CConstaterende datLeusden
Koppel je AI →
Document · PDF

Gewaarmerkt Jaarverslag en Jaarrekening 2023 Gemeente Leusden - def 28.06.2024.pdf

Raadsvergadering 4 juli 2024, gemeente LeusdenBij agendapunt: 4: RV Jaarstukken 202335.449 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

14 alinea's met “vreemd”: 210 212 1148 1155 1167 1172 1184 1191 1201 1209 1230 1256 1267 1268

Deze strook zal voor een groot deel uit waterbergingsgebieden en het schootsveld van de Grebbelinie bestaan wat de mogelijkheden voor omvangrijke woningbouw al sterk beperkt.

3. Beleid maatschappelijk vastgoed Ambitie, context en achtergrond De gemeente heeft een bescheiden maar gevarieerde portefeuille maatschappelijk vastgoed. Dit vastgoed dient voor de uitvoering van functies en taken van de gemeente of maatschappelijke organisaties die niet op andere wijze kunnen worden gehuisvest. Kosten en financiële en maatschappelijke opbrengsten zijn daarbij met elkaar in verhouding. We streven naar verdere verduurzaming en kostenbesparing, al dan niet met aanpassing en herschikking van de portefeuille. Om in de komende jaren hierin de juiste keuzes te maken is een up to date, toekomstbestendige vastgoedstrategie nodig. De lange termijn visies op cultuur, sport en vastgoed vormen hiervoor het fundament. 21

Wat hebben we bereikt? L.3.1. Vastgoed goed gefundeerd Vanwege capaciteitsgebrek hebben we alleen aandacht besteed aan werkzaamheden in het kader van de basis op orde.

Wat hebben we daarvoor gedaan? L.3.1.1: Weten wat we hebben en kunnen Om vastgoedbeleid en een verduurzamingsstrategie te kunnen opstellen -de eerste stap die we willen zetten- is het nodig om eerst de huidige stand van zaken op vastgoed te inventariseren. Dit geldt voor zowel de vastgoeddata als voor informatie over en van de gebruikers. In 2023 werd een software applicatie aangeschaft die dit proces moet ondersteunen. Er is gestart met het migreren van de beschikbare data, dit wordt in 2024 gecontinueerd. Daarnaast is d.m.v. een nulmeting voor een deel van de portefeuille in kaart gebracht wat de verduurzamingsopgave is. Dit is een van de bouwstenen voor de ontwikkeling van het vastgoedbeleid. In 2023 is het beleid sociaal domein afgerond, en is gestart met het ontwikkelen van beleid op cultuur en sport. Dit is naar verwachting in Q1 2024 afgerond. Deze kaders vormen de bouwstenen voor het op te stellen vastgoedbeleid.

4. De Korf Ambitie, context en achtergrond De Korf herbergt een aantal functies die de samenleving in grote mate waardeert. In de afgelopen jaren hebben diverse onderzoeken naar de toekomst van De Korf plaatsgevonden, variërend van grootschalige en duurzame renovatie tot herontwikkeling. Op basis hiervan hebben we in het verleden in het groot onderhoud van De Korf geïnvesteerd, zodat deze nog een aantal jaren in stand kan blijven. Tevens hebben we besloten De Korf te herontwikkelen. De voorzieningen die nu in De Korf gehuisvest zijn, willen wij voor onze gemeente behouden. Daarom maken wij een plan voor De Korf en zal de volgende fase van de uitvoering van dat plan voor het eind van deze bestuursperiode starten.

Wat hebben we bereikt? L.4.1. Een herontwikkeling van De Korf waardoor deze een duurzaam goede bijdrage levert aan de voorzieningen en het centrum in Leusden Activiteiten in het kader van de herontwikkeling van De Korf zijn niet opgestart.

Wat hebben we daarvoor gedaan? L.4.1.1: we gaan kaders die nodig zijn voor de herontwikkeling van De Korf opstellen Activiteiten in het kader van de herontwikkeling van De Korf zijn niet opgestart.

5. Onderwijshuisvesting Ambitie, context en achtergrond Om klaar te zijn voor de toekomst en in te kunnen spelen op veranderingen willen we een actueel Strategisch Integraal Huisvestingsplan 2015-2030 (SIHPL) met onze visie op onderwijshuisvesting in Leusden en Achterveld. We willen weten welke investeringen in schoolgebouwen de komende jaren prioriteit krijgen en welke maatregelen nodig zijn op de langere termijn.

22

Wat hebben we bereikt? L 5.1. Meten is weten We willen een toekomstbestendig accommodatiebeleid voor onze scholen opstellen. Actuele leerling prognoses en de aanwezigheid van onderliggend beleid vormen de fundamenten voor adequate beleidsvorming op onderwijsaccommodaties. De eerste bouwstenen hiervoor zijn opgeleverd.

Wat hebben we daarvoor gedaan? L.5.1.1: Prognoses omzetten in beleid, oplossingen en een verordening De leerlingenprognose is uitgevoerd, alle onderwijsgebouwen zijn ingemeten. Dit diende als input voor verdere analyse van de prognoses, bijbehorende ruimtebehoefte en capaciteit van de onderwijsgebouwen. Uit de analyse blijkt dat er in de gemeente Leusden een tekort is (of ontstaat) aan onderwijshuisvesting. Hiervoor werd onderzoek gedaan naar mogelijke scenario’s die dit probleem oplossen. En de eerste stappen richting de oplossing zijn gezet. Bovendien is geconstateerd dat het SIHPL voortijdig geactualiseerd moet worden. De analyse van de behoefte aan onderwijshuisvesting vormt tevens de basis voor het in 2024 te ontwikkelen Strategisch Integraal Huisvestingsplan (SIHPL). Het actualiseren de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs gemeente Leusden 2015 wordt gekoppeld aan het actualiseren van het SIHPL.

6. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Ambitie, context en achtergrond De ambitie van de Wet kwaliteitsborging (Wkb) is om de bouwkwaliteit te verbeteren. Dit door de positie van de bouwconsument te versterken ten opzichte van bouwende partijen en het introduceren van kwaliteitsborging bij bouwactiviteiten. Met het nieuwe stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen vervalt de preventieve toetsing voor de technische bouwactiviteit door de gemeente bij de beoordeling van de aanvraag om een omgevingsvergunning. De verantwoordelijkheid wordt meer belegd bij de bouwende partijen. Het gaat er niet meer om dat de bouwplannen op papier voldoen, maar dat het gerealiseerde bouwwerk bij oplevering voldoet aan de regels en gemaakte afspraken. Dit moet gebeuren aan de hand van een beoordelingsinstrument. De beoordeling gebeurt door een kwaliteitsborger. De invoering van de Wkb is gekoppeld aan de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024. De Wkb geldt vanaf de inwerkingtreding alleen voor bouwwerken in gevolgklasse 1, zoals grondgebonden eengezinswoningen en bedrijfspanden van maximaal 2 bouwlagen. Verbouwingen van hiervoor genoemde bouwwerken vallen (voor zover niet vergunningvrij) ook onder gevolgklasse maar zullen op een later tijdstip onder de Wkb komen te vallen, waarschijnlijk per 1 juli 2024.

Wat hebben we bereikt? L.6.1 Adequate voorbereiding invoering Wkb Wij zijn inmiddels voorbereid om de invoering en implementatie van de Wkb zo soepel mogelijk te laten verlopen. Dit geldt zowel kwalitatief als organisatorisch.

Wat hebben we daarvoor gedaan? L.6.1.1 Projectgroep implementatie Wkb bereidt de organisatie voor op de invoering. Voor de implementatie van de Wkb is een aparte projectgroep ingesteld. Gezien de grote samenhang met het Programma Invoering Omgevingswet wordt dit met elkaar afgestemd.

23

Het project betreft het aanpassen van de processen, regelgeving en beleid, het in kaart brengen van de veranderingen in formatie, kosten en tijd en digitalisering en veranderingen omtrent de basisregistraties. Tevens is een extern bureau ingehuurd om de implementatie van de Wkb te optimaliseren. L.6.1.2 Proefproject/pilot om ervaring op te doen Er is een pilot uitgevoerd met een (externe) kwaliteitsborger. Hiermee zijn ervaringen opgedaan met het nieuwe stelsel. Het betreft 17 woningen aan de Larikslaan met Woningborg als kwaliteitsborger.

24

Wat heeft het gekost 2023

Verschillenanalyse Verschillenanalyse taakvelden Hieronder is een analyse opgenomen van de verschillen tussen de begroting en de jaarrekening 2023. Alleen de taakvelden waar het verschil groter is dan € 50.000 nemen we mee in de analyse. Daarbij worden alleen de belangrijkste afwijkingen benoemd.

2.1 Verkeer en vervoer € 174.000 (voordeel) - Op salarissen bleef € 113.000 over. Een aantal vacatures konden niet of pas later in de tijd ingevuld worden. - In 2023 konden er € 64.000 minder salarislasten doorberekend worden aan de civiele werken, dit komt voort uit fasering van civiele projecten. - Voordeel € 42.000 door minder afschrijvingen; dit voordeel valt bijna geheel weg tegen het nadeel bij de mutaties in de reserves. - Incidenteel voordeel € 49.000; meer leges Kabels en Leidingen - Meer uitgaven openbare verlichting € 24.000 - Woonomgevingsbestek geeft hier een voordeel van € 60.000, over de taakvelden heen budgetneutraal, zie ook taakveld 5.7

25

4.2 Onderwijshuisvesting € 63.000 (voordeel) - Dit betreft een voordeel van € 64.000 op het sloopbudget voor IKC Groenhouten. Deze sloopkosten worden volledig gedekt uit de reserve van het grondbedrijf. Nu het slopen gereed is hebben we de oorspronkelijk geraamde onttrekking volledig uit de reserve grondbedrijf gehaald. Omdat er € 64.000 minder sloopkosten zijn is het voorstel om dit voordeel bij de resultaatsbestemming terug te laten vloeien naar de reserve van het grondbedrijf. 5.2 Sportaccommodaties € 215.000 voordeel - Voordeel budget € 152.000 CUP inhuur van externe deskundigheid procesmanagement t.b.v. herontwikkeling de Korf. Voorgesteld wordt om dit budget over te hevelen naar 2024 via resultaatsbestemming. - Extra huurinkomsten op de binnensportaccommodaties geeft een voordeel van € 33.000 - Schoonmaak sportaccommodaties is per abuis dubbel geraamd, een voordeel van € 34.000 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie € 167.000 (voordeel) - Voordeel € 105.000 op salarissen; deels is een vacature later ingevuld.

- Voordeel € 13.000 op inhuur - Budget voor de eikenprocessie rups was dit jaar niet nodig, voordeel van € 40.000 - Woonomgevingsbestek geeft hier een nadeel van € 82.000, over de taakvelden heen budgetneutraal, zie ook taakveld 2.1 7.2 Riolering € 109.000 (nadeel) - Per abuis zijn tussentijdse bijstellingen van de begroting (VJN en NJN) op dat moment niet met de voorziening geëgaliseerd. Destijds een voordeel. Nu bij de jaarrekening leidt dit tot een nadeel op het taakveld. 7.4 Milieubeheer € 277.000 (voordeel) - Voordeel op salarissen € 19.000 en inhuur € 13.000 - Bijdrage aan de RUD was € 13.000 lager (voornamelijk veroorzaakt door positieve afrekening 2022). - Er zijn dwangsommen in het kader van milieuhandhaving opgelegd voor € 15.000 - Op het budget voor de wijkaanpak is € 90.000 minder uitgegeven dan begroot door vertraging in de ontwikkeling van een monitoringssysteem en minder beschikbare personele capaciteit (ziekte). - De budgetten voor de innovatieve grootschalige opwek en opslag (€ 20.000) en voor kosten RES en regioprogramma’s (€ 30.000) zijn niet uitgegeven. Voor deze projecten was ook geen/onvoldoende personele capaciteit. - Voordeel op Proeftuin Eurowoningen € 58.000. Van de bestede personeelskosten die via deze specifieke uitkering gedeclareerd worden bij het Rijk worden de kosten ergens anders geboekt, vandaar hier een voordeel.

0.10 Mutaties reserves € 44.000 (nadeel) - Nadeel € 40.000 afschrijvingen; zie taakveld 2.1

BBV indicatoren De verplichte beleidsindicatoren worden per domein weergegeven. De indicatoren staan op waarstaatjegemeente.nl en zijn daar ook te raadplegen. Op de website kunnen ook vergelijkingen worden gemaakt met andere gemeenten.

Omschrijving

2020

2021

2022

2023

Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner)

67,2

63,8

55,9

-

% Hernieuwbare elektriciteit

17,4

17,1

-

-

Indicator:

Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner) 26

Toelichting: Bron:

De hoeveelheid niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval (kg) per inwoner. Centraal Bureau voor de Statistiek - Statistiek Huishoudelijk afval

Indicator:

% Hernieuwbare elektriciteit

Toelichting:

Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. Rijkswaterstaat Klimaatmonitor

Bron:

27

Domein Samenleving In de Leusdense samenleving gebeurt veel. Er zijn veel verenigingen en vrijwilligers actief, er vinden veel activiteiten plaats en inwoners staan klaar voor elkaar. We zijn trots op wat er goed gaat, maar tegelijkertijd zien we graag dat inwoners, op basis van het gedachtegoed van positieve gezondheid, nog meer kunnen uitgaan van eigen kracht en die van de samenleving, en dat de duurdere of intensieve zorg kan afnemen. Binnen het Sociaal Domein in Leusden is een goede basis gelegd voor de ondersteuning van inwoners die dat nodig hebben. Tegelijkertijd is het Sociaal Domein nog steeds in beweging en op zoek naar een gezonde balans. In het coalitieakkoord is ervoor gekozen om nog geen specifieke speerpunten in het beleid vastleggen: experts, maatschappelijke partners en samenleving moesten medebepalend zijn in die keuzes. Op basis van hun inbreng is inmiddels toegewerkt naar een beleidskader Sociaal Domein dat in het voorjaar van 2023 in de raad is vastgesteld.

1. Beleidskader Sociaal Domein Ambitie, context en achtergrond Met het Beleidskader Sociaal Domein maart 2023 - 2027 bouwen we, samen met onze partners, aan een thuis voor iedere inwoner. Daarbij gaan we uit van de visie dat rondkomen, wonen en veiligheid het fundament van het leven vormen. Vanuit die vaste basis is er ruimte voor ontmoeting en verbinding in netwerken met anderen, zodat we elkaar zien en om hulp kunnen vragen. Daarmee ontstaan er ook kansen om - waar het kan een vitaal en gezond leven op te bouwen: gezonde voeding, bewegen of sporten en meedoen in de samenleving houden ons lichamelijk en mentaal fit - dit is de kern van preventie. Voor wie dat nodig heeft, is er passende ondersteuning en zorg door de gemeente, onder andere op het terrein van Wet maatschappelijke ondersteuning, Jeugdwet en Participatiewet.

Wat hebben we bereikt? S.1.1 Een nieuw beleidskader Sociaal Domein voor de periode 2023 en verder Verschillende wetten binnen het Sociaal Domein schrijven voor dat er periodiek beleid vastgesteld moet worden door de gemeenteraad. Het vorige beleidskader had een looptijd tot eind 2022. In maart 2023 is het nieuwe beleidskader Sociaal Domein door de raad vastgesteld, waarmee visie en speerpunten voor de komende jaren zijn gekozen.

28

Wat hebben we daarvoor gedaan? S.1.1.1: Opstellen, vaststellen en implementeren nieuw beleidskader Sociaal Domein Bij inwoners en maatschappelijk partners is opgehaald wat zij nodig vinden voor Leusden voor de komende jaren. Op basis daarvan zijn een visie, uitgangspunten en speerpunten uitgewerkt, die de kern vormen van het beleidskader. Na de vaststelling van het beleidskader in maart 2023, dat een looptijd heeft tot 2027, is gestart met de uitvoering. De voortgang van de uitvoering van het Beleidskader Sociaal Domein in het jaar 2023 is weergegeven in de Raadsrapportage Sociaal Domein 2023.

2. Opvang vluchtelingen en inburgering statushouders Ambitie, context en achtergrond Op 24 februari 2022 is het Poetin-regime in Rusland Oekraïne binnengevallen met de bedoeling het land in haar macht te krijgen. Door deze aanvalsoorlog zijn ruim 4 miljoen inwoners uit de Oekraïne op de vlucht geslagen naar veiliger oorden; ook naar Nederland. Deze vluchtelingen hebben een beschermde status en kunnen vrij Nederland binnenkomen. Gemeente hebben daardoor de verantwoordelijkheid deze vluchtelingen van onderdak, zorg en bestaanszekerheid te voorzien. De nieuwe Wet Inburgering is per 1 januari 2022 ingaan. Hiermee is de gemeente verantwoordelijk voor de inburgering van statushouders. De gemeente moet in ieder geval een aanbod beschikbaar stellen voor taalonderwijs, begeleiding naar werk en maatschappelijke begeleiding. Met dit aanbod moet de statushouder in staat worden gesteld om binnen een periode van drie jaar te slagen voor zijn inburgering.

Wat hebben we bereikt? S.2.1 Wij dragen bij aan het opvangen van vluchtelingen/ asielzoekers binnen onze gemeentegrenzen. Gelet op de aanhoudende vluchtelingencrisis hebben we onze bijdrage geleverd aan het opvangen van vluchtelingen in Leusden. Naast het opvangen Oekraïense ontheemden in de gemeentelijke opvang, vangen we ook 80 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’ers) op bij Van der Valk in Leusden.

Wat hebben we daarvoor gedaan? S.2.1.1: We bieden opvang voor vluchtelingen uit Oekraïne In 2023 hebben er 240 Oekraïense ontheemden gewoond op de opvang aan de Storkstraat. Daarnaast worden er 28 personen opgevangen in Achterveld en verblijven er nog zo’n 30 personen bij particulieren. We zien dat zo’n 90% van de mensen inmiddels werkt. Alle kinderen gaan naar school, waarbij de basisschoolkinderen beginnen op de taalschool Voilà. De eerste groep kinderen is in augustus 2023 doorgestroomd naar reguliere basisscholen in de gemeente. Kinderen tussen de 11-18 jaar gaan naar de middelbare school aan de Storkstraat waarbij zij in 2023 Nederlands onderwijs hebben genoten. We zien dat de vraag naar zorg afneemt, Oekraïense ontheemden zijn inmiddels goed bekend met het Nederlandse zorgsysteem en weten de weg naar huisarts en tandarts te vinden. Vanuit de Leusdense samenleving zien we vanuit verschillende vrijwilligers een mooie betrokkenheid, dit varieert van het organiseren van uitjes en activiteiten, het geven van Nederlandse en Engelse les tot aan persoonlijke contacten. Het team van de Storkstraat en onze ambtenaren staan 7 dagen per week paraat. S.2.1.2: We werken mee aan het opvangen van minderjarige asielzoekers Door de onhoudbare situatie in Ter Apel in juni 2022 heeft het kabinet de nationale crisisstructuur geactiveerd.

Het COA heeft in het Van der Valk hotel in de gemeente Leusden tijdelijk 80 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’ers) gehuisvest. Deze jongeren hebben in Nederland recht op onderdak, onderwijs, gezondheidszorg en begeleiding ongeacht hun verblijfsstatus. Gemeenten hebben daarnaast de grondwettelijke verantwoordelijkheid om te zorgen dat er onderwijs beschikbaar is. 29

Dat geldt ook voor het onderwijs aan kinderen en AMV’ers die verblijvend op COA-locaties. De onderwijsvoorziening voor minderjarige asielzoekers is sinds eind 2022 operationeel en de AMV’ers gaan vanaf januari 2023 naar school. In 2023 heeft het COA het kantoorgebouw aan Speelkamp 22 gekocht voor het langduriger opvangen van amv’ers in Leusden. Vanaf dat moment heeft de gemeente zich ingezet om het proces van totstandkoming van de locatie met de betrokken partijen goed te implementeren. Onze inspanningen hebben zich gericht op het faciliteren van een effectieve samenwerking tussen het COA, de omwonenden en andere belanghebbenden. De gemeente heeft actief bijgedragen door verschillende bijeenkomsten te organiseren met bewoners en andere betrokken partijen, om input op te halen voor het tot stand brengen van de bestuursovereenkomst.

Wat hebben we bereikt? S.2.2 Inburgeringsplichtige statushouders ronden met succes hun inburgeringstraject af, voelen zich thuis in Leusden en zijn actief in Leusden. Vanaf 1 januari 2022 heeft de gemeente Leusden een Coördinator Inburgering in dienst. Elke inwoner van Leusden die vanaf deze datum inburgeringsplichtig is geworden, is bij de gemeente Leusden in beeld. De coördinator stelt een plan op voor de inburgering en monitort de voortgang hiervan. De groep inburgeringsplichtigen bestaat naast statushouders ook uit gezinsmigranten. Er zijn inmiddels 72 inwoners met hulp van de gemeente gestart met hun inburgeringstraject. Dit betreft 59 statushouders en 13 gezinsmigranten. De einddoelen van hun inburgering zijn verschillend. Een deel van de inburgeraars zal aan het eind van het traject minimaal A2 of B1 Nederlands beheersen. Voor inburgeraars met een lage leerbaarheid is er de zogenaamde Z-route: zij krijgen 800 lesuren Nederlands en ondernemen allerlei activiteiten in de samenleving om zoveel mogelijk Nederlands te leren. Hun einddoel is dat zij na 3 jaar tijd zoveel mogelijk ‘zelfredzaam’ zijn.

Wat hebben we daarvoor gedaan? S.2.2.1: We zorgen ervoor dat inburgeringsplichtige statushouders met succes hun inburgeringstraject afronden en deel gaan uitmaken van de samenleving van Leusden De inburgering focust zich op meer dan alleen taalverwerving: participatie in de samenleving en het ‘thuis voelen in Leusden’ zijn ook belangrijke doelen. Samen met een integratiebegeleider van Stichting Integratiewerk is er gewerkt aan concrete stappen om deze doelen te bereiken. Er wordt bijvoorbeeld gezocht naar sociale ontmoetingsactiviteiten in Leusden en de mogelijkheid tot (vrijwilligers-)werk. Statushouders en gezinsmigranten krijgen informatie over voorzieningen binnen de gemeente Leusden en worden geholpen bij het regelen van allerlei praktische zaken, zoals het inschrijven bij een huisarts. In het afgelopen jaar is duidelijk geworden dat het voor de statushouders moeilijk is om een netwerk op te bouwen in Leusden. In 2024 gaat Buddy to Buddy in Leusden een maatjesproject starten, specifiek voor deze doelgroep. De gemeente Leusden bekostigt deze pilot grotendeels.

3. Zorg en ondersteuning Ambitie, context en achtergrond We geven lokaal uitvoering aan de wettelijke taken binnen het sociaal domein. We organiseren de benodigde zorg en ondersteuning op het gebied van Wmo, Jeugd, Werk en Inkomen en Schulddienstverlening. Hierbij hebben we vanzelfsprekend extra aandacht voor (financiële) problemen die ontstaan door de hogere inflatie en energiekosten.

Wat hebben we bereikt? S.3.1 Inwoners uit Leusden krijgen de benodigde zorg en ondersteuning.

30

De gemeente biedt passende zorg en ondersteuning waar dat nodig is. Daarvoor zijn afspraken gemaakt met diverse aanbieders en uitvoeringsorganisaties. In de toegang tot deze zorg en ondersteuning is een uitgangspunt dat de ondersteuning is gericht op behoud of herpakken van de eigen regie op het eigen leven. Ondersteuning is aanvullend, waarbij zelfredzaamheid en mogelijkheden van de inwoner centraal staan. Door specifiek te kijken naar wat mensen wél kunnen en hen te voorzien van de juiste middelen heeft dit geresulteerd in meer zelfstandigheid en een versterkt gevoel van eigenwaarde bij de inwoners van Leusden.

Wat hebben we daarvoor gedaan? S.3.1.1: We organiseren de benodigde zorg en ondersteuning op het gebied van Wmo, jeugd, Werk en Inkomen en schulddienstverlening Deze zorg en ondersteuning hebben we georganiseerd - in regionaal verband en taakgericht, in samenwerking met de Breed Spectrum Aanbieders (BSA); - in regionaal verband met de zogenaamde PxQ aanbieders waarbij er vooral gekeken is naar inzet van organisaties uit Leusden en omgeving; - door eigen begeleiding te bieden door het ambulante team van Lariks. Dit team is in 2023 gestart en bedoeld om enerzijds minder zorg te beschikken en anderzijds dicht bij huis kwalitatief goede en effectief kortdurend te ondersteunen; - door lokaal ingekochte diensten in het kader van algemene- en maatwerkvoorzieningen Hulp bij het Huishouden en (leerlingen)vervoer; - door via uitvoeringsorganisaties als de Sociale Dienst en Stadsring de trajecten en ondersteuning op het gebied van Werk en Inkomen en schulddienstverlening uit te voeren. S.3.1.2: We bieden informatie en advies en zorgen voor toegang tot ondersteuning of specialistische zorg Er is actief ingezet op het verstrekken van heldere en toegankelijke informatie aan onze inwoners. Ook hier weer met als voornaamste doel om inwoners te informeren en hen te helpen zelfstandig verder te kunnen.

Dit betrof niet enkel het verstrekken van actuele informatie over het beschikbare aanbod maar ook het aanbieden van deskundig advies op maat. Lariks heeft hiertoe onder andere haar website vernieuwd waarbij per onderwerp tips, handige websites en info over activiteiten en hulp in gemeente Leusden wordt gegeven. Met de sociale dienst (voor Leusden uitgevoerd door gemeente Amersfoort), Stadsring, Lariks en lokale partijen bieden we informatie, advies en ondersteuning aan financieel kwetsbare inwoners. In 2023 is in samenwerking met Stadsring gestart met saneringskrediet als schuldregelingsvorm. Inwoners met een saneringskrediet ervaren meer schuldenrust en lossen hun schulden vaker succesvol af. Ook is een driejarige proef gestart met het aanbieden van budgetbeheer. Hiermee beogen we de drempel om hulp te vragen te verlagen en het aantal mensen dat een beroep moet doen op bewindvoering omlaag te brengen. S.3.1.3: We bereiden de (meerjarige) contractering voor de inkoop van de benodigde zorg voor op het gebied van Wmo en jeugd voor het kalenderjaar 2024 In 2023 is er een contract gesloten met MetMaya die voor onze regio de aanvullende specialistische jeugdhulp verzorgt vanaf 2024. Dit is het resultaat van een aanbestedingstraject waarbij er is gekozen voor langdurig partnerschap met één aanbieder in plaats van kortlopende contracten met veel aanbieders.

De tweede helft van vorig jaar stond in het teken van implementatie van MetMaya. In Leusden zijn er diverse bijeenkomsten geweest met verwijzers om hen te informeren over de ‘nieuwe’ jeugdhulp. De soortgelijke taakgerichte aanbesteding Wmo begeleiding & beschermd wonen heeft niet geleid tot een contract. Begin 2023 liet Kwintes, als geselecteerde partij, weten niet verder te willen gaan in het inkoopproces. Dit besluit heeft geen gevolgen gehad voor inwoners met ondersteuningsvragen. Afgelopen jaar is verkend hoe het vervolg van het inkooptraject er uit ziet met inachtneming van de eerder vastgestelde regiovisie ‘Samen in de wijk’ en de opdracht van gemeenten om zorg te dragen voor vereenvoudiging van het zorglandschap en aan te sluiten op de werkwijze van MetMaya binnen het principe van taakgerichte bekostiging.

31

4. Transformatie Ambitie, context en achtergrond We voeren de transformatie binnen het sociaal domein verder door. We hebben de ambitie om elke inwoner passende ondersteuning te bieden zodat zij zoveel mogelijk zelfredzaam kunnen zijn. Wij willen zorg en ondersteuning daarom nog dichter bij de inwoners organiseren. Hierdoor wordt de signalerings- en preventiefunctie lokaal versterkt en kan er sneller op veranderingen worden ingespeeld. Er bestaat geen blauwdruk voor hoe de transformatie in het sociaal domein kan of moet worden aangepakt. Uit het recente verleden blijkt ook wel dat er op voorhand geen einddatum te geven valt wanneer de transformatie in het sociaal domein ‘klaar’ is. Het gaat nadrukkelijk om een ontwikkelproces, waarin ruimte moet zijn voor leren, evalueren en bijstellen. Dit geldt zowel voor ons als gemeente als voor inwoners en betrokken (maatschappelijk) partners.

Wat hebben we bereikt? S.4.1 Clientgericht met preventie als basis Bij het toe leiden naar en/of het bieden van ondersteuning en zorg gaan we uit van de (hulp)vraag en behoefte van de inwoner. We werken daarbij zoveel mogelijk preventief, om het ontstaan van problemen waar mogelijk te voorkomen, beginnende problematiek in goede banen te leiden en te voorkomen dat problemen weer terugkeren.

Wat hebben we daarvoor gedaan? S.4.1.1: Bij een hulpvraag gaan we uit van de vraag en de mogelijkheden van een inwoner en zijn/haar netwerk In de werkwijze van Lariks is de hulpvraag van de inwoner het uitgangspunt. Daarmee staat niet het aanbod aan zorg en ondersteuning centraal in het gesprek met de inwoner, maar wat de inwoner nodig heeft.

Wat hebben we bereikt? S.4.2 Een stevige basisinfrastructuur Met het nieuwe Beleidskader Sociaal Domein willen we de basisinfrastructuur versterken. Met basisinfrastructuur bedoelen we een structuur van sociale verbanden en informatie, advies en lichte ondersteuning, zowel informeel als formeel. De basisinfrastructuur is vrij toegankelijk, inwoners kunnen daar zelf gebruik van maken. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om een consultatiebureau, vrijwilligersinitiatieven, jongerenwerk, of sportverenigingen. Dit geheel van organisaties, diensten, voorzieningen en betrekkingen moet het mogelijk maken dat mensen samen kunnen leven en kunnen meedoen in de samenleving. Op een aantal vlakken, aansluitend bij speerpunten uit het beleidskader (zoals Netwerken, Opvoeden en opgroeien), is gestart met het versterken van de basisinfrastructuur.

Wat hebben we daarvoor gedaan? S.4.2.1: We zorgen voor voldoende algemene/voorliggende voorzieningen en lokale (laagdrempelige) begeleiding Voor kinderen en ouders is preventieve ondersteuning georganiseerd vanuit de coalitie Kansrijke Start. Er is ingezet op diverse preventieve interventies met ontmoeting- en ondersteuningsaanbod aan ouders en kinderen om alle kinderen in onze gemeente gezond en veilig te laten opgroeien. Daarnaast zijn ondersteuningsstructuren vanuit het convenant Samen zorgen voor de jeugd (2022) verder geïmplementeerd in de maatschappelijke organisaties om zo vroegtijdig te signaleren en te ondersteunen om de inzet van zwaardere vormen van zorg te voorkomen. In Leusden is een dekkend netwerk van organisaties als kinderopvang, onderwijs, sportverenigingen en voorliggende voorzieningen behouden en versterkt voor de jeugd en hun ouders.

32

Vanuit het Deltaplan Jeugd is gewerkt aan herstel en perspectief voor kinderen en jongeren na de (sociale) impact van de coronacrisis, het sociaal en mentaal welbevinden van de jeugd en het verkleinen van onderwijsachterstanden.

Rond de jaarwisseling is een aantal (nieuwe) initiatieven van start gegaan om de basisinfrastructuur voor gezinnen te versterken. Het gaat om interventies als een online ouderschapscursus Ouder Inc., een Houd Me Vast-training die is gericht op relaties in gezinnen, Stichting Buurtgezinnen, en Stichting Kamers met Aandacht voor kwetsbare jongeren richting zelfstandigheid. Voor volwassenen zijn basisvoorzieningen behouden en versterkt, door o.a. het herstarten van een vijfde wijkvereniging de Deel. Inwoners weten de wijkverenigingen goed te vinden en te benutten en zij zijn een netwerk voor en van inwoners in de wijk. De algemene voorliggende voorzieningen voor inwoners met geheugenverlies worden goed benut door inwoners en de mantelzorgers (Hof van Leusden en DAVA). Inwoners participeren en de inzet van (zwaardere) zorg wordt hiermee uitgesteld of er worden minder uren ondersteuning ingezet.

Wat hebben we bereikt? S.4.3 Adequate ondersteuning voor vrijwilligers(organisaties) en mantelzorgers Met het nieuwe Beleidskader Sociaal Domein hebben we gekozen voor zeven speerpunten, waaronder het speerpunt Vrijwilligers. Daarmee zetten we de komende periode in op samenwerking tussen vrijwilligers(organisaties) om ook op langere termijn voldoende vrijwilligers in Leusden te behouden. Ook Mantelzorg is in het Beleidskader een specifiek punt van aandacht, met name het mogelijk maken van ontspanning en ontmoeting van mantelzorgers. Lariks zorgt voor de nodige informatie, advies en begeleiding van deze groepen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? S.4.3.1: We ondersteunen waar mogelijk initiatiefnemers, vrijwilligers en mantelzorgers We geven (nieuwe) vrijwilligersorganisaties, bijvoorbeeld wijkverenigingen, de ruimte om activiteiten te organiseren die sociale netwerken ondersteunen en zo mogelijk zorgvragen voorkomen of uitstellen. Via ondersteuning door Lariks, de mogelijkheden van het Fonds Samenlevingsinitiatieven, en andere vormen van samenwerking, trekken we samen met deze inwoners op om in Leusden voor elkaar klaar te staan. Op het gebied van mantelzorg heeft Lariks ingezet op het contact met de mantelzorger en het aanbieden van diverse ontmoeting- en ontspanningsprogramma’s waarbij ingespeeld is op de behoefte van de mantelzorger. Lariks heeft in december een enquête uitgezet onder de lokale mantelzorgers. Op basis van de uitkomsten van deze enquête worden nog aanvullende activiteiten ter ondersteuningen van de mantelzorgers ontwikkeld.

Wat heeft het gekost 2023

33

Verschillenanalyse Verschillenanalyse taakvelden Hieronder is een analyse opgenomen van de verschillen tussen de begroting en de jaarrekening 2023. Alleen de taakvelden waar het verschil groter is dan € 50.000 nemen we mee in de analyse. Daarbij worden alleen de belangrijkste afwijkingen benoemd. 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken € 93.000 (voordeel) - Er is voor € 78.000 minder gebruik gemaakt van de leerlingen vervoersvoorzieningen. Het aantal leerlingen bleek aan het eind van het jaar lager dan voorzien. Hier zit een structureel effect in, dit effect wordt later bepaald i.c.m. de nieuwe aanbesteding voor schooljaar 2024/2025. - Voorgesteld wordt om via dit taakveld € 80.000 als maximale garantstelling in de kosten van school Het Element (t.b.v. de AMV’ers) via de resultaatsbestemming beschikbaar te stellen voor 2024. Dit is conform collegebesluit 80053. 5.1 Sportbeleid en activering € 62.000 (voordeel) - Van reguliere budgetten op dit taakveld konden in 2023 voor € 58.000 aan kosten toegerekend worden aan het Rijk via de SPUK GALA (SPecifieke UitKering Gezond en Actief Leven Akkoord). Dat geeft op dit taakveld daarmee een incidenteel voordeel van € 58.000. Voorgesteld wordt om dit incidentele voordeel over te hevelen naar 2024, zie de resultaatsbestemming SPUK GALA van € 164.000.

34

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie € 100.000 (voordeel) - Op salarissen en inhuur een voordeel van € 4.000 en € 17.000. - In het Fonds Samenlevingsinitiatieven blijft € 60.000 over. De € 10.000 die over is gebleven op het reguliere jaarbudget 2023 van € 100.000 wordt gereserveerd ten gunste van 2024. De € 50.000 die bij de start van het Fonds overbleef en diverse jaren is meegenomen laten we vrijvallen. - Van het budget voor 75-jaar vrijheid bleef nog € 6.000 over. Dit bedrag is daardoor ook niet onttrokken uit de reserve met aangewezen bestemming en valt dan ook weg tegen het nadeel bij de mutaties in de reserves. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie € 315.000 (voordeel) - Salarissen en inhuur een voordeel van € 30.000 en € 25.000 - Voordeel op de opvang van Oekraïense vluchtelingen op dit taakveld is € 67.000 Voorgesteld wordt om ook dit nog resterende saldo 2023 bij de resultaatsbestemming te reserveren voor deze doelgroep en dus te storten in de reserve opvang vluchtelingen Oekraïne. - Van het amendement € 50.000 bij de begroting voor visievorming toekomst Fort33 is € 32.000 nog niet uitgegeven. Voorgesteld wordt om dit bedrag via de resultaatsbestemming over te hevelen naar 2024. - Van reguliere budgetten op dit taakveld konden in 2023 voor € 16.000 aan kosten toegerekend worden aan het Rijk via de SPUK GALA.

Voorgesteld wordt om dit incidentele voordeel over te hevelen naar 2024 via de resultaatsbestemming, zie de resultaatsbestemming SPUK GALA van € 164.000. - Op de mantelzorgcomplimenten bleef € 18.000 over. - Op het budget voor wijk- en buurtverenigingen bleef € 20.000 over, nog niet alle geplande wijkverenigingen zijn ook daadwerkelijk opgestart. - Op het implementatieplan Sociaal Domein bleef € 71.000 over. Hiervan was € 41.000 werkbudget en was € 30.000 bestemd voor ICT en software. Dat laatste blijft structureel over omdat dit nu geregeld is in formatie zodat geen aanvullende software nodig is. - Het covid-budget eenzaamheid ouderen van € 18.000 is niet uitgegeven en bleef dus over. 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen € 160.000 (voordeel) - Salarissen € 53.000 (voordeel); dit komt met name door het later in kunnen vullen van vacature(s). - Voordeel € 38.000; ambtelijke inzet kon worden doorberekend aan het Rijk via de SPUK IZA (SPecifieke UitKering Integraal ZorgAkkoord). Deze SPUK loopt via de gemeente Amersfoort als mandaathouder van deze SPUK. - Van reguliere budgetten op dit taakveld konden in 2023 voor € 80.000 aan kosten toegerekend worden aan het Rijk via de SPUK GALA. Voorgesteld wordt om dit incidentele voordeel over te hevelen naar 2024 via de resultaatsbestemming, zie de resultaatsbestemming SPUK GALA van € 164.000.

- Op de pilot POH-JGGZ een nadeel van € 33.000; het budget was per abuis ergens anders geraamd. 6.3 Inkomensregelingen € 334.000 (nadeel) - Dit wordt voor € 456.000 veroorzaakt door de uitbetaling van de energietoeslag 2023. Dit nadeel valt weg tegen de inkomsten van het Rijk voor de energietoeslag 2023. Deze inkomsten blijven over op taakveld 0.7 bij de algemene uitkering (Algemene dekkingsmiddelen). - Op de uitvoeringskosten (incl. voorgaande jaren) bleef € 37.000 over. - Een correctie op het saldo per 31-12 sociale debiteuren geeft een voordeel van € 23.000. - Van het beschikbaar gestelde saneringskrediet van € 80.000 bleef € 40.000 over. De aflossingstermijnen zijn met de helft teruggebracht zodat ook minder saldo op de bankrekening bij Stadsring 51 nodig was. Het bedrag wordt gedekt uit de reserve met aangewezen bestemming, het voordeel hier valt dan ook weg tegen het nadeel bij de mutaties in de reserves omdat € 40.000 niet is onttrokken. 6.5 Arbeidsparticipatie € 257.000 (voordeel) - Op het inburgeringsbudget blijft € 122.000 over. Voorgesteld wordt om deze incidentele middelen te bestemmen voor 2024 omdat het aantal inburgeraars is gestegen en de afrekening 2023 voor de uitvoeringskosten nog niet is ontvangen. - Op arbeidsparticipatie blijft € 130.000 over. Hiervan is € 107.000 de voordelige afrekening 2022 van het RWA.

Via de Najaarsnota 2023 is dit bedrag beschikbaar gebleven voor de doelgroep beschut. Er waren echter geen nieuwe beschutters en het bedrag is over gebleven. Voorgesteld bij de jaarrekening wordt om dit bedrag over te hevelen naar 2024. Bij de voorjaarsnota 2024 zal voorgesteld worden om dit bedrag te gebruiken voor de gestegen kosten inburgering. 35

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) € 152.000 (nadeel) - Op dit taakveld worden de Wonen- Rollen- en Vervoersvoorzieningen verantwoord. Op rolstoelen een nadeel van € 190.000; dit wordt voor een groot deel veroorzaakt door prijsstijgingen en een inhaaleffect aanvragen na de coronaperiode, mensen vroegen toen minder of later aan. De kosten depotverrekening hulpmiddelen waren € 52.000 en voor € 43.000 zijn kosten 2022 verantwoord, welke niet in de ramingen 2023 waren opgenomen. Het structurele effect van de toename kosten wordt meegenomen in de voorjaarsnota 2024. Op de vervoersvoorzieningen per saldo € 46.000 voordeel De eigen bijdragen bleven € 19.000 achter op de raming omdat dagbestedingen steeds meer voorliggend worden gedaan waardoor ze buiten de regulieren eigen bijdrage systematiek blijven. 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) € 90.000 (nadeel) - Op salarissen en inhuur een voordeel van € 3.000 en € 33.000 - Hulp in de huishouding € 126.000 (nadeel); bij de Najaarsnota 2023 zijn er bijstellingen naar beneden op dit budget geweest n.a.v. prognoses Q2-2023. Achteraf is deze bijstelling teveel geweest en is geen rekening gehouden met de extra toename in cliënten en kosten van huishoudelijke hulp na de rechterlijke uitspraak in april 2023. Vanaf dat moment zijn we financieel daadkrachtige inwoners ook toegang gaan verlenen tot de huishoudelijke hulp.

6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO) € 164.000 (voordeel) - Definitieve afrekening verevening zorgkosten 2022 Gem. Amersfoort € 69.000 (voordeel) - Afrekening zorgkosten 2022 Gem. Amersfoort € 40.000 (voordeel) - Beschikbare budget voor algemene voorzieningen ouderen is niet uitgegeven € 42.000 (voordeel); dit was een extra beschikbaar gesteld innovatie- projectbudget (deels nieuw beleid), in de praktijk kan echter worden volstaan met het structurele subsidie aan Stichting Welzin die de algemene voorziening voor de Leusdense ouderen uitvoert. Taakvelden Jeugd € 509.000 (voordeel) Binnen de percelen van de jeugdzorg ontstaat een voordelig rekeningresultaat van € 509.000. Dit voordeel wordt met name veroorzaakt door een lager aandeel van Leusden in de taakgerichte financiering van de regionaal ingekochte specialistische jeugdzorg van de Breedspectrumaanbieders. De structurele effecten hiervan worden bij de voorjaarsnota 2024 bijgesteld in de begroting. Op de percelen gezinsgericht (gezond opgroeien en gezond zijn) zien we een voordelig rekeningsaldo van € 199.000.

6.82 Geëscaleerde zorg 18- € 247.000 (voordeel) - Vrijval opgenomen nog te betalen bedrag 2021 breed spectrum aanbieders (BSA) € 180.000 (voordeel) - Afrekening 2022 zorgkosten Jeugd Gem. Amersfoort € 67.000 (voordeel) 36

7.1 Volksgezondheid € 104.000 (voordeel) - Op salarissen een voordeel van € 24.000 en op inhuur een nadeel van € 15.000 - Voordeel € 94.000; ambtelijke inzet kon worden doorberekend aan het Rijk via de SPUK IZA. - Van reguliere budgetten op dit taakveld konden in 2023 voor € 10.000 aan kosten toegerekend worden aan het Rijk via de SPUK GALA. Voorgesteld wordt om dit incidentele voordeel over te hevelen naar 2024 via de resultaatsbestemming. 0.10 Mutaties reserves € 58.000 (nadeel) € 6.000 nadeel; 75-jaar vrijheid; taakveld 5.3 € 40.000 nadeel; Saneringskredieten; taakveld 6.3

BBV indicatoren De verplichte beleidsindicatoren worden per domein weergegeven. De indicatoren staan op waarstaatjegemeente.nl en zijn daar ook te raadplegen. Op de website kunnen ook vergelijkingen worden gemaakt met andere gemeenten.

Omschrijving

2020

2021

2022

2023

Cliënten met een maatwerk-arrangement Wmo per 10.000 inwoners

640

560

560

-

Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners

338,9

221,6

170,8

170,2

Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners 15-64 jr.

144,3

150,3

150,2

151,8

Absoluut verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen

-

-

-

-

Relatief verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen

-

-

23

-

Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren 12-17 jaar

14

4

4

-

% Voortijdig schoolverlaters (vsv-ers) totaal

1,4

-

2,0

-

% Jongeren (12-21 jaar) met een delict voor de rechter

1

1

-

-

% Jongeren (12-22 jaar) met jeugdreclassering van alle jongeren

-

0,2

0,2

0,2

% Kinderen (tot 18 jaar) in uitkeringsgezin

3

3

3

-

% Werkloze jongeren (16-22 jr)

1

1

1

-

% Jongeren met jeugdhulp (van alle jongeren tot 18 jaar)

10,0

11,4

13,6

11,7

% Jongeren met jeugdbescherming (van alle jongeren tot 18 jaar)

1,0

0,9

0,9

0,6

% Niet-sporters

-

-

39,5

-

71,8

72,1

73,9

74,7

% Netto arbeidsparticipatie

Indicator:

Cliënten met een maatwerk-arrangement Wmo per 10.000 inwoners

Toelichting:

Bron:

Een maatwerk-arrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. Centraal Bureau voor de Statistiek - Monitor Sociaal Domein WMO

Indicator:

Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners

Toelichting: Bron:

Het aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners. Centraal Bureau voor de Statistiek - Participatiewet

Indicator:

Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners 15-64 jr

Toelichting:

Het aantal re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. Centraal Bureau voor de Statistiek - Participatiewet

Bron:

37

Indicator:

Absoluut verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen (gegevens niet beschikbaar)

Toelichting: Bron:

Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 leerlingen. DUO/Ingrado

Indicator:

Relatief verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen

Toelichting: Bron:

Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen. DUO/Ingrado

Indicator:

Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren 12-17 jaar

Toelichting: Bron: Indicator:

Het aantal verwijzingen naar Halt per 1.000 inwoners in de leeftijd van 12 tot en met 17 jaar. Stichting Halt % Voortijdig schoolverlaters (vsv-ers) totaal

Bron:

Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 tot 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Het betreft zowel deelnemers aan VO als MBO onderwijs. DUO/Ingrado

Indicator:

% Jongeren (12-21 jaar) met een delict voor de rechter

Toelichting:

Het percentage jongeren 12 tot en met 21 jaar dat met een delict voor de rechter is verschenen.

Toelichting:

Bron:

Indicator: Toelichting:

CBS Jeugd % Jongeren (12-22 jaar) met jeugdreclassering van alle jongeren (gegevens niet beschikbaar)

Bron:

Het percentage jongeren (12 tot en met 22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12 tot en met 22 jaar). CBS Jeugd

Indicator:

% Kinderen (tot 18 jaar) in uitkeringsgezin

Toelichting: Bron:

Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. CBS Jeugd

Indicator:

% Werkloze jongeren (16-22 jr)

Toelichting: Bron:

Het percentage werkloze jongeren van 16 tot en met 22 jaar. CBS Jeugd

Indicator:

% Jongeren met jeugdhulp (van alle jongeren tot 18 jaar)

Toelichting:

Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. 38

Bron:

CBS Jeugd

Indicator:

% Jongeren met jeugdbescherming (van alle jongeren tot 18 jaar)

Toelichting: Bron:

Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. CBS Jeugd

Indicator:

% Niet-sporters (gegevens niet beschikbaar)

Toelichting: Bron:

Het percentage niet-wekelijkse sporters ten opzichte van de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Gezondheidsmonitor volwassenen GGD, CBS en RIVM

Indicator:

% Netto arbeidsparticipatie

Toelichting: Bron:

Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking. Centraal Bureau voor de Statistiek – Arbeidsdeelname

39

Domein Ruimte Leusden is een vitale, dynamische en groene gemeente die, met behoud van haar identiteit, ruimte biedt aan nieuwe opgaven en initiatieven. We willen dat de gemeente een interessante plek blijft om te wonen, werken en recreëren, waarbij ook een ruimtelijke oplossing wordt gevonden voor klimaatadaptatie en duurzaamheid. De gemeente bepaalt niet geheel zelf haar ruimtelijk beleid, maar dit gebeurt (in toenemende mate) binnen de door Rijk en provincie geschetste ruimtelijke kaders. In het Ontwikkelbeeld 2030 – 2040 regio Amersfoort zijn de hoofdlijnen van het regionaal beleid vastgelegd. In het domein Ruimte zijn de beleidsterreinen Wonen, Economische Zaken, Buitengebied, Verkeer en vervoer, Cultureel Erfgoed en Omgevingswet opgenomen. Het domein Ruimte is niet los te zien van de andere domeinen. Er bestaan over en weer raakvlakken. Bijvoorbeeld met het domein Leefomgeving, waar duurzaamheid raakt aan de energietransitie. Of met het Domein Samenleving, waar de inzet op welzijn en zorg raakt aan wonen (woonzorgvisie).

1. Wonen Ambitie, context en achtergrond In de Omgevingsvisies stedelijk en landelijke gebied en de (update van de) Woonvisie 2016 is aangegeven dat Leusden de bestaande groene, dorpse kwaliteiten koestert en wil uitbouwen. In deze context willen we gemiddeld 105 woningen per jaar toevoegen om tegemoet te komen aan de Leusdense woningvraag.

Wat hebben we bereikt? R 1.1 Alle Leusdense woningzoekenden kunnen de voor hen passende woning in Leusden vinden. In 2023 zijn 58 woningen aan de woningvoorraad toegevoegd en is gewerkt aan de voorbereiding van zo’n 500 woningen in de periode tot en met 2026. Het gaat om een mix van woningbouw, inbreiding en uitbreiding, waarmee meer ruimte ontstaat voor woningzoekenden. Dat neemt echter niet weg dat de druk op de woningmarkt, met name bij sociale huur en betaalbare woningen blijft bestaan. De Urgentieverordening is geactualiseerd en met het instellen van het Multidisciplinair Overleg Wonen, die de urgentieaanvragen gaat beoordelen, willen we de verdeling van de schaarse sociale huurwoningen nog beter organiseren.

Wat hebben we daarvoor gedaan? R.1.1.1: Onderzoek naar de woonbehoeften van Leusdense ouderen en kwetsbare groepen. In 2023 hebben we onderzoek laten uitvoeren naar de reguliere woningvraag met extra aandacht voor de vraag naar wonen en zorg. Dit onderzoek wordt begin 2024 definitief afgerond. Doordat de provincie een centralere rol heeft in de (regionale) afstemming van de vraag van kwetsbare bewoners, heeft de provincie het initiatief genomen om provinciebreed onderzoek te doen naar vraag en aanbod van huisvesting voor kwetsbare bewoners. Dit onderzoek is later gestart dan voorzien en wordt begin tweede kwartaal 2024 afgerond. R 1.1.2: Vertalen uitkomsten onderzoek naar een woonzorgvisie en update van de Woonvisie. De onderzoeken die de basis moeten zijn voor zowel het actualiseren van de Woonvisie als het opstellen van de Woonzorgvisie zijn later dan voorzien beschikbaar gekomen (zie R1.1.1). Om die reden is nog niet met het actualiseren van de Woonvisie en het opstellen van de Woonzorgvisie gestart. Wel is in 2023 de begeleiding en het opstellen van de Woonzorgvisie aanbesteed, zodat begin 2024 gestart kan worden. De Woonvisie wordt in eigen beheer opgesteld.

40

Wat hebben we bereikt? R 1.2. Visie op de gebieden waarop de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) is gevestigd. In de Omgevingsvisie Leusden zijn in 2023 de zoekgebieden als toekomstige woongebieden vastgelegd. Daarnaast zijn in 2023 op basis van een intensief participatieproces ambtelijk de kaders en randvoorwaarden voor Tabaksteeg-zuid opgesteld. Met deze kaders en randvoorwaarden wordt de basis gelegd voor een visie en stedenbouwkundige ontwerp voor deze nieuwe woonlocatie. De kaders en randvoorwaarden worden in 2024 voor besluitvorming voorgelegd.

Wat hebben we daarvoor gedaan? R 1.2.1 Borgen voorkeursrecht en woningbouwontwikkeling In de raadsvergadering van 28 september 2023 is de Omgevingsvisie Leusden vastgesteld, waarmee de Wvg in de zoekgebieden is bestendigd.

Wat hebben we bereikt? R 1.3 Nieuwe woonconcepten mogelijk maken Door het addendum op de coalitieafspraken, is in het daarop aangepaste College Uitvoeringsprogramma de prioriteit in 2023 niet meer gelegd op dit onderdeel, maar is deze verschoven naar 2024. Hierdoor is niet actief ingezet op het mogelijk maken van nieuwe woonconcepten. Wel is in de kaders en randvoorwaarden voor Tabaksteeg-zuid opgenomen dat er ruimte moet zijn voor nieuwe woonconcepten en dat ontwikkelaars hier ook open voor moeten staan.

Wat hebben we daarvoor gedaan? R 1.3.1: Ontdekken wat nodig is en stimuleren wat kan. Deze actie wordt verschoven naar 2024 (zie R1.3) en zal in het uitvoeringsprogramma van de Woonvisie of Woonzorgvisie worden opgenomen. In het totaal van de uitvoering wordt de prioriteit bepaald.

Wat hebben we bereikt? R 1.4. Optoppen en splitsen van woningen in bestaande wijken en kernen Door het addendum op de coalitieafspraken, is in het daarop aangepaste College Uitvoeringsprogramma de prioriteit in 2023 niet meer gelegd op dit onderdeel, maar is deze verschoven naar 2025. Hierdoor is niet actief ingezet op het optoppen of splitsen van woningen. Er zijn ook geen concrete initiatieven aan de gemeente voorgelegd.

Wat hebben we daarvoor gedaan? R 1.4.1: Onderzoeken en aanpassen regels Deze actie is in het CUP verschoven naar 2025 (zie R1.4) en zal in het uitvoeringsprogramma van de Woonvisie of Woonzorgvisie worden opgenomen. In het totaal van de uitvoering wordt de prioriteit bepaald.

Wat hebben we bereikt? R 1.5. Meer woningen beschikbaar krijgen door het transformeren kantoren/bedrijven naar woningen Door het addendum op de coalitieafspraken, is in het daarop aangepaste College Uitvoeringsprogramma de prioriteit in 2023 niet meer gelegd op dit onderdeel, maar is deze verschoven naar 2025. Hierdoor is niet actief ingezet op het stimuleren van transformeren van kantoren en bedrijven.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

41

R 1.5.1: Inventariseren mogelijkheden kansrijke locaties en stimuleren eigenaren Deze actie is in het CUP verschoven naar 2025 (zie R1.4) en zal in het uitvoeringsprogramma van de Woonvisie of Woonzorgvisie worden opgenomen. In het totaal van de uitvoering wordt de prioriteit bepaald worden.

2. Leusden op de kaart Ambitie, context en achtergrond Een belangrijke kwaliteit van Leusden is het Buitengebied. Samen met de ligging midden in Nederland biedt dit kansen om Leusden meer bekendheid te geven en beter op de kaart te zetten. De kwaliteit van het buitengebied echter is geen constant gegeven. De transformatie van de agrarische sector samen met de stikstofproblematiek, de zoektocht naar nieuwe woningbouwlocaties en de wens om uitbreiding van wonen en werken samen te laten gaan met versterking van het groen zullen de komende jaren hun effect op het buitengebied gaan hebben. In deze ontwikkelingen zijn er kansen en bedreigingen voor het versterken van recreatie en toerisme. De voorwaarden hiervoor willen we creëren en kansen om Leusden nog beter op de kaart te zetten verzilveren.

Wat hebben we bereikt? R 2.1. We willen de kwaliteiten van Leusden nadrukkelijker op de kaart zetten Als onderdeel van de citymarketing is actief ingezet op de verkiezing fietsgemeente 2024 van de Fietsersbond. De inwoners van Leusden is gevraagd om een enquête in te vullen om te onderzoeken hoe fietsvriendelijk Leusden en wat er eventueel gedaan kan worden om nog fietsvriendelijker te maken. Na de vier grote steden en Tilburg staat Leusden landelijk op de zesde plek als het gaat om aantal ingevulde enquêtes. Op 6 juni 2024 wordt de uitslag van de verkiezing bekend gemaakt. Daarnaast is Leusden lid geworden van Visit Utrecht Region (VUR). Visit Utrecht Region is een regionaal samenwerkingsprogramma van 10 Destinatie Marketing Organisaties, 20 Utrechtse gemeentes en de provincie Utrecht. Het doel is om bekendheid over regio Utrecht als bestemming te genereren en bij te dragen aan een vitale en leefbare regio en instandhouding van voorzieningen en de kwaliteiten van cultuur, natuur en erfgoed. Ook is er samenwerking gezocht met het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) Heuvelrug & Vallei. Zij zijn bezig met het voorbereiden van een Grebbeliniecampagne in samenwerking met de Grebbelinie gemeentes. Met het Routebureau Utrecht wordt gewerkt aan de uitrol van het wandelroutenetwerk Utrecht Oost. Het definitief ontwerp voor het wandelroutenetwerk is gereed.

Als alles volgens planning verloop, wordt het wandelroutenetwerk in 2024 gerealiseerd. Daarnaast wordt met het Routebureau gewerkt aan de herziening van het fietsknooppuntennetwerk. Het herziene fietsknooppuntennetwerk zal deels door Achterveld lopen. Ook wordt onderzocht of het netwerk langs het Sovjet Ereveld, de kerktoren van Oud-Leusden en Kamp Amersfoort kan lopen. Dat is nu geen onderdeel van het netwerk.

Wat hebben we daarvoor gedaan? R 2.1.1: We stimuleren, vergemakkelijken en co financieren Het stimuleren en ontwikkelen van extra verblijfsaccommodatie In 2023 is een nieuwe beleidsadviseur recreatie en toerisme begonnen. Er was geen capaciteit om de ontwikkeling van verblijfsaccommodatie op dat moment actief te stimuleren. Onderzoek alternatieve heffing toeristenbelasting In de gemeente Leusden wordt de toeristenbelasting geheven door GBLT. Het onderzoek of dit op een andere manier zou kunnen, loopt nog. Er wordt informatie vergaard bij andere gemeenten. Voorwaarden voor cofinanciering Er wordt op dit moment gewerkt aan een subsidieregeling voor ondernemers die gevestigd zijn in de gemeente Leusden met als doel om initiatieven op het gebied van recreatie en toerisme te ondersteunen.

42

3. Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort Ambitie, context en achtergrond De verschillende functies in het buitengebied vragen in totaal meer ruimte dan beschikbaar is. We maken keuzes en bieden perspectief voor het behoud van een mooi en vitaal buitengebied. Het initiatief voor een Handelingsperspectief vraagt om afstemming met het provinciale initiatief voor een Gebiedsagenda. Deze Gebiedsagenda moet aantonen hoe de provincie gaat voldoen aan de opgaven van het Rijk op het gebied van stikstof, water, bodem en klimaat. De provincie zal hiervoor bij het Rijk aanspraak maken op transitiegelden voor het landelijk gebied. Het opstellen van dit Handelingsperspectief Buitengebied is opgenomen in het uitvoeringsprogramma van het Ontwikkelbeeld 2030-2040 van de Regio Amersfoort. Dit initiatief kent een relatie met de gemeentelijke inzet om de beide omgevingsvisies van de gemeente Leusden (voor stedelijk en buitengebied) te actualiseren en om te zetten naar 1 visie voor het totale grondgebied.

Wat hebben we bereikt? R 3.1. Een Handelingsperspectief Buitengebied voor een toekomstbestendig mooi en vitaal Leusdens buitengebied. Het Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort in wording bevat mogelijke bouwstenen voor het maken van ruimtelijke keuzes en het bieden van perspectief voor landbouw, natuur en landschap, recreatie, klimaatadaptatie en water. De daadwerkelijke ruimtelijke keuzes worden in een volgende fase gemaakt. Dit komt doordat het Landbouwakkoord mislukte, het concept-Utrechts Programma Landelijk Gebied voor de Regio Amersfoort nog onvoldoende concreet is en de uitkomsten van de verkiezingen onzekerheid brachten.

Wat hebben we daarvoor gedaan? R 3.1.1: Opstellen Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort In 2023 is gewerkt aan het opstellen van het Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort samen met lokale en regionale partijen. Hiervoor vonden gebiedsateliers plaats, werd een Groeidocument gemaakt, konden partijen en de gemeenteraden op het Groeidocument reageren en werd op basis daarvan aan het Handelingsperspectief Buitengebied gewerkt. Het Handelingsperspectief wordt begin 2024 door college en gemeenteraad behandeld, nadat het commentaar van regionale partijen is verwerkt.

Wat heeft het gekost 2023

43

Verschillenanalyse taakvelden Hieronder is een analyse opgenomen van de verschillen tussen de begroting en de jaarrekening 2023. Alleen de taakvelden waar het verschil groter is dan € 50.000 nemen we mee in de analyse. Daarbij worden alleen de belangrijkste afwijkingen benoemd. 2.1 Verkeer en vervoer € 113.000 (voordeel) - Op salarissen een voordeel van € 39.000; Vacatures konden niet of pas later in de tijd worden ingevuld. - Op inhuur een voordeel van € 18.000. - Het overdragen van werk en inwerken van nieuwe medewerkers kost tijd waardoor er minder tijd over is gebleven om kleine verkeerskundige aanpassingen te doen. Dit gaf een voordeel van € 42.000 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie € 76.000 (voordeel) - Op salarissen een voordeel van € 9.000; Vacatures konden niet of pas later in de tijd worden ingevuld. - Op inhuur een voordeel van € 28.000. - Op het werkbudget van openluchtrecreatie bleef € 17.000 over, met name door wisseling en dus inwerken van nieuwe medewerkers. - Voor ondersteuning van initiatieven en projecten voor versterking van landbouw en natuur bleef na de najaarsnota een budget van € 15.000 beschikbaar maar ook hier is geen gebruik van gemaakt. De grote mate van onduidelijkheid en onzekerheid onder de landbouw (stikstof) houdt een stevige rem op initiatieven.

8.1 Ruimtelijke ordening € 123.000 (voordeel) - Van het budget voor de implementatie van de omgevingswet bleef € 110.000 over. De wet is, na een aantal keren te zijn uitgesteld, in werking gegaan per 1-1-2024. De implementatie is een complexe operatie en loopt nog een aantal jaren door. De incidentele middelen blijven, via de reserve met aangewezen bestemming, beschikbaar voor de implementatie in de komende jaren. Het voordeel hier valt dan ook weg tegen het nadeel bij de mutaties in de reserves.

44

8.3 Wonen en bouwen € 610.000 (voordeel) - Op salarissen een voordeel van € 306.000; In 2023 was € 130.000 beschikbaar voor formatie Woon(zorg)visie (structureel € 50.000 en € 80.000 incidenteel). De onderzoek data die nodig zijn als basis voor de Woon(zorg)visie kwamen deels pas eind 2023 beschikbaar en een deel komt pas in de loop van 2024. Het budget is dus niet uitgegeven in 2023. Van de incidentele middelen € 80.000 werd € 40.000 gedekt uit de reserve met aangewezen bestemming. Dit voordeel van € 40.000 valt hier dus weg tegen het nadeel bij de mutaties in de reserves. Voorgesteld wordt om de andere € 40.000 van de incidentele middelen over te hevelen naar 2024. Zie hiervoor ook het voorstel bestemming resultaat. - Op inhuur een voordeel van € 35.000 - Op de omgevingsvergunningen blijft € 264.000 (voordeel) over. Het betreft € 238.000 extra legesinkomsten en € 26.000 minder gerelateerde uitgaven. Grondbedrijf € 145.000 (voordeel inclusief mutaties reserves) Na mutaties in de reserve blijft er per saldo een voordeel over van -/- € 570.000 + € 715.000 = € 145.000 Dit resultaat is het saldo van: - Tussentijdse winstneming Buitenplaats € 21.000 (voordeel) - Winst Valleipark (afgesloten) € 205.000 (voordeel) - Voorziening Valleipark € 10.000 (nadeel) - Op basis van de concept aangiften 2022 en 2023 is geen vennootschapsbelasting verschuldigd.

De geraamde dekking is daarom niet onttrokken uit de reserve grondbedrijf, dit geeft een nadeel van € 71.000 Zie hiervoor ook taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting bij de Algemene Dekkingsmiddelen. 0.10 Mutaties reserves AD € 179.000 (nadeel) € 110.000 nadeel; Omgevingswet minder onttrokken, zie taakveld 8.1 € 40.000 nadeel; Woonzorgvisie minder onttrokken, zie taakveld 8.3

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.leusden.nl/api/v1/meetings/3717/documents/42668