Document · PDF

Concept Grondstoffenbeleidsplan 2021-2025.pdf

Raadsvergadering 18 maart 2021, gemeente LeusdenBij agendapunt: 7: RV Grondstoffenbeleidsplan 2021-202527.048 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

4.6

Oud papier en karton (OPK)

De aparte inzameling van papier is al tientallen jaren gebruikelijk en de kwaliteit staat over het algemeen niet ter discussie. Papier wordt relatief goed gescheiden ingezameld en gerecycled; er wordt in Nederland netto 75 procent teruggewonnen. De technische uitdaging van het recycleproces ligt in het verwijderen van inkt, lijm en vervuilingen als kaasresten uit pizzadozen.

Inzameling In Leusden wordt op de volgende wijzen papier ingezameld:  



Inzameling laagbouw kernen: in dozen aan huis, 1 x / 2 weken Inzameling hoogbouw: in dozen aan huis, 1 x / 2 weken, of wegbrengen naar ondergrondse verzamelcontainer Inzameling buitengebied: minicontainer aan huis, 1 x / 4 weken (*).

Grondstoffenbeleidsplan

De landelijk best presterende inzamelsystemen voor OPK met betrekking tot milieu prestaties zijn in volgorde: 1) minicontainers, gebundeld en 3) verzamelcontainers.

(*):

Inzamelwijze gewijzigd in 2017. Daarvoor diende het papier in dozen te worden aangeboden.

De huishoudens in het buitengebied hebben de keuze om geen gebruik te maken van de minicontainer. Zij kunnen het papier, net als iedereen, wegbrengen naar een verzamelcontainer of het brengstation.

Resultaten enquête 



Het aanbiedgedrag is als volgt: o Gebundeld aan straat: 73% o Ondergrondse verzamelcontainer: 9% o Brengen naar een school of vereniging: 9% o Minicontainer: 4% De overgrote meerderheid (81%) van de respondenten in het buitengebied zet de papiercontainer elke inzamelronde (1 x / 4 weken) aan de straat. Bij de meeste respondenten zit de container dan voor driekwart (35%) of helemaal (58%) vol. De meeste respondenten geven de voorkeur aan hun huidige wijze van papier aanbieden. 22% van de respondenten dat het papier nu gebundeld aan de straat zet, geeft de voorkeur voor een minicontainer. De respondenten geven de inzameling van het papier gemiddeld een 7,6. 12% geeft een onvoldoende.

Prestaties De hoeveelheid ingezameld oud papier (90%) en karton (10%) neemt jaarlijks af. In 2009 was dit nog 83 kg per inwoner, in 2018 bedroeg dit 61 kg. De komende jaren zal dit naar verwachting verder afnemen. In het Grondstoffenplan is als effect van het Nieuwe Inzamelen en diftar de hoeveelheid OPK geraamd op 80 kg per inwoner per jaar.

Aanbeveling

In het Grondstoffenplan is opgenomen dat er onderzoek wordt gedaan om de inzameling van papier te optimaliseren. Een mogelijkheid is dat laagbouwhuishoudens in de kernen de gelegenheid wordt geboden gebruik te maken van een minicontainer (i.p.v. het aanbieden in dozen). Dit onderzoek bevindt zich nog in de voorbereidingsfase. Aanbevolen wordt een eventuele wijziging in inzamelmiddel scherp af te wegen tegen de kosten en de verwachte verbetering in gescheiden aangeboden kg’s papier.

Grondstoffenbeleidsplan

De afname in ingezamelde hoeveelheden is in lijn met de landelijke trend; er worden namelijk steeds minder kranten en reclamefolders gedrukt. Dit is schijnbaar van grotere invloed dat het Nieuwe Inzamelen en diftar. Ook de hoeveelheid ongescheiden papier dat met het restafval wordt weggegooid neemt af. In 2014 was dit in Leusden nog ongeveer 14 kg per inwoner, in 2018 is dit afgenomen tot 4 kg per inwoner. Daaruit volgt dat het papier wel steeds beter gescheiden wordt aangeboden. In gemeente Leusden wordt het papier ook beter gescheiden aangeboden dan in vergelijkbare gemeenten in de provincie Utrecht. Landelijk gemiddeld werd in 2017 54 kg papier en karton per inwoner gescheiden ingezameld en in 2018 per inwoner 60 kg.

4.7

Glas

De aparte inzameling van glas is ook al tientallen jaren gemeengoed. Het aandachtspunt voor glas is een gewenste toename van scheiding op kleur (bruin, groen en wit apart). Glas dient in Leusden te worden weggebracht naar ondergrondse verzamelcontainers. Dit is in 2017 niet gewijzigd. De jaarlijks apart ingezamelde hoeveelheid glas is stabiel, met een enigszins dalende trend over de afgelopen jaren. In de periode tot en met 2014 is in Leusden gemiddeld per jaar 32 kg glas per inwoner ingezameld. In de jaren daarna is dit gemiddeld 29 kg. In het restafval wordt jaarlijks circa 2 kg glas per inwoner per jaar ongescheiden weggegooid. In het Grondstoffenplan en het raadsvoorstel is de hoeveelheid glas als effect van het Nieuwe Inzamelen en diftar geraamd op 35 kg per inwoner per jaar. Uit de landelijke benchmark volgt dat in gemeenten met dezelfde stedelijkheidsklasse als Leusden in 2017 gemiddeld 21 kg gescheiden glas per inwoner is ingezameld en in 2018 per inwoner 24 kg. Leusden scoort daarbij beter dan landelijk gemiddeld. Aanbevolen wordt het inzamelbeleid voor glas niet te wijzigen.

4.8

Textiel

Textiel wordt in Leusden op meerdere wijzen ingezameld. Het wordt met een vergunning van de gemeente 4 x / jaar huis-aan-huis door charitatieve instellingen opgehaald en het kan worden weggebracht naar circa 20 verzamelcontainers van het Kringloopcentrum en naar de milieustraat (verzamelcontainer van Reshare). Daarnaast wordt een ons onbekende hoeveelheid textiel ingezameld via een aantal private verzamelcontainers bij winkels. Al het door het Kringloopcentrum ingezamelde textiel wordt afgevoerd naar en gesorteerd bij Kringtex in Amersfoort. Een deel van het goed bruikbare materiaal wordt vervolgens weer door het Kringloopcentrum Leusden bij Kringtex besteld voor verkoop. De totale ingezamelde hoeveelheden huis-aan-huis (4 x / jaar) en in de verzamelcontainers van het Kringloopcentrum en van Reshare loopt jaarlijks enigszins toe; van gemiddeld 5,2 kg per inwoner per jaar in de periode 2012 t/m 2016, tot 6,2 kg in 2017 en 7,7 kg in 2018. Volgens het Kringloopcentrum is de kwaliteit stabiel. In Leusden wordt meer gescheiden textiel ingezameld dan landelijk gemiddeld (in 2018 was dat 5 kg per inwoner).

Grondstoffenbeleidsplan

Aanbevolen wordt de mogelijkheid te verkennen om de inzameling aan huis (4 x / jaar) uit te besteden aan het Kringloopcentrum.

5. Financiën 5.1

Financieel verloop

De kosten voor inzameling en verwerking van huishoudelijk afval worden in beginsel 100% gedekt uit de baten afvalstoffenheffing. Eventuele overschotten en tekorten worden verrekend met de voorziening egalisatiereserve afvalstoffenheffing. In de periode 2016 tot en met 2018 kende de begrote en gerealiseerde afvalfinanciën in de gemeente Leusden het volgende verloop:

Jaar 2016 2017 2018

Begroot Kosten Baten Saldo € 2.242.209 € 2.139.200 € -103.009 € 3.173.586 € 3.133.382 € -40.204 € 3.373.801 € 3.563.455 € 189.654

Gerealiseerd Kosten Baten 2.190.476 € 2.120.235 € 3.100.847 € 3.124.057 € 3.926.177 € 3.332.198 €

Saldo -70.240 23.210 -593.979

De stand van de voorziening egalisatie afvalstoffenheffing heeft zich daarop telkens op 1 januari als volgt ontwikkeld: 1-1-2016: 1-1-2017: 1-1-2018: 1-1-2019:

€ 16.148 € 13.408 € 76.822 €0

Het gerealiseerde nadelig saldo ultimo 2018 is voor € 76.822 gedekt uit de reserve afvalstoffenheffing (die daarmee volledig is ingezet) en het restant van € 517.156 is gedekt uit de algemene reserve. De conclusie is dat de gemeente Leusden momenteel over een onvoldoende gevulde reserve afvalstoffenheffing beschikt. De risico’s op kostenoverschrijding zijn hiermee onvoldoende gedekt. Daarnaast staat de prijs voor de vergoeding van oud papier medio 2019 op een dieptepunt en wordt nog onvoldoende rekening gehouden met de terugloop van de vergoeding voor PMD. Mogelijk zal dit een negatief effect hebben bij de afwikkeling van de begroting 2019. De huidige tarieven van de afvalstoffenheffing Leusden zijn te laag om de kosten van de afvalbegroting 2020 te dekken. Het is daarmee onvermijdelijk dat de tarieven zullen moeten stijgen.

Resultaat 2018

2018 is het eerste (en op dit moment enige) volledige jaar waarin de eerste effecten van zowel het Nieuwe Inzamelen als diftar financieel inzichtelijk zijn te maken. In de verschillenanalyse in de Jaarrekening 2018 is openbaar gerapporteerd over deze eerste financiële resultaten van de beleidswijzigingen afval. In deze verschillenanalyse zijn op hoofdlijnen de volgende punten benoemd: 

Een lagere opbrengst afvalstoffenheffing geeft een nadeel van € 230.000. Dit wordt met name veroorzaakt door een substantieel lagere frequentie aanbiedingen restafval dan geraamd (minder diftar inkomsten). Het gewenste beleidseffect, daling van de hoeveelheid restafval, is groter dan verwacht.

Grondstoffenbeleidsplan

5.2



De gerealiseerde vergoedingen vanuit het Afvalfonds waren € 184.000 lager dan geraamd. Dit is veroorzaakt door het verschil in bruto ingezameld PMD en het netto deel (circa 70%) dat in aanmerking komt voor een vergoeding. Voor het invoeren van de diftar heeft GBLT kosten moeten maken voor de inrichting van software, ontwikkelen van aanslagbiljetten en het opleggen van de aanslag diftar, wat tot een incidenteel nadeel leidt van € 43.000. De kosten voor het inzamelen van restafval, PMD, GFT en glas geeft in totaal een voordeel van € 80.000. Dit wordt veroorzaakt doordat het oude inzamelcontract een andere tariefstructuur kende. De kosten voor het verwerken en inzamelen van oud papier & karton geeft een nadeel van € 226.000. Hiertegen staat een hogere opbrengst van € 160.000.

Uit de landelijke benchmark over 2018 blijkt dat in gemeente Leusden de totale afvalbeheerkosten relatief laag zijn. De inzamel- en verwerkingskosten voor de grondstoffen papier, PMD en glas zijn, zowel per huisaansluiting als per ton, relatief wel hoog. Dit komt mede door het hoge serviceniveau (zie hoofdstuk 3). Voor restafval daarentegen zijn de kosten relatief laag.

5.3

Tariefontwikkeling afval verwerken

De kosten voor het verwerken van afval en grondstoffen nemen jaarlijks toe. Dat komt grotendeels door externe invloeden zoals een jaarlijks hogere rijksbelasting op het verbranden van restafval en door autonome groei van verwerkingstarieven. De twee hoogste verwerkingstarieven voor de gemeente Leusden zijn die voor GFT en restafval. Het verwerkingstarief voor GFT stijgt van € 50,70 per ton in 2017 tot bijna € 56 per ton in 2020 (conform de begroting van AVU). De tariefontwikkeling voor restafval per ton, inclusief de afvalstoffenbelasting15, is als volgt: 2016: 2017: 2018: 2019: 2020:

€ 61,09 € 62,36 (+ 2,1% t.o.v. het voorgaande jaar) € 63,90 (+ 2,5%) € 72,12 (+ 12,9%) € 89,23 (+ 23,7%)

Daarnaast dalen over het algemeen de hoogtes van de vergoedingen die de gemeente ontvangt voor apart ingezamelde grondstoffen. De prijs voor oud papier en karton wordt maandelijks vastgesteld op basis van macro-economische ontwikkelingen, voornamelijk bepaalt door afzetmogelijkheden in Azië en concurrentie uit de VS. In januari 2018 ontving de gemeente nog € 97,50 voor een ton papier en € 122,50 voor karton. In juli 2019 zijn deze vergoedingen fors naar beneden bijgesteld tot

Grondstoffenbeleidsplan

Hieruit volgt duidelijk dat het verwerken van restafval sinds 2019 significant duurder wordt. Naar verwachting neemt het verwerkingstarief vanaf 2021 nog verder toe, omdat AVU dan een nieuwe aanbesteding voor de verwerking van restafval en GFT moet hebben gerealiseerd. Door autonome prijsontwikkeling zullen de verwerkingstarieven dan verder toenemen. De gemeente heeft dus, naast de vastgestelde milieu ambitie, een belangrijk financieel argument om de hoeveelheid restafval zo laag mogelijk te houden.

15 De landelijke afvalstoffenbelasting is sinds 2015 van kracht op het verbranden en storten van (rest)afval. In 2015 bedroeg deze extra belasting € 13 per ton, in 2019 is het tarief € 31,39 en voor het jaar 2020 wordt gerekend met een tarief van € 37 per ton.

respectievelijk € 50 en € 60. Dit is lager dan voorzien in de begroting 2019. Eerder in dit rapport is verwoord dat de vergoedingen voor verpakkingsmateriaal terugloopt.

5.4

Afvalstoffenheffing

Tarieven en belastingdruk Tot en met 2017 kende Leusden alleen een heffingssysteem op basis van vastrecht, voor één- of voor meer-persoons huishoudens. In 2018 is het vastrechtsysteem uitgebreid met diftar op de aanbiedfrequentie van restafval. In bijlage E is een historisch overzicht opgenomen van de gehanteerde tarieven en de gerealiseerde gemiddelde belastingdruk afvalstoffenheffing per huishouden. Hieruit volgt dat de gemiddelde gerealiseerde belastingdruk per huishouden in de afgelopen jaren over het algemeen - in een lange termijn - fors is gedaald. Zo is de geraamde druk in 2019 25% lager dan in 2010. In de laatste drie jaren van de periode waarin alleen vastrecht werd toegepast, de jaren 2015 t/m 2017, was er wel een toename in de belastingdruk. Dit was het gevolg van de extra en steeds toenemende rijksbelasting per 2015 op het verbranden van restafval. Deze belasting is nog steeds en in toenemende mate van toepassing. Bij de bestuurlijke vaststelling van de tarieven vastrecht en diftar in 2018 in gemeente Leusden, is gekozen voor het scenario waarbij het ditar-tarief zowel het afval scheiden stimuleert als ongewenste effecten zoals afvaltoerisme en –dumping beperkt. Bovendien was de tariefstelling voor diftar mede gebaseerd op de hoogte van het tarief in omliggende gemeenten. De geraamde gemiddelde belastingdruk per huishouden voor 2018 bedroeg € 191.

In werkelijkheid, zo blijkt achteraf, is de gerealiseerde gemiddelde belastingdruk € 175 per huishouden (zie bijlage E). Bij de invoering van diftar in 2018 is de belastingdruk dus sterk afgenomen, terwijl de kosten niet zijn afgenomen. Dit komt omdat in de praktijk minder vaak restafval is aangeboden dan in 2017 is geraamd. Daarmee zijn de baten onvoldoende om de (als maar stijgende) kosten te dekken.

Benchmark afvalstoffenheffing Er zijn drie vergelijkingen gemaakt om de hoogte van de afvalstoffenheffing van de gemeente Leusden te vergelijken met andere gemeenten.

In Leusden was in 2018 de belastingdruk lager dan bij vergelijkbare gemeenten in Nederland. Dit geldt voor zowel het vastrecht (in Leusden € 145, in Nederland gemiddeld € 171) als het diftar (in Leusden € 0,25 / 10 liter restafval, in Nederland € 0,34 / 10 liter).

Vergelijking met gemeenten met gelijk aantal inwoners

Op 1 januari 2019 telde Leusden 30.028 inwoners. Er is gekeken naar de tarieven afvalstoffenheffing 2019 bij de 10 gemeenten met net iets minder inwoners en bij de 10 gemeenten die net iets meer inwoners hebben (op basis van CBS). De resultaten zijn opgenomen in bijlage F.

Grondstoffenbeleidsplan

Landelijke benchmark 2018

De helft van deze gemeenten hanteert een vorm van diftar restafval op basis van volume container. Een gemeente, gemeente Bernheze, hanteert diftar op basis van volume (€ 2,45 per keer dat de 240 liter minicontainer wordt aangeboden) én gewicht (€ 0,32 per kg restafval). Er is daarnaast een variatie in het vastrechtdeel, gebaseerd op woningtype (laagbouw of hoogbouw) of op het aantal gezinsleden (eenpersoons of meer-persoons). Ondanks deze verschillen, is wel aan te geven in welke gemeenten de geraamde belastingdruk afvalstoffenheffing voor de inwoners hoger of lager is dan in Leusden. In vier gemeenten is deze lager dan in Leusden, in de overige 16 vergeleken gemeenten is deze hoger. Op deze vergelijkswijze is de belastingdruk afval in de gemeente Leusden dus laag.

Vergelijking met regionale gemeenten Daarnaast zijn de tarieven van Leusden vergeleken met 15 grenzende en omliggende gemeenten. Het overzicht is opgenomen in bijlage G. Vanuit dezelfde uitgangspunten als hierboven geformuleerd is ook hier de conclusie dat de belastingdruk in Leusden relatief laag is. In drie gemeenten (Soest, Nijkerk en Bunschoten) is deze lager, in de overige 12 regionale gemeenten is deze hoger.

5.5

Financieel effect beleidswijziging op de verwerkingskosten

Ten behoeve van deze evaluatie is een analyse opgesteld van het financiële verschil tussen: -

de jaarlijkse gerealiseerde (2017 en 2018) en te realiseren (2019 en 2020) verwerkingskosten, gebaseerd op de werkelijk ingezamelde hoeveelheden; en de veronderstelde verwerkingskosten in de genoemde periode, gebaseerd op de geraamde hoeveelheden als het Nieuwe Inzamelen en Diftar niet zouden zijn ingevoerd.

De veronderstelde verwerkingskosten zijn gebaseerd op een autonome lichte vermindering van de hoeveelheid fijn restafval en een lichte toename van GFT en PMD, een extrapolatie van de resultaten in de afgelopen jaren zoals opgenomen in bijlage B. Voor GHA, papier & karton, glas en textiel zijn deze berekeningen niet gemaakt, omdat de verschillen (zowel in hoeveelheden als in kosten) daarvoor te klein zijn. In bijlage H is een overzicht opgenomen van deze doorrekeningen. Uit het overzicht volgt dat: 



Grondstoffenbeleidsplan



Door de gerealiseerde afname van de hoeveelheid fijn restafval in vergelijking met de verwachte hoeveelheid wanneer het Nieuwe Inzamelen en diftar niet zouden zijn ingevoerd de verwerkingskosten in 2017 met afgerond € 64.000 zijn afgenomen. De verwerkingskosten fijn restafval dalen jaarlijks (tot een geraamd voordeel van € 196.000 in 2020). De reden van dit toenemend kostenvoordeel is het jaarlijks stijgende verwerkingstarief. Door de beleidswijziging is de hoeveelheid gescheiden ingezameld GFT toegenomen. Daarmee nemen de verwerkingskosten ook toe, van een gerealiseerd nadeel van € 17.000 in 2017 tot een geraamd nadeel van € 43.000 in 2020. De doorrekening van PMD is complex, omdat zowel sprake is van verwerkingskosten als van een jaarlijks lager vergoedingstarief. Bovendien is de hoogte van deze vergoeding onzeker, omdat een deel (30%) van het ingezamelde materiaal niet wordt vergoed. Daarom is vooral in het eerste jaar (2017) het kostenvoordeel van € 55.000 hoog en neemt deze naar verwachting af tot € 23.000 in 2020. Resumerend bedraagt het kostenvoordeel als gevolg van de beleidswijziging op de verwerking van fijn restafval, GFT en PMD in 2017 € 102.000 en neemt dit voordeel toe tot circa € 175.000 in 2020.

BIJLAGE A: Resultaten afvalenquête augustus 2019 De resultaten van de enquête zijn als apart rapport toegevoegd. Dat is Bijlage 5.

Grondstoffenbeleidsplan |

BIJLAGE B: Ingezamelde hoeveelheden Jaar

Ingezamelde hoeveelheden per kg per inwoner per jaar

Fijn restafval GHA Restafval totaal GFT (bruto) PMD OPK Glas gerealiseerd raming gerealiseerd gerealiseerd gerealiseerd raming gerealiseerd raming gerealiseerd raming gerealiseerd raming 2009 159 35 194 85 83 28 2010 155 36 191 76 4,3 82 33 2011 146 38 184 76 4,5 85 33,7 2012 151 34 185 82 4,7 73 31,9 2013 153 30 183 81 4,9 66 33,5 2014 150 31 181 82 4,7 70 31,3 gemiddelde t/m 2014 152 34 186 80 4,6 77 31,9 2015 2016 2017 2018 2019 2020

      

153 145 107 71 62 60

34 34 28 17 15

187 179 135 88 77

80 80 90 102 105 106

130

5,8 9,1 26,2 31,9 33 34

28,6

67 65 68 61 62 60

27,7 29,5 29,1 28,4 28,0 27,5

Het Grondstoffenplan is opgesteld op basis van de resultaten (tot en met) 2014. Vanaf 2016 worden blik (M) en drankenkartons (D) samen met het plastic (P) ingezameld. In 2017 is het Nieuwe Inzamelen ingevoerd. In 2018 is diftar ingevoerd. De hoeveelheid fijn restafval in 2018 van 71 kg per inwoner mag met 1,6 kg (bedrijfsafval en prullenbakkenafval) naar beneden worden bijgesteld tot afgerond 69 kg per inwoner. De hoeveelheden in 2019 en 2020 zijn ramingen. De raming is gebaseerd op het effect van de invoering van het Nieuwe Inzamelen en diftar (ultimo 2018).

Grondstoffenbeleidsplan |

BIJLAGE C: Samenstelling fijn restafval Regelmatig wordt de samenstelling van het aangeboden fijn huishoudelijk restafval in Leusden geanalyseerd. De meeste recente analyse is in november 2018 uitgevoerd. De samenstelling van het huishoudelijk restafval is, op basis van gewicht, hieronder in drie groepen opgenomen. De eerste groep heeft betrekking op afval dat als gescheiden grondstof kan worden aangeboden voor inzameling aan huis of via verzamelcontainers. %gewicht

kg / inwoner / jaar

Als gescheiden grondstof aan te bieden voor inzameling aan huis of via een verzamelcontainer: GFT (vooral keukenafval):

31,2%

22 kg

Herbruikbaar papier:

5,5%

4 kg

PMD:

7,0%

5 kg

Glas:

2,9%

2 kg

Textiel:

5,2%

4 kg

Subtotaal:

51,8%

37 kg

Als gescheiden grondstof aan te bieden bij de milieustraat of elders: 1,1%

1 kg

Hard kunststof:

5,3%

4 kg

Hout:

3,0%

2 kg

Steen / puin:

2,8%

2 kg

KCA:

0,1%

0 kg

Apparaten:

0,4%

0 kg

Subtotaal:

12,7%

9 kg

Luiers:

14,3%

10 kg

Niet herbruikbaar papier:

10,1%

7 kg

Ondefinieerbaar:

11,1%

8 kg

Subtotaal:

35,5%

25 kg

Grondstoffenbeleidsplan

Metaal:

Overig / aan te bieden als restafval:

Uit het bovenstaande volgt dat op jaarbasis 46 kg per inwoner aan grondstoffen bij het restafval wordt gegooid en dus niet in aanmerking komt voor hergebruik of duurzame verwerking. 32

BIJLAGE D: Sorteeranalyse PMD In juli 2019 is eenmalig de samenstelling van het in de PMD container, zowel minicontainers PMD als verzamelcontainers PMD, aangeboden materiaal geanalyseerd.

Het juist aangeboden PMD bestaat gemiddeld uit:   

Lege kunststof verpakkingen (P): Lege metalen verpakkingen (M): Lege drankenkartons (D):

59,3% 4,6% 8,0%

Totaal gemiddeld:

71,9%

De overige 28,1% (gewichtspercentages) betreft vervuiling. De gemiddelde aangetroffen hoeveelheden en samenstelling daarvan zijn: 



 

overige kunststoffen: aangetroffen zijn: tuinslangen, kledinghangers, speelgoed, landbouwplastic, een ijsblokjesmaker, een afwasborstel, een deksel, een bril, potjes, een bak en een vliegenmepper. overige metalen: aangetroffen zijn: een stang, een deksel, kabels, sieraden, een veegblik, een schaar en een ventilator. niet lege drankenkartons: overige vervuiling: aangetroffen zijn: glas, glazen, papier, karton, textiel, kunstgras, hygiënisch papier, ontlasting, etensresten, kunststof verpakkingen met aluminium laagje, kattengrind, luchtbedden, een frituurpan, een staafmixer, piepschuim en kleine elektrische apparaten. Totaal gemiddeld:

3,5%

0,8%

0,3% 23,6%

28,1%

Grondstoffenbeleidsplan |

BIJLAGE E: Tarieven afvalstoffenheffing gemeente Leusden Tot en met 2017 kende Leusden alleen een heffingssysteem op basis van vastrecht, voor één- of meer-persoons huishoudens. In 2018 is het vastrechtsysteem uitgebreid met diftar op de aanbiedfrequentie van restafval.

Jaar

2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

Vastrecht Afhankelijk van omvang huishouden 1-persoons huishouden meer-persoons huishouden € 192 € 233 € 166 € 208 € 143 € 179 € 124 € 155 € 122 € 153 € 135 € 169 € 145 € 181,50 € 156 € 195

2018 2019

Voor elk huishouden hetzelfde € 145 € 147



Diftar

Gemiddelde belastingdruk per huishouden € 233 € 208 € 179 € 155 € 153 € 169 € 181,50 € 195

30 liter € 0,72 € 0,72

60 liter € 1,44 € 1,44

240 liter € 5,76 € 5,76

€ 174,50 € 174

De gemiddelde belastingdruk 2018 is gerealiseerd en gebaseerd op: vastrecht € 145 + gemiddeld 11,4 aanbiedingen 30 liter + gemiddeld 14,6 aanbiedingen 60 liter. De gemiddelde belastingdruk 2019 is geraamd en gebaseerd op: vastrecht € 147 + gemiddeld 10,5 aanbiedingen 30 liter + gemiddeld 13,5 aanbiedingen 60 liter.

Grondstoffenbeleidsplan |

BIJLAGE F: Afvalstoffenheffing 2019 gemeenten even groot als Leusden Hieronder zijn de benchmark tarieven afvalstoffenheffing 2019 bij de 20 gemeenten met bijna evenveel inwoners als gemeente Leusden opgenomen. De belastingdruk is bij benadering en gemiddeld, op basis van laagbouw, meer-persoons huishoudens en zoveel mogelijk (indien van toepassing) op basis van 10 keer per jaar een minicontainer aanbieden. De minicontainer restafval is in gemeente Leusden echter een uitzondering (veruit de meeste huishoudens maken gebruik van een ondergrondse verzamelcontainer). Toch is gekozen voor de fictieve aanname dat, om een vergelijking te kunnen maken met de genoemde overige gemeenten, vooral gebruik wordt gemaakt van een minicontainer. Hierdoor wijkt de hieronder genoemde belastingdruk in Leusden af van de weergave in bijlage E.

Gemeente

Inwoners

Vastrecht Diftar Belastingdruk Restafval GFT 1 jan. 2019 laagbouw hoogbouw 1-persoons meer-persoons 30 liter 60 liter 140 liter 180 liter 240 liter per kg 60 liter 140 liter 180 liter Winterswijk 28.907 € 164,00 € 164,00 € 1,25 € 5,00 € 7,50 € 239 Sint-Michielsgestel 28.982 € 80,04 € 105,60 € 2,12 € 4,92 € 8,44 € 0,99 € 2,30 € 186 Boxmeer 29.059 € 180,36 € 180,36 € 0,75 € 1,50 € 208 Diemen 29.205 € 267,00 € 337,20 € 337 Krimpen aan den IJssel 29.353 € 252,56 € 275,52 € 275 Uithoorn 29.450 € 263,94 € 263,94 € 264 Oost Gelre 29.700 € 136,00 € 136,00 € 1,20 € 3,60 € 5,84 € 211 Opsterland 29.715 € 153,00 € 153,00 € 1,10 € 6,25 € 0,50 € 220 Best 29.823 € 237,84 € 237,84 € 238 Bergen (Noord-Holland) 29.965 € 255,00 € 340,00 € 340 Leusden 30.028 € 147,00 € 147,00 € 0,72 € 1,44 € 5,76 € 205 Halderberge 30.191 € 160,80 € 160,80 € 1,37 € 4,78 € 8,20 € 242 Gemert 30.458 € 125,04 € 125,04 € 3,10 € 5,60 € 8,70 € 14,60 € 271 Boxtel 30.738 € 142,00 € 201,00 € 4,55 € 5,19 € 6,15 € 204 Bernheze 30.802 € 95,00 € 95,00 € 2,45 € 0,32 € 180 Valkenswaard 30.892 € 175,00 € 224,77 € 225 Hendrik-Ido-Ambacht 30.962 € 229,56 € 326,16 € 326 Noordenveld 31.270 € 161,20 € 202,35 € 202 Renkum 31.304 € 203,70 € 243,10 € 0,50 € 1,00 € 3,00 € 5,00 € 293 Echt-Susteren 31.646 € 155,25 € 232,90 € 233 Aalsmeer 31.724 € 244,00 € 290,00 € 290

Grondstoffenbeleidsplan |

BIJLAGE G: Afvalstoffenheffing 2019 buur(t)gemeenten Hieronder zijn de benchmark tarieven afvalstoffenheffing 2019 bij de omliggende gemeenten weergegeven. De belastingdruk is bij benadering en gemiddeld, op basis van meer-persoons huishoudens en 10 keer per jaar een minicontainer aanbieden. De minicontainer restafval is in gemeente Leusden echter een uitzondering (veruit de meeste huishoudens maken gebruik van een ondergrondse verzamelcontainer). Toch is gekozen voor de fictieve aanname dat, om een vergelijking te kunnen maken met de genoemde overige gemeenten, vooral gebruik wordt gemaakt van een minicontainer. Hierdoor wijkt de hieronder genoemde belastingdruk in Leusden af van de weergave in bijlage E.

Gemeente

Vastrecht Inwoners 1 jan. 2019 1-persoons meer-persoons

met alleen vastrecht Barneveld Utrechtse Heuvelrug De Bilt Amersfoort Renswoude Bunnik Zeist Baarn Soest

57.960 49.563 42.809 156.294 5.258 15.188 63.960 24.764 46.194

met vastrecht en diftar Ede Veenendaal Scherpenzeel Leusden Woudenberg Nijkerk Bunschoten

115.732 65.599 9.874 30.028 13.165 42.947 21.588

€ € € € € € € € €

€ € € € €

179 216 138 207 227 151 214 230 181

€ € € € € € € € €

298 271 267 260 254 252 247 230 202

€ € € € € € 124 €

177 168 165 147 140 127 124

168 165 147 140

30 liter

€ € € €

Diftar restafval 60 liter 140 liter

0,90 € 0,83 € € 0,72 € € € 0,81 €

1,80 1,65 0,85 1,44 1,55 1,35 1,62

€ € € € €

240 liter

4,20 € 4,85 € 3,00 € € 5,60 € 3,10 € €

7,20 8,30 5,00 5,76 9,21 6,40 6,48

Belastingdruk

€ € € € € € € € €

298 271 267 260 254 252 247 230 202

€ € € € € € €

249 251 215 205 232 191 189

Grondstoffenbeleidsplan |

BIJLAGE H: Doorrekening verwerkingskosten scenario’s VERWERKINGSKOSTEN Fijn restafval

Scenario geen Omgekeerd Inzamelen en geen Diftar

Gerealiseerd (wel Nieuwe Inzamelen en Diftar)

2017

Scenario geen Omgekeerd Inzamelen en geen Diftar

Gerealiseerd (wel Nieuwe Inzamelen en Diftar)

Scenario geen Omgekeerd Inzamelen en geen Diftar

tarief 63,36 € 265.478 63,90 € 263.588 72,12 € 292.807 89,23 € 356.920

3.176 2.113 1.850 1.800

€ € € €

63,36 € 201.231 63,90 € 135.021 72,12 € 133.422 89,23 € 160.614 € -64.247 € -128.567 € -159.385 € -196.306

ton 2.375 2.380 2.400 2.420

€ € € €

tarief 50,70 € 120.413 50,72 € 120.714 54,58 € 130.992 55,97 € 135.447

2.722 3.034 3.150 3.200

€ € € €

50,70 € 138.005 50,72 € 153.884 54,58 € 171.927 55,97 € 179.104 €

17.593 €

33.171 €

40.935 €

43.657

ton 450 535 600 650

€ € € €

ton 450 535 600 650

opbrensten € 504 € 226.863 € 476 € 254.885 € 441 € 264.684 € 406 € 263.809

Saldo (plus is een nadeel / negatief is een voordeel) Gerealiseerd (wel Nieuwe Inzamelen en Diftar)

2020

€ € € €

Verschil GFT Plus is een nadeel / negatief is een voordeel

PMD

2019

ton 4.190 4.125 4.060 4.000

Verschil fijn restafval Plus is een nadeel / negatief is een voordeel

GFT

2018

kosten 257 € 115.650 257 € 137.495 267 € 160.200 267 € 173.550

€ -111.213 € -117.390 € -104.484 € -90.259

€ € € €

kosten 257 € 205.600 257 € 231.043 267 € 253.650 267 € 267.000

ton 800 899 950 1.000

opbrensten € 465 € 372.685 € 441 € 394.300 € 411 € 390.442 € 381 € 380.528

Saldo (plus is een nadeel / negatief is een voordeel)

€ -167.085 € -163.257 € -136.792 € -113.528

Verschil PMD Plus is een nadeel / negatief is een voordeel

€ -55.872 € -45.867 € -32.308 € -23.269

Totaal effect op VERWERKEN (plus is een nadeel / negatief is een voordeel)

€ -102.526 € -141.263 € -150.759 € -175.918



Alleen de directe kosten zijn inzichtelijk gemaakt. De indirecte kosten zoals personeelskosten, straatreinigen, verwijderen zwerfafval en BTW zijn niet doorgerekend. Kostenwijzigingen in de verwerking van papier & karton, glas, textiel zijn niet inzichtelijk gemaakt.

Grondstoffenbeleidsplan

ton 800 899 950 1.000

Bijlage 4: Sorteeranalyse restafval 2019

AVU

Juni 2020

Grondstoffenbeleidsplan

Riddererf 10 3861 PT Nijkerk Tel: 0342 46 24 25

Rapportage hoeveelheid, samenstelling en scheiding van fijn huishoudelijk afval 2019 Gemeente Leusden

Inhoudsopgave

Voorwoord ................................................................................................................................... 3

Aanbod huishoudelijk afvalstoffen in 2019.................................................................................. 4 2.1

Ontwikkeling aanbod fijn restafval in tijd ............................................................................ 4

Gemiddelde samenstelling fijn huishoudelijk restafval 2019 ...................................................... 5 3.1

Samenstelling en hoeveelheid fijn huishoudelijk restafval 2019 ........................................ 5

3.2

Grafische weergaven samenstelling fijn huishoudelijk restafval 2019 ............................... 6

3.3

Gemiddelde samenstelling fijn restafval in relatie met genomen interventies ................... 7

Ontwikkeling scheiding aan huis ingezamelde afvalstromen...................................................... 8 4.1

Scheiding GFT-afval........................................................................................................... 8

4.2

Scheiding herbruikbaar papier en karton ........................................................................... 8

4.3

Scheiding PMD................................................................................................................... 9

BIJLAGE.................................................................................................................................... 10 5.1

Bijlage 1 A Samenstelling fijn restafval op basis van gewichtsprocent 2014-2019 ........ 10

5.2

Bijlage 1 B Samenstelling fijn restafval op basis van kilo per inwoner 2014-2019 ......... 10

Grondstoffenbeleidsplan |

Voorwoord

Deze rapportage geeft inzicht in de gemiddelde samenstelling van fijn huishoudelijk restafval die voor gemeente Leusden in 2019 is vastgesteld. De samenstelling wordt daarbij in relatie gebracht met het gevoerde gemeentelijk beleid fijn huishoudelijk afvalstoffen. Voor de afvalstromen fijn gft, herbruikbaar papier/karton en pmd verpakkingen, wordt een koppeling gemaakt met de hoeveelheden die in 2019 gescheiden zijn ingezameld en hoeveelheden die aanwezig zijn binnen het fijn huishoudelijk restafval. Voor de genoemde afvalstromen zijn trendgrafieken weergeven van de totale hoeveelheid die per afvalstroom is vrijgekomen. Als bijlage worden in 2 tabellen de gemiddelde samenstelling van het fijn restafval weergegeven over de jaren 2014 – 2019. De samenstelling is uitgedrukt in gewichtsprocent en op basis van kilo per inwoner per jaar.

Grondstoffenbeleidsplan |

Aanbod huishoudelijk afvalstoffen in 2019

AVU verstrekte aan Eureco inzamelcijfers van gescheiden ingezamelde afvalstoffen afkomstig van gemeente Leusden over het jaar 2019 Totaal aantal inwoners gemeente Leusden (AVU, 2019):

30.030

Het aanbod per inwoner is berekend door de tonnages te delen door het totaal aantal inwoners. De berekende hoeveelheden per inwoner zijn ook in tabel 1 aangegeven. Tabel 1 GFT

Tonnage ingezameld in 2019. 3.000

Kilo per inwoner in 2019 100

OPK

1.898

PMD

1.048

FIJN RESTAFVAL

2.016

2.1

Ontwikkeling aanbod fijn restafval in tijd

In de onderstaande grafiek is de ingezamelde hoeveelheid fijn huishoudelijk restafval in tijd uiteengezet. De hoeveelheid fijn restafval is uitgedrukt in kilo per inwoner per jaar. (Bron: CBS en AVU hoeveelheid 2019).

Grafiek 1. Ontwikkeling aanbod fijn restafval in tijd (kg/inw) 160 140

Leusden

kg/inw/jr

120 100 80 60

Grondstoffenbeleidsplan

40 20 0

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Het aanbod fijn huishoudelijk restafval laat tussen 2016 en 2018 een sterke daling zien. Van 152 kilo ((2016) naar 69 kilo (2018). In 2019 is het aanbod verder afgenomen, zij het minder sterk. In 2019 is 67 kilo per inwoner aangeboden.

Gemiddelde samenstelling fijn huishoudelijk restafval 2019

De gemiddelde samenstelling van het fijn huishoudelijk restafval is vastgesteld m.b.v. sorteeranalyse die in 2019 zijn uitgevoerd. In totaal zijn 2 reguliere steekproefmonsters op samenstelling geanalyseerd.

3.1

Samenstelling en hoeveelheid fijn huishoudelijk restafval 2019

In tabel 2 wordt de gemiddelde samenstelling van het fijn huishoudelijk restafval weergegeven, waarbij beide steekproefmonsters even zwaar mee tellen. In de laatste kolom is de samenstelling in kilo per inwoner. Tabel 2

Kenmerken

LEUSDEN GEMIDDELD

Aantal inwoners

kilo /inw 30.030

Ingezameld (ton)

2.016

GFT Keukenafval Tuinafval Organische zeeffractie 0-20 mm PAPIER/KARTON HERBRUIKBAAR Verpakking Niet verpakking PMD Plastic verpakkingen Metaal verpakkingen Drankenkarton KUNSTSTOFFEN OVERIG GLAS (GLASBAK) TEXTIEL Textiel excl. schoeisel Schoeisel METAAL OVERIG APPARATEN Kleiner dan handtas Groter dan handtas HOUT STEEN/PUIN KCA OVERIGE FRACTIES Luiers Overig papier niet herbruikbaar Overig rest ONEIGENLIJK (asbest, bitumen, dakleer) TOTAAL

31,0% 25,1% 1,8% 4,1% 5,1% 2,7% 2,4% 6,2% 3,9% 1,5% 0,8% 5,2% 1,9% 6,1% 5,7% 0,5% 1,1% 0,5% 0,4% 0,1% 0,7% 2,3% 0,2% 39,7% 13,6% 10,4% 15,6% 0,0% 100,0%

21 17 1 3 3 2 2 4 3 1 1 3 1 4 4 0 1 0 0 0 0 2 0 27 9 7 11 0 67

Fracties

Grondstoffenbeleidsplan |

3.2

Grafische weergaven samenstelling fijn huishoudelijk restafval 2019

In figuur 1 worden schematisch 2 taartdiagrammen weergegeven waarbij de vulling op basis van gewichts en volumeprocent te zien is. Figuur 1

Grafische samenstelling restafval 2019.

Samenstelling op basis van gewicht

Samenstelling op basis van volume 12%

31% 10% 43%

47%

2% 1% 6%

GFT PMD Textiel incl. schoeisel Hout

24% 1% 1%

Papier/karton herbruikbaar Glas Steen/puin Overige sorteerfracties

De percentages in de bovenstaande taartdiagrammen zijn afgerond op gehele getallen en kunnen daardoor iets afwijken van genoemde percentages in tabellen van bijlagen.

Grondstoffenbeleidsplan |

3.3

Gemiddelde samenstelling fijn restafval in relatie met genomen interventies

In grafiek 2 is de gemiddelde samenstelling van het restafval over de jaren 2014 – 2019 van gemeente Leusden te zien. De samenstelling dat uitgedrukt wordt in kilo per inwoner per jaar, bestaat uit sorteerfracties gft, papier/karton herbruikbaar, pmd en een som van alle overige sorteerfracties.

Grafiek 2: gemiddelde samenstelling fijn restafval (kg/inw/jr.) 160

kilo per inwoner per jaar

140 120

29 16

24 14

100 80

PMD in fijn restafval

10 8

OPK in fijn restafval

60 40 20

2014

2015

5 4

4 3

2018

2019

GFT in fijn restafval Overige rest fracties

2014

2015

2016

2017

2016

2017

Restafval

1x /2 weken

Idem

of In de kern buitengebied mmmmmmmm(1x/4w

GFT

140/240 ltr 1x/2 weken

Idem

idem

PMD

Plastic Heroes

Idem

PMD

buitengebied (1x/4 weken)

240 liter 1x/2 weken

idem

Kern: 1x/2w

idem

Grondstoffenbeleidsplan

OPK

In de kern

2018 en 2019 Idem, maar toewassing van diftar op restafval

Ontwikkeling scheiding aan huis ingezamelde afvalstromen

In dit hoofdstuk wordt per afvalstroom de hoeveelheden die gescheiden zijn ingezameld en de hoeveelheid die nog aanwezig is in het fijn restafval in grafieken gevisualiseerd. Hiervoor zijn de samenstelling cijfers gebruikt afkomstig van sorteeranalyses uitgevoerd in de jaren 2014 – 2018. Deze cijfers zijn gekoppeld aan ingezamelde hoeveelheden die bij het CBS geregistreerd staan. Voor 2019 zijn de inzamelcijfers van de AVU gebruikt, zoals weergegeven in tabel 1 op pagina 4.

4.1

Scheiding GFT-afval

De totale hoeveelheid gft-afval die gemiddeld per inwoner in gemeente Leusden is vrijgekomen, wordt in grafiek 3 weergegeven. De hoeveelheid gft dat jaarlijks in het fijn restafval is gemeten, is met een lichte groene kleur aangegeven. De hoeveelheid gft die gescheiden is ingezameld heeft een donkere groene kleur.

Grafiek 3: totaal aanbod gft-afval (kg/inw/jr.)

Kilo per inwoner per jaar

160 140 120 100 80

60 40 20

102

100

GFT gescheiden ingezameld

GFT in restafval

2018

2019

0 2014 •

•

4.2

2015

2016

2017

Het nieuwe inzamelbeleid dat in Leusden in 2017 en 2018 is uitgerold, heeft de burger aangezet om meer gft bij de bron te scheiden. De hoeveelheid gft die jaarlijks binnen het fijn restafval is gemeten, is in 2 stappen gedaald van meer dan 50 kilo naar 21 kilo per inwoner per jaar. In 2019 is 83% van het vrijgekomen fijn gft-afval gescheiden ingezameld. In de jaren voor het nieuwe inzamelbeleid werd een scheidingspercentage bereikt van circa 60%.

Scheiding herbruikbaar papier en karton Grondstoffenbeleidsplan

In grafiek 4 is de ontwikkeling van de totale hoeveelheid herbruikbaar papier en karton te zien. De lichte blauwe kleur is de hoeveelheid herbruikbaar papier/karton dat nog aanwezig is in het fijn restafval, de donkere kleur is de hoeveelheid die gescheiden is ingezameld.

Kilo per inwoner per jaar

Grafiek 4: totaal aanbod herbruikbaar papier en karton (kg/inw/jr.) 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

OPK gescheiden ingezameld

2014

2015

2016

2017

2018

3 2019

OPK in restafval

De totale hoeveelheid herbruikbaar papier en karton die per jaar per inwoner is vrijgekomen, laat overwegend een dalende trend zien. De daling is terug te zien in zowel de hoeveelheid die nog aanwezig is in het fijn restafval, als ook in de hoeveelheid die gescheiden is ingezameld. Het nieuwe inzamelbeleid heeft bijgedragen aan een verhoging van de inzamelresponse voor herbruikbaar papier/karton. Tot het nieuwe beleid werd ruim 85% van het vrijgekomen herbruikbaar papier/karton gescheiden ingezameld, in 2019 is de inzamelresponse uitgekomen op 95%.

• • •

4.3

Scheiding PMD

In grafiek 5 is de totale hoeveelheid pmd die per inwoner vrijkomt zichtbaar gemaakt. Het pmd dat nog aanwezig is in het fijn restafval heeft een lichte oranje kleur. De donkere kleur geeft de hoeveelheid pmd weer die gescheiden is ingezameld.

Grafiek 5: totaal aanbod pmd (kg /inw/jr.) 40 35 30

5 6

25 20 15

PMD gescheiden ingezameld 9

0 •

2016

2017

PMD in restafval 5

2018

2019

Het scheiden van pmd aan de bron neemt jaarlijks toe. Er is een duidelijke afname van pmd binnen het fijn restafval zichtbaar. De hoeveelheid die gescheiden is fors gestegen. De toename in de gescheiden inzameling is soms hoger dan de afname binnen het fijn restafval. Dit kan er op duiden, dat in de gescheiden inzameling stoffen zitten die er niet in thuis horen. Toekomstige analyses zullen de ontwikkeling in het scheiden van pmd aan de bron verder in beeld brengen. Conform de bovenstaande analyse zou in 2019 een scheidingsresponse behaalt zijn van 89%.

•

2015

5 2014

Grondstoffenbeleidsplan

Kilo per inwoner per jaar

BIJLAGE

5.1

Bijlage 1 A

Samenstelling fijn restafval op basis van gewichtsprocent 2014-2019

5.2

Bijlage 1 B

Samenstelling fijn restafval op basis van kilo per inwoner 2014-2019

Grondstoffenbeleidsplan |

BIJLAGE 1 A GEMEENTE LEUSDEN

GEMIDDELDE SAMENSTELLING FIJN HUISHOUDELIJK RESTAFVAL OP BASIS VAN GEWICHT Jaar

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Fracties GFT

34,1%

38,2%

35,1%

32,7%

31,2%

31,0%

Keukenafval

24,7%

28,5%

27,5%

25,4%

26,2%

Tuinafval

2,5%

1,5%

2,2%

2,1%

1,4%

1,8%

Organische zeeffractie 0-20 mm

6,9%

8,2%

5,4%

5,2%

3,6%

4,1%

PAPIER/KARTON HERBRUIKBAAR

10,6%

9,4%

7,5%

5,5%

PMD

19,5%

15,8%

13,3%

9,5%

7,0%

25,1%

5,1% 6,2%

Plastic verpakkingen

10,1%

9,1%

8,4%

5,6%

4,2%

3,9%

Metaalverpakkingen

4,0%

3,1%

2,6%

2,4%

2,0%

1,5%

Drankenkarton

5,4%

3,6%

2,2%

1,5%

0,8%

KUNSTSTOFFEN OVERIG

4,8%

5,9%

6,1%

5,5%

5,3%

5,2%

GLAS (GLASBAK)

4,8%

3,5%

3,4%

2,9%

1,9%

TEXTIEL

4,0%

3,0%

3,4%

5,4%

5,2%

6,1%

Textiel excl. schoeisel

3,4%

2,5%

2,6%

4,4%

5,7%

Schoeisel

0,6%

0,4%

0,8%

1,0%

0,8%

0,5%

METAAL OVERIG

1,4%

0,4%

1,0%

0,7%

1,1%

APPARATEN

0,6%

0,9%

0,5%

0,4%

0,5% 0,7%

HOUT

0,6%

0,7%

0,9%

0,4%

3,0%

STEEN/PUIN

1,3%

1,0%

0,7%

0,6%

2,8%

2,3%

KCA

0,11%

0,09%

0,06%

0,10%

0,18%

OVERIG REST

TOTAAL

18,3%

21,1%

28,0%

33,8%

35,5%

39,7%

100,0%

Eureco bv 22-6-2020,

Grondstoffenbeleidsplan |

BIJLAGE 1 B GEMEENTE LEUSDEN

GEMIDDELDE SAMENSTELLING FIJN HUISHOUDELIJK RESTAFVAL OP BASIS KILO PER INWONER Jaar

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Fracties GFT

51,0

58,1

50,8

34,7

21,6

20,8

Keukenafval

37,0

43,3

39,7

27,0

18,2

Tuinafval

3,8

2,2

3,2

2,2

1,0

16,8 1,2

Organische zeeffractie 0-20 mm

10,3

12,5

7,8

5,6

2,5

2,7

PAPIER/KARTON HERBRUIKBAAR

15,8

14,3

10,8

7,9

3,8

3,4

PMD

29,2

24,1

19,2

10,1

4,8

4,1

Plastic verpakkingen

15,1

13,9

12,2

6,0

2,9

2,6

Metaalverpakkingen

6,0

4,7

3,8

2,5

1,4

1,0

Drankenkarton

8,1

5,4

3,2

1,6

0,6

0,5

KUNSTSTOFFEN OVERIG

7,1

9,0

8,8

5,9

3,7

3,5

GLAS (GLASBAK)

7,1

5,4

4,9

3,6

2,0

1,3

TEXTIEL

6,0

4,5

4,9

5,7

3,6

4,1

Textiel excl. schoeisel

5,1

3,9

3,7

4,6

3,0

3,8

Schoeisel

0,8

0,7

1,2

1,1

0,6

0,3

METAAL OVERIG

2,1

0,6

1,5

0,7

0,8

0,7

APPARATEN

1,0

1,3

0,7

0,6

0,3

0,4

HOUT

0,9

1,1

1,4

0,4

2,0

0,4

STEEN/PUIN

1,9

1,4

1,0

0,6

1,9

1,5

KCA

0,2

0,1

OVERIG REST

27,3

32,1

40,5

35,8

24,7

26,6

149,6

152,0

144,4

106,0

69,4

67,0

TOTAAL

Eureco bv 22-6-2020,

Grondstoffenbeleidsplan |

Bijlage 5: Rapport bewonersenquête gemeente Leusden 2019

Rapport

Enquête over het nieuwe inzamelen in opdracht van gemeente Leusden Dossiernummer: 19CC131

Grondstoffenbeleidsplan

Tilburg, 10 september 2019

| 88

Inhoudsopgave

1. 1. Conclusies ................................................................................. 3 2. 2. Vraagstelling en onderzoeksopzet ............................................. 6 2.1

Vraagstelling ................................................................................................... 7

2.2

Onderzoeksopzet ........................................................................................... 7

3. 3. Typering onderzoeksgroepen .................................................... 8 3.1

Leeftijdsopbouw ............................................................................................ 9

3.2

Huishoudgrootte ............................................................................................ 9

3.3

Type woongebied en woonkern .................................................................. 9

4. 4. Ervaringen met de gescheiden inzameling van PMD, GFT en oud papier ........................................................................................... 10 4.1

PMD-afval..................................................................................................... 11

4.2

GFT-afval ...................................................................................................... 13

4.3

Oud papier en karton ................................................................................. 14

5. 5. Ervaringen met de inzameling van restafval ............................. 16 5.1

Aanbiedgedrag ............................................................................................ 17

5.2

Andere wijze van afvoeren restafval ....................................................... 19

5.3

Rapportcijfer ................................................................................................ 20

5.4

Scheiden van afval ..................................................................................... 20

6. 6. Overige onderwerpen ............................................................... 22 6.1

Tuingroendepots ........................................................................................ 23

6.2

Milieustraat .................................................................................................. 23

6.3

Overige onderwerpen ................................................................................. 24

6.4

Verbeterpunten of opmerkingen .............................................................. 25

7. Contact ........................................................................................ 28

Grondstoffenbeleidsplan |

1. Conclusies

Grondstoffenbeleidsplan

Een selectie van inwoners uit de gemeente Leusden kon via een online enquête laten weten hoe zij de nieuwe manier van afval inzamelen ervaren. De belangrijkste conclusies worden hieronder besproken. Gescheiden inzameling van PMD  De meeste respondenten in de laagbouw en het buitengebied zetten de minicontainer elke inzamelronde aan de straat. Bij de meerderheid zit de container dan voor driekwart of helemaal vol.  De meeste respondenten verwachten niet voldoende capaciteit te hebben voor het PMD-afval wanneer deze container nog maar 1 keer per 4 weken wordt geleegd. Dit geldt met name voor respondenten waarbij de container nu al meestal vol zit.  Voor bijna alle respondenten is het (meestal) duidelijk wat wordt verstaan onder plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankkartons. Gescheiden inzameling van GFT  De meeste respondenten ervaren geen problemen met het apart houden van GFT-afval. Een kleine groep geeft aan last te hebben van stank of rommel.  Bijna alle respondenten weten dat het keukenafval bij het GFT-afval mag en doen dit ook in de GFT-container.  Een groot deel van de respondenten brengt tuinafval ook naar de tuingroendepots.

Gescheiden inzameling van oud papier en karton  De overgrote meerderheid van de respondenten in het buitengebied zet de papiercontainer elke inzamelronde aan de straat. Bij de meeste respondenten zit de container dan voor driekwart of helemaal vol.  De meeste respondenten hebben de voorkeur voor hun huidige manier van papier inzamelen. Een deel van de respondenten dat het papier nu gebundeld aan de straat zet, heeft de voorkeur voor een minicontainer. Inzameling van restafval  De meeste respondenten in het buitengebied zetten de container minder vaak dan 1 keer per 4 weken aan de straat. De container is dan wel bij de meerderheid vol. Over het algemeen is men tevreden met het formaat container.  De meerderheid van de respondenten in het buitengebied verwacht dat ze voldoende capaciteit hebben bij een inzameling van 1 keer per 4 weken.  Binnen de bebouwde kom brengen de respondenten het restafval meestal minder vaak dan 1 keer per 3 weken weg. Voor de overgrote meerderheid is het geen probleem om het restafval weg te brengen. De afstand en zware zakken maakt het voor een deel van de respondenten wel lastig.  De inwerpopening van 60 liter wordt iets vaker gebruikt dan de opening van 30 liter. De meeste respondenten vinden het belangrijk dat dit onderscheid er is. 4

Grondstoffenbeleidsplan |



De meeste respondenten gebruiken alleen de minicontainer (in buitengebied) of ondergrondse container voor het restafval. Een deel brengt het ook weleens naar de milieustraat, met name wanneer men een minicontainer aan huis heeft.

Beter scheiden van afval  Ongeveer de helft van de respondenten (zowel binnen de bebouwde kom als in het buitengebied) zegt minder restafval te hebben sinds de wijziging van het systeem.  Respondenten zeggen met name PMD-afval beter te zijn gaan scheiden en in mindere mate ook de overige afvalstromen. Beoordeling afvalstromen Restafval scoort het laagst, PMD-afval scoort het best. Bij restafval zijn er weinig verschillen tussen de verschillende gebieden. Bij PMD-afval en oud papier zijn deze verschillen wel aanwezig. Afvalstroom Restafval GFT-afval PMD-afval Oud papier

Totaal 6,7 7,6 7,8 7,6

Laagbouw 6,7 x 8,0 7,7

Hoogbouw 6,7 x 7,3 7,0

Buitengebied 6,9 x 8,0 8,7

Tabel 1.1 Rapportcijfers per onderzoeksgroep en per afvalstroom

Overige onderwerpen:  Bijna iedereen maakt weleens gebruik van de tuingroendepots, de meeste respondenten minder dan 1 keer per 3 maanden. Bijna iedereen is hier tevreden over. Een aantal respondenten geeft aan dat er verkeerd afval in zit, ze te ver weg zijn of regelmatig vol zitten.  Bijna iedereen gaat tenminste 1 keer per jaar naar de milieustraat. De meeste gaan 2 tot 3 keer per jaar. De respondenten zijn het meest tevreden over de klantvriendelijkheid en de duidelijkheid welke afvalstromen in welke container moeten. Ze zijn minder vaak tevreden over de duidelijkheid welke afvalstromen gratis zijn en de openingstijden. De milieustraat krijgt gemiddeld een 7,1.  De meeste respondenten vinden het belangrijkste aspect van de afvalinzameling dat het goed is voor het milieu.  Voor de overgrote meerderheid kost het scheiden van afval geen of een beetje moeite. Opmerkingen en verbeterpunten De meeste opmerkingen gingen over:  Verbeterpunten voor de milieustraat.  De formaten van de verschillende containers en de inzamelfrequenties van de verschillende afvalstromen.  De kosten voor (grof) restafval.  De werking van de ondergrondse containers en bijplaatsingen.

Grondstoffenbeleidsplan |

2. Vraagstelling en onderzoeksopzet

Grondstoffenbeleidsplan |

2.1 Vraagstelling

Enquête Gemeentebreed

De gemeente Leusden is in 2017 gestart met een nieuwe manier van afval inzamelen. Huishoudens brengen hun restafval weg naar een verzamelcontainer en betalen voor elke inworp. In het buitengebied hebben huishoudens een minicontainer en betalen ze per keer dat ze de container aanbieden. PMD wordt ingezameld met een minicontainer.

Tabel 2.1 Respons

In het kader van de evaluatie van het nieuwe inzamelen dient een betrouwbaar beeld te worden verkregen van de ervaringen van inwoners met het nieuwe inzamelen.

2.2 Onderzoeksopzet Om deze informatie te ontsluiten heeft De AfvalSpiegel in opdracht van de gemeente Leusden in augustus 2019 onderzoek gedaan onder de inwoners uit de laagbouw, de hoogbouw en het buitengebied. Het onderzoek is uitgevoerd in de vorm van een enquête die inwoners digitaal konden invullen.

Verzonden 2.500

Retour 771

Respons 31%

Opmerkingen 495

Een onderzoek gebaseerd op een steekproef (geselecteerde groep huishoudens) levert altijd gegevens op die een benadering zijn van de feitelijke situatie. Het is echter wel belangrijk om een beeld te kunnen vormen van de mate waarin de resultaten van het onderzoek de werkelijkheid weergeven (inschatting nauwkeurigheid). De mate waarin het ‘werkelijke getal’ kan afwijken van het in de uitkomsten gevonden getal is afhankelijk van het aantal respondenten in de steekproef ten opzichte van het aantal verzonden enquêtes. De maximale afwijking is in onderstaande tabel te zien. Enquête

Maximale afwijking werkelijke getal t.o.v. uitkomsten

Gemeentebreed

+/- 3,4% bij een betrouwbaarheidsniveau van 95% voor de benodigde uitkomsten

Tabel 2.2 Nauwkeurigheid resultaten bij 95% betrouwbaarheid

In totaal hebben 2.500 huishoudens een enquête ontvangen. Daarvan hebben 771 huishoudens de moeite genomen om de online enquête in te vullen (respons van 31%). Voor een online enquête is dit een hoge respons. In totaal hebben 495 respondenten opmerkingen gemaakt of tips hebben gegeven in de laatste open vraag. Zie ook tabel 2.1.

Grondstoffenbeleidsplan |

S in

3. Typering onderzoeksgroepen

Grondstoffenbeleidsplan |

De onderzoeksgroep wordt getypeerd aan de hand van leeftijdsopbouw, huishoudgrootte, type woongebied en woonkern.

3.1 Leeftijdsopbouw Een groot deel van de groep jonger dan 25 jaar voert in de meeste gevallen geen zelfstandig huishouden en heeft daardoor geen enquête ontvangen. De leeftijdsopbouw van de respondenten is vergelijkbaar met de leeftijdsopbouw in de gemeente Leusden.

3.2 Huishoudgrootte De respondenten zijn een redelijke goede afspiegeling van de verdeling naar huishoudgrootte in de gemeente Leusden. De categorie 1 persoons huishoudens is ondervertegenwoordigd en de categorie 2 persoonshuishoudens oververtegenwoordigd. Huishoudgrootte 49% 36%

Leeftijd 46%

30%

43% 32%

28%

20%

17%

14%

21%

12%

29%

23%

1 persoon

2 personen Respondenten

25 tot en met 44 jaar

45 tot en met 64 jaar Respondenten

Grafiek 3.1 Leeftijdsopbouw

Gemeente

65 jaar en ouder

3 personen

4 personen of meer

Gemeente

Grafiek 3.2 Huishoudgrootte

3.3 Type woongebied en woonkern De verdeling tussen de bebouwde kom en buitengebied binnen de groep van respondenten komt grotendeels overeen met de verdeling op gemeentelijk niveau (95% versus 5%). Hetzelfde geldt voor de verdeling over de verschillende kernen. 9

Grondstoffenbeleidsplan |

4. Ervaringen met de gescheiden inzameling van PMD, GFT en oud papier

Grondstoffenbeleidsplan |

4.1 PMD-afval Inwoners uit de laagbouw en het buitengebied kunnen het PMD-afval kwijt in een minicontainer. De gemeente leegt deze container één keer in de twee weken. Inwoners uit de hoogbouw brengen het PMD-afval naar een ondergrondse container. Aanbiedgedrag PMD-afval Inwoners van de laagbouw en het buitengebied hebben een minicontainer aan huis. De meeste respondenten (73%) zetten de minicontainer elke inzamelronde aan de straat. De overige respondenten zetten hem minder vaak aan de straat.

Vullingsgraad PMD-container Bij de meeste respondenten is de container meestal slechts voor de helft of voor driekwart gevuld. Bij 28% zit de container wel helemaal vol.

Vullingsgraad PMD-container 7% 28%

25%

PMD aanbieden 13%

container elke inzamelronde

14%

container minder vaak 73%

Grafiek 4.1 Aanbiedgedrag PMD

ondergrondse container

helft driekwart

40%

Inwoners uit de hoogbouw brengen het PMD-afval naar de ondergrondse container. Ook enkele respondenten uit de laagbouw brengen het PMDafval weleens naar een ondergrondse containers.

kwart

vol

Grafiek 4.2 Vullingsgraad PMD

Frequentie inzameling Op de vraag of respondenten verwachten dat ze voldoende capaciteit hebben als de PMD-container nog maar 1 keer per 4 weken wordt geleegd, geeft twee derde aan hier niet mee uit de voeten te kunnen. De minderheid (29%) geeft aan te verwachten dan wel voldoende capaciteit te hebben. Een enkeling geeft zelfs aan dat de container minder vaak mag worden geleegd.

Duidelijkheid scheidingsregels Voor bijna alle respondenten is het (meestal) duidelijk wat wordt verstaan onder plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankkartons. Toch zijn er nog veel specifieke twijfelgevallen onder respondenten.

Capaciteit PMD 4%

ja, 1x 4 weken is voldoende 29%

ja, mag zelfs minder vaak

Scheidingsregels PMD

nee, 1x 4 weken is niet voldoende

65%

68% 67%

79%

weet ik niet / geen mening 29% 28%

18%

Grafiek 4.3 Capaciteit PMD

Het zijn met name de respondenten waar de container voller zit, die aangeven dat een frequentie van 1 keer per 4 weken niet voldoende is.

is duidelijk

is meestal duidelijk

plastic verpakkingen

is niet duidelijk

metalen verpakkingen

drankkartons

Grafiek 4.5 Duidelijkheid scheidingsregels PMD-afval

Vulgraad x voldoende capaciteit 89% 73%

68% 53%

40% 22% 9%

voldoende capaciteit voor een kwart gevuld voor driekwart gevuld

17%

onvoldoende capaciteit voor de helft gevuld helemaal vol

Grafiek 4.4 Vullingsgraad PMD-container x voldoende capaciteit

Rapportcijfer Respondenten geven de inzameling van het PMD-afval gemiddeld een 7,8. Slechts 8% geeft een onvoldoende. Respondenten met een minicontainer geven gemiddeld hogere cijfers dan respondenten die het PMDafval wegbrengen naar een ondergrondse container (hoogbouw). PMD Totaal Minicontainer Ondergrondse container

Cijfer 7,8 8,0 7,3

1-5 8% 5% 17%

6-7 23% 23% 27%

8 of hoger 69% 72% 56%

Tabel 4.1 Gemiddeld rapportcijfer en spreiding voor PMD-afval

Grondstoffenbeleidsplan |

4.2 GFT-afval Inwoners in de laagbouw en het buitengebied kunnen hun GFT-afval verzamelen in een minicontainer. Van oktober t/m mei leegt de gemeente de container elke twee weken en van juni t/m september wekelijks. In de hoogbouw brengen inwoners het GFT-afval naar een verzamelcontainer. Problemen met GFT-afval apart bewaren De meeste respondenten hebben geen problemen met het in of aan huis bewaren van GFT-afval. De overige respondenten benoemen vooral stankoverlast als probleem en in mindere mate rommel, geen plek, te kleine container en last van fruitvliegjes en maden.

Keukenafval Bijna alle respondenten (96%) weten dat keukenafval (groente-, fruit- en etensresten) bij het GFT-afval mag. De meeste respondenten (88%) doen het keukenafval volgens eigen zeggen ook in de GFT-container. Een kleine groep (7%) doet het in de restafvalcontainer. Andere wijze van afvoeren GFT-afval Meer dan de helft van de respondenten voert het GFT-afval wel eens op een andere manier af. Het belangrijkste alternatieve afvoerkanaal zijn de tuingroendepots. Een kleiner deel heeft een eigen composthoop, brengt het naar de milieustraat of doet het in de restafvalcontainer. Andere wijze afvoeren GFT

Problemen GFT 10%

geen probleem

nee 41%

rommel 45%

restafval

geen plek

composthoop

stank

33%

anders 2% 7%

tuingroendepot

45%

overig

niet gescheiden

Grafiek 4.7 Andere wijze afvoeren GFT Grafiek 4.6 Problemen bewaren GFT

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.leusden.nl/api/v1/meetings/2959/documents/26589