Programmabegroting 2022.pdf

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Provincie Utrecht, buurgemeenten

29

4. Accommodaties en onderwijs Ambitie De gemeentelijke accommodaties zijn kwalitatief en kwantitatief optimaal afgestemd op de wensen van huurders en gebruikers en de ambities van de gemeente.

Context en achtergrond De gemeente heeft een gevarieerde vastgoedportefeuille van beperkte omvang. De nota Integraal Gemeentelijk Vastgoed Leusden 2016-2030 geeft inzicht in de mogelijkheden en potentie van het totale gemeentelijk vastgoed. Ook is geformuleerd hoe we invulling geven aan de volgende aspecten: efficiëntie, evenwicht tussen vraag en aanbod, spreiding en bezetting, transparantie, risicobeheersing en duurzaamheid. De gemeente kiest vooral voor eigendom van vastgoed wanneer dit essentieel is voor de uitvoering van functies en taken van de gemeente zelf, of van maatschappelijke organisaties die niet op andere wijze kunnen worden gehuisvest.

Relevante beleidsnotities     

Nota integraal gemeentelijk vastgoed Strategisch integraal huisvestingsplan Sportaccommodatienota Verordening voorzieningen huisvesting Dynamische duurzaamheidsagenda

Wat willen we bereiken? 1. We onderhouden de accommodaties efficiënt en doeltreffend. Risico’s zijn beheersbaar. Voor de gemeente is optimalisatie van kosten en baten belangrijk. Een verbetering van de efficiëntie op onderhoud is mogelijk door:  standaardisatie van procedures  prestatiegerichte onderhoudscontracten en monitoring daarvan  ontwikkelen lange termijn visie/beleid op vastgoed  periodieke evaluatie m.b.t. samenstelling en exploitatie portefeuille De vastgoedorganisatie vervult hier een regierol

Wat gaan we daarvoor doen? L.4.1.1: Doorontwikkelen lange termijn visie/beleid op vastgoed In 2021 werd een begin gemaakt met het actualiseren van het vastgoedbeleid uit 2016. Streven is in 2022 te komen tot een geactualiseerde doorkijk naar 2030 en een vastgestelde (middel)lange termijn strategie. Portefeuillehouder: Wim Vos

L.4.1.2: Periodieke evaluatie m.b.t. samenstelling en exploitatie portefeuille 30

Op basis van de vastgestelde lange termijn strategie wordt de samenstelling en exploitatie van de vastgoed portefeuille vanaf 2022 jaarlijks geëvalueerd Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De huurders en gebruikers van de accommodaties Gecontracteerde onderhoudspartners en de exploitant van zwembad de Octopus (SRO)

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

Wat willen we bereiken? 2. Gemeente Leusden verduurzaamt haar vastgoed gefaseerd Zowel de urgentie als de hoeveelheid van de (centraal opgelegde) maatregelen neemt toe. Doelen en eisen worden bovendien steeds vaker wettelijk afgedwongen. De gemeente Leusden wil niet alleen voldoen aan die wettelijke eisen, maar zeker ook een voorbeeldrol vervullen bij het energieneutraal maken van de gemeente. We verminderen daarom het gebruik van fossiele energie en de CO2-uitstoot van ons vastgoed en zoeken doorlopend naar mogelijkheden voor verduurzaming, al dan niet in samenwerking met onze partners.

Wat gaan we daarvoor doen? L.4.2.1: We maken een verduurzamingsplan voor de gemeentelijke accommodaties. In 2022 wordt toegewerkt naar een concreet plan waarin duurzaamheidsmaatregelen worden bepaald in relatie tot de instandhoudingsperiode van de accommodatie, de terugverdientijd van de investeringen, de verbetering van de energie-index en de koppeling met groot onderhoud of renovatie. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

L.4.2.2: We combineren, daar waar mogelijk, de uitvoering van energiebesparende maatregelen met reguliere onderhoudswerkzaamheden. Energiebesparende maatregelen die passen in het begrotingskader voor onderhoud, zich binnen de resterende levensduur van het gebouw terugverdienen en gemakkelijk gecombineerd kunnen worden met reguliere onderhoudswerkzaamheden, voeren we uit. Portefeuillehouder: Wim Vos

L.4.2.3: We combineren, daar waar mogelijk, de uitvoering van energiebesparende maatregelen met parallel lopende verduurzamingstrajecten binnen de gemeente Leusden.

31

Verduurzamingsmaatregelen die aansluiten bij parallel lopende trajecten binnen de gemeente (bv. zon, warmte, transitie) voeren we waar mogelijk uit. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De huurders/gebruikers, onderhoudscontractpartners van gemeentelijk vastgoed worden bij de uitwerking van de verduurzamingsplannen betrokken

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

Wat willen we bereiken? 3. Het gemeentelijk vastgoed wordt efficiënt, doeltreffend en optimaal gebruikt. De accommodaties ondersteunen het gemeentelijk beleid. Kosten en financiële en maatschappelijke opbrengsten zijn daarbij met elkaar in verhouding. We onderzoeken of verdere kostenbesparing op gebruik en bezettingsgraad mogelijk is, al dan niet door aanpassing en herschikking van de portefeuille. Hiervoor is een lange termijn visie/beleid op vastgoed en een periodieke evaluatie nodig. De vastgoedorganisatie vervult hier een regierol

Wat gaan we hiervoor doen? L.4.3.1: We streven naar een intensiever gebruik van Fort33 als cultuurpodium en welzijns- en muziekcentrum. Scholen in de Kunst is in gesprek met Fort33 over een intensieve samenwerking en gezamenlijke huisvesting in Fort33. We bereiden de herontwikkeling van de locatie van de voormalige muziekschool aan de Eikenlaan en verhuizing van Scholen in de Kunst naar Fort33 voor. De herontwikkeling moet de middelen opleveren om Fort33 voor de gezamenlijke huisvesting met Scholen in de Kunst geschikt te maken. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

L.4.3.2:: Verkoop van het voormalige politiebureau en renovatie brandweerkazerne. Verkoop van Twijnderij 32 (voormalig politiebureau) vindt plaats door middel van een aanbesteding. Het bestemmingplan dat de woningbouw op de locatie mogelijk maakt, is op dit moment in procedure. Verwachting is dat beide trajecten in 2022 worden afgeronde. Er wordt naar gestreefd de voorbereiding van de renovatie van de brandweerkazerne af te ronden in 2021. Het streven is om de uitvoering in 2022 ter hand te nemen. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

32

L.4.3.3: Marktonderzoek naar herontwikkeling de Korf. In het voorjaar van 2022 wordt invulling gegeven aan het verzoek van de raad om op basis van de huidige bekende randvoorwaarden voor de Gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart 2022 een korte marktverkenning uit te voeren. Dit doen we samen met de betrokken gebruikers met als doel de mogelijkheden te onderzoeken de herontwikkeling van De Korf in handen te leggen in handen van een marktpartij. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

L.4.3.4: Realisatie IKC Groenhouten In het de tweede helft van 2021 is gestart met de nieuwbouw van IKC Groenhouten. Oplevering is gepland in 2022. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

Lokale partners Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij Fort33, Scholen in de Kunst

5. Onderhoud buitenruimte Ambitie Leusden wil een buitenruimte die door gebruikers optimaal wordt beleefd en gebruikt, waarin maatregelen voor biodiversiteit en klimaatadaptatie ruimte krijgen.

Context en achtergrond Met de inzet van (groot)onderhoudsmaatregelen dragen we bij aan een zo groot mogelijke waardering van de buitenruimte. We monitoren het gebruik, de kwaliteit en de onderhoudstoestand van de voorzieningen en anticiperen hierop. We stimuleren en faciliteren initiatieven uit de samenleving om te participeren in de buitenruimte. Binnen financiële- en technische kaders en milieudoelstellingen leveren we maatwerk.

Relevante beleidsnotities 

Oplegnotitie Prioritering Groenbeleid gemeente Leusden bij “Groene rijkdom in beeld, Groenbeleidsplan gemeente Leusden”

33

Wat willen we bereiken? 1.‘Basis op orde’ in de buitenruimte met ruimte voor ‘kansen en ambities’. De werkzaamheden die moeten worden uitgevoerd om de buitenruimte schoon, heel en veilig te houden zijn vrijwel geheel uitbesteed. Uitgangspunt is beeldkwaliteit-niveau B (basis). Daarnaast is er ruimte om invulling te geven aan ontwikkelingen en initiatieven uit de samenleving.

Wat gaan we daarvoor doen?

L.5.1.1: Monitoren contract ‘basis op orde’ in de buitenruimte. In het nieuwe contract ‘basis op orde’ is de basis beeldkwaliteit vastomlijnd en controleerbaar opgenomen. We houden regulier in de gaten of de gevraagde beeldkwaliteit wordt gerealiseerd. Portefeuillehouder: Wim Vos

L.5.1.2: Werken met jaarplannen voor ‘kansen en ambities’ in de buitenruimte. In het kader van het nieuwe contract ‘kansen en ambities’ maken we met de samenleving, bestuur en betrokkenen jaarlijks een plan voor onder andere participatie, biodiversiteit, communicatie en klimaatadaptatie. De resultaten wordt gemonitord, geëvalueerd en meegenomen in het volgende jaarplan. Portefeuillehouder: Wim Vos

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

Lokale partners Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het (bij ‘basis op orde’) Partner en gemeente staan samen aan de lat (bij ‘kansen en ambities’) De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Bewoners, ondernemers, belangengroepen Aannemer (contractpartij) Meedenken + uitvoeren

Wat willen we bereiken? 2. Integraal als het kan, sectoraal als het nodig is. Bij groot onderhoud en vervanging wordt integraliteit gezocht met bredere ontwikkelingen, zoals energietransitie, klimaat en digitale collectiviteit in de buitenruimte. Zo maken we werk met werk. Als de voortgang stagneert door het streven naar integraliteit kiezen we voor sectorale benadering.

34

Wat gaan we daarvoor doen? L.5.2.1: Per groot onderhoudswerk afwegen of ontwikkelingen kunnen worden geïntegreerd en er werk met werk gemaakt kan worden. Bij de initiatie van een werk wordt geïnventariseerd welke disciplines kunnen worden gekoppeld en welke (beleids)ontwikkelingen in de omgeving spelen. Het nut van integraliteit wordt afgewogen. Belangrijk criterium is de verantwoordelijkheid van de beheerder om voorzieningen veilig en duurzaam in stand te houden. Portefeuillehouder: Wim Vos

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

Lokale partners Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Bewoners, ondernemers, belangengroepen

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

Exploitatie Lasten Baten Gerealiseerd saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

Werkelijk 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

MJR 2023

MJR 2024

MJR 2025

-16.857 8.785

-17.750 9.305

-16.631 7.909

-16.450 7.848

-16.415 7.846

-16.532 7.846

-8.073 -2.017 2.566 550 -7.523

-8.445 -3.216 4.150 934 -7.510

-8.722 -805 2.092 1.287 -7.435

-8.602 -798 2.075 1.277 -7.325

-8.569 -798 1.790 992 -7.577

-8.686 -798 1.787 989 -7.697

MJR 2023

MJR 2024

MJR 2025

Saldo taakvelden

bedragen afgerond op € 1.000 Exploitatie 0.3 2.1 4.2 5.2 5.3

Beheer overige gebouwen en gronden Verkeer en vervoer Onderwijshuisvesting Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, -productie en participatie

Werkelijk Begroting Begroting 2020 2021 2022 -104 -3.982 -1.016 -1.500

565 -4.101 -1.503 -1.036

-92 -4.436 -1.127 -1.423

-103 -4.526 -1.170 -1.350

-103 -4.734 -1.169 -1.270

-103 -4.844 -1.169 -1.267

10

18

18

18

18

18

35

5.7 6.1 7.2 7.3 7.4 7.5 0.10 Resultaat

Openbaar groen en (openlucht) recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen Toevoeging/onttrekking reserves

-1.291 18 363 796 -1.316 -51 550 -7.523

-1.674 26 317 860 -1.797 -120 934 -7.510

-1.477 25 411 899 -1.482 -40 1.287 -7.435

-1.493 25 418 889 -1.272 -39 1.277 -7.325

-1.505 25 418 885 -1.095 -39 992 -7.577

2024

2025

2022 2023 Structureel

-1.518 25 419 887 -1.095 -39 989 -7.697

Nieuw beleid en CUP bedragen x € 1.000 2022 2023 Incidenteel CUP 2018-2022: 4.1 Transitieagenda energie a. bijdrage energieakkoord buitengebied c. warmteplan d. onderzoek duurzame warmte en duurzame energie f. uitbreiding formatie g. energieloket h. coördinatie en cofinanciering Energiehuis i. communicatie energietransitie 4.2 Duurzame mobiliteit a. laadpalen 4.3 Afval d. luierinzameling en verwerking 8.1 Onderhoud buitenruimte b. faciliteren bewonersinitiatieven c. uitvoeren stresstest en extra onderhoud Nieuw beleid 2022: 2.1 Biezenkamp - integrale analyse en oplossingsrichtingen 2.2 Regionale Energie Strategie - inzet programmamanagement 2.2 Regionale Energie Strategie -uitwerking RES uitnodigingskader 2.2 Regionale Energie Strategie - wijkaanpak warmtetransitie

2024

2025

10,0

80,0 50,0 60,0

80,0 50,0 60,0

80,0 50,0 60,0

80,0 50,0 60,0

25,0 25,0

25,0 25,0

25,0 25,0

25,0 25,0

pm

pm

pm

pm

250,0

240,0

240,0

240,0

52,0 20,0 40,0 112,0

0,0

0,0

0,0

36

BBV indicatoren De verplichte beleidsindicatoren worden per domein weergegeven. De indicatoren staan op de website waarstaatjegemeente.nl en zijn daar ook te raadplegen. In onderstaande indicatoren wordt Leusden vergeleken met gemeenten van 25.000-50.000 inwoners. Op de website kunnen ook andere vergelijkingen worden gemaakt.

37

38

Domein Samenleving

In de Leusdense samenleving gebeurt veel. Er zijn veel verenigingen en vrijwilligers actief, er vinden veel activiteiten plaats en inwoners staan klaar voor elkaar. We zijn trots op wat er goed gaat, maar tegelijkertijd zien we graag dat inwoners, op basis van het gedachtegoed van positieve gezondheid, nog meer kunnen uitgaan van eigen kracht en die van de samenleving, en dat de duurdere of intensieve zorg kan afnemen. Met ons Beleidskader Sociaal Domein (2019 – 2022), Focus en Transparantie, hebben we gekozen voor een aantal thema’s die deze jaren de volle aandacht vragen en werken we toe naar grip op de uitvoering van ons beleid.

Ambitie Toegankelijkheid voor iedereen We werken aan een inclusieve samenleving, waarin alle inwoners, ongeacht hun beperking, mee kunnen doen.

Ambitie Terugdringen van eenzaamheid We zijn een samenleving waarin oog is voor elkaar. Tegelijkertijd accepteren we dat eenzaamheid bij het leven hoort. Het signalerend vermogen is vergroot en de ontmoetingsplekken versterken de samenleving en sociale cohesie: men kent elkaar en vraagt hulp aan elkaar en verwijst door. Het percentage eenzaamheid daalt van 37% naar 35% onder senioren, onder volwassenen van 27% naar 25%.

Ambitie Versterken voorzieningen jeugdhulp Met een actief preventiebeleid proberen we te voorkomen dat kleine vragen tot grotere problemen leiden. Meer gebruik van voorliggende voorzieningen in de jeugdhulp zal leiden tot minder vraag naar specialistische hulp. We streven ernaar dat in 3 jaar tijd het percentage jongeren tot 18 jaar dat jeugdhulp heeft, daalt van 11,4 (percentage 2018) naar 10,8% (percentage 2016). Daarmee nemen de kosten voor jeugdhulp op termijn ook af.

Ambitie Versterken van arbeidsparticipatie We creëren kansen voor werkzoekenden om aan de slag te gaan, waar dat kan via betaald werk. Goede samenwerking met onze partners en het lokale bedrijfsleven moet daartoe leiden. We zorgen er samen voor dat 100 mensen hun bijstandsuitkering achter zich kunnen laten voor een betaalde baan.

Ambitie Beperken (verborgen) armoede We nemen, samen met onze partners, verantwoordelijkheid voor de aanpak van armoede en schulden. Door het signaleren te versterken en (financiële) ondersteuning laagdrempeliger en breder bekend te maken, weten inwoners de weg. Een grotere bekendheid met de mogelijkheden voor (financiële) ondersteuning moet leiden tot een toename van het aantal financiële advies-, informatie- en ondersteuningsvragen (met 5%) en een toename van het gebruik van de minimaregelingen (met 10%).

Ambitie Goed omgaan mensen met verward gedrag Leusden heeft een sluitende aanpak voor alle inwoners met verward gedrag. We willen toe naar een afname van het aantal meldingen, een afname van het aantal persoonsgerichte aanpakken en een samenleving die beter weet hoe om te gaan met mensen met verward gedrag.

39

Ambitie Dementievriendelijke samenleving Een dementievriendelijke samenleving, waarin het dagelijks leven van mensen met dementie zo makkelijk mogelijk wordt gemaakt en zij zo lang als mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. De directe omgeving krijgt ondersteuning op maat. De gemeente Leusden heeft het keurmerk dementievriendelijke gemeente (van Alzheimer Nederland).

Ambitie Grip op de uitvoering We vergroten onze grip op de uitvoering van ons beleid, door een sturingsinstrument te realiseren dat inzicht biedt in trends en kosten van gebruik van zorg en ondersteuning, en door accountmanagement en kostenbewustzijn te versterken.

Ambitie Inburgering statushouders Elke inburgeringsplichtige statushouder wordt in staat gesteld om succesvol in te burgeren en te integreren in de samenleving.

Ambitie Lokale opgaven We ontwikkelen en organiseren, vanuit de transformatie- en decentralisatie gedachte, een sterk lokaal ondersteuningsaanbod in de vorm van Algemene Voorzieningen. We doen dat lokaal waar dat kan en regionaal waar dat meerwaarde heeft.

1.Toegankelijkheid voor iedereen Ambitie We werken aan een inclusieve samenleving, waarin alle inwoners, ongeacht hun beperking, mee kunnen doen.

Context en achtergrond Het VN-verdrag Handicap is in 2016 in Nederland in werking getreden. Doel van dit verdrag is het bevorderen, beschermen en waarborgen van de mensenrechten van mensen met een beperking. In het verdrag is aangegeven wat de overheid moet doen om ervoor te zorgen dat de positie van mensen met een beperking verbetert. Ook in Leusden ervaren mensen belemmeringen om mee te doen. We willen deze waar mogelijk wegnemen en doen dat op basis van een integrale Leusdense agenda die tweede helft van 2020 is vastgesteld.

Relevante beleidsnotities (deze gelden voor alle 10 onderdelen van domein Samenleving)          

Beleidskader Sociaal Domein, Focus en transparantie, 2019-2022 Verordening Jeugdhulp Leusden 2021 Verordening maatschappelijke ondersteuning Leusden 2021 Verordening Participatieraad 2018 Algemene subsidieverordening 2017 Criteria fonds samenlevingsinitiatieven 2019 Verordening Maatregelen Participatiewet, IOAW en IOAZ 2018 Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive Leusden 2015 Verordening re-integratie Participatiewet Leusden 2015 Verordening Individuele inkomenstoeslag Leusden 2015

40

        

Verordening Individuele studietoeslag Leusden 2015 Verordening tegenprestatie 2015 Verordening Cliëntenparticipatie Wet sociale werkvoorziening Leusden 2017 Verordening Persoonsgebonden budget begeleid werken Wet sociale werkvoorziening 2008 Verordening beslistermijn schuldhulpverlening 2021 Beleid Peuteropvang en vve 2022 Woonvisie Leusden 2016-2025 Leusdens Sport- en beweegakkoord Leefstijlakkoord LeusdenFit 2021- 2023 Visie op (overdekt) zwemmen in Leusden

Wat willen we bereiken? 1.Leusden is toegankelijk voor alle inwoners. Onze openbare ruimte, gebouwen, voorzieningen en organisaties zijn toegankelijk, zodat alle inwoners daar op een gelijkwaardige manier gebruik van kunnen maken.

Wat gaan we daarvoor doen? S.1.1.1: We voeren de lokale inclusie agenda Leusden 2020-2022 uit. In 2020 is er een lokale inclusie agenda opgesteld, samen met de onze maatschappelijk partners en cliënt(belangen)organisaties en ervaringsdeskundigen. Samen met de samenleving hebben we 4 thema’s uit het VNverdrag als speerpunt gekozen: openbare ruimte, vrije tijd, vervoer en informatie/communicatie. Daar is het thema discriminatie/LHBTI als vijfde thema aan toegevoegd. Hiermee gaan we ook in 2022 aan de slag. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte en Gerolf Bouwmeester

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Ervaringsdeskundigen, Lariks, RCL, Duwgroep, SMBL, WSL, Fort33, Alliantie, RO, maatschappelijke partners, sportaanbieders

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

Wat willen we bereiken? 2: We zorgen voor voldoende passende woningen voor mensen met een beperking. We willen dat er voldoende passende woningen in Leusden zijn voor mensen met een beperking, of woonvormen die levensbestendig zijn met het oog op zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen.

41

Wat gaan we daarvoor doen? S.1.2.1: We spelen in op specifieke woonbehoeftes. Met het inzicht vanuit de inclusieagenda, de sluitende aanpak verward gedrag en onze maatschappelijk, woon- en zorgpartners hebben we een beter beeld over de woonbehoeftes van mensen met een beperking. Op basis daarvan voeren we de noodzakelijke acties uit die nodig zijn om voor hen voldoende passende woningen te organiseren. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

Lokale partners Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Lariks, WSL, bewoners(organisaties), zorgaanbieders en cliënten

2.Terugdringen van eenzaamheid Ambitie We zijn een samenleving waarin oog is voor elkaar. Tegelijkertijd accepteren we dat eenzaamheid bij het leven hoort. Het signalerend vermogen is vergroot en de ontmoetingsplekken versterken de samenleving en sociale cohesie: men kent elkaar en vraagt hulp aan elkaar en verwijst door. Het percentage eenzaamheid daalt van 37% naar 35% onder senioren, onder volwassenen van 27% naar 25%.

Context en achtergrond Eenzaamheid raakt aan termen als zingeving, (sociale) toegankelijkheid en uitsluiting. Ook in Leusden komt eenzaamheid voor, zowel onder jongeren, als ouderen. We maken onderscheid tussen sociale eenzaamheid en emotionele eenzaamheid. Een relatief hoog percentage van onze volwassen inwoners heeft wel eens last van sociale eenzaamheid. We weten dat de kans op eenzaamheid toeneemt bij het ouder worden en bij mensen met dementie en mantelzorgers. Uit demografische analyse blijkt dat deze groepen toenemen de komende jaren. Sociale eenzaamheid kan worden bestreden door mensen te begeleiden naar een activiteit of ontmoeting. We stimuleren daarbij sporten en bewegen. Emotionele eenzaamheid vraagt om een andere, vaak intensievere benadering.

Relevante beleidsnotities: (zie de opsomming bij onderdeel 1 “Toegankelijkheid voor iedereen)

42

Wat willen we bereiken? 1: Voorkomen, herkennen en beperken van eenzaamheid. We continueren de inzet om eenzaamheid te voorkomen en te beperken. We richten ons op het herkennen en signaleren van eenzaamheid, ook hebben we specifiek aandacht voor mensen die ten tijde van (post)Corona, meer eenzaamheid ervaren. De wijk en buurtverenigingen, buurtcontactpersonen en overige vindplaatsen zijn de ogen en oren van de wijk of buurt. We willen vraag en aanbod met elkaar verbinden en zetten we in op behoud en versterken van eigen regie.

Wat gaan we daarvoor doen? S.2.1.1: We normaliseren eenzaamheid. We maken inwoners bewust en geven voorlichting over dat gevoelens van eenzaamheid normaal zijn. De essentie van eenzaamheid is dat iemand zich niet verbonden voelt met zichzelf, of met de ander. Als eenzaamheid chronisch wordt, spreken we over een probleem dat moet worden aangepakt. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

S.2.1.2: We vergroten het vermogen om eenzaamheid te herkennen en te signaleren. We vergroten het signalerend vermogen door het faciliteren van buurtcontactpersonen en het organiseren van trainingen gericht op het herkennen van verschillende vormen van eenzaamheid bij verschillende doelgroepen en bewustwording. We maken het onderwerp eenzaamheid bespreekbaar en halen het uit de taboesfeer. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

S.2.1.3: We verbinden (ondersteunings)vraag en aanbod rondom eenzaamheid. We brengen verbindingen aan tussen (ondersteunings)vraag en een passend aanbod via wijk, buurt- en/of sportverenigingen. Het Platform Leusden voor Elkaar brengt formele en informele ondersteuning bij elkaar. We stimuleren het gebruik van het beschikbare aanbod. We monitoren de aantal verzilverde Welzijn op Recepten, die specifiek gericht zijn op een vraag gericht op verbinding/ontmoeting in het kader van eenzaamheid. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

S.2.1.4: We versterken de eigen regie van inwoners. We stimuleren inwoners om de eigen regie te behouden of te pakken. Dit geldt specifiek voor jongeren, inwoners met schulden, inwoners met dementie en hun mantelzorgers, inwoners met een psychische of lichamelijke beperking etc. Dit doen we door naar vindplaatsen te gaan zoals Fort 33, de Smederij, Wijkkamers etc. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

S.2.1.5: We bereiken effect met onze aanpak rondom eenzaamheid en brengen dit in beeld. We monitoren (het effect van) onze inspanningen door te tellen en te laten vertellen. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

43

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Lariks, wijk- en buurtverenigingen, Platform Leusden voor elkaar, Fort 33, Smederij, De Bron, Huiskamer van Leusden, SEL en sportverenigingen

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

3.Versterken voorzieningen jeugdhulp Ambitie Met een actief preventiebeleid proberen we te voorkomen dat kleine vragen tot grotere problemen leiden. Meer gebruik van voorliggende voorzieningen in de jeugdhulp zal leiden tot minder vraag naar specialistische hulp. We streven ernaar dat in 3 jaar tijd het percentage jongeren tot 18 jaar dat jeugdhulp heeft, daalt van 11,4 (percentage 2018) naar 10,8% (percentage 2016). Daarmee nemen de kosten voor jeugdhulp op termijn ook af.

Context en achtergrond Er gebeuren veel goede dingen in Leusden, maar dat positieve beeld gaat niet gepaard met een daling in zorgkosten. We willen werken aan het versterken van de voorliggende voorzieningen voor jeugdhulp. Daarmee willen we de ondersteuning ook dichter bij het gezin organiseren: thuis, op school en in de buurt.

Relevante beleidsnotities (zie de opsomming bij onderdeel 1 “Toegankelijkheid voor iedereen)

Wat willen we bereiken? 1. Alle kinderen en jongeren maken gebruik van de (voorliggende) voorzieningen binnen de basisstructuur op het terrein van onderwijs, sport, cultuur en ontmoeting, zodat ze gezond en veilig opgroeien. Een integraal, positief jeugdbeleid richt zich op een sterke basis. Een sterke basis is belangrijk om de jeugd kansrijk, gezond en veilig te laten opgroeien. Leusden heeft kwalitatief goede en laagdrempelige basisvoorzieningen voor de jeugd. We willen de voorzieningen behouden en versterken om de jeugd te ondersteunen.

Wat gaan we daarvoor doen? S.3.1.1: We versterken de mentale weerbaarheid van de jeugd door afspraken te maken met scholen, kinderopvang, sportverenigingen, buurtsportcoaches, Lariks, GGD en vrijwilligersorganisaties. Mentale weerbaarheid draagt bij aan het gezond en veilig opgroeien en opvoeden. We willen de jeugd en hun ouders preventieve ondersteuning bieden om hun mentale weerbaarheid te versterken. Daarnaast bieden we ook sportieve

44

activiteiten vanuit het Sport- en Beweegakkoord en informeren we jongeren en ouders over de gevolgen van alcohol en middelengebruik. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

S.3.1.2: We zorgen voor voldoende toegankelijke basisvoorzieningen voor alle jeugd in Leusden. We zorgen voor voldoende, toegankelijke basisvoorzieningen zoals kinderopvang, onderwijs, sport, cultuur en ontmoeting. Zo stimuleren we dat elke jeugdige in Leusden zijn of haar talenten kan ontdekken, ontwikkelen en (naar vermogen) kan meedoen in de Leusdense samenleving. Portefeuillehouder: Patrick Kiel (jeugd en onderwijs) / Fenneke van der Vegte (cultuur) / Wim Vos (sport)

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

Lokale partners

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Lariks, Kinderopvang, Onderwijs, Samenwerkingsverbanden onderwijs, buursportcoaches, sportverenigingen, bibliotheek, Fort33, Scholen in de Kunst en vrijwilligersorganisaties Jeugd. GGDrU -

Wat willen we bereiken? 2. Er is een samenhangend aanbod van preventieve voorzieningen voor kinderen en jongeren met een risicofactor. Jeugd met speciale behoeften kan waar mogelijk in een normale omgeving opgroeien en zich ontwikkelen. Een sterke basis kan voorkomen dat alledaagse opgroei- en opvoedvragen uitgroeien tot (ernstige) problemen. We willen jeugd en ouders snel en preventief ondersteunen, om erger te voorkomen. Dit sluit aan bij CUP-doelstelling 3.3 en 4.2.

Wat gaan we daarvoor doen? S.3.2.1: We versterken het aanbod aan voorliggende voorzieningen voor kinderen en jongeren met een risicofactor. We zorgen voor toegankelijke trainingen en workshops passend bij de behoefte van ouders en jeugd die een steuntje in de rug kunnen gebruiken. Ook zorgen we voor meer algemene voorzieningen passend bij individuele hulpvragen. We gaan actief sturen op deelname aan voorliggende voorzieningen voor jeugd met een risicofactor als vervanging voor geïndiceerde jeugdhulp. En we zorgen voor meer bekendheid van de beschikbare voorliggende voorzieningen op scholen, bij huisartsen en de POH-SOH, zodat zij naar dit aanbod kunnen verwijzen. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

45

S.3.2.2: We geven uitvoering aan het beleid Peuteropvang en Voor- en Vroegschoolse Educatie om onderwijskansen van de jeugd te vergroten. We zorgen voor en toekomstbestendig, kwalitatief stevig beleid voor peuteropvang en voor- en vroegschoolse educatie (vve) dat voldoet aan de wettelijke voorwaarden. Zo ondersteunen we kinderen in de leeftijd van 2,5 tot 6 jaar met (dreigende) achterstand in de (taal)ontwikkeling. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

S.3.2.3: We organiseren nauwere samenwerking tussen de verloskundigen, kinderopvang, scholen, samenwerkingsverband de Eem, Lariks, GGDrU en de praktijkondersteuners van de huisartsen (POHJGGZ). Wanneer de zorgstructuren van de partners in het voorliggende veld en de nulde en eerste lijn goed op elkaar aansluiten kunnen kinderen en hun ouders sneller en meer preventief ondersteund worden. De zorgroutes voor de jeugd – 9 maanden tot 12 jaar zijn vastgelegd en worden geïmplementeerd in de organisaties, zodat organisaties elkaar beter eten te vinden. Daarbij willen we dat de partners kinderopvang, onderwijs, Lariks en Jeugdgezondheidszorg invulling geven aan een pilot om de verbinding thuis, jeugdhulp en kinderopvang of onderwijs nog meer te versterken. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

S.3.2.4: We versterken het jeugd- en jongerenwerk door te investeren in preventief aanbod dat aansluit bij de vraag van jongeren en signalen die de jongerenwerkers van partners ontvangen. Jongerenwerkers stimuleren de persoonlijke én sociale ontwikkeling van jongeren, behartigen hun belangen en geven grenzen aan. Het is een instrument om de jeugd de kans te geven op te groeien tot betrokken, actieve en zelfstandige volwassenen. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

S.3.2.5: Ieder kind verdient de best mogelijke start van zijn of haar leven en een optimale kans op een goede toekomst. We werken met coalitiepartners Kansrijke Start aan een afspraken om kwetsbare gezinnen effectief te ondersteunen, zodat meer kinderen een kansrijke start krijgen. De eerste 1000 levensdagen zijn cruciaal voor een goede start. De lokale coalitie Kansrijke Start zet in op activiteiten en interventies op het snijvlak van het sociaal domein en het medisch domein. Interventies Stevig Ouderschap en Centering pregnancy worden ingezet. De acties leiden tot verbeterde samenwerking, vroege signalering van kwetsbare situaties en ondersteuning voor ouder en kind. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

46

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

Lokale partners Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Lariks, kinderopvang, onderwijs, samenwerkingsverbanden onderwijs, (huis)artsen, vrijwilligersorganisaties Jeugd. GGDrU -

Wat willen we bereiken? 3. We versterken de rol van ouders/opvoeders en professionals bij opvoeden en opgroeien. We kijken naar wat een kind en het gezin wél kan, in plaats van de focus op wat er niet goed gaat. Labelen van gedrag moet niet noodzakelijk zijn om een kind de juiste ondersteuning te geven. Dit sluit aan bij CUP-doelstelling 3.3

Wat gaan we daarvoor doen? S.3.3.1: Bij de toegang tot zorg- en ondersteuning sturen we op veerkracht en het normaliseren van problemen bij opvoeden en opgroeien. We vragen onze partners om activiteiten te ontwikkelen om ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun kinderen. Dat kan bijvoorbeeld door netwerken voor en door ouders te faciliteren, jeugd en ouders door vrijwilligers te laten ondersteunen en door in individuele gesprekken met ouders hun opvoedende rol centraal te stellen. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

Lokale partners Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Lariks, kinderopvang, onderwijs, samenwerkingsverbanden onderwijs, (huis)artsen, vrijwilligersorganisaties. GGDrU -

4.Versterken van arbeidsparticipatie Ambitie We creëren kansen voor werkzoekenden om aan de slag te gaan, waar dat kan via betaald werk. Goede samenwerking met onze partners en het lokale bedrijfsleven moet daartoe leiden. We zorgen er samen voor dat 100 mensen hun bijstandsuitkering achter zich kunnen laten voor een betaalde baan.

47

Context en achtergrond In het samenlevingsakkoord Leusden Werkt Samen hebben we het doel gesteld om in 3 jaar tijd (vanaf 2019) 100 mensen uit de bijstand aan werk te helpen. Tal van werkgevers uit Leusden en - lokale en regionale - partners zijn hier actief bij betrokken. In het kader van de banenafspraak moeten uiterlijk 2026 125.000 mensen (landelijk) aan werk zijn geholpen. De toegankelijkheid van werk voor mensen met een beperking is ook een onderdeel van de Inclusie agenda. In regionaal verband zijn in 2020 en 2021 acties uitgevoerd in het kader van Perspectief op Werk. De economische gevolgen van de coronacrisis kunnen van invloed zijn op deze ontwikkelingen.

Relevante beleidsnotities (zie de opsomming bij onderdeel 1 “Toegankelijkheid voor iedereen)

Wat willen we bereiken? 1. In nauwe samenwerking verbeteren we de match tussen werkzoekende en werkgever. Er wordt al veel gedaan in de begeleiding van werkzoekenden naar een betaalde baan, door gemeente en uitvoerende organisaties. Er gaat veel goed, daar gaan we ook mee door. Zoals ook het Samenlevingsakkoord Leusden werkt Samen. De negatieve gevolgen van de corona-crisis op de arbeidsmarkt worden zoveel mogelijk opgevangen met behulp van goede samenwerking in de regio.

Wat gaan we daarvoor doen? S.4.1.1: We zorgen voor persoonlijke en lokale matching tussen werkzoekende en werkgevers in Leusden. Vanuit het regionaal Werkgevers Servicepunt (WSP) worden contacten onderhouden met werkgevers in de regio. Lokaal versterken we dit met de uitvoering van het samenlevingsakkoord Leusden Werkt Samen, waarin we op een persoonlijke manier werkzoekenden en werkgever aan elkaar matchen. De aangesloten partners van Leusden Werkt Samen promoten sociaal ondernemerschap in Leusden. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

S.4.1.2: In regionaal verband voeren we activiteiten uit, gericht op werkzoekenden die minder kansen hebben op de arbeidsmarkt. Het project Perspectief op Werk speelt hier een grote rol in. Er zijn 5 activiteiten: 

Oriëntatietrajecten: kennismakingen (stages) bij meerdere werkgevers. Werkzoekenden ontdekken zo hun (verborgen) talenten.  Scholen op de werkvloer: werkzoekenden leren ‘on the job’.  Praktijkverklaringen: werkzoekenden krijgen een certificaat als ze in de praktijk een vak hebben geleerd.  Verbeteren werkgeversdienstverlening: ontzorgen, korte lijnen met WSP, netwerk uitbreiden.  Duurzame plaatsingen: intensivering van jobcoaching De gevolgen van de coronacrisis zullen in 2022 nog steeds aanwezig zijn. Opgaven worden binnen de arbeidsmarktregio gezamenlijk opgepakt waarbij over organisatie- en gemeentegrenzen heen wordt gestapt. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

48

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Werkgevers, Sociale Dienst, Werkgevers Servicepunt

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

5.Beperken (verborgen) armoede Ambitie We nemen, samen met onze partners, verantwoordelijkheid voor de aanpak van armoede en schulden. Door het signaleren te versterken en (financiële) ondersteuning laagdrempeliger en breder bekend te maken, weten inwoners de weg. Een grotere bekendheid met de mogelijkheden voor (financiële) ondersteuning moet leiden tot een toename van het aantal financiële advies-, informatie- en ondersteuningsvragen (met 5%) en een toename van het gebruik van de minimaregelingen (met 10%).

Context en achtergrond De ondersteuning die we in Leusden beschikbaar hebben, helpt de inwoners met een laag inkomen om rond te komen. Dit blijkt uit het onderzoek van het Nibud van maart 2020. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat men ook gebruik maakt van de ondersteuning. Er zijn inwoners, die daar geen gebruik van maken, terwijl ze het wel nodig hebben. Deze inwoners zijn bij ons niet allemaal bekend. Het gaat om inwoners die werken en misschien daarom denken dat de ondersteuning niet voor hen bedoeld is. Er zijn ook inwoners die uit schaamte of uit trots, of beide, geen aanvraag willen doen. En er zijn inwoners die gewoon niet weten dat de ondersteuning er is, of hoe ze er gebruik van kunnen maken. Deze inwoners willen wij vinden, bereiken en ondersteuning bieden.

Relevante beleidsnotities (zie de opsomming bij onderdeel 1 “Toegankelijkheid voor iedereen)

Wat willen we bereiken? 1. We vergroten de bekendheid en het bereik van onze ondersteuning. We willen de inwoners vinden die een laag inkomen hebben en moeite hebben met rondkomen. Met name de werkende armen, inwoners die uit schaamte of trots geen gebruik maken van de regelingen en inwoners die niet weten dat er ondersteuning is. Deze inwoners willen we bereiken. Dit doen we samen met onze coalitie van samenwerkingspartners, waarmee we werken aan het verlagen van de drempel om een beroep te doen op ondersteuning.

Wat gaan we daarvoor doen?

49

S.5.1.1: We versterken de samenwerking rondom armoede op vindplaatsen. De inwoners die we zoeken zijn vaak niet bij ons bekend vanuit een andere hulpvraag. Er zijn echter organisaties of andere vindplekken waar deze inwoners mogelijk wel bekend zijn. Met veel van deze organisaties is al contact en vinden er al doorverwijzingen plaats naar onze minimaregelingen. We gaan op zoek naar nog meer vindplaatsen en versterken de samenwerking met professionals en vrijwilligers en stimuleren daar het signaleren van (verborgen) armoede. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

S.5.1.2: We maken de mogelijkheden voor ondersteuning breed bekend. We voeren een gezamenlijke campagne, gericht op het bekendmaken van regelingen én ondersteuning door vrijwilligers en professionals. Signalen vanuit onze ketenpartners in de werkgroep Armoede, zoals het aanbod voor betaalbaar sporten voor minima worden daarbij meegenomen. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

S.5.1.3: We evalueren onze minimaregelingen. Leusden kent een uitgebreid pakket aan minimaregelingen binnen de bijzondere bijstand, de CZM, het maatwerkvangnet en het kindpakket. In 2022 wordt onderzocht of er regelingen aangepast moeten worden om zo armoede nog effectiever aan te pakken. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving

Lokale partners Sociale Dienst, Stadsring51 (schuldhulpverlening), Geldloket Leusden, Lariks, Voedselbank, Z-Point, Raad voor Cliëntenparticipatie, Integratiewerk Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

6.Goed omgaan mensen met verward gedrag Ambitie Leusden heeft een sluitende aanpak voor alle inwoners met verward gedrag. We willen toe naar een afname van het aantal meldingen, een afname van het aantal persoonsgerichte aanpakken en een samenleving die beter weet hoe om te gaan met mensen met verward gedrag.

50

Context en achtergrond Aan incidenten rondom mensen met verward gedrag gaat vaak een schrijnende problematiek vooraf, zoals eenzaamheid, woningnood, werkloosheid, of schulden. Veelal in combinatie met psychiatrische problemen, verslaving, dementie, of een (licht) verstandelijke beperking. Het gaat om mensen die de grip op hun leven (dreigen te) verliezen. Daardoor is het risico aanwezig dat zij zichzelf, of anderen schade berokkenen. Deze mensen hebben vaak te maken met complexe problemen die gedrag vertonen wat anderen niet direct begrijpen. Ook in Leusden zijn er incidenten met inwoners met verward gedrag. De meeste mensen zijn niet gevaarlijk en veroorzaken ook geen overlast.

Relevante beleidsnotities (zie de opsomming bij onderdeel 1 “Toegankelijkheid voor iedereen)

Wat willen we bereiken? 1. We zetten in op de afname van meldingen van incidenten van verwarde inwoners en het aantal persoonsgerichte aanpakken. We willen, ten opzichte van 2018, een afname realiseren van (1) het aantal politiemeldingen met 15% en (2) een afname van 25% van het aantal persoonsgerichte aanpakken. Door samen signalen vroegtijdig te herkennen, kan er direct doorgepakt worden. De persoon zelf, buren, familie en professionals herkennen signalen en weten ook waar ze met hun zorgen terecht kunnen. Signalen zien, melden en oppakken kan dag en nacht.

Wat gaan we daarvoor doen? S.6.1.1: We vergroten de bekendheid en het bereik van onze ondersteuning. We versterken de signalering en ondersteuning in de buurt en organiseren gesprekken met ervaringsdeskundigen om dit verder te verbeteren. We hebben als doel dat mensen naar elkaar omzien. We reiken de buurt handvatten aan om met deze doelgroep om te gaan en promoten het meldpunt Bezorgd. Met behulp van ervaringsdeskundigen worden er gesprekken in de wijk of bij buurtactiviteiten georganiseerd, om een juist beeld van personen met verward gedrag neer te zetten. We willen zo snel mogelijk de inwoners vinden die ondersteuning nodig hebben en de juiste ondersteuning bieden. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Maatschappelijke organisaties (wijkorganisaties/buurtorganisaties), inwoners, GGz, Lariks, zorgaanbieders en cliënten, WSL, Alliantie

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

51

Wat willen we bereiken? 2. We werken vanuit een sluitende aanpak voor alle inwoners met verward gedrag. Een sluitende aanpak wil zeggen: van preventie, vroegsignalering en passende zorg, tot strafmaatregelen. De samenleving weet beter om te gaan met mensen met verward gedrag en weet hoe ze melding maakt in geval van (dreigend) gevaar voor zichzelf, of de ander. Personen met verward gedrag krijgen zo snel mogelijk de ondersteuning, zorg en, waar nodig, opvang die zij nodig hebben (maatwerk) Er worden duidelijke afspraken gemaakt over verantwoordelijkheden en taken binnen de keten van hulpverlening.

Wat gaan we daarvoor doen? S.6.2.1: We voeren onze sluitende aanpak voor mensen met verward gedrag uit. We voeren de sluitende aanpak voor mensen met verward gedrag uit. Een procescoördinator en een casusregisseur werken op het ondersteuningscontinuüm van preventie, vroegsignalering en passende zorg, tot strafmaatregelen (Persoons Gerichte Aanpak (PGA)): op individueel niveau, tot doelgroepbreed. Dit om de juiste zorg te organiseren voor de persoon zelf, het netwerk, omwonenden en samenleving. Uitgangspunt hierbij is het bieden van maatwerk: een persoonsgerichte aanpak waarbij de personen met verwarde gedrag en hun naasten centraal staan. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Maatschappelijke organisaties, inwoners, GGz, Lariks, zorgaanbieders en cliënten, WSL

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

7.Dementievriendelijke samenleving Ambitie Een dementievriendelijke samenleving, waarin het dagelijks leven van mensen met dementie zo makkelijk mogelijk wordt gemaakt en zij zo lang als mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. De directe omgeving krijgt ondersteuning op maat. De gemeente Leusden heeft het keurmerk dementievriendelijke gemeente (van Alzheimer Nederland).

Context en achtergrond Goed omgaan met dementie vraagt veel. Allereerst van degene over wie het gaat. Maar ook van partners, kinderen, familieleden, vrienden en buren. Ook in de gemeente Leusden neemt het aantal mensen met dementie de komende jaren fors toe vanwege de dubbele vergrijzing. Dementie is niet alleen een medisch probleem, het is ook een sociaal probleem. Het is belangrijk dat mensen voeling houden met de samenleving en dat ze mee kunnen blijven doen.

52

Mensen met een vorm van dementie en hun mantelzorgers willen graag zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Mantelzorgers maken hierbij het verschil, maar zij ervaren in de meeste gevallen een grote last op hun schouders.

Relevante beleidsnotities (zie de opsomming bij onderdeel 1 “Toegankelijkheid voor iedereen)

Wat willen we bereiken? 1. Leusden is een dementievriendelijke samenleving. Vanwege de vergrijzing neemt het aantal mensen in Leusden met dementie fors toe. We willen dat zij mee kunnen blijven doen in onze samenleving. We faciliteren een dementievriendelijke samenleving waarin het dagelijks leven van mensen met dementie zo makkelijk mogelijk wordt gemaakt.

Wat gaan we daarvoor doen? S.7.1.1: We geven uitvoering aan het keurmerk Dementievriendelijk Leusden. Vanuit het keurmerk dragen we bij aan de 6 bijbehorende stappen: (1) het doorbreken van het taboe op dementie, (2) het vergroten van kennis, (3) het faciliteren van langer thuis wonen, (4) een meer veilige, prettige en makkelijke leefomgeving, (5) betere service en (6) passende hulp en ondersteuning aan mensen met dementie en hun omgeving. Daardoor kunnen mensen blijven meedoen aan de samenleving. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

S.7.1.2: We werken aan deskundigheidsbevordering bij professionals en vrijwilligers. Op het gebied van dementie bevorderen we de deskundigheid bij professionals en vrijwilligers. We betrekken hier ook trainers en coaches van de sportverenigingen bij. Met de inzet van de makelaar sport en bewegen en de buurtsportcoaches ondersteunen we dat er specifieke beweegprogramma’s worden opgezet voor deze doelgroep. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

Lokale partners

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Lariks, De Bron, wijk- en buurtverenigingen, zorgaanbieders Beweging 3.0, Centraal Zorg, Stichting eerstelijnszorg Leusden (SEL) Netwerk Dementie.

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

53

8.Grip op de uitvoering Ambitie We vergroten onze grip op de uitvoering van ons beleid, door een sturingsinstrument te realiseren dat inzicht biedt in trends en kosten van gebruik van zorg en ondersteuning, en door accountmanagement en kostenbewustzijn te versterken.

Context en achtergrond De opgave binnen het Sociaal Domein is groot. Veel gaat goed. Inwoners die dat nodig hebben, kunnen passende zorg en ondersteuning ontvangen. Wel zien we dat dit samen gaat met zorgkosten die vooralsnog niet afnemen. We hebben de opgave om de grip op de uitvoering van ons beleid te vergroten. Trends en ontwikkelingen moeten beter inzichtelijk gemaakt worden, om hier vervolgens gericht op te kunnen sturen. Onder andere door steviger in te zetten op accountmanagement. We willen daarbij gaan voor het beperken van de (zorg)kosten. De komende periode richten we ons daarom op de doorontwikkeling van onze informatievoorziening en accountmanagement.

Relevante beleidsnotities (zie de opsomming bij onderdeel 1 “Toegankelijkheid voor iedereen) Wat willen we bereiken? 1. We organiseren kostenbewustzijn in het sociaal domein breed. We willen een afvlakking van de zorgkosten realiseren door het nemen van kosten beheersende en kostenverlagende maatregelen. Voorop staat wat een inwoner kan. Hij/zij ontvangt de ondersteuning die nodig is. Bij gelijke geschiktheid van verschillende voorzieningen zetten we in op de goedkoopst-adequate voorziening en het eigen netwerk. Zorgvuldig wordt bekeken waar ondersteuning kan worden afgeschaald. We willen een afvlakking van de kosten realiseren door het nemen van beheersende en kostenverlagende maatregelen. Dit sluit aan bij CUP-doelstelling 3.4 en 4.2.

Wat gaan we daarvoor doen? S.8.1.1: We versterken, intensiveren en monitoren de triage bij Lariks en (huis)artsen als belangrijkste verwijzers naar de geïndiceerde zorg. Versterken triage bij POH, Lariks en SWV de Eem is gebeurd. In 2022 in het van belang dat dit geïntensiveerd wordt en streven we ernaar dat alle huisartsen de route via de POH volgen en zelf niet meer doorverwijzen. Ook is het monitoren van de inzet, het effect en wat het oplevert van belang in 2022. Met name het inzicht in de verwijzingen naar voorliggende voorzieningen is van belang. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

S.8.1.2: Gemeente en verwijzers nemen de regie op het proces van de inzet van geïndiceerde zorg door te monitoren en te sturen. We werken data gestuurd met de professionals van het jeugdstelsel, maken analyses (gestapelde zorg en zorgvarianten) en voeren regie op het proces van de inzet van de ingekochte zorg door de zorgverleners. We spreken met verwijzers en zorgverleners over triage, resultaatgericht-, integraal werken en procesregie. We sturen door regionale en lokale accountgesprekken.

54

Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

S.8.1.3: We investeren in het versterken van de begeleiding door Lariks waardoor er sneller en meer passende hulp ingezet kan worden. In 2022 versterken we de begeleiding vanuit Lariks. In de toekomst gaat er vanuit Lariks zelf meer begeleiding gegeven worden, waardoor er naar verwachting minder doorverwijzingen naar specialistische hulp nodig zijn. De verwachting is dat de hulp, geboden door Lariks, van kortere duur is en er sneller en meer passende hulp ingezet kan worden. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

Wat willen we bereiken? 2. Grip op de uitvoering en kostenbeheersing. We willen lokaal flexibel kunnen rapporteren over zorggebruik en –kosten. Daarbij willen we eenvoudig kunnen schakelen tussen invalshoeken, termijnen en dimensies (verklaren, verantwoorden, vooruitkijken en voorspellen). Dat moet leiden tot:    

Accountmanagement en betere afspraken aan de voorkant Kostenbeheersing Transparante verantwoording Data-gestuurde beleidsontwikkeling

Wat gaan we daarvoor doen? S.8.2.1: Doorontwikkeling dashboarding. Het gebruik van de eigen data uit het datawarehouse van Amersfoort maakt het mogelijk de kwaliteit van de lokale dashboards continu te verbeteren. Waar gelijke behoeften liggen, nemen we deel aan gezamenlijke regionale ontwikkeling van indicatoren en Kritieke Prestatie Indicators (KPI’s) zodat vergelijk tussen gemeente makkelijk wordt/blijft. Voor maatwerk op de lokale behoefte ontwikkelen we zelf ook lokale indicatoren. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte / Patrick Kiel

S.8.2.2: Doorontwikkeling lokaal team Lariks. We werken met Lariks toe naar een situatie waarbij het lokale team meer wordt ingezet om zo de kosten van de zorg te beheersen. Lariks zal zelf meer (ambulante) begeleiding bieden en ondersteuning vroeg inzetten voor volwassenen én jeugdigen. Daarmee schalen we duurdere zorg af en blijft de ondersteuning laagdrempelig en eenvoudig toegankelijk. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte / Patrick Kiel

S.8.2.3: Doorontwikkeling accountmanagement en taakgerichte inkoop. We zetten in op een proactieve sturing op inkoop en contract- en accountmanagement. Voor de inkoop 2023 vindt in 2022 de voorbereiding van een nieuw inkoopmodel plaats, de taakgerichte bekostiging komt dan in de plaats van de zogenaamde PxQ bekostiging. Met taakgerichte bekostiging bedoelen wij een bekostiging die uitgaat van een vast budget voor een taak en niet cliëntgebonden is. Het gaat om de integrale samenwerking en duurzaam partnership met minder aanbieders binnen de keten. We geven vertrouwen aan aanbieders om gezamenlijk de opdracht en de ondersteuning van en met cliënten naar eigen inzicht in bepalen. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte / Patrick Kiel

55

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

Lokale partners Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Zorgaanbieders, Lariks, 1ste lijn zorg, Onderwijs, Informele zorg RISB Normaliseren, preventie en kostenbewust werken. Samenwerken en onderschrijven en (mede) uitdragen van de transformatie in het sociale domein.

9.Inburgering en statushouders Ambitie Elke inburgeringsplichtige statushouder wordt in staat gesteld om succesvol in te burgeren en te integreren in de samenleving.

Context en achtergrond De nieuwe Wet Inburgering zal per 1 januari 2022 ingaan. Hiermee wordt de gemeente verantwoordelijk voor de inburgering van statushouders. De gemeente moet in ieder geval een aanbod beschikbaar stellen voor taalonderwijs, begeleiding naar werk en maatschappelijke begeleiding. Met dit aanbod moet de statushouder in staat worden gesteld om binnen een periode van 3 jaar te slagen voor zijn inburgering.

Relevante beleidsnotities (zie de opsomming bij onderdeel 1 “Toegankelijkheid voor iedereen)

Wat willen we bereiken? 1. We zorgen ervoor dat inburgeringsplichtige statushouders met succes hun inburgeringstraject afronden en deel gaan uitmaken van de samenleving van Leusden. Statushouders hebben drie jaar de tijd om hun traject af te ronden. In deze drie jaar willen we ervoor zorgen dat de statushouders – op ten minste A2-niveau – het Nederlands beheersen en betaald werk of in ieder geval vrijwilligerswerk verrichten. Daarbij voelen de statushouders zich thuis in Leusden en zijn actief in Leusden.

Wat gaan we daarvoor doen? S.9.1.1:We maken afspraken met gecertificeerde taalscholen en maken afspraken met (boven)lokale partners voor ondersteunend en informeel taalonderwijs. Beoogd wordt om in regionaal verband via een inkoop- of aanbestedingstraject formeel taalonderwijs beschikbaar te hebben, die de statushouders effectief toe leiden naar hun taalexamen. Lokaal kunnen statushouders oefenen met taal. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

S.9.1.2: We maken regionaal afspraken over de toeleiding naar werk en (boven)lokaal over de toeleiding naar vrijwilligerswerk.

56

Werk is een belangrijk onderdeel in de nieuwe Wet Inburgering. In het verband van de arbeidsmarktregio, waarbij met name het WSP centraal staat, zorgen we voor de toeleiding naar betaald werk zodra dit voor de statushouder mogelijk is. Wanneer dit niet mogelijk is, zorgen we met (boven)lokale partners voor vrijwilligerswerk in de buurt. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

S.9.1.3: We stellen een uitgebreid aanbod voor de maatschappelijke begeleiding samen. De statushouders worden begeleid bij het regelen van hun zaken, zoals inkomen, gezondheidszorg, belastingen, wonen, school, vrije tijd/sport enz. Na hun traject weten de statushouders hoe het werkt in Nederland, ze weten hoe ze hun zaken moeten regelen, waar ze moeten zijn voor het een en het ander. Ze hebben geen hulp meer nodig. Ze zijn ook financieel zelfredzaam. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

S.9.1.4: We zorgen dat kinderen gebruik maken van de kind-regelingen, kunnen meedoen en hun talenten kunnen ontplooien. De kinderen van statushouders moeten zich volledig kunnen ontplooien om later de samenleving te kunnen versterken. Door gebruik te maken van de kind-regelingen kunnen de kinderen meedoen aan sport en aan diverse activiteiten, om daarmee zonder achterstanden op te kunnen groeien. Kinderen van statushouders hebben dezelfde kansen en perspectieven als Nederlandse kinderen. Portefeuillehouder: Patrick Kiel

Met wie werken we samen? Samenleving Voorop

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving

Lokale partners Sociale Dienst, Stadsring51 (schuldhulpverlening), Geldloket Leusden, Lariks, Voedselbank, Z-Point, Raad voor Cliëntenparticipatie, Integratiewerk Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

10.Lokale opgaven Ambitie We ontwikkelen en organiseren, vanuit de transformatie- en decentralisatie gedachte, een sterk lokaal ondersteuningsaanbod in de vorm van Algemene Voorzieningen. We doen dat lokaal waar dat kan en regionaal waar dat meerwaarde heeft.

Context en achtergrond Het doel binnen het Sociaal Domein is om zo veel mogelijk zorg en ondersteuning lokaal en dicht bij onze inwoners te organiseren. Het betekent betere en laagdrempelige ondersteuning voor onze inwoners tegen lagere kosten. Dit heeft ook gevolgen voor de regionale afstemming met betrekking tot onze inkoop en verwerving van zorg. We doen lokaal

57

wat kan en alleen regionaal waar meerwaarde ontstaat. Dat betekent dat we op verschillende onderwerpen een flinke lokale opgave krijgen die past in de transformatiegedachte: 1. 2. 3. 4.

Hulp bij het huishouden: het lokaal organiseren (inkopen) van de noodzakelijke hulp bij het huishouden. Dagbesteding: het lokaal organiseren van een laagdrempelige dagbesteding als Algemene Voorziening (AV) Jeugd: het lokaal organiseren van een laagdrempelige ondersteuning als Algemene Voorziening (AV) Ondersteuning met noodzakelijk verblijf: het lokaal organiseren van de noodzakelijke basisvoorzieningen/ondersteuning en voldoende woonruimte. De komende periode richten we ons daarom op de ontwikkeling en organisatie van deze lokale opgaven.

Relevante beleidsnotities (zie de opsomming bij onderdeel 1 “Toegankelijkheid voor iedereen)

Wat willen we bereiken? 1. Het doel binnen het Sociaal Domein is om zo veel mogelijk zorg en ondersteuning lokaal en dicht bij onze inwoners te organiseren. Met alle betrokkenen bij de zorg en ondersteuning van onze inwoners hebben we een gezamenlijke opgave om met elkaar de goede dingen te doen (effectiviteit). En daarbij uiteraard ook te kijken, of we de dingen nog beter en slimmer kunnen organiseren (efficiency). Wij denken dat dit het beste zo veel mogelijk lokaal en dichtbij kan.

Wat gaan we daarvoor doen? S.10.1.1: Het lokaal organiseren van hulp bij het huishouden (HH). De huidige raamovereenkomsten kunnen niet meer verlengd worden en moeten opnieuw worden aanbesteed. De ontwikkelingen van de dienst ‘HH’ staan onder druk van kostenbeheersing in relatie tot het zogenaamde abonnementstarief en de aanzuigende werking die dat heeft. We zetten in op het maximaal gebruik van Algemene Voorzieningen en zorgen met maatwerkoplossingen voor de juiste zorg op de juiste plek Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte

S.10.1.2: Het lokaal organiseren van een laagdrempelige dagbesteding voor volwassenen (AV). Regionaal wordt gestuurd op het inregelen en lokaal organiseren van de maatwerkvoorzieningen dagactiviteiten. We ontwikkelen daarvoor samen met onze partners nieuwe voorliggende voorzieningen voor volwassenen en leggen daarbij waar mogelijk verbinding met vrijwilligers en inwonerinitiatieven. Hierdoor komt deze vorm van zorg dichter bij de dagelijkse leefwereld van inwoners. Tegelijkertijd biedt dit de kans om zorg op een andere wijze in te vullen waardoor er meer ruimte is voor lokale partijen en burgerinitiatieven. En kunnen we directer sturen op normalisering van zorg en het afschalen van de specialistische zorg. Portefeuillehouder: Fenneke van der Vegte