groen groeit mee pact Programmaplan Leusden energieneutraal 2040 Routekaart naar energieneutraal Leusden 2040 (2021) Uitnodigingskader zon (2021) Handreiking wijkaanpak (2022)

15

1. Energie- en warmtetransitie Ambitie, context en achtergrond De energietransitie, de opgave om tot een fossielvrije energievoorziening voor de gebouwde omgeving te komen in 2050, is een grote opgave die veel vraagt van onze inwoners en bedrijven. De opgave wordt bovendien sterk beïnvloed door recente ontwikkelingen zoals de oorlog in Oekraïne en de daaruit volgende gestegen energieprijzen en de wens om minder afhankelijk te zijn van Russisch gas. Vanwege de geopolitiek en het tekort aan fossiele brandstoffen op termijn is de energietransitie meer urgent geworden. Het tekort aan grondstoffen, inflatie materialen en arbeidskosten maakt de transitie lastiger. Tegelijkertijd is de financiële ruimte om te investeren voor veel huishoudens slechter geworden. Als gemeente kunnen wij de energietransitie niet alleen oppakken. De energietransitie raakt ons immers allemaal. Als gemeente delen we de opgave energietransitie samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. De energie- en warmtetransitie begint met bewustwording en beperken van gebruik. Als gemeente hebben we de regierol voor de gebouwde omgeving. Dat doen we door maximale participatie binnen de wijkaanpak die stevig wordt voortgezet.

Daarbij zetten we in op het -zoveel als mogelijk wegnemen van barrières en drempels, zodat eigenaren de energie- en warmtetransitie van hun woningen, kantoren en bedrijven maximaal kunnen oppakken. Wij willen extra inzetten op het verleiden en belonen van inwoners die bijdragen aan de verduurzaming. Uitgangspunt is dat iedereen mee kan doen. Specifieke aandacht gaat uit naar het helpen van de groep met een laag inkomen en een slecht geïsoleerd huis. Duurzame opwek van elektriciteit gaan we vooral realiseren op de dak, vlak, geluidschermen, parkeerplaatsen en randen van bedrijventerreinen. Wij zetten in op zon op dak én vlak. Er is nog veel ruimte in de versteende omgeving van de gemeente Leusden om te gebruiken voor energieopwekking. Wij willen innovatie de ruimte geven in onze gemeente. Wij denken dan bijvoorbeeld aan innovaties voor lokale energie- en warmteopslag en levering en isolatie van woningen en bedrijven. Soms hebben wij de kennis (nog) niet in huis en soms gaan wij er niet over. Daarom zetten wij in op een constructieve en effectieve samenwerking met de logische samenwerkingspartners. Dit zijn bijvoorbeeld buurgemeenten, de provincie, het Rijk en kennisinstellingen, bedrijven en andere relevante partners.

Daarnaast gaan wij een actieve rol pakken op de beïnvloeding van landelijk beleid via ons netwerk en versterken daarmee onze succesvolle inzet op het binnenhalen van cofinanciering bij provincie, Rijk en Europa. De ambitie komt mede voort uit het nog vast te stellen Actieprogramma energie- en warmtetransitie.

Wetswijziging met gevolgen voor gemeenten: Momenteel is het wetsvoorstel Gemeentelijke instrumenten warmtetransitie in voorbereiding. Indien deze wet in werking treedt, krijgt de Transitievisie warmte een juridische basis onder de Omgevingswet. Het Rijk kan dan specifieke instructieregels stellen voor de inhoud van de transitievisie. De beoogde datum van inwerkingtreding is begin 2024. De minister voor Klimaat en Energie heeft in een kamerbrief op 21 oktober 2022 aangekondigd dat de collectieve warmtevoorziening voor minimaal 50% +1 in publieke handen gaat komen zodat gemeenten voldoende sturingsmogelijkheden en bevoegdheden hebben op warmtenetten. Dit gaat geregeld worden in de nieuwe Warmtewet via de Wet Collectieve warmtevoorziening (2024). Gemeenten zullen zich moeten voorbereiden op het organiseren van deze publieke rol in de warmtevoorziening.

16

Wat willen we bereiken? L.1.1. We verminderen de vraag naar energie, we wekken innovatief op en we beschermen de waarden van het buitengebied. Een gerichte invulling van de energie-en warmtetransitie waarmee in de gebouwde omgeving zoveel mogelijk energie wordt bespaard en duurzaam wordt opgewekt en de waarden van het buitengebied beter worden beschermd. De omvang van de te realiseren doelstelling bepalen we op basis van het Actieprogramma energie- en warmtetransitie.

Wat gaan we daarvoor doen? L.1.1.1 We stellen het Actieprogramma energie- en warmtetransitie op. We stellen een Actieprogramma energie- en warmtetransitie 2024 – 2030 op, gericht op energiebesparing, individueel en wijk- en werklocatiegericht voorbereiden op aardgasvrij verwarmen, duurzame opwek op dak en vlak, duurzame mobiliteit en de daaruit volgende energiemix voor 2030 en 2050. In dit Actieprogramma brengen we integraal in beeld wat nodig is, wat kan en wat mogelijk wordt.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Inwoners, bedrijven, detailhandel, horeca, kantoren, bedrijvenkring Leusden.

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

Wat willen we bereiken? L.1.2. We versnellen de energietransitie in de gebouwde omgeving met een programmatische aanpak. We pakken de transitie naar een aardgasvrije gebouwde omgeving via een aantal sporen op, namelijk: een wijkgericht spoor, een individueel spoor (gemeentebreed), een gebiedsgerichte aanpak bedrijventerreinen en de gemeentelijke en maatschappelijke gebouwen. Voor de wijken werken we programmatisch volgens de Handreiking Wijkaanpak waarbij het uitgangspunt is maximale participatie van bewoners uit de buurt en vrijwilligers. Het tempo van de wijkaanpak en de gebiedsgerichte aanpak van bedrijventerreinen alsmede de omvang van de te realiseren doelen voor de gebouwde omgeving bepalen we op basis van het CUP 2022 en het Actieprogramma energie- en warmtetransitie.

Wat gaan we daarvoor doen? L.1.2.1 We ondersteunen inwoners wijkgericht met besparen op energie, duurzaam verwarmen en duurzaam elektriciteit opwekken. We continueren de wijkaanpak in Rozendaal, Alandsbeek west en oost, Akkerhoeve en Noordwijk steunend op de actieve bewoners en de buurtteam volgens de Handreiking Wijkaanpak. We starten daarnaast het wijkproces op in twee nieuwe wijken met buurtbegeleiding van De Groene Belevenis en lokale partners per jaar conform het CUP 2022. Met de partners van het sociaal domein wordt verkend of wijkstructuren versterkt kunnen worden. Daarbij proberen we zoveel mogelijk kansen te koppelen binnen onze mogelijkheden zoals lokale werkgelegenheid te stimuleren. We verkennen de mogelijkheden voor warmteopties binnen de wijken. We verkennen ook een alternatieve aanpak voor jonge wijken met huizen die voldoende zijn geïsoleerd en waar alleen duurzaam verwarmen

17

nodig is. Activiteiten die in 2024 op de rol staan zijn natuurvriendelijk isoleren, collectieve inkoop organiseren binnen de wijken (en de opties voor duurzame isolatiematerialen verkennen), een communicatiecampagne organiseren, het wegnemen van drempels in regels en wetgeving, cofinanciering organiseren en subsidies aanvragen, monitoringssysteem inkopen en mede ontwikkelen en het evalueren van de wijkaanpak.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Bewoners van wijken, alle inwoners, De Groene Belevenis, RES warmtetafel, provincie, Rijk, RVO, NPLW, Omthuis, waterschap Vallei en Veluwe,

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij L.1.2.2 We ondersteunen inwoners via een individueel spoor met het besparen op energie, het duurzaam verwarmen van de woning en het duurzaam opwekken van elektriciteit. Het ondersteuningsaanbod voor individuele woningeigenaren via het energieloket IkWilWatt, uitgevoerd door de Groene Belevenis, wordt verder uitgebreid. De communicatiecampagne wordt via een doelgroepenbenadering uitgerold. Daarnaast wordt er een concreet handelingsperspectief met collectief marktaanbod voor isolatie georganiseerd voor de inwoners. Dit doen we met ondersteuning van een externe partij. Financiële middelen van het Rijk, specifiek bedoeld voor beperken van energiearmoede, worden ingezet voor de doelgroep met een kleine portemonnee. Hierbij wordt de Woningstichting betrokken. Voor woningeigenaren binnen deze doelgroep met een slecht geïsoleerde woning kan aankomende jaren financiering vanuit het Nationaal Isolatiefonds Programma van het Rijk worden aangevraagd en ingezet. Voor alle inwoners met een eigen woning is ondersteuning middels een duurzaamheidslening, informeren over financieringsmogelijkheden, energiegidsen (vrijwilligers) en maatwerkadvies voor verduurzaming van de woning beschikbaar.

Daarnaast is de drempel om te isoleren conform de Natuurbeschermingswet verlaagd middels een algemene ontheffingsaanvraag door de gemeente met als voorwaarde natuurvriendelijk isoleren. Daarmee wordt het isoleren van spouwmuren en daken vergemakkelijkt tot het doen van een melding. De huidige ondersteuning van VVE's wordt gecontinueerd en voor kleine (tot 8 woningen) VVE’s verkend.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Bewoners van wijken, alle inwoners, De Groene Belevenis, RES warmtetafel, provincie, Rijk, RVO, NPLW, Omthuis, waterschap Vallei en Veluwe,

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

18

Wat willen we bereiken? L.1.3. Bedrijven gebruiken minder energie en wekken meer energie duurzaam op. Voor bedrijven is het doel om het energiegebruik te verminderen door besparing en verder zo veel mogelijk zelf duurzaam op te wekken op de daken en bijvoorbeeld boven parkeerplaatsen. De omvang van de te realiseren doelstelling bepalen we op basis van het Actieprogramma energie- en warmtetransitie.

Wat gaan we daarvoor doen? L.1.3.1 We ondersteunen bedrijven bij minder energie gebruiken en meer duurzame energie op wekken. In 2024 gaan we door met de informatie- en bewustwordingscampagne voor bedrijven aan de hand van o.a. interviews, filmpjes en artikelen waarmee Leusdense ondernemers elkaar inspireren. Voor energiebesparing en het opwekken van energie worden bedrijven ondersteund met een onafhankelijk adviseur die o.a. business cases opstelt voor energiebesparende maatregelen en zonnepanelen. Voor een gebiedsgerichte aanpak van werklocaties wordt een plan van aanpak ontwikkeld op basis van de ervaringen die zijn opgedaan in de wijkaanpak en op het bedrijventerrein de Fliert.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Inwoners, bedrijven, detailhandel, horeca, kantoren, bedrijvenkring Leusden

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

Wat willen we bereiken? L.1.4. We verduurzamen de mobiliteit binnen Leusden. Voor mobiliteit willen we de CO2-uitstoot door (auto)- mobiliteit binnen Leusden zo veel mogelijk verlagen, hierin staat elektrificatie centraal en wordt een toekomstbestendige energie-mix van vervoer meegewogen. De omvang van de te realiseren doelstelling bepalen we op basis van het Actieprogramma energie- en warmtetransitie.

Wat gaan we daarvoor doen? L.1.4.1 We geven uitvoering aan de visie voor duurzame mobiliteit en laadpalenbeleid. Voor mobiliteit wordt in 2024 een visie op duurzame mobiliteit en laadpalenbeleid opgesteld, in 2024 wordt hier uitvoering aan gegeven. In de uitvoering komen nieuwe projecten tot stand, worden pilots geïnitieerd en zullen verdere stimuleringskansen worden geïdentificeerd en aangegrepen. In lijn met de visie duurzame mobiliteit wordt staand flankerend beleid, zoals de parkeernormering, onder de loep genomen om kansen en positieve effecten te identificeren in samenhang met de verdere stimulering van duurzame mobiliteit. In het samenwerkingsconstruct met de Metropool Regio Amsterdam-Elektrisch (MRAe) wordt de laadinfrastructuur vraag gestuurd doorontwikkeld. Middels monitoring en gepaarde kansen identificering wordt er verdere invulling gegeven aan het verduurzamen van vervoer en laadmogelijkheden.

19

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Metropool Regio Amsterdam-Elektrisch (MRAe), Goed op Weg, Provincie Utrecht, gebiedsontwikkelingen

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

Wat willen we bereiken? L.1.5. We wekken duurzame energie op zonder de kwaliteit van het buitengebied te schaden. We wekken duurzame energie op en zetten daarbij in op innovaties voor opslag en opwek om zo het buitengebied te beschermen en de problemen van netcongestie te verminderen. De omvang van de te realiseren doelstelling bepalen we op basis van het Actieprogramma energie- en warmtetransitie.

Wat gaan we daarvoor doen? L.1.5.1 We passen het uitnodigingskader zonne-energie aan en inventariseren de mogelijkheden van andere vormen van duurzame opwek. We passen het “uitnodigingskader zonne-energie” zo aan, dat de waarden van het buitengebied beter worden beschermd. We voeren een inventarisatie uit naar de mogelijkheden en voor- en nadelen van het voorzien in de Leusdense energiebehoefte met innovatieve/nieuwe vormen van duurzame opwek en opwek buiten Leusden. We werken samen in de Regio Amersfoort.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Regio Amersfoort, Stedin.

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

L.1.5.2 We voeren een aanvullend onderzoek uit naar wind- en zonne-energie langs de A28. Binnen de samenwerking OER (Opwek Energie Rijksgronden) A28 vinden vervolgonderzoeken plaats naar de haalbaarheid van wind en zon langs de A28. De onderzoeken bouwen voort op de bestaande onderzoeken die aangeven waar mogelijk ruimte is voor windenergie (RES 1.0). Voor zon wordt langs de A28 rondom de hele snelweg gekeken waar dat binnen de functie van de snelweg te realiseren is.

20

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Rijkswaterstaat, provincie, gemeenten Amersfoort, Zeist, De Bilt, Soest, Utrecht

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

2. Duurzaamheid, klimaatadaptatie en versterking groene kwaliteit Ambitie, context en achtergrond Duurzaamheid is een breed onderwerp en heeft een ecologisch (Planet), economisch (Profit) en sociaal (People) aspect dat beïnvloedt of een handeling duurzaam is. Duurzaamheid zal in de gehele breedte komende decennia actueel zijn. Naast de energietransitie zijn klimaatverandering, biodiversiteit en circulariteit thema’s die een belangrijke stempel drukken op ons dagelijks leven. Wij kunnen het verduurzamen als gemeente Leusden niet alleen. Daarom zetten wij in op een constructieve en effectieve samenwerking met de logische samenwerkingspartners.

Wat willen we bereiken? L.2.1. Omgaan met klimaatverandering. Het klimaat verandert waardoor extreem weer vaker voorkomt. De gevolgen daarvan zien we overal, ver weg en dichtbij. We willen dat Leusden klimaatbestendig en waterrobuust blijft, nu en in de toekomst. Hiervoor moet de gemeente zelf aan de slag en we moeten samenwerken met inwoners, bedrijven en instellingen. We richten ons op overstroming, wateroverlast, droogte en hitte. Hierbij bekijken we ook de mogelijkheden voor verbeteren van natuurinclusiviteit en biodiversiteit.

Wat gaan we daarvoor doen? L.2.1.1 We hebben een klimaatadaptatieplan. In 2024 ronden we het klimaatadaptatieplan af. Het plan bevat inzicht in de omvang van de (verwachte) gevolgen, risico’s van klimaatverandering en maatregelen. Hiermee geven we invulling aan het ondertekende convenant duurzaam bouwen en intentieverklaring klimaatadaptief bouwen.

L.2.1.2 We hebben een hitteplan wat als draaiboek fungeert tijdens de heetste periodes van het jaar. Eén van de maatregelen van het nog op te stellen klimaatadaptatieplan is een hitteplan. Zo’n plan is een draaiboek voor de gemeente tijdens een hitte-periode. We richten ons op de meest kwetsbare inwoners. Dit zijn vooral eenzame 75-plussers. Het draaiboek richt zich onder andere op het informeren van maatschappelijke organisaties.

L.2.1.3 We evalueren pilot subsidieregeling groen dak/gevel. Eén van de maatregelen van het nog op te stellen klimaatadaptatieplan is een stimuleringsregeling voor de aanleg van een groen dak of gevel. Een groen dak of gevel zorgt voor waterberging, afkoeling, vergroening enz. Daarnaast evalueren we in 2024 de reeds lopende pilot.

21

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partners Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Zie begroting 2023

Wat willen we bereiken? L.2.2. In Leusden willen we met Duurzaam Doen onze inwoners en bedrijven stimuleren. Bij de transitie naar een duurzamere samenleving kijken we breder dan alleen de energietransitie. Duurzaam Doen Leusden zet in op bewustwording van inwoners en bedrijven, aanzetten tot een duurzame leefstijl en handelen en het ondersteunen en versterken van duurzame initiatieven in de samenleving.

Wat gaan we daarvoor doen? L.2.2.1 We voeren duurzame acties uit in het kader van Duurzaam Doen Leusden of we stimuleren dat deze acties worden uitgevoerd. Met partijen uit de samenleving acties uitvoeren voor onderwerpen, zoals voedsel, lokale en circulaire economie en het verkleinen van de ecologische voetprint.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving We werken samen met lokale partijen, zoals De Groene Belevenis, werkgroep Fair Trade, Lekker Lokaal Leusden

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

Wat willen we bereiken? L.2.3. We zetten ons bij de uitleggebieden voor woningbouw in voor het evenwichtig laten meegroeien van het groen. Door de intensieve woningbouw opgave is het van belang om het groene Leusden op de kaart te houden. Daarom zorgen we ervoor dat op de juiste plekken het groen en woningbouw in evenwicht blijft.

Wat gaan we daarvoor doen? L.2.3.1 We geven uitvoering aan het Groen Groeit Mee pact. We spannen ons in om samen met partijen het (recreatief) groen (bijvoorbeeld wandelpaden, recreatiebosjes) te laten meegroeien met rode ontwikkelingen (zoals woningbouw). Groen Groeit Mee wordt als eerste opgepakt voor de twee uitleggebieden Tabaksteeg zuid en noordoostzijde Achterveld en zal in de toekomst voor meer rode ontwikkelingen worden ingezet. Partijen staan in overleg met de provincie Utrecht over de concrete uitwerking van GGM.

22

L.2.3.2 We versterken de Groene Bufferzone langs het Valleikanaal. De gemeente zal in haar plannen een strook langs het Valleikanaal opnemen waarbinnen niet mag worden gebouwd voor de toekomstige woningbouwbehoefte. Deze strook zal voor een groot deel uit waterbergingsgebieden en het schootsveld van de Grebbelinie bestaan wat de mogelijkheden voor omvangrijke woningbouw al sterk beperkt. Bij de actualisatie van de omgevingsvisies van Leusden in 2024 zal de begrenzing van de bufferzone worden vastgelegd. Een mogelijk toekomstige groene en landschappelijke versterking binnen deze strook is afhankelijk van draagvlak onder de eigenaren die vaak boer of landgoedeigenaar zijn en de beschikbaarheid van financiering.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partners Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Veel overheidspartijen, stakeholders en betrokkenen

3. Beleid maatschappelijk vastgoed Ambitie, context en achtergrond De gemeente heeft een bescheiden maar gevarieerde portefeuille maatschappelijk vastgoed. Dit vastgoed dient voor de uitvoering van functies en taken van de gemeente of voor maatschappelijke organisaties die niet op andere wijze kunnen worden gehuisvest. Kosten en financiële en maatschappelijke opbrengsten zijn daarbij met elkaar in verhouding. We streven naar verdere verduurzaming en kostenbesparing, al dan niet met aanpassing en herschikking van de portefeuille. Om in de komende jaren hierin de juiste keuzes te maken is een up-to-date, toekomstbestendige vastgoedorganisatie en -strategie nodig. Het Beleidskader Sociaal Domein en de langetermijnvisies op cultuur, sport en vastgoed vormen hiervoor het fundament.

Wat willen we bereiken? L.3.1. Vastgoed goed gefundeerd We streven naar een toekomstbestendig vastgoedbeleidskader rekening houdend met de vastgestelde beleidsdoelen van het sociaal domein, cultuur en sport.

Wat gaan we daarvoor doen? L.3.1.1 We willen weten wat we hebben en kunnen. Om een nieuw vastgoedbeleid op te stellen zetten we in 2024 de eerste stap door de huidige stand van zaken op vastgoed in kaart te brengen. We hebben een overzicht van de gehele portefeuille en verwerken dit in een vastgoedapplicatie. Dit geldt voor zowel data als voor informatie over en van de gebruikers. Daarnaast hebben we in beeld welke algemene ontwikkelingen er spelen, zodat kansen en bedreigingen zichtbaar worden. Deze informatie wordt verwerkt in het nieuwe vastgoedbeleid.

23

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Verbonden Partijen

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Voor het opstellen van het beleid werken we samen met een breed scala aan lokale stakeholders, die betrokken zijn bij ons maatschappelijk vastgoed. Denk aan gebruikers en exploitanten, sportclubs, maatschappelijke organisaties, zorginstellingen etc. n.v.t.

Bijdrage Verbonden Partij

n.v.t.

Lokale partijen

4. De Korf Ambitie, context en achtergrond De Korf herbergt een aantal functies die de samenleving in grote mate waardeert. In de afgelopen jaren hebben diverse onderzoeken naar de toekomst van De Korf plaatsgevonden, variërend van grootschalige en duurzame renovatie tot herontwikkeling. Op basis hiervan hebben we in het groot onderhoud van De Korf geïnvesteerd, zodat deze nog een aantal jaren in stand kan blijven. Tevens hebben we besloten De Korf te herontwikkelen. De voorzieningen die nu in De Korf gehuisvest zijn, willen wij voor onze gemeente behouden. Daarom maken wij een plan voor De Korf en zal de volgende fase van de uitvoering van dat plan voor het eind van deze bestuursperiode starten.

Wat willen we bereiken? L.4.1. Een herontwikkeling van De Korf die een duurzaam goede bijdrage levert aan de voorzieningen en het centrum in Leusden. De herontwikkeling van De Korf levert een positieve bijdrage aan de ontwikkelingen op basis van beleid voor cultuur, sport, wonen en vastgoed en andere aspecten die door de herontwikkeling van De Korf geraakt worden. We behouden daarbij de voorzieningen die nu in De Korf zijn gehuisvest voor Leusden.

Wat gaan we daarvoor doen? L.4.1.1 We stellen de kaders op die nodig zijn voor herontwikkeling van De Korf. In samenhang stellen we de benodigde onderliggende beleidsinhoudelijke en financiële kaders (vastgoed, sport, cultuur, horeca & leisure) én de ruimtelijke kaders (economisch, parkeren, stedenbouw, Hamershof, woningbouw) op. Ook een nog nader op te stellen participatietraject met belanghebbenden en samenleving behoort hiertoe.

24

Met wie werken we samen? Rol van de gemeente

Lokale partijen

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Belanghebbenden rondom De Korf zoals de exploitant/beheerder, Stichting Theater De Tuin, Zonnecoöperatie De Korf, sportverenigingen, cultureelmaatschappelijke instellingen (onder meer bibliotheek, Fort33, SidK), omwonenden, ondernemers en vastgoedeigenaren van de Hamershof, marktpartijen/ontwikkelaar

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.leusden.nl/api/v1/meetings/3441/documents/38823